Ontwikkelingen ten aanzien van de nieuwe wetgeving ZW en AAW/WAO; Verslag algemeen overleg over onder meer de ontwerp-AMvB schattingsbesluit op 19 januari 2000 arbeidsongeschiktheidswetten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25024, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25024 nr. 9

10-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25024Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 024Ontwikkelingen ten aanzien van de nieuwe wetgeving ZW en AAW/WAOnr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 10 februari 2000De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 19 januari 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Hoogervorst
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de ontwerp-AMvB
schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten (SOZA 99-909) en het CTSV-onderzoek naar het functie-informatiesysteem (FIS) (25 024, nr. 8).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Wilders (VVD) wees erop dat in oktober
1998 een meerderheid van de Kamer de staatssecretaris tot codificatie van
de richtlijn medisch arbeidsongeschiktheidscriterium (MAOC) heeft bewogen,
ondanks het feit dat de regering zelf, maar ook het LISV (Landelijk instituut
sociale verzekeringen) en het CTSV (College van toezicht sociale verzekeringen)
daartegen waren. Zijn fractie had als enige geen behoefte aan codificatie,
omdat dit de echte problemen met betrekking tot de keuring in de uitvoeringspraktijk
niet zou oplossen en dus schijnzekerheid zou bieden, maar nu deze codificatie
thans toch voorligt, reageerde de heer Wilders als volgt.Het is een probleem dat de desbetreffende richtlijn en met name de standaard
niet in de praktijk worden nageleefd. Het LISV stelt terecht in zijn reactie
dat de knelpunten niet zozeer liggen in de wet- en regelgeving, maar meer
in de tekortschietende handhaving van de bestaande en dwingende regels.In het WAO-debat van maart 1999 reageerde de VVD-fractie er al negatief
op dat eenderde van alle arbeidsongeschikten en de helft van de psychisch
arbeidsongeschikten medisch arbeidsongeschikt worden verklaard, terwijl de
bestaande regels van de standaard geen duurzaam benutbare mogelijkheden (GDBM)
behoorlijk streng zijn. Codificatie sec zal de problematiek van het niet uitvoeren
van de regels niet oplossen. Indien de verzekeringsartsen onevenredig veel
mensen medisch arbeidsongeschikt verklaren en de bestaande regels niet of
onvoldoende juist toepassen op grond van een voor de UVI's (uitvoeringsinstanties)
bindende richtlijn, zal enkel het feit dat dit wordt neergelegd in een algemene
maatregel van bestuur (AMvB) daar niet veel aan veranderen. Er is dus meer
nodig dan de codificatie, zoals snellere invoering van het best practiceprincipe,
een betere terugkoppeling van en controle op verzekeringsgeneeskundig handelen.
Onderzoek in opdracht van het LISV zou hebben aangetoond dat, indien de regels
wel zouden worden uitgevoerd en nageleefd, het aantal medisch arbeidsongeschikten
dat voor alle groepen op 35% ligt, kan worden gehalveerd. Is dat waar? Gesteld
wordt ook dat 10% van de WAO-weigeringen ten onrechte zou plaatsvinden, hetgeen
ook geldt voor 40% tot 60% van de WAO-toekenningen. Kloppen deze percentages?
Zo ja, dan wordt hierdoor duidelijk hoeveel winst er nog te halen valt. Deelt
de staatssecretaris de mening dat verbetering vooral kan plaatsvinden bij
een regelconforme uitvoeringspraktijk? Hoever is hij met de implementatie
van de zojuist genoemde verbeteringen?De richtlijn medisch arbeidsongeschiktheidscriterium (MAOC) zal eveneens
in het schattingsbesluit worden opgenomen. Ook op dit punt was de fractie
van de heer Wilders geen voorstander van codificatie. Het is ook hier de vraag
of het verschil in interpretatie en uitleg bij verzekeringsartsen wordt opgelost
door codificatie. Het CTSV wijst hier ook op in zijn reactie op de concept-AMvB.
Het door sommigen beoogde doel van rechtszekerheid lijkt hier ook schijnzekerheid
te bieden. Als het gaat om moeilijk objectiveerbare aandoeningen, zijn niet
zozeer de bestaande regels het probleem, maar de interpretatieverschillen
door de verzekeringsartsen. Deze artsen zijn mede verantwoordelijk voor de
rechtmatigheid van de collectieve middelen.De heer Wilders handhaafde zijn uitgangspunt dat, om in aanmerking te
komen voor een WAO-uitkering, er sprake moet zijn van arbeidsongeschiktheid
als gevolg van een ziekte. Het feit dat niet altijd de oorzaak van de klachten
of de ziekte behoeven te worden aangetoond, doet daar niets aan af. De arts
zal zich ook dan altijd moeten overtuigen van de aannemelijkheid dat iemand
echt ten gevolge van een ziekte arbeidsongeschikt is.In dit kader wees de heer Wilders op uitspraken van de voorzitter van
het LISV, de heer Buurmeijer, in het programma Netwerk, waarbij hij erop attendeerde
dat het LISV hem heeft medegedeeld dat de bijdrage van de heer Buurmeijer
aan dat programma geheel uit zijn verband zou zijn weergegeven. Mochten de
uitspraken van de heer Buurmeijer toch in de goede context zijn weergegeven,
dan zou hij pleiten voor het meer loslaten van de medische component van de
arbeidsongeschiktheidskeuring door de noodzakelijke relatie tussen ziekte
en de ongeschiktheid om te werken ter discussie te stellen, hetgeen zorgelijk
en afkeurenswaardig zou zijn. Gelukkig namen in dezelfde uitzending het CTSV
en de staatssecretaris afstand van deze visie.De heer Wilders was het eens met de staatssecretaris dat een diagnose
alleen onvoldoende grond is om een uitkering te verstrekken. Beperkingen en
handicaps moeten ook worden vastgesteld. In de toelichting op de AMvB staat
terecht dat er slechts sprake is van arbeidsongeschiktheid als gevolg van
ziekte, indien de kernbegrippen stoornis, beperking en handicap aanwezig zijn
en bovendien consistent samenhangen. Er moet gewaakt worden voor stigmatisering
en medicalisering van mensen door hun sociale problemen te behandelen alsof
het gevolgen van ziekte zijn. Dat de verzekeringsartsen de ongeschiktheid
medisch dienen vast te stellen en hun oordeel objectief moet zijn, spreekt
voor zich. Dat geldt ook voor het herstelgedrag van betrokkenen dat inderdaad
van invloed behoort te zijn op de vraag of iemand wel of niet ongeschikt is
ten gevolge van ziekte. De heer Wilders was benieuwd naar de richtlijnen die
het LISV terzake zal opstellen. Als mensen hun verantwoordelijkheid ontlopen
om weer gezond te worden op aanwijzing van een arts, moet dat kunnen resulteren
in een strafkorting.In 1998 is in de Kamer uitgebreid gesproken over mensen met ME, het chronisch
vermoeidheidssyndroom. Men stelde toen en vreesde dat de Centrale raad van
beroep zich wel eens niet gebonden zou achten aan de LISV-richtlijn, die vanaf 1
maart 1997 bindend was. Is het waar dat erinmiddels enkele uitspraken
zijn van de Centrale raad van beroep over zaken van na 1 maart 1997 waaruit
zou blijken dat die raad de richtlijn niet onderuit zou hebben gehaald en
zich eraan gebonden acht? Het zou gaan over uitspraken van 16 en 26 november
1999.Van het uitsluiten van mensen voor de WAO is geen sprake. Van de mensen
met ME heeft 58% een WAO-uitkering ontvangen. De ontoegankelijkheid van de
WAO is sowieso niet het grootste probleem in dit land met ruim 900 000
arbeidsongeschikten. Als er al een probleem is, dan is het eerder dat het
te gemakkelijk dan te moeilijk is om een WAO-uitkering te krijgen.De heer Wilders toonde zich geen voorstander van terugwerkende kracht
van een maatregel waarvoor hij zelf al niet had gepleit. Los daarvan gaat
het ook om het bevestigen van de geldende praktijk en de bestaande MAOC-richtlijn
en niet om het redresseren van een omissie uit het verleden.Met betrekking tot de haalbaarheidsstudie van het CTSV naar de werking
en effecten van het functie-informatiesysteem (FIS) merkte de heer Wilders
op dat hij de conclusies van de regering, zoals verwoord in haar brief van
6 december 1999, grotendeels onderschrijft. Belangrijk is dat bij een goede
en correcte uitvoering van de claimbeoordeling, de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling
van cliënten met behulp van het FIS volledig conform de bedoelingen van
de wetgever zijn. Alleen geldt ook hier dat die claimbeoordeling correct dient
te worden uitgevoerd, hetgeen nu te weinig gebeurt. Door het CTSV wordt gesteld
dat de uitvoering tot onbedoelde gevolgen kan leiden doordat uitvoerders anticiperen
op mogelijke uitkomsten van deelbeslissingen, omdat men de gevolgen daarvan
kan inschatten. Wat kan de staatssecretaris hieraan doen? Er is een verbetering
aangekondigd van de beoordeling van psychische belasting van functies en het
meer in detail bepalen van de psychische belastbaarheid van mensen. Kan de
staatssecretaris hierover concrete informatie verstrekken?Mevrouw Smits (PvdA) merkte op dat ziek zijn
op zichzelf geen reden is voor een WAO-uitkering omdat die geen compensatieregeling
is. Mensen kunnen echter ziekteverschijnselen vertonen zonder een duidelijke
oorzaak of diagnose, hetgeen op zichzelf geen reden is om WAO te weigeren.
De concept-AMvB heeft een lange voorgeschiedenis vanwege problemen met moeilijk
objectiveerbare aandoeningen. Mevrouw Smits schetste de twee stromingen in
de uitvoeringswereld: de ene richtte zich op objectiveerbare aandoeningen,
de oorzaak van een ziekte moest duidelijk zijn, en bij de andere ging het
om het objectief vaststellen van beperkingen, de ziekteklachten. Een meerderheid
in de Kamer schaarde zich achter de laatste interpretatie. Deze breed gedragen
wens is vastgelegd in de richtlijn MAOC, die thans omgezet moet worden in
een wettelijke regeling. Een wettelijke regeling geeft ook een beter handvat
voor het sturen van de uitvoeringspraktijk. Ook de rechterlijke macht is hieraan,
anders dan bij een richtlijn, gebonden.Is de intentie dat voor het vaststellen van de oorzaak van een ziekte
een diagnose niet noodzakelijk is om een ziekte aannemelijk te achten in de
AMvB voldoende tot uitdrukking gekomen? Sommige formuleringen in de artikelsgewijze
toelichting kunnen misverstanden oproepen, zoals de verwijzing naar de jurisprudentie
van de Centrale raad van beroep bij artikel 3 waarin staat dat niet altijd
een precieze oorzaak moet worden aangetoond. Dit geeft inderdaad de intentie
weer, maar tegelijkertijd wordt gewag gemaakt van een voorwaarde, namelijk
«onder onafhankelijke medisch deskundigen moet een vrijwel eenduidige,
consistente en naar behoren medisch gemotiveerde en verantwoorde opvatting
bestaan dat ongeschiktheid tot werken wegens ziekte voldoende aannemelijk
is.» Hoe moet dit worden geduid? De jurisprudentie is onderwerp geweest
van veel discussie. Die heeft geleid tot aanpassing van de richtlijn en de AMvB. Een dergelijke formulering in de toelichting kan echter opnieuw
misverstanden oproepen. Een oplossing kan worden geboden door nog nadrukkelijker
in het besluit de intentie van de Kamer vast te leggen of door de passage
over de jurisprudentie te schrappen.De codificatie op zichzelf kan verschillen in de uitvoeringspraktijk niet
wegnemen. Eerder is gevraagd de uitvoeringspraktijk beter te volgen en zo
nodig te corrigeren. Mevrouw Smits ervoer het als positief dat in de AMvB
een handvat wordt geboden in artikel 4 om de uitvoeringspraktijk beter te
volgen. Er worden namelijk kwaliteitseisen aan de WAO-beoorde- lingen gesteld.
Nog een positief punt is dat bij twijfel uitgebreider onderzoek zal volgen.
In artikel 4 staat dat er sprake moet zijn van «een in reguliere zorg
aanvaarde onderzoeksmethode». Nu is de reguliere medische zorg totaal
gericht op het stellen van diagnoses en het behandelen. Mevrouw Smits pleitte
ervoor ondubbelzinnig vast te leggen dat het moet gaan om methodes van verzekeringsgeneeskundige
zorg. Vindt de staatssecretaris het overigens ook nodig dat een zelfde pakket
kwaliteitseisen wordt gesteld aan de beoordeling door de arbeidsdeskundigen?In de nota van toelichting is sprake van iemand die niet kan werken terwijl
er geen sprake is van ziekte. De voorbeelden die hier genoemd worden, kunnen
echter leiden tot het wezenlijk ziek worden van een persoon. In zulke gevallen
dient er ook recht te zijn op een WAO-uitkering. Wel kan van werknemers worden
gevraagd om, indien omstandigheden mede hebben geleid tot een ziekte, die
dan in positieve zin te wijzigen.Bij de standaard GDBM gaat het om werknemers die zo ziek zijn dat ze niet
doorgestuurd behoeven te worden naar een arbeidsdeskundigen. Deze mensen worden
onmiddellijk medisch afgekeurd met een volledige afkeuring. De bestaande standaard
is letterlijk overgenomen in deze AMvB. Is er bij deze omzetting van een richtlijn
in een wettelijke bepaling nog ruimte om evident schrijnende gevallen, die
niet helemaal voldoen aan de criteria, toch direct medisch af te keuren?Er is een CTSV-onderzoek geweest naar het FIS. De constatering dat niet
alle arbeidsdeskundigen hiermee goed overweg kunnen, geeft te denken. Dit
wijst opnieuw op een sterk wisselende uitvoeringspraktijk. Mevrouw Smits wilde
hiervoor een beter volgsysteem. Een andere constatering is dat mensen met
lage inkomens, ondanks hun ziekte, geduid kunnen worden voor ander laag betaald
werk. Zij krijgen dan geen WAO, omdat met het andere werk het oude loon kan
worden verdiend. Mensen met een hoog inkomen en die nog kunnen werken, kunnen
volgens het FIS wel een volledige WAO-uitkering krijgen. Wordt dit FIS goed
toegepast? Moeten er geen alternatieve methoden bedacht worden? Kan het FIS
zodanig worden toegepast dat laag betaalde werknemers kansen krijgen op het
vinden van geschikt werk?In de adviezen van het LISV en het CTSV stonden suggesties voor technische
aanpassingen. Het CTSV maakt opmerkingen over de maximering van het verdieninkomen,
het ontbreken van overgangsrecht en de toerekening van de resterende verdiencapaciteit
bij de samenloop van de WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen)
en de WAO. Heeft de staatssecretaris met deze opmerkingen rekening gehouden?De heer Harrewijn (GroenLinks) koos een geheel
andere invalshoek dan de heer Wilders die het concept-AMvB aangrijpt om de
keuringspraktijk te bekritiseren en ter discussie te stellen. Dit algemeen
overleg en de concept-AMvB zijn voortgekomen uit de wens het medisch arbeidson-
geschiktheidscriterium te codificeren vanwege al die mensen die geen uitkering
krijgen. Als 58% van de mensen die aan de ziekte ME leiden een uitkering krijgen,
betekent dit dat 42% nog steeds zonder zit. De wens van de Kamer om een goede
regeling op dit punt te maken, is volgens de heer Harrewijn tegelijkertijd
benut om een aantal zaken aan te scherpen, hetgeen niet de bedoeling was.
Om die reden verwachtte de heer Harrewijn een uitleg van de staatssecretaris,
omdat anders gelegenheidsregelgeving ontstaat die los staat van
het debat dat nog over het poortwachtersmodel en de keuringspraktijk gevoerd
moet worden. Het gaat er nu om dat mensen met een moeilijk objectiveerbare
ziekte wel degelijk in aanmerking komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Voor moeilijk objectiveerbare ziektes kan over enige tijd een reden ontdekt
worden. Tot die tijd dienen betrokkenen serieus te worden genomen. Voorlopig
moeten zij het doen met namen als ME, het chronisch vermoeidheidssyndroom,
fibromyalgie, whiplashsyndroom of vermoeidheid na herstel van kanker, maar
voor deze gevallen dient iets te worden geregeld.De heer Harrewijn betwijfelde of dit daadwerkelijk gebeurt met het opnemen
van het MAOC in deze AMvB. Er zijn drie grote problemen. 1. Het opnemen van
het MAOC met toelichting suggereert dat het wordt geregeld, maar tegelijkertijd
sluit men zich positief aan bij uitspraken van de Centrale raad voor beroep.
2. Er is sprake van een aanscherping van de keuringspraktijk. 3. De terugwerkende
kracht ontbreekt.De onduidelijkheid laat zich illustreren door de uitspraak van de Centrale
raad van beroep (RSV 1999/7 van november 1998), waarin toekenning van een
arbeidsongeschiktheidsuitkering aan een landbouwkundig ingenieur met chronische
vermoeidheidsklachten wordt afgewezen tegen het meervoudige advies van verzekeringsartsen
en geraadpleegde deskundigen in. Grond van afwijzing is dat allen zich gebaseerd
hebben op de toetsing van de klachten van betrokkene. Deze uitspraak wordt
positief geciteerd in de nota van toelichting. Op deze wijze wordt volgens
de heer Harrewijn de toekenning van een arbeidsongeschiktheidsuitkering tot
een uitzondering gemaakt . De scherpste variant wordt dan gecodificeerd. Hij
sloot zich op dit punt aan bij mevrouw Smits die de jurisprudentie wil schrappen.
De staatssecretaris motiveert het codificeren van het MAOC dat hij onduidelijkheden
wil wegnemen, maar dit dient dan ook te geschieden. Anders komt het weer aan
op keuringspraktijk en rechtsspraak.Volgens de heer Harrewijn verscherpt deze concept-AMvB het een en ander,
niet alleen voor mensen met moeilijk objectiveerbare aandoeningen, maar ook
meer in het algemeen. De reproduceerbaarheid wordt nu ingevuld met een absolute
eis dat onderzoek door een andere verzekeringsarts tot dezelfde bevindingen
zal leiden. Voorheen stond er «zal kunnen leiden». De hardheidsclausule
is verdwenen. Is het mogelijk om in bepaalde gevallen nog af te wijken? Ook
wordt afgezien van het gebruik maken van de deskundigheid van de arbeidsdeskundige
en het maken van een belastbaarheidsprofiel als iemand medisch arbeidsgeschikt
verklaard wordt. Iemand kan na een lange periode in de Ziektewet onmiddellijk
weer naar zijn werk worden teruggestuurd. Is dat de bedoeling? Bij iemand
die lichamelijk en psychisch niet zelfredzaam is – men kan zichzelf
niet verzorgen en kan in samenlevingsverband en werk niet functioneren –
is er sprake van geen benutbare mogelijkheden. Iemand kan toch al zijn energie
nodig hebben voor zelfverzorging? De constatering zou in dat geval echter
luiden dat hij dan ook moet kunnen werken. Volgens de heer Harrewijn lijkt
het erop dat dit volgens de AMvB een voldoende indicatie is om iemand door
te sturen naar een arbeidsdeskundige die nieuwe banen verzint. Het begrip
herstelgedrag van de betrokkene in de beoordeling van de arbeidsgeschiktheid
wordt in deze AMvB ingevoerd zonder een duidelijke definitie. Volgens de heer
Harrewijn kunnen talloze voorbeelden worden gegeven van werkgevers die het
herstelgedrag negatief beïnvloeden.Als mensen onrecht is aangedaan door een verwarrende keurings- en juridische
praktijk moet de Kamer voor terugwerkende kracht zijn. De datum hiervoor moet
dan zijn 1 augustus 1993, de invoering van de Wet TBA (terugdringing beroep
arbeidsongeschiktheidsverzekeringen). Om hoeveel mensen zou het gaan en wie
komen in aanmerking voor toepassing van terugwerkende kracht? Volgens de heer Harrewijn diende de staatssecretaris de AMvB terug te
nemen en de tekst en de memorie van toelichting aan te passen. Indien hij
daartoe bereid is, wilde de heer Harrewijn de mogelijkheid krijgen om meer
gedetailleerde punten en suggesties in te brengen.De geruststellende woorden over het FIS zijn volgens de heer Harrewijn
onterecht. De duiding dat 95% van de gevallen leidt tot indeling in een lagere
arbeidsongeschiktheidsklasse met een uitkering van maximaal 35% is schokkend.
Het gegeven dat in de praktijk meer mensen een volledige uitkering krijgen,
heeft meer te maken met de uitvoeringspraktijk. Mensen die zich bezighouden
met de uitvoering, anticiperen hierop. Niet geconcludeerd mag worden dat de
keuringspraktijk verscherpt moet worden. Bekeken dient te worden of het systeem
te rigide is en of de glijdende schaal die bij de arbeidsongeschiktheidspercentages
door het FIS wordt uitgeschakeld. De heer Harrewijn sprak de wens uit uitgebreider
te kunnen spreken over het FIS.De heer De Wit (SP) herinnerde eraan dat het
de bedoeling is de richtlijn voor het MAOC een wettelijke basis te geven,
zodat willekeur bij keuringen, rechtsonzekerheid en rechtsongelijkheid wordt
tegengegaan. Het gaat hierbij vooral mensen met moeilijk objectiveerbare klachten.
De praktijk wijst uit dat klachten vaak worden erkend, maar niet leiden tot
het toekennen van een arbeidsongeschiktheidsuitkering. De heer De Wit sprak
de vrees uit dat het streven naar deze wettelijke basis via deze AMvB onvoldoende
is gelukt. De richtlijn MAOC is niet volledig overgenomen. Daarbij is de standaard
GDBM bij deze AMvB betrokken. Waarom is dit gebeurd? De vrees is namelijk
dat deze standaard ook wordt gebruikt bij het terugdringen van het aantal
WAO-ers.Het CTSV wees op een aantal aanscherpingen in de AMvB, zoals het limitatieve
karakter van artikel 2, lid 5: de opsomming van de GDBM. Waarom een uitputtende
opsomming? Is het mogelijk voor een arts daarvan af te wijken? Volgens de
richtlijn MAOC kan een klacht leiden tot de conclusie dat er sprake is van
een stoornis. Een stoornis kan ertoe leiden dat iemand in aanmerking kan komen
voor een WAO-uitkering, omdat in de richtlijn geen duidelijk causaal verband
is gelegd met biomedische of psychische afwijkingen. In de AMvB staat dat
er sprake moet zijn van een causaal verband in artikel 3, lid 2. Onderschrijft
de staatssecretaris het gegeven dat daar uitdrukkelijk een causaal verband
wordt verondersteld? Nu wordt de eis gesteld dat een verzekeringsgeneeskundig
heronderzoek tot dezelfde conclusie zal leiden als een eerder onderzoek. Hier
is sprake van een afwijking ten opzichte van de richtlijn die sprak van «zou
kunnen leiden». In de AMvB wordt in tegenstelling tot de toelichting
niet gesproken over herstelgedrag. Betekent dit dat het herstelgedrag toch
een rol gaat spelen? In de oude standaard stond al de tekst van artikel 2,
lid 6. De verzekeringsarts kan zonder een nader belastbaarheidsonderzoek door
een arbeidsdeskundige toch spreken van arbeidsgeschiktheid, met name als het
gaat om het eigen werk. Vindt de staatssecretaris dit wenselijk? Moet toch
vanuit de arbeidskundige kant onderzoek worden gedaan?De vraag waar dit alles toe leidt is relevant omdat de problemen zich
toespitsen rond artikel 18 van de WAO in verband met het rechtstreekse en
medisch objectieve gevolg van ziekten of gebreken. De staatssecretaris pleitte
er in de uitzending van Netwerk voor dit objectieve medisch begrip overeind
te houden. Geeft de AMvB ruimte om mensen met die moeilijk objectiveerbare
aandoeningen onder de WAO te brengen? De staatssecretaris bepleit echter in
wezen het in stand houden van de uitleg van artikel 18 die de Centrale raad
voor beroep daaraan geeft.De heer De Wit benadrukte zijn voortdurende pleidooi voor terugwerkende
kracht tot 1 augustus 1993, de ingang van het huidige artikel 18 van de WAO.
Dit punt speelt pas een rol wanneer de Kamer constateert dat de AMvB geen
aanleiding geeft tot fundamentele opmerkingen. Met betrekking tot het FIS
heeft ook hij de grote verschillen geconstateerd tussen mensen
met een laag en een hoog inkomen. Hij wilde hierop nader uitgebreid ingaan
omdat de verschillen niet zijn overbrugd door de reactie van het kabinet of
de constatering van het CTSV.De heer Biesheuvel (CDA) vond het geruststellend
te vernemen dat de opmerkingen van de heer Buurmeijer in Netwerk vermoedelijk
uit hun verband waren gehaald. Ook hij had zich verbaasd over de uitlatingen
over de verzekeringsarts die ernaar tendeerden dat deze overbodig was geworden.
Tevens leek het erop dat de heer Buurmeijer de mate van arbeidsongeschiktheid
niet meer aan ziekte wil koppelen. Als hiervoor niets in de plaats komt, wordt
op deze manier de bijl aan de wortel van het gehele WAO-stelsel gelegd. De
heer Biesheuvel sprak de hoop uit dat de heer Buurmeijer de kans krijgt om
zijn opmerkingen te weerleggen, omdat de uitwerking daarvan thans in bespreking
zijn. Omdat in het programma alle aandacht op het keuringsmoment viel, herinnerde
de heer Biesheuvel eraan dat vanaf het begin niet vrijblijvend gewerkt dient
te worden aan het herstel. Hierbij dienen wel degelijk verplichtingen in acht
te worden genomen.Een ruime meerderheid van de Kamer had zorgen over de vraag of de jurisprudentie
voldoende aansloot bij haar bedoelingen. Iemand met gezondheidsklachten, zonder
dat lichamelijke of psychische stoornis kan worden vastgesteld, kan niet bij
voorbaat worden uitgesloten van het recht op een WAO-uitkering. Hierover is
al gesproken bij de start van de TBA-wetgeving. Afgesproken werd dat op dit
probleem zou worden teruggekomen en daarna zijn er richtlijnen geformuleerd.
Het verbaasde de heer Biesheuvel dat uit de nota van toelichting kan worden
geproefd dat dit het sluitstuk is omdat een en ander is uitgekristalliseerd.
Hierbij wordt met name de jurisprudentie van de Centrale raad van beroep genoemd.
Aansluiting hierbij wekt volgens de heer Biesheuvel de schijn dat de Centrale
raad van beroep een uitspraak heeft gedaan over de richtlijnen, terwijl dit
niet het geval is. Om die reden sprak de Kamer de wens uit om de richtlijn
een wettelijke status te geven. Verder stemt het pessimistisch om te lezen
hoe de Centrale raad van beroep omgaat met het creëren van enige ruimte,
tegen de bedoeling van een meerderheid van de Kamer in. De heer Biesheuvel
verwees naar het voorbeeld van de heer Harrewijn over een uitspraak van de
raad van beroep van november 1998 waarin keihard gesteld wordt dat een verzekeringsgeneeskundig
beoordelingsgesprek per definitie niet objectief wordt geacht. Omdat de conclusie
van de deskundigen niet gebaseerd mocht zijn op verborgen gezondheidsklachten,
is appellant in het ongelijk gesteld. De heer Biesheuvel merkte op dat hij
op dit punt absoluut niet gerustgesteld werd door de opmerking van de staatssecretaris
dat dit een uitkristalliseringsproces is dat verwoord staat in de nota van
toelichting en de wettelijke tekst. De CTSV merkte op dat er altijd interpretatieverschillen
zullen bestaan. Het is daarom jammer dat uit de nota van toelichting niet
blijkt waar wel en niet de opmerkingen van het CTSV en het LISV zijn overgenomen.
Is de reproduceerbaarheid, zie artikel 4, nu wel of geen aanscherping? Het
CTSV wijst op het ontbreken van afwijkingsmogelijkheden. Inderdaad pleitte
een meerderheid van de Kamer voor codificatie, maar nu lijkt het erop dat
op een aantal punten de zaken zijn aangescherpt.Het was opvallend dat in het persbericht van 11 november staat dat een
verzekeringsarts alleen mag besluiten een arbeidsdeskundig onderzoek achterwege
te laten als het gezien de gezondheidstoestand van de zieke werknemer evident
is dat hij of zij niet kan werken. Uit de thans voorgelegde regelgeving valt
echter te constateren dat een verzekeringsgeneeskundige zelf voor veel meer
gevallen een besluit mag nemen. De omschrijving omtrent het doorzenden in
het persbericht heeft een beperktere strekking dan in de nota van toelichting.
Dit is een gevoelig punt. De fractie van de heer Biesheuvel zal namelijk toetsen
aan de hand van de vraag of de rechtspraak voldoet aan de wens
tot meer mogelijkheden voor diegenen waarvan de gezondheidsklachten niet direct
zijn vast te stellen.Wat zijn nu precies de bedoelingen met het herstelgedrag? Het herstelgedrag
in het eerste jaar van de ziektewet is zeer belangrijk. Hoe verhoudt zich
dit tot het hier genoemde herstelgedrag? Wordt de werkgever ook betrokken
bij het herstelgedrag?Door de limitatieve opsomming van het gehele artikel 2 ontstaat de indruk
dat er geen plaats meer is voor professionele interpretatieruimte, maar dat
was niet de bedoeling van de fractie van het CDA toen zij het schattingsbesluit
een wettelijke status wilde geven. De heer Biesheuvel merkte op dat zijn fractie
immer voor terugwerkende kracht tot 1 augustus 1993 gepleit heeft, maar als
de inhoud van dit besluit zo zorgwekkend is als hij vreest, dan ziet hij liever
geen terugwerkende kracht ingevoerd omdat de situatie dan erger wordt.Wil de staatssecretaris ingaan op de doelmatigheid van het FIS? Wat is
de meerwaarde hiervan? Kleine beoordelingsverschillen hebben grote gevolgen.
Zijn er wel voldoende functies op hoger niveau in het FIS opgenomen? De heer
Biesheuvel vroeg zich af of de thans gehanteerde systemen voldoende op de
werkelijkheid aansluiten. Hij concludeerde samenvattend dat het schattingsbesluit
nog lang niet naar tevredenheid is afgerond.De heer Van Dijke (RPF) merkte allereerst
op dat hij mede spreekt namens het GPV en de SGP en vervolgde met de opmerking
dat de wijze waarop de regering de richtlijn MAOC en GDBM in het concept-AMvB
heeft vertaald hem heeft teleurgesteld. De Kamer heeft lang en sterk aangedrongen
om de regering zo ver te krijgen de specifieke regels van het LISV rondom
medische keuringen een wettelijke status te geven en eind 1998 zag de regering
daar het belang van in. Opnieuw is duidelijk geworden dat het maken van een
dergelijke AMvB voor een dergelijke complexe materie bijna net zo'n forse
klus is als het maken van een compleet wetsvoorstel. De staatssecretaris nam
hier een jaar de tijd voor. Dat zou niet zo erg zijn, als het eindresultaat
bevredigend was, maar zo ver is het nog niet. De bedoeling van de AMvB is
duidelijk. Er moet duidelijkheid ontstaan over de status van de regels rondom
de medische keuringen. In het persbericht van het ministerie staat dat hiermee
de rechtszekerheid bevorderd wordt en een zo groot mogelijke uniformiteit
van de keuringen wordt gewaarborgd. Het streven kan erop gericht zijn een
eind te maken aan de uitsluiting van mensen met moeilijk objectiveerbare gezondheidsklachten,
maar ook andersom kan worden toegewerkt aan een aanscherping van de keuringspraktijk.
In beide gevallen kan sprake zijn van uniformiteit en zelfs rechtszekerheid,
al moet dit in het laatste geval worden uitgelegd als zekerheid over recht
dat is ingeperkt.De heer Van Dijke had de indruk dat de staatssecretaris meer is afgegaan
op de jurisprudentie van de Centrale raad van beroep dan op de strekking van
de LISV-richtlijnen. In plaats van dat de wetgever de rechterlijke macht voorschrijft
hoe de regelgeving moet worden geïnterpreteerd, schrijft de rechterlijke
macht de wetgever voor hoe de regelgeving moet worden aangepast. De indruk
dat de zienswijze van de Centrale raad van beroep het denken van de staatssecretaris
te zeer heeft bepaald, is te betreuren. Op pagina 13 van de toelichting staat
dat de jurisprudentie van de Centrale raad van beroep kritiekloos wordt genoemd,
maar de staatssecretaris weet toch dat deze jurisprudentie zeer omstreden
is? De heer Van Dijke zag liever dat de staatssecretaris zich van deze jurisprudentie
had gedistantieerd.Het is opvallend dat het CTSV in zijn toets op de toezichtbaarheid constateert
dat er niet in de volle breedte sprake is van een inhoudelijk ongewijzigde
codificatie van het MAOC en GDBM. Concreet komt het erop neer dat de AMvB
in bepaalde opzichten een aanscherping betekent van de richtlijn. In artikel 2, lid 6, wordt bepaald dat een verzekeringsarts een belanghebbende
zonder beoordeling door de arbeidsdeskundige, arbeidsgeschikt kan verklaren
voor eigen werk. Is dit correct? Als dit namelijk het geval is, wordt een
aantal poten onder stoel van de arbeidsdeskundige weggezaagd. Een apart probleem
is de vraag of met de codificatie van de richtlijnen de mogelijkheid tot interpretatieverschillen
in de keuringspraktijken zijn verdwenen.In de AMvB en de toelichting is niets terug te vinden over de terugwerkende
kracht. Het LISV stelt hierover in zijn commentaar op het concept-AMvB een
indringende vraag: «Tot slot vragen wij ons af of de twijfel over het
dwingende karakter van de standaarden voor u aanleiding is geweest om te komen
tot de codificatie van de standaarden bij u niet moet leiden tot een bezinning
op de vraag of terugwerkende kracht gewenst is.» De termijn waarop die
terugwerkende kracht betrekking moet hebben is, volgens de heer Buurmeijer,
een apart punt van discussie. Is de staatssecretaris bereid na te gaan in
welke mate terugwerkende kracht te realiseren is?Mevrouw Schimmel (D66) merkte op dat zij na
ontvangst van vele commentaren van deskundigen op het schattingsbesluit tot
de conclusie is gekomen dat de staatssecretaris hiermee de plank misslaat.
Indertijd is om codificatie gevraagd omdat in het allereerste onderzoek van
het CTSV stond dat door de nieuwe TBA-criteria mensen met moeilijk objectiveerbare
klachten geen recht meer konden doen gelden, of veel moeilijker, op een WAO-uitkering,
vanwege dat rechtstreekse en medisch objectief vast te stellen gevolg. Dit
is geen nieuw gegeven, maar de TBA heeft een ander arbeidsongeschiktheidscriterium
ingevoerd. De combinatie van dit criterium en de uitspraken van de Centrale
raad van beroep maakt het ingewikkelder voor mensen met moeilijk objectiveerbare
klachten om gehoor te vinden. In de praktijk bleek dat richtlijnen of standaarden
niet in de uitvoeringspraktijk tot een uniforme uitvoering kwamen en in de
rechtsspraak geen enkele waarde hadden. Codificatie was belangrijk, niet zozeer
om de uitvoeringspraktijk te uniformeren, maar om de discrepantie te verkleinen
tussen de wijze waarop de richtlijn toetsing van de arbeidsongeschiktheid
mogelijk maakt en de wijze waarop de Centrale raad van beroep toetst of er
sprake is van arbeidsongeschiktheid. De essentie van de richtlijn, namelijk
dat arbeidsongeschiktheid kan worden aangenomen op basis van consistentie
van uitingen van ziekte, zonder dat een oorzaak of diagnose vastgesteld behoeft
te zijn, is niet duidelijk in de tekst van de AMvB verwoord. Daarom zal het
conceptschattingsbesluit niet tot een andere rechtspraak van de beroepsrechter
leiden. Deze hecht namelijk veel waarde aan het objectiveren van de gestelde
klachten. Bovendien gaan mede door de niet gevraagde codificatie van de standaard
GDBM meer waardevolle aspecten verloren. Mevrouw Schimmel was gecharmeerd
van wat de Specialisatievereniging sociale verzekering naar voren bracht in
concrete tekstvoorstellen en aanbevelingen ter verbetering van het conceptschattingsbesluit.
Het was de wens iets meer ruimte te scheppen in de uitspraken van de Centrale
raad van beroep zodat de rechtszekerheid en de rechtsbescherming van mensen
met nu nog moeilijk objectiveerbare klachten verbeterd wordt.Volgens mevrouw Schimmel dient het ziektebegrip in overeenstemming te
worden gebracht met richtlijn en dat kan door aan artikel 3 van het conceptbesluit
een lid toe te voegen waarin duidelijk wordt uitgesproken dat de verzekeringsarts
het bestaan van een vermindering niet mag uitsluiten op de enkele grond dat
er geen medische oorzaak voor het verlies of de vermindering van die vermogens
kan worden bepaald. Zij gaf toe dat het in de nota staat, maar zij achtte
het belangrijk als dit in de artikelen zelf wordt opgenomen. Wil de staatssecretaris
de tekst nogmaals bekijken om te bezien of de gedane voorstellen beter de
wens van de Kamer tot uitdrukking brengen? Ook mevrouw Schimmel betreurde het dat de standaard GDBM is opgenomen.
Volgens haar heeft de Kamer daar niet om gevraagd. Ook de limitatieve opsomming
in artikel 2 vond zij een verslechtering. Indien deze opsomming noodzakelijk
is, dient een hardheidsclausule te worden opgenomen. Het herstelgedrag vormt
volgens haar geen onderdeel van de beoordeling van arbeidsongeschiktheid.
De beoordeling of iemand in staat is nog werk te verrichten, dient niet verward
te worden met de mogelijkheden die bestaan om via therapie te genezen. Zij
herinnerde aan haar pleidooi naar een onderzoek naar de dagelijkse keuringspraktijk.
Dit werd ten onrechte opgevat als een verzoek om een groot parlementair onderzoek.
Opvallend is dat de FNV er nu ook om vraagt. De steungroep ME en arbeidsongeschiktheid
vraagt om een onderzoek naar uitgeprocedeerde mensen die geen arbeidsongeschiktheidsuitkering
hebben gekregen en wil via een meldpunt daarover informatie ontvangen. Wil
de staatssecretaris een dergelijk onderzoek entameren?Niet alleen de specialistenvereniging leverde tekstvoorstellen, ook de
advocaten Visser, Boogaards en de heer Knepper hadden voorstellen op dit terrein.
Een belangrijk punt hierbij is de verwijzing naar de methodes die in de reguliere
gezondheidszorg worden gebruikt. Dit wordt als een zeer onverstandige verwijzing
beschouwd omdat de reguliere gezondheidszorg geen onderzoeksmethodes kent
die gericht zijn op de vaststelling van arbeidsongeschiktheid en sterk diagnosegericht
zijn.Mevrouw Schimmel concludeerde dat zij niet kon instemmen met de voorliggende
tekst van de ontwerp-AMvB waarbij zij zich mede baseerde op de argumenten
van juristen en belangenorganisaties.Het FIS lijkt een theoretisch en objectief systeem, maar het is niet zo
objectief dat uitvoerders niet weten wat de uitkomst is van een bepaalde doorverwijzing.
Het CTSV vraagt om nader onderzoek om de schoksgewijze overgangen te traceren,
maar de staatssecretaris schrijft in zijn brief dat dit niet nodig is. Mevrouw
Schimmel zag echter toch graag een dergelijk onderzoek uitgevoerd, mede omdat
de specialistenvereniging stelt dat niet alleen het maatmaninkomen een rol
speelt, maar ook de loonwaarde die aan de functielonen wordt toegekend in
het FIS. Wil de staatssecretaris hierop reageren?Antwoord van de regeringDe staatssecretaris merkte op dat medisch
keuren geen zaak van mathematische precisie is. Voor mensen die gekeurd worden,
staan grote financiële en sociale belangen op het spel. In de zeventiger
en tachtiger jaren werd het medisch arbeidsongeschiktheidscriterium ruim toegepast,
een van de redenen waarom de WAO als afvloeiingsregeling kon worden misbruikt
zodat er een groot aantal WAO-ers ontstond. Het werkloosheidselement is toen
uit de keuring verdwenen, maar het volume bleef zich expansief ontwikkelen.
Pas in 1993 is een wending ontstaan door een veel scherpere omschrijving van
het begrip medische arbeidsongeschiktheid. De wet TBA maakt duidelijk dat
beperkingen bij het verrichten van arbeid een medische oorsprong moeten hebben.
Ook kwam er een ingrijpende wijziging van de claimbeoordeling. De verzekeringsarts
brengt de beperkingen en mogelijkheden in kaart, waarna de arbeidsdeskundige
bepaalt welk verlies aan verdienvermogen dit met zich brengt. Een ander hoofdpunt
van de wet TBA legde meer de nadruk op wat iemand, ondanks ziekte, nog wel
kan.Voor recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering gelden drie elementen.
Er moet sprake zijn van ziekte of gebrek, er moet sprake zijn van beperkingen
bij het verrichten van arbeid en er moet sprake zijn van verlies aan inkomsten.
Een ziekte alleen is geen reden voor een uitkering. Ook het hebben van beperkingen
alleen – zoals sociale omstandigheden en een arbeidsconflict –
is niet voldoende. Desgevraagd merkte de staatssecretaris op dat, wanneer
een arbeidsconflict tot klachten van medische aard leidt, waarbij
eerst de mate van de beperking bezien dient te worden, een WAO-uitkering kan
worden toegekend.Het tot stand komen van een beoordeling is moeilijk en daarom zijn door
het LISV in samenwerking met het veld richtlijnen opgesteld. De Kamer uitte
daarbij de wens om het MAOC in een algemene maatregel van bestuur om te zetten.
Na aanvankelijke aarzeling kwam de staatssecretaris later tot de conclusie
dat de in de richtlijnen verwoorde regelgeving dermate gevoelig is dat het
wenselijk is die op een hoger niveau neer te leggen.Naast het arbeidsdeskundige deel van de keuring zijn het MAOC en de GDBM
in het besluit opgenomen. Reagerend op sprekers die stelden dat een verscherping
heeft plaatsgevonden, zei de staatssecretaris van mening te zijn dat hij zijn
belofte de richtlijnen neutraal in een wetstekst om te zetten, gestand heeft
gedaan door de letter en de geest van de richtlijnen zoveel mogelijk in juridische
teksten te vertalen. De GDBM-standaard is hierin opgenomen omdat die een integraal
onderdeel uitmaakt van de medische keuring.De limitatieve opsomming in artikel 2 is in overeenstemming met de limitatieve
opsomming in de GDBM-standaard. De staatssecretaris beaamde dat de in het
artikel genoemde termijn van drie maanden bij een korte levensverwachting
van betrokkene in de praktijk grote problemen kan opleveren indien de levensverwachting
iets langer is dan die termijn. Hij heeft getracht dit op te vangen in de
nota van toelichting, maar hij zegde de Kamer toe dat hij bereid is in het
artikel zelf wat meer ruimte voor de verzekeringsarts te scheppen.Er zouden sterke indicaties zijn dat de standaard-GDBM, die stelt onder
welke condities iemand meteen medisch afgekeurd kan worden zonder dat daar
een arbeidsdeskundige aan te pas komt, niet goed wordt toegepast. Dit wordt
ook door het LISV erkend. 37% van de keuringen geschiedt door de verzekeringsarts
alleen, terwijl de kerngedachte van de wet TBA is dat het de verzekeringsarts
en arbeidsdeskundigen zijn. Het is onvoldoende dat het in de wetstekst staat;
in de uitvoering dient hieraan tevens ook gevolg te worden gegeven. Het LISV
is hier hard mee aan het werk. Er zijn indicaties dat de richtlijn onvoldoende
wordt nageleefd. Met name bij psychisch arbeidsongeschikten vindt directe
medische afkeuring veel plaats, terwijl een minderheid van de gevallen een
ernstige psychiatrische aandoening heeft. Aangenomen mag worden dat bij een
meerderheid een positieve omslag in de klachten zal plaatsvinden.In de richtlijn-MAOC, die de staatssecretaris in de voorliggende tekst
vertaald heeft, wordt de Centrale raad van beroep op diverse plaatsen geciteerd,
met name de gewraakte tekst waarnaar de heren Harrewijn en Biesheuvel verwezen.
De staatssecretaris benadrukte dat voor de uitvoering de uitspraken en de
jurisprudentie zeer belangrijk zijn. Verder benadrukte hij dat hij geen wetswijziging
voorlegt in de zin dat hij een andere richting met de WAO inslaat. Het is
een nadere regelgeving op grond van de wet TBA. Indien hij de jurisprudentie
van de Centrale raad van beroep zou afwijzen, zou hij afstand nemen van het
hoogste rechterlijke college op dit terrein, hetgeen staatsrechtelijk een
wonderlijke figuur zou zijn. Verder wees hij erop dat de jurisprudentie ten
grondslag heeft gelegen aan de oorspronkelijke richtlijn.Ingaande op de voorbeelden van de heren Biesheuvel en Harrewijn over het
MAOC, memoreerde de staatssecretaris de uitspraak van de Centrale raad van
beroep die luidde dat bij het vaststellen van arbeidsongeschiktheid de arts
niet uitsluitend mag afgaan op klachten van betrokkene. Dit staat ook zo in
de richtlijn verwoord. De arts moet zichzelf ervan overtuigen dat er een consistent
patroon van klachten bestaat.Naar aanleiding van de vraag of met het voorliggende schattingsbesluit
een verzekeringsgeneeskundig beoordelingsgesprek voldoende is, herhaalde de
staatssecretaris zijn opmerking dat aan de gewraakte uitspraak van de Centrale
raad van beroep in de oorspronkelijke richtlijn gerefereerd werd.
In de nota van toelichting heeft hij ook aan een aantal andere uitspraken
gerefereerd. Hij bestreed dat de Centrale raad van beroep zegt dat zonder
precieze diagnose geen uitkering mogelijk is. Ook is het juist dat blijkens
recente uitspraken van de Centrale raad van beroep de richtlijn niet terzijde
is geschoven. Er is dus geen reden om aan te nemen dat er een verschil zit
tussen de letter en de geest van deze richtlijn. Als de Kamer vermeende onbedoelde
effecten van uitspraken van de Centrale raad van beroep wil redresseren door
nadere regelgeving vorm te geven, moet zij zich realiseren dat zij een andere
richting inslaat, omdat dan de letter en de geest van de wet zelve worden
aangepast. De staatssecretaris benadrukte dat dit niet de bedoeling is en
herhaalde dat de richtlijnen volledig in overeenstemming zijn met de wet TBA.
Om deze reden had hij er geen enkele moeite mee de uitspraken van de Centrale
raad van beroep te citeren. Hij toonde zich bereid na te denken over de vraag
om de tekst nogmaals te bezien zodat geen ruimte voor misverstanden overblijft.
Hij verduidelijkte desgevraagd dat het in dezen gaat om gevallen waarbij geen
precieze diagnose kan worden gesteld maar die toch recht op een WAO-uitkering
kunnen hebben. De staatssecretaris herhaalde zijn toezegging dat hij met betrekking
tot de richtlijn GDBM nog enige ruimte zal creëren.Bijna alle sprekers wezen in verband met het FIS op de uitkomst van het
onderzoek van het CTSV waaruit bleek dat mensen met een lage opleiding en
een laag inkomen betrekkelijk weinig kans hebben om in de WAO te komen. In
dit verband merkte de staatssecretaris op dat het om een theoretische exercitie
van het CTSV ging. In 1995 had ruim de helft van het aantal arbeidsongeschikten
een opleidingsniveau basisonderwijs, VBO of MAVO, tegen 30% van de beroepsbevolking.
Er was dus sprake van een enorme oververtegenwoordiging van mensen met lage
inkomens in de WAO. Recente cijfers van het LISV wijzen erop dat het beeld
voor 1999 gelijk is. Het is dus niet erg plausibel dat hier systematische
discriminatie van lagere inkomens plaatsvindt. Het CTSV heeft hierbij over
het hoofd gezien dat men ook via het urencriterium kan worden afgekeurd, hetgeen
mogelijkheden schept iemand gedeeltelijk arbeidsongeschikt te verklaren. Hij
moest zich nog beraden op het verzoek om nader overleg vorm te geven, maar
meende dat wellicht een onderzoek nodig is op grond van de vele vragen, zodat
daarna op een nader moment kan worden gesproken.Naar aanleiding van opmerkingen over het optreden van de heer Buur- meijer
in het programma Netwerk merkte de staatssecretaris op dat het anker van de
WAO, namelijk ziekte of gebrek als oorzaak van beperking, niet kan worden
losgelaten. Hij was niet bekend met het gegeven dat volgens het LISV 40% tot
60% van de WAO-toekenningen dubieus zou zijn. Dat kan echter wel een reden
zijn waarom het LISV veel energie steekt in het verbeteren van de kwaliteit
van het claimbeoordeling.Terugwerkende kracht in wetgeving is een probleem. Alleen in zeer uitzonderlijke
gevallen kan hiertoe worden overgegaan. De aanwijzingen voor de regelgeving
zijn hier duidelijk over. Tot tweemaal toe heeft de staatssecretaris de Kamer
hierover schriftelijk geïnformeerd. Hij benadrukte dat terugwerkende
kracht alleen al om juridische redenen onwenselijk is, omdat sprake is van
een onveranderde continuïteit van bestaande wetgeving en de richtlijnen.
Ook in de uitvoering zal terugwerkende kracht problemen opleveren. De verwachting
kan worden gewekt dat mensen een tweede kans krijgen zodat men zich aanmeldt
voor een herkeuring die waarschijnlijk op niets uitdraait. De uitvoering is
absoluut overbelast, men kan het normale werk moeizaam aan. Daarnaast zou
men dan worden opgezadeld met een operatie in verband met die terugwerkende
kracht waarvoor naar de stellige overtuiging van de staatssecretaris geen
noodzaak bestaat. Hij raadde deze operatie dan ook dringend af. Desgevraagd
merkte de staatssecretaris op dat eventuele tekstaanpassingen duidelijkheid
kunnen brengen maar tot geen enkele inhoudelijke wijziging zullen leiden,
zodat er dus ook geen sprake is van een nieuwe situatie. De portee zal
blijven dat het bij arbeidsongeschiktheid gaat om ziekte of gebrek, waaruit
beperkingen voortvloeien bij het verrichten van werk. De aangebrachte precisering
houdt in dat het aantonen van ziekte of gebrek niet per se hoeft te betekenen
dat er een precieze diagnose kan worden gesteld.Reagerend op een vraag over mensen met ME, wier ziekte recent door de
WHO is erkend, maar die daarvoor geen uitkering hebben ontvangen, zei de staatssecretaris
dat een onderzoek heeft uitgewezen dat 58% van mensen met ME wel degelijk
in aanmerking komt voor een WAO-uitke- ring. Dit percentage wijk niet af van
andere diagnoses. Er is geen sprake van dat mensen met ME systematisch buiten
de WAO zijn gebleven.Op de vraag naar de interpretatieruimte van een verzekeringsgeneeskundige
zei de staatssecretaris dat een medische keuring een beoordelingsmoment is,
het is geen mathematische precisie. De richtlijnen geven richting aan de keuringspraktijk
van een verzekeringsgeneeskundige, ze geven meer duidelijkheid en houvast,
maar met regelgeving kan nooit worden beheerst wat in het veld gebeurt. Het
streven dient erop gericht te zijn, het keuringsproces zo objectief mogelijk
te maken.Nadere gedachtewisselingDe heer Wilders (VVD) was er tevreden over
dat met de standaard GDBM meer moet gebeuren dan alleen codificatie om het
slechte gebruik van deze regeling voor psychisch arbeidsongeschikten te bestrijden.
Hij wilde graag op de hoogte worden gehouden van de verdere gang van zaken.
Hij vond het belangrijk dat is vastgesteld dat voor arbeidsongeschiktheid
ziekte of gebrek de uitgangspunten blijven. De angst dat de Centrale raad
voor beroep de richtlijn niet conform de wet zou hanteren is weggenomen. Hij
herhaalde zijn uitspraak over zijn stem tegen terugwerkende kracht. Tot slot
meldde hij dat hij zich niet zal verzetten tegen een verduidelijking waarom
mevrouw Smits heeft gevraagd.Mevrouw Smits (PvdA) nam goede nota van de
toezeggingen van de staatssecretaris dat hij ruimte laat voor de verzekeringsarts
bij het beoordelen van de standaard GDBM. Zij was blij met zijn toezegging
dat hij zal nadenken over een formulering in het besluit zelf om het misverstand
dat de oorzaak van een ziekte moet zijn vastgesteld uit de weg te ruimen.
Zij was er tevreden over dat de door haar gesignaleerde problemen met het
FIS nog nader aan de orde komen.Ook de heer Harrewijn (GroenLinks) was blij
met de mededeling dat de verzekeringsarts meer ruimte krijgt. Wordt voor iemand
die arbeidsgeschikt verklaard is een belastbaarheidsprofiel opgesteld en wordt
hij doorgestuurd naar de arbeidsdeskundige? Hij wees nog op de reproduceerbaarheid
waarvoor ook de LISV aandacht gevraagd heeft. Moet iemand die voor zelfverzorging
wel energie heeft deze energie ook per se aan werk besteden? Tot slot vroeg
hij of de commissie in de gelegenheid wordt gesteld de nieuwe teksten te bestuderen.De heer De Wit (SP) sloot zich aan bij de
vraag over de reproduceerbaarheid en het herstelgedrag. In verband met de
uitleg van het begrip ziekte, wees hij op zijn eerdere voorstel om te kijken
naar het consistente geheel van beperkingen, handicaps en stoornissen. Wil
de staatssecretaris dit punt nogmaals bekijken bij zijn nadere studie van
het begrip ziekte?De heer Biesheuvel (CDA) wilde niet alleen
dat de staatssecretaris de tekst aanpast zoals mevrouw Smits graag wilde,
maar dat hij ook antwoord geeft op de brief van de juristen van de verzekeringsgeneeskundigen.
De staatssecretaris heeft niet alle twijfels weggenomen. Het was absoluut
niet de bedoeling om een verstrakking in te voeren. De regels zijn zo neutraal
mogelijk vertaald, waarmee de staatssecretaris doelt op het in
een wetstekst neerleggen van de bedoelingen van de richtlijn. De heer Biesheuvel
maakte zich er echter zorgen over als de staatssecretaris zich afhankelijk
maakt van de uitspraken van de Centrale raad van beroep. Hij wees erop dat
in de civiele rechtspraak meer mogelijkheden bestaan dan in de socialeverzekeringsrechtspraak.
Helaas is het artikel geschrapt waarin stond dat advies werd gevraagd voor
bijvoorbeeld een ontwerp-AMvB, zodat het ultieme bewijs pas geleverd kan worden
als het schattingsbesluit een wettelijke status heeft en er een uitspraak
ligt van de Centrale raad van beroep. De staatssecretaris heeft de twijfels
bij de heer Biesheuvel niet kunnen wegnemen. Wellicht kan de staatssecretaris
in de schriftelijke gedachtewisseling, in de toegezegde brief en in de aan
te passen tekst verduidelijking op dit punt geven.De heer Van Dijke (RPF) sloot zich aan bij
de woorden van de heer Biesheuvel en herhaalde dat het om verduidelijking
gaat van een praktijk die de Kamer niet zinde. In het geval de wens van de
Kamer, die onbedoelde effecten wilde voorkomen, aansluit op de praktijk moet
terugwerkende kracht kunnen worden geregeld, zodat betrokkenen recht kan worden
gedaan.Onder verwijzing naar haar aanvankelijke formulering van de reden waarom
mevrouw Schimmel (D66) geen goedkeuring aan het
conceptbesluit kon geven, merkte zij, ingaande op de toezegging van de staatssecretaris
de tekst nogmaals te bekijken op dat in de artikelen moet wordt opgenomen
dat vermindering of verlies van vermogens in de zin van het tweede en derde
lid eveneens vastgesteld kan worden, indien geen medische oorzaak voor het
verlies of de vermindering van die vermogens kan worden bepaald. Deze tekst
komt tegemoet aan de richtlijn MAOC en geeft een juridische weerslag daarvan.
Zij is er blij om dat in artikel 2 een hardheidsclausule omtrent de GDBM wordt
opgenomen en dat een nader onderzoek wordt verricht naar het FIS.De staatssecretaris zegde toe de opmerkingen
goed te bekijken. Op korte termijn zal hij een aangepaste tekst voorleggen
waarover uiteraard een nadere gedachtewisseling mogelijk is.De voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier van de commissie,Van DijkXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Bijleveld-Schouten (CDA), Kalsbeek (PvdA), Van Zijl (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Essers (VVD), Van Dijke (RPF), Bakker
(D66), Visser-van Doorn (CDA), Verburg (CDA), Smits (PvdA), Spoelman (PvdA),
Van der Staaij (SGP), Örgü (VVD), Harrewijn (GroenLinks), Van Gent
(GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Balkenende (CDA), Santi (PvdA), De Wit (SP),
Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD).Plv. leden: Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA),
Giskes (D66), Dankers (CDA), Hamer (PvdA), Van der Hoek (PvdA), Kortram (PvdA),
Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop (GPV), Van Vliet (D66),
Stroeken (CDA), Eisses-Timmerman (CDA), Schoenmakers (PvdA), Middel (PvdA),
Van Walsem (D66), Weekers (VVD), Vendrik (GroenLinks), Rosenmöller (GroenLinks),
Wagenaar (PvdA), Mosterd (CDA), Oudkerk (PvdA), Marijnissen (SP), De Vries
(VVD), Klein Molekamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25024-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl