Informatie- en communicatietechnologie; Brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133728
 2008-2009
 
 26 643
 Informatie- en communicatietechnologie (ICT)
 
 
 
 
 Nr. 
 143
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 1 juli 2009
 
 In mijn brief d.d. 12 december 2008 (26 643, nr. 135) heb ik
toegezegd uw Kamer jaarlijks te zullen rapporteren over grote ICT-projecten
binnen de rijksdienst. De basis voor deze rapportage is informatie van de
ministeries die voor het verstrekken daarvan het rapportagemodel voor grote
ICT-projecten gebruiken dat ik u met de brief van 12 december heb doen
toekomen.
 
 De vaste commissies voor BZK en EZ hebben mij bij brief d.d. 28 mei
jl. een uitvoerige reactie gestuurd op mijn brief en op het rapportagemodel.
De commissies verzoeken mij daarin de voor dit jaar geplande rapportage aan
te vullen overeenkomstig de voorstellen van de commissie en deze later dan
gepland, namelijk in september aan de Kamer aan te bieden.
 Aan de hand van de informatie van de ministeries is de afgelopen maanden,
op basis van het bestaande rapportagemodel, een rapportage over grote ICT-projecten
samengesteld. Ik hecht eraan uw Kamer thans tussentijds met deze voorlopige
rapportage te informeren.
 
 Van de verzoeken en voorstellen van de commissies heb ik met belangstelling
kennisgenomen. Ik wil bezien of ik de rapportage kan aanpassen en aanvullen
zoals door de commissies verzocht. De verzoeken en voorstellen van de commissies
hebben betrekking op de projectadministraties van en inhoudelijke informatie
over projecten die al in uitvoering zijn. Het ligt in de rede de ministeries
tijd te gunnen om zorgvuldig te bezien hoe op een praktische manier aan de
verzoeken en voorstellen van de commissies tegemoet kan worden gekomen. Een
en ander vergt dan ook meer tijd dan door de commissies voorzien. Ik verwacht
uw Kamer in november a.s. mijn reactie op de voorstellen van de commissies
te kunnen aanbieden.
 
 Specifiek met betrekking tot het verzoek van de commissies over mijn rol
ten aanzien van ICT projecten bij ZBO’s, hecht ik eraan nu al inhoudelijk
te reageren. In het Algemeen Overleg op 2 oktober 2008 heb ik er op gewezen dat ik geen verantwoordelijkheid kan nemen voor de ZBO’s
van het Rijk. In mijn brief van 26 juni 2008 (26 643, nr. 128)
heb ik er op gewezen dat de maatregelen van het kabinet ten aanzien van de
beheersing van grote ICT-projecten alleen betrekking hebben op ICT-projecten
waarvoor ministers rechtstreeks verantwoordelijk zijn en dus niet op projecten
van ZBO’s. In genoemde brief van december heb ik gemeld dat de ministers,
voor zover passend binnen de besturingsrelatie, met hun ZBO’s, RWT’s
en stichtingen zullen overleggen om tot afspraken te komen over het hanteren
van de systematiek die nu voor de rijksdienst is afgesproken.
 
 Voorop staat dat het aan de betrokken ministers zelf is om te beoordelen
of zij afspraken willen en kunnen maken. Ik acht dit punt geen onderdeel van
mijn verantwoordelijkheid zoals ik die in eerdere brieven aan uw Kamer heb
weergegeven.
 Rapportage grote ICT-projecten
 Aantal projecten
 In mijn meest recente brief met een overzicht van de grote ICT-projecten
in de rijksdienst (26 643, nr. 133) was sprake van 74 projecten.
In deze rapportage is sprake van 34 in uitvoering zijnde projecten. In de
bijlage wordt een overzicht gegeven. Een aantal
projecten is niet meer in de rapportage opgenomen omdat deze door een ZBO
worden uitgevoerd (zie hierboven); andere projecten zijn afgerond en er is één
nieuw project gestart. In de bijlage is dit inzichtelijk gemaakt. De projecten
van het meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport van VenW zijn
niet in deze rapportage opgenomen. Met het ministerie van Verkeer en Waterstaat
is met betrekking tot deze rapportage afgesproken dat het overzicht zoals
met deze rapportage verstrekt, door VenW zelf zal worden opgenomen in het
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Daarmee wordt voor
VenW een dubbele rapportagelijn voorkomen.
 Kosten
 De kosten van de nu in de rijksdienst in uitvoering zijnde projecten werden
bij de start geraamd op circa € 2 miljard. De actuele raming (per
1 januari 2009) van de kosten bedraagt circa € 2,2 miljard.
Dit verschil is volgens de door de ministeries verstrekte informatie veelal
gerelateerd aan wijzigingen in de oorspronkelijke scope van de projecten.
In de bijlage wordt een overzicht gegeven per project. Bij de nu voorliggende
opgave is door de ministeries voor zover mogelijk gebruik gemaakt van de kostendefinitie
waarover ik uw Kamer bij brief d.d. 12 december 2008 (26 643, nr. 135)
heb geïnformeerd.
 Doorlooptijd
 In de bijlage wordt per project ook een overzicht gegeven van de bij de
start van een project geraamde doorlooptijd, de per 1 januari jl. geraamde
doorlooptijd en het verschil daartussen in maanden.
 Projectplannen en reviews
 Aan de ministeries is gevraagd of er voor hun grote ICT-projecten projectplannen
zijn gemaakt en reviews zijn uitgevoerd conform de criteria zoals vastgelegd
bij het rapportagemodel voor grote ICT-projecten. De afspraken ten aanzien
van projectplannen gelden alleen voor nieuwe projecten; de criteria voor reviews
gelden sinds mijn brief van december 2008 en zijn aan de orde bij fase-overgangen
binnen projecten. Sinds het van kracht worden van de criteria
is één nieuw groot ICT-project gestart (Leonardo bij Justitie).
Bij dit project zijn alle criteria ten aanzien van projectplan en reviews
gehanteerd. Van fase-overgangen is uiteraard niet bij alle in uitvoering zijnde
projecten sprake. Uit de door de ministeries verstrekte informatie over de
al in uitvoering zijnde projecten blijkt echter dat ook daarbij veel projectplannen
en reviews voldoen aan de afgesproken criteria.
 Bevindingen auditdiensten
 Elke rapportage vanuit de ministeries is voorzien van een nota met bevindingen
van de auditdienst. De auditdiensten hebben in opdracht van hun eigen ministers
een onderzoek uitgevoerd naar de ordelijke, controleerbare en deugdelijke
totstandkoming van de rapportages over grote ICT-projecten. De onderzoeken
van de auditdiensten zijn een lichte vorm van controle, waarbij vooral is
gekeken naar het aanwezig zijn van waarborgen voor het genereren van betrouwbare
informatie bij het opstellen van de rapportages. Uit de nota’s van bevindingen
komt het beeld naar voren dat de ministeries gegeven het nieuwe karakter van
de rapportage en de korte voorbereidingstijd een optimale inspanning hebben
geleverd om de gevraagde rapportages op te leveren. Belangrijke aandachtspunten
zijn de verheldering van het rapportagemodel en de meer gestructureerde en
verankerde aanpak van het rapportageproces op de ministeries, inclusief voldoende
waarborgen voor de volledigheid van de rapportages.
 CIO-rol
 In mijn brief d.d. 12 december jl. (26 643, nr. 135) is het
besluit van het kabinet verwoord om in het tweede kwartaal van 2009 op alle
ministeries de CIO-rol met de in deze brief genoemde taken, verantwoordelijkheden
en bevoegdheden te beleggen. Dit besluit is begin 2009 door alle ministeries
uitgevoerd. Op bijna alle ministeries is ook de benoemingsprocedure afgerond.
Gezamenlijk vormen de CIO’s de Interdepartementale Commissie van CIO’s
(ICCIO), die verantwoordelijk is voor de coördinatie van de informatievoorziening
en het ICT-beleid van de rijksdienst. In deze constellatie vervult de directeur
Informatiseringsbeleid Rijk van BZK de rol van
CIO-Rijk.
 Kwaliteitsverbetering
 In het kader van de kwaliteitsverbetering van de I-functie zijn zowel
bestaande activiteiten voortgezet als nieuwe gestart. Een curriculum voor
de CIO’s is in uitvoering. Daarnaast worden een masterclass en netwerkbijeenkomsten
georganiseerd.
 Gateway-organisatie
 Zoals gemeld in mijn brief van 12 december 2008 zijn vanuit het programma
Vernieuwing Rijksdienst middelen beschikbaar gesteld voor het opzetten van
een Gateway-organisatie voor de rijksdienst. Gateway is een door de Britse
overheid ontwikkelde methodiek met het karakter van een peer-review. Uitgangspunt
voor de reviewmethode is dat projecten volgens een min of meer standaardfasering
verlopen. Een peer-review volgens de Gatewaysystematiek kan een bijdrage leveren
aan een beheerste projectuitvoering.
 Binnen het Directoraat-Generaal Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk is
een bureau Gateway ingericht dat per medio dit jaar operationeel is geworden.
Voor het eerste operationele jaar wordt de uitvoering van 25 reviews voorzien.
In dat kader wordt een pool van reviewers vanuit de rijksdienst ingericht.
 Ten slotte
 De inrichting van de CIO-functie bij de ministeries en het instellen van
de ICCIO hebben het beter mogelijk gemaakt om rijksbreed beleid
te ontwikkelen en afspraken te maken over de informatievoorziening en het
ICT-beleid van de rijksdienst. Daarmee kan een goed begin worden gemaakt met
een betere beheersing van grote ICT-projecten en een meer efficiënte
ICT-governance in de rijksdienst. Een belangrijk leerpunt vanuit het proces
van de totstandkoming van de nu voorliggende rapportage is dat het proces
van identificatie en registratie van grote ICT-projecten nog in ontwikkeling
is. De ontwikkeling van het portfoliomanagement bij de ministeries zal derhalve –
in het kader van de verdere ontwikkeling van de ICT-governance – meer
aandacht krijgen. Ik zal het kabinet daartoe voorstellen doen. Ten aanzien
van het rapportagemodel voor grote ICT-projecten constateer ik dat aanpassing
daarvan wenselijk is. Over een aantal projecten waarover met deze brief wordt
gerapporteerd wordt uw Kamer ook op andere wijze en via verschillende modellen
geïnformeerd. Dit geldt bijvoorbeeld voor de projecten van de Belastingdienst
en van het ministerie van Defensie. Een nieuw rapportagemodel zal mijns inziens
derhalve meer consistent moeten zijn met al bestaande systematieken. Dit voorkomt
dat de ministeries op verschillende wijze en met verschillende informatie-elementen
over dezelfde projecten dienen te rapporteren. Ik acht het daarnaast van belang
dat het rapportagemodel ook mogelijkheden geeft voor een betere sturing op
de ministeries. En ten slotte blijkt, zoals ook de auditdiensten constateren,
het model op een aantal punten verheldering te behoeven. Bij de ontwikkeling
van een nieuw rapportagemodel staat uiteraard voorop dat de informatievoorziening
aan uw Kamer vanuit de jaarlijkse rapportage op orde moet blijven.
 
 Ik zal het kabinet na de zomer een aantal voorstellen voorleggen voor
de verdere vormgeving van de ICT-governance en de informatievoorziening binnen
de rijksdienst en voor de rapportage aan uw Kamer. De voorstellen van de vaste
commissies voor BZK en EZ zal ik daarbij betrekken. Ik zal uw Kamer daarover
in november informeren.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst 
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Directie Informatiebeleid Rijk is onderdeel van het Directoraat-Generaal
Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk.