Wet op het notarisambt; Brief minister met kabinetsreactie op rapport evaluatiecommissie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23706, nr. 64

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

10-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

23706 nr. 64

07-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Het beeld van het notariaat3. Reactie op de bevindingen en aanbevelingenKwaliteit en integriteitToezichtBeheer cliëntengeldenTarievenVerplichte inschakeling van de notaris bij de koop van
een woningMinisterieplicht en doorverwijzingGeschillenbeslechtingContinuïteit van het beroepProvisiebetalingenUitbestedingPersoonlijke geschiktheidVoorlichting aan de consument4. EindconclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23706Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 706Wettelijke regeling van het notarisambt, mede ter vervanging van de
Wet van 9 juli 1842, Stb. 20, op het Notarisambt en de Wet van 31 maart
1847, Stb. 12, houdende vaststelling van het tarief betreffende het honorarium
der notarissen en verschotten (Wet op het notarisambt)nr. 64BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 februari 20061. InleidingOp 28 september jl. zond ik u het rapport toe van de Commissie Evaluatie
Wet op het notarisambt, die onder leiding stond van de president van het Gerechtshof
Arnhem, mr. A. Hammerstein (kamerstuk 23 706, nr. 62). De Commissie was
ingesteld met als doel te komen tot een brede evaluatie van de op 1 oktober
1999 in werking getreden wet. Met de wetswijziging werd destijds onder meer
beoogd dat de introductie van marktwerking tot aanvaardbare prijzen zou leiden
en over het algemeen een kwaliteitsverhogend effect zou hebben, voorts werd
aan de KNB de status van publiekrechtelijk orgaan verleend. In deze brief
wordt de reactie van het kabinet naar aanleiding van dit rapport weergegeven.Het kabinet is van oordeel dat de Commissie er goed in is geslaagd het
grote belang te beschrijven van de waarborgfunctie die het notariaat vervult
in belangrijke delen van het rechtsverkeer en op basis daarvan een overtuigend
beeld te schetsen van de eisen waaraan de beroepsuitoefening van elke notaris
zou moeten voldoen. De dienstverlening van de notaris draagt bij aan het borgen
van het publieke belang van de rechtszekerheid, die essentieel is voor zowel
de rechtsorde als de werking van de markt. De Commissie geeft aan dat het
voor haar niet mogelijk is geweest een volstrekt eenduidig beeld te krijgen
van de mate waarin de notarissen thans aan dat gewenste functieprofiel voldoen
omdat daarvoor de situatie nog te onduidelijk en complex is.De Commissie brengt enerzijds naar voren dat er sprake is van betere dienstverlening,
innovatie en prijsdifferentiatie. Anderzijds geeft de Commissie aan dat er
voldoende redenen zijn voor zorgen omtrent de ontwikkeling van de integriteit
en de kwaliteit van de beroepsuitoefening waardoor uiteindelijk de publieke
waarborgfunctie en daarmee het notariaat zelf teloor kunnen gaan. De Commissie
doet in verband hiermee dan ook een groot aantal constructieve voorstellen
om ook in de toekomst een goed functionerend notariaat te kunnen waarborgen.
In deze brief zal worden ingegaan op de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen
van de Commissie en op de te nemen vervolgstappen. De niet specifiek
in deze beleidsreactie genoemde aanbevelingen, zullen in de nadere uitwerking
van de overgenomen suggesties kunnen worden bezien.2. Het beeld van het notariaatHet kabinet onderschrijft het oordeel van de Commissie dat de combinatie
van ambtsdrager en ondernemer, ook wel aangeduid als het Latijns notariaat,
in principe mogelijk is, mits voldoende waarborgen aanwezig zijn voor een
behoorlijke ambtsvervulling. Daarmee moet worden bereikt dat de wettelijke
normen die de essentie van het ambt vormen, worden gehandhaafd. Het ondernemerschap
van de notaris moet steeds zijn ingebed in waarborgen voor de goede uitoefening
van zijn ambtelijke plichten. Het kabinet deelt dan ook de mening van de Commissie
dat borging van de publieke belangen voorop staat. Marktwerking is één
van de kritische factoren voor het functioneren van het notariaat. Marktwerking
mag er niet toe leiden dat de continuïteit van het notariaat in gevaar
komt.De Commissie begint haar rapport met het schetsen van een gedegen analytisch
beeld van de wijze waarop de notaris zijn ambt volgens de wet, volgens de
opvattingen van de tuchtrechter en naar het oordeel van de Commissie zou moeten
vervullen. Tegen de achtergrond van dit normatieve kader behandelt de Commissie
vervolgens de verschillende onderwerpen uit haar taakopdracht. Het kabinet
is met de Commissie van mening dat dit normatieve kader noodzakelijk is voor
de continuïteit van het notariaat en het behoud van de bijzondere vertrouwenspositie
van de notaris als publiek ambtenaar in ons rechtssysteem. Het door de Commissie
geschetste beeld van het notarisberoep en de betekenis daarvan voor het rechtsverkeer
worden door het kabinet dan ook onderschreven.Het kabinet is met de Commissie van mening dat de notaris in onze samenleving
de rol van deskundig en onpartijdig vertrouwenspersoon uitoefent en ook moet
kunnen uitoefenen. Daarom mogen aan de persoon die het ambt van notaris bekleedt
hoge eisen worden gesteld als het gaat om integriteit, onafhankelijkheid,
onpartijdigheid en bekwaamheid. Aan deze eisen mag, ook naar het oordeel van
het kabinet, niet worden getornd. Het vertrouwen in de notaris is echter niet
alleen gebaseerd op het vertrouwen in de persoon, maar ook op een uitgebreid
professioneel borgingssysteem van checks en balances. Alle voorstellen van
de Commissie zijn erop gericht de bestaande eisen te handhaven en waar nodig
aan te scherpen. De Commissie wil bovendien de positie van de notaris in enkele
opzichten versterken in het belang van de rechtsorde, waaronder de rechtzekerheid.De waarde van het rapport is mede gelegen in het feit dat de Commissie
zich niet heeft beperkt tot het hanteren van een aantal kernbegrippen, dat
doorgaans in discussies over het notariaat wordt gehanteerd, zoals rechtzekerheid,
vertrouwen, onafhankelijkheid en onpartijdigheid. De Commissie heeft ook gezocht
naar de waarden die achter die begrippen liggen. Op welke waarborgen is het
vertrouwen gebaseerd en wat is het kernpunt daarvan? Wat houdt rechtzekerheid
in, zowel voor de individuele burger als voor de economie als geheel en wat
is de rol van de notaris daarin? Daarnaast heeft de Commissie een antwoord
gegeven op de vraag wat de kerntaak van de notaris is en wat de essentie van
het ambt is.Het kabinet deelt de analyses die de Commissie van deze verschillende
onderwerpen heeft gemaakt.Tegen deze achtergrond is ook het hoofdstuk waarin de Commissie noodzaak
en rechtvaardiging van het exclusieve recht om authentieke akten te maken
(domeinmonopolie) aan een nadere analyse onderwerpt verhelderend. Het kabinet
deelt de conclusie van de Commissie dat rechtzekerheid op het gebied van onder
meer onroerend goed een fundamentele voorziening is. Het vermindert transactiekosten
en levert daardoor een positieve bijdrage aan het vestigingsklimaat van het
land, waardoor de welvaart wordt bevorderd. Daarnaast wijst de Commissie er
terecht op dat noodzaak en rechtvaardiging van het notariële wettelijke
domein meermalen door uw Kamer en kabinet zijn heroverwogen en herbevestigd.
De argumenten op grond waarvan de notaris de plicht is opgelegd desgevraagd
authentieke akten op te maken en mede in verband daarmee ook het exclusieve
recht daartoe is toegekend, hebben nog niets van hun waarde verloren. De plicht
om authentieke akten op te maken komt tot uitdrukking in de «ministerieplicht»
van de notaris; het exclusieve recht om dat te kunnen doen is daarvan de consequentie.De notaris heeft een advies-, informatie- en waarschuwingsplicht waardoor
hij als onafhankelijk adviseur een inhoudelijke inbreng en toegevoegde waarde
heeft. De taak van de notaris behoort meer in te houden dan alleen het opmaken
van akten en het uitvoeren van de daarbij behorende controles. Kernpunt van
de vertrouwenspositie van de notaris is zijn zwaarwegende zorgplicht tot wilscontrole
en de Belehrungs-plicht die in artikel 43 van de Wet op het notarisambt (Wna)
is opgenomen en in de jurisprudentie van de Hoge Raad nader is uitgewerkt.
De notaris mag in zijn ambtsuitoefening niet te lijdelijk zijn.De zorgplicht van de notaris gaat in het algemeen aanzienlijk verder dan
de zorgplicht van een gewone ondernemer of dienstverlener. De notaris moet
niet alleen rekening houden met de belangen van degene die zijn diensten inroept,
maar ook met die van de wederpartij van die persoon, alsook van derden zoals
de fiscus.Het kabinet is het voorts met de Commissie eens dat de ethiek van het
notarisambt ondeelbaar is. Het onderscheid tussen wettelijke en niet wettelijke
taken, ambtelijke en niet-ambtelijke taken is voor de beoordeling van de kwaliteit
en integriteit van het functioneren van de notaris niet relevant. De notaris
zal onder alle omstandigheden aan de hoge ethische normen die zijn wettelijke
taak van hem eist, moeten voldoen.3. Reactie op de bevindingen en aanbevelingenKwaliteit en integriteitEen belangrijk element van het algemene beeld dat de Commissie van het
notarisberoep heeft geschetst, is haar constatering dat het beeld «diffuus»
is. De Commissie geeft aan geen concrete aanwijzingen te hebben gevonden voor
de veronderstelling dat marktwerking en liberalisering van tarieven hebben
geleid tot het op het op grote schaal teruglopen van de kwaliteit en aantasting
van de integriteit van de beroepsgroep. De Commissie stelt echter wel vast
dat een marktgeoriënteerde beroepsuitoefening als gevolg kan hebben dat
de kwaliteit en integriteit van de notariële beroepsuitoefening en de
betekenis daarvan voor het rechtssysteem minder als een vaststaand gegeven
worden beschouwd. In het rapport worden door de Commissie zorgen geuit over
de invloed die prijsconcurrentie in het notariaat heeft op de integriteit
en de kwaliteit van de ambtsuitoefening. De Commissie stelt in paragraaf 3.5
van haar rapport: «De typisch notariële kant van de werkzaamheden
(Belehrung en Beratung) lijkt wel onder druk van de concurrentie aan kwaliteitsverlies
te lijden».Dit beeld wordt bevestigd in het WODC-rapport over ontwikkelingen in de notariële beroepsethiek en in de Eerste Trendrapportage notariaat.
Het beeld uit de enquête geeft de perceptie weer van de geënquêteerden
over het doen en laten van sommige collega’s. De ondervraagden geven
in het algemeen aan dat zij zelf volledig binnen de regels en normen zijn
blijven werken. Hoewel enerzijds nauwelijks verandering is opgetreden in het
aantal klachten (de klanttevredenheid en de waardering van het publiek over
de door het notariaat geleverde diensten zijn onveranderd hoog en het aantal
klachten is gering), blijkt anderzijds uit beide rapporten dat in de beleving
van de beroepsgroep ambtsconform handelen terrein verliest aan bedrijfsmatige
voordelen. Desgevraagd geven notarissen aan sterk te hechten aan een goede
naleving van de beroeps- en gedragsregels. In de praktijk blijkt echter dat
het ambtelijke karakter het vaak moet afleggen tegen de bedrijfsmatige aspecten
van het beroep. Gevraagd naar de wijze waarop notarissen in de praktijk invulling
geven aan de dilemma’s tussen notariële praktijkuitoefening en
marktwerking geven de meeste respondenten aan dat notarissen steeds meer gericht
zijn op het behalen van een zo hoog mogelijke omzet ten koste van de kwaliteit.
In het spanningsveld tussen de bescherming van de zwakke partij en het behoud
van cliënten rijst hetzelfde beeld van het doorslaan van de balans richting
de waarden van een koopman. Kortom, notarissen ervaren een duidelijk spanningsveld
tussen hun publieke taakuitoefening en het optreden op de markt.Omdat het beeld van de mate waarin dit spanningsveld leidt tot ongewenste
ontwikkelingen in de integriteit en de kwaliteit van de beroepsuitoefening
nog diffuus is en onvoldoende gesubstantieerd is in welke mate het in 1999
ingevoerde Wna-regime daaraan heeft bijgedragen, is er voor het kabinet geen
aanleiding het wettelijk systeem op hoofdlijnen te wijzigen.Gelet op de indicaties die de Commissie heeft vergaard, is het kabinet
het wel met de Commissie eens dat versterking van de aandacht van de beroepsgroep
voor het handhaven van de kwaliteit en integriteit noodzakelijk is. Notariële
dienstverlening is een terrein waar de onzichtbare hand van de markt niet
altijd het hoogste goed realiseert. De notaris is ter zake deskundig en heeft
relevante werkervaring, daar waar de cliënten dat minder hebben. Sommige
kwaliteitsaspecten zijn daardoor niet te beoordelen. Kwaliteitsborging door
de beroepsgroep en de overheid is hier noodzakelijk. Dat is een serieuze zorg
van het kabinet. Het kabinet onderschrijft daarom ook de aanbeveling dat de
KNB gebruik dient te maken van haar bevoegdheid om regels te stellen voor
de kwaliteit van de beroepsuitoefening. Professionele kwaliteit en integriteit
gedijen indien de beroepsorganisatie die waarborgt. De beroepsgroep heeft
niet voor niets de status van een publiekrechtelijke beroepsorganisatie met
verordenende bevoegdheden (artikel 61, tweede lid, van de Wet op het notarisambt
biedt hiervoor specifiek de grondslag). Het publieke gezag van die publiekrechtelijke
organisatievorm veronderstelt dat de publieke organisatie in de eerste plaats
zélf de kwaliteit en integriteit van de beroepsuitoefening regelt.
Het is van belang dat de KNB toetsbare criteria ontwikkelt waaraan een notariskantoor
moet voldoen wil van een goed functionerend kantoor gesproken worden. Vervolgens
kan de kwaliteit worden getoetst door intercollegiale audits of peer reviews te organiseren. Een bij herhaling negatieve score kan
leiden tot verscherpt toezicht en, indien misstanden worden geconstateerd,
tot voorlegging aan de tuchtrechter. Waar het gaat om de ontwikkeling van
een dergelijk kwaliteitssysteem, is er naar de mening van het kabinet een
duidelijke taak voor de KNB.ToezichtHet kabinet deelt de visie van de Commissie dat een scheiding moet worden
aangebracht tussen toezicht en tuchtrecht. In de huidige situatie zijn
bevoegdheden op het terrein van zowel toezicht als tuchtrecht toegekend aan
de voorzitter van een toezichtkamer, die zowel onderzoek kan verrichten als
tuchtrechtuitspraken doet. In voorkomende gevallen kan het zijn dat een voorzitter
uitspraak doet in een tuchtzaak waarbij hij ook eerder toezichthoudende taken
heeft verricht. De Commissie acht dit terecht ongewenst. Vervolgens doet de
Commissie een aantal aanbevelingen voor de inrichting van het nieuwe stelsel
van toezicht en tuchtrecht, gaat zij in op het aantal kamers van toezicht
en op de bevoegdheden van het Bureau Financieel Toezicht (BFT). Het kabinet
acht deze aanbevelingen – zonder zich op de exacte details daarvan te
willen vastleggen – plausibel omdat daardoor de effectiviteit van het
toezicht kan worden versterkt. Zij zullen dan ook worden betrokken bij de
overwegingen die moeten leiden tot een herziening van het totale stelsel van
toezicht en tuchtrecht. Hierbij zal de brief van de Minister van Justitie
van 9 november 2004, (Kamerstukken II, vergaderjaar 2004–2005,
23 706, nr. 59) waarin de contouren voor het toezicht op het notariaat
worden uiteengezet als uitgangspunt kunnen dienen. De Commissie sluit zich
aan bij het in genoemde brief geschetste systeem. De Kamer zal over de uitwerking
van dit systeem nader worden geïnformeerd.Wat betreft de aanbeveling tuchtrechtuitspraken in ruimere kring bekendheid
te geven, wordt in overleg met de KNB bezien hoe hier uitvoering aan kan worden
gegeven. Voor de volledigheid meld ik uw Kamer dat de NMa binnenkort een studie
afrondt naar de verhouding tussen de notariële zelfregulering en de Mededingingswet.Beheer cliëntengeldenMet de Commissie acht het kabinet een goed beheer van cliëntengelden
van groot belang. Cliënten moeten er niet alleen op kunnen vertrouwen
dat gelden bij een faillissement van of beslag onder de notaris zijn afgescheiden
van overige kantoorgelden. Essentieel is ook dat deze voor geen ander doel
worden gebruikt dan waartoe zij ter bewaring aan de notaris beschikbaar zijn
gesteld. Een incident op dit punt bij een enkel notariskantoor kan schadelijk
zijn voor het publieke vertrouwen in het gehele notariaat, terwijl het fundamentele
belang van dit goede vertrouwen voor het maatschappelijke verkeer moeilijk
kan worden overschat. Het is daarom van groot belang dat er zich geen onregelmatigheden
kunnen voordoen rondom het beheer van cliëntengelden. Het BFT zal worden
gewezen op de wenselijkheid van strikte handhaving van artikel 24 van de Wna
en de daarbij behorende administratieverordening. Tevens zal in overleg met
de KNB worden bezien of aanvullende kaders nodig zijn in de vorm van protocollen.
Daarnaast zal regelgeving aangaande de verplichte accountantsverklaring worden
aangescherpt.TarievenUit het rapport van de Commissie blijkt enerzijds dat er sprake is van
tariefdifferentiatie en een kostprijsgerelateerde tariefstelling. Met name
de tarieven in de onroerendgoedpraktijk zijn gedaald, soms wel meer dan 30%.
De continuïteit en toegankelijkheid van het notariaat door het vrijlaten
van de tarieven voor onroerendgoedtransacties niet in gevaar zijn gekomen.
Anderzijds blijkt dat het besluit tot vrij laten van de tarieven geen onverdeeld
succes is. Het door velen verwachte effect van het vrij laten van de tarieven
was immers dat daarmee een verlaagde, meer kostprijs gerelateerde, tariefstelling
zou kunnen worden bewerkstelligd. Die verwachting is maar gedeeltelijk uitgekomen.
Notarissen zijn wel meer kostprijsbewust gaan werken, maar mede daardoor zijn
tariefsverlagingen alleen merkbaar bij onroerendgoedtransacties – en
dan vooral ten voordele van bedrijfsmatige cliënten – terwijl de
prijzen in de familiepraktijk zijn gestegen: het tarief van een testament
is zelfs bijna verdubbeld. Het lijkt erop dat juist particulieren –
als zwakke marktpartij – van het vrijlaten van de tarieven slechts in
geringe mate hebben geprofiteerd. De positie van minderdraagkrachtigen is
echter beschermd via het bestaan van wettelijke maximumtarieven. Het kabinet
is het echter met de Commissie eens dat het huidige niveau van de tarieven
geen aanleiding geeft om terug te keren naar een systeem van tariefregulering.
Er zijn immers geen aanwijzingen die duiden op dusdanige nadelige ontwikkelingen
bij de notariële dienstverlening dat zij gelet op het wettelijke criterium
een tariefmaatregel rechtvaardigen. Bovendien garandeert een vorm van tariefregulering
niet een bepaalde kwaliteit en gaat het reguleren van tarieven met hoge kosten
gepaard, zoals de Commissie schrijft. Mochten de toekomstige ontwikkelingen
daartoe aanleiding geven, dan is een tariefregeling op grond van artikel 54
van de Wet op het notarisambt te allen tijde mogelijk. De door het WODC verzorgde
tweejaarlijkse Trendrapportage notariaat is er op gericht eventuele knelpunten
in of door tariefsontwikkelingen tijdig te kunnen signaleren. Deze vorm van
monitoring past in de transitiefase, waarin het notariaat zich nog steeds
bevindt.Verplichte inschakeling van de notaris bij de koop van
een woningDe Commissie beveelt aan dat de notaris in een eerder stadium dan thans
betrokken wordt bij de verkoop van consumptief onroerendgoed. De achtergrond
hiervan is dat de notaris hierdoor zijn expertise effectiever kan gebruiken
ten behoeve van de contracterende partijen. De notaris zou partijen nog vóór
het sluiten van een overeenkomst kunnen adviseren en wijzen op mogelijke complicaties
op het gebied van bijvoorbeeld vermogensrecht of personen- en familierecht.
Dit is in lijn met de wettelijke plicht van de notaris tot het geven van informatie,
advies en het geven van waarschuwingen.1 In dat
kader stelt de Commissie dat in de huidige situatie het tijdstip van betrokkenheid
van de notaris te laat is om op serieuze wijze aan zijn wettelijke taakstelling
te voldoen. De Commissie doet daarom de aanbeveling om de Amsterdamse praktijk
waarbij de notaris reeds in de fase van de totstandkoming van de koopovereenkomst
wordt betrokken wettelijk te regelen voor heel Nederland.Deze aanbeveling behelst een wijziging van het Burgerlijk Wetboek en strekt
dus nogal wat verder dan een evaluatie van de werking van de Wna en het functioneren
van het notariaat. In een wat andere vorm is deze suggestie al ter sprake
gekomen bij de parlementaire behandeling van de wijziging van het BW Boek
7 titel 1 inzake koop en ruil (Kamerstukken I, 2001–2002, 23 095,
nr. 178b, blz. 11/12). Meer recent is het Amsterdams model aan de orde
gesteld in een brief van de Minister van Justitie aan de Eerste Kamer van
31 december 2003 (Kamerstukken I, 2003–2004, 23 095, A).Op zichzelf sluit de aanbeveling goed aan bij het door de Commissie geschetste
en door het kabinet onderschreven wenselijke beeld van de notariële beroepsuitoefening,
in die zin dat de onafhankelijke advisering die van de notaris krachtens zijn
zorgplicht mag worden verlangd, voor partijen met name zinvol is als zij zich
nog niet jegens elkaar hebben vastgelegd.In 2002 heeft de regering zich op het standpunt gesteld dat een verplicht
door de notaris op te stellen koopakte ongewenst is. Bij die gelegenheid is
een bedenktijd van 3 dagen voor de consument ingevoerd na het sluiten van
de koopovereenkomst.De aanbeveling van de Commissie behoeft overigens niet noodzakelijkerwijs
neer te komen op een verplichting de koopakte door de notaris te laten opmaken.
Andere uitwerkingen zijn denkbaar. Mede omdat het kabinet het onwenselijk
acht om basisregels voor het rechtsverkeer zoals die in het BW worden vastgelegd
na korte tijd alweer te veranderen – wat op zichzelf al kan leiden tot
vermindering van de rechtszekerheid – is het van oordeel dat deze aanbeveling
beter betrokken kan worden bij de evaluatie van bovengenoemde
BW-wijziging in 2008. In de tussentijd kan dan onder meer nader worden onderzocht
welke effecten de zgn. Amsterdamse praktijk – welke met de aanbeveling
van de Commissie lijkt overeen te komen – heeft opgeleverd. Het kabinet
laat het overigens gaarne aan het notariaat (KNB) over om te bevorderen dat
de Amsterdamse praktijk in andere delen van het land op vrijwillige basis
ingang vindt.Ministerieplicht en doorverwijzingDe Commissie beveelt aan de ministerieplicht als zodanig te handhaven
maar deze toe te spitsen op de redelijkerwijs te verwachten full service binnen
het domeinmonopolie. Voorts beveelt de Commissie aan dat notarissen doorverwijzingsafspraken
kunnen maken met kantoorgenoten of met notarissen werkzaam op andere kantoren
om cliënten zonodig te kunnen doorverwijzen. Voorwaarde is volgens de
Commissie dat het belang van de cliënt in kwalitatieve zin met de doorverwijzing
is gediend en dat doorverwijzing noodzakelijk is omdat de doorverwijzende
notaris zelf niet over de zeer specialistische kennis beschikt om de belangen
van de cliënt optimaal te kunnen behartigen. Bovendien zal de doorverwijzende
notaris ervoor moeten instaan dat de andere notaris de gevraagde diensten
verleent.Het kabinet acht de ministerieplicht van wezenlijk belang voor een adequate
uitoefening van het notarisambt. De notaris vervult immers een bij wet geregeld
openbaar ambt.Een burger die van de diensten van een notaris gebruik moet maken, zeker
als het een wettelijk voorgeschreven notariële taak betreft, moet er
op kunnen rekenen dat de benaderde notaris die werkzaamheden ook verricht.
De ministerieplicht waarborgt ook de toegankelijkheid van het notariaat voor
de burger. Uitgangspunt is dat iedere notaris in staat is om de wettelijke
notariële diensten te verrichten. Juist die brede oriëntatie onderscheidt
de notaris van andere juridische dienstverleners en maakt dat hij het overzicht
over de juridische consequenties van transacties op de verschillende rechtsgebieden
kan behouden.In beginsel moet een notaris dus alle genoemde wettelijke diensten verrichten.
Het kabinet sluit overigens niet de ogen voor de werkelijkheid dat er rechtsterreinen
zijn die wel zeer specialistisch van aard zijn en dus maar zelden aan de orde
zullen komen. Te denken valt aan het transport van zee- en luchtvaartuigen.
Het kabinet acht het niet onredelijk dat voor zulke bijzondere terreinen de
algemene ministerieplicht niet behoeft te gelden. Er moet worden bezien welke
terreinen het betreft. Voor die bepaalde rechtsgebieden is het dan geoorloofd
dat doorverwijzing plaatsvindt naar een collega-notaris die op het desbetreffende
terrein is gespecialiseerd.Daarnaast heeft een notaris een zorgplicht voor cliënten, die voor
bepaalde transacties verwijst naar een collega binnen zijn kantoor. Niet zelden
zal het voorkomen dat aan een notaris een bepaalde dienst gevraagd wordt die
weliswaar niet van de ministerieplicht is uitgezonderd, maar waarop één
van zijn kantoorgenoten nu juist meer gespecialiseerd is. Specialisatie van
notarissen op bepaalde terreinen is gunstige ontwikkeling. In een dergelijk
geval ligt het voor de hand als hij de cliënt naar zijn meer gespecialiseerde
kantoorgenoot doorverwijst. De algemene zorgplicht van de notaris brengt dat
met zich mee. De doorverwijzende notaris zal ervoor moeten instaan dat de
andere notaris de gevraagde diensten ook inderdaad verleent. Lichtzinnig doorverwijzen
moet worden vermeden. En indien een cliënt er toch op zou staan dat de
oorspronkelijk benaderde notaris de gevraagde dienst verricht, zal hij deze
uiteindelijk niet mogen weigeren. Het kabinet wil de aanbevelingen van de
Commissie derhalve overnemen in bovenomschreven zin.GeschillenbeslechtingNaar aanleiding van de aanbeveling van de Commissie een voorziening te
treffen voor de beslechting van declaratiegeschillen wijst het kabinet op
de brief aan de Tweede Kamer van 2 november 2004, kenmerk 5308415/04/DTR,
waarin de Minister van Justitie zijn voorkeur uitspreekt voor de behandeling
van declaratiegeschillen door een Commissie die is aangesloten bij de Stichting
Geschillencommissies voor Consumentenzaken (e.e.a. zoals ook de situatie is
bij de advocatuur sinds 1999). Het kabinet heeft ook na bestudering van het
advies van de Commissie geen nieuwe indicaties gevonden die tot het innemen
van een gewijzigd standpunt aanleiding geven.Continuïteit van het beroepDe continuïteit van het notariaat is mede afhankelijk van de toetredingsmogelijkheden.
De Commissie vraagt terecht aandacht voor de risico’s als onvoldoende
notarissen toetreden terwijl duidelijk is dat op termijn van een tiental jaren
een substantiële uitstroom van zittende notarissen te verwachten is.In verband hiermee doet de Commissie de aanbeveling een regeling te treffen
waarin relevante werkervaring in andere juridische beroepen wordt omschreven
die geheel of gedeeltelijk als stagetijd wordt meegeteld. Tevens stelt de
Commissie dat de opbouw van de stage voor de parttime kandidaat-notaris aan
herziening toe is.De Commissie stelt in het rapport dat de zij-instroom in het notarisberoep
onnodig wordt bemoeilijkt. Alvorens hierover een definitief standpunt te bepalen
verzoekt het kabinet de KNB informatie te geven over de mogelijkheden en de
gevolgen van een andere regeling voor zij-instromers.Met als doel kandidaat-notarissen die geen ondernemer willen zijn voor
het ambt te behouden heeft het kabinet het wetsvoorstel betreffende de notaris
in dienstbetrekking bij uw Kamer ingediend1. In
dit wetsvoorstel is de mogelijkheid beperkt tot een dienstverband bij een
andere notaris. Het kabinet onderschrijft de aanbeveling van de Commissie
de notaris in dienstbetrekking slechts mogelijk te maken voor gevallen waarin
sprake zal zijn van een dienstverband met een notaris-ondernemer.Het kabinet onderschrijft de door de Commissie voorgestelde mogelijkheid
om notarissen, desgewenst, na hun defungeren te benoemen tot notariswaarnemer
voor een duur van ten hoogste 5 jaar. Het kabinet zal dan ook ter zake een
wetswijziging voorstellen. Deze optie zal ook mogelijk worden voor notarissen
die ervoor kiezen op een eerder moment dan de wettelijke leeftijdsgrens op
vrijwillige basis te defungeren.Met de Commissie is het kabinet voorts van mening dat de Nederlandse nationaliteit
als zodanig geen strikt noodzakelijk vereiste is. Uiteraard laat dit onverlet
dat voor benoeming de juridische kwaliteitseisen en een voor de uitoefening
van het ambt benodigde beheersing van de Nederlandse taal noodzakelijk blijven.
Het kabinet is bereid op dit punt wetswijziging te bevorderen.Mede gelet op de continuïteit van het notariaat deelt het kabinet
de aanbeveling van de Commissie dat de KNB een nadere studie maakt van de
betaling van goodwill bij de overname van een notarispraktijk.Hieruit moet duidelijk worden wat de effecten zijn van goodwill op de
overname van een notarispraktijk door een beginnende notaris en in welke mate
de betaling van goodwill effect heeft op het vestigings- en benoemingsbeleid.
Overigens komt het protocol van de notaris na zijn defungeren
toe aan de Staat en kan het daarom geen deel uitmaken van verkoop of onderhandelingen
bij praktijkoverdracht.ProvisiebetalingenHet uitgangspunt van het kabinet is dat de notaris te allen tijde onafhankelijk
en onpartijdig moet zijn. Ook moet de notaris zelfs de schijn van partijdigheid
vermijden. De door de Commissie zelf geuite zorgen omtrent de ontwikkelingen
in de integriteit binnen de beroepsgroep brengen met zich mee dat op dit punt
geen concessies mogen worden gedaan. Deze kwestie speelt bij samenwerkende
notarissen en bij een notaris die samenwerkt met derden.Naar het oordeel van de Commissie zouden afspraken over de verdeling van
de beloning tussen samenwerkende notarissen mogelijk moeten zijn zolang de
onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de instrumenterende notaris gehandhaafd
blijft en de beloningsstructuur transparant en redelijk is. Het kabinet heeft
geen bezwaren tegen afspraken die notarissen onderling maken, mits deze zijn
te herleiden tot betalingen voor feitelijke verrichte werkzaamheden. De term «provisie»
is in dit geval enigszins misleidend. Aangezien er sprake is van het uitbesteden
van werkzaamheden van de ene notaris aan de andere notaris gaat het feitelijk
om een verrekening van arbeid. Het kabinet merkt het enkel doorverwijzen van
cliënten niet aan als het verrichten van feitelijke werkzaamheden waarvoor
betaald zou mogen worden.De Commissie is ook van mening dat notarissen aan andere dienstverleners,
zoals makelaars en projectontwikkelaars, noch een beloning mogen betalen noch
in het vooruitzicht mogen stellen ten einde op deze wijze cliënten te
werven. Het kabinet deelt deze mening van de Commissie en dus zal het verbod
op zowel de betaling als de ontvangst van provisie voor de verwerving van
cliënten onveranderd van kracht blijven. Daarbij worden onder provisie
zowel geldbetalingen als het verlenen en ontvangen van gunsten om niet verstaan.UitbestedingDe notaris is verantwoordelijk voor zijn eigen bedrijfsvoering. Hieronder
valt ook de keuze voor het al dan niet uitbesteden van werkzaamheden, zoals
secretarieel werk, onderzoeksactiviteiten en automatisering. Het kabinet is
van mening dat dergelijke werkwijzen bijdragen aan innovatie in het notariaat.
Vanzelfsprekend moet het uitbesteden van werkzaamheden binnen de kaders van
de wet gebeuren: de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de notaris mogen
niet in het geding zijn.Persoonlijke geschiktheidDe Commissie doet de aanbeveling om een objectieve toets in te voeren
op de geschiktheid van de kandidaat-notaris voor het notarisambt. De Commissie
stelt daarbij dat een dergelijke toets zou kunnen worden afgenomen door een
nieuw op te richten commissie toegang notariaat, die vergelijkbaar is met
de selectiecommissie voor de leden van de rechterlijke macht.Het kabinet acht de integriteit van de notaris van groot belang. In dat
kader past dan ook zorgvuldigheid bij de benoeming van een notaris. Het is
van belang dat objectieve criteria worden geformuleerd waaraan kandidaat-notarissen
worden getoetst. Het kabinet ziet hiervoor een belangrijke rol voor de KNB
weggelegd. De KNB is gevraagd de mogelijkheden voor een persoontoets nader
uit te werken en een voorstel te doen. Mede op basis van deze uitkomsten maakt
het kabinet een zelfstandige afweging tot het doen van een wetsvoorstel
terzake waarbij de uiteindelijke beslissing ligt bij de wetgever.Voorlichting aan de consumentMet de Commissie acht het kabinet goede voorlichting aan het publiek van
groot belang. Zowel inhoudelijk als met betrekking tot de hoogte van de tarieven
is het van belang dat de cliënt een goede afweging kan maken welke notaris
het beste voor hem of haar geschikt is. De KNB is gevraagd te bezien op welke
wijze een dergelijke voorlichting kan worden bevorderd.Naar aanleiding van de aanbeveling van de Commissie het maken van reclame
te bevorderen alsmede onderzoek uit te zetten naar kwaliteitsindicatoren merkt
het kabinet het volgende op.Ten aanzien van het notariaat vindt periodiek uitgebreid onderzoek plaats
in de vorm van de Trendrapportage notariaat, waarvan de eerste uitgave is
verschenen in december 2004. Het is zeer wel mogelijk om in dit verband nader
te bezien of het mogelijk is kwaliteitsindicatoren op te stellen en door middel
van de trendrapportage-onderzoeken later te toetsen in hoeverre aan deze indicatoren
is voldaan. De mogelijkheden hiertoe zullen op korte termijn worden uitgewerkt.Het maken van reclame door notarissen voor de eigen dienstverlening kan
binnen bepaalde grenzen worden toegestaan mits dit er niet toe leidt dat wezenlijk
elementen van het notarisberoep, zoals die in het door de Commissie geschetste
beeld passeren, in het gedrang komen. Het publiek vertrouwen in het notariaat
mag niet worden aangetast. Het kabinet acht het daarbij, gezien de nauwe verbondenheid
met de feitelijke beroepsuitoefening, primair de taak van de KNB om daarvoor
kaders te stellen.4. EindconclusieDe notaris vervult een essentiële waarborgfunctie in belangrijke
delen van het rechtsverkeer. Die functie dient niet verloren te gaan. Daarom
moet de notaris (blijven) voldoen aan het door de Commissie geschetste en
door het kabinet onderschreven profiel. Borging van publieke belangen staat
voor het kabinet voorop. Gereguleerde marktwerking is alleen mogelijk onder
de voorwaarde dat de kernwaarden van het ambt zeker zijn zeker gesteld. Indien
het notariaat verschraalt tot commerciële dienstverlening waardoor de
kernwaarden van het ambt niet meer tot hun recht komen, is de continuïteit
van het notariaat in gevaar. Er is dan ook alle aanleiding voor de beroepsgroep
om veel aandacht te besteden aan de handhaving en waar nodig de verbetering
van de kwaliteit, waartoe integriteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid
behoren. Een goed stelsel van kwaliteitsborging, toezicht en tuchtrecht horen
daarbij. Maar de intrinsieke kwaliteit zal in de eerste plaats van de notaris
zelf moeten komen. Dat is hij of zij aan het ambt en de Nederlandse samenleving
verplicht.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1Zie artikel 43, eerste lid, van de Wet op het notarisambt.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 30 350, nr. 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23706-64.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl