Samenvoeging van de gemeenten Bergen, Gennep en Mook en Middelaar ; Verslag (nader, tweede nader etc.); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140727
 2009-2010
 
 32 240
 Samenvoeging van de gemeenten Bergen, Gennep en Mook en Middelaar
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 VERSLAG
 Vastgesteld 11 februari 2010
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
 Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de gemaakte
opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie
de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 Inhoudsopgave Blz.
 1. Inleiding 1
 2. Totstandkoming van het herindelingsadvies en voorgeschiedenis 2
 3. Toets aan Beleidskader gemeentelijke herindeling en het coalitieakkoord
2
 3.1 Toets bestuurskracht en duurzaamheid 2
 3.2 Toets interne samenhang 4
 3.3 Toets regionale samenhang en evenwicht 4
 3.4 Toets draagvlak 5
 3.5 Toets draagvlak en beoordeling zorgvuldigheid van het gevolgde proces
7
 4. Financiële aspecten 8
 1. Inleiding
 De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van het voorliggende
wetsvoorstel van de regering om de gemeenten Bergen, Gennep en Mook en Middelaar
samen te voegen tot de nieuwe gemeente Maasduinen.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
Deze leden zien in dit wetsvoorstel de voltooiing van een reeks herindelingen
in het midden en noorden van Limburg. Tegelijk constateren zij echter dat
de gemeenteraad van Bergen de voorgenomen herindeling niet steunt en dat er
ook onder de bevolking behoorlijk wat weerstand bestaat. De leden van de fractie
van de PvdA willen de regering graag enkele vragen stellen, mede op basis
van de informatie die is ontvangen tijdens het werkbezoek (inclusief
hoorzitting) dat de commissie aan het gebied heeft afgelegd op 25 januari
2010.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van dit
voorstel voor gemeentelijke herindeling. Belangrijke criteria ter beoordeling
van de noodzaak van herindeling zijn voor de leden van de SP-fractie de bestuurskracht
van gemeenten en, in de eerste plaats, het draagvlak onder de bevolking. Ook
de regering zegt dat herindelingen alleen plaats zullen vinden van onderaf,
als hiervoor steun is van de bevolking.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Alvorens deze leden een definitief standpunt innemen willen zij de regering
graag een aantal vragen voorleggen.
 
 De leden van de PVV-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
 
 De leden van de CU-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Deze leden constateren dat het voorstel is gebaseerd op een door de provinciale
staten van Limburg vastgesteld herindelingsadvies en tot stand is gekomen
op verzoek van de gemeenten Gennep en Mook en Middelaar. Binnen de gemeente
Bergen is zowel bestuurlijk als maatschappelijk weinig draagvlak voor het
voorstel.
 
 Met belangstelling hebben de leden van de SGP-fractie kennis genomen van
het wetsvoorstel. Het uitgangspunt van deze leden is dat herindeling zoveel
mogelijk op vrijwillige basis en van onderaf dient plaats te vinden. In dat
licht hebben zij enkele vragen over het verloop van het proces en over de
vrijwilligheid.
 2. Totstandkoming van het herindelingsadvies en voorgeschiedenis
 In de memorie van toelichting staat dat een gezamenlijke visie op de strategische
positie van de regio ontbreekt. De vorming van één gemeente
zou betekenen dat er gekomen moet worden tot één visie op de
positie van de gemeente. Indien er, zoals de leden van de SGP-fractie in de
toelichting lezen, sprake is van «gebrek aan vertrouwen», een «diepgaande
vertrouwensbreuk» en «stagnatie in de samenwerking als geheel»,
en een situatie waarin het «vermogen om verschillen te overbruggen ontbreekt»,
dan veronderstellen deze leden dat het samengaan tot één gemeente
die problemen eerder zal versterken dan oplossen. Kan de regering aangeven
op welke wijze deze herindeling zal bijdrage tot één nieuwe
gemeente waarin er sprake is van een goede samenwerking die gebaseerd is op
vertrouwen en met het vermogen om verschillen te overbruggen?
 Tevens vragen deze leden of er voorbeelden gegeven kunnen worden van samenwerkingsvormen
die in de afgelopen jaren zijn mislukt of afgebroken.
 3. Toets aan Beleidskader gemeentelijke herindeling
en het coalitieakkoord
 3.1 Toets bestuurskracht en duurzaamheid
 Tijdens de hoorzitting op 25 januari 2010 zijn door vertegenwoordigers
van het maatschappelijk middenveld verschillende signalen afgegeven. De leden
van de CDA-fractie constateren dat de grotere maatschappelijke organisaties
en bedrijvenverenigingen (Stichting Dichterbij, Stichting Pantein, LLTB Maasduinen,
Ondernemend Limburg, Stichting Limburgs Landschap, industriële
Kring Land van Cuijk en Noord-Limburg) enerzijds aangeven voorstander te zijn
van de voorgestelde herindeling. Zij verwachten betere dienstverlening, een
slagkrachtiger lokaal bestuur en zien kansen voor een grotere gemeente. Daar
tegenover staat dat lokale organisaties uit voornamelijk de gemeenten het
gevoel hebben dat de situatie na de herindeling slechter zal worden. Dat de
zorgverlening verder van huis zal plaatsvinden (KBO Mook en Midelaar en WMO-WBB
Raad Bergen), dat landbouw en toerisme en recretatie onvoldoende aandacht
zullen krijgen van de nieuwe gemeente (Verontruste Agrariërs Siebengewald
respectievelijk Verenigde Kampeer- en recreatiebedrijven gemeente Bergen)
en dat de contacten met de gemeenten zullen verslechteren (Gezamenlijke voetbalverenigingen
en Zelfstandige Ondernemers Bergen).
 Hoe kijkt de regering aan tegen het verschil in visie tussen beide groepen?
Deelt de regering het gevoel van de lokale organisaties uit voornamelijk de
gemeente Bergen, dat de situatie na de herindeling slechter zal worden? Kan
de regering aangeven hoe de banden zijn van de gemeenten Mook en Middelaar
en Gennep met hun maatschappelijk middenveld? De leden van de CDA-fractie
zijn tevens benieuwd naar de voor- en nadelen van de voorgestelde herindeling
voor de (lokale) maatschappelijke organisaties en bedrijven.
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat de insprekers vanuit de gemeente
Bergen aangaven dat zij over het algemeen tevreden zijn over de dienstverlening
van hun gemeente. Dit mede vanwege de korte lijnen met de gemeenten. Kan de
regering aangeven op welke wijze ervoor gezorgd kan worden dat de afstand
tussen burgers en gemeentebestuur bij een eventuele herindeling niet te groot
wordt?
 
 Is de regering op de hoogte van het feit dat de bedenker van het model
voor de bestuurskrachtmeting, prof. Dr. Th. A. J. Toonen, heeft
gezegd dat zijn systeem is gemanipuleerd bij de bestuurskrachtmeting in dit
gebied, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Zo ja, welke consequenties
verbindt de regering hieraan?
 Ook de leden van de SP-fractie hebben hier een vraag over. In de brief
van de gemeente Bergen aan de Kamer wordt namelijk gesteld dat de geestelijk
vader van de bestuurskrachtmonitor, prof. Toonen, van mening is dat het model
van de toegepaste bestuurskrachtmonitor niet kan worden gebruikt als onderbouwing
van de beoogde herindeling. Deelt de regering deze mening?
 
 De leden van de PvdA-fractie lezen met instemming dat er in de herindelingsplannen
ruimte is gemaakt voor een kernenbeleid om het bestuur zo dicht mogelijk bij
de burgers te brengen. Graag worden deze leden door de regering nader geïnformeerd
over de wijze waarop de nieuwe gemeente dit beleid vorm wil geven.
 Tegelijk constateert de regering dat alle gemeenten hun eigen identiteit
hebben. Wat is hiervan de invloed op toekomstige samenvoeging vragen de leden
van de PvdA-fractie zich af?
 
 Ten slotte willen de leden van de PvdA-fractie aandacht vragen voor de
samenwerkingsverbanden, waar de betrokken gemeenten op dit moment in participeren.
Welke samenwerkingsverbanden betreft dit en hoe wil de nieuw te vormen gemeente
hiermee omgaan?
 
 De leden van de SP-fractie willen graag van de regering weten wat de meerwaarde
is van deze herindeling voor de inwoners van de verschillende gemeenten? Wat
lopen de burgers mis als de herindeling niet doorgaat?
 
 Niet alleen het draagvlak, maar ook de bestuurskracht is voor de leden
van de SP-fractie een belangrijk criterium voor herindeling. Volgens de provincie
zouden er onvoldoende mogelijkheden zijn tot samenwerking, mede door gebrek
aan onderling vertrouwen. Deelt de regering de conclusie van de provincie?
Hoe verhoudt dit zich tot de bereidheid van de gemeente Bergen om een niet-vrijblijvende
samenwerking met Gennep en Mook en Middelaar aan te gaan? Deelt de regering
de mening van de leden van de SP-fractie dat deze mogelijkheid wel degelijk
verder onderzocht had moeten worden, omdat deze oplossing minder ver ingrijpt
in de lokale democratie?
 
 Volgens de leden van de CU-fractie is het duidelijk dat gemeentelijke
initiatieven tot (nadere) samenwerking al lange tijd tot onvoldoende resultaten
hebben geleid. Gebleken is dat de reeds tekortschietende bestuurskracht van
de afzonderlijke gemeenten in de afgelopen periode verder is afgenomen en
de gemeenten Gennep en Mook en Middelaar de provincie hebben verzocht om een
samenvoegingsproces van de drie gemeenten op te starten. Gelet hierop begrijpen
deze leden dat de provincie, conform hetgeen hierover wordt aangegeven in
het Beleidskader gemeentelijke herindeling, het initiatief tot herindeling
heeft (over)genomen.
 
 De leden van de SGP-fractie lezen dat de provincie vindt dat versterking
van de bestuurskracht in Noord-Limburg noodzakelijk is. Terecht staat er in
de toelichting dat samenvoeging van enkele gemeenten een middel is hiertoe. Het wordt niet duidelijk in hoeverre er ook gestreefd
is naar de toepassing van andere middelen om tot versterking van de bestuurskracht
te komen. Is er nog naar gestreefd om in te zetten op alternatieven voor herindeling,
zoals het beleidskader vraagt? Welke alternatieve opties, anders dan herindeling,
zijn overwogen en waarom komen zij niet in aanmerking?
 Een centrumfunctie voor de gemeente Venlo wordt als één
van de relevante factoren genoemd. Komt deze centrumfunctie in het gedrang
als deze gemeenten niet samengevoegd zouden worden?
 Graag vernemen deze leden verder in hoeverre de provincie Limburg zich
een sturende rol toekent in het herindelingsbeleid. Zij krijgen de indruk
dat de door de provincie gewenste regiovorming een belangrijke factor is bij
de uiteindelijke voorstellen. Heeft er dwang of sterke aandrang plaatsgevonden
om te komen tot herindeling? Dat geldt temeer nu de provincie Limburg de bestuurlijke
drukte in Noord- en Midden-Limburg wil verminderen. Hoe verhoudt een dergelijke
visie zich tot de wens van gemeenten om zelfstandig te blijven?
 3.2 Toets interne samenhang
 Geen opmerkingen
 3.3 Toets regionale samenhang en evenwicht
 De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd hoe de regering aankijkt tegen
de langgerektheid van de gemeente (45 km) en het gebrek aan samenhang tussen
de onderscheiden delen (oriëntatie op Nijmegen resp. Venlo)? Hoe kijkt
de regering aan tegen de schaal van de nieuw te vormen gemeente (38 000
inwoners)?
 
 De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de bestuurbaarheid van
de nieuwe gemeente. Bijvoorbeeld vanwege de uitgestrektheid van het gebied.
Maasduinen zou de langste gemeente van Nederland worden. De afstand tussen
Molenhoek en Wellerlooi beslaat maar liefst 42 kilometer. Hoe kan in deze
geografische verhoudingen ooit sprake zijn van een samenhangende gemeenschap?
Wat betekent het voor de planvorming en invulling van het gebied?
En wat betekent dit voor de dienstverlening aan de inwoners van de nieuw te
vormen gemeente?
 
 Een andere reden voor zorg is het gebleken gebrek aan vertrouwen tussen
de huidige gemeenten. Als het nu al niet lukt om in gezamenlijkheid op te
treden, hoe moet dat dan straks in de nieuwe gemeente? Deelt de regering de
zorg van de leden van de SP-fractie dat van een eenheid in de nieuwe gemeente
geen sprake zal zijn, en dat dit de bestuurbaarheid van het gebied niet ten
goede zal komen?
 
 De nieuwe gemeente is qua grondgebied lang en smal. De leden van de SGP-fractie
vragen zich af of hiermee het risico niet groot is dat de gemeente letterlijk
ver bij de burger vandaan komt te staan. Is ook overwogen om te komen tot
een herindeling met gemeenten aan de andere kant van de Maas? Wat zouden de
consequenties daarvan zijn voor de interne samenhang?
 Ook vernemen zij graag welke alternatieven er in de loop van het proces
zijn voorgesteld en hoe de betrokken gemeenten tegen die herindelingen aankeken?
Zijn deze alternatieven ook allemaal overwogen en besproken?
 3.4 Toets draagvlak
 De regering schrijft dat in de gemeenteraad van Bergen een kleine meerderheid
tegen herindelen is. De leden van de CDA-fractie willen graag weten waarop
de regering deze mededeling baseert, daar er in de raad van de gemeente Bergen
negen van de vijftien leden tegen de herindeling zijn.
 
 Tijdens de hoorzitting op 25 januari jl. is door een aantal insprekers
aangegeven dat onvoldoende gekeken is naar alternatieven en dat een eventuele
oplossing om buiten de huidige provinciegrenzen gezocht kan worden. De leden
van de CDA-fractie zijn benieuwd of de regering met de provincie van mening
is dat er voor de bestuurlijke toekomst van het gebied niet over de provinciegrenzen
heen gekeken mag worden voor samenwerkingsof herindelingsvoorstellen. Is naar
de mening van de regering voldoende gekeken naar alternatieven voor de voorgestelde
herindeling? Zo ja, welke alternatieven zijn hierbij afgewogen en is hierbij
ook gekeken naar alternatieven buiten de provinciegrenzen van Limburg?
 
 De gemeente Bergen (13 500 inwoners) kiest voor een constructie waarbij
een intensieve, niet vrijblijvende vorm van samenwerking wordt aangegaan met
een mogelijk te vormen gemeente Gennep-Mook (24 500 inwoners), zo constateren
de leden van de CDA-fractie. Is dit voor de regering een bespreekbaar alternatief?
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat de gemeenten Mook en Middelaar
en Gennep en de provincie Limburg er op wijzen dat de samenwerking tussen
de drie gemeenten niet goed van de grond komt. De gemeente Bergen daarentegen
stelt dat de samenwerking goed verloopt. Hoe interpreteert de regering in
dat kader het verloop van de samenwerking rond «Werkplein»? Wat
is de visie van de regering op de samenwerking tussen de drie gemeenten?
 
 De leden van de PvdA-fractie zien dat de drie betrokken gemeenten actief
hebben deelgenomen aan de voorbereidende onderzoeken naar nut en noodzaak
van een samenvoeging van deze gemeenten, maar dat het bestuur van Bergen de
uitkomsten niet overgenomen heeft en voorkeur heeft voor zelfstandigheid.
Deze leden horen graag van de regering hoe zij tegen deze negatieve beslissing
van het bestuur van de gemeente Bergen aankijkt en wat deze beslissing
voor gevolgen heeft gehad voor de verdere samenwerking tussen de gemeenten.
 Ook constateren de leden van de PvdA-fractie dat er onder de bewoners
van de gemeente Bergen veel weerstand is tegen de herindeling, al geeft de
regering aan dat dit per kern verschilt. Kan de regering nader ingaan op de
manier waarop de meningen van de burgers in Bergen gepeild zijn en wat de
precieze uitkomsten hiervan waren?
 
 De gemeenteraad van Bergen heeft aangegeven niets te zien in deze herindeling.
In het vernieuwde Beleidskader gemeentelijke herindeling tilt het kabinet
zwaar aan bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak. Bestuurlijk draagvlak
is met het ontbreken van de instemming van Bergen niet aanwezig. De leden
van de SP-fractie willen graag weten waarom de regering dan toch dit voorstel
tot herindeling steunt?
 
 Naast het bestuurlijk draagvlak is ook het maatschappelijk draagvlak gering,
zo stellen de leden van de SP-fractie. In totaal werden 3426 zienswijzen ingediend.
Uit de gemeente Bergen kwamen maar liefst 3028 zienswijzen. Dat is een kwart
van de inwoners. Het overgrote deel van de zienswijzen staat afwijzend tegenover
de beoogde samenvoeging. Ook zijn er in Bergen 3500 handtekeningen opgehaald
voor zelfstandigheid van de gemeente, op een totaal van 5500 huishoudens.
Waarom meent de regering dat toch voldoende maatschappelijk draagvlak aanwezig
is?
 
 Het is de leden van de VVD-fractie duidelijk geworden dat het bestuurlijk
draagvlak in de gemeente Bergen ontbreekt. Ook kan het samengaan met Gennep
en Mook en Middelaar niet op draagvlak van de bevolking van Bergen rekenen.
Daar komt bij dat de gemeenten Gennep en Mook niet willen fuseren zonder de
gemeente Bergen. Dit maakt een proces in twee stappen dus ook niet mogelijk.
Dat roept bij deze leden de vraag op hoe dit wetsvoorstel past in het Beleidskader
gemeentelijke herindeling, waarin bestuurlijk draagvlak toch een belangrijk
element is.
 
 De leden van de PVV-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
van het wetsvoorstel een aantal keer wordt aangegeven dat draagvlak een centraal
begrip is bij gemeentelijk herindeling en dat oplossingen die niet door alle
betrokken partijen worden gedragen, alleen kunnen worden gekozen als daaraan
een zeer zorgvuldig proces vooraf is gegaan.
 Op beide punten vinden de leden van de PVV-fractie dat de regering is
tekort geschoten. Ten eerste is onvoldoende maatschappelijk draagvlak. Zo
is de meerderheid van de inwoners van Bergen tegen de voorgestelde samenvoeging.
Deze leden zijn van mening dat zulke ingrijpende veranderingen dienen te worden
gedragen door de meerderheid van de inwoners van alle betrokken gemeenten.
In de visie van deze leden dienen er in zulke situaties altijd bindende referenda
te worden ingesteld.
 
 Ook op bestuurlijk niveau is er geen unanieme steun voor het voorstel,
zo constateren de leden van de PVV-fractie. De beoogde samenvoeging wordt
niet door de gemeente Bergen ondersteund.
 
 De regering stelt dat de gemeenteraad van Bergen met een krappe meerderheid
tegen het herindelingsontwerp stemde. De leden van de SGP-fractie vernemen
graag van de regering hoe groot die meerderheid precies was. Ook vernemen
deze leden graag hoe groot de «ruime meerderheid» van de gemeenteraad
van Mook en Middelaar. Wat waren in die gemeente de belangrijkste kritiekpunten
van de minderheid van de raad?
 3.5 Toets draagvlak en beoordeling zorgvuldigheid
van het gevolgde proces
 Door een aantal insprekers tijdens de eerder genoemde hoorzitting is volgens
de leden van de CDA-fractie aangegeven dat de inspraakreacties eerder in het
proces niet serieus zijn meegewogen en dat er onvoldoende draagvlak is voor
de voorgestelde herindeling. Kan de regering aangeven op welke wijze de burgers
betrokken zijn bij het opstellen van het herindelingsvoorstel en hoe met hun
zienswijzen is omgegaan? Is er naar de mening van de regering in elke betrokken
gemeente voldoende draagvlak voor de voorgestelde herindeling? Is de voorbereidingsprocedure
door de provincie naar uw mening zorgvuldig verlopen?
 
 De regering stelt dat er geen andere voor de hand liggende alternatieven
zijn die op een groter draagvlak kunnen rekenen. De leden van de PvdA-fractie
vragen of hierbij ook is gekeken naar alternatieven over de provinciegrenzen
heen. Zo nee, waarom niet?
 De leden van de PvdA-fractie hebben signalen ontvangen dat de economische
en maatschappelijke oriëntatie van veel van de betrokken gemeenten voornamelijk
over de provinciegrens heen is en dat de onderlinge samenhang tussen de dorpen
daardoor beperkt zou zijn. Graag horen deze leden de visie van de regering
en de consequenties die dit volgens de regering heeft voor de interne en regionale
samenhang. Waren er naar de mening van de regering alternatieve herindelingen
te bedenken geweest die zouden leiden tot een grotere interne en regionale
samenhang?
 
 Het benodigde draagvlak is naar de mening van de leden van de SP-fractie
zeer twijfelachtig. Om te beginnen is dit voorstel voor herindeling niet van
onderaf door de gemeenten opgestart, maar op initiatief van de provincie Limburg.
Bij eerdere herindelingsvoorstellen in deze regio heeft de provincie ook een
belangrijke rol gespeeld. De leden van de SP-fractie vinden dit ongewenst.
Het eerste en het laatste woord dient bij de gemeenten en de inwoners te liggen.
Hoe kijkt de regering aan tegen de rol van de provincie bij dit voorstel?
Deelt de regering de zorg van deze leden dat de provincie deze gemeenten,
voornamelijk de gemeente Bergen, in een traject van herindeling heeft geforceerd,
zonder dat hiervoor steun aanwezig was? En hoe verhoudt dit besluit van de
provincie zich tot het coalitieakkoord van de provincie, waarin letterlijk
gesteld wordt dat geen gemeentelijke herindelingen van bovenaf moeten plaatsvinden?
 
 Alle alternatieven dienen naar de opvatting van de leden van de SP-fractie
onderzocht te worden, voordat besloten wordt tot een herindeling. Is bijvoorbeeld
de mogelijkheid bekeken om Bergen buiten de samenvoeging te houden?
 
 Als het gaat om de rol van de provincie bij deze herindeling, valt op
dat alternatieven in de richting van de provincies Gelderland en Noord-Brabant
niet of onvoldoende door de provincie Limburg zijn onderzocht. De leden van
de VVD-fractie betreuren dat en delen niet het uitgangspunt dat slechts binnen
de eigen provinciegrenzen naar oplossingen moet worden gezocht. Hoe ziet de
regering dat?
 
 Vindt de regering dat de provincie Limburg voldoende aandacht aan het
overleg met de gemeenten heeft besteed? De leden van de VVD-fractie stellen
deze vraag, omdat de gemeenten de indruk geven dat er slechts «pro forma»
overleg heeft plaatsgevonden en dat er op geen enkele wijze sprake is geweest
van enige communicatie. Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie meer inzicht
in de wijze waarop en de mate waarin overleg met de gemeenten heeft plaatsgevonden.
 
 Gelet op het geringe (bestuurlijke) draagvlak voor deze herindeling willen
de leden van de VVD-fractie de regering de volgende suggestie doen. Zou het
niet beter zijn, dat de provincie Limburg zich opnieuw over deze herindeling
buigt en bij haar nieuwe afwegingen nadrukkelijk provinciegrens overschrijdende
oplossingen betrekt. De leden van de VVD-fractie beseffen dat deze gang van
zaken uitstel van de herindeling met minimaal vier jaar betekent. Maar is
dat niet beter dan te kiezen voor een oplossing waarvan nu al vaststaat dat
deze tot veel problemen zal leiden? Geldt hier niet het spreekwoord: beter
ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
een reactie van de regering op de gedane suggestie.
 
 De leden van de PVV-fractie vinden dat er pas van een zorgvuldig proces
kan worden gesproken als de burgers in meerderheid het voorgestelde veranderingsproces
steunen. Dit is de essentie van democratie. De regering heeft verzuimd de
plaatselijke bevolking de invloed te geven die het verdient en dit is in de
ogen van deze leden erg kwalijk. Ondanks dat deze leden het grote belang zien
van schaalvergroting zijn zij, in tegenstelling tot dit kabinet, van mening
dat een unaniem lokaal draagvlak hiervoor wel een vereiste is. De leden van
de PVV zijn dan ook benieuwd naar de uitleg van het kabinet over de bovenstaande
opmerkingen.
 
 Teneinde een volledig inzicht te krijgen in het regionaal draagvlak vragen
de leden van de CU-fractie om nadere informatie omtrent de door omliggende
en/of naburige gemeenten ingediende zienswijzen op het provinciale herindelingsontwerp.
 
 De regering schrijft dat een terughoudende rol gewenst is. Niettemin vinden
de leden van de SGP-fractie dat het beleidskader uitdrukkelijk getoetst moet
worden, ook door de regering. Daarbij is een van de belangrijke aspecten dat
een herindeling van onderop dient te komen. Dat neemt echter niet weg dat
ook andere criteria uitdrukkelijk gewogen moeten worden. Richt de regering
zich met de terughoudende rol niet teveel op één van de criteria,
zonder daarbij de andere criteria voldoende te wegen. Dit is temeer van belang
als ten minste een van de gemeenten sterke bezwaren heeft. Hoe ziet de regering
die precieze verhouding tussen de criteria? Is het ene criterium van meer
belang dan de andere?
 
 Daarbij komt dat, zo stellen de leden van de SGP-fractie, de gemeente
Bergen stelt dat er door de provincie geen serieus onderzoek is gedaan naar
de opvattingen van deze gemeente. Los van de vraag of hier sprake is van een
terecht punt van kritiek, zou het dan toch voor de hand liggen wanneer er
expliciet met deze gemeente over de kritiek gesproken wordt. Op welke manier
is dat gebeurd?
 4. Financiële aspecten
 De leden van de CDA-fractie merken op dat door een aantal insprekers tijdens
de hoorzitting werd gesteld dat een herindeling extra kosten met zich meebrengt,
waardoor de financiële situatie van de gemeente zal verslechteren waardoor
bezuinigingen noodzakelijk zullen zijn. Wat is de verwachting van de regering
ten aanzien van de financiële positie van de voorgestelde nieuwe gemeente?
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat regering aan geeft dat de nieuwe
gemeente € 1,1 miljoen minder gaat ontvangen in de algemene uitkering
uit het gemeentefonds dan nu het geval is bij de som van de algemene uitkeringen.
De regering verwacht dat deze structurele verlaging opgevangen wordt door
de te verwachten vermindering van de bestuurskosten en andere efficiencyvoordelen
van de nieuwe organisatie.Wat als deze verwachtingen uitblijven?
Herindelingen kosten geld, de uitkering op grond van de maatstaf herindeling
zal hiervoor nodig zijn. Wat als blijkt dat er straks toch een tekort op de
begroting ontstaat als gevolg van de herindeling?
 
 Ook de leden van de CU-fractie constateren dat de algemene uitkering aan
de nieuwe gemeente € 1,1 miljoen lager zal zijn dan de som van de
algemene uitkeringen die de samenstellende gemeenten in 2011 zonder samenvoeging
zouden ontvangen. Aangegeven wordt dat deze structurele verlaging kan worden
opgevangen door de te verwachten vermindering van de bestuurskosten en andere
efficiencyvoordelen van de nieuwe organisatie. Gelet op het feit dat uit onderzoek
is gebleken dat de afzonderlijke gemeenten (in toenemende mate) over onvoldoende
kwaliteit en deskundigheid beschikken en de huidige financiële posities
van de gemeenten een deugdelijke basis vormen voor de nieuw te vormen gemeente,
ontvangen de leden van de CU-fractie in dit kader graag een nadere toelichting.
Hoe is tot dit oordeel gekomen? De leden van de CU-fractie vragen in dat verband
naar de duurzaamheid van de voorliggende herindeling.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Leerdam
 De griffier van de commissie,
 Van Leiden
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Raak (SP), Schinkelshoek (CDA), Leijten (SP), Thieme (PvdD),
Bilder (CDA), Anker (CU), Heijnen (PvdA), Kalma (PvdA), Brinkman (PVV), Irrgang
(SP), Pechtold (D66), Griffith (VVD), Leerdam (PvdA), voorzitter, Boelhouwer
(PvdA), De Krom (VVD), ondervoorzitter, Algra (CDA), Sterk (CDA), Gerkens
(SP), Van Bochove (CDA), De Pater-van der Meer (CDA), Van der Staaij (SGP),
Van Beek (VVD), Halsema (GL), Van der Burg (VVD) en Laaper-ter Steege (PvdA).
 Plv. leden: Van Bommel (SP), Çörüz (CDA), De Wit (SP),
Ouwehand (PvdD), Van Haersma Buma (CDA), Cramer (CU), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Heerts (PvdA), De Roon (PVV), Van Gerven (SP), Van der Ham (D66),
Zijlstra (VVD), Wolbert (PvdA), Vermeij (PvdA), Aptroot (VVD), Knops (CDA),
Spies (CDA), Polderman (SP), Smilde (CDA), Joldersma (CDA), Van der Vlies
(SGP), Teeven (VVD), Azough (GL), Remkes (VVD) en Timmer (PvdA).