Onregelmatigheden bekostiging in het (hoger) onderwijs; Verslag schriftelijk overleg inzake de vorderingen met betrekking tot de veranderingen in de bestuurscultuur van het departement
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28248, nr. 56

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28248 nr. 56

19-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. Inleiding2. Achtergrond3. Wijzigingen interne sturing en structuurBestuursraad, portefeuilleverdeling en lijnsturing4. Verdere uitwerking besturingsfilosofieSturingsinstrumentenInteractieve beleidsvormingVormgeving prestatieagenda5. Wat is er gerealiseerd?BekostigingsmodellenBekostigingsoverleggenKlokkenluidersignalenII REACTIE VAN DE MINISTERAlgemeenVerdere uitwerking van de besturingsfilosofieInterne bestuurscultuurVragen met betrekking tot concrete maatregelenBeleidsregel sanctiebeleidRisicoprofielenBekostigingsmodel Hoger OnderwijsBekostigingsoverlegKlokkenluiderssignalenBIJLAGEOntvangen signalen van onregelmatigheden van januari 2004
tot en met mei 2004 – Totaal 34 signalenOntvangen signalen van onregelmatigheden van 2002 tot
en met december 2003 Totaal 119 signalen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28248Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 248Onregelmatigheden bekostiging in het (hoger) onderwijsnr. 56VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 19 mei 2004Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 hebben enkele fracties de behoefte over de brief van
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 5 april 2004 (Kamerstuk
28 248, nr. 48) inzake de vorderingen met betrekking tot de veranderingen
in de bestuurscultuur van het departement, enkele vragen en opmerkingen voor
te leggen. Bij brief van 19 mei 2004 heeft de minister deze beantwoord.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeAdjunct-griffier van de commissie,BoeveI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de halfjaarlijkse rapportage naar aanleiding van de motie Joldersma (Kamerstuk
28 248, nr. 34). Deze leden zijn vooral benieuwd naar de concrete resultaten
op het gebied van bestuur of «good governance» in de verschillende
onderwijssectoren en de bestuurscultuur van het departement. Daar was de eerder
genoemde motie Joldersma op gericht. De halfjaarlijkse rapportage geeft nu
uitgebreide analyses en schetst de nieuwe regels, structuren en processen.
Kan de minister echter ook meer inzicht geven in de bedoelde concrete resultaten,
zo vragen de leden van de deze fractie. De leden zien in de rapportage ook
weinig terug van maatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de bestuurscultuur
van het departement. Zij vragen of de minister kan aangeven in hoeverre maatregelen
terzake bijdragen aan de beleidsprioriteiten van de regering. De aan het woord
zijnde leden hebben kennisgenomen van de beleidsregel «Opschorting en
inhouding van bekostiging bij onderwijsinstellingen». Deze leden vragen
in hoeverre hierover ook overleg met de besturenorganisaties is gevoerd. Het
opleggen van sancties is in de ogen van de leden van de voornoemde fractie
een ultimum remedium en vraagt uiterste zorgvuldigheid. Deze leden doelen
daarbij met name op de belangen van leerlingen, studenten en medewerkers.
Kan de minister aangeven of deze belangen ook voldoende worden meegewogen
bij de genoemde sanctietrajecten, zo vragen de aan het woord zijnde leden.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de rapportage van de minister. De leden van deze fractie vinden het –
mede in het licht van het onlangs uitgebrachte rapport van de Onderwijsraad
«Bureaucratisering in het onderwijs» – van groot belang
om de bureaucratisering in het onderwijs een halt toe te roepen. Naar de mening
van deze leden komt bureaucratie in het hoger onderwijs meer voor dan in het
basisonderwijs. Men moet oppassen dat niet alles op één hoop
wordt gegooid, vinden deze leden. Al eerder hebben zij gewaarschuwd dat het
terugtreden van de rijksoverheid te vaak leidt tot een toename van beheerslasten
van uitvoerende instellingen. Wie veroorzaakt de bureaucratisering? Wanneer
verworden afspraken die men binnen een instelling hanteert tot bureaucratie?
En moet de overheid zich wel ermee bemoeien indien de kwaliteit van het onderwijs
niet lijdt onder de afspraken die men binnen een instelling hanteert? De leden
van deze fractie willen naar een systeem van kwaliteitscontrole dat juist
minder, in plaats van meer bureaucratie veroorzaakt. Daarom deden zij tijdens
de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van
het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2004
(Handelingen 2003–2004, nr. 21, pag. 1361–1391) het voorstel van
het licentiemodel. Dit licentiemodel houdt in dat men de scholen toetst op
een aantal kwaliteitskenmerken, maar ze verder veel vrijheid geeft. Indien
ze echter onder de maat presteren, verliezen ze hun licentie. De minister
wilde echter destijds niet eens over dit model nadenken. Volhardt de minister
in deze attitude, ook nu de bureaucratisering al vanaf de jaren '80 het extra
geld voor onderwijs blijkt te hebben opgeslokt? Welke overwegingen liggen
daaraan ten grondslag, vragen de aan het woord zijnde leden.De leden van de SP-fractie constateren dat de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap in deze voortgangsrapportage melding maakt van de maatregelen
en veranderingen die tot een situatie van good governance en veranderingen
in de bestuurscultuur moeten leiden. In de eerdergenoemde motie Joldersma,
die de aanleiding vormt tot deze rapportage, werd gesproken over een gebrek
aan daadkracht en slagvaardigheid. Het verbaast de leden van deze
fractie dat de minister op haar eigen departement duidelijke kaders voor kwaliteit
wil bieden en de toegankelijkheid wil waarborgen, maar tegelijkertijd instellingen
dwingt tot meer rekenschap en daarmee tot meer bureaucratie.Op verschillende plaatsen in de rapportage wordt gesproken over het terugdringen
van regels, een vermindering van sturing via gedetailleerde regels en een
toezicht dat zich zal richten op behaalde resultaten. De leden van deze fractie
willen weten in hoeverre bij de behaalde resultaten niet alleen kwantiteit,
maar ook kwaliteit wordt bewaakt. Zo schrijft de minister onder het kopje
«Vormgeving prestatie-agenda» het volgende: «een voorbeeld
van een beleidsdoel uit het hoger onderwijs is: het vergroten van het aantal
afgestudeerden in bèta en techniek.(...) Instellingen zullen zich moeten
verantwoorden over de gerealiseerde prestaties.» De leden van voornoemde
fractie vragen of de minister alleen wil weten of het kwantitatieve beleidsdoel
wordt gehaald. Of wordt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
ook gelet op kwaliteitsbehoud of -verbetering? Op welke wijze wordt kwaliteit
gemeten? Tevens vragen de aan het woord zijnde leden of de vervanging van
regels door het afleggen van rekenschap niet juist zal leiden tot meer administratieve
lasten en bureaucratie binnen de onderwijsinstellingen. De minister schrijft
in de rapportage dat interne controle, kwaliteitszorg en intern toezicht zelfsturende
mechanismen zijn waarover instellingen moeten beschikken. De leden van deze
fractie vragen de minister om aan te geven in hoeverre het afleggen van interne
en externe rekenschap heeft bijgedragen aan de door de Onderwijsraad in haar
rapport Bureaucratisering in het onderwijs gesignaleerde
besteding van de extra middelen aan bureaucratie.Hoe denkt de minister dit in de toekomst te voorkomen, zo vragen de aan
het woord zijnde leden.2. AchtergrondDe leden van de CDA-fractie begrijpen dat er in het toezicht gewerkt wordt
met risicoprofielen. Deze leden achten het echter wel van belang dat de uitgangspunten
of criteria voor deze risicoprofielen gedragen worden door formele regels
en deze profielen niet indirect de autonomie (bijvoorbeeld de bedrijfsvoering)
van de instellingen aantasten. Kan de minister aangeven hoe zij dit waarborgt,
zo vragen de leden van voornoemde fractie. Zijn de uitgangspunten voor de
instellingen en de Kamer openbaar, willen de aan het woord zijnde leden weten.3. Wijzigingen interne sturing en structuurDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de wijzigingen in
de interne sturing en structuur. De leden beschouwen dit als een verantwoordelijkheid
waar zij niet in willen treden. Wel vragen zij of bijvoorbeeld de verschillende
koerstrajecten nog tot een wijziging in de interne sturing en structuur kunnen
leiden. Voorts merken deze leden op dat zij het belang zien van een integraal
toezicht op de instellingen. Wel willen zij dat er gewaakt wordt voor een
te sterke dominantie van het financiële toezicht ten opzichte van het
toezicht op de onderwijskwaliteit. Verder vragen deze leden of de minister
ook het voornemen heeft het toezicht van andere toezichthouders als bijvoorbeeld
de Arbeidsinspectie te integreren.Het verontrust de leden van de PvdA-fractie dat de structuur van het departement,
blijkens de analyse van de Secretaris-Generaal, verdergaande vooruitgang vertraagt
of blokkeert. Het plan van de Secretaris-Generaal dat structurele belemmeringen
binnen de OCW-organisatie moet wegnemen, heeft als inzet OCW binnen vier jaar
te maken tot het best functionerende departement. Welke indicatoren staan
hier bij de minister in termen van VBTB (van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording) voor ogen? De leden van de PvdA-fractie constateren
dat het welslagen van de inzet niet alleen afhankelijk is van de ontwikkelingen
op het departement van OCW, maar tevens van de vooruitgang, stagnatie of achteruitgang
die wordt geboekt op andere departementen. Het is zelfs denkbaar dat de inzet
wordt behaald enkel doordat de andere departementen slechter gaan presteren.
Welke overwegingen liggen eraan ten grondslag dat is gekozen voor een zo relatieve
doelstelling? Zou het niet nog waardevoller zijn indien er op het ministerie
van OCW een grote sprong voorwaarts wordt gemaakt, die in gelijke mate navolging
vindt op de andere ministeries, met als gevolg dat binnen vier jaar op alle
departementen een forse verbetering valt te bespeuren, zo vragen de leden
van deze fractie.Bestuursraad, portefeuilleverdeling en lijnsturingDe leden van de PvdA-fractie wijzen op de passage in de brief van de minister
over de herindeling van de portefeuilles van de Directeuren-Generaal teneinde
de verkokering tussen beleidssectoren tegen te gaan. Ook wordt, blijkens de
brief, het Directoraat-Generaal Arbeidsvoorwaarden en Economie per 1 januari
2004 werd opgeheven. Deze leden horen graag een toelichting van de minister
op de wijze waarop dit laatste meehelpt om de verkokering tussen beleidssectoren
tegen te gaan. Met welke aanpassing in de structuur van de directies zal de
focus van de beleidsdirecties op enerzijds stelstelonderhoud en anderzijds
beleidsinnovatie gepaard gaan? Betekent de focus op beleidsinnovatie dat er
voor de scholen nieuwe stelselwijzigingen in het verschiet liggen, zo vragen
de aan het woord zijnde leden.4. Verdere uitwerking besturingsfilosofieSturingsinstrumentenDe paragraaf over sturingsinstrumenten roept bij de leden van de CDA-fractie
vragen op. Welke sturingsinstrumenten heeft de minister concreet voor ogen,
zo vragen zij. Ook willen zij weten wat bestelindicatoren zijn en in hoeverre
de instellingen en de Kamer bij het opstellen van die indicatoren betrokken
zijn. Hoe is de Kamer betrokken bij het formuleren van de doelstellingen?
Wat is een vorm van specifieke sturing, vragen deze leden.De leden merken vervolgens op dat zij reeds bij de behandeling van de
begroting van het ministerie van OCW over het jaar 2004 hun bezorgdheid hebben
geuit over de voornemens op het gebied van prestatiesturing. Zij onderkennen
het belang van transparantie en verantwoording en van doelmatigheid en effectiviteit.
Tegelijkertijd zijn deze leden van oordeel dat de kwaliteit en toegevoegde
waarde van het onderwijs niet eenvoudig in meetbare prestaties zijn te kwalificeren.
Van belang is het, zo stellen deze leden, dat de overheid eerst heldere doelstellingen
en kaders formuleert. Kan de minister aangeven of en wanneer zij daartoe per
sector zal overgaan, vragen zij. De leden van deze fractie zijn beducht voor
een toename van de regelzucht en bureaucratie als gevolg van prestatiesturing.
Zij worden daarin bevestigd door de recente verkenning «Bureaucratisering
in het onderwijs» van de Onderwijsraad. De leden vragen daarom de minister
hoe zij haar voornemens op het gebied van rekenschap en de daarbij behorende
prestatiesturing in het licht van de door deze leden geuite zorgen beoordeelt.
Kan de minister aangeven hoe zij de onafhankelijkheid en kwaliteit van het
interne toezicht door bijvoorbeeld een Raad van Toezicht bevordert, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. Deze leden achten ook een betrokkenheid van de
leerlingen, ouders en deelnemers/studenten en mogelijk andere stakeholders
van belang bij het samenstellen van Raden van Toezicht. Deelt
de minister deze visie en hoe bevordert zij dit? Acht de minister een Raad
van Toezicht ook passend voor het primair en voortgezet onderwijs? De leden
van voornoemde fractie hechten in deze sectoren aan bestuurlijke zeggenschap
van ouders.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de minister de nieuwe rol van
het ministerie van OCW ten opzichte van de instellingen typeert als «betrokken
maar op afstand». Deze leden zijn al langer bekend met de terugtredende
overheid. De Onderwijsraad constateert echter dat dit niet heeft geleid tot
een afname van het budget voor landelijke beheerslasten, maar juist tot een
toename, die vooral voor rekening komt van uitvoerende instellingen, zoals
de Onderwijsinspectie. Voelt de minister ervoor om de opeenstapeling van verplichtingen
voor scholen die regels vanuit het ministerie van OCW, SZW en uitvoerende
organen opleggen integraal en niet per beleidsmaatregel aan te pakken, zo
vragen deze leden.Interactieve beleidsvormingDe leden van de PvdA-fractie merken op dat de minister met de gesprekken
die plaatsvinden in het kader van de zogenoemde koerstrajecten, voor ogen
heeft om de juiste vraagstukken voor de komende jaren te agenderen en voor
de oplossingen draagvlak te verwerven. De leden vinden het waardevol dat de
minister haar oor te luister legt bij betrokkenen in het onderwijsveld, maar
zij menen dat dit de minister niet ontslaat van haar verantwoordelijkheid
om tevens recht te doen aan de bredere belangen die de maatschappij heeft
bij goed onderwijs. Kunnen zij erop vertrouwen dat de minister zich niet alleen
gaat verschuilen achter geluiden uit het onderwijsveld maar ook een eigen
visie formuleert en de verantwoordelijkheid neemt om bij tegenstrijdige belangen
knopen door te hakken, zo vragen deze leden.Vormgeving prestatieagendaDe leden van de PvdA-fractie constateren dat de komende tijd in de sectoren
hoger onderwijs en beroeps- en volwasseneducatie (bve) met de instellingen
een prestatieagenda wordt vastgesteld. Kunnen deze leden dit zo opvatten dat
er een maatschappelijke agenda zal gelden, waarbij de ambities en de financiële
mogelijkheden voor de instellingen bepalend zijn voor prestatiecontracten?5. Wat is er gerealiseerd?BekostigingsmodellenDe leden van de PvdA-fractie merken op dat, blijkens de brief van de minister,
in het concept HOOP 2004 (Kamerstuk 29 410, nr. 1) de uitgangspunten
voor een nieuwe geïntegreerde bekostigingssystematiek voor het hoger
onderwijs en voor de studiefinanciering zijn geformuleerd. Hoe moeten de leden
van de PvdA-fractie deze passage begrijpen, tegen het licht van het verloop
van het debat over het HOOP (Kamerstuk 29 410, nr. 16), waarin staatssecretaris
Nijs zich toch veel minder stellig uitdrukte?BekostigingsoverleggenDe leden van de PvdA-fractie wijzen op een passage uit de brief van de
minister aangaande instrumenten die op het gebied van rekenschap werden ingevoerd
om de uitvoering van het beleid te verbeteren en het toezicht te versterken,
bijvoorbeeld door het instellen van bekostigingsoverleggen in de sectoren
bve en hoger onderwijs. De leden van deze fractie vragen of dit
neerkomt op toezicht door de betrokkenen zelf. Waarom kiest de minister hiervoor,
willen zij weten.KlokkenluidersignalenDe leden van de PvdA-fractie wijzen er op dat klokkenluidersignalen inmiddels
snel en adequaat behandeld worden. De signalen worden tweewekelijks besproken
in het bewindsliedenoverleg, zo schrijft de minister. Kan de minister een
overzicht geven van de klokkenluidersignalen die de afgelopen tijd zijn behandeld
en welke sectoren deze betroffen, zo vragen deze leden.II REACTIE VAN DE MINISTERIn deze brief zal ik ingaan op de vragen en opmerkingen die de leden van
de CDA-, de PvdA en SP-fractie van de Vaste Kamercommissie Onderwijs hadden
naar aanleiding van mijn brief d.d. 5 april 2004 (Kamerstuk 28 248,
nr. 48) over de voortgang met betrekking tot de maatregelen die ik heb getroffen
om te komen tot een situatie van «good governance» en tot veranderingen
in de bestuurscultuur van het departement. Ik heb deze vragen in een aantal
inhoudelijke clusters ingedeeld. Na de inleiding zal ik eerst ingaan op de
rond het onderwerp sturingsfilosofie geclusterde vragen. In deze paragraaf
zal ik onder meer de vragen over bestelindicatoren en prestatiesturing beantwoorden.
Ook zal ik in dit kader kort ingaan op de opmerkingen van de verschillende
fracties over de bureaucratisering in het onderwijs. Vervolgens zal ik aandacht
besteden aan de vragen rond de interne bestuurscultuur. Tenslotte zal ik ingaan
op de vragen over de specifieke maatregelen die in de voortgangsrapportage
van 5 april jl. zijn beschreven.AlgemeenIk ben verheugd te vernemen dat de fracties van het CDA, de PvdA en de
SP met belangstelling kennis hebben genomen van de voortgangsrapportage. Ik
heb deze rapportage mede aangegrepen om u te informeren over een aantal nieuwe
ontwikkelingen. Hiermee heb ik echter geen afbreuk willen doen aan het oorspronkelijke
doel van de rapportage, het bieden van inzicht in concreet bereikte resultaten.
De leden van het CDA vragen in dat verband of er meer inzicht gegeven kan
worden in de concrete resultaten op het gebied van «good governance»
en het verbeteren van de bestuurscultuur van het departement en in hoeverre
deze bijdragen aan de beleidsprioriteiten van de regering. Dat deze ontwikkeling
voortvarend in gang is gezet moge blijken uit de stand van zaken zoals deze
is aangegeven in de bijlagen bij de voortgangsrapportage. Er is sprake van
een beter sluitende beleids- en toezichtsketen binnen het departement en ook
de condities voor strategische sturing zijn verbeterd. Er zijn instrumenten
ingevoerd om de uitvoering van het beleid te verbeteren en het toezicht te
versterken. Medewerkers zijn en worden parallel met de invoering van deze
instrumenten vertrouwd gemaakt met de andere werkwijze. Veranderingen vragen
echter tijd en moeten aansluiten bij de mogelijkheden van de verschillende
onderwijssectoren, die qua wijze van sturing in verschillende fasen verkeren
en qua schaal een vorm van sturing vergen die bij de sector past.In de eerste Voortgangsrapportage (Kamerstuk 28 248, nr. 42), die
ik u op 29 september 2003 heb toegezonden, is aangegeven dat mijn inzet
er op is gericht dat de nieuwe werkwijze consequent zal worden toegepast bij
de ontwikkeling van de vier beleidsprioriteiten uit de begroting 2004 en dat
u aan het einde van deze kabinetsperiode aan de hand van de genoemde beleidsprioriteiten
kunt beoordelen of de ambities zijn waargemaakt. We zijn nu anderhalf jaar
op weg. Ik ben van mening dat met de aanpak rond de Koersdocumenten
en het Hoop 2004, de projecten gericht op het ontwikkelen van bestelindicatoren
en het terugdringen van administratieve lasten een voortvarende start is gemaakt
om tot een nieuwe wijze van sturing te komen zoals de regering voor ogen staat.
Daarbij zal ik er voor waken dat – zoals de leden van de PvdA-fractie
aangeven – het terugtreden van de rijksoverheid niet leidt tot een toename
van beheerslasten bij uitvoerende instellingen. We verkeren momenteel echter
in een overgangsfase naar de nieuwe besturingswijze. In reactie op de vragen
van de PvdA-fractie wil ik opmerken dat ik in deze belangrijke trajecten vanzelfsprekend
altijd mijn eigen verantwoordelijkheid zal nemen en een eigen visie zal formuleren.
Het bereiken van een goede balans tussen autonomie en verantwoording en een
acceptabele administratieve lastendruk is echter een ontwikkelingsproces,
dat tijd vraagt. In reactie op de leden van de SP-fractie wil ik daaraan toevoegen
dat wél beseft moet worden dat autonomie en rekenschap onlosmakelijk
met elkaar verbonden zijn. Van professionele instellingen mag worden verwacht
dat zij op transparante wijze verantwoording afleggen aan de overheid en aan
de omgeving van de instelling over de bereikte resultaten, zowel in kwalitatief
als in kwantitatief opzicht. Verderop kom ik hier nog op terug.Verdere uitwerking van de besturingsfilosofieDe leden van de CDA-fractie vragen welke sturingsinstrumenten ik voor
ogen heb bij de nieuwe sturingswijze. Tevens vragen de leden wat bestelindicatoren
zijn en in hoeverre de Kamer hierbij wordt betrokken, ook in het formuleren
van de doelstellingen. Daarnaast vraagt de fractie of en wanneer er heldere
doelstellingen en kaders per sector komen.In het HOOP 2004 en de binnenkort te publiceren Koersdocumenten PO, VO
en BVE zijn en worden vanuit de nieuwe wijze van sturing op hoofdlijnen kaders
en doelstellingen voor de komende periode geformuleerd. Met het versterken
van de autonomie van de instellingen komt voor de overheid meer accent te
liggen op de bestelverantwoordelijkheid. Beoogd wordt deze verantwoordelijkheid
te ondersteunen door het inzicht in de werking van het bestel te versterken.
Bestelindicatoren helpen dit inzicht te geven. Bestelindicatoren beschrijven
voor een aantal hoofdaspecten de werking van het bestel. Op voorhand zijn
hieraan geen streefwaarden verbonden.Zodra nieuwe inzichten (op basis van bestelindicatoren of anderzijds)
aanleiding geven voor beleidswijzigingen worden nieuwe beleidsambities geformuleerd
in de vorm van beleidsindicatoren. Deze beleidsindicatoren worden opgenomen
in begrotingen en koersdocumenten.Bestelindicatoren gelden voor de langere termijn en geven kwantitatief
inzicht in de ontwikkeling van het onderwijsbestel. Uitgangspunt bij de ordening
van de bestelindicatoren is de ministeriële verantwoordelijkheid. De
gedachten gaan uit naar indicatoren zoals het percentage uitstromers met startkwalificatie/diploma,
de participatiegraad, de uitgaven per deelnemer, het percentage instellingen
met een «schone» accountantsverklaring. In de begroting voor 2005
zal ik u nader informeren over het voorgenomen traject ten aanzien van de
introductie van bestelindicatoren en de wijze waarop het overleg hierover
zal worden gevoerd.Naar aanleiding van de vraag van de CDA-fractie over welke sturingsinstrumenten
ik voor ogen zie, wil ik opmerken dat ik in het kader van deregulering terughoudend
zal zijn met het opstellen van nieuwe wet- en regelgeving. Bij het inzetten
van instrumenten voor het oplossen van problemen zal ik steeds de vraag stellen
welk instrument het meest passend is. Wanneer regelgeving wordt overwogen
zal ik gebruik maken van de hulpmiddelen die zijn ontwikkeld om kritisch te
kijken naar de werkbaarheid en de handhaafbaarheid ervan, zoals
de werkbaarheidsanalyse en de Tafel van 11. Een consequentie daarvan kan zijn
dat afgezien wordt van het sturen door middel van regelgeving en dat wordt
gekozen voor voorlichting of het maken van prestatieafspraken.De leden van de PvdA-fractie vragen in dit verband of de prestatieagenda
zal gelden als een maatschappelijke agenda waarbij ambities en de financiële
mogelijkheden voor instellingen bepalend zijn voor prestatiecontracten.De prestatieagenda zoals ik deze voor ogen heb in de sectoren BVE en HO
kan inderdaad worden beschouwd als een maatschappelijke agenda waarin de rijksoverheid
landelijke ambities formuleert over wat zij binnen een bepaald tijdsbestek
wil bereiken. Op basis van deze ambities zal de instellingen worden gevraagd
te formuleren wat de ambities van hen zelf en hun regionale netwerk zijn in
relatie tot deze landelijke maatschappelijke ambities. Het is overigens niet
de bedoeling als overheid prestatiecontracten met de instellingen af te sluiten,
waaraan financiële consequenties worden verbonden. Wel zal instellingen
worden gevraagd zowel de beoogde als gerealiseerde ambities transparant te
maken naar zowel de overheid als naar de afnemers van de instellingen. Via
benchmarking kan zichtbaar worden gemaakt hoe instellingen gepresteerd hebben
ten opzichte van andere instellingen. Dit kan bijdragen aan versterking van
de zelfsturing van instellingen. Indien instellingen met hun beoogde ambities
en/of geleverde prestaties overigens substantieel achterblijven ten opzichte
van andere instellingen zullen instellingen in een bestuurlijk gesprek hierop
door mij worden aangesproken.De leden van de verschillende fracties stellen enkele vragen over de relatie
tussen deregulering kwaliteitsaspecten van het onderwijs. De leden van de
SP-fractie vragen zich af in hoeverre de kwaliteit van het onderwijs wordt
bewaakt, wanneer de regels worden verminderd en het toezicht zich richt op
behaalde resultaten, bijvoorbeeld ten aanzien van het vergroten van het aantal
afgestudeerden in Beta en Techniek in het kader van de prestatieagenda. De
SP-fractie vraagt zich af hoe de kwaliteit zal worden gemeten. Ook de leden
van de CDA-fractie geven aan dat zij het belang van transparantie en verantwoording
en van doelmatigheid en effectiviteit erkennen, maar tevens van oordeel zijn
dat de kwaliteit en toegevoegde waarde van het onderwijs niet eenvoudig in
meetbare prestaties zijn te kwalificeren. De CDA-fractie stelt voorts een
vraag over de kwaliteit van het toezicht door Raden van Toezicht en de betrokkenheid
van andere stakeholders bij het toezicht. Ook vraagt deze fractie of ik een
Raad van Toezicht passend vind voor het primair en voortgezet onderwijs.Naar aanleiding van de vragen van de leden van de SP-fractie over het
bewaken van de kwaliteit in relatie tot het terugdringen van regels merk ik
op dat het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs een voortdurend aandachtspunt
zal blijven. Het verleggen van verantwoordelijkheden naar instellingen zal
gepaard gaan met een andere wijze van verantwoording. Ik zal verticaal toezicht
blijven uitoefenen op instellingen en werk er momenteel aan om het toezicht
op de kwaliteit, recht- en doelmatigheid van het onderwijs meer in samenhang
te laten plaatsvinden en ook «proportioneel» te laten zijn. De
Inspectie voor het Onderwijs werkt hier momenteel een plan voor uit. Hierdoor
kan de informatie van instellingen efficiënter worden gebruikt en kunnen
de administratieve lasten worden verminderd. Door de herijking van de bestuurlijke
relaties zal de aard van het verticaal toezicht gaandeweg veranderen. Vergroting
van de autonomie van de instellingen is er op gericht instellingen beter in
staat te stellen om beter op vragen van de afnemers te kunnen inspelen. Dit
vraagt transparantie over bereikte resultaten, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve termen naar de afnemers van de instellingen en naar de
interne toezichthouders. Naarmate instellingen meer beschikken over zelfsturende
mechanismen, zoals een goede interne controlfunctie, kwaliteitszorg, professioneel
bestuur en een vorm van intern toezicht ontstaat voor de rijksoverheid ruimte
om de opbrengsten die hieruit voortvloeien ook te benutten in het kader van
de eigen bestelverantwoordelijkheid. De verantwoordingslasten in relatie tot
de rijksoverheid kunnen dan in evenredigheid verminderen.Over de vormgeving van het interne toezicht door een Raad van Toezicht
beraad ik mij thans. Het gaat hierbij niet alleen om de positionering van
de Raden van Toezicht ten opzichte van het bevoegd gezag en het management
van de instellingen, maar ook ten opzichte van mij. Voor de drie sectoren
(BVE, HBO en WO) die al in een vergevorderd stadium van autonomie verkeren
zal, zoals reeds in het HOOP 2004 aangekondigd, een gelijke wijze van positionering
worden voorgesteld. Ook voor het PO en VO geldt dat de school zelf een sluitend
systeem van checks and balances dient te organiseren dat voortdurende kwaliteitsverbetering
waarborgt. Daarbij hoort een scheiding tussen het bestuur en het management
en het toezicht daarop. Voor de organisatie van het toezicht kan de school,
in samenspraak met ouders, leerlingen en personeel, kiezen voor een Raad van
Toezicht naast het bestuur. Sommige besturen waar een groot aantal scholen
onder valt hebben zelfs al een Raad van Toezicht.Ik wil op deze plaats overigens wel duidelijk stellen dat in de relatie
met instellingen toezichthoudende organen en andere stakeholders verschillende
rollen vervullen. In het kader van de medezeggenschap praten ouders, deelnemers/studenten
mee; in het kader van de meervoudige publieke verantwoording praten de overige
stakeholders mee. Maar inspraak is iets anders dan toezicht houden, en die
twee functies wil ik echt scheiden.De leden fractie van de PvdA wil weten of ik nog steeds geen heil zie
in het licentiemodel voor kwaliteit en wat mijn overwegingen daarbij zijn.
Ik wil hierop aangeven dat ik mijn eerder ingenomen standpunt handhaaf. Dit
model bevordert naar mijn mening centralisme en gedifferentieerde regelgeving
en daardoor een toenemende uitvoeringslast. Ik blijf daarbij. Immers, het
voorgaande betekent juist ook, anders dan de PvdA-fractie veronderstelt –
een toename van bureaucratie.Zowel de leden van de CDA-, PvdA- als de leden van de SP-fractie maken
zich, mede naar aanleiding van het rapport «Bureaucratisering in het
Onderwijs» van de Onderwijsraad zorgen om de bureaucratisering die in
het onderwijs zou optreden en vragen naar de relatie tussen bureaucratisering
en prestatiesturing, bureaucratisering en het afleggen van rekenschap en bureaucratisering
en de kwaliteit van het onderwijs.Autonomie en Rekenschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ik ben
mij er van bewust dat er een risico bestaat dat de versterking van Rekenschap
en verantwoording kan leiden tot extra beheerslasten voor de instellingen.
Het gaat er om tot een goede mix van checks en balances te komen tussen verticaal,
intern toezicht en horizontale verantwoording. In mijn beleidsreactie op het
rapport «Bureaucratisering in het onderwijs» die ik in juni aan
uw Kamer zal toezenden zal ik op de daarin beschreven bevindingen ingaan.Afstemming van beleid en regelgeving en de beheerslasten die dit voor
instellingen met zich meebrengt tussen verschillende departementen vind ik
zeer van belang. Over de vragen van de leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie
over de integratie van toezicht ook vanuit andere departementen en het aanpakken
van de opeenstapeling van regels vanuit OCW, SZW en uitvoerende organen wil
ik het volgende opmerken.Vanuit het beraad van inspecteurs-generaal (IG-beraad), waaraan landelijke
inspecties van de verschillende sectoren deelnemen, zijn initiatieven ondernomen
om de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de verschillende inspecties
te verbeteren. Uitgangspunt daarbij is zo min mogelijk toezichtlasten voor
de instellingen. Vanuit het SG-beraad is in het kader van het programma «Andere
overheid» de samenwerking tussen toezichthouders één van
de belangrijkste doelstellingen, waarbij het initiatief van dit deelproject
van het programma bij OCW ligt. Ik reken er op dat deze samenwerking ook zal
kunnen bijdragen aan het tegengaan en verminderen van de door de leden van
de PvdA-fractie bedoelde opeenstapeling van regels vanuit verschillende departementen.Interne bestuurscultuurDe leden van de PvdA-fractie stellen een aantal vragen over de inzet van
mijn departement om «het beste departement» te worden. De fractie
wil weten welke indicatoren daarvoor gelden en welke overwegingen ten grondslag
liggen aan deze relatieve doelstelling.Het beste departement willen zijn zie ik als een grondhouding. Het houdt
in dat de OCW-medewerkers voortdurend de kwaliteit van hun werk kritisch volgen
en alert blijven op mogelijke verbeteringen. Vandaar ook dat het sturen op
kwaliteit, het invoeren van kwaliteitsmanagement binnen het departement één
van de speerpunten is uit het veranderprogramma. De kwaliteit van het werk
moet overigens in mijn ogen breed worden opgevat. Of het nu gaat om wat de
OCW-medewerkers er zelf van vinden, wat het veld van OCW vindt, of de politiek
en de maatschappij, het departement streeft er voortdurend naar «de
beste te zijn». De veranderaanpak kenmerkt zich door transparantie,
interactie, ruimte voor initiatief én het gegeven dat de eigen organisatie
centraal staat: «voor en door OCW». Uiteraard dragen de gewenste
houding en gedrag alléén niet bij aan het realiseren van de
beleidsprioriteiten van de regering. Vandaar dat is gekozen voor een integrale
veranderaanpak, waarin verbeteringen worden doorgevoerd op het gebied van
zowel besturing, structuur, systemen als cultuur.Een kwaliteitsverbetering over de gehele linie van de rijksoverheid, zoals
de leden van de PvdA-fractie terecht opmerken onderschrijf ik van harte. Kennisdeling
tussen departementen is een groot goed en iets waarvan steeds meer en beter
gebruik gemaakt wordt. Zo heeft OCW geregeld contact met collega departementen
bij het verder vormgeven en invullen van haar verbetermaatregelen.De leden van de PvdA-fractie vragen welke bijdrage voorgestelde structuurveranderingen
zoals het opheffen van het DG Arbeidsvoorwaarden en Economie en het aanpassen
van de structuur van directies leveren aan het verbeteren van de interne bestuurscultuur.Wat betreft de structuur van het departement wil ik opmerken dat de verkokering
van het ministerie op verschillende manieren zal worden tegengegaan. Allereerst
gebeurt dit door de lijnsturing van het ministerie te versterken, door het
invoeren van het SG-DG-model. In dit model zijn de directeuren generaal integraal
verantwoordelijkheid voor hun beleidsterrein en de samenhang daarbinnen. De
bestuursraad ziet toe op de samenhang tussen de portefeuilles. Bij de herindeling
van de portefeuilles is de logische samenhang van thema's en velden leidend
geweest Tegen deze achtergrond zijn de taken van de DG Arbeidsvoorwaarden
en Economie verdeeld over de portefeuilles van de overige DG's.De PvdA-fractie vraagt zich ook af of de focus op innovatie betekent dat
er nieuwe stelselwijzigingen komen, terwijl de CDA-fractie vraagt in hoeverre de koerstrajecten nog zullen leiden tot wijzigingen in de interne
sturing en structuur van het departement.Ter uitvoering van het 100-dagenplan van mijn SG wordt momenteel gewerkt
aan de noodzakelijke wijzigingen in de interne besturing en structuur gericht
met de ambitie om het beste departement van Den Haag te worden. Hierin past
ook de ontwikkeling naar meer aandacht voor beleidsinnovatie. Meer aandacht
voor beleidsinnovatie betekent echter niet dat dit ook automatisch zal leiden
tot nieuwe stelselwijzigingen komen. De focus komt juist meer te liggen op
het functioneren en de verbetering en instandhouding van het stelsel (stelselonderhoud).
Pas wanneer zich binnen het stelsel problemen voordoen die niet binnen het
stelsel op te lossen zijn, zal stelselwijziging plaatsvinden. Dit betekent
eerder minder stelselwijzigingen (innovaties) dan meer; de regels zullen,
geheel in lijn met de besturingsfilosofie van OCW, verminderen en kwalitatief
beter worden. De verandering in focus wordt onderstreept doordat de beleidsdirecties
stelselonderhoud en innovatie zichtbaar hebben belegd in hun organisatiestructuur.
De focus op stelselonderhoud kan pas optimaal plaatsvinden als het sturen
op de werking van het stelsel centraal staat en (daarmee) het sturen op incidenten
wordt geminimaliseerd. Ik wil ook graag nader overleggen met de Tweede Kamer
over de wijze waarop met name dit laatste gerealiseerd kan worden.Vragen met betrekking tot concrete maatregelenDe leden van de verschillende fracties stellen tenslotte enkele vragen
over de concreet bereikte resultaten die ik in mijn voortgangsrapportage van
5 april jl. heb geschetst.Beleidsregel sanctiebeleidDe leden van de CDA-fractie willen weten of er over de maatregel sanctiebeleid
overleg is gevoerd met besturenorganisaties en of de belangen van leerlingen,
studenten en medewerkers voldoende worden meegewogen bij sanctietrajecten.
De beleidsregel sanctiebeleid is een van de onderdelen van het hele pakket
aan maatregelen dat is gericht op een betere naleving van regelgeving. Zo
is in de eerste plaats duidelijke regelgeving nodig. In de tweede plaats vraagt
regelgeving om voortdurende begeleiding. In de derde plaats is het nodig toezicht
te houden en tenslotte kan het nodig zijn om niet-naleven van regelgeving
te sanctioneren. De wijze waarop de ik gebruik zal maken van mijn bevoegdheid
om sancties op te leggen is vastgelegd in de beleidsregel «Opschorting
en inhouding van de Rijksbijdrage bij onderwijsinstellingen». Over de
beleidsregel is geen overleg gevoerd in de traditionele zin van het woord.
Wel is een bijeenkomst belegd met personen uit de betreffende onderwijssectoren
(PO, VO, BVE, HO) die vertrouwd zijn met die velden. In die bijeenkomst is
de conceptbeleidsregel besproken en is vooral het accent gelegd op vragen
als: is het duidelijk? is de toon goed? zien we dingen over het hoofd? De
beleidsregel is geen regelgeving die de onderwijsinstellingen verplichtingen
oplegt, maar geeft aan dat ik op de beschreven wijze te handelen. De instellingen
weten door de publicatie van de beleidsregel welke stappen achtereenvolgens
gezet zullen worden bij een overtreding. Juist dit karakter van de beleidsregel
was voor mij aanleiding op een andere manier overleg te voeren met «het
veld». Over de vraag met betrekking tot de belangenafweging wil ik opmerken
dat het opleggen van een sanctie altijd maatwerk is. Altijd moeten de feiten
en omstandigheden van het geval worden gewogen. Beginselen van proportionaliteit
en gelijkheid zijn in ieder geval relevant. In de belangenafweging moeten
alle belangen worden gewogen, óók die van leerlingen, studenten
en medewerkers. Gevolgen van het opleggen van een sanctie voor
die categorieën betrokkenen moeten eveneens proportioneel zijn.RisicoprofielenDe leden van de CDA-fractie vragen zich af hoe wordt gewaarborgd dat de
uitgangspunten en criteria voor risicoprofielen niet indirect de autonomie
(bedrijfsvoering) van de instellingen aantast en of de uitgangspunten voor
instellingen en de Kamer openbaar zijn. Zoals ik in de voortgangsrapportage
van 5 april jl. heb aangegeven worden er per instelling risicoprofielen
opgesteld op basis van de vijf ATC criteria: rechtmatigheid, doelmatigheid,
kwaliteit, doeltreffendheid en continuïteit. De risicoprofielen moeten
op basis van een beperkt aantal indicatoren in beeld brengen waar de instellingen
normoverschrijdend gedrag vertonen. Bestaande wet- en regelgeving vormt hiervoor
het uitgangspunt. Het gaat daarbij om signaleringen. Dit betekent dat zij
niets meer of minder doen dan aangeven in hoeverre er nader onderzoek door
toezichthouders nodig is. De autonomie van de instellingen wordt hierdoor
naar mijn mening niet aangetast.Bekostigingsmodel Hoger OnderwijsDe leden van de PvdA-fractie merken op dat in de brief van 5 april
staat dat de uitgangspunten voor een nieuwe geïntegreerde bekostigingssystematiek
in het hoger onderwijs en voor studiefinanciering zijn geformuleerd. Zij vragen
zich af hoe ze dit moeten begrijpen tegen het licht van het debat over het
HOOP 2004 waarin staatssecretaris Nijs zich minder stellig uitdrukte. Mede
naar aanleiding van de moties Tichelaar c.s., nr. 4. en de motie Joldersma,
nr. 18 die tijdens het overleg over het HOOP 2004 zijn ingediend, is besloten
de vormgeving van het bekostigingsmodel nog eens tegen het licht te houden.
Uiterlijk bij de indiening van de rijksbegroting 2005 zal inzicht worden gegeven
in de contouren van het beoogde stelsel van studiefinanciering en de bekostigingssystematiek
hoger onderwijs. Daarbij baseren wij ons op de uitgangspunten die in het HOOP
2004 zijn geformuleerd, maar houden wij ook rekening met de inbreng in bijvoorbeeld
de gesprekken met koepels, instellingen en studenten in de collegezalenronde
die Staatssecretaris Nijs onlangs heeft afgerond.BekostigingsoverlegDe leden van de PvdA-fractie vragen of het bekostigingsoverleg niet neerkomt
op toezicht door betrokkenen zelf en willen weten waarom de minister hier
voor kiest. Het bekostigingsoverleg is een van de maatregelen gericht op een
heldere interpretatie van wet- en regelgeving die in het rapport Ruimte voor
Rekenschap is aangekondigd. Het overleg heeft twee functies: Het inventariseren
van knelpunten in de uitvoeringspraktijk in relatie tot de bestaande interpretatie
van vigerende regelgeving en het herbevestigen van de juiste interpretatie
van de regelgeving. Het bekostigingsoverleg is daarom ook niet gelijk te stellen
met toezicht door de betrokkenen zelf. Het is geen toezichtinstrument. Niet
voor mij, maar zeker ook niet voor betrokkenen zelf.KlokkenluiderssignalenDe leden van de PvdA-fractie vragen of ik een overzicht kan geven van
de klokkenluiderssignalen die de afgelopen tijd zijn behandeld en welke sectoren
deze betroffen. Dit overzicht is als bijlage bij deze brief gevoegd.BIJLAGEOntvangen signalen van onregelmatigheden van januari 2004
tot en met mei 2004 – Totaal 34 signalenSignaal-eigenaaraantalAard
signaalaantalPO11vermoeden van onterechte besteding van middelen11VO6vermoeden van onterechte verkrijging van middelen10BVE5klachten over kwaliteit/prijs van onderwijs3HO9onzorgvuldig handelen naar deelnemer/ ouder1RDMZ1oneigenlijke concurrentie1MLB1anders, namelijk: ...8anders, namelijk1Totaal34Totaal34  ZenderaantalVormaantalmedewerker onderwijsinstelling14brief13 deelnemer onderwijsinstelling2E-mail5 ouders deelnemer1telefoon8 concurrerende organisatie1media1 intern OCW/Cfi3gesprekken1 onderwijsinspectie1intern memo1 burgers2anders, namelijk: ...3anoniem2?2 media1Totaal34burger1   intern OCW/IBG1   anders, namelijk ...5  Totaal34  OntvangeraantalWijze
van contactaantalCfi3schriftelijk2beleidsdirectie21telefonisch4AD1gesprek2 inspectie3nog in te vullen18 MO/SO, BR, BOA1?8 anders, namelijk: ...5Totaal34 Totaal34  Ontvangen signalen van onregelmatigheden van 2002 tot
en met december 2003 Totaal 119 signalenSignaal-eigenaaraantalAard
signaalaantal PO5vermoeden van onterechte besteding van middelen5 VO2vermoeden van onterechte verkrijging van middelen49 BVE14klachten over kwaliteit/prijs van onderwijs12HO88arbeidsconflict2 SFB2oneerlijke concurrentie7 ICT1onzorgvuldig handelen naar deelnemer/ ouder8 DK1bij nader inzien geen signaal28AD3anders, namelijk: ... 3 RDMZ1?5MLB2Totaal119 Totaal119  ZenderaantalVormaantalmedewerker onderwijsinstelling35brief45 deelnemer onderwijsinstelling22e-mail15 ouders deelnemer11telefoon13 concurrerende organisatie6anders, namelijk: ...2instellingsaccountant1fax1 intern OCW/Cfi3media2onderwijsinspectie5verantwoordings-documenten1burgers6schoolbezoeken1 anoniem7?39media3Totaal119 anders, namelijk ...8  ?12   Totaal119  OntvangeraantalWijze
van contactaantalCfi13schriftelijk49beleidsdirectie84telefonisch16AD2gesprek5 directie Voorlichting8?49inspectie3Totaal119 MO/SO, BR, BOA1   ?8  Totaal119  In dit overzicht komt een aantal maal de categorie «?» voor. Dit betreft signalen die met terugwerkende kracht
zijn ingevoerd in het nieuwe registratiesysteem dat per 1 januari 2004
in gebruik is genomen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), Voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik
(GL), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP),
Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA
(PvdA), Ondervoorzitter, Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD) en Azough (GL).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Vacature (algemeen), Tonkens (GL),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van
der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma
(CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA), De
Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA), Aptroot (VVD) en
Halsema (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28248-56.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl