Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 078
 
 Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en enkele
		andere wetten om de planologische status van gronden en opstallen bepalend te
		laten zijn voor de mate van milieubescherming alsmede om de positie van
		agrarische bedrijfswoningen aan te passen (plattelandswoningen)
 
 
 Nr. 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 
 
 
 ALGEMEEN
 
 
 
 1.
 Inleiding
 
 Dit wetsvoorstel bevat een tweetal onderdelen. Om te beginnen
				 wordt geregeld dat het planologische regime, en niet langer het feitelijk
				 gebruik, bepalend wordt voor de bescherming die een gebouw of functie geniet
				 tegen negatieve milieueffecten. Het tweede element van het wetsvoorstel heeft
				 specifiek betrekking op zogenaamde plattelandswoningen. Dat zijn (voormalige)
				 agrarische bedrijfswoningen die (tevens) door derden mogen worden bewoond. Het
				 wetsvoorstel regelt dat deze woningen niet worden beschermd tegen
				 milieugevolgen van het bijbehorende bedrijf.
 
 De aanleiding voor dit wetsvoorstel is tweeledig. Allereerst
					 is er de initiatiefnota «Beter wonen op het platteland; introductie van de
					 «plattelandswoning» in de Wet milieubeheer», op 18 augustus 2009 door
					 voormalig Tweede Kamerlid R. van Heugten ingediend bij de Tweede Kamer
					 (Kamerstukken II 2009/2010, 32 030,
					 nrs. 1–2).
 Geconstateerd kan worden dat het gebruik en de functies van
					 het platteland voortdurend in ontwikkeling zijn. Als gevolg van onder meer
					 schaalvergroting in de agrarische bedrijfsvoering, treedt functiewijziging op
					 en ook functiemenging in die zin dat agrarische en niet-agrarische functies
					 steeds meer in één gebied met elkaar vermengd raken. Deze ontwikkeling kan
					 onbedoelde neveneffecten hebben, zoals vergrijzing en krimp van de
					 plattelandsbevolking en leegstand en verpaupering van, soms cultuurhistorisch
					 waardevol, agrarisch onroerend goed, zowel woningen als andere opstallen.
 Een ander gevolg van functiemenging kan zijn dat met name
					 agrarische functies en niet-agrarische («burger»-)functies elkaar «in de weg
					 zitten» bij de toepassing van relevante milieuwet- en -regelgeving,
					 bijvoorbeeld ten aanzien van geluid- en geurhinder.
 Over deze problematiek en de door Van Heugten voorgestelde
					 oplossingsrichting heeft de Tweede Kamer op 19 november 2009 een
					 rondetafelgesprek gehouden en op 23 november 2009 een notaoverleg. Ingevolge
					 een daartoe strekkende motie (Kamerstukken II 2009/2010,
					 32 030, nr. 5) is dit
					 initiatief van Van Heugten, waarmee een oplossing werd gezocht voor de hiervoor
					 beschreven knelpunten, door de toenmalige Minister van Volkshuisvesting,
					 Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) overgenomen.
 Daarnaast bleek onder andere tijdens het genoemde
					 rondetafelgesprek dat de door Van Heugten aanhangig gemaakte problematiek in
					 sterke mate samenhangt met de wijze waarop in bepaalde milieuwet- en
					 -regelgeving de mate van bescherming tegen negatieve milieueffecten (mede)
					 wordt bepaald door het feitelijk gebruik van gronden en opstallen, ongeacht of
					 dat gebruik in overeenstemming is met de toegekende bestemming. Deze
					 problematiek is eerder ook al aan de orde gesteld in de nota van toelichting
					 bij het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (BARIM, hierna
					 kortweg: het Activiteitenbesluit).1Staatsblad 2007, 415, blz. 162; zie de artikelsgewijze toelichting bij het begrip «woning» in artikel 1.1. Hier staat het volgende geschreven:
 «Het uitgangspunt is dat het milieurecht is geschreven ter
					 bescherming van het belang van het milieu en het ruimtelijke ordeningsrecht
					 bevoegdheden geeft in verband met een goede ruimtelijke ordening. Bij illegale
					 bewoning van een gebouw dient het bevoegd gezag te handhaven op grond van het
					 ruimtelijk ordeningsrecht.
 Het kan echter voorkomen dat illegaal bewoonde gebouwen
					 onbedoeld akoestisch worden beschermd, omdat het bevoegd gezag het
					 bestemmingsplan niet kan of wil handhaven. Vanwege de onwenselijkheid hiervan,
					 zal evaluatie plaatsvinden van de betekenis van het begrip woning in
					 verschillende wetten en besluiten. Dit onderzoek zal betrekking hebben op meer
					 wetten en regels dan alleen dit besluit. Daarbij zal ook meegenomen worden de
					 problemen van dienstwoningen en woningen op bedrijventerreinen.» (Staatsblad 2007, 415, blz. 162).
 In vervolg daarop heeft de toenmalige minister van VROM
					 herhaaldelijk aangegeven dat wordt gestreefd naar meer eenduidigheid in de
					 VROM-regelgeving met betrekking tot het al dan niet beschermen van objecten die
					 in strijd met het ruimtelijk regime worden bewoond. De genoemde passage uit de
					 nota van toelichting bij het Activiteitenbesluit is ingegeven door de
					 omstandigheid dat niet alleen op het platteland knelpunten optreden, maar ook
					 op bedrijventerreinen. Ook bedrijfswoningen op bedrijventerreinen worden in
					 sommige gevallen in strijd met het geldende planologische regime bewoond, en
					 datzelfde geldt soms voor kantoren en andere bedrijfspanden.
 
 Vanwege de inhoudelijke samenhang tussen enerzijds de
				 specifieke problematiek inzake de plattelandswoningen en anderzijds de in de
				 nota van toelichting bij het Activiteitenbesluit omschreven bredere
				 problematiek is ervoor gekozen om beide acties aan elkaar te verbinden.
 
 
 
 2.
 Probleemschets plattelandswoningen
 
 In zijn initiatiefnota heeft Van Heugten aan de hand van een
				 aantal concrete praktijksituaties een beeld geschetst van de problematiek van
				 de plattelandswoningen. Het gaat hierbij om de wijze waarop in voorkomende
				 gevallen is omgegaan met voormalige agrarische bedrijfswoningen waarvan de
				 bewoner geen band (meer) heeft met het agrarische bedrijf waartoe de woning
				 voorheen behoorde. Uit de nota is af te leiden dat de problematiek meerdere
				 invalshoeken kent. Deze invalshoeken worden hieronder kort geschetst en tevens
				 voorzien van enkele kanttekeningen.
 
 Allereerst zijn in de initiatiefnota situaties onderscheiden
					 waarin de handhaving van het bestemmingsplan tot concrete knelpunten leidt. In
					 die situaties wordt de woning bewoond door iemand die niet – of niet meer –
					 functioneel verbonden is met het nabijgelegen agrarische bedrijf. Er vindt
					 derhalve «burgerbewoning» plaats die in strijd is met de agrarische
					 bestemming. Als de gemeente besluit tot handhaving van het bestemmingsplan en
					 dus beëindiging van daarmee strijdige situaties, loopt deze bewoner het risico
					 de woning alsnog te moeten verlaten.
 Hierbij wordt aangetekend dat dit niet automatisch betekent
					 dat vanuit een oogpunt van milieu of ruimtelijke ordening sprake is van een
					 knelpunt: de bewoner heeft er immers zelf (al dan niet bewust) voor gekozen om
					 de woning in strijd met het bestemmingsplan te bewonen, en aanvaardt daarmee de
					 mogelijkheid dat die situatie zal (moeten) worden beëindigd.
 
 Voorts zijn situaties beschreven waarin «burgerbewoning» van
				 de voormalige agrarische bedrijfswoning zou leiden tot beperkingen voor de
				 bedrijfsvoering van het nabijgelegen agrarisch bedrijf. In de initiatiefnota is
				 te lezen dat dergelijke beperkingen kunnen optreden bij een grotere kring van
				 omliggende bedrijven, maar die suggestie behoeft nadrukkelijk nuancering: in
				 zijn algemeenheid zullen dergelijke beperkingen zich vooral voordoen bij het
				 bedrijf waartoe de woning voorheen behoorde als agrarische bedrijfswoning en
				 veel minder ten aanzien van «derde» bedrijven. Om dit te illustreren is in de
				 volgende paragraaf een korte beschrijving opgenomen van de werking van de meest
				 relevante milieubeschermingsregimes ten aanzien van de situatie op het
				 platteland. De effecten van de «burgerbewoning» van de voormalige agrarische
				 bedrijfswoning zijn dan ook minder verstrekkend dan wellicht uit de
				 initiatiefnota gelezen kan worden. Daarnaast moet ook hierbij worden opgemerkt
				 dat de omstandigheid dat een agrarisch bedrijf op deze wijze in zijn
				 bedrijfsvoering wordt belemmerd, een direct gevolg is van de splitsing van
				 bedrijf en woning waaraan de agrariër in kwestie zelf heeft meegewerkt,
				 bijvoorbeeld door niet het gehele bedrijf – inclusief de woning – aan te
				 kopen of over te nemen, maar alleen de bedrijfsmatig te gebruiken gronden en
				 opstallen.
 
 De beschreven situaties zijn mede het gevolg van de sterke
					 mate van schaalvergroting in de agrarische bedrijfsvoering waarvan de laatste
					 decennia sprake is geweest, een tendens die zich naar verwachting nog zal
					 voortzetten. Dat daarmee feitelijk sprake is van een ontwikkeling die
					 potentieel leidt tot een toename van de leegstand van (voormalige) agrarische
					 bedrijfswoningen wordt dan ook niet ontkend.
 Van Heugten schatte in zijn initiatiefnota de omvang van de
					 problematiek op circa 5 000 woningen. Hij veronderstelde daarbij dat ongeveer
					 200 landelijke gemeenten met deze problematiek kampen en ging daarbij uit van
					 een gemiddelde van zo’n 25 woningen per gemeente.
 Ook hierbij moet de kanttekening worden geplaatst dat zeker
					 niet elke agrarische bedrijfswoning die van het bedrijf wordt afgesplitst
					 «tussen wal en schip» zal vallen. In situaties met intensieve (c.q.
					 intensivering van de) veehouderij zullen de door Van Heugten geconstateerde
					 knelpunten eerder optreden dan in bijvoorbeeld gebieden waar sprake is van
					 extensivering van de akkerbouw. Niet in alle gevallen wordt alleen de woning
					 afgesplitst van de rest van de bedrijfsopstallen en -gronden, maar regelmatig
					 worden ook alleen de bedrijfsgronden verkocht en wordt de woning samen met de
					 bijbehorende bedrijfsopstallen zoals schuren e.d. van die gronden afgesplitst.
					 In zo’n geval worden ook de bedrijfsopstallen dan niet langer agrarisch
					 gebruikt. Dan zal veel minder snel een knelpunt ter zake van de toepassing van
					 de milieuwetgeving optreden omdat die wetgeving in belangrijke mate betrekking
					 heeft op bedrijfsactiviteiten die zich in en rond de bedrijfsopstallen
					 afspelen. Dat doet overigens niets af aan de omstandigheid dat dan wel sprake
					 kan zijn van strijd met de geldende agrarische bestemming.
 
 
 
 
 3.
 Korte beschrijving van relevante wet- en
					 regelgeving
 
 
 In deze paragraaf wordt op hoofdlijnen beschreven in hoeverre
					 bedrijfs- respectievelijk burgerwoningen op het platteland bescherming genieten
					 tegen nadelige milieueffecten van de agrarische bedrijfsvoering; op complexe
					 uitzonderingssituaties, die zich altijd kunnen voordoen, wordt hier niet
					 ingegaan. De geldende juridische regimes ten aanzien van verschillende
					 milieuaspecten hebben verschillende achtergronden en doelen, en verschillen
					 daarmee van karakter. In relatie tot de plattelandswoningen zijn vooral de
					 beschermingsregimes van belang die zich richten op de bescherming van de mens
					 in de landelijke omgeving waar hij woont en verblijft. Concreet betreft dat met
					 name de wet- en regelgeving ten aanzien van geluid, geurhinder en
					 luchtkwaliteit.
 Met betrekking tot al deze milieuaspecten wordt alvast
					 vermeld dat een bedrijfswoning geen bescherming geniet tegen de nadelige
					 milieugevolgen van het bijbehorende, eigen bedrijf.
 
 Geluidhinder
 
 Ingevolge de wet- en regelgeving ten aanzien van geluidhinder
					 geniet een woning bescherming tegen geluidhinder van nabijgelegen agrarische
					 bedrijven. De daarvoor geldende normering is – voor zover in dit verband
					 relevant – opgenomen in het Besluit landbouw milieubeheer (waar veel
					 agrarische bedrijven onder vallen) en in het Activiteitenbesluit (voor andere
					 bedrijven).2Een ontwerpbesluit waarmee onder meer het Besluit landbouw milieubeheer wordt geïntegreerd in het Activiteitenbesluit is op 31 december 2010 gepubliceerd (Stcrt. 2010, nr. 21211). Voor bedrijven waarvoor een omgevingsvergunning is
					 vereist, worden geluidsnormen in de vergunning opgenomen waarbij de Handreiking
					 industrielawaai en vergunningverlening richtinggevend is.
 De geluidregelgeving maakt geen onderscheid tussen een
					 bedrijfswoning van derden en een burgerwoning: een bedrijfswoning wordt in
					 dezelfde mate als een burgerwoning beschermd tegen geluidhinder van
					 nabijgelegen «derde» bedrijven, dus van bedrijven waarmee de woning geen
					 functionele relatie heeft.
 Wel is voor de bescherming tegen geluidhinder het feitelijke
					 gebruik, en niet de planologische status, van een pand als woning in de regel
					 doorslaggevend. Dat betekent concreet dat een voormalige bedrijfswoning die nog
					 de planologische status van bedrijfswoning heeft maar feitelijk als
					 burgerwoning wordt gebruikt, beschermd wordt als ware het een burgerwoning,
					 óók tegen geluidhinder afkomstig van het bedrijf waarvan die woning voorheen
					 een onderdeel was (en dat in planologisch opzicht ook nog steeds is).
 
 Geurhinder
 De Wet geurhinder en veehouderij bevat een eigen specifieke
				 regeling voor de bescherming van in gebruik zijnde respectievelijk voormalige
				 bedrijfswoningen bij veehouderijen. Deze bedrijfswoningen genieten wel
				 bescherming tegen de geurhinder afkomstig van andere («derde») veehouderijen,
				 maar dat beschermingsniveau ligt lager dan het beschermingsniveau van
				 burgerwoningen. Bedrijfswoningen waarvan het gebruik op of na 19 maart 2000 is
				 gewijzigd in burgerwoning, behouden datzelfde (lagere) beschermingsniveau als
				 de bedrijfswoning die ze voorheen waren. De datum 19 maart 2000 in de Wet
				 geurhinder en veehouderij is ontleend aan de voormalige Regeling beëindiging
				 veehouderijtakken (de zgn. «ruimte voor ruimte»-regeling). Deze specifieke
				 regeling geldt dus niet voor bedrijfswoningen die vóór 19 maart 2000 in
				 gebruik zijn genomen als burgerwoning. Deze «oudere» voormalige
				 bedrijfswoningen van veehouderijen worden voor wat betreft de bescherming tegen
				 geurhinder afkomstig van andere veehouderijen gelijkgesteld met burgerwoningen,
				 en datzelfde geldt voor bedrijfswoningen bij andere agrarische bedrijven dan
				 veehouderijen. Ook geldt deze specifieke regeling niet voor de bescherming van
				 voormalige bedrijfswoningen ten opzichte van de veehouderij waarvan ze eerder
				 onderdeel waren. Op dat punt is de wet zelf niet expliciet. Er is inmiddels op
				 dit punt jurisprudentie ontstaan die inhoudt dat zolang de voormalige
				 bedrijfswoning nog in juridisch-planologische zin als bedrijfswoning is
				 aangemerkt, aan deze woning geen bescherming toekomt tegen de geurhinder van
				 het «eigen» bedrijf.3Zie onder meer Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRS) 15 december 2010, zaaknummer 201003073/1/M2, en VzABRS 7 januari 2011, zaaknummer 201011297/2/M2.
 Luchtkwaliteit
 
 De wettelijke regeling voor luchtkwaliteit is opgenomen in
					 titel 5.2 van de Wet milieubeheer (Wm). Die regeling kent geen specifieke eisen
					 ten aanzien van bedrijfs- of andere woningen, want ingevolge de Europese
					 richtlijn inzake luchtkwaliteit4Richtlijn nr. 2008/50/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 20 mei 2008 betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa (PbEU 2008, L 152). gelden de normen voor luchtkwaliteit in beginsel
					 overal in de buitenlucht. Wel bevat de richtlijn
					 enkele uitzonderingen waar het gaat om plaatsen waar de luchtkwaliteit
					 daadwerkelijk moet worden beoordeeld. Voor de uitwerking hiervan is door het
					 Rijk een beleidslijn opgesteld, die is opgenomen in de Handreiking fijn stof en
					 veehouderijen.5Deze Handreiking is definitief vastgesteld in mei 2010 en gepubliceerd via onder andere de internetsite van InfoMil (thans: AgentschapNL) in het dossier «Landbouw, tuinbouw», onder «Landbouw – Fijn stof en veehouderijen».
 In de beleidslijn wordt ingegaan op de vraag of woningen die
					 deel uitmaken van nabijgelegen «derde» veehouderijen – en in het verlengde
					 daarvan voormalige bedrijfswoningen bij veehouderijen die inmiddels door
					 burgers worden bewoond – wel of niet beschermd moeten worden tegen de
					 uitstoot van fijn stof van een veehouderij. De beleidslijn houdt in dat ter
					 plaatse van een bedrijfswoning van een «derde» wel getoetst wordt aan de
					 grenswaarden voor luchtkwaliteit. Een bedrijfswoning van een veehouderij wordt
					 derhalve beschermd tegen de emissie van fijn stof vanuit naburige «derde»
					 veehouderijen, en ook bedrijfswoningen bij niet-veehouderijen en burgerwoningen
					 worden daartegen beschermd.
 Ten aanzien van voormalige
					 bedrijfswoningen van veehouderijen, dus woningen waarvan de bewoner geen
					 functionele relatie (meer) heeft met het bijbehorende bedrijf, is het geldende
					 planologische regime doorslaggevend. Als een voormalige bedrijfswoning in
					 juridisch-planologisch opzicht nog deel uitmaakt van het bijbehorende bedrijf,
					 wordt deze voormalige bedrijfswoning niet beschermd tegen de emissie van fijn
					 stof vanuit dat «eigen» bedrijf, maar – zoals hiervoor aangegeven – wel
					 tegen de emissie van fijn stof afkomstig van «derde» bedrijven. Als de woning
					 inmiddels is herbestemd als volwaardige burgerwoning, wordt deze woning
					 beschermd tegen fijn stof afkomstig van zowel «derde» bedrijven als het
					 bedrijf waartoe die woning voorheen als bedrijfswoning behoorde.
 
 
 
 
 4.
 Bestuurlijke aanpak
 
 
 Zoals al aangegeven, werd tijdens het rondetafelgesprek in de
					 Tweede Kamer op 19 november 2009 door enkele wethouders bevestigd dat de
					 inhoud van de milieuwetgeving in een aantal gevallen mede in de weg had gestaan
					 aan het creëren van een oplossing voor de problematiek van de
					 plattelandswoningen binnen het huidige juridische stelsel. Daarbij ging het
					 niet zozeer om de inhoud of het niveau van de normstelling voor de
					 verschillende relevante milieuaspecten, maar veeleer om de wijze waarop in
					 bepaalde wet- en regelgeving de mate van bescherming tegen negatieve
					 milieueffecten zoals geluidhinder (mede) wordt bepaald door het feitelijk
					 gebruik van gronden en opstallen, ongeacht of dat gebruik in overeenstemming is
					 met de aan die gronden en opstallen toegekende bestemming. Zo is bijvoorbeeld
					 in artikel 1.1, eerste lid, van het Activiteitenbesluit – analoog aan artikel
					 1 van de Wet geluidhinder – het begrip «woning» gedefinieerd als (een
					 gedeelte van) een gebouw dat voor bewoning gebruikt wordt óf daartoe bestemd is.
 In de gevallen die tijdens het rondetafelgesprek werden
					 aangehaald, had het gemeentebestuur in het bestemmingsplan binnen de agrarische
					 bestemming een gebruiksregeling opgenomen die onder voorwaarden ook bewoning
					 van de agrarische bedrijfswoning door niet-agrariërs mogelijk maakte. Was in
					 planologisch opzicht formeel nog steeds sprake van een agrarische
					 bedrijfswoning, feitelijk was dit al een aanwijzing van een
					 «plattelandswoning» avant la lettre. De
					 bestuursrechter oordeelde in dergelijke gevallen bij de toepassing van de
					 milieuwetgeving echter dat het feitelijke gebruik van het pand doorslaggevend
					 was. Daardoor werd een door niet-agrariërs bewoonde bedrijfswoning voor de
					 toepassing van de milieuwetgeving als burgerwoning aangemerkt, met als gevolg
					 een hoger beschermingsniveau tegen geluidhinder en eventuele andere negatieve
					 milieueffecten van het bedrijf waartoe de woning als agrarische bedrijfswoning
					 behoorde.
 
 De rode draad die hieruit gedestilleerd kan worden, is dat het
				 gemeentebestuur thans in het ruimtelijke spoor al over een aantal mogelijkheden
				 beschikt om te regelen dat in een voormalige agrarische bedrijfswoning (ook)
				 burgerbewoning mag plaatsvinden, maar dat een sluitende regeling nog niet
				 voorhanden is in die zin dat de toepassing van de milieuregelgeving ertoe leidt
				 dat het agrarische bedrijf waartoe de woning voorheen behoorde, daar potentieel
				 door in zijn bedrijfsvoering wordt beperkt. Dat geldt óók als beide betrokken
				 partijen – bewoner en agrariër – hierover geen conflict hebben maar in
				 pais en vree naast elkaar leven in het landelijk gebied.
 
 
 
 5.
 De oplossing
 
 De voorgestelde oplossing is tweeledig:
 
 
 A.
 Het planologische regime, en niet langer het feitelijk
						gebruik, wordt bepalend voor de milieubescherming.
 
 
 B.
 Plattelandswoningen, zijnde (voormalige) agrarische
						bedrijfswoningen die (tevens) door derden mogen worden bewoond, worden niet
						beschermd tegen milieugevolgen van het bijbehorende bedrijf.
 
 
 
 
 A.
 Planologisch regime
 
 Het centrale element in de oplossing van de problematiek van
					 de plattelandswoningen vormt de algemene aanpassing van de relevante wet- en
					 regelgeving op zodanige wijze dat het planologische regime, en niet langer het
					 feitelijk gebruik, bepalend wordt voor de bescherming die een gebouw of functie
					 geniet tegen negatieve milieueffecten zoals geluidhinder.
 Naast de al beschreven passage in de nota van toelichting bij
					 het Activiteitenbesluit is deze aanpassing in lijn met de wijziging van de Wm
					 die met de invoering van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) per 1 juli
					 2008 in werking is getreden, waardoor een milieuvergunning geweigerd kon worden
					 als door verlening ervan strijd zou ontstaan met een bestemmingsplan.6Deze weigeringsgrond is in de (op 1 oktober 2010 in werking getreden) Wet algemene bepalingen omgevingsrecht vervangen door het vereiste van de «onlosmakelijke samenhang»: indien een milieuactiviteit in strijd is met het bestemmingsplan, geldt ingevolge artikel 2.7 van de Wabo dat de aanvraag mede betrekking moet hebben op die strijdige planologische activiteit. De nu door te voeren aanpassingen vormen in wezen
					 een «spiegel» van deze bepaling: niet alleen voor de vergunningverlening aan
					 de inrichting zelf maar ook voor (de beoordeling van) de omgeving van die
					 inrichting wordt het planologische regime – in plaats van het feitelijk
					 gebruik – bepalend.
 
 Eveneens met de invoering van die Wro is bovendien een meer
						met de systematiek verbonden argument om (mede) aan te haken bij het feitelijk
						gebruik komen te vervallen. De «oude» Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO)
						die voordien gold, kende alleen voor het buitengebied de verplichting om een
						bestemmingsplan vast te stellen; een dergelijke verplichting gold niet voor de
						bebouwde kom. Omdat daardoor eenvoudigweg niet overal een planologisch regime
						bestond, was het juridisch toen niet mogelijk om voor de milieubescherming
						alleen aan te sluiten bij het planologische regime, maar was het nuttig om
						(mede) aansluiting te zoeken bij het feitelijk gebruik.
 De nieuwe Wro daarentegen bevat de verplichting om voor het
						gehele gemeentelijke grondgebied één of meer bestemmingsplannen vast te
						stellen. Hoewel dat in de praktijk nog niet overal gebeurd is, zal ingevolge de
						nieuwe Wro dus voor het gehele grondgebied van een gemeente wel een
						planologisch regime tot stand komen. Dat maakt het mogelijk en ook logisch om
						voor de milieubescherming aansluiting te zoeken bij dat planologische regime.
						De door het gemeentebestuur gemaakte afgewogen keuzes ten aanzien van gebruik
						van gronden en opstallen in een gebied werken dan ook door in de
						milieubescherming. Dat creëert duidelijkheid: de juridische verhoudingen zijn
						kenbaar voor een ieder, ook voor mensen die (nog) niet bekend zijn met de
						feitelijke situatie ter plaatse. Verder wordt voorkomen dat de onderlinge
						juridische verhoudingen tussen partijen automatisch worden verstoord door
						«illegaal» handelen: door voor de milieubescherming uit te blijven gaan van
						het feitelijk gebruik, zou handelen in strijd met het bestemmingsplan in feite
						worden «beloond» doordat daarmee een stringenter beschermingsniveau kan
						worden afgedwongen dan voorheen, wat voor andere belanghebbenden tot nadeel
						leidt. Dat wordt, mede in het licht van het Regeerakkoord, onwenselijk
						geacht.
 
 
 Zoals al aangegeven is hier sprake van een algemene
						aanpassing van de relevante wet- en regelgeving, die niet wordt beperkt tot de
						problematiek van de plattelandswoningen. Niet alleen zou dat
						wetgevingstechnisch zeer complex zijn, maar een belangrijker argument is dat de
						problematiek van de illegale bewoning van bedrijfswoningen breder speelt dan
						alleen op het platteland en dat door een algemene aanpassing tevens de
						soortgelijke problematiek elders wordt aangepakt. Zoals aangegeven in de nota
						van toelichting bij het Activiteitenbesluit is ook op bedrijventerreinen sprake
						van bewoning van bedrijfswoningen door «derden» in strijd met de bestemming
						met als consequentie dat het bijbehorende bedrijf in zijn bedrijfsvoering wordt
						belemmerd. Ook voor die situaties maakt dit wetsvoorstel hieraan een einde:
						illegaal bewoonde panden zonder woonbestemming worden dus niet meer
						beschermd.
 Teneinde te bevorderen dat alleen nog de planologische
						status van gronden en opstallen, en niet langer het feitelijk gebruik, bepalend
						is voor het beschermingsniveau ingevolge de milieuwetgeving, wordt met dit
						wetsvoorstel allereerst de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
						aangepast. Deze aanpassing heeft, zoals gezegd, een bredere strekking. In het
						kader van de toetsingsgronden voor de beoordeling van een aanvraag om een
						omgevingsvergunning voor het oprichten, het veranderen of veranderen van de
						werking of het in werking hebben van een inrichting (voorheen: een
						milieuvergunning) zal worden geregeld dat bij het beoordelen van de aanvraag
						een koppeling wordt gelegd tussen milieu en ruimtelijke ordening. Deze houdt in
						dat bij het beschermen van woningen en andere functies in de omgeving van de
						inrichting niet langer moet worden uitgegaan van het feitelijk gebruik daarvan,
						maar van de planologische status7Idealiter wordt de planologische status bepaald door de bestemming die in een bestemmingsplan aan gronden en opstallen is toegekend. Deze status kan echter ook uit andere besluiten of omstandigheden voortvloeien, bijvoorbeeld overgangsrechtelijke bepalingen in een bestemmingsplan of een omgevingsvergunning waarbij de strijd met het vigerende bestemmingsplan wordt opgeheven. Bij de wettelijke vormgeving is ook met dergelijke omstandigheden rekening gehouden. van de betrokken gronden en opstallen (zie
						artikel I, onderdeel B, van het wetsvoorstel).
 
 
 Naast deze algemene aanpassing past dit wetsvoorstel in de
						wetgeving ten aanzien van geluidhinder en geurhinder de definities van onder
						meer het begrip «woning» aan. Waar nu de Wet geluidhinder het begrip
						«woning» definieert als «een gebouw dat voor bewoning gebruik wordt of
						daartoe bestemd is», wordt de aangepaste definitie gericht op het
						planologische regime om te bepalen of een gebouw daadwerkelijk als een
						«woning» moet worden beschouwd; het element dat ook sprake is van een
						«woning» als een gebouw – ongeacht de aard of bestemming daarvan – als
						zodanig wordt gebruikt, komt te vervallen. Een soortgelijke aanpassing wordt
						doorgevoerd ten aanzien van andere geluidsgevoelige functies (zie de artikelen
						II en III van het wetsvoorstel).
 Ook in de Wet geurhinder en veehouderij wordt de
						planologische status als toetsingskader verduidelijkt (zie artikel IV van het
						wetsvoorstel).
 Voor wat betreft luchtkwaliteit behoeft titel 5.2 van de
						Wet milieubeheer – gelet op de in paragraaf 3 beschreven systematiek van die
						titel – geen aanpassing. Correcte toepassing van de Handreiking fijn stof en
						veehouderijen is in dit verband toereikend.
 Tot slot zullen parallel aan dit traject tot aanpassing van
						formele wetten waar nodig ook in lagere regelgeving (algemene maatregelen van
						bestuur en ministeriële regelingen) soortgelijke wijzigingen worden
						doorgevoerd, bijvoorbeeld in het Activiteitenbesluit.
 
 
 
 
 B.
 De «plattelandswoningen»
 
 Naast voorgaande algemene wetswijzigingen is bekeken in
					 hoeverre in aanvulling daarop specifieke regels voor de plattelandswoningen
					 noodzakelijk zijn. Zoals hiervoor al aangegeven, zijn in het ruimtelijke spoor
					 al verschillende instrumenten voorhanden om vorm te geven aan de besluitvorming
					 over plattelandswoningen. Dat betreft (de herziening van) het bestemmingsplan
					 en de omgevingsvergunning waarmee van een bestemmingsplan kan worden afgeweken
					 (zie artikel 2.12, eerste lid, van de Wabo). Er bestaat dan ook geen aanleiding
					 om specifiek voor plattelandswoningen een nieuw instrument te ontwikkelen.
 
 Verder is besloten om in wet- en regelgeving géén aparte
						categorie «plattelandswoningen» te introduceren. Waar juist wordt gestreefd
						naar vereenvoudiging van het omgevingsrecht, past de introductie van een nieuwe
						deelcategorie woningen daar niet bij, zeker niet als invoering daarvan vanuit
						ruimtelijkeordeningsoptiek geen meerwaarde heeft.
 Belangrijker argument hiervoor is echter dat het begrip
						«plattelandswoning» uiteenlopende associaties kan oproepen. Voor degenen die
						bekend zijn met dit dossier en de initiatiefnota is direct duidelijk wat met
						het begrip «plattelandswoning» wordt bedoeld. Echter, voor het aanzienlijk
						grotere aantal mensen dat die kennis niet heeft – bijvoorbeeld potentiële
						belangstellenden voor zo’n woning – kan de term «plattelandswoning»
						onbedoeld een te rooskleurig beeld geven, terwijl het eigenlijk gaat om een
						woning waar het leefklimaat suboptimaal kan zijn. De woning wordt immers niet
						beschermd tegen de nadelige milieueffecten (geluid- en geurhinder en
						luchtverontreiniging; zie paragraaf 3) van het agrarische bedrijf waartoe de
						woning voorheen behoorde, en dat betekent een lager beschermingsniveau dan een
						normale burgerwoning. Zonder die wetenschap kan de term «plattelandswoning»
						juist de associatie oproepen dat sprake is van een rustiek op het platteland
						gelegen woning: lekker rustig wonen in het groen dus. En dat kán het geval
						zijn, maar het hoeft niet.
 
 Dat betekent dat in het bestemmingsplan of de
					 omgevingsvergunning de «plattelandswoningen» aangeduid kunnen (blijven)
					 worden als «agrarische bedrijfswoning» of eventueel «voormalige agrarische
					 bedrijfswoning». Uit de bestemmingsplanvoorschriften of de omgevingsvergunning
					 moet dan duidelijk worden dat de woning (tevens) bewoond mag worden door iemand
					 die geen functionele binding met het nabijgelegen agrarische bedrijf heeft. Dat
					 dat mogelijk is, bleek al uit de situaties, genoemd in paragraaf 4
					 «Bestuurlijke aanpak», die tijdens het rondetafelgesprek in november 2009
					 door de aanwezige wethouders werden aangehaald. Deze constructie waarin de
					 agrarische bestemming wordt gehandhaafd, heeft als bijkomend voordeel dat de
					 relatie met het nabijgelegen agrarische bedrijf waartoe de woning voorheen als
					 agrarische bedrijfswoning behoorde, ook voor de toekomst blijvend wordt
					 verankerd. Dat is noodzakelijk want alleen ten opzichte van dát bedrijf geldt
					 dat de woning geen bescherming zal genieten tegen nadelige milieueffecten van
					 de bedrijfsvoering. Er hoeft nu geen nieuwe, wellicht veel complexere,
					 juridische constructie te worden bedacht om deze relatie zichtbaar te
					 houden.
 In de hiervoor beschreven constructie wordt het planologisch
					 toegestaan om de agrarische bedrijfswoning (tevens) door niet functioneel met
					 het bedrijf verbonden derden te laten bewonen. Het is desalniettemin niet de
					 bedoeling dat dit ertoe zou leiden dat de woning op grond van die planologische
					 regeling toch als burgerwoning wordt aangemerkt én beschermd. Daarom wordt in
					 het wetsvoorstel expliciet geregeld dat de (voormalige) agrarische
					 bedrijfswoning die (tevens) door derden bewoond mag worden, voor wat betreft de
					 vergunningverlening aan dat bijbehorende agrarische bedrijf beschouwd wordt en
					 blijft worden als onderdeel van die inrichting (zie het voorgestelde artikel
					 1.1a, eerste lid, van de Wabo; artikel I, onderdeel A, van het wetsvoorstel).
					 Beoogd is immers een verruiming van de bewoningsmogelijkheden te kunnen
					 realiseren zonder dat dit automatisch leidt tot beperkingen voor de
					 bedrijfsvoering van het bijbehorende agrarische bedrijf, dus zonder een
					 wijziging van het milieubeschermingsregime van de woning. Aan deze woning komt
					 dus niet het (hogere) beschermingsniveau van een normale burgerwoning toe.
 
 De reikwijdte van het wetsvoorstel is beperkt tot het
						agrarische bedrijf waartoe de woning voorheen behoorde. Zoals in paragraaf 2 al
						is vermeld, ondervinden «derde» bedrijven veel minder problemen in de
						bedrijfsvoering van plattelandswoningen dan dat «bijbehorende» agrarische
						bedrijf. Dat komt omdat het niveau van milieubescherming ten aanzien van deze
						«derde» bedrijven niet wijzigt bij gebruik van de betrokken woning als
						plattelandswoning. Onder de huidige wetgeving worden bedrijfswoningen op
						grotendeels dezelfde wijze beschermd tegen hinder van geluid, fijn stof en geur
						van omliggende «derde» bedrijven als burgerwoningen. Het gebruik als
						plattelandswoning leidt derhalve onder de huidige wetgeving niet tot een
						gewijzigd beschermingsniveau. Dit wordt hieronder uitgewerkt aan de hand van
						genoemde drie, meest relevante, milieuaspecten.8Zie ook paragraaf 3 (Korte beschrijving van relevante wet- en regelgeving).
 
 Geluidhinder. De
						bedrijfswoning die wellicht een «plattelandswoning» wordt, wordt ook in zijn
						hoedanigheid van bedrijfswoning al beschermd tegen de geluidhinder van
						omliggende «derde» bedrijven. De omstandigheid dat de woning als
						«plattelandswoning» ook door niet-agrariërs kan worden bewoond, verandert
						daar niets aan: de bescherming is en blijft op het niveau van een burgerwoning,
						zodat omgekeerd de omliggende bedrijven niet met een aanscherping van de
						normering te maken krijgen.
 
 Luchtkwaliteit. Voor
						luchtkwaliteit geldt iets soortgelijks, zij het dat een en ander niet in wet-
						of regelgeving is vastgelegd, maar is uitgewerkt in de Handreiking «Fijn stof
						en veehouderijen», te vinden op de site van InfoMil (AgentschapNL).9http://www.infomil.nl/onderwerpen/landbouw-tuinbouw/overige/fijn-stof-bij/@88994/landbouw-fijn-stof-0/
 
 Geurhinder. Voor wat betreft
						geurhinder veroorzaakt door veehouderijen volgt het beschermingsniveau van
						bedrijfs- en andere woningen rechtstreeks uit de Wet geurhinder en veehouderij.
						Deze wet heeft een geheel eigen systematiek die op sommige onderdelen afwijkt
						van de in andere wetten gangbare systematiek. Met dit wetsvoorstel wordt hierin
						geen verandering gebracht.
 
 Overigens staat de omstandigheid dat er geen wettelijke
					 categorie «plattelandswoningen» wordt geïntroduceerd er niet aan in de weg
					 dat gemeenten aan dit type woningen desgewenst zelf toch een bestemming – of
					 bij voorkeur een aanduiding binnen de agrarische bestemming –
					 «plattelandswoning» toekennen. Onder omstandigheden kan dat wellicht de
					 planologische onderbouwing van de gekozen bestemming vereenvoudigen, wat in
					 voorkomende gevallen zwaarder kan wegen dan het hiervoor beschreven nadeel van
					 het gebruik van deze term. Het is hierbij van groot belang dat de vormgeving
					 van de «plattelandswoning» in het bestemmingsplan – zowel voor wat betreft
					 het leggen van de relatie met het bijbehorende agrarische bedrijf als voor wat
					 betreft de gebruiksvoorschriften – zodanig is dat duidelijk blijkt dat sprake
					 is van een geval als bedoeld in het nieuwe artikel 1.1a van de Wet algemene
					 bepalingen omgevingsrecht (zie artikel I, onderdeel A, van het
					 wetsvoorstel).
 Er is bewust voor gekozen om dit onderdeel van het
					 wetsvoorstel – in lijn met de initiatiefnota – te beperken tot de
					 agrarische bedrijfswoningen en deze niet ruimer van
					 toepassing te verklaren, bijvoorbeeld ten aanzien van door «derden» bewoonde
					 bedrijfswoningen op industrieterreinen. De toenemende functieverandering en
					 functiemenging op het platteland leidt er op veel plekken toe dat de omgeving
					 in toenemende mate geschikter wordt voor bewoning door anderen dan de
					 agrariërs zelf.10En waar dat niet het geval is (bijvoorbeeld in gebieden waar verdere intensivering van de veehouderij voorzien wordt), staat het het gemeentebestuur vrij om niet mee te werken aan een verzoek tot omzetting van een (voormalige) agrarische bedrijfswoning in een plattelandswoning. Die omstandigheid rechtvaardigt het creëren van
					 een mogelijkheid om de milieuwetgeving onder omstandigheden minder strikt toe
					 te passen dan gebruikelijk. Met andere woorden: in de specifieke veranderende
					 omgeving van het agrarisch gebied is een uitzondering op de gebruikelijke
					 toepassing van de milieuwetgeving te billijken, want het ís en blijft een
					 uitzondering. Echter, andersoortige bedrijfsmatige gebieden zoals
					 industrieterreinen lenen zich naar hun aard niet voor (het bevorderen van) een
					 menging van woon- en bedrijfsfuncties. Om die reden is ervoor gekozen om voor
					 dergelijke gebieden niet zo’n uitzonderingsmogelijkheid toe te staan.
 
 In welke situaties deze bewoning van een (voormalige)
						agrarische bedrijfswoning door derden daadwerkelijk wordt toegestaan, is
						uiteraard ter beoordeling aan het betrokken gemeentebestuur, conform de normale
						ruimtelijke besluitvormingslijn. De besluitvorming door het gemeentebestuur kan
						worden ondersteund met ruimtelijk beleid inzake plattelandswoningen. Aan het
						gemeentebestuur wordt daartoe geen verplichting opgelegd omdat zo’n
						verplichting onevenredig zwaar zou zijn in relatie tot het doel en nut ervan.
						Wel wordt het opstellen van een beleidskader aangeraden als toetsingskader voor
						verzoeken tot omzetting van agrarische bedrijfswoningen of eventueel andere
						agrarische opstallen in plattelandswoningen. In zo’n beleidskader kunnen
						allerlei relevante aspecten een plek krijgen, bijvoorbeeld de karakteristiek
						van het gemeentelijke buitengebied en de voorgenomen ontwikkelingsrichting
						daarvan, maar bijvoorbeeld ook de cultuurhistorische waarde van het landschap
						en de bebouwing, de relatie met de lokale woningmarkt, de leefbaarheid van het
						platteland, maar ook gezondheidsaspecten (de ontwikkelingen rond Q-koorts
						indachtig).
 Van belang is dat bij ruimtelijke besluitvorming onderbouwd
						dient te worden dat ter plaatse van de woning nu, maar ook in de toekomst, een
						goed woon- en leefklimaat geboden kan worden. In dat verband is het zeer wel
						denkbaar dat een gemeente het vanuit een oogpunt van een goede ruimtelijke
						ordening niet wenselijk acht om een toename van burgerbewoning toe te staan in
						een gebied dat bedoeld is voor intensieve veeteelt en mogelijk zelfs de verdere
						intensivering daarvan (bijvoorbeeld in de zogenaamde LOG’s:
						landbouwontwikkelingsgebieden), terwijl dat in gebieden waar sprake is van
						extensivering van de landbouw in algemene zin op veel minder bezwaren zou
						stuiten. Het is verstandig rekening te houden met niet alleen het karakter van
						het gebied, maar ook de redelijkerwijs te voorziene bedrijfsontwikkelingen van
						het bijbehorende bedrijf. Op grond van artikel I, onderdeel A, van het
						wetsvoorstel geniet de plattelandswoning geen bescherming tegen de nadelige
						milieueffecten van dat bedrijf. Indien de gemeente wil garanderen dat ter
						plaatse ook in de toekomst een goed woon- en leefklimaat bestaat, kan er
						aanleiding zijn niet over te gaan tot aanwijzing van de woning als
						plattelandswoning. De woning zou dan immers niet beschermd zijn tegen de
						effecten van het bedrijf in zijn huidige hoedanigheid en omvang, maar in
						beginsel ook niet tegen de effecten van datzelfde bedrijf na eventuele, al dan
						niet ingrijpende, uitbreiding of wijziging van de bedrijfsactiviteiten. Het is
						dus zaak dat de gemeente bij de besluitvorming niet alleen kijkt naar het
						bestaande bedrijf, maar in de afweging ook de te voorziene ontwikkeling van het
						bedrijf in kwestie betrekt.
 
 
 
 
 
 6.
 Geen overgangsrecht
 
 Centraal in dit wetsvoorstel staat de keuze om het planologisch
				 regime dat geldt voor opstallen en gronden bepalend te laten zijn voor de mate
				 van milieubescherming die daaraan toekomt, en niet langer (mede) het feitelijk
				 gebruik van die opstallen en gronden. Voor het overgrote deel van de opstallen
				 en gronden in Nederland zal dat geen consequenties hebben omdat die gebruikt
				 worden in overeenstemming met het geldende planologische regime. Voor een deel
				 van de situaties waarin het gebruik niet overeenstemt met de bestemming, zijn
				 ook geen consequenties te verwachten omdat dit gebruik dan is toegestaan op
				 grond van de overgangsbepalingen uit het bestemmingsplan. In dit wetsvoorstel
				 wordt onder «planologisch regime» verstaan datgene wat op grond van het
				 bestemmingsplan of een ander ruimtelijk besluit is toegestaan, inclusief de
				 daarin eventueel opgenomen overgangsbepalingen. Ook hier treedt dus geen
				 wijziging op in het beschermingsregime als gevolg van dit wetsvoorstel. Er zal
				 alleen sprake zijn van een wijziging van het beschermingsregime indien met het
				 planologisch regime strijdig gebruik ook niet op grond van overgangsrecht wordt
				 toegestaan. In die gevallen wordt, afhankelijk van het milieuaspect, de huidige
				 bescherming in meer of mindere mate (mede) bepaald door het feitelijke gebruik
				 en in die gevallen kan het wetsvoorstel ertoe leiden dat een verlaging van het
				 milieubeschermingsniveau optreedt. In relatie tot het aspect geluid werd in de
				 aangehaalde nota van toelichting bij het Activiteitenbesluit echter al
				 aangegeven dat het in dergelijke situaties gaat om het «onbedoeld» akoestisch
				 beschermen van «illegaal bewoonde gebouwen» als gevolg van de omstandigheid
				 dat het planologische regime niet wordt gehandhaafd. Dit werd, ook toen al,
				 nadrukkelijk «onwenselijk» gevonden, vooral ook omdat dit nadelige
				 consequenties voor omliggende bedrijven kan hebben die hun activiteiten wél in
				 overeenstemming met het planologische regime uitoefenen. Er is dan ook geen
				 reden om in de milieuwetgeving overgangsrecht te creëren voor die situaties
				 die in strijd zijn met het planologische regime en waarin legalisatie in het
				 ruimtelijke spoor juist achterwege is gebleven. In die situaties leidt dit
				 wetsvoorstel dus – bewust – tot een verlaging van het beschermingsniveau.
				 Indien de gemeente dit in een concreet geval, in overleg met alle
				 belanghebbenden, onwenselijk vindt, bestaat altijd de mogelijkheid om dit via
				 het ruimtelijke spoor alsnog recht te trekken.
 Naast de wijzigingen op het niveau van formele wetgeving is
				 voor de toekenning van ruimere bewoningsmogelijkheden aan een concrete
				 (voormalige) agrarische bedrijfswoning een gemeentelijk besluit nodig. Het is
				 dan aan het gemeentebestuur om te bezien of daar in dat concrete geval wellicht
				 een (aanvullende) overgangsregeling bij hoort die dan in de context van dat
				 besluit wordt vastgesteld. Voor de hand ligt dat echter niet: de
				 gebruiksmogelijkheden worden immers verruimd zonder dat dat tot een beperking
				 van de bedrijfsvoering voor het nabijgelegen bedrijf leidt, zodat van een
				 aantasting van bestaande rechten – die door overgangsrecht beschermd zouden
				 moeten worden – geen sprake is.
 Het wetsvoorstel kan ook gevolgen hebben voor gebouwen die
				 legaal worden bewoond en ingevolge de huidige wetgeving overeenkomstig het
				 feitelijke gebruik een hoger milieubeschermingsniveau genieten tegenover de
				 eigen agrarische inrichting dan onder dit wetsvoorstel. Het gaat hier om de
				 situaties die zijn aangehaald tijdens het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer.11Zie paragraaf 4 van deze memorie van toelichting. In die gevallen trachtte de gemeente via het
				 bestemmingsplan bewoning van een (voormalige) agrarische bedrijfswoning door
				 niet-agrariërs mogelijk te maken binnen de agrarische bestemming, derhalve
				 zonder het beschermingsniveau te verhogen naar dat van een burgerwoning, maar
				 oordeelde de rechter dat toch een hoger milieubeschermingsniveau gold omdat de
				 huidige wetgeving aanknoopt bij het feitelijk gebruik en de woning in die
				 situatie niet als bedrijfswoning maar feitelijk als burgerwoning bewoond werd.
				 Het gaat hier slechts om een beperkt aantal gevallen die bovendien nogal
				 casuïstisch zijn, en waarbij in de praktijk overigens ook niet altijd
				 problemen zijn ontstaan. Er is geen aanleiding om voor deze incidentele
				 gevallen overgangsrecht te maken.
 Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat het planologisch regime
				 dat volgens dit wetsvoorstel bepalend is voor de mate van bescherming, ook kan
				 zijn neergelegd in rechtsfiguren die nog onder oude wetgeving tot stand zijn
				 gebracht. Het overgangsrecht dat bij invoering van de Wro (per 1 juli 2008) en
				 de Wabo (per 1 oktober 2010) is opgesteld, voorziet hierin. Zo moet een
				 besluit tot vrijstelling op grond van artikel 19 van de WRO, waarvoor het
				 verzoek voor 1 juli 2008 is ingediend, ingevolge artikel 19b van de WRO als
				 bijlage bij het bestemmingsplan worden gevoegd, waarna deze besluiten bij
				 actualisatie van dat plan daarin opgaan (artikel 9.1.10, eerste lid, van de
				 Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening). Een op de WRO gebaseerd
				 bestemmingsplan geldt als een bestemmingsplan op grond van de Wro (artikel
				 9.1.4, eerste lid, van genoemde invoeringswet). En artikel 1.5, eerste lid, van
				 de Invoeringswet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht bepaalt dat een
				 projectbesluit op grond van artikel 3.10 Wro wordt gelijkgesteld met een
				 omgevingsvergunning voor het gebruik van gronden en dergelijke in strijd met de
				 bestemming.
 
 
 
 7.
 Uitvoering en handhaafbaarheid
 
 
 Het wetsvoorstel is door de Inspectie voor Leefomgeving en
					 Transport (waarin de VROM-Inspectie is opgegaan) getoetst op uitvoerbaarheid en
					 handhaafbaarheid. Daarbij is geconcludeerd dat het wetsvoorstel duidelijk is en
					 tevens goed uitvoerbaar en handhaafbaar.
 Voor wat betreft met name de artikelen II en III is
					 aangegeven dat deze onderdelen van het wetsvoorstel een breder
					 toepassingsbereik hebben dan de verkorte titel «wetsvoorstel
					 plattelandswoningen» suggereert. Dit deel van het wetsvoorstel zou uitvoerende
					 instanties die geen knelpunten ondervinden ten aanzien van plattelandswoningen,
					 kunnen ontgaan door de verkorte titel van het wetsvoorstel.
 Om redenen van herkenbaarheid is ervoor gekozen de
					 inhoudelijke aanduiding «plattelandswoningen» in het opschrift van het
					 wetsvoorstel op te nemen. Zowel in het volledige opschrift en in de considerans
					 als in de memorie van toelichting is expliciet te lezen dat genoemde bepalingen
					 een breder toepassingsbereik hebben. Desalniettemin zal, om aan dit bezwaar
					 tegemoet te komen, aan deze ruimere toepassing te zijner tijd expliciet
					 aandacht worden besteed bij de communicatie rond de invoering van deze
					 wetswijziging.
 Voorts heeft de beoordeling door de Inspectie op een enkel
					 punt geleid tot nadere verduidelijking in deze memorie van toelichting.
 
 
 
 
 8.
 Administratieve lasten
 
 
 De voorgestelde wijzigingen leiden voor bestaande situaties
					 in beginsel niet tot administratieve lasten en er worden ook geen nieuwe
					 informatie- of onderzoeksverplichtingen in het leven geroepen. Het
					 beschermingsregime van gronden en opstallen, voor zover het gebruik daarvan
					 niet in overeenstemming is met het planologische regime, wijzigt van
					 rechtswege. Hoogstens in een concreet geval waarin gemeente en belanghebbenden
					 dat ongewenst vinden, kan dit via een gemeentelijk besluit worden aangepast,
					 maar dat is dan feitelijk het gevolg van de omstandigheid dat in een eerder
					 stadium handhaving van het planologische regime achterwege is gebleven.
 Voor bedrijven – die aanvankelijk in hun bedrijfsvoering
					 belemmerd werden of dreigden te worden – ontstaat eerder een vermindering van
					 administratieve lasten als zij geen rekening meer hoeven te houden met (de
					 bescherming van) in strijd met de bestemming bewoonde panden nabij hun bedrijf.
					 Doordat onrechtmatig bewoonde panden niet langer op het niveau van een
					 burgerwoning beschermd worden, zullen ook de nalevingskosten afnemen. Er hoeven
					 immers geen of minder maatregelen getroffen te worden om de nadelige
					 milieueffecten van het bedrijf weg te nemen of te compenseren.
 
 Specifiek voor de plattelandswoningen geldt dat voor de
				 verruiming van de bewoningsmogelijkheden van een (voormalige) agrarische
				 bedrijfswoning een ruimtelijk besluit van het gemeentebestuur nodig is. Dat is
				 echter niet het gevolg van dit wetsvoorstel, maar van de wens om de
				 gebruiksmogelijkheden, de functie van die bedrijfswoning aan te passen aan de
				 huidige tijd en de daaruit voortvloeiende wensen. Dit wetsvoorstel zorgt er
				 alleen voor dat zo’n aanpassing daadwerkelijk vorm kan krijgen, wat voorheen
				 regelmatig belemmerd werd door de milieuwetgeving.
 
 
 
 9.
 Financiële gevolgen
 
 Van dit wetsvoorstel zijn geen noemenswaardige nadelige
				 financiële consequenties te verwachten. Voor alle opstallen en gronden die in
				 overeenstemming met het planologische regime worden gebruikt, verandert er in
				 principe niets aan het niveau van milieubescherming. Alleen waar een pand wordt
				 gebruikt in strijd met de planologische status en dit feitelijk gebruik een
				 hoger niveau van milieubescherming met zich meebracht dan dat behorend bij de
				 planologische status, leidt dit wetsvoorstel tot een verlaging van het
				 beschermingsniveau tot het niveau dat op grond van de planologische status
				 passend is. Omdat dat aanvankelijk hogere beschermingsniveau het gevolg was van
				 handelen in afwijking van de planologische status en dus eigenlijk niet
				 gerechtvaardigd was, brengt dat geen financieel nadeel met zich mee.
 
 Bovendien leidt de toepassing van dit wetsvoorstel in dat
					 verband tot een verruiming van de gebruiksmogelijkheden van de woning: was
					 voordien sprake van een agrarisch bedrijf met bijbehorende bedrijfswoning, na
					 gemeentelijke besluitvorming is het mogelijk de (voormalige) agrarische
					 bedrijfswoning ook te (laten) bewonen door iemand die geen relatie met het
					 bedrijf heeft. Tot financieel nadeel zal dit dus niet leiden, integendeel.
 Tegelijkertijd leidt deze ruimere bewoningsregeling niet tot
					 een beperking van de bedrijfsvoering van het agrarische bedrijf waarvan de
					 woning als bedrijfswoning deel uitmaakte. Ook hier zal dus geen sprake zijn van
					 nadelige financiële consequenties.
 
 Specifiek voor de plattelandswoningen geldt wel, zoals
				 opgemerkt in paragraaf 8, dat voor de omzetting van een bedrijfswoning naar een
				 plattelandswoning een gemeentelijk ruimtelijk besluit nodig is. Hoewel een
				 dergelijke omzetting niet van rechtswege uit dit wetsvoorstel voortvloeit,
				 brengt dit wel in beperkte mate kosten met zich mee; de hoogte van die kosten
				 is mede afhankelijk van de keuze van het instrument. Ook aan het eventueel
				 opstellen van gemeentelijk beleid ter ondersteuning van de besluitvorming over
				 plattelandswoningen zullen kosten zijn verbonden. Het opstellen van dergelijk
				 beleid wordt in dit wetsvoorstel weliswaar aangeraden, maar niet verplicht
				 gesteld.
 
 
 
 10.
 Consultatie en adviezen
 
 Tijdens de totstandkoming van het wetsvoorstel is op 18 maart
				 2011 overleg gevoerd met bestuurlijke en ambtelijke delegaties van de provincie
				 Noord-Brabant, onder wie toenmalig initiatiefnemer, thans gedeputeerde Van
				 Heugten, en van de gemeenten Sint-Oedenrode en Alphen-Chaam. Bij die
				 gelegenheid is van gedachten gewisseld over de uitgangspunten en vormgeving van
				 het wetsvoorstel, waarbij het Rijk de randvoorwaarden creëert en de
				 verantwoordelijkheid voor de keuze om een woning wel of niet als
				 «plattelandswoning» aan te merken bij de gemeente ligt en blijft liggen. Die
				 uitgangspunten zijn besproken aan de hand van een aantal concrete
				 casusbeschrijvingen en werden breed gedeeld. Voorts is gesproken over het al
				 dan niet creëren van een afzonderlijke categorie «plattelandswoningen» in
				 wet- en regelgeving, uitmondend in de keuze zoals gemotiveerd in paragraaf 5
				 onder B.
 
 Vervolgens zijn in mei en juni 2011 aan de hand van een
					 vergevorderd concept van het wetsvoorstel VNG, IPO en LTO Nederland
					 geconsulteerd.
 In het Directeurenoverleg Ruimte op 1 juni 2011 – een
					 regulier overleg op directeursniveau waaraan onder meer VNG, IPO en het
					 ministerie van Infrastructuur en Milieu deelnemen en dat direct gepositioneerd
					 is onder het Bestuurlijk Overleg Ruimte – is namens de VNG aangegeven dat
					 geen bestuurlijke reactie op dit wetsvoorstel zal worden gegeven, maar dat
					 wordt volstaan met de ambtelijke inbreng van gemeenten die via het zogenaamde
					 ROM-netwerk is ontvangen. Het IPO constateerde al eerder dat dit wetsvoorstel
					 hoofdzakelijk betrekking heeft op de (bevoegdheden van) gemeenten en in veel
					 mindere mate op de provincies. Om die reden heeft ook het IPO ervoor gekozen te
					 volstaan met inbreng op ambtelijk niveau.
 
 
 In datzelfde Directeurenoverleg Ruimte op 1 juni 2011 hebben
					 de vertegenwoordigers van VNG en IPO beiden aangegeven zich te kunnen vinden in
					 de hoofdlijnen en uitgangspunten van het voorstel. Wel hebben beide
					 organisaties op uiteenlopende onderdelen vragen gesteld en aandachtspunten
					 meegegeven, onder andere in relatie tot de ruimtelijke ordening in de praktijk,
					 over de relatie tussen ruimtelijke ordening en de toepassing van de
					 milieuregelgeving in dit verband, maar bijvoorbeeld ook over de samenhang met
					 de systematiek van de Wet geurhinder en veehouderij. Die inbreng heeft geleid
					 tot een aantal aanpassingen en verduidelijkingen in de memorie van
					 toelichting.
 Het belangrijkste onderdeel, tevens de grootste gemene deler
					 van de reacties van VNG en IPO, betrof de onderbouwing van het besluit om een
					 woning als plattelandswoning aan te merken. Van de zijde van beide organisaties
					 is benadrukt dat bij de ruimtelijke besluitvorming onderbouwd zal moeten worden
					 dat ter plaatse van de plattelandswoning een goed woon- en leefklimaat geboden
					 moet kunnen worden. Gezien de veelal beperkte afstand tussen
					 plattelandswoningen en nabijgelegen bedrijfsopstallen kan dat lastig zijn, met
					 name in situaties waarin de bedrijfsvoering ter plaatse niet wordt beëindigd.
					 In dit verband is het belang van een integrale ruimtelijke afweging in de
					 memorie van toelichting nader benadrukt en verduidelijkt.
 
 LTO Nederland heeft aangegeven aarzelingen te hebben bij dit
				 wetsvoorstel. Ook deze betreffen met name de situatie waarin de bedrijfsvoering
				 ter plaatse wordt voortgezet – en in de toekomst wellicht uitgebreid of
				 geïntensiveerd – en de veelal op korte afstand gelegen woning van het
				 bedrijf wordt afgesplitst. Hoewel juridisch wordt geregeld dat de bewoner in
				 zo’n geval geen bescherming tegen de nadelige milieueffecten van het bedrijf
				 geniet, vreest men toch conflictsituaties, die door wetgeving nu eenmaal niet
				 altijd kunnen worden voorkomen. Het zou de voorkeur van LTO hebben om de
				 regeling inzake plattelandswoningen te beperken tot situaties waarin het
				 bedrijf ter plaatse wordt beëindigd en alleen in die gevallen voor de
				 bijbehorende woning in zijn agrarische omgeving ruimere bewoningsmogelijkheden
				 te (kunnen) creëren. LTO Nederland is zich ervan bewust dat het doel van het
				 wetsvoorstel was om bestaande situaties waar bedrijfswoning en bedrijfsgebouwen
				 van elkaar gesplitst zijn, te legaliseren en dat deze wens ook leeft bij een
				 deel van de achterban.
 
 
 
 
 ARTIKELEN
 
 Artikel I
 Onderdeel A
 In het voorgestelde artikel 1.1a van de Wabo wordt geregeld dat
				een (voormalige) bedrijfswoning behorend bij een inrichting waarin agrarische
				activiteiten worden uitgevoerd, die op grond van het bestemmingsplan, de
				beheersverordening of de omgevingsvergunning door een derde bewoond mag worden,
				voor de toepassing van de Wabo en de daarop berustende bepalingen wordt
				beschouwd als onderdeel van die inrichting, tenzij bij of krachtens die wet
				anders is bepaald. In een aantal gevallen zal een bedrijfswoning al geen
				onderdeel meer zijn van een bedrijf – omdat het bedrijf in andere handen is
				overgegaan of omdat het bedrijf ter plaatse is beëindigd – maar in andere
				gevallen zal een woning die wel nog als bedrijfswoning fungeert, in het
				bestemmingsplan mogelijk al een ruimere gebruiksmogelijkheid krijgen,
				anticiperend op een toekomstige functiewijziging die wordt voorzien. Om die
				reden wordt in dit artikel gesproken over zowel een bedrijfswoning behorend tot
				een agrarische inrichting, als een bedrijfswoning voorheen behorend tot een agrarische inrichting.
 De initiatiefnota plattelandswoningen ziet op de problematiek van
				(voormalige) agrarische bedrijfswoningen. Conform de bedoeling van die nota
				wordt in artikel 1.1a aangehaakt bij het begrip inrichting, meer specifiek bij
				het begrip landbouwinrichting. Die term is ontleend aan het Besluit
				omgevingsrecht. Er is niet voor gekozen om aan te sluiten bij de aard van de
				activiteiten die bij een bedrijf plaatsvinden, hoewel dat op zich beter zou
				passen bij de benadering die is gekozen in het Activiteitenbesluit.12 Zie het ontwerpbesluit houdende wijziging van het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (agrarische activiteiten in het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer) (Stcrt. 2010, 21221). Het wetsvoorstel zou dan echter onbedoeld een te
				ruime werking kunnen krijgen. De omschrijving van de (agrarische) activiteiten
				in het tweede lid is overgenomen uit het in procedure zijnde ontwerpbesluit
				waarbij agrarische activiteiten worden opgenomen in het
				Activiteitenbesluit.
 Onder «een derde» wordt in de context van artikel 1.1a verstaan
				een persoon die niet of niet langer functioneel is verbonden aan de agrarische
				inrichting. De uitzondering aan het slot van het eerste lid («tenzij bij of
				krachtens deze wet anders is bepaald») is opgenomen om een afwijkende regeling
				te kunnen treffen indien toepassing van de hoofdregel tot ongewenste gevolgen
				zou leiden.
 
 Met artikel 1.1a wordt expliciet geregeld dat ook de
				 (voormalige) agrarische bedrijfswoning die door een derde wordt bewoond of
				 bewoond mag worden, voor de toepassing van de milieuwetgeving blijft gelden als
				 een agrarische bedrijfswoning. Hiermee is beoogd invulling te geven aan de
				 doelstellingen van de initiatiefnota inzake plattelandswoningen, zonder in de
				 wet- en regelgeving een aparte nieuwe categorie woningen te introduceren. De
				 «plattelandswoningen» hebben in deze constructie de bestemming of aanduiding
				 «agrarische bedrijfswoning» (als het bedrijf waarvan de woning voorheen
				 onderdeel vormde, nog aanwezig is) dan wel «voormalige agrarische
				 bedrijfswoning» (als het bijbehorende bedrijf is beëindigd). Als een
				 voormalige agrarische bedrijfswoning de planologische status van een
				 (volwaardige) burgerwoning heeft of verkrijgt, geldt deze bepaling niet. Er is
				 dan immers in planologisch opzicht niet langer sprake van een bedrijfswoning.
				 Een dergelijke tot burgerwoning herbestemde woning is in planologische zin
				 geheel afgescheiden van het bedrijf en geniet ingevolge het voorstelde artikel
				 2.14 van de Wabo (onderdeel B van artikel I van het wetsvoorstel) de (hogere)
				 bescherming tegen nadelige milieueffecten die bij die status van burgerwoning
				 behoort (zie in dit verband ook paragraaf 3 van het algemeen deel van deze
				 memorie van toelichting). De reden dat in artikel 1.1a niet uitsluitend wordt
				 gesproken over agrarische bedrijfswoningen, maar ook over voormalige agrarische bedrijfswoningen, is om toepassing
				 van deze regeling ook mogelijk te maken voor situaties waarin de functionele
				 relatie tussen agrarisch bedrijf en bijbehorende bedrijfswoning al eerder is
				 verbroken, maar de woning eerder nog niet door derden bewoond kon worden zonder
				 nadelige gevolgen voor de bedrijfsvoering omdat, zoals uitvoerig beschreven in
				 deze memorie van toelichting, de geldende wet- en regelgeving daaraan nog in de
				 weg stond.
 Zoals uiteengezet in paragraaf 5, onder B, van het algemeen
				 deel van deze memorie van toelichting is deze bepaling beperkt tot (voormalige)
				 bedrijfswoningen bij agrarische bedrijven en is er
				 bewust voor gekozen om niet een soortgelijke regeling voor gebieden met een
				 ander karakter – bijvoorbeeld industrieterreinen – te treffen.
 
 Onderdeel B
 De Wabo maakt het op dit moment niet mogelijk om in het kader van
				de vergunningverlening bij het beschermen van hindergevoelige gronden of
				bouwwerken rekening te houden met de planologische status ervan. De
				planologische status van een grond of bouwwerk heeft immers niet rechtstreeks
				iets met milieubelangen te maken. Ook de Afdeling bestuursrechtspraak van de
				Raad van State (hierna: ABRS) is deze mening toegedaan. In ABRS 15 juni 2000,
				AB 2000, 353, m.nt. F.C.M.A. Michiels, heeft de Afdeling geoordeeld dat het het
				bevoegd gezag niet vrijstaat om bij de invulling van de beoordelingsvrijheid
				die het bevoegd gezag krachtens de artikelen 8.10 en 8.11 van de Wm toekomt,
				betekenis toe te kennen aan de planologische status van een hindergevoelig
				object, maar dat het feitelijk gebruik dat van het hindergevoelige object wordt
				gemaakt, doorslaggevend is. In de betreffende zaak had het bevoegd gezag,
				vanwege de illegale status van een woonboot, deze woonboot een lager
				beschermingsniveau geboden. Michiels stelt in zijn noot onder deze uitspraak:
				«De Afdeling had geen keus. De milieuwetgeving maakt nu eenmaal geen
				onderscheid tussen legaal en illegaal gevestigde hindergevoelige objecten.»
				Michiels acht dit een onbevredigend resultaat. De Afdeling heeft bovenstaand
				standpunt in diverse latere uitspraken bekrachtigd. De inhoud van de artikelen
				8.10 en 8.11 van de Wm is overgenomen in artikel 2.14 van de Wabo. Dat artikel
				regelt onder meer de beoordeling van de gevolgen van de inrichting voor het
				milieu. De Wabo, die op 1 oktober 2010 in werking is getreden, beoogt geen
				wijzigingen aan te brengen in de beoordelingskaders voor vergunningverlening,
				zodat bestaande Wm-jurisprudentie haar waarde heeft behouden.
 Dit onderdeel van het wetsvoorstel voegt aan artikel 2.14 van de
				Wabo een nieuw zevende lid toe. Deze bepaling zorgt ervoor dat bij het
				beoordelen van een aanvraag om een omgevingsvergunning een koppeling wordt
				gelegd tussen milieu en ruimtelijke ordening. Bij het beschermen van woningen
				en andere bouwwerken in de omgeving van de inrichting moet niet langer worden
				uitgegaan van het feitelijk gebruik daarvan, maar van de planologische status
				van de betrokken gronden. In de meeste gevallen zal dit de bestemming uit het
				bestemmingsplan of de beheersverordening zijn. Het is ook mogelijk dat, in
				afwijking van het bestemmingsplan of de beheersverordening, met toepassing van
				artikel 2.12, eerste lid, van de Wabo een omgevingsvergunning is verleend op
				grond waarvan de bewoning of een andere vorm van gebruik is toegestaan. Verder
				kan sprake zijn van een overgangsrechtelijke situatie op grond van het
				bestemmingsplan. Al deze gevallen worden gedekt door het voorgestelde zevende
				lid van artikel 2.14.
 Bovenstaande aanvulling van artikel 2.14 van de Wabo werkt door
				in artikel 8.40 van de Wm. Die bepaling bevat een grondslag om bij of krachtens
				algemene maatregel van bestuur regels te stellen voor inrichtingen. Artikel
				8.40, tweede lid, van de Wm verwijst onder andere naar artikel 2.22 van de
				Wabo, waarin vervolgens weer wordt verwezen naar de artikelen 2.10 tot en met
				2.20 van die wet.
 Artikelen II en III
 Deze artikelen bevatten aanpassingen van de geluidwetgeving. Het
				gaat om wijzigingen in de Wet geluidhinder en de Wm. Hierbij is uitgegaan van
				de tekst van deze wetten zoals die komt te luiden volgens het wetsvoorstel
				Invoeringswet geluidproductieplafonds13 Kamerstukken I 2010/11, 32 625, A. respectievelijk het wetsvoorstel tot wijziging van de
				Wet milieubeheer (modernisering instrumentarium geluidbeleid,
				geluidproductieplafonds).14 Kamerstukken I 2010/11, 32 252, A.
 In de Wet geluidhinder wordt een woning thans gedefinieerd als:
				«gebouw dat voor bewoning gebruikt wordt of daartoe bestemd is» (artikel 1).
				Dit betekent dat wordt uitgegaan van het feitelijk gebruik of de bestemming.
				Dat laatste kan bijvoorbeeld van belang zijn als een pand zonder woonbestemming
				(zoals een kantoorpand) feitelijk bewoond wordt, maar ook als een woning die
				een woonbestemming heeft, tijdelijk niet bewoond wordt. Voorgesteld wordt om
				ook hier in alle gevallen consequent uit te gaan van de planologische status
				van het gebouw. Om de planologische status te beschrijven kan niet volstaan
				worden met de zinsnede «tot bewoning bestemd». Hiermee wordt namelijk alleen
				gedoeld op de bestemming volgens het geldende bestemmingsplan. Ook situaties
				die niet overeenkomstig de bestemming worden gebruikt, kunnen echter
				planologisch toegestaan zijn. Dit doet zich bijvoorbeeld voor als sprake is van
				overgangsrecht of als de strijd met het bestemmingsplan is opgeheven met
				toepassing van artikel 2.12, eerste lid, van de Wabo. De voorgestelde
				formulering houdt met deze gevallen rekening. De formulering komt erop neer dat
				de planologische status bepalend is voor de vraag of sprake is van een woning
				in de zin van de Wet geluidhinder die op basis van die wet bescherming geniet,
				ongeacht uit welk besluit die status precies volgt. Een woning kan ook
				betrekking hebben op een gedeelte van een gebouw
				waar bewoning is toegestaan. Deze toevoeging vergeleken met de huidige Wet
				geluidhinder brengt de definitie in lijn met het Activiteitenbesluit en het
				toekomstige Besluit geluidhinder milieubeheer.
 Ook de definities van «ander geluidsgevoelig gebouw» en
				«geluidsgevoelig terrein» in artikel 1 van de Wet geluidhinder worden zodanig
				aangepast dat daarin voortaan wordt uitgegaan van de planologische status van
				die gebouwen en terreinen. Artikel III wijzigt in artikel 11.1, eerste lid, van
				de Wm de begripsomschrijving van «geluidsgevoelig object» op overeenkomstige
				wijze.
 Artikel IV
 Onderdeel 1
 
 Bezien is of het mogelijk was de systematiek van de Wet
				 geurhinder en veehouderij (Wgv) meer in overeenstemming te brengen met die van
				 de Wet geluidhinder. De Wgv heeft echter een zodanige eigen, afwijkende
				 systematiek die bovendien een sterk politieke achtergrond heeft, dat dit zou
				 leiden tot ingrijpende wijzigingen in de Wgv met een omvangrijke
				 overgangsproblematiek tot gevolg. Daarbij komt dat in de initiatiefnota van Van
				 Heugten werd aangegeven dat de knelpunten rond de plattelandswoningen zich niet
				 zozeer op het terrein van de Wgv voordeden, maar meer betrekking hadden op
				 andere milieuaspecten (geluid en luchtkwaliteit). Van Heugten stelde in zijn
				 bij de nota gevoegde voorontwerp zelf dan ook geen wijziging van de Wgv
				 voor.
 Al met al is er in de context van dit wetsvoorstel geen
				 aanleiding voor een ingrijpende wijziging van de Wgh die tot veel discussie zou
				 leiden. Daarom wordt in dit wetsvoorstel alleen de definitie van «geurgevoelig
				 object» in artikel 1 van de Wgv aangepast in die zin dat de planologische
				 status in die definitie (in lijn met de artikelen II en III van dit voorstel)
				 wordt verduidelijkt.
 
 Ingevolge die definitie kunnen locaties waar mensen wonen of
				 verblijven, worden aangemerkt als geurgevoelig object. In het algemeen bepalen
				 drie criteria de reikwijdte van het begrip «geurgevoelig object» en de mate
				 van bescherming van een zodanig object:
 
 
 –
 de verblijfsduur van de mensen op een locatie,
 
 
 –
 het aantal mensen op een locatie, en
 
 
 –
 de bijzondere gevoeligheid van groepen mensen voor
						geur.
 
 
 Het eerstgenoemde criterium bepaalt of een locatie een
				 geurgevoelig object is. De beide andere criteria bepalen de mate van
				 bescherming (de hoogte van het beschermingsniveau). De huidige Wgv heeft
				 betrekking op gebouwen die blijkens aard, indeling en inrichting geschikt zijn
				 om te worden gebruikt voor menselijk wonen of menselijk verblijf en die
				 daarvoor permanent of op een daarmee vergelijkbare wijze worden gebruikt. Onder
				 de huidige wet is in de definitie van geurgevoelig object niet alleen van
				 belang dat een locatie (feitelijk) voor wonen of verblijven is bedoeld, maar
				 moet dit gebruik ook juridisch-planologisch zijn toegestaan.15 Zie artikel 1 van de Wet geurhinder en veehouderij en de daarbij behorende memorie van toelichting (Kamerstukken II 2005/06, 30 453, nr. 3, blz. 16–17). Met dit wetsvoorstel wordt die
				 juridisch-planologische status verduidelijkt. Omdat het element «gebruik» in
				 de definitie van geurgevoelig object een beperkende werking heeft en – anders
				 dan in de huidige Wet geluidhinder – dus niet tot een uitbreiding van de te
				 beschermen objecten leidt, is ervoor gekozen dit element uit de definitie
				 ongemoeid te laten.
 Onderdeel 2
 Bij een beslissing inzake de omgevingsvergunning voor het
				oprichten of veranderen van een veehouderij betrekt het bevoegd gezag de
				geurhinder door de geurbelasting vanwege tot veehouderijen behorende
				dierenverblijven uitsluitend op de wijze als aangegeven bij of krachtens de
				artikelen 3 tot met 9 van de Wet geurhinder en veehouderij (zie artikel 2,
				eerste lid, van die wet).
 Het algemene beschermingsregime voor
				geurgevoelige objecten is geregeld in artikel 3, eerste lid, van de Wet
				geurhinder en veehouderij. Daar zijn eisen neergelegd ten aanzien van
				geurbelasting die moeten worden betrokken bij het verlenen van een
				omgevingsvergunning voor een veehouderij.
 Voor de bescherming van (voormalige) bedrijfswoningen bevat de Wet geurhinder en veehouderij een
				 specifiek, gedifferentieerd regime. Dat regime is neergelegd in artikel 3,
				 tweede lid. Die bepaling regelt de relatie tussen een veehouderij en:
 
 
 a.
 een geurgevoelig object van een andere veehouderij, en
 
 
 b.
 een geurgevoelig object dat voorheen bij een andere
						veehouderij hoorde maar dat na 19 maart 2000 heeft opgehouden deel uit te
						maken van die andere veehouderij.
 
 
 Met artikel 3, tweede lid, is destijds een tussenniveau
				 gecreëerd qua bescherming tegen geurhinder tussen een normale burgerwoning en
				 de eigen bedrijfswoning. Andere milieuaspecten zoals geluidhinder kennen alleen
				 de twee genoemde uitersten: burgerwoning dan wel (eigen) bedrijfswoning.
				 Artikel 3, tweede lid, van de Wet geurhinder en veehouderij bevat – in lijn
				 met de destijds geldende Regeling beëindiging veehouderijtakken (RBV) en
				 «ruimte voor ruimte» (RvR) – een bewuste keuze om woningen in een agrarisch
				 gebied wel door niet-agrariërs te laten bewonen maar daaraan niet het
				 beschermingsniveau van een burgerwoning toe te kennen. Geurgevoelige objecten
				 die onderdeel uitmaken of hebben uitgemaakt van een andere veehouderij, zoals
				 bedrijfswoningen, zijn veelal in de directe nabijheid van de dierenverblijven
				 gesitueerd. Die objecten worden dan uitsluitend of voornamelijk door de eigen
				 dierenverblijven belast. Deze objecten worden slechts beperkt beschermd. Ter
				 vermindering van het aantal situaties waarin de nabijgelegen veehouderij wel
				 degelijk een (aanzienlijke) bijdrage levert aan de geurbelasting, is in artikel
				 3, tweede lid, wel een afstand voorgeschreven die ten minste moet worden
				 aangehouden tussen de veehouderij en een geurgevoelig object op het terrein van
				 de nabijgelegen veehouderij.16 Zie: Kamerstukken II 2005/06, 30 453, nr. 3, blz. 19.
 Artikel 14 van de Wet geurhinder en veehouderij bevat een
				tijdelijke regeling voor woningen (niet voor andere geurgevoelige objecten) die
				op of na 19 maart 2000 nieuw zijn gebouwd ter vervanging van gesloopte
				agrarische bedrijfsopstallen. De achtergrond hiervan ligt in de eerdergenoemde
				regelingen inzake bedrijfsbeëindiging (RBV/RvR).17De datum 19 maart 2000 is de datum van inwerkingtreding van de Regeling beëindiging veehouderijtakken. Deze regeling is per 1 april 2007 ingetrokken. Het feitelijke karakter van de woning is hier
				doorslaggevend voor de mate van milieubescherming die rechtstreeks uit de wet
				volgt. Het beschermingsniveau is gelijk aan dat van een bedrijfswoning bij een
				veehouderij.
 Voor bedrijven die niet gestopt zijn, maar waarvan de woning qua
				gebruik wordt afgesplitst (plattelandswoning), bevat de Wet geurhinder en
				veehouderij echter geen regeling. Voor dergelijke bedrijven en de bijbehorende
				(voormalige) bedrijfswoning bevat dit wetsvoorstel in algemene zin een regeling
				waardoor burgerbewoning van de woning geen belemmering kan vormen voor de
				bedrijfsvoering van het naastgelegen bedrijf (zie artikel I, onderdeel A: het
				voorgestelde artikel 1.1a van de Wabo). De Wabo is echter in algemene zin niet
				van toepassing op de geurhindertoetsing bij de verlening van een
				omgevingsvergunning; daarop is alleen de Wet geurhinder en veehouderij zelf van
				toepassing (artikel 2, eerste lid). Het voorgestelde artikel 1.1a van de Wabo
				werkt in die toetsing dus niet automatisch door. Daarom wordt in artikel IV,
				onderdeel 2, van het wetsvoorstel aanvullend geregeld dat artikel 1.1a van de
				Wabo ook van toepassing wordt voor de geurhindertoetsing bij de
				vergunningverlening aan dit soort niet gestopte bedrijven. Dit gebeurt door het
				toevoegen van een nieuw derde lid aan artikel 2 van de Wet geurhinder en
				veehouderij.
 Artikel V
 Inwerkingtreding geschiedt op een bij koninklijk besluit te
				bepalen tijdstip. Hiervoor is gekozen uit een oogpunt van flexibiliteit.
 
 
 
 
 De minister van Infrastructuur
			 en Milieu,
 
 M. H.
 Schultz van Haegen-Maas Geesteranus