Wijziging bepalingen m.b.t. de verwerking van persoonsgegevens; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26410, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

09-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26410 nr. 7

05-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. ArtikelsgewijsHoofdstuk 1. Ministerie van Algemene ZakenHoofdstuk 2. Ministerie van JustitieHoofdstuk 3. Ministerie van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesVerstrekking van persoonsgegevens aan derden (algemeen)Verstrekking van persoonsgegevens aan «verplichte»
derden (artikel 98)Verstrekking aan «vrije» derden (artikel 100)Verstrekking voor historische, statistische of wetenschappelijke
doeleinden (artikel 109)Recht van verzetBegrip afnemerToepasselijkheid van de Algemene wet bestuursrechtToepasselijkheid van de WbpToekenning van bestuursdwang aan het College bescherming
persoonsgegevensMelding van verbetering, aanvulling en verwijdering (artikel
104)Voorlichting en publicatieKostenOverige tekstuele opmerkingenHoofdstuk 4. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenHoofdstuk 5. Ministerie van FinanciënHoofdstuk 6. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en MilieubeheerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26410Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 410Wijziging van bepalingen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevensnr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 5 juni 20001. AlgemeenMet genoegen hebben wij kennis genomen van het verslag dat de commissie
voor Justitie van Uw Kamer heeft uitgebracht. Het is verheugend te constateren
dat de commissie – onder voorbehoud dat de in het verslag gestelde vragen
en opmerkingen tijdig worden beantwoord – de openbare behandeling van
het wetsvoorstel genoegzaam acht voorbereid. In verband met de in Richtlijn
nr. 95/46 EG (hierna: de richtlijn) opgenomen implementatietermijn is het
van belang dat dit wetsvoorstel op korte termijn in werking kan treden. Met
het oog daarop is getracht de vragen van de verschillende fracties zo uitvoerig
en adequaat mogelijk te beantwoorden. Bij de beantwoording van de vragen is
de volgorde van de hoofdstukken uit het verslag gevolgd met dien verstande
dat de door de fracties over de wijzigingen van de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (hierna: GBA-wet) gestelde vragen zoveel mogelijk per onderwerp
zijn behandeld.De leden van de VVD-fractie vragen welke invloed het totstandkomen van
het voorliggende wetsvoorstel heeft op de implementatieverplichting van de
richtlijn. Ook de leden van de CDA-fractie stellen hieromtrent vragen. Artikel
32 van de richtlijn bepaalt dat de lidstaten uiterlijk aan het einde van een
termijn van drie jaar te rekenen vanaf de aanneming van deze richtlijn, de
nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking doen treden.
Dit houdt in dat Nederland pas aan zijn implementatieverplichting ingevolge
de richtlijn heeft voldaan als alle Nederlandse wetgeving in lijn is gebracht
met de voorschriften van de richtlijn. Het is dus niet voldoende dat het voorstel
voor een Wet bescherming persoonsgegevens (hierna: Wbp) tot wet is verheven,
ook het nu voorliggende wetsvoorstel moet van kracht zijn geworden, evenals
de aanpassing van de relevante materiële wetgeving. Wat betreft het laatste
kan worden gemeld dat van een drietal op de Wet persoonsregistraties (hierna:
Wpr) rustende algemene maatregelen van bestuur onlangs het advies van de Registratiekamer
is ontvangen. Binnenkort zullen deze besluiten voor advies worden voorgelegd
aan de Raad van State. Ten aanzien van een concept Vrijstellingsbesluit (het
besluit dat het Besluit genormeerde vrijstelling zal gaan vervangen) wachten
we nog op het advies van de Registratiekamer. De aanpassing van
de niet op de Wpr rustende materiële wetgeving die desalniettemin onder
het bereik van de richtlijn valt, is niet – zoals bij de formele wetgeving –
geïntegreerd in een verzamelde besluit. Deze wetgeving wordt door het
voor het besluit verantwoordelijke ministerie aangepast aan de voorschriften
van de richtlijn. Dit geldt eveneens voor de ministeriële regelingen.
Indien dit volledige pakket van wettelijke maatregelen in werking is getreden
is naar onze mening de Nederlandse wetgeving – inclusief de in voorbereiding
zijnde wetgeving – voldaan aan de in de richtlijn vermelde implementatieverplichting.De leden van de VVD-fractie vragen in dit verband hoe het wetsvoorstel
26 228 (wijziging van de Wet GBA) zich verhoudt tot de voorliggende wijzigingen
van artikel 3 in hoofdstuk 3. De leden van de CDA-fractie hadden een vergelijkbare
vraag. In antwoord hierop kunnen wij melden dat wijzigingen in de Wet GBA,
die niet rechtstreeks voortvloeien uit de Europese richtlijn in beginsel niet
in dit wetsvoorstel zijn opgenomen. Deze aanpassingen zijn ondergebracht in
separate wijzigingsvoorstellen van de Wet GBA. De afstemming van de onderscheiden
wetswijzigingen, die op eenzelfde wetsartikel betrekking kunnen hebben en
op verschillende tijdstippen in werking kunnen treden, wordt gewaarborgd door
samenloopbepalingen. Voor wat betreft het door de leden van de fractie van
het CDA genoemde voorbeeld van de wijziging van artikel 3, derde lid, van
de Wet GBA merken wij op, dat bij derde nota van wijziging op het wetsvoorstel
26 228 (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 228, nr.
10) door aanpassing van een samenloopbepaling (artikel II, onderdeel B, punt
1) het door genoemde leden geconstateerde probleem is opgelost.Het is de leden van de VVD-fractie nog niet geheel duidelijk wat de verhouding
is tussen de Wbp en de sectorale wetgeving. Is de regel «lex specialis
derogat legi generali» van toepassing in het privacyrecht, zo vragen
deze leden.In zijn algemeenheid kan niet worden gesteld dat bijzondere wetgeving
voor de meer algemene privacyvoorschriften gaat. Dit adagium gaat alleen op
in die gevallen dat de bijzondere wet ten opzichte van de Wbp een exclusieve
werking heeft, dat wil zeggen een uitputtende regeling bevat waarnaast de
Wbp geen gelding meer heeft. Een opsomming van dergelijke specifieke wetgeving
staat in artikel 2 van de Wbp. In de gevallen dat de specifieke wetgeving
niet valt onder het bereik van dit artikel 2, geldt de regel «bijzondere
wet gaat voor algemene wet» echter niet. De Wbp geldt in deze gevallen
immers naast de specifieke wetgeving. Alsdan heeft
de Wbp dus een aanvullende werking, namelijk voor die onderdelen die niet
door de bijzondere wetgeving worden gedekt. De Organisatiewet sociale verzekeringen
1997 en de Telecommunicatiewet zijn daar een voorbeeld van. De geheimhoudingsvoorschriften
in de Organisatiewet sociale verzekeringen vormen dus een uitwerking van die
in de Wbp. Wel is het zo dat de voorschriften van de Wbp daarmee niet als
direct bindende normen in beeld komen, ze spelen enkel zijdelings een rol.De leden van de fractie van D66 vragen of het wel noodzakelijk is te bepalen
dat de toepasselijkheid van de algemene regels van de Wbp zijn uitgesloten
aangezien het toch regel is dat bijzondere wetgeving boven algemene wetgeving
gaat.Aangezien deze regel in zijn algemeenheid niet opgaat in het privacyrecht
is er voor gekozen expliciet te bepalen in welke gevallen de bijzondere wet
een exclusieve werking heeft en daarmee de Wbp ter zijde schuift.De vraag van de leden van de CDA-fractie of met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten overleg is gevoerd over de vele wijzigingen van de GBA-wet kunnen
wij bevestigend beantwoorden. Over deze wijzigingen heeft overleg plaatsgehad
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse Vereniging
voor Burgerzaken en met het Gebruikersoverleg GBA, waarin vertegenwoordigers
van gemeenten en afnemers van gegevens uit de GBA zitting hebben. Dit overleg
heeft geleid tot overeenstemming over de in het wetsvoorstel voorgestelde
wijzigingen.Welk criterium is gehanteerd bij het al dan niet aanpassen van wetgeving,
zo vragen de leden van de CDA-fractie. Ook de leden van de fractie van D66
vragen naar de constructie die is gekozen bij het aanpassen van de wetgeving.
Het onderhavige wetsvoorstel heeft een tweeledig doel. Allereerst beoogt het
de nationaal wettelijke voorschriften met betrekking tot het verwerken van
persoonsgegevens en die vallen binnen het bereik van artikel 3 van de richtlijn,
aan te passen aan de voorschriften van de richtlijn. Daarnaast brengt het
wetsvoorstel wetgeving in overeenstemming met de komende Wbp. Van de gelegenheid
is gebruik gemaakt om de functionaris voor de gegevensbescherming ook wettelijk
te verankeren in de Wet politieregisters. Naar aanleiding van de vraag van
de leden van de fractie van D66 of in de toekomst nog nadere aanpassingswetgeving
te verwachten is merken wij op dat met het onderhavige wetsvoorstel uiteraard
getracht is alle Nederlandse wetgeving aan te passen i.v.m. de richtlijn.
Niet valt uit te sluiten dat in de toekomst onverhoopt nog op wettelijke voorschriften
wordt gestuit die eveneens aanpassing behoeven.Daarnaast vragen deze leden om een reactie op de berichten in de media
over de moeilijkheid van screening van bouwbedrijven. Klopt de weergave van
de feiten in de desbetreffende krantenberichten, zo vragen zij.De Registratiekamer heeft een onderzoek verricht naar de vraag of en in
hoeverre de gemeente Amsterdam bij het verwerken van gegevens van potentiële
contractspartijen in de bouwnijverheid privacyvoorschriften heeft overschreden.
Daarbij ging het met name om het screenen van potentiële opdrachtnemers
en hun relaties door een screeningsteam van het Bureau Screenings- en bewakingsaanpak
(hierna: SBA). Hoewel de Registratiekamer de noodzaak van een dergelijk screeningsen
bewakingsaanpak onderkent heeft zij wel een aantal kritische kanttekeningen
geplaatst bij de wijze waarop de screeningsprocedure wordt uitgevoerd. Zo
is gebleken dat in strijd met de Wet politieregisters (Wpolr) en de Wet op
de justitiële documentatie en op de verklaringen omtrent het gedrag (Wet
JD) een antecedentenonderzoek is gedaan bij gegadigden c.q. inschrijvers.
De Wpolr en de daarbij behorende uitvoeringsregelingen voorzien niet in een
verstrekking aan de gemeente van de benodigde gegevens. Ook had de gemeente
niet de beschikking over een machtiging als bedoeld in artikel 18, vijfde
lid, Wpolr. De toestemming van betrokken inschrijvers was een onvoldoende
grondslag voor het SBA om deze politiële gegevens op te mogen vragen
en verder te verwerken. Evenmin biedt de Wet JD een uitdrukkelijke mogelijkheid
voor de gemeente om justitiële gegevens te verkrijgen. Een en ander betekent
dat het SBA gegevens heeft verwerkt die onrechtmatig zijn verkregen. Voorts
bleek dat de gemeente niet heeft voldaan aan de aanmeldings- en reglementsplicht
ingevolge de Wpr.Naar aanleiding van het onderzoek heeft de gemeente laten weten alsnog
te zullen voldoen aan de geldende aanmeldings- en reglementsplicht. Voorts
is de gemeente voornemens een beschikking ingevolge artikel 18, vijfde lid,
Wpolr aan te vragen ten einde de benodigde politiële informatie te kunnen
verkrijgen.Naar aanleiding van het bovenstaande zal duidelijk zijn dat de berichtgeving
in de media niet geheel overeenstemt met de feiten. Het is niet zo dat de
privacywetgeving de controle van de integriteit van bouwbedrijven belemmert.
Wel dient in voldoende mate onderkend te worden dat aan het toetsen van de
integriteit van toekomstige contractspartners privacy-aspecten zijn verbonden.
Indien de noodzakelijkheid van een dergelijke screening kan worden aangetoond
en de uitwerking in overeenstemming is met de geldende regelgeving
is het een legitiem middel in de bestrijding van de (georganiseerde) criminaliteit
en de bevordering van de integere besluitvorming van het openbaar bestuur.
Wat betreft de toekomstige wetgeving dient wel te worden opgemerkt dat de
gemeente in de toekomst verplicht zal zijn de gegevensverwerking overeenkomstig
artikel 31 Wbp van te voren aan te melden bij het College bescherming persoonsgegevens.
De gegevensverwerking is immers aan te merken als een gegevensverwerking met
een bijzonder risico waarop de voorschriften van het voorafgaand onderzoek
van toepassing zijn. Als het College besluit tot een nader onderzoek zal het
de rechtmatigheid van de gegevensverwerking toetsen. Deze rechtmatigheidstoets
heeft betrekking op een geheel van verwerkingen, het College zal onderzoeken
of de procedure die bij het screenen wordt gevolgd overeenkomstig de wettelijke
voorschriften is. Het onderzoek ziet niet op bijvoorbeeld de individuele beslissing
om van een bepaalde inschrijver gegevens op te vragen. Het onderzoek zal leiden
tot een (rechtens niet bindende) verklaring omtrent de rechtmatigheid van
de gegevensverwerking. Deze ontslaat de verantwoordelijke niet van zijn verplichting
om zijn eigen afweging te maken. Wel ligt het voor de hand dat het oordeel
van het Cbp daarin een belangrijke rol speelt. Tegen de verklaring van het
College is voorzien in de mogelijkheid van bezwaar en beroep voor het geval
de verantwoordelijke zich niet kan verenigen met het oordeel van het College.2. ArtikelsgewijsHoofdstuk 1. Ministerie van Algemene ZakenDe leden van de VVD-fractie hadden enkele vragen bij de voorgestelde wijziging
van de Wet openbaarheid van bestuur. Zij vroegen of met het invoeren van een
nieuwe absolute weigeringsgrond een tweeledig regime in het leven wordt geroepen?
Ook wilden zij weten of de verstrekking van gegevens waarvan verwerking niet
is toegestaan onder de Wbp wordt beheerst door deze nieuwe weigeringsgrond
en of gegevens waarvan verwerking wel is toegestaan worden onderworpen aan
de bestaande relatieve weigeringsgrond? Verder vroegen zij of dit betekent
dat gegevens slechts kunnen worden verstrekt voor zover zij aan beide weigeringsgronden
voldoen?Wij merken hier het volgende over op. Na de toevoeging van het nieuwe
onderdeel d aan artikel 10, eerste lid, van de Wet openbaarheid van bestuur,
kan ten aanzien van persoonsgegevens inderdaad gesproken worden van een tweeledig
regime. Aan de ene kant zijn er de persoonsgegevens als bedoeld in paragraaf 2
van hoofdstuk 2 van de Wet persoonsgegevens. Dit betreft de gegevens inzake
iemands godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, gezondheid,
seksuele leven, lidmaatschap van een vakvereniging, mogelijke strafrechtelijke
achtergrond alsmede iemands identificatienummer voor zover bij wet voorgeschreven.
En anderzijds zijn er nog tal van andere persoonsgegevens, die niet onder
deze categorieën vallen.Voor de persoonsgegevens die vallen onder paragraaf 2, hoofdstuk
2, van de Wbp geldt een verbod tot verwerking ingevolge artikel 16 Wbp. De
artikelen 17 tot en met 23 bevatten vervolgens een ontheffing van dit verbod
in bepaalde gevallen. De voorgestelde bepaling in de Wob bevat een aanvullende
ontheffing van het verbod voor een bepaalde vorm van verwerking: niet voor
de opslag, maar wel voor de verstrekking van deze gegevens.Voor zover nu verwerking van voornoemde gegevens op grond van de Wbp niet
is toegestaan, kunnen ze ook niet verstrekt worden op basis van de Wob. De
reden hiervoor is eenvoudig: alvorens gegevens op basis van de Wob verstrekt
kunnen worden, dienen ze eerst onder een bestuursorgaan te berusten.
Als de Wbp verwerking niet toestaat, zal een bestuursorgaan de informatie
niet hebben en kan ze ook niet worden verstrekt.Het voorgestelde artikel 10, eerste lid, sub d, van de Wob is derhalve
alleen van toepassing op persoonsgegevens als bedoeld in paragraaf 2,
hoofdstuk 2, van de Wbp die op grond van een in de artikelen 17 tot en met
23 genoemde ontheffing verwerkt mogen worden. In het geval deze gegevens op
basis van de Wbp verwerkt zijn, is daarmee nog niet automatisch gegeven, dat
deze gegevens ook aan derden die daarom verzoeken, verstrekt mogen worden.
Het verzoek dient te voldoen aan de criteria van de Wob, inclusief artikel
10, eerste lid, sub d: de verstrekking mag kennelijk geen inbreuk maken op
de persoonlijke levenssfeer. Als daaraan voldaan is, moet ook nog gekeken
worden naar de overige absolute en relatieve uitzonderingsgronden, inclusief
de eerbieding van de persoonlijke levenssfeer van artikel 10, tweede lid,
sub e, Wob. Het is daarbij van belang op te merken dat de inhoud van het begrip
«persoonlijke levenssfeer» in beide gevallen gelijk is. De conclusie
moet derhalve zijn dat het niet slechts zo is dat aan beide weigeringsgronden
moet zijn voldaan, zoals de leden van de VVD-fractie vroegen, maar ook aan
alle andere. Overigens is het moeilijk voorstelbaar dat bepaalde gegevens
wel de toets aan artikel 10, eerste lid, sub d, zullen doorstaan en vervolgens
niet de toets aan artikel 10, tweede lid, sub e. Wanneer bij de eerste toets
is vastgesteld dat er «kennelijk geen inbreuk op de persoonlijke levenssfeer»
wordt gemaakt is daarmee inhoudelijk reeds de vraag beantwoordt van de tweede
toets: het belang van «de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer»
weegt niet op tegen het belang van «het verstrekken van informatie».De leden van de CDA-fractie vroegen de regering concreter aan te geven
waar in het voorgestelde artikel 10, eerst lid, sub d, van de Wet openbaarheid
van bestuur de grens ligt waarbij sprake is van gegevens die «kennelijk
geen inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer». Zij vroegen of de
regering dit met concrete voorbeelden toe kon lichten.Allereerst merken wij op dat het in zijn algemeenheid bij in de wet geformuleerde
algemene criteria niet eenvoudig is aan te geven waar precies de grenzen liggen.
In de rechtspraak blijkt dat de invulling van het begrip «persoonlijke
levenssfeer» sterk afhankelijk is van de omstandigheden van het geval.
Dat gezegd zijnde, willen wij proberen de leden van de CDA-fractie zo nauwkeurig
mogelijk aan te geven hoe naar onze mening het criterium «kennelijk
geen inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer» ingevuld moet worden.
De strekking van de bepaling is dat over de afwezigheid van een inbreuk op
de persoonlijke levenssfeer redelijkerwijze geen twijfel mogelijk mag zijn.
Dit zal over het algemeen zo zijn, wanneer bijzondere wetten in openbaarheid
is voorzien, zoals bijvoorbeeld in de Wet gemeentelijke administratie persoonsgegevens
het geval is, alsmede wanneer degene over wie de gegevens zijn verzameld heeft
aangegeven dat hij geen bezwaar heeft tegen het verstrekken van de gevraagde
gegevens of wanneer uit zijn gedrag onmiskenbaar blijkt dat hij daartegen
geen bezwaar zal hebben.Voorts vroegen de leden van de CDA-fractie de regering concreter aan te
geven uit welk onderdeel van de richtlijn zij de noodzaak van de opneming
van artikel 10, eerste lid, sub d, afleidde.Wij leiden de noodzaak van de opneming van artikel 10, eerste lid, sub
d, Wob af uit artikel 8, vierde lid, van Richtlijn 95/46/EG. Artikel 8, eerste
lid, verbiedt het verwerken van de gegevens, die in artikel 16 van het wetsvoorstel
Wbp worden genoemd. Het tweede en derde lid van artikel 8 geven aan in welke
gevallen deze gegevens toch verwerkt mogen worden. Deze uitzonderingen zijn
opgenomen in de artikelen 17 e.v. van het wetsvoorstel Wbp. Het vierde lid
van artikel 8 geeft aan de Lid-Staten de mogelijkheid nog verdere uitzonderingen
op het algemene verbod van verwerking van genoemde gegevens aan
te brengen, als daar redenen van zwaarwegend algemeen belang voor zijn en
er bij wet passende waarborgen worden geboden. Zoals wij eerder hebben aangegeven,
zijn wij van mening dat het bestaande artikel 10, tweede lid, sub e, Wob,
waarin de relatieve uitzonderingsgrond is neergelegd, niet voldoet aan deze
eis die de richtlijn stelt. Met name de relatieve afweging van het belang
van de persoonlijke levenssfeer tegen het belang van openbaarheid geeft onvoldoende
waarborgen voor het zwaarwegende karakter dat de richtlijn verbindt aan de
vertrouwelijke behandeling van de hier in het geding zijnde gegevens. Vandaar
dat wij het noodzakelijk achten de nieuwe absolute uitzonderingsgrond op te
nemen.De leden van de CDA-fractie merkten verder op dat de wet, anders dan de
richtlijn, geen limitatieve opsomming bevat van persoonlijke gegevens die
niet verwerkt mogen worden. De wet gaat derhalve verder, aldus deze leden.
Zij vroegen waarom niet is volstaan met de categorieën, zoals genoemd
in artikel 8, eerste lid, van de richtlijn. Lagen hier wellicht ervaring die
zijn opgedaan met de huidige Wet openbaarheid van bestuur aan ten grondslag,
los van de vraag waar de rechtlijn thans toe noopt? Met andere woorden, zo
stelden deze leden, is de regering van oordeel dat onder het regime van de
huidige wet gegevens zijn verstrekt die kennelijk inbreuk maakten op de persoonlijke
levenssfeer? Zo ja, dan vroegen deze leden de regering daar voorbeelden van
te geven.Wij verschillen met de CDA-fractie van mening als het gaat om de vraag
of de wet verder gaat dan de richtlijn. Het voorgestelde artikel 10, eerste
lid, sub d, Wob heeft slechts betrekking op gegevens als bedoeld in paragraaf 2,
hoofdstuk 2 van de Wbp. In deze paragraaf is de limitatieve opsomming van
artikel 8, eerste lid, van Richtlijn 95/46/EG neergelegd aangevuld met de
strafrechtelijke gegevens als bedoeld in het vijfde lid. Aldus wordt bereikt
wat de leden van de CDA-fractie wenselijk achten: artikel 10, eerste lid,
onder d, van de Wob beperkt zich tot de in de richtlijn genoemde categorieën.
Ervaringen met de huidige Wob liggen aan de voorgestelde wijziging dan ook
niet ten grondslag.De leden van de D66-fractie vroegen wat wordt bedoeld met «kennelijk
geen inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer» en wanneer hiervan
sprake is. Deze leden hadden begrepen dat indien er ook maar een geringe aanleiding
bestaat om aan te nemen dat er sprake is van een inbreuk, de desbetreffende
gegevens niet worden verstrekt. Wordt bij deze afweging de betrokkene ook
geraadpleegd, met andere woorden moet er toestemming worden gevraagd, zo vroegen
deze leden. Daarnaast vroegen de leden van de D66-fractie of de toevoeging
van het woord «kennelijk» de door de regering bedoelde strekking
niet afzwakt.De door de leden van de D66-fractie aangehaalde zinsnede bedoelt aan te
geven dat over de afwezigheid van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
redelijkerwijze geen twijfel mogelijk mag zijn. Plaatsing van de uitzonderingsgrond
in het eerste lid van artikel 10 betekent dat het verstrekken van informatie
achterwege blijft indien er sprake is van bedoelde gegevens. Er is slechts
een uitzondering indien de verstrekking kennelijk geen inbreuk op de persoonlijke
levensfeer maakt. De indruk van de leden van de D66-fractie is dus juist.Of bij de vaststelling dat kennelijk geen inbreuk wordt gemaakt op de
persoonlijke levensfeer ook betrokkene wordt geraadpleegd, dan wel zijn toestemming
wordt gevraagd, hangt af van de omstandigheden. Als het gaat om persoonsgegevens
betreffende iemands godsdienst of levensovertuiging, politieke gezindheid
of lidmaatschap van een vakbond zal altijd om toestemming gevraagd moeten
worden, omdat de Wbp dat voorschrijft (respectievelijk artikel 17, derde lid,
19, tweede lid, en 20, tweede lid). De Wbp gaat hier als bijzondere wet voor
op de Wob als algemene wet. Bij de andere categorieën gegevens kan om
uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene gevraagd worden. Als deze toestemming is verleend, is in ieder geval aan het criterium «kennelijk geen
inbreuk maakt» voldaan, nu artikel 23, eerste lid, sub a, Wbp«uitdrukkelijke
toestemming van de betrokkene» noemt als één van de criteria
die maken dat het verbod van verwerking van persoonsgegevens niet van toepassing
is. Ditzelfde geldt voor het geval genoemd in artikel 23, tweede lid, sub
b: betrokkene heeft zelf de informatie al openbaar gemaakt. Tevens is aan
het criterium voldaan als het gegeven in het maatschappelijk verkeer als openbaar
mag worden verondersteld of bijzondere wetgeving daarin voorziet.Voorts zijn wij van mening dat het begrip «kennelijk» de strekking
van genoemde zinsnede niet verzwakt, maar juist versterkt. Het begrip «kennelijk»
heeft namelijk in een juridische context de betekenis onmiskenbaar, ontwijfelbaar,
onloochenbaar.Hoofdstuk 2. Ministerie van JustitieDe leden van de VVD-fractie vroegen naar de relatie tussen de richtlijn
en de justitiële documentatie. Het is nodig de bestaande Wet op de justitiële
documentatie en op de verklaring omtrent het gedrag aan te passen aan de nieuwe
situatie onder de richtlijn omdat nog niet vaststaat of het in de Tweede Kamer
voorliggend wetsvoorstel tijdig gereed zal zijn. Op dit moment is de regering
aan zet en ligt er een nota van wijziging om advies bij de Raad van State.
Het is echter ook nodig het nieuwe wetsvoorstel aan te passen zodat het na
inwerkingtreding te zijner tijd eveneens in overeenstemming is met het nieuwe
regime.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de VVD-fractie melden wij
dat de in de Wbp doorgevoerde wijzigingen ook zijn meegenomen in het voorliggende
voorstel. Aangezien de doorzendplicht op grond van oorspronkelijk artikel
48 Wbp na amendement van de leden Scheltema-De Nie en Wagenaar weer is opgenomen
in de Wbp is de doorzendplicht voor de griffier van de rechtbank ex artikel
23, achtste lid, van de Wet politieregisters ook ongewijzigd gebleven.De leden van de CDA-fractie vragen naar de aanpassing van de verklaring
van de regering bij het Verdrag inzake gegevensbescherming van de Raad van
Europa uit 1981. Deze verklaring is te vinden in de vierde gecumuleerde aanvulling
op de editie van Schuurman & Jordens, nr 199, blz. 434 e.v. De verklaring
steunt op artikel 3, tweede lid, onder a, van het Verdrag dat de mogelijkheid
opent het verdrag niet van toepassing te achten op bepaalde geautomatiseerde
vormen van gegevensverwerking. Nederland heeft in de verklaring vooral de
inhoud van artikel 2 van de Wet persoonsregistraties overgenomen, waaronder
de openbare registers die bij de wet zijn ingesteld. Nu deze registers wel
onder de Wet bescherming persoonsgegevens komen te vallen, zal de verklaring
moeten worden aangepast.Deze leden plaatsten vervolgens enige kritische kanttekeningen bij de
voorgestelde strafbaarstelling van de heimelijke vergaring van persoonsgegevens
via elektronische netwerken. Wij hebben de bepaling nogmaals overwogen en
zijn tot de conclusie dat deze beter kan vervallen. Wij verwijzen naar de
nota van wijziging.Bij artikel 2 vroegen de leden van de fractie van het CDA de regering
concrete voorbeelden te noemen van gevallen waarin de bevoegdheid van artikel
125ga kan worden toegepast.De genoemde bevoegdheid houdt in dat de officier van justitie, indien
aan bepaalde voorwaarden is voldaan, een opsporingsambtenaar bevel kan geven
om met behulp van actieve scan-apparatuur het nummer van een gebruiker te
verkrijgen. Gevallen waarin deze bevoegdheid kan worden toegepast zijn gevallen
waarin de officier van justitie toepassing wil geven aan de bevoegdheid
tot het opnemen van telecommunicatie of aan de bevoegdheid tot het vorderen
van verkeersgegevens en waarin hij niet beschikt over het daarvoor noodzakelijke
nummer van de gebruiker van telecommunicatie. De genoemde bevoegdheden kunnen
namelijk slechts worden toegepast jegens een persoon die te individualiseren
is aan de hand van zijn nummergegevens. Wanneer deze gegevens niet bekend
zijn en niet te achterhalen zijn bij het telecommunicatiebedrijf is het de
officier van justitie toegestaan aan een opsporingsambtenaar het bevel te
geven met behulp van actieve scan-apparatuur de nummergegevens uit de ether
op te vangen. Dat is het de strekking van de bevoegdheid.In de tekst van artikel 125ga is vermeld: «Teneinde toepassing te
kunnen gegeven aan artikel 125f of artikel 125g». De tekst beoogt daarmee
te verwijzen naar de artikelen in het Wetboek van Strafvordering waarin de
bevoegdheden tot het opnemen van telecommunicatie en het vorderen van verkeersgegevens
is geregeld. Sinds de inwerkingtreding van de wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
betreft het niet meer de artikelen 125f en 125g, maar de artikelen 126m, 126t,
126n en 126u. In de nota van wijziging wordt dit aangepast.De tekst van artikel 125ga vermeldt daarnaast dat de officier van justitie,
bij het bevel om het nummer met behulp van de apparatuur te verkrijgen, artikel
3.10, vierde lid, van de Telecommunicatiewet in acht moet nemen. In dat artikellid
van de Telecommunicatiewet is bepaald dat de apparatuur aan bij algemene maatregel
van bestuur te stellen eisen moet voldoen, door bij algemene maatregel van
bestuur aan te wijzen ambtenaren moet worden bediend en uitsluitend mag worden
ingezet, indien onverkorte toepassing van artikel 13.4 Telecommunicatiewet
onvoldoende het belang van de strafvordering dient. Toepassing van artikel
13.4, tweede lid, Telecommunicatiewet houdt in dat aan de aanbieders van telecommunicatie
wordt gevraagd de gegevens te achterhalen.Ook vroegen de leden van de CDA-fractie wat de relatie is tussen artikel
125ga en 441c Sr. Dezelfde vraag stelden deze leden met betrekking tot de
artikelen 126na en 126ua.De relatie tussen de genoemde artikelen en artikel 441c Sr is, dat de
bevoegdheid in de genoemde artikelen betrekking heeft op opsporingshandelingen
die vallen onder de in artikel 441c strafbaar gestelde gedragingen. Het is
gewenst om opsporingshandelingen die verboden zijn in het Wetboek van Strafrecht,
een basis te geven in het Wetboek van Strafvordering. De genoemde artikelen
voorzien hierin.Nu echter bij nota van wijziging voorgesteld wordt artikel 441c Sr te
laten vervallen, vervalt daarmee ook de primaire aanleiding voor de regeling
van de bevoegdheid in de genoemde artikelen. Toch wordt voorgesteld deze regeling
te handhaven. Zij kan worden gezien als een spiegelbepaling van artikel 3.10,
vierde lid, van de Telecommunicatiewet. In dat artikellid is in onderdeel
b bepaald dat voor de inzet van actieve scan-apparatuur een last moet worden
verstrekt door een tot het onderzoek aan telecommunicatie bevoegde autoriteit.
Het is gewenst in aansluiting hierop in het Wetboek van Strafvordering met
zoveel woorden te bepalen dat het een bevoegdheid van de officier van justitie
is een bevel te geven tot de inzet van deze apparatuur. Daarmee wordt in het
Wetboek van Strafvordering een volledige opsomming gegeven van de specifieke
regelingen die er bestaan ter zake van het verkrijgen van gegevens betreffende
telecommunicatie ten behoeve van de strafvordering.Over de nummering van de artikelen (in artikel 2 gaat het om artikel 125ga
en in artikel 5 over de artikelen 126na en 126ua) zij nog opgemerkt dat de
artikelen 126na en 126ua aansluiten bij de nieuwe nummering in het Wetboek
van Strafvordering, zoals deze luidt na de inwerkingtreding van de Wet bijzondere
opsporingsbevoegdheden (Stb 1999, 245). In de nota van wijziging wordt artikel
2 hieraan aangepast en komt artikel 5 te vervallen. De leden van de CDA vragen ten aanzien van artikel 6 nader aan te geven
wat de opportuniteit is van het uitsluiten van artikel 23 van de Wbp in relatie
tot de registratie van DNA-profielen. Zij vragen verder of de regering kan
aangeven welke artikelen van de Wbp nog meer buiten toepassing blijven op
DNA-profielen, gelet op de formulering «bijvoorbeeld» in de laatste
regel van de memorie van toelichting op bladzijde 11.Artikel 23 van de Wbp bevat voorschriften voor de gevallen dat het verwerken
van gevoelige gegevens, waaronder DNA-profielen en celmateriaal vallen, niet
in de artikelen 16 tot en met 22 van de Wbp is geregeld. Aangezien het verwerken
van DNA-profielen en celmateriaal niet wordt beheerst door het regime van
die artikelen, is de algemene restbepaling van artikel 23 daarop van toepassing.
Doordat in het Wetboek van Strafvordering is voorzien in specifieke regels
voor het verwerken van DNA-profielen en celmateriaal, gelden artikel 23 en
de overige bepalingen van de Wbp evenwel uitsluitend voor zover die regels
daarin niet voorzien.De leden van de CDA-fractie vragen of de tekst van artikel 6 gebruik van
DNA in vreemdelingenzaken mogelijk maakt. Verder vragen zij zich af waarom
daarvoor geen specifieke bepaling is opgenomen.Artikel 6 van het onderhavige wetsvoorstel ziet uitsluitend op het verwerken
van DNA-profielen en celmateriaal in het belang van het opsporen en vervolgen
van strafbare feiten en derhalve niet op het gebruik van DNA-onderzoek in
vreemdelingenzaken. Dit gebruik is niet wettelijk geregeld en vereist dus
ook geen aanpassing van wetgeving in verband met de totstandkoming van de
Wbp. Dit gebruik gebeurt uitsluitend op basis van uitdrukkelijke toestemming
van de betrokkene en behoeft daarom ook geen formeel wettelijke grondslag.
In het Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire van de Staatssecretaris
van Justitie van 11 februari 2000 wordt aangegeven wanneer DNA-onderzoek kan
worden aangewend in het kader van gezinshereniging bij toegelaten vluchtelingen
en wordt de procedure met betrekking tot toepassing van DNA-onderzoek beschreven.Hoofdstuk 3. Ministerie van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesDe door de leden van de CDA-fractie opgemerkte omissie in de titel van
Hoofdstuk 3 («Ministerie van Binnenlandse Zaken») is gerepareerd.
Uiteraard dient hier te staan: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Bij nota van wijziging is deze omissie rechtgezet. Verstrekking van persoonsgegevens aan derden (algemeen)De leden van de VVD-fractie vragen aan welke eisen en voorwaarden er nu
exact moet worden voldaan wil het verstrekken aan derden tot de mogelijkheid
behoren.Het hoofddoel van de GBA is het verzamelen en vastleggen van persoonsgegevens
van burgers, die noodzakelijk zijn voor een goede vervulling van de taak van
de overheid en andere instellingen met een publiekrechtelijke taak. De verstrekking
van de gegevens aan deze bestuursorganen, de afnemers bedoeld in artikel 88
van de Wet GBA, is daarmee in overeenstemming. De verstrekking aan derden
ingevolge de artikelen 98, 99 of 100, van de Wet GBA, dient te worden
beschouwd als een doorbreking van het primaire doel van de GBA. Ingevolge
artikel 13, eerste lid, onder g, van de richtlijn is het de lid-staten toegestaan
wettelijke maatregelen te treffen waardoor het primaire doel van de verwerking
van persoonsgegevens wordt doorbroken. Daarbij stelt de richtlijn wel als
voorwaarde, dat deze verstrekking aan derden noodzakelijk is in het belang
van de bescherming van de betrokkene of van de rechten en vrijheden
van anderen. Deze eis is in de artikelen 98, 99 en 100, elk met hun eigen
verstrekkingenregime, op verschillende wijzen uitgewerkt.Los van de voorwaarde die artikel 13, eerste lid, onder g, van de richtlijn
stelt, dient bij elke vorm van gegevensverwerking te worden nagegaan of er
sprake is een inbreuk op het privé-leven van een persoon. In dat geval
dienen tevens de voorwaarden zoals vermeld in artikel 8, tweede lid, van het
EVRM in acht te worden genomen. Er moet vanuit worden gegaan, dat verstrekkingen
uit de GBA (hetzij aan afnemers, hetzij aan derden) in beginsel onder het
bereik vallen van artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). Dit betekent in de
eerste plaats dat de verstrekking uit de GBA moet zijn voorzien in de nationale
wetgeving. Daarnaast zal de beperking die op de eerbiediging van het privé-leven
wordt gemaakt noodzakelijk moeten zijn in een democratische samenleving. De
verstrekking moet voorts worden gerechtvaardigd door een dringende maatschappelijke
behoefte en zal moeten voldoen aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.In dit verband vragen de leden van de CDA-fractie de regering aan te geven
waarom naast elkaar de begrippen «publiek belang» en «dringende
maatschappelijke behoefte» worden gebruikt. Overlappen deze criteria
elkaar niet, zo vragen deze leden.Beide begrippen hebben hun specifieke betekenis, die overigens wel in
elkaars verlengde liggen. Uit het voorgaande blijkt dat iedere verstrekking
uit de GBA die een beperking inhoudt van het recht op eerbiediging van het
privé-leven, gerechtvaardigd moet zijn door een «dringende maatschappelijke
behoefte». Deze eis vloeit voort uit artikel 8 van het EVRM en geldt
zowel voor verstrekkingen aan afnemers, die publiekrechtelijke taken vervullen,
als aan derden. Daarnaast is er de algemene eis dat gegevens die voor een
bepaald doel worden verzameld, slechts voor dat doel mogen worden gebruikt.
In de GBA is het primaire doel de verwerking van persoonsgegevens van burgers
ten behoeve van de informatievoorziening van instellingen met een publiekrechtelijke
taak. Een doorbreking van dit primaire doel is echter gerechtvaardigd, indien
de verwerking noodzakelijk is in het belang van de bescherming van de betrokkene
of van de rechten en vrijheden van anderen. In de Wet GBA wordt aan deze voorwaarde
invulling gegeven door verstrekking van persoonsgegevens aan derden vrijwel
uitsluitend toe te staan, indien daarbij op een of andere wijze een publiek
of bijzonder maatschappelijk belang wordt gediend. Hoewel artikel 8 van het
EVRM hierin doorklinkt, betreft het niettemin een specifieke uitwerking van
de algemene eisen van privacybescherming in het verstrekkingenregime van de
Wet GBA.Verstrekking van persoonsgegevens aan «verplichte»
derden (artikel 98)De leden van de CDA-fractie vragen of de in het gewijzigde artikel 98
van de Wet GBA opgenomen eisen cumulatief zijn in die zin dat de ambtenaar
alvorens gegevens te verstrekken moet beoordelen of aan al deze criteria is
voldaan. Deze leden vragen voorts of de regering concreter kan aangeven hoe
die afweging moet plaatsvinden, bijvoorbeeld hoe door de individuele ambtenaar
de concrete afweging ten aanzien van de proportionaliteit en de subsidiariteit
moet worden gemaakt.De voorwaarden van artikel 13, eerste lid, onder g, van de richtlijn en
artikel 8 van het EVRM, die ten grondslag liggen aan de artikelen 98 tot en
met 100 van de Wet GBA, zijn inderdaad cumulatief. De in deze bepalingen neergelegde
verstrekkingensystematiek waarborgt op wettelijk niveau, dat de verstrekking
van gegevens uit de gemeentelijke basisadministraties kan plaatsvinden volgens
eenduidige voorschriften. Als in de uitvoeringspraktijk deze
wettelijke voorschriften worden opgevolgd, mag ervan worden uitgegaan dat
de gegevensverstrekking uit de GBA in overeenstemming is met de algemene eisen
die richtlijn en EVRM stellen. Dit betekent dat van een ambtenaar in beginsel
niet behoeft te worden verlangd, dat hij bij elke individuele verstrekking
een uitgebreide inhoudelijke beoordeling maakt van alle cumulatieve vereisten.Deze leden vragen de regering voorts of het niet verstandiger was geweest
wanneer de criteria limitatief in artikel 98 van de Wet GBA zouden zijn opgenomen,
zoals wel in het gewijzigde artikel 100 van de Wet GBA is gebeurd.Hierboven is uiteengezet, dat de criteria op verschillende wijze zijn
vertaald in de genoemde artikelen. De reden dat zij slechts in artikel 100,
eerste lid, van de Wet GBA met name zijn genoemd, heeft als achtergrond dat
bij de in dat artikel geregelde verstrekking aan «vrije» derden,
de nationale wetgever terugtreedt ten gunste van de gemeentelijke wetgever.
De gemeentebesturen kunnen bij lokale verordening bepalen aan welke derden,
buiten de in de Wet GBA reeds vastgelegde situaties, persoonsgegevens worden
verstrekt. Evenals de nationale wetgever zullen echter ook de gemeentebesturen
daarbij de bovengenoemde criteria in acht moeten nemen, om te voorkomen dat
er sprake is van ongerechtvaardigde verstrekkingen die inbreuk maken op het
privé-leven van de betrokken personen. Om deze reden zijn de genoemde
criteria in het gewijzigde artikel 100, eerste lid, expliciet tot uitdrukking
gebracht. Zij dienen als richtlijn voor de gemeenten bij de opstelling en
uitvoering van de gemeentelijke verordeningen, waarin verstrekking van gegevens
aan «vrije» derden wordt mogelijk gemaakt.De leden van de fractie van D66 verwijzen naar de memorie van toelichting,
waarin wordt aangegeven dat de beoogde aanscherping van artikel 98 van de
Wet GBA wordt gevonden in het benadrukken van de verstrekking voor het publieke
belang (in het verslag wordt abusievelijk gesproken over versterking van het
publieke belang). Zij vinden dit echter niet terug in de wettekst en willen
graag een toelichting hierop.Het gewijzigde artikel 98 van de Wet GBA beoogt een concretere omschrijving
te geven van de gevallen waarin gegevensverstrekking dient plaats te vinden,
zodat het in de praktijk beter uitvoerbaar wordt en ongecontroleerde verstrekking
van persoonsgegevens aan derden wordt voorkomen. Zoals vermeld in de memorie
van toelichting wordt de gewenste aanscherping van het artikel gevonden in
het benadrukken van de verstrekking voor het publieke belang en in het scheppen
van waarborgen dat de gegevens gebruikt worden voor het doel waarvoor zij
zijn verstrekt. Dit is op twee manieren in het artikel vorm gegeven.In het eerste deel van het artikel is geregeld dat tot verstrekking van
gegevens aan derden wordt overgaan, voor zover deze verstrekking uitdrukkelijk
is voorgeschreven in een algemeen verbindend voorschrift. In dit geval heeft
de wetgever zelf reeds een concreet publiek belang gezien, dat verstrekking
van gegevens uit de GBA aan personen en instanties buiten de overheid rechtvaardigt.
Het wettelijk kader waarbinnen deze verstrekking plaatsvindt, biedt voorts
voldoende waarborgen dat de verstrekte gegevens door de ontvanger niet zullen
worden gebruikt voor een ander doel dan het desbetreffende algemeen verbindend
voorschrift toestaat. Een beperking van het recht op verstrekking van gegevens
ingevolge dit onderdeel van artikel 98 van de Wet GBA tot een bepaalde groep
personen of instellingen is hier niet aan de orde, omdat het recht op verstrekking
rechtstreeks voortvloeit uit een algemeen verbindend voorschrift. Het desbetreffende
voorschrift bepaalt wie rechtmatig om verstrekking van persoonsgegevens uit
de GBA mag verzoeken. Dit ligt anders bij de verstrekking ingevolge het tweede deel van artikel
98 van de Wet GBA. Aan derden dienen ook gegevens te worden verstrekt, voor
zover die gegevens noodzakelijk zijn in verband met de uitvoering van een
algemeen verbindend voorschrift en worden gevraagd door een derde die uit
hoofde van ambt of beroep gewoonlijk met gerechtelijke werkzaamheden is belast.
Het noodzakelijkheidscriterium is uit de huidige tekst van het artikel overgenomen.
Er dient derhalve nog steeds aangetoond te worden, dat de te verstrekken gegevens
noodzakelijk zijn in verband met de uitvoering van een algemeen verbindend
voorschrift. In tegenstelling tot het bestaande artikel wordt thans evenwel
de gegevensverstrekking beperkt tot een bepaalde kring van personen. Het publieke
belang komt in dit geval tot uiting in het voorschrift dat de verstrekking
slechts kan plaatsvinden aan derden, die uit hoofde van hun ambt of beroep
gewoonlijk met gerechtelijke werkzaamheden zijn belast. Het dient te gaan
om personen, wier dagelijks werk het is om bij rechtscolleges de belangen
te vertegenwoordigen van burgers en bedrijven en die in het kader van deze
gerechtelijke werkzaamheden gegevens uit de GBA nodig hebben. Zij leveren
vanuit hun juridische deskundigheid en gebonden door beroeps- c.q. gedragscodes
een essentiële bijdrage aan het publieke belang dat gelegen is in een
juiste rechtshandhaving. De werkomgeving en de beroeps- c.q. gedragscodes
bieden naar verwachting tevens een waarborg, dat de gegevens worden gebruikt
voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt.In het vorenstaande is een nadere toelichting gegeven op de omschrijving
van de kring van derden die gewoonlijk met gerechtelijke werkzaamheden zijn
belast, waarnaar de leden van de fracties van de VVD, het CDA en D66 hebben
gevraagd. De vraag van de leden van de CDA-fractie of bedrijfsjuristen, die
een enkele maal voor een procedure optreden, hier ook toe behoren, dient per
geval te worden beantwoord. Een algemene uitspraak is hierover niet te doen.
De verzoeker zal aannemelijk moeten maken dat hij tot de in het wetsvoorstel
genoemde kring van derden behoort en de gevraagde gegevens voor (het voorkomen
van) gerechtelijke procedures zullen worden gebruikt. De verwachting is dat
de bovengenoemde criteria in de praktijk voldoende aanknopingspunten bieden
om te beoordelen of aan de verzoeker gegevens uit de GBA kunnen worden verstrekt.
Voorts vragen deze leden of de regering kan aangeven of, en zo ja, welke beroepsgroepen
door de nieuwe wet niet meer over gegevens kunnen beschikken die zij onder
de huidige wet wel kunnen verkrijgen en of in dat geval met deze beroepsgroepen
overleg is gevoerd. Ook de leden van de D66-fractie willen weten welke groepen,
die nu wel tot de derden behoren, worden uitgesloten.Zoals hiervoor vermeld is geen algemene uitspraak te doen over derden
die al dan niet voldoen aan de criteria. Er kan dan ook niet worden gesteld,
dat bepaalde beroepsgroepen op voorhand worden uitgesloten. In de memorie
van toelichting is aangegeven, dat als gevolg van de wijziging het voor particulieren
en incassobureau's niet meer mogelijk zal zijn om ingevolge artikel 98 van
de Wet GBA persoonsgegevens uit de GBA verstrekt te krijgen. Hier is echter
geen sprake van beroepsgroepen, die door beroeps- of gedragscodes zijn gereguleerd.
Dit laat overigens onverlet, dat verstrekking van persoonsgegevens ingevolge
dit artikel aan deze derden wel mogelijk is, indien dit een algemeen verbindend
voorschrift uitdrukkelijk is voorgeschreven.In antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie kan worden gemeld
dat het vereiste van het verrichten van gerechtelijke werkzaamheden een bijkomende
voorwaarde is om in aanmerking te kunnen komen voor verstrekking van persoonsgegevens
ingevolge artikel 98 van de Wet GBA. Het betreft een vereiste om te behoren
tot de kring van personen die gerechtigd zijn tot het verkrijgen van persoonsgegevens
uit de gemeentelijke basisadministratie. Het is derhalve niet
noodzakelijk, dit tevens in antwoord op een vraag van de fractie van D66,
dat de gegevens gevraagd worden met het oog op het verrichten van gerechtelijke
werkzaamheden, al zal dit vaak wel het geval zijn. Maatgevend is dat de te
verstrekken gegevens noodzakelijk zijn in verband met de uitvoering van een
algemeen verbindend voorschrift.Verstrekking aan «vrije» derden (artikel 100)Zowel de leden van de fractie van de VVD als de CDA-fractie hebben vragen
gesteld omtrent de voorgestelde wijziging van artikel 100 van de Wet GBA.
Voorafgaand aan de beantwoording van die vragen wordt opgemerkt dat in de
bijgevoegde nota van wijziging, conform de daaromtrent door de minister voor
Grote Steden- en Integratiebeleid gedane toezegging tijdens de plenaire behandeling
van het wetsvoorstel 26 228 in de Tweede Kamer (Handelingen II, 1999–2000,
nr. 49, blz. 3607) een aanvullende wijziging van artikel 100 van de Wet GBA
is opgenomen. Deze wijziging beoogt de verstrekking van gegevens uit de GBA
aan commerciële instellingen nader in te perken. De nota van wijziging
is voorzien van een afzonderlijke toelichting waarnaar hier wordt verwezen.De leden van de fractie van de VVD vragen of de eisen die worden gesteld
aan een verstrekking overeenkomstig artikel 100 van de Wet GBA die worden
genoemd na de passage over de noodzakelijkheid van de verstrekking moeten
worden opgevat als een uitwerking van die noodzakelijkheid of dat het hier
gaat om zelfstandige vereisten.Het gaat hier om zelfstandige vereisten, waaraan elke vorm van gegevensverwerking
dient te voldoen. Zij staan los van de in eerste instantie te beantwoorden
vraag of de verstrekking gezien de doorbreking van het primaire doel van de
GBA noodzakelijk is. Voor een uitgebreidere uiteenzetting op dit punt wordt
verwezen naar het algemene deel inzake verstrekking van gegevens in het begin
van deze nota.De leden van de fractie van de VVD vragen voorts hoe in de praktijk door
gemeenten gevolg moet worden gegeven aan de verplichting van artikel 76 van
de Wbp, indien zij voornemens zijn overeenkomstig artikel 100 van de Wet GBA
gegevens te verstrekken aan een land buiten de Europese Unie. Kan de regering
aangeven of een gemeente geacht wordt zelfstandig onderzoek te verrichten
naar de bescherming van persoonsgegevens in het verzoekende land? Ook de leden
van de CDA-fractie stellen deze vraag.In de praktijk zal een rechtstreekse verstrekking van persoonsgegevens
uit de GBA aan een ander land slechts aan de orde komen, voor zover niet op
andere wijze kan worden voorzien in de gewenste informatiebehoefte. Zo zullen
burgers die naar het buitenland vertrekken of zich in het buitenland bevinden
een uittreksel met hun persoonsgegevens uit de GBA kunnen opvragen, dat zij
vervolgens in het desbetreffende land kunnen overleggen. Daarnaast bestaat
de mogelijkheid om, eventueel met tussenkomst van het ministerie van Buitenlandse
Zaken, gegevens uit te wisselen met buitenlandse overheidsinstanties in het
kader van de zogenaamde «amtshilfe». In die gevallen zijn er voldoende
waarborgen voor een juist gebruik van de verstrekte gegevens.Mocht een rechtstreekse gegevensverstrekking met een buitenlandse instantie
of persoon gewenst of noodzakelijk zijn, dan zal inderdaad daaraan voorafgaand
een zelfstandig onderzoek dienen te worden verricht naar de bescherming van
de persoonlijke levenssfeer in het land waaraan de gegevens verstrekt zullen
worden. Daartoe kunnen de regelgeving van het betreffende land en relevante
handboeken worden geraadpleegd. Ook is het mogelijk nadere informatie in te
winnen bij Nederlandse overheidsinstanties en in het bijzonder bij het College
bescherming persoonsgegevens. Dergelijke activiteiten zijn voor
gemeenten niet ongewoon. Zij zijn vergelijkbaar met de onderzoekswerkzaamheden
die moeten worden verricht voor het beoordelen van buitenlandse rechtsfeiten
op het terrein van het personen- en familierecht. Alvorens bijvoorbeeld over
te gaan tot inschrijving van een in het buitenland gesloten huwelijk in de
Nederlandse burgerlijke stand of de gemeentelijke basisadministratie vindt,
met toepassing van het internationaal privaatrecht, een beoordeling van het
buitenlandse recht plaats. Dit kan er in voorkomende gevallen toe leiden om
een dergelijke rechtsverhouding wegens strijdigheid met de Nederlandse openbare
rechtsorde niet te erkennen. Bij gemeenten is hiermee ruime ervaring opgedaan.
Overigens mag verwacht worden dat de Europese Commissie op grond van artikel
25 van de richtlijn landen zal aanwijzen, die naar het oordeel van de Commissie
een passend beschermingsniveau bieden. Zodra de Commissie een dergelijke aanwijzing
heeft gedaan, zullen gemeenten hiervan op de hoogte worden gesteld.De leden van de VVD-fractie vragen in dit kader naar het oordeel van de
regering over de werklast van in het bijzonder gemeenten waar een asielzoekers-
of aanmeldcentrum is gevestigd en hoe deze gemeenten zullen worden gecompenseerd
voor de door hun gemaakte kosten.De regering verwacht geen toename van de werklast als gevolg van de hier
aan de orde zijnde wetswijziging. Afgezien van het feit dat asielzoekers in
de eerste zes maanden van hun verblijf in Nederland in beginsel niet worden
ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (zie
artikel 33 van de Wet GBA, juncto artikel 55 van het Besluit GBA), ligt het
ook niet voor de hand dat op grond van artikel 100 van de Wet GBA gegevens
omtrent een asielzoeker worden verstrekt aan het land waaruit hij gevlucht
is. Daarbij verdient het opmerking, dat artikel 100 van de Wet GBA geen verplichting
doch slechts een bevoegdheid bevat om gegevens aan anderen dan afnemers en
derden bedoeld in de artikelen 88, 98 en 99 te verstrekken. Voor verstrekkingen
op grond van artikel 100 van de Wet GBA mogen gemeenten voorts leges heffen.
Gezien het vorenstaande hebben gemeenten het derhalve zelf in de hand welke
werklast zij van verstrekkingen aan het buitenland wensen te ondervinden en
in welke mate zij (via legesheffing) worden gecompenseerd voor de aan deze
werkzaamheden verbonden kosten.Vergt het belang van de betrokkene niet dat artikel 77 van de Wbp van
overeenkomstige toepassing wordt verklaard op een verstrekking zoals bedoeld
wordt in artikel 100 Wet GBA en wat verzet zich tegen de mogelijkheid van
de betrokkene om toestemming te geven aan een dergelijke verstrekking, zo
vragen de leden van de VVD-fractie zich af. Ook de leden van de CDA-fractie
verbazen zich erover dat artikel 77 van de Wbp niet van overeenkomstige toepassing
is verklaard.Zoals vermeld in de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel heeft
de regering in het licht van het feit dat het verstrekken van gegevens aan
derden in landen buiten de Europese Unie op zichzelf beschouwd reeds tot de
uitzonderingen behoort, het niet wenselijk geacht deze mogelijkheid nog verder
uit te breiden. Daarbij speelt mede een rol dat, zoals hierboven reeds gememoreerd,
verstrekking van gegevens op grond van artikel 100 van de Wet GBA geen recht,
maar een door elke afzonderlijke gemeente al dan niet toe te kennen bevoegdheid
is. Indien een burger belang hecht aan verstrekking van zijn gegevens aan
derden in een land dat een onvoldoende niveau van privacybescherming biedt,
staat het hem vrij om een (gewaarmerkt) afschrift van zijn persoonsgegevens
uit de basisadministratie op te vragen, dat hij vervolgens in het desbetreffende
land kan overleggen. Verstrekking voor historische, statistische of wetenschappelijke
doeleinden (artikel 109)De leden van de D66-fractie vragen waarom van de mogelijkheid tot het
stellen van nadere regels over verstrekking van persoonsgegevens voor historische,
statistische of wetenschappelijke doeleinden nooit gebruik is gemaakt, terwijl
daar vanuit de praktijk blijkbaar wel behoefte aan was. Deze leden zouden
verder graag willen vernemen aan welke nadere regels vanuit de praktijk precies
behoefte is.De mogelijkheid tot het stellen van nadere regels over verstrekking voor
bovengenoemde doeleinden was altijd al aanwezig in de Wet GBA. Van deze mogelijkheid
is, met uitzondering van de regeling met betrekking tot de systematische verstrekking
van persoonsgegevens aan het Centraal Bureau voor de Statistiek, tot op heden
geen gebruik gemaakt. In dit verband dient te worden opgemerkt dat het ontbreken
van nadere regels in de GBA-regelgeving op dit punt overigens niet betekent
dat organisaties en instellingen tot op heden geen aanspraak konden maken
op gegevensverstrekking op grond van artikel 109 van de Wet GBA. Gegevensverstrekking
voor wetenschappelijke of statistische doeleinden heeft derhalve wel degelijk
plaatsgevonden, zowel op grond van artikel 109 van de Wet GBA als ingevolge
artikel 100 van de Wet GBA.In de praktijk blijkt echter een toenemende behoefte om de noodzakelijke
gegevens verstrekt te krijgen op systematische wijze, dat wil zeggen op grond
van een autorisatiebesluit van de verantwoordelijke minister. De voordelen
daarvan zijn dat gegevensverstrekking dan op grote schaal, op geautomatiseerde
wijze en tegen een vaste berichtprijs via het GBA-netwerk kan plaats plaatsvinden,
zoals dat ook bij afnemers en bijzondere derden het geval is. Onderzoeksinstellingen
zijn dan niet meer afhankelijk van de medewerking van elke afzonderlijke gemeente
om de gevraagde gegevens te verkrijgen.Recht van verzetDe leden van de CDA-fractie constateren dat in sommige gevallen een ruimer
recht op verzet tegen verwerking van persoonsgegevens in de GBA aan burgers
wordt toegekend, dan vereist is op basis van de richtlijn. Zij vragen waarom
de voorwaarde dat sprake moet zijn van «zwaarwegende en gerechtvaardigde
redenen die verband houden met zijn bijzondere situatie» niet overal
is gehanteerd. Met de leden van de D66-fractie vragen zij of de voorgenomen
wijzigingen niet tot een toename van het aantal verzetzaken zal leiden. De
leden van de CDA-fractie vragen nog of de regering een voorbeeld kan geven
van redenen die niet zwaarwegend en gerechtvaardigd zijn en die evenmin verband
houden met de bijzondere situatie van betrokkene, maar waartegen desondanks
verzet naar het oordeel van de regering wel mogelijk behoort te zijn.Allereerst dient te worden benadrukt dat het recht van verzet als bedoeld
in de richtlijn voor wat betreft de Wet GBA buiten toepassing is gelaten.
De richtlijn laat een dergelijke afwijking van de hoofdregel toe. Zoals in
de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel is uiteengezet, kent de Wet
GBA als specifieke privacywet een geheel eigen uitwerking van het in de richtlijn
neergelegde recht van de burger om zich tegen verwerking van zijn persoonsgegevens
te verzetten. Het doel van de GBA, te weten het bieden van een adequate informatievoorziening
betreffende persoonsgegevens van alle inwoners van Nederland aan de (semi-)overheidssector,
laat niet toe dat burgers zich te allen tijde zouden kunnen verzetten tegen
deze gegevensverwerking. Het onverkort overnemen van het algemene criterium
van de richtlijn zou betekenen dat de gebruikers van de GBA niet langer in
staat zouden zijn om hun publiekrechtelijke taken (adequaat) uit te
oefenen. Een dergelijke situatie is uit het oogpunt van het algemeen belang
onwenselijk.Het voorgaande neemt niet weg, dat reeds in de huidige wet GBA op verschillende
wijzen aan de burger de mogelijkheid wordt geboden zich tegen de verwerking
van zijn persoonsgegevens te verzetten. In de memorie van toelichting bij
het onderhavige wetsvoorstel is gewezen op de artikelen 81 en 102 van de Wet
GBA. Daarbij is opgemerkt dat in beide artikelen, in tegenstelling tot de
richtlijn, van de betrokkene niet wordt gevergd dat hij in die gevallen zwaarwegende
en gerechtvaardigde redenen die verband houden met zijn bijzondere situatie
aanvoert. Hier gaat de Wet GBA zelfs verder dan de richtlijn, hetgeen nog
eens illustreert dat deze wet op dit punt een eigen regime kent. De komst
van de richtlijn heeft hierin geen verandering gebracht. Een toename van het
aantal verzetzaken is dan ook per definitie niet te verwachten.Begrip afnemerVoor de definitie van het begrip «afnemer» is aansluiting
gezocht bij het begrip «bestuursorgaan» in de zin van de Algemene
wet bestuursrecht. De leden van de D66-fractie vragen of door deze wijziging,
organisaties die tot nu toe wel aanspraak konden maken op GBA-gegevens daar
nu geen aanspraak meer op kunnen maken.Deze vraag kan ontkennend worden beantwoord. Een inventarisatie heeft
uitgewezen dat alle organisaties die onder de huidige wet als afnemer zijn
aangemerkt ook onder de nieuwe regeling in aanmerking komen voor gegevensvertrekking
als afnemer.Voorts vragen de leden van de D66-fractie hoe wordt voorkomen dat personen
en colleges die slechts voor een deel van de aan hen opgedragen taken als
bestuursorgaan zijn aan te merken, en derhalve slechts voor die taken aanspraak
kunnen maken op GBA-gegevens, deze gegevens gebruiken bij de uitoefening van
andere taken.In dit kader is allereerst van belang dat op de ontvangers van GBA-gegevens
de bepalingen van de Wbp onverkort van toepassing zijn. Het is primair de
taak van de ontvanger om te zorgen dat de verwerking van de uit de GBA ontvangen
gegevens conform de door de Wbp gestelde eisen, waaronder die van doelbinding
en bescherming van de privacy van de burger, geschiedt. De instantie die daarop
thans ingevolge de WPR toezicht houdt, is de Registratiekamer. Die toezichthoudende
rol zal onder de Wbp worden toebedeeld aan het College bescherming persoonsgegevens
(Cbp), waarbij het College meer instrumenten heeft gekregen om dit toezicht
uit te kunnen oefenen. Het Cbp is bevoegd bestuursdwang toe te passen ter
handhaving van de bij of krachtens de Wbp gestelde verplichtingen (artikel
61 van de Wbp). Daarnaast is een verantwoordelijke voor de verwerking van
persoonsgegevens aansprakelijk indien iemand schade lijdt doordat bij de verwerking
in strijd met de Wbp wordt gehandeld.Het probleem van het gebruik van gegevens uit de GBA voor andere taken
dan waarvoor ze zijn verkregen kan zich met name voordoen in de zogenoemde
«hybride organisaties», die zijn ontstaan vanuit de tendens naar
een zekere mate van privatisering van publieke taken en het onderbrengen van
publieke en private taken bij een en dezelfde organisatie. De regering heeft
dit probleem onderkend en dit als een van de onderwerpen opgenomen in de adviesopdracht
aan de onlangs ingestelde Adviescommissie Modernisering GBA, die tot taak
heeft de minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid te adviseren over
de gewenste ontwikkeling, inrichting en positionering van de GBA. De commissie
streeft ernaar in september 2000 advies uit te brengen over haar bevindingen. Toepasselijkheid van de Algemene wet bestuursrechtDe leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van de voorgestelde
wijziging van artikel 83 van de Wet GBA of de in dat artikel genoemde beslissingen
niet sowieso als besluiten in de zin van de Awb kunnen worden aangemerkt,
ook zonder een expliciete gelijkstellingsbepaling.De reden waarom besloten is een dergelijke bepaling expliciet op te nemen
in het wetsvoorstel is gelegen in het feit dat de jurisprudentie op dit punt
geen eenduidige lijn vertoont. In beginsel bepaalt de rechter of een beslissing
als bedoeld in artikel 83 van de Wet GBA als een besluit in de zin van de
Awb valt aan te merken. In een aantal rechterlijke uitspraken is deze vraag
bevestigend beantwoord, onder andere omdat de rechter van mening was dat aan
het besluit rechtsgevolgen waren verbonden. In andere gevallen achtte de rechter
de Awb evenwel niet van toepassing. Aangezien het voor de uitvoering van de
Wet GBA van belang is dat hierover eenduidigheid bestaat, is gekozen voor
een expliciete bepaling die mogelijke twijfels hierover terzijde moet stellen.
Bovendien sluit de voorgestelde bepaling aan bij het streven om de Wet GBA
ook voor wat betreft rechtsgang en rechtsbescherming onder de werkingssfeer
van de Awb te brengen.De leden van de CDA-fractie vragen of het onvolledig voldoen aan een verzoek
niet is gelijkgesteld met een besluit in de zin van de Awb.Een besluit waarbij niet volledig tegemoet wordt gekomen aan het verzoek
van betrokkene wordt ingevolge de Awb voor dat deel aangemerkt als een afwijzend
besluit en is derhalve voor bezwaar en beroep vatbaar. De vraag van de leden
van de CDA-fractie kan derhalve bevestigend worden beantwoord.Voorts vragen deze leden of de gelijkstelling met besluiten in de zin
van de Awb een taakverzwaring voor de gemeenten betekent.Wij menen dat dit niet het geval is mede gezien het feit dat gemeenten,
in tegenstelling tot de huidige rechtsgang bij de civiele rechter, ruime ervaring
hebben opgedaan met de procedures van de Awb.De leden van de CDA-fractie constateren terecht dat bij de verwijzing
naar artikel 8:73, vierde lid, van de Awb in het gewijzigde artikel 86 van
het wetsvoorstel sprake is van een omissie. Hier had een verwijzing moeten
staan naar artikel 8:72, vierde lid, van de Awb. Bij nota van wijziging is
deze omissie rechtgezet.Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie in dit verband of de zinsnede
«met inachtneming van het bepaalde bij of krachtens de eerste afdeling
van dit hoofdstuk» in het gewijzigde artikel 86 van de Wet GBA niet
overbodig en daarmee verwarrend is.Deze toevoeging, die overigens reeds in de huidige wetstekst is terug
te vinden, attendeert de rechter er op dat uitspraken (ook in technische zin)
verwerkt zullen moeten worden in de gemeentelijke basisadministratie. Tot
nog toe heeft deze bepaling niet tot problemen geleid, zodat er thans geen
reden is om hierin wijziging te brengen.Toepasselijkheid van de WbpDe leden van de CDA-fractie vragen de regering of het in de Wet GBA van
overeenkomstige toepassing verklaren van enkele artikelen van de Wbp niet
overbodig is.Dit is niet het geval, omdat de Wet GBA een zelfstandige privacywet is,
die naast de Wbp staat. De bepalingen van de Wbp zijn dan ook niet zonder
meer in de Wet GBA van toepassing, maar zullen waar dit gewenst is van overeenkomstige
toepassing dienen te worden verklaard.Met de zelfstandige status van de Wet GBA als specifieke privacywet, naast de Wbp, hangt ook samen dat in artikel 120 van de Wet GBA het
College bescherming persoonsgegevens apart is genoemd als toezichthoudend
orgaan op de uitvoering van de Wet GBA. Dit betekent dat een overeenkomstige
van toepassing verklaring van artikel 51, eerste lid, van de Wbp niet op zijn
plaats zou zijn, omdat daarin het College als toezichthoudend orgaan op de
verwerking van persoonsgegevens ingevolge de Wbp wordt genoemd. Hieraan doet
een verwijzing naar dit artikellid in het in de Wet GBA weer wel van overeenkomstige
toepassing verklaarde artikel 61 van de Wbp niet af, omdat in dat artikel
niet de positie van het Cbp als toezichthoudend orgaan op zich aan de orde
is, maar een aantal bevoegdheden worden geregeld die ook voor de uitvoering
van de taak van het Cbp ingevolge artikel 120 van de Wet GBA van belang zijn.Toekenning van bestuursdwang aan het College bescherming
persoonsgegevensDe leden van de CDA-fractie vragen om een nadere motivering van de toekenning
van bestuursdwangbevoegdheid aan het College bescherming persoonsgegevens
in het kader van de Wet GBA en willen weten jegens wie het College de bestuursdwangbevoegdheid
kan uitoefenen? Is het denkbaar dat het College bestuursdwang jegens de minister
uitoefent om hem te dwingen zijn toezichthoudende taak in een bepaald geval
meer in overeenstemming met de Wbp uit te oefenen. Is het anderzijds denkbaar
dat de minister en het College tegenstrijdige opdrachten aan gemeenten geven
en wiens aanwijzing is in een dergelijk geval doorslaggevend, zo vragen deze
leden. Tenslotte vragen deze leden wat betekenis is van de opmerking in de
memorie van toelichting dat de bestuursdwangbevoegdheid in de praktijk vermoedelijk
niet zal worden toegepast.Bij de totstandkoming van dit wetsvoorstel is uitdrukkelijk overwogen
of het Cbp ook in het kader van de Wet GBA de beschikking zou moeten krijgen
over de bevoegdheid tot het toepassen van bestuursdwang. Daarbij deed zich
onder andere de vraag voor of de toekenning van deze bevoegdheid geen onaanvaardbare
inbreuk zou betekenen op de bestuurlijke verhoudingen, zoals die in deze wet
zijn vastgelegd.De in de GBA wetgeving opgenomen taken en verplichtingen voor het openbaar
bestuur zijn hoofdzakelijk neergelegd bij de colleges van burgemeester en
wethouders, en in mindere mate bij de gemeenteraden en de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Het College ziet toe op de uitvoering van de
Wet GBA. Het is derhalve mogelijk dat het Cbp bestuursdwang jegens deze bestuursorganen
uitoefent. De verwachting is echter dat een dergelijke situatie zich in de
praktijk niet snel zal voordoen. Deze verwachting komt voort uit het feit,
dat de verantwoordelijke minister niet alleen de totstandkoming van beleid
en wetgeving, maar ook de uitvoering van zijn taken in het kader van de Wet
GBA voortdurend afstemt met het College. Deze afstemming voorkomt, zo heeft
de praktijk tot nu toe uitgewezen, dat het College en de minister tegenstrijdige
opdrachten aan gemeenten geven. De afsluitende zin in de memorie van toelichting
doet niets af aan dit principiële betoog, maar is een feitelijke constatering
van de goede verhoudingen tussen de verantwoordelijke minister en het College
bij de uitvoering van de Wet GBA.Het is overigens niet denkbaar dat het Cbp bestuursdwang jegens de minister
zal uitoefenen om hem te dwingen zijn toezichthoudende taak in een bepaald
geval meer in overeenstemming met de Wbp uit te oefenen. Zoals hierboven vermeld,
is de Wbp niet van toepassing op de Wet GBA. Het College bescherming persoonsgegevens
heeft een eigen toezichthoudende rol in de Wet GBA gekregen, die in goede
verhouding met de verantwoordelijke minister wordt uitgeoefend. Melding van verbetering, aanvulling en verwijdering (artikel
104)Het gewijzigde artikel 104 van de Wet GBA bepaalt dat het college van
burgemeester en wethouders niet aan de mededelingsplicht hoeft te voldoen
indien dit onmogelijk blijkt of onevenredige inspanning kost. De memorie van
toelichting geeft als voorbeeld dat het college van B&W niet meer beschikt
over de informatie aan welke afnemers en derden hij de gegevens heeft verstrekt.
De leden van de D66-fractie vragen in welke gevallen dit voorbeeld zich zou
kunnen voordoen.Hierbij valt te denken aan gegevensverstrekkingen, die ingevolge artikel
110 van de Wet GBA niet meer behoeven te worden geprotocolleerd, omdat zij
langer dan een jaar geleden hebben plaatsgevonden. Mochten deze gegevens nog
aanwezig zijn, dan ligt een mededeling daarover als bedoeld in artikel 104
van de Wet GBA voor de hand. Zijn deze gegevens na een jaar er niet meer,
dan mag worden aangenomen dat het een onevenredige inspanning vergt om ze
alsnog te achterhalen en kan van een mededeling worden afgezien. Overigens
wordt in de bijgevoegde nota van wijziging voorgesteld de protocolplicht in
artikel 110 van de Wet GBA uit te breiden tot alle verstrekkingen, ook die
ingevolge artikel 100, tweede lid, van de Wet GBA.Voorlichting en publicatieDe leden van de fractie van de VVD vragen zich af of bij de voorlichting
die wordt gestart naar aanleiding van de invoering van de Wbp ook de voorliggende
wijzigingen van de Wet GBA worden meegenomen.De voorlichting in het kader van de wijziging van de Wet GBA zal in beginsel
een gescheiden traject vormen. Daarbij zal met behulp van foldermateriaal
dat aan de gemeenten beschikbaar wordt gesteld informatie over de wijzigingen
worden gegeven. Overigens zijn de wijzigingen in de Wet GBA niet van dien
aard dat grootschaliger voorlichting geboden is.In reactie op de vraag die zowel door de leden van de fractie van de VVD
als van het CDA is gesteld, kan worden gemeld dat bij de integrale publicatie
van de gewijzigde Wet GBA niet alleen deze wijziging, maar ook de wijzigingen
die samenhangen met het wetsvoorstel 26 228 zullen worden meegenomen.
Afhankelijk van de voortgang in de verdere behandeling van dit wetsvoorstel
in relatie tot andere wetsvoorstellen, zullen tevens de voorgestelde wijzigingen
van de Wet GBA in de wetsvoorstellen 26 862, 26 943 en 26 975
bij de integrale tekstplaatsing worden betrokken.KostenDe leden van de CDA-fractie constateren dat de regering van oordeel is
dat niet behoeft te worden overgegaan tot vergoeding van kosten aan de gemeenten.
Zij vragen de regering aan te geven hoe hoog de «geringe» kosten
zijn. De leden van de fractie van D66 zouden graag per maatregel die de gemeenten
moeten nemen als gevolg van deze wetswijziging een kostenindicatie voor een
grote, middelgrote en kleine gemeente zien.De vraag hoe hoog de met de invoering van de maatregelen verband houdende
kosten per gemeente zullen zijn, is moeilijk exact te beantwoorden. De hoogte
van die kosten zal uiteindelijk afhankelijk zijn van een aantal factoren,
die per gemeente sterk uiteen kunnen lopen. Een kostenindicatie per maatregel,
zoals de D66-fractie die verlangt, is gelet op het voorgaande dan ook niet
te geven. Met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is op basis van het
in de memorie van toelichting geschetste beeld van de te verwachten kosten
overeenstemming bereikt over de tegemoetkoming voor de gemeenten in verband
met de voorgestelde wijzigingen van de Wet GBA. Overige tekstuele opmerkingenDe leden van de D66-fractie vragen waarom de aan de Wbp ontleende term
«persoonsgegevens» niet consequent is toegepast in de wet GBA.
In het wetsvoorstel worden de termen «persoonsgegevens» en «gegevens»
naast elkaar gebruikt. In de kernbepalingen van de Wet GBA, waarin de grondslagen,
doelstellingen en randvoorwaarden voor de verwerking van persoonsgegevens
in de GBA zijn neergelegd, wordt steeds de Wbp-term «persoonsgegevens»
gehanteerd. Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat in de Wet GBA op dit
punt uitvoering is gegeven aan de richtlijn. Aangezien er, mede gelet op de
formulering van deze kernbepalingen, verder geen twijfel over kan bestaan
dat het in de GBA verwerking van persoonsgegevens betreft, is in de overige
bepalingen de term «gegevens» gehanteerd waar dit uit redactionele
overwegingen wenselijk is geoordeeld.Hoofdstuk 4. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenDe leden van de CDA-fractie constateren dat in artikel 2a, onder d, van
de Archiefwet 1995 een nieuw begrip «beheer» wordt geïntroduceerd.
Deze leden vragen zich af of dit begrip niet in de wet moet worden omschreven.De veronderstelling van deze leden dat het begrip «beheer»
in de Archiefwet 1995 nog niet voor zou komen, is onjuist. In de Archiefwet
1995 wordt het begrip meermalen gebruikt. In die wet zijn regels vastgelegd
over het beheer van overgedragen archiefbescheiden en de rol daarbij van de
beheerder (zie bijvoorbeeld de artikelen 25, tweede lid, 29, 32, eerste en
tweede lid, 37, eerste en tweede lid, en 41, tweede lid, van de Archiefwet
1995). De vraag of het begrip «beheer» in de wet moet worden opgenomen,
is ook aan de orde geweest bij de behandeling van het wetsvoorstel dat tot
de Archiefwet 1995 heeft geleid (Kamerstukken II 1993/94, 22 866, nr.
7, blz. 10). De regering heeft toen geen aanleiding gezien dit begrip te definiëren
in de wet, aangezien over de inhoud van het begrip in het archiefwezen communis
opinio bestaat. Wat betreft het begrip «beheer» is in dat verband
naar voren gebracht dat het «omvat de feitelijke werkzaamheden door
de archivaris en zijn medewerkers in verband met inventarisatie, ter beschikking
stellen en conservering van de archiefbescheiden». Het standpunt dat
het begrip «beheer» geen wettelijke definiëring behoeft,
wordt door de regering nog steeds onderschreven.Hoofdstuk 5. Ministerie van FinanciënMet betrekking tot het ministerie van Financiën merken de leden van
de fractie van D66 op dat alleen wijzigingen worden aangebracht bij de Wet
toezicht effectenverkeer 1995. In dat kader vragen zij de regering om een
reactie op de bevindingen van de Registratiekamer1
dat de toepasselijke wettelijke regeling voor de verstrekking van persoonsgegevens
door de fiscus qua systeem niet meer up-to-date zou zijn in het licht van
de privacywetgeving en het legaliteitsbeginsel. Daarbij hebben zij artikel
67, tweede lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) op het oog.
Deze bepaling biedt de Minister van Financiën de bevoegdheid ontheffing
van de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67, eerste lid, van de AWR
te verlenen. De uitoefening van deze bevoegdheid vindt plaats binnen de kaders
van de voor dit gebied relevante regelgeving, zoals bijvoorbeeld de Wpr. Ook
de Wbp zal op de verwerkingen van persoonsgegevens door de Belastingdienst
onverkort van toepassing zijn en zal garanties bieden voor de wijze waarop
met de verstrekking van persoonsgegevens wordt omgegaan. Verder wordt uitvoering
aan de wettelijke ontheffingsbepaling gegeven door het door de Staatssecretaris
van Financiën vastgestelde Voorschrift informatieverstrekking 1993 dat
in de Staatscourant is gepubliceerd en een omschrijving bevat
van de voorwaarden waaraan dient te worden voldaan bij het verstrekken van
informatie door de Belastingdienst. De in het voorschrift opgenomen criteria
zijn in overeenstemming met de materiële criteria die in het EVRM en
de richtlijn aan het verstrekken van gegevens worden gesteld.Een en ander staat los van de wenselijkheid tot een wettelijke regeling
te komen die meer in detail aangeeft in welke gevallen de Belastingdienst
bevoegd is over te gaan tot het verstrekken van informatie aan derden. Een
dergelijke regeling biedt het voordeel dat daarmee onder meer grotere duidelijkheid
kan worden gecreëerd over de wijze waarop dient te worden
omgegaan met de verstrekking van informatie aan derden uit bij de Belastingdienst
aanwezige persoonlijke dossiers. Over dit vraagstuk is de Staatssecretaris
van Financiën reeds enige tijd met de Tweede Kamer in discussie (zie
de brief van de Staatssecretaris van Financiën van 13 maart 1998 Tweede
Kamer, kamerstukken II 1997/98, 25 600 IXB, nr. 30) De regering zal dan
ook bezien of een wettelijke regeling ter zake kan worden getroffen.Hoofdstuk 6. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en MilieubeheerDe leden van de CDA-fractie maken terecht de opmerking dat in artikel
107a van de Kadasterwet de woorden «van een verzoek» zijn weggevallen.
Deze omissie wordt rechtgezet bij nota van wijzing. Ten aanzien van de Kadasterwet
is ook een andere omissie opgetreden. In afwijking van punt 283, eerste lid,
onder d, van de Aanwijzingen voor de regelgeving is de oorspronkelijke toelichting
op de wijziging van de Kadasterwet destijds niet integraal meegezonden met
het nader rapport. De desbetreffende tekst voegen wij alsnog bij.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid,R. H. L. M. van BoxtelXNoot1«Informatieverstrekking door de fiscus», :Achtergrondstudies
en Verkenningen nummer 16, De Registratiekamer, december 1999. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26410-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl