Initiatiefwetsvoorstel wijziging Mededingingswet (versoepeling uitzondering verbod van mededingingsafspraken); Voorlopig verslag van de vaste commissie voor Economische Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20082009-31531, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-05-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31531 nr. B

29-04-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31531Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 531Voorstel van wet van de leden Ten Hoopen, Aptroot en Vos houdende wijziging
van de Mededingingswet ter versoepeling van de uitzondering op het verbod
van mededingingsafspraken (versterking positie leveranciers uit het MKB)BVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE ZAKEN1Vastgesteld 29 april 2009Het voorbereidend onderzoek heeft de commissie aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.IntroductieDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling
kennis genomen van dit initiatiefwetsvoorstel. Zij ondersteunen de doelstelling
van dit voorstel om de onderhandelingspositie van leveranciers met een beperkt
marktaandeel te versterken.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel. Deze leden stellen enkele vragen.De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij delen ten volle de zorg van de initiatiefnemers
over die kleine leveranciers die tegenover de
inkoopmacht van grote bedrijven staan. Zij vragen zich echter af of dit wetsvoorstel
daartoe voldoende oplossing biedt; tevens menen zij dat dit voorstel met het
ruim toestaan van kartelafspraken – analytisch gezien voor maximaal
50% van alle productmarkten – een grillig pad inslaat, waarmee
de consument niet gediend is.De leden van de SGP-fractie (mede namens de
fractie van de ChristenUnie) hebben met belangstelling
kennis genomen van het initiatiefwetsvoorstel. Het wetsvoorstel beoogt, door
wijziging van de Mededingingswet, bedrijven uit het midden- en kleinbedrijf
(MKB) een betere concurrentiepositie te verschaffen.De leden van de fractie van D66 hebben met
de nodige bedenkingen kennis genomen van het wetsvoorstel. Hoewel verbetering
van de marktpositie van het MKB een goed streven is, zijn deze leden van mening
dat de bagatelvrijstelling een absolute uitzondering behoort te zijn, die
niet bij versoepeling gebaat is. Uitgangspunt van de Mededingingswet is de
positie van de consument en niet de positie van de bedrijven.CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de
doelstelling van het wetsvoorstel maar verzoeken de initiatiefnemers niettemin
om de kanttekeningen en bezwaren die de minister van Economische Zaken tijdens
de behandeling in de Tweede Kamer tegen dit wetsvoorstel heeft kenbaar gemaakt
(Handelingen TK 2008/09, blz. 60–4838–4840), meer in detail te
weerleggen. De hier bedoelde bezwaren en kanttekeningen van de zijde van de
regering zijn in het bijzonder:1. De verruiming van de bagatelvrijstelling brengt de consument geen enkel
voordeel; deze kan zelfs nadelig voor de consument uitpakken als gevolg van
bijvoorbeeld prijsstellingsafspraken.2. De Mededingingswet biedt al voldoende mogelijkheden voor het aanpakken
van inkoopmacht. Bovendien bestaan er al voldoende mogelijkheden voor vrijstellingen
voor samenwerkingsovereenkomsten.3. Er bestaat twijfel over de effectiviteit van de gekozen oplossing.
Als een inkoper werkelijk een sterke onderhandelingspositie heeft, dan is
het voor hem niet moeilijk om bij een verkoopcombinatie of bij een prijsafspraak
betrokken leveranciers tegen elkaar uit te spelen dan wel over te stappen
naar een andere leverancier.4. Door de mogelijke samenloop met Europees recht ontstaat rechtsonzekerheid.
Afspraken van kleine en middelgrote ondernemingen, met name die in de grensstreek,
kunnen wel degelijk interstatelijk effect hebben. Als hun marktaandeel boven
de 5% uitkomt, leiden hardcore afspraken tot een probleem met Europees
recht.Graag vernemen de leden van de CDA-fractie van de initiatiefnemers hun
beargumenteerde mening omtrent deze kanttekeningen en bezwaren. In het bijzonder
zijn deze leden benieuwd naar de mening van de initiatiefnemers omtrent de
invloed die van het voorstel zal uitgaan op de positie van de consumenten
alsmede op de samenloop met het Europees recht. Naar de mening van deze leden
mag in dit verband niet te veel inhoudelijke argumentatie worden ontleend
aan het feit dat de Raad van State een blanco advies inzake dit wetsvoorstel
heeft uitgebracht.Ten slotte vragen deze leden de mening van de initiatiefnemers omtrent
het voorstel om met de verdere behandeling van dit voorstel te wachten totdat
het onderzoek is afgerond waar de aangenomen motie Van der Ham (motie inzake
onderzoek naar de verdere benutting van artikel 15 Mededingingswet; TK 31 531,
nr. 14) toe oproept.VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie stellen de volgende
vragen:1. De minister van Economische Zaken (en haar voorgangers) heeft er bij
voortduring op gewezen dat verruiming van de bagatelregeling niet mogelijk
was vanwege Europese regels. Zou de regering, met het blanco advies van de
Raad van State in de hand, nog eens uiteen kunnen zetten op grond van welke
Europese bepalingen zij van mening is dat deze regeling in strijd is met Europese
wetgeving?2. Zou de regering haar visie willen geven op de vraag of er naar haar
mening zodanig sprake zou kunnen zijn van interstatelijke effecten dat de
Europese Commissie en/of de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) zouden
kunnen optreden ex artikel 81 van de Mededingingswet?3. De indieners stellen dat de mededingingsautoriteiten in de praktijk
nooit optreden tegen mededingingsbeperkende overeenkomsten gesloten tussen
ondernemingen met een klein marktaandeel, ook als het niet gaat om hardcore
afspraken. Zij stellen dat het verrassend zou zijn indien de Commissie zich
in de toekomst wel op kleine zaken zou richten. De leden van de
VVD-fractie delen wel dat standpunt maar hoe zouden de regering, respectievelijk
de indieners, reageren als zou blijken dat deze flexibilisering van de Mededingingswet
de bijzondere aandacht van de Commissie krijgt?4. De indieners blijven het antwoord schuldig op de vraag over de verwachtingen
die dit wetsvoorstel met zich mee brengt. De leden van de VVD-fractie zouden
graag meer inzicht verwerven voor welke branches in het bijzonder deze flexibilisering
een gunstige invloed kan hebben. Genoemd zijn een aantal MKB-sectoren en dienstverleners
die bijvoorbeeld afspraken moeten maken met zorgverzekeraars. Gaarne ontvangen
deze leden wat meer inzicht in de verwachte resultaten.5. Deze leden vernemen graag van de indieners of deze flexibilisering
ook zal werken voor zorgverleners die geografische samenwerking zoeken.6. De indieners zien een positieve signaalwerking richting NMa. De leden
van de VVD-fractie hebben daar twijfels over. De NMa is een ZBO en daarmee
semionafhankelijk. Indien de wetgever een mening heeft over een ZBO of een
beleid in een bepaalde richting wil sturen dan zou een motie in het parlement
gericht aan de minister onder wie deze ZBO valt naar de mening van deze leden
een betere weg zijn. Waarom denken de indieners dat deze wet, die zich richt
op flexibilisering van de Mededingingswet, een betere weg zou zijn dan wanneer
het parlement de regering in een door haar gewenste richting aanspoort invloed
uit te oefenen op de NMa respectievelijk nieuwe richtlijnen voor te leggen?
Ook vernemen deze leden graag het standpunt van de regering hierover.7. In de nota naar aanleiding van het verslag (TK 31 531, nr. 6,
blz. 3) betogen de indieners op vragen van de leden van de VVD-fractie dat
hoewel het begrip «marktaandeel» niet gedefinieerd is, dit geen
problemen oplevert omdat het voorstel tot een toename van rechtszekerheid
leidt. Geldende jurisprudentie zou volstaan voor het invullen van het begrip «marktaandeel».
Dit is een merkwaardige redenering. Hoe kan het afwezig zijn van een definitie
meer rechtszekerheid geven?8. Daar waar strijd ontstaat tussen het Europees recht en de versoepelde
nationale regeling, gaat het Europees recht voor. Ook hier wordt rechtsonzekerheid
niet weggenomen. De Europese sancties kunnen fors zijn indien ex post blijkt
dat de regels overtreden zijn. Voorziet de regering, gezien haar opstelling
ten opzichte hiervan, dat er schadeclaims zullen worden ingediend vanwege
niet houdbare Nederlandse regels voor ondernemingen indien zij getroffen worden
door Europese sancties?De leden van de VVD-fractie zien de antwoorden met belangstelling tegemoet.SP-fractieAlgemeen: considerans en opschrift van het wetsvoorstelVolgens de leden van de SP-fractie treft het
amendement van de leden De Rouwe en Smeets (TK 31 531, nr. 7) –
dat de considerans en het opschrift van het voorstel wijzigde – de kern
van de tweeslachtigheid van het voorstel: «versoepeling van de uitzondering
op het verbod van mededingingsafspraken» versus «versterking [van
de] positie [van] leveranciers uit het MKB», c.q. leveranciers
uit het kleinbedrijf. Het is opmerkelijk dat dit amendement geen consequenties
had voor de inhoud van het voorstel. Waarom niet, zo vragen de leden van deze
fractie. Past de gewijzigde considerans en het gewijzigde opschrift volgens
de initiatiefnemers bij de inhoud van het voorstel tot wijziging van de wetstekst? Algemeen: hoofddoel van en «eerste argument»
voor het wetsvoorstel – geoorloofde kartelvormingHet hoofdgebrek van het wetsvoorstel is volgens de leden van de SP-fractie
dat de voorgestelde wetswijziging (artikel 7 van de Mededingingswet) een vrij
algemeen geldende inhoud heeft, terwijl de initiatiefnemers in de memorie
van toelichting (TK 31 531, nr. 3) zeggen een specifiek doel te beogen.
Dit is de tweeslachtigheid van het voorstel.Ten eerste. De verhoging van de verbodslimiet voor kartelafspraken tot
een 10%-marktaandeel uit artikel 7, heeft in beginsel betrekking op alle ondernemingen met een marktaandeel van 5%
of minder (5+5=10). Juist door het vervallen van de omzetgrens van € 40
mln. kan dan bovendien in z’n algemeenheid niet langer gesproken worden
van een «bagatel». Zo gaat het bijvoorbeeld in de basismetaalindustrie
om een omzet van € 9 mld. (2007) verdeeld over «slechts»
310 bedrijven (gemiddeld € 29 mln.).1Ten tweede. De memorie van toelichting noemt in de Inleiding als hoofddoel
van het voorstel het «versterken» van de «positie van leveranciers
met een beperkt marktaandeel». Onder de kop «bagatelbepaling»,
eerste argument, van de memorie van toelichting wordt vervolgens de onderhandelingspositie
van «kleine leveranciers» versus de «inkoopmacht van grote
bedrijven» als eerste oogmerk van het voorstel aangevoerd.2 Het is opmerkelijk dat ook de discussie in de Tweede Kamer zich toespitste
op dit specifieke doel, zonder in te gaan op de veel bredere strekking van
de wetstekst, dat wil zeggen voor kartels in het algemeen.3Onderkennen de initiatiefnemers deze tweeslachtigheid? Zo ja, waarom is
de memorie van toelichting daar niet op ingegaan?Het wetsvoorstel zelf, betreft alle ondernemingen met een omzet van 5%
of minder uit welke bedrijfsgroottecategorie dan ook: kleinbedrijf (KB), middenbedrijf
(MB) en grootbedrijf (GB). Uiteraard zijn die alle drie «leverancier»
en ook «inkoper». Een marktaandeel van 10% is uiteraard
een relatieve kwestie. Zo opereren er in de Nederlandse sector «voorbereiding
tot recycling» (Standaard Bedrijfsindeling (SBI) 37) 260 bedrijven:
185 KB, 65 MB en 10 GB; en in de «basismetaalindustrie» (SBI 27)
310 bedrijven: 200 KB, 85 MB en 25 GB. Bedrijven uit ieder van deze categorieën zouden, bij de 10% omzetgrens,
concurrentiebeperkende samenwerking kunnen zoeken. De leden van deze fractie
vragen waarom de memorie van toelichting daarover ignorant is.Uitvloeisel van het eerste argument: 10%-segment
en meerdere kartels in het 90%-segmentDe leden van de SP-fractie hebben bedenkingen bij de stelling van de initiatiefnemers
dat het wetsvoorstel voldoende concurrentie garandeert. Zowel in de memorie
van toelichting als in de nota naar aanleiding van het verslag (TK 31 531,
nr. 6) stellen de initiatiefnemers dat er bij een 10% concurrentiebeperking «altijd
nog een marktaandeel van tenminste 90%» blijft om de samenwerkenden
te beconcurreren.4 Het is niet duidelijk wat hier
bedoeld wordt. De initiatiefnemers lijken te impliceren dat de overige 90%
qua potentiële kartelvorming uitgesloten zijn. Dit is uiteraard niet «altijd»
waar. Er kunnen meerdere niet-overlappende kartelverbanden ontstaan zodat
er een oligopolieachtige situatie ontstaat (hier wreekt zich het vervallen
van de €40mln.-grens). Prijsleiderschap is in zo’n situatie bepaald
niet uit te sluiten. Het staat dan ook niet op voorhand vast dat – zoals
de initiatiefnemers op een terechte vraag van de leden van de Tweede Kamer
fractie van de ChristenUnie beweren – «de gevolgen voor consumenten
beperkt zijn». Kunnen de initiatiefnemers het «beperkt»
kwantificeren? Zo niet, wat is dan de strekking van deze uitspraak? De initiatiefnemers,
zo schrijven zij, «zijn ervan overtuigd dat de gevolgen voor
consumenten beperkt zijn». Indien geen kwantificering mogelijk is, kunnen
zij dan een steekhoudend argument geven voor deze«overtuiging»?Concurrentiebeperking c.q. geoorloofde kartelvorming
en het «tweede argument»De leden van de SP-fractie hebben ook opmerkingen en vragen bij het «tweede
argument» voor het wetsvoorstel. De initiatiefnemers maken nogal een
punt van «marktaandeel» in plaats van «omzet» (tweede
argument voor het wetsvoorstel uit de memorie van toelichting). Voor een omzetgrens
zou «geen economische rechtvaardiging» bestaan.1 Zij negeren dan dat bij geclusterde marktaandelen het aantal aanbieders
in de segmenten kleine ondernemingen en grote ondernemingen van een markt
wél relevant is (het lijkt de initiatiefnemers te gaan om geoorloofde
kartels onder kleine ondernemingen). Indien het aantal buiten beschouwing
wordt gelaten, dan is de omzetgrens wel degelijk relevant. Maar omdat zij
aantal én omzetgrens ecarteren, roepen zij de vraag op – hierbij
wordt deze gesteld – wat dan wel de «economische rechtvaardiging»
voor een 10%-omzetgrens is.2 Mag het ook
8 of 12% zijn? En 5 of 15%? De 5%-grens uit
de huidige wet valt moeilijk te beargumenteren, maar kan in combinatie met
de € 40 mln-grens wellicht nog opgevat worden als een bagatel. De
initiatiefnemers leveren echter geen voldoende argument voor het prikken van
de 10%-grens. Omdat zij de ophoging voorstellen,
zullen zij met het argument moeten komen. Doen
zij dit niet dan ligt – met beroep op het «eveneens» onbeargumenteerde
huidige voorstel – een later voorstel tot verdere ophoging in het verschiet.3Voorts verwachten de leden van de SP-fractie van de initiatiefnemers een
eenduidig antwoord op de vraag of zij het met hen eens zijn dat juist door
het schrappen van de omzetgrens, de geoorloofde kartelvorming uit artikel
7 tevens betrekking heeft op geoorloofde kartelvorming onder middelgrote ondernemingen
en onder grote ondernemingen (10–99, respectievelijk 100 of meer werknemers).Graag ontvangen deze leden ook het antwoord van de regering op dezelfde
vraag.Het «derde argument» voor het wetsvoorstelHet derde argument voor het wetsvoorstel is «prioritering door de
NMa». Volgens de leden van de SP-fractie is dit een bezwaarlijk argument.
In de eerste plaats is het zeer de vraag of prioriteitstelling voor een toezichthouder –
die tevens opsporingsbevoegd is – bij wet geregeld moet worden. Zou
de wet dan, analoog, moeten bepalen dat bijvoorbeeld het verbaliseren van
rijden door rood licht (of de eerste drie seconden nadat het op rood staat)
geen prioriteit voor de politie heeft? En zou het betreffende gedrag vervolgens
als overtreding uit de wet geschrapt moeten worden? Dit «derde argument»
zet het geheel van strafbare feiten op een hellend vlak. Voorts snijdt dit «derde
argument» het «eerste argument» in de voet. Het derde argument
impliceert immers dat het tussen de grens van 5%-10% inderdaad
(nog) om een kartelovertreding gaat, maar dat de grens verlegd wordt vanwege
opsporingsprioriteit. Het eerste argument zet de ongewenstheid van bepaald gedrag (kartel) echter om in positief
gekwalificeerd gedrag, namelijk «versterking» van de
positie van sommige leveranciers dat – zo heet het in de Handelingen
van de Tweede Kamer – tot «marktevenwicht» moet leiden.4 Indien het inderdaad om gewenstheid en evenwicht zou
gaan, dan kan er geen sprake zijn van opsporingsprioriteit. Het is duséén
van drieën: het eerste argument is niet valide; of het derde argument
is niet valide; of beide argumenten zijn niet valide. Deze leden ontvangen
hierop graag het commentaar van de initiatiefnemers. BelangenafwegingEen wetsvoorstel dat ingrijpt op meerdere, en mogelijk tegenstrijdige,
maatschappelijke belangen, dient naar de mening van de leden van de SP-fractie
een afweging van die belangen te maken, en wel zodanig dat deze de keuzes
die het wetsvoorstel maakt, adequaat fundeert. Bij het onderhavige wetsvoorstel
gaat het om de belangen van consumenten, het kleinbedrijf, het middenbedrijf
en het grootbedrijf – voor de laatste drie mogelijk ook betreffende
onderscheidenlijk hun aanbodzijde en hun vraagzijde. Deze belangenafweging
ontbreekt in het voorstel (inclusief de memorie van toelichting).Met name de leden van de fractie van de ChristenUnie uit de Tweede Kamer
hebben getracht de belangenafweging tussen met name leveranciers en consumenten
aan de initiatiefnemers te ontlokken (zij vroegen «te motiveren waarom
de verbetering van de positie van leveranciers die te maken hebben met inkoopmacht
zwaarder zou moeten wegen dan de positie van de consument»).1 Echter zonder resultaat. De initiatiefnemers gaven in
antwoord hierop, in de nota naar aanleiding van het verslag, geen afweging
doch repliceerden met het reeds geciteerde: «De initiatiefnemers zijn
ervan overtuigd dat de gevolgen voor consumenten beperkt zijn.»2Hierbij vragen de leden van de SP-fractie de initiatiefnemers om alsnog
een belangenafweging tussen de vier genoemde categorieën te maken, doch
tenminste die tussen «kleine leveranciers», «grote bedrijven»
(beide genoemd in de memorie van toelichting), «MKB» (genoemd
in considerans en opschrift) en consumenten.Aanpakken van het probleem in plaats van morrelen aan
het symptoomDe leden van de SP-fractie hebben nog een aantal vragen over de opzet
van het wetsvoorstel: het gesignaleerde probleem en de probleemoplossing door
dit voorstel. De initiatiefnemers uiten terecht zorg over die kleine leveranciers die tegenover de inkoopmacht van grote bedrijven
staan (het eerste argument). Maar waar ligt het probleem? Bij de kleine leveranciers
of bij de grote bedrijven? Het is welhaast een retorische vraag, doch een
expliciet antwoord wordt toch op prijs gesteld (om in jargon te blijven).
Hadden de initiatiefnemers er niet beter aan gedaan met een voorstel te komen
dat aangrijpt bij het probleem in plaats van bij het symptoom? Hebben zij
dit overwogen en in welke richting gingen de ideeën hieromtrent?Met dit wetsvoorstel, dat kartelafspraken op ruime schaal toestaat –
voor het kleinbedrijf, het middenbedrijf en het grootbedrijf (analytisch gezien
voor maximaal 50% van alle productmarkten) – slaan de initiatiefnemers
een grillig pad in, waarmee de consument niet gediend is. Voor zover er een
redelijk beargumenteerde onderbouwing voor een kapitalistische markteconomie
te geven is, ondergraven zij die hiermee snerpend. De leden van deze fractie
ontvangen hierop graag het antwoord van de initiatiefnemers.Relevante markt en strekking van het voorstel van KB tot
MB en GBMet het oog op wat de leden van de SP-fractie eerder aanduidden als de «tweeslachtigheid»
van het wetsvoorstel (KB versus alle bedrijven: KB, MB, GB) ontvangen deze
leden graag een globale indicatie van de strekking van het voorstel over de
drie genoemde bedrijfsgrootteklassen (KB, MB en GB). Een indicatie hiervan
is in vrij kort tijdsbestek te achterhalen uit informatie waarover het CBS
beschikt.3 Wellicht kan de regering deze informatie
verstrekken. De vraag is dan om de opstelling van een tabel op het niveau
van de Standaard Bedrijfsindeling (SBI) in klassen/subklassen voor
het laatst beschikbare jaar. De SBI-(sub)klassen vormen de regels van de tabel.
De kolommen zijn als volgt.1.  Aantal bedrijven met 1–9 werkzame personen («KB»).2.  Aantal bedrijven met 10–99 werkzame personen («MB»).3.  Aantal bedrijven met ≥ 100 werkzame personen («GB»).4–6.  Het totaal van jaaromzet voor ieder van de categorieën
1, 2 en 3.17.  De som van 4–6: totale jaaromzet van de drie categorieën
samen8–10.  Het procentuele aandeel van 4–6 in 711.  {omzet GB [=6] / totale omzet [=7]} / {aantal
GB [=3]} in %   Voor iedere SBI-klasse waarvoor dit percentage beneden de
5% ligt, worden grootbedrijven gemiddeld genomen potentieel begunstigd
door het wetsvoorstel omdat zij beneden een omzetaandeel van 10% kartelafspraken
zouden mogen maken. De leden van de SP-fractie voorspellen dat dit voor een
aanzienlijk aantal grootbedrijven (dat wil zeggen GB in de SBI-klassen) het
geval zal zijn,2 maar zij laten zich graag corrigeren
door de cijfers.12.  {omzet MB+GB} [=5+6] / totale omzet [=7]}
/ {aantal MB+GB [=2+3]} in %Voor iedere SBI-klasse waarvoor dit percentage beneden de 5% ligt,
worden midden- en grootbedrijven gemiddeld genomen potentieel begunstigd door
het wetsvoorstel omdat zij beneden een omzetaandeel van 10% kartelafspraken
enzovoort zouden mogen maken. De leden van de SP-fractie voorspellen dat dit
voor een aanzienlijk aantal midden- en grootbedrijven (dat wil zeggen MB+GB
in de SBI-klassen) het geval zal zijn, maar zij laten zich graag corrigeren
door de cijfers. Ook deze cijfers zijn relevant omdat de memorie van toelichting
immers stelt dat het wetsvoorstel geënt is op de «kleine»
leveranciers.De leden van de SP-fractie verwachten dat de samenstelling van deze tabel
door een CBS-medewerker maximaal 3 uur tijd neemt.3Indien de hypothese van deze leden (zie onderdelen 11 en 12) bevestigd
wordt door de cijfers, dan is er een realistische mogelijkheid dat het wetsvoorstel
tegen de belangen van de consument werkt (algemene toename van kartels) en
ook tegen de belangen van het kleinbedrijf, voorzover het grootbedrijf leverancier
is van het kleinbedrijf. Het wetsvoorstel zou dan per saldo averechts kunnen
werken ten opzichte van wat het beoogde, namelijk de belangen van het kleinbedrijf
versterken.SGP-fractie (mede namens de fractie van de ChristenUnie)Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat ondernemingen uit dezelfde branche
samen inkoop- en verkoopacties houden, mits hun marktaandeel de 10%
niet overstijgt. De leden van de fracties van SGP
en ChristenUnie vragen de initiatiefnemers, of
er voldoende onderzoek is gedaan naar het bestaan van inkoopmacht. Anders
gezegd, is het voorstel gebaseerd op feiten?Door het schrappen van de omzetgrens van 40 miljoen euro, blijft naar
de mening van deze leden slechts een marktaandeelgrens (van 10%) over.
Het bepalen van het marktaandeel in mededingingsrechtelijke zin is moeilijk
en vergt een hoogwaardige expertise. Beschikt het MKB hierover? Zo niet, dan
lopen zij risico’s. Want mocht na onderzoek (door de NMa) toch sprake
zijn van een marktaandeel hoger dan 10%, dan zijn deze mkb-ers de dupe.
Gaat het wetsvoorstel verder dan het doel, zo willen onze fracties weten.
Immers alle prijs- en andere kartelafspraken zijn geoorloofd tot 10%
marktaandeel, ook die afspraken in markten waar geen sprake is van inkoopmacht.De leden van deze fracties vragen voorts waarom de initiatiefnemers geen
uitvoerbaarheids- en handhavingstoets hebben laten uitvoeren door de NMa.Werkt het wetsvoorstel ongelijkheid in de hand? Afspraken tussen ondernemers
die een zgn. interstatelijk effect hebben, worden getroffen door het
Europese kartelverbod (artikel 81 EGV). De nationale bagatelgrens doet er
dan niet meer toe omdat Europese regels voor nationale regels gaan. De grens
voor interstatelijkheid volgens de bekendmaking van de Europese Commissie
is 5% marktaandeel en 40 miljoen euro gezamenlijk omzet (gelijk aan
de huidige nationale bagatelgrens dus). Ondernemingen die in de grensstreek
werkzaam zijn zullen veel eerder te maken hebben met een interstatelijke dimensie
dan bijvoorbeeld . een onderneming in de kop van Noord-Holland.D66-fractieDe leden van de fractie van D66 maken zich
ernstige zorgen over de kartelwerking die van dit wetsvoorstel uitgaat. Zij
stellen dat dit toch nooit de bedoeling kan zijn van onderhavig wetsvoorstel.1. Waarom spreekt de memorie van toelichting over de verbetering van de
positie van kleine bedrijven (kleine leveranciers) als de gezamenlijke omzet
(die voorheen 40 mln. was) nu maarliefst 10% van de gehele markt kan
omvatten? Gaat het in casu dan niet ook, of juist ook, over hele grote bedrijven?
Schiet het wetsvoorstel niet zijn doel voorbij?2. Waarom hebben de indieners ervoor gekozen om de ondergrens van 40 mln.
in het geheel te laten vervallen? Was het in het licht van de belasting van
de NMa niet verstandiger geweest om een nieuwe grens in te stellen, of de
oude te behouden?  In de memorie van toelichting wordt daaromtrent gesteld dat die
grens juist schadelijk is voor consumenten, daar alle bedrijven onder de grens
zijn vrijgesteld. Waarom is er niet voor gekozen om de grens te verlagen?
Hoe strookt dit argument met de wens te verhogen naar 10% marktaandeel.
Dan is er toch juist meer ruimte voor afspraken?3. Het wetsvoorstel stelt een verbetering van de concurrentiepositie van
het MKB. Maar is bij een marktaandeel van 10% geen sprake van grote
bedrijven in plaats van het MKB? Is het risico niet dat juist die grote bedrijven
gebruik zullen maken van de regeling? Is het risico niet dat die grote bedrijven
daarmee juist de positie van kleine bedrijven in de weg staan en dus het effect
van dit wetsvoorstel tegengesteld is aan het doel dat door de indieners is
beoogd?4. Hoe verandert dit wetsvoorstel de positie van de consument? Wat zijn
de economische voordelen voor de consument? Krijgt de consument hierdoor meer
keuzevrijheid?5. In hoeverre is invulling gegeven aan de motie van lid van der Ham (TK
31 531, nr. 14) over de verdere benutting van artikel 15 van de Mededingingswet?6. Hoe verhoudt dit wetsvoorstel zich tot Europese regelgeving? Is er
een onafhankelijke toets uitgevoerd?Graag vernemen de leden van de fractie van D66 de antwoorden van de indieners.De leden van de commissie voor Economische Zaken zien de beantwoording
met belangstelling tegemoet.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,Kneppers-HeijnertDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Warmolt de Boer XNoot1Samenstelling:Schuurman (CU), Van den Berg (SGP), Meindertsma (PvdA), Broekers-Knol
(VVD), Terpstra (CDA), Kneppers-Heynert (VVD), voorzitter, Kox (SP), Essers
(CDA), Noten (PvdA), Sylvester (PvdA), Schouw (D66), Van Driel (PvdA), Doek
(CDA), Franken (CDA), Thissen (GL), Willems (CDA), Reuten (SP), vice-voorzitter,
Hofstra (VVD), Asscher (VVD), Laurier (GL), Koffeman (PvdD), Elzinga (SP),
Vliegenthart (SP), Kuiper (CU) en Yildirim (Fractie-Yildirim).XNoot1Voor een «relevante» markt is die aggregatie te hoog (daarover
later meer), het gaat om de indicatie van een orde van grootte.XNoot2Niet helder is dat vervolgens het voorbeeld wordt gegeven van «kleine
winkels en hun toeleveranciers» (memorie van toelichting: TK 31 531,
nr. 3, blz. 1 onderaan): hier lijkt het te gaan om de verkoopmacht van toeleveranciers.XNoot3Het problematische van het wetsvoorstel is als volgt eenvoudig uit te
leggen. De initiatiefnemers lijken te veronderstellen (en met hen vervolgens
vrijwel de gehele Tweede Kamer) dat de kruideniersmarkt en de fysiotherapiemarkt
model staan voor de «gemiddelde markt». Dit blijkt uit vrijwel
alle voorbeelden die in de Tweede Kamer gepasseerd zijn. Enerzijds gaat het
dan over een markt met zo’n 25% kleine bedrijven en een relatief
gering aantal middelgrote tot grote bedrijven die zo’n 75% van
de markt beslaan (inclusief franchise); anderzijds over een markt met voornamelijk
kleinbedrijf en sporadisch klein-middelbedrijf. Maar dergelijke spreidingen
zijn niet representatief voor de Nederlandse economie als geheel (sectorbedrijfsindeling).
Daarin komen veel grootbedrijven voor met een relatief beperkt marktaandeel
van rond de 1%.XNoot4Dit idee levert, in ieder geval wat betreft Aptroot en Ten Hoopen, vanaf
tenminste de behandeling van wetsvoorstel 30 071 uit 2006, een dergelijke
steeds wederkerende stelling.XNoot1Overigens hebben twee van hen, Aptroot en Ten Hoopen, het omzetcriterium
in 2006 zelf voorgesteld (amendement 30 071, nr. 34, ter vervanging van
amendement nr. 23 waarin het omzetcriterium niet voorkwam en dat door toenmalig
minister Brinkhorst werd ontraden).XNoot2Verwijzing naar een 10%-grens elders, levert geen argument.XNoot3De invoering van huidige grens van 5% marktaandeel (alsmede € 40mln.
omzet) is het gevolg van het amendement Aptroot-Ten Hoopen (30 071, nr.
33) uit 2006. Een argument voor de grens bleef ook toen achterwege: «Dit
amendement maakt het mogelijk dat kleine ondernemingen verkoopcombinaties
kunnen vormen, mits het gezamenlijke relevante marktaandeel van de betrokken
ondernemers niet groter is dan 5% en de gezamenlijke relevante omzet
niet hoger is dan € 40 000 000. Daarmee kunnen deze zelfstandige
ondernemingen tegenwicht bieden aan ondernemingen met een groot marktaandeel
en hun daaruit voortvloeiende inkoopmacht.» Ook in het verslag naar
aanleiding van dit voorstel (waarin de kwestie opgevoerd werd) bleef een argument
achterwege (30 071, nr. 5, blz. 5).XNoot4Ten Hoopen: «Wij willen er uiteindelijk voor zorgen dat de markt
weer een beetje in evenwicht komt.» (Handelingen TK 2008/09, blz. 60–4831).
Ook Aptroot noemt het «evenwicht» (idem, blz. 60–4834).XNoot1Verslag (TK 31 531, nr. 5, blz. 3).XNoot2Nota naar aanleiding van het verslag (TK 31 531, nr. 6, blz. 4).XNoot3Het gaat hier niet om de bepaling van de «relevante markt»
maar om de spreiding van KB, MB en GB over specifieke «branches»
en daarmee mogelijk ook over relevante markten.XNoot1Indien deze niet/onvoldoende beschikbaar is, dan – zo mogelijk –
een grove weging aan de hand van het aantal werkzame personen.XNoot2Gebaseerd op een grove opstelling (op basis van CBS Statline) op «afdelingsniveau»
met weging van werkzame personen per afdeling (Statline geeft geen SBI-omzet
gerelateerd aan bedrijfsgrootte).XNoot3Gebaseerd op de samenstelling uit voetnoot 13. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20082009-31531-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl