Politiek en media; Verslag algemeen overleg van 23 februari 2005 over mediabeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29692, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29692 nr. 8

23-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29692Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 692Politiek en medianr. 8VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 maart 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 23 februari 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris
Van der Laan van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over:– rapport «mediaconcentratie in beeld:
Concentratie en pluriformiteit van de Nederlandse Media 2002»; brief
van de staatssecretaris van OCW d.d. 1 september 2003 (Briefnr. OCW0300650);– kabinetsvoornemen inzake dagbladconcentratieregeling
en wijziging crossownershipregeling; Brief van de staatssecretaris van OCW,
d.d. 13 december 2004 (Kamerstuk 29 692, nr. 2);– persbeleid; brief van de staatssecretaris van
OCW d.d. 18 januari 2005 (Kamerstuk 29 692, nr. 3);– het onderdeel persbeleid uit het WRR-advies
«Focus op functies; uitdagingen voor een toekomstbestendig mediabeleid»
(OCW0500139);– kabinetsreactie op adviezen over politiek en
media van RMO en ROB; brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, Van der Laan, de minister van Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties
en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, d.d. 12 juli
2004 en het schriftelijk overleg hierover van 10 februari 2005 (Kamerstuk
29 692, nrs. 1 en 4).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Örgü (VVD) stelt vast dat
de staatssecretaris dagbladconcentraties van meer dan 35% marktaandeel wil
tegengaan omdat zij bang is voor misbruik van opiniemacht en bedreiging van
de vrije en pluriforme meningsvorming. Wil zij een nadere analyse laten verrichten
om te zien hoe reëel deze angst is? In welke mate valt bedreiging van
de vrije en pluriforme meningsvorming in Nederland toe te rekenen aan eigendomsconcentratie
in de mediasector, in het bijzonder de dagbladsector? De staatssecretaris
constateert dat er ook landen zijn zonder specifieke regelingen
tegen mediaconcentraties en dat daar uiteenlopende redenen voor zijn. Kan
zij aangeven welke redenen dat zijn?De staatssecretaris schrijft verder dat de praktijk uitwijst dat eigendomsconcentratie
op termijn vaak wordt gevolgd door titelconcentratie vanwege de schaalvoordelen
van redactionele samenwerking. Je kunt echter ook zeggen dat ondanks het feit
dat een beperkt aantal grote mediabedrijven de dienst uitmaakt het aantal
televisiekanalen, radiostations, kranten en internetindustrie die actief zijn
in nieuwsvoorziening en opinievorming als geheel nog steeds groot is. Strengere
regels voor eigendomsconcentratie en crossownership hebben mogelijk als gevolg
dat mediabedrijven onvoldoende schaalgrootte hebben om noodlijdende titels
te kunnen laten voortbestaan. Schiet de staatssecretaris zich met deze maatregel
zichzelf niet in de voet?Bij pluriformiteit moet vooral worden gedacht aan de redactionele inhoud,
maar daar gaat de overheid gelukkig niet over. Via de achterdeur probeert
de staatssecretaris nu alsnog zeggenschap te krijgen over die redactionele
inhoud, weliswaar om uiteindelijk titelconcentratie te voorkomen, maar ook
dat komt neer op een oordeel over de inhoud. Een dergelijke regeling is onwenselijk
en onnodig. De NMa ziet bovendien al toe op ontwikkeling van economische machtsposities.
Zij toetst weliswaar niet op opiniemacht, maar de overheid kan dat evenmin
zonder een oordeel te vellen over de redactionele inhoud.Ieder voornemen tot versoepeling van de crossownership-regeling heeft
de steun van de VVD-fractie, maar het mag wat haar betreft nog wel wat ruimer.
Waarom is eigenlijk überhaupt een dergelijke regeling nodig? De regels
tegen eigendomsconcentratie en crossmedia-ownership zorgen voor internationalisering
omdat ze de mogelijkheden voor nationale groei aan banden leggen.De WRR bepleit terecht een functionele benadering van het medialandschap.
Die benadering werpt meteen de vraag op of speciaal beleid voor de dagbladsector
nog wel opportuun is. Het persbeleid richt zich op de functies «nieuwsvoorziening,
opinievorming en achtergrond». Dat doen een aantal andere media ook,
maar toch vindt de staatssecretaris het gewenst dat ook de komende jaren specifiek
persbeleid wordt gevoerd. Dat vindt mevrouw Örgü teleurstellend.
De staatssecretaris is kennelijk geen voorstander van een functionele benadering.
Hopelijk zal zij in haar komende toekomstvisie het persbeleid inbedden in
een functioneel gericht mediabeleid. De rol van de dagbladpers, publieke en
commerciële televisie, radio, internet en van de overheid zullen moeten
worden bezien in het licht van eerdergenoemde functies. Het is jammer dat
de staatssecretaris dat niet nu al doet. Het persbeleid blikt nu achteruit
in plaats van vooruit.Mevrouw Örgü deelt de conclusies van de WRR dat bij de functies
nieuws en opinievorming & achtergrond een toename van aanbieders niet
automatisch leidt tot een toename van de pluriformiteit. De aanwezigheid van
enkele grote Nederlandse spelers kan zelfs bijdragen aan een grotere inhoudelijke
pluriformiteit, aldus de WRR. Bepalingen inzake crossmediaal eigendom worden
nu gebaseerd op oplagen en marktaandelen in twee mediasectoren. De WRR beveelt
aan, die bepalingen zoveel mogelijk op te heffen en een beoordeling van de
wenselijke pluriformiteit en hoeveelheid aanbieders van mediadiensten op meer
eigentijdse indicatoren te baseren. Deze kunnen op basis van de wenselijke
functies van het medialandschap worden geformuleerd. Hoe oordeelt de staatssecretaris
over deze aanbevelingen van de WRR?Mevrouw Örgü steunt zowel het uitgangspunt van een fonds voor
tijdelijke steun als de naamswijziging van het Bedrijfsfonds naar het Stimuleringsfonds
voor de pers. Het Stimuleringsfonds draagt € 160 000 bij aan
de Nieuwsmonitor die kenmerken van berichtgeving zal volgen en het debat over
de journalistiek en medialogica wil stimuleren. Op welke wijze
wordt een bijdrage geleverd aan het bestrijden van de negatieve kanten van
de medialogica (mediahypes)?De regeling voor journalistieke internet-informatieproducten ter stimulering
van informatievoorziening via het internet wordt vooralsnog gehandhaafd. Waarom
heeft de overheid hier een taak? Is er geen sprake van oneerlijke concurrentie
met journalistieke producties die zonder overheidssubsidie op internet verschijnen?Mevrouw Örgü kan zich erin vinden dat de zelfregulering van
de mediasector, in het bijzonder de positie van de Raad voor de Journalistiek,
wordt versterkt. Welke redacties zijn nog steeds niet aangesloten bij die
raad?Het Commissariaat voor de Media wil mediabedrijven verplichten gegevens
ten behoeve van de pluriformiteitsmonitor te verstrekken. Betekent dit niet
een verhoging van de administratieve lastendruk?De heer Van Dam (PvdA) stelt vast dat de bereidheid
van mensen om te betalen voor informatie conform de voorspelling van een paar
jaar geleden afneemt. Dankzij internet is veel informatie gratis beschikbaar.
De voorspelling dat er grote verschuivingen zullen plaatsvinden in de advertentiemarkt
is eveneens realiteit geworden. Kranten verliezen abonnees en advertentie-inkomsten.
Het probleem is niet dat mensen niet meer lezen, maar dat vooral jongeren
andere media kiezen. De WRR vindt dat het medialandschap als één
geheel moet worden beschouwd en ziet die ontwikkeling niet echt als een probleem.
De heer Van Dam kan zich niet in die benadering vinden. Er is immers sprake
van een verschil tussen de impact van geschreven en van audiovisuele media.
Dat vergt ook een onderscheid in beleid. Een specifiek beleid voor de geschreven
media blijft dus nodig.Ook deelt de heer Van Dam niet de opvatting van de WRR dat er dankzij
internet zoveel nieuwe initiatieven ontstaan dat het niet nodig is om zorgen
te hebben. Door de afnemende bereidheid om voor nieuws te betalen en door
de afnemende advertentiemarkt komt langzaam maar zeker de kwaliteitsjournalistiek
onder druk te staan. Er is dan immers minder geld voor grote redacties, onderzoeksjournalistiek
en uitgebreide verslaggeving.Deze ontwikkelingen in de markt mogen niet zonder consequenties blijven.
Schaalvergroting gaat vaak ten koste van pluriformiteit en leidt tot inhoudelijke
verschraling. De RMO en de staatssecretaris uiten terecht hun zorgen over
het slordig omgaan met journalistieke codes: mediahypes, het niet altijd scheiden
van feiten en opinies en het niet altijd toepassen van hoor en wederhoor.
Nu in het algemeen van politici gepaste afstand wordt verwacht, is het zonder
meer moedig te noemen dat de staatssecretaris deze zaken op de agenda durft
te zetten.De combinatie van pluriformiteit en kwaliteit staat onder druk. De overheid
dient zich daar zorgen over te maken. Een pluriforme kwaliteitsjournalistiek
is immers essentieel voor de democratie. De concentratieregeling die de staatssecretaris
voorstelt is een stap in de goede richting, maar biedt nauwelijks een echte
garantie voor pluriformiteit. In het meest extreme geval zou ook dan Nederland
drie kranten of twee kranten en een grote internetsite kunnen overhouden.
Het opheffen van regionale kranten wordt evenmin tegengehouden door die regeling.
Wel wordt voorkomen dat de opiniemacht in handen komt van enkele commerciële
partijen. Dat is belangrijk, maar niet voldoende. Er moet een regeling komen
die gaat over titelconcentraties. Ook de regeling voor crossmediale activiteiten
zou betrekking moeten hebben op het titelniveau. Het voorstel van de staatssecretaris
maakt geen onderscheid mogelijk tussen kleine en grote kranten; het gaat slechts
om de grootte van het concern terwijl de pluriformiteit door kranten wordt
gevormd en niet door concerns. Zolang de toezichthouder zich onthoudt van
een inhoudelijke beoordeling, past zo'n regeling wel degelijk in de Grondwet.
Er is genoeg ervaring opgedaan met toezichthouders om daar passende
modellen bij te bedenken. In dit verband valt te denken aan ex-ante toezicht.Wat betreft de eigendomsconcentratieregeling zou aansluiting kunnen worden
gezocht bij het Franse model waarbij grenzen worden gesteld aan de eigendomsverhoudingen
van een concern met een marktaandeel boven een grenswaarde. Zo'n regeling
kan ook voor autonome groei worden gehanteerd.De heer Van Dam zegt prijs te stellen op een nadere onderbouwing van het
percentage van 35. Het heeft er alle schijn van dat de staatssecretaris is
uitgegaan van gevestigde belangen en niet heeft gezocht naar de ideale situatie.De overheid gaat niet over de kwaliteit van de media of de berichtgeving,
maar mag wel stimuleren dat de journalistiek zelf de kwaliteit bewaakt. De
heer Van Dam kan instemmen met de voorstellen voor een sterkere zelfregulering,
maar zou er graag nog een schepje bovenop willen doen. Een BTW-nultarief voor
kranten zou de financiële druk kunnen verlichten en dus meer ruimte kunnen
bieden voor kwaliteitsjournalistiek. Dat laatste vergt echter meer. Een financiële
prikkel zou kunnen worden gekoppeld aan de afspraak dat de zelfregulering
wordt versterkt. Op voorstel van de staatssecretaris krijgt de sector inzicht
in de werking van mediahypes, maar beter is natuurlijk dat de sector zelf
strenger de journalistieke codes bewaakt. Dat kan door de pro-actieve rol
van de Raad voor de Journalistiek te versterken, door onderlinge visitaties
of een kwaliteitskeurmerk. Wil de staatssecretaris in overleg treden over
deze en andere suggesties?Mevrouw Kraneveldt (LPF) vindt dat het tot
zich kunnen nemen van een grote diversiteit aan meningen en nieuws een groot
goed is dat bewaking verdient. De overheid dient zich niet te bemoeien met
de private media; hier geldt in de eerste plaats de dynamiek van de markt.
De overheid moet er dus niet voor zorgen dat sommige doelgroepen mensen gratis
kranten kunnen lezen of redactiestatuten verplicht gaan stellen. Wel moet
de overheid in de gaten houden hoe de markt zich ontwikkelt en voortdurend
nagaan of er niet te grote eigendoms- en titelconcentraties ontstaan die de
pluriformiteit en diversiteit in gevaar brengen. Het kabinet kiest voor een
maximaal marktaandeel van 35%. Mevrouw Kraneveldt kan zich hierin vinden.
Het is te begrijpen dat autonome groei niet onder de nieuwe regeling valt,
maar wat gaat het kabinet doen als een concern daardoor een marktaandeel van
40% of hoger krijgt? En waar liggen precies de markten sectorgrenzen? Het
kabinet vindt terecht dat het percentage van 35 betrekking moet hebben op
het geheel aan concernactiviteiten.Waar mogelijk en wenselijk moeten crossownershipregelingen worden versoepeld.
Het is gewenst dat Nederlandse marktspelers hun mogelijkheden kunnen vergroten
om te voorkomen dat ze allemaal in handen van grote buitenlandse ondernemingen
vallen. Wat vindt het kabinet overigens in het algemeen van grensoverschrijdende
mediaconcentraties?Waar houdt private financiering op en begint publieke financiering in
PPS-constructies? Belastinggeld mag niet worden gebruikt om te concurreren
met het bedrijfsleven, maar mag ook niet worden ingezet in plaats van geld
dat het bedrijfsleven zelf zou kunnen besteden. Enige voorzichtigheid op dit
punt is geboden.De gevolgen van «medialogica» kunnen inderdaad door eenieder
worden waargenomen, maar de overheid dient zich op dit punt zeer terughoudend
op te stellen. Belangrijker zijn een groot verantwoordelijkheidsbesef en de
nodige zelfreflectie bij de media. De voorgestelde maatregelen om de zelfregulering
te stimuleren kunnen de instemming van mevrouw Kraneveldt wegdragen. Zij wijst
er nog op dat in Italië rectificaties op dezelfde plek en in dezelfde
omvang in de krant moeten verschijnen.Mevrouw Vergeer (SP) zegt zorgen te hebben
over de (geringe) spreiding van de mediamacht in Nederland. In plaats van
een pluriformiteitstoets uit te voeren, denkt de staatssecretaris
aan een sterkere rol van het bedrijfsfonds. Dat is echter niet voldoende.
Zo zou het BTW-tarief kunnen worden verlaagd en zou de overheid kunnen bijdragen
aan het gratis verstrekken van krantenabonnementen aan scholen.Kan de staatssecretaris aangeven waarom zij vasthoudt aan het marktaandeelpercentage
van 35 en niet het voorstel van de RMO overneemt? De SP vindt dat dagbladeigenaren
maximaal 1/3 zeggenschap in een tv-station mogen hebben. Opvallend is dat
er geen limiet wordt gesteld aan het aantal tv-stations dat iemand in het
bezit mag hebben. Kan een mediatycoon, die geen krant bezit, over een ongelimiteerd
aantal tv-stations beschikken? Gelden de marktbeperkingen ook voor buitenlandse
concerns? Hoe oordeelt de staatssecretaris over marktbeperking in relatie
tot reclame-inkomsten? Autonome groei dient naar de mening van mevrouw Vergeer
ook onder de regeling te vallen omdat in dat geval de markt van een ander
concern wordt overgenomen.Een concern dat zendtijd koopt of huurt bij een vergunninghouder hoeft
zich niet aan de regels te houden. Moet dit gat in de Mediawet niet worden
gedicht? Hoe oordeelt de staatssecretaris over de situatie waarin zo'n concern
afspraken maakt met de vergunninghouder over een verdeling van de reclame-inkomsten?Is de situatie denkbaar dat een uitgeverij 35% van de geschreven media
in handen heeft, 50% aandelen bezit van een onbeperkt aantal tv-stations en
verder alle commerciële radiostations bezit?Kan in de Nederlandse verhoudingen iemand politicus én eigenaar –
eventueel via een stroman – van een zender zijn?Het is goed dat de staatssecretaris de zelfregulering bij de media wil
stimuleren. Hoe denkt zij over een verplicht lidmaatschap van de Raad voor
de Journalistiek? Mevrouw Vergeer juicht het initiatief met betrekking tot
de Nieuwsmonitor toe. Het zou interessant zijn om na te gaan of bij deze monitor
de programmering wordt beïnvloed door reclame-inkomsten.Ten slotte vindt mevrouw Vergeer dat er regelgeving moet komen die ertoe
leidt dat rectificaties op een duidelijker wijze worden gepresenteerd.De heer Slob (ChristenUnie) is van mening
dat de overheid zich terughoudend moet opstellen ten opzichte van de pers,
maar dat betekent niet dat zij alles op haar beloop moet laten gaan. De pers
heeft immers een belangrijke publieke functie in de Nederlandse democratie
en de overheid heeft een taak in het stimuleren van een onafhankelijke en
pluriforme pers. De staatssecretaris geeft aan de ene kant aan dat concentraties
onwenselijk zijn, vandaar het marktaandeel van 35%. Kan zij dat percentage
nader onderbouwen? Aan de andere kant staat zij echter een versoepeling van
de crossownershipregeling voor, maar dat zal de onderlinge afhankelijkheid
vergroten met alle gevolgen van dien voor de pluriformiteit. Waarom heeft
de staatssecretaris niet gekozen voor een begrenzing van het marktaandeel
als gevolg van autonome groei?Wat zijn precies de redenen waarom wordt afgezien van een pluriformiteitstoets?
Er zijn toch ook andere beroepsgroepen waarmee de overheid zich nadrukkelijk
bemoeit met de spelregels zonder zich uit te spreken over de inhoud? Wellicht
dat in combinatie met enkele financiële prikkels iets meer kan worden
gedaan dan de staatssecretaris nu voor ogen heeft.De heer Slob benadrukt vervolgens het belang van belang van regionale
en lokale informatievoorziening. Welk stimuleringsbeleid denkt de staatssecretaris
precies te gaan voeren?Ten slotte vraagt hij aandacht voor het vroegtijdig mededelingen doen
over beleid dat nog niet is aanvaard met alle gevolgen van dien voor de politieke
besluitvorming. Hij noemt in dit verband vroegtijdige uitspraken van kabinetszijde
over Borssele, de beveiliging van Kamerleden, de gekozen burgemeester en de
OZB. Is de staatssecretaris ook niet van mening dat het gewenst
is om te komen tot een gedragscode binnen het kabinet? Het lijkt hem dat het
kabinet in dezen een voorbeeldfunctie moet vervullen.De heer Bakker (D66) steunt de voorstellen
van het kabinet met betrekking tot het crossownership en het tegengaan van
concentraties op de dagbladmarkt. Nederland is een klein «medialand»
en het is niet ondenkbeeldig dat buitenlandse concerns op de mediamarkt verschijnen.
Als de pluriformiteit kan worden gewaarborgd, is het natuurlijk de vraag of
dat zo erg is. Misschien dat in dit verband voor de krantenmarkt eerder moet
worden gedacht aan een wettelijk geregeld redactiestatuut – uiteraard
zonder inhoudelijke voorschriften – dan aan een titelconcentratiebeleid.Het kabinet meent dat crossmediale groei mogelijk moet zijn. Vindt het
dat daaraan uiteindelijk ook grenzen moeten worden gesteld, los van de mededingingsgrenzen
die door het nationale en Europese mededingingstoezicht worden bewaakt? Uitgevers
mogen meerdere radiostations in hun bezit hebben, maar hoe verhoudt zich dat
tot de regel dat je in de commerciële radiomarkt maar twee frequentiepakketten
mag bezitten?De staatssecretaris wil het onderwerp «concentratie bij de kabel»
betrekken bij het kabelbeleid. Het is echter de vraag of zij zich dat kan
veroorloven, want aan distributiekanalen komen in toenemende mate uitgeverijtrekjes
te kleven.De heer Bakker kan zich in het algemeen vinden in het voorgestane persbeleid.
Dat geldt nadrukkelijk ook voor de suggestie met betrekking tot het stimuleren
van regionale en lokale journalistieke producties en de plaats van het bedrijfsfonds
daarin. Daarbij moeten dan echter ook de lokale en regionale omroepen worden
betrokken.Denkt de staatssecretaris dat er in de beroepsgroep inderdaad een discussie
zal ontstaan over de minder prettige gevolgen van de «medialogica»?
Als dat niet het geval is, hoe denkt zij de totstandkoming van een dergelijke
discussie bevorderen?Ten slotte merkt de heer Bakker op niet de indruk te hebben dat de herintroductie
van het BTW-nultarief een substantiële steun in de rug van de dagbladsector
betekent. Hoe oordeelt de staatssecretaris hierover?De heer Atsma (CDA) kan zich vinden in de
analyse die de staatssecretaris heeft gemaakt van de rol van de pers in een
democratische en pluriforme samenleving. Kranten zijn en blijven belangrijk
en als zodanig is er niets op tegen dat de overheid een beetje meehelpt als
dat nodig is om dit medium te behouden. De 35%-regeling duidt daar ook al
op en de heer Atsma kan zich daarin dan ook goed vinden. Uiteraard zitten
er veel meer aspecten aan het persbeleid: het distributiekanaal, de kabel,
de radio- en tv-stations, contentleveranciers enz. Het is dus maar de vraag
waarop die 35% precies betrekking heeft. Er is immers sprake van belangenvermenging
op de vele deelterreinen van het persbeleid. Een pluriformiteitstoets blijft
gewenst en daarbij moet verder worden gegaan dan alleen maar te bezien hoe
groot het marktaandeel is.Moeten er ook grenzen worden gesteld aan de mate waarin regionale dagbladen
aandelen hebben in regionale commerciële stations? Mogen nationale kranten
samenwerken met publieke omroepen? Als dat het geval is, moeten daaraan dan
voorwaarden worden gesteld nu er publiek geld in het geding is?De rol van het Commissariaat voor de Media blijft in de stukken onderbelicht.
Dit orgaan heeft goed en belangrijk werk gedaan om de pluriformiteit te bewaken
en zal dat in de toekomst ongetwijfeld blijven doen.De heer Atsma meent dat het fenomeen «ontlezing» naast allerlei
commerciële factoren een oorzaak is van de teruglopende krantenmarkt.
Op die commerciële factoren kan de overheid geen invloed uitoefenen,
maar wel zou de sector – eventueel bijgestaan door de overheid om te
voorkomen dat de NMa ingrijpt – kunnen zorgen voor een gezamenlijk bezorgapparaat. Om de «ontlezing» tegen te gaan zou de
overheid samen met het bedrijfsleven en eventueel het bedrijfsfonds in zijn
nieuwe rol een nationaal schoolkrantproject kunnen introduceren. Zij zou daarbij
kunnen inhaken op diverse initiatieven die al gaande zijn.De Raad voor de Journalistiek is op dit moment te veel een papieren tijger.
Als journalisten over de schreef gaan, volgt er een reprimande die door niemand
wordt gelezen. Als deze raad meer faciliteiten en mogelijkheden krijgt, kan
wellicht beter tegemoet worden gekomen aan allerlei klachten over mediahypes
e.d.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris merkt allereerst op dat
het voorkomen van opiniemacht kernpunt is van haar beleid, maar dat dat iets
anders is dan het nastreven van pluriformiteit. Dat laatste is uiteraard ook
van groot belang. Als door het wegvallen van titels opiniemacht ontstaat,
heeft de overheid een corrigerende taak. Het kabinet is van mening dat er
vooralsnog geen maatregelen nodig zijn om de pluriformiteit te waarborgen.
Wel wil het kabinet beleid voeren dat erop is gericht om opiniemacht zoveel
mogelijk te voorkomen en ook om minimaal drie spelers op de krantenmarkt aanwezig
te laten zijn.De beleidsdoelstelling met betrekking tot 35% marktaandeel kan inderdaad
niet wetenschappelijk worden onderbouwd en kan eerder worden gezien als het
resultaat van een praktische afweging. Een percentage van 35 geeft de dagbladenmarkt
iets meer ruimte dan de huidige 33,3. De versoepeling in het crossmediale
beleid speelt hierbij ook een rol. Er moeten in ieder geval drie marktpartijen
zijn die elkaar min of meer in evenwicht houden. Als zodanig ligt het hanteren
van een percentage van 40 niet voor de hand.De staatssecretaris benadrukt dat het voorgenomen persconcentratiebeleid
geen enkele invloed heeft op het redactionele beleid. Het kabinet wil louter
objectieve criteria hanteren. Het zou in strijd met de Grondwet zijn als het
kabinet een inhoudelijk oordeel zou vellen over het al dan niet voldoende
pluriform zijn van het krantenlandschap.Het is inderdaad theoretisch mogelijk dat er slechts drie grote kranten
in Nederland overblijven, maar de kans daarop is gering. Een pluriforme samenleving
dwingt de uitgeverijen immers tot een pluriform aanbod. De nu voorgestelde
regeling kan worden vergeleken met een brandverzekering: je doet er van alles
aan om te voorkomen dat er brand komt, maar je sluit wel een verzekering af
voor het geval dat. Het kabinet wil voorkomen dat er na allerlei fusies slechts
één marktpartij ontstaat.Er zijn gelukkig nog de nodige regionale omroepen die ervoor zorgen dat
de burgers ook kennis kunnen nemen van regionale nieuwsfeiten. Het is echter
belangrijk dat ook huis-aan-huisbladen en regionale bladen op dit punt een
rol blijven spelen. Geconstateerd moet worden dat wat betreft de landelijke
en buitenlandse nieuwsgaring van regionale bladen zes titels dezelfde redactie
hebben. Een titelbeleid kan niet een landelijke pluriforme nieuwsvoorziening
garanderen. Het is immers mogelijk dat één redactie meerdere
titels bedient.Het kabinetsbeleid is niet gericht op het structureel steunen van kranten.
Bedrijfseconomische overwegingen dienen het beleid te bepalen en het is aan
de krantenconcerns zelf om te besluiten tot het invoegen van regionale katernen
in nationale kranten. Het bedrijfsfonds voor de pers kan incidenteel en tijdelijk
budgetten ter beschikking stellen om de eerste risico's af te dekken. Steun
aan een pluriforme nieuwsvoorziening mag niet ontaarden in bedrijfseconomische
steun. Het kan niet de bedoeling zijn dat de regionale component door de overheid
wordt gesteund terwijl het concern dat gezien zijn vermogenspositie heel goed
zelf zou kunnen doen. De overheid dient te letten op het voortbestaan van
onafhankelijke opinievorming en heeft niet tot taak het bedrijfsleven te reguleren. De krantenmarkt is een economische sector en daarin vinden nu eenmaal
bij tijd en wijle internationale overnames plaats. Dat hoeft echter niet ten
koste te gaan van de opiniemacht en de onafhankelijkheid van de redacties.Aan de ene kant kan men met het oog op het ontstaan van ongewenste opiniemacht
enige zorg hebben over crossmediale ontwikkelingen. Aan de andere kant moet
er ook sprake zijn van enig realisme over dit min of meer autonome proces.
Er is gekozen voor een verruiming omdat er een nieuwe balans moet worden gevonden
tussen de bedrijfseconomische aspecten enerzijds en het voorkomen van monopolieposities
anderzijds. Hierover wordt momenteel overleg gevoerd met de verschillende
krantenuitgeverijen en broadcasters ter voorbereiding van de kabinetsreactie
op het WRR-rapport. Er dient overigens een onderscheid te worden gemaakt tussen
crossownership en crossmediale activiteiten.In overleg met de krantenuitgeverijen en de minister van EZ zal gezocht
worden naar een oplossing van het bezorgvraagstuk met inachtneming van de
voorwaarden in het kader van de mededinging.De staatssecretaris deelt verder mee dat er een onderzoek zal worden gedaan
naar de feitelijk beleefde pluriformiteit bij de consument. Het Commissariaat
voor de Media zal hierin een belangrijke rol vervullen. Tot nu toe werd dit
vraagstuk uitsluitend bekeken vanuit de aanbodzijde: voldoende aanbod garandeert
voldoende pluriformiteit.Het lijkt de staatssecretaris dat niet gesteld kan worden dat de programmering
van de Nieuwsmonitor zal worden beïnvloed door reclame-inkomsten.Dat de autonome groei niet wordt betrokken bij het 35% marktaandeel heeft
te maken met het feit dat het kabinet niet wil dat er nu nog fusies ontstaan
en de bedrijfseconomische belangen niet wil beperken. Het gaat immers niet
om het bruuskeren van mediabedrijven maar om het reguleren van de opiniemacht.
De staatssecretaris zegt toe nog overleg te zullen voeren met haar collega
van EZ over de vraag welke rol de NMa eventueel kan spelen als blijkt dat
er toch nog ongewenste concentraties ontstaan.De heer Mosterd (voorzitter) constateert dat
de tijd ontbreekt om dit algemeen overleg op een bevredigende manier af te
ronden. Hij stelt vast dat de staatssecretaris bereid is om ter voorbereiding
van een vervolgoverleg schriftelijk te reageren op de nog resterende vragen.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,CornieljeDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,De Kler XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Cornielje (VVD), voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd
(CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie), Vergeer (SP), Tichelaar
(PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Smeets (PvdA), Eijsink (PvdA), Leerdam
(PvdA), ondervoorzitter, Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF),
Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough (GroenLinks), Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Rijpstra (VVD), Verbeet (PvdA), Bakker (D66),
Bussemaker (PvdA), Tonkens (GroenLinks), Jonker (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü
(VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk
(CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Verbeet (PvdA), Arib
(PvdA), Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund
(PvdA), Aptroot (VVD), Halsema (GroenLinks), Kalsbeek (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29692-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl