Integriteit Financiële sector en terrorismebestrijding; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28106, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28106 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28106Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 106Integriteit financiële sector en terrorismebestrijdingnr. 4LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 29 maart 2002De vaste commissie voor Financiën1 heeft
een aantal vragen voorgelegd aan de regering over bovenvermelde nota. De minister
van Financiën heeft deze vragen beantwoord bij brief van 21 maart 2002.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CroneDe griffier van de commissie,Berck 1Welke stappen worden er ondernomen om illegale geldstromen,
zoals bij het ondergronds bankieren, op te sporen?Zie antwoord op vraag 25.2Kan de regering aangeven welke van de in vraag 1 bedoelde
maatregelen specifiek gericht zijn op de bestrijding van terrorisme? Welke
initiatieven resulteren uit aantoonbare lacunes?Zie antwoord op vraag 3.3Welke beleidsvoornemens hebben specifiek ten doel een
bijdrage te vormen aan de bestrijding van terrorisme? Is het, gelet op het
doel van de nota, niet aangewezen slechts die maatregelen te treffen die een
aantoonbare bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van terrorisme?In de bijlage bij de nota is een overzicht gegeven van de beleidsvoornemens
die in deze nota aan de orde zijn en de relatie met de beleidsvoornemens uit
het actieplan terrorismebestrijding en veiligheid van het kabinet. Het grootste
deel van de beleidsvoornemens uit de nota wordt gedekt door deze onderdelen
van het actieplan. Een aantal beleidsvoornemens is toegevoegd vanuit het oogmerk
zoals omschreven in de inleiding van de nota zelf, te weten het presenteren
van een samenhangende aanpak.Daarbij geldt, zoals ook omschreven in de inleiding van de nota, dat terrorismebestrijding
in een bredere context dient te worden geplaatst, net als overige criminaliteit,
en dat effectieve terrorismebestrijding alleen maar mogelijk is indien adequate
wet- en regelgeving aanwezig is en verantwoordelijke organisaties adequaat
zijn toegerust om criminaliteit in brede zin te kunnen aanpakken.4De gepresenteerde plannen dateren veelal van voor 11
september 2001. Welke nieuwe initiatieven zijn er genomen aan de hand van
inzichten ontwikkeld na 11 september 2001?Nieuwe voornemens zijn in het bijzonder het toezicht op trustmaatschappijen,
follow up van nieuwe aanbevelingen van de FATF, Herziening Sanctiewet 1977,
bestrijding misbruik corparate entities, versterking van het FEC, versterking
van het MOT en de versterking van de samenwerking van de FIOD-ECD met de KLPD.Voor de overige plannen geldt dat zij veelal voor 11 september ter hand
waren genomen en in de periode nadien hoge prioriteit hebben gekregen en/of
zijn herijkt op aspecten van terrorismebestrijding.5Is er een risicoanalyse gemaakt naar de uitbreiding
van de maatregelen in samenhang met de effectieve bestrijding van financiering
van terrorisme?Zie antwoord op vraag 3.6Wat is de omvang van de administratieve lasten voor
het bedrijfsleven als gevolg van de maatregelen? Hoe hoog zijn de kosten die
de toezichthouders doorberekenen aan de ondertoezichtgestelden?Zie antwoord op vraag 33 en op vraag 75. 7Op welke wijze wordt naast de opsporing en preventie
de vervolging van verdachten, als onderdeel van de ketenbenadering, geïntensiveerd?Voor de voorziene intensiveringen en verbeteringen op het terrein van
de vervolging zij kortheidshalve verwezen naar 4.4 van de nota.Het openbaar ministerie vervult een belangrijke rol in de keten van opsporing
en vervolging van witwassen. De Landelijk officier van justitie geeft sturing
aan het BLOM, dat analyses beschikbaar stelt aan de Nederlandse politie en
hiermee fungeert als aanjager van opsporingsonderzoek naar witwassen. In dit
kader is ook de zogenaamde Hit and Run Money laundering (HARM)-methode ontwikkeld.
De HARM-methode is gericht op een snellere en meer slagvaardige aanpak van
witwasdelicten. Zoals aangekondigd in de nota wordt de HARM-methode, die aanvankelijk
als tijdelijk instrument was ingezet, structureel gemaakt. De daarvoor benodigde
vervolgingscapaciteit zal dan ook in de toekomst aanwezig blijven. Voorts
geeft het OM niet alleen sturing aan opsporingsonderzoeken naar witwasdelicten,
maar participeert het ook in overleg met onder andere de financiële instellingen,
de toezichthouders, het MOT en de BVD. Hiermee komt de ketenbenadering tot
uitdrukking. Met de komst van het Functioneel openbaar ministerie (FOM) wordt
deze benadering nog versterkt, en zal de sturing van de BOD'en (met name FIOD/ECD,
waar het gaat om de bestrijding van witwassen) verder verbeteren.8Wordt door de toename van regelgeving voor ondertoezichtgestelden
niet een te zware druk gelegd? Blijft internationaal het level playing field
voor betrokkenen gewaarborgd?Zie antwoord op vraag 75.9Veel van de genoemde voorstellen heeft een versnelling
in besluitvorming ondergaan na 11 september 2001. Is een dergelijke versnelling
in alle gevallen gewenst gelet op een zorgvuldige voorbereiding en (risico)analyse
van de problematiek?Zie antwoord op vraag 29.10Kan de regering nader preciseren welke verbanden er
zijn tussen witwaspraktijken en het financieren van terrorisme? Welke concrete
aanwijzingen zijn hiervoor?Zowel bij witwassen als bij het financieren van terrorisme kan gebruik
worden gemaakt van dezelfde methoden om de oorsprong van gelden te verhullen.Zo zullen zowel de gelden uit criminele activiteiten als de gelden die
gebruikt worden om terroristische activiteiten te financieren door middel
van bijvoorbeeld money transfers verplaatst kunnen worden. Ook zullen zowel
criminele als terroristische groeperingen gebruik maken van stromannen om
gelden in het betalingsverkeer te krijgen en van ondoorzichtige constructies
om de herkomst dan wel het doel van de gelden te verhullen.11Zijn de geconstateerde problemen bij het opsporen en
ontsluiten van geldstromen tevens opgenomen in voorstellen voor de hervorming toezicht op de financiële marktsector? Zo ja, op welke wijze wordt
hier rekening mee gehouden?Zie antwoord op vraag 44.12Wanneer zal de inventarisatie voor technische bijstand
aan Aruba en de Nederlandse Antillen gereed zijn? Welke budgettaire consequenties
hebben deze maatregelen?De inventarisatie van de technische Assistentie van de zijde van Financiën
aan Aruba en de Nederlandse Antillen (NA) is gereed op het moment dat deze
koninkrijksdelen aangegeven hebben waaraan men exact behoefte heeft. Op dit
moment is de verwachting dat de Nederlandse Antillen behoefte hebben aan technische
assistentie op wetgevingsgebied en aan versterking van het Meldpunt Ongebruikelijke
Transacties. De Nederlandse Antillen en Aruba hebben aangeven zo spoedig mogelijk
een exacte opgave te doen van de noodzakelijke assistentie.Voorts dient in dit kader vermeld te worden dat De Nederlandsche Bank
reeds technische assistentie heeft toegezegd aan de Nederlandse Antillen.13Welke aanbevelingen/commentaren heeft de FATF gegeven
over de prestaties van Aruba en de Nederlandse Antillen?In het algemeen geldt dat de Nederlandse regering op het gebied van de
FATF op een structurele basis samenwerkt met de Nederlandse Antillen en Aruba.
Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba zijn gezamenlijk lid van de FATF
als Koninkrijk. Naar aanleiding van de gezamenlijke verklaring van de drie
premiers is afgesproken dat experts uit de drie landen vóór
1 maart 2002 samen zullen komen ter voorbereiding van de volgende evaluatie
(waarschijnlijk 2003) van de FATF. Het afgelopen jaar hebben de Nederlandse
Antillen en Aruba, net als alle andere leden van de FATF, een zelf-evaluatie
uitgevoerd. De Nederlandse Antillen hebben aangeven dat zij aan 2 van de 40
aanbevelingen nog niet voldoen (op het gebied van geldtransactiekantoren),
Aruba heeft aangeven aan 1 aanbeveling niet te voldoen (internationale uitwisseling
van MOT-informatie) en aan 1 aanbeveling slechts deels te voldoen (niet alle
niet-bancaire financiële instellingen worden gewaarschuwd tegen zakelijke
transacties met landen die niet aan de FATF-aanbevelingen voldoen). Tijdens
de volgende FATF-evaluatie zullen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba
moeten voldoen aan alle FATF aanbevelingen. Hoewel de FATF de drie Koninkrijksdelen
apart beoordeelt, zal het Koninkrijk als een geheel worden aangesproken op
eventuele tekortkomingen.14Kan de regering nader ingaan op het wetsvoorstel Actualisering
en harmonisatie financiële toezichtswetten? Op welke punten zal het wetsvoorstel
m.n. iets toevoegen aan de integriteit van de financiële sector?Het wetsvoorstel Actualisering en harmonisatie financiële toezichtwetten
heeft tot doel de financiële toezichtwetgeving op een aantal onderdelen
te actualiseren en te harmoniseren naar aanleiding van de notitie inzake samenhang
en verschillen tussen de financiële toezichtwetten (de «kleine
röntgenfoto»1 ), de Integriteitnota2 en de zogenaamde Tussenrapportage Nota Integriteit financiële
sector3.In het wetsvoorstel Actualisering en harmonisatie financiële toezichtwetten
wordt integriteit geëxpliciteerd als doelstelling van toezicht. De integere
bedrijfsvoering zal als vergunningvoorwaarde in de financiële toezichtwetten
worden opgenomen. De integriteitbepaling zal een ruimere strekking
hebben dan de bestaande bepaling met betrekking tot administratieve organisatie
(AO) en interne controle (IC) die door de toezichthouders veelal wordt gehanteerd
als grondslag voor het opstellen van richtlijnen met betrekking tot integriteitaspecten.
Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur zullen aan de onder toezicht
staande instellingen regels worden voorgeschreven met betrekking tot integriteitonderwerpen
zoals het tegengaan van verstrengeling van tegenstrijdige belangen, het «ken
uw klant» principe en het voorkomen van betrokkenheid van de onder toezicht
staande instelling en van haar werknemers bij strafbare feiten die het vertrouwen
in de instelling of in de financiële markten in het algemeen schaden.Het voordeel van de voorgestelde bepalingen is onder andere dat de toezichthouders
afdwingbare regels kunnen stellen terwijl dit voorheen niet altijd of slechts
indirect mogelijk was en dat wordt voorzien in de mogelijkheid de onder toezicht
staande instellingen te verplichten bepaalde gegevens aan de toezichthouder
te melden. Ook hiervoor bestaat thans geen wettelijke grondslag.Het wetsvoorstel zal op deze wijze dan ook een bijdrage kunnen leveren
aan de integriteit van de financiële sector.15Is de indruk juist dat de in paragraaf 2.2 gemaakte
opmerkingen over integriteit als toezichtsdoelstelling regels betreft die
in de uitvoeringssfeer verscherpt zullen worden toegepast? Kan de regering
aangegeven waarom daartoe nieuwe wetgeving noodzakelijk is?Zie antwoord op vraag 14.16Vallen niet aan kredietinstellingen verbonden bedrijven
die trustactiviteiten verrichten (zoals fiscale, financiële of juridische
adviseurs) die niet onder het toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) vallen,
wel onder de MOT c.q. de Wif?Ja. Voorzien is om financiële dienstverlening door deze adviseurs
tevens op te nemen in het Besluit MOT/Wif (AMvB).17De «integere bedrijfsvoering» zal als een
doorlopende vergunningvereiste in de financiële toezichtwetten worden
opgenomen. Kan de regering ingaan op wat concreet met «integere bedrijfsvoering»
bedoeld wordt?In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Actualisering en harmonisatie
financiële toezichtswetten wordt onder integriteit in het kader van een
integere bedrijfsvoering verstaan:a) de persoonlijke integriteit van bestuurders en medewerkers;b) de organisatorische integriteit van de financiële instelling;c) de relationele integriteit;d) de integriteit met betrekking tot het marktgedrag van de financiële
instelling.Ad a) De financiële instellingen hebben een zorgplicht ten aanzien
van de persoonlijke integriteit van hun bestuurders en medewerkers. Aandachtspunten
bij het toezicht ten aanzien van persoonlijke integriteit zijn fraude en corruptie.Ad b) De organisatorische integriteit betreft de interne procedures en
maatregelen op het gebied van administratieve organisatie en interne controle
ter bestrijding van onoorbaar gedrag. Ad c) de relationele integriteit heeft betrekking op het marktgedrag van
de financiële instelling in haar relatie tot derden alsmede op het gedrag
van derden dat de integriteit van de financiële instelling aantast. Hierbij
kan worden gedacht aan regels met betrekking tot het vaststellen van de identiteit,
de aard en de achtergrond van de cliënten van de financiële instelling.Ad d) Bij de integriteit met betrekking tot het marktgedrag van financiële
instellingen kan gedacht worden aan het voorkomen van koersmanipulatie c.q.
koersstabilisatie rond emissies, het «bijsturen» van koersen teneinde
andere gerelateerde transacties te beïnvloeden en zaken zoals «frontrunning».18Kan de regering nader verduidelijken wat zij bedoeld
met de alinea «Met betrekking... zijn gebaseerd»?De toezichthouders kunnen op basis van de huidige toezichtswetgeving regels
stellen met betrekking tot de administratieve organisatie (AO) en de interne
controle (IC) alsmede met het oog op het voorkomen van belangenconflicten.
Deze basis biedt een beperkte mogelijkheid tot het stellen van regels op het
gebied van de integriteit van de onderneming. De toezichthouders hebben van
deze mogelijkheid gebruik gemaakt bij de tot nu toe door hen opgestelde regels
voor integriteitaspecten. Deze wettelijke basis voor het vaststellen van regels
met betrekking tot een integere bedrijfsvoering van financiële instellingen
wordt in het wetsvoorstel Actualisering en harmonisatie financiële toezichtswetten
zodanig verbreed, dat meer en beter gerichte regels kunnen worden vastgesteld
met betrekking tot integriteitaspecten. (Zie ook het antwoord op vraag 14)19Aangezien financieringsmaatschappijen geen geldscheppend
vermogen hebben vallen zij niet onder de Wtk. Wie ziet dan wel toe op het
karakter van de door deze maatschappijen verrichte transacties?Zie antwoord op vraag 84.20Kan de regering aangeven hoe het tijdschema eruit ziet
m.b.t. wetgeving op het gebied van trustmaatschappijen?De planning is om een wetsvoorstel voor toezicht op trustkantoren in het
eerste halfjaar van 2002 aan de Raad van State te zenden.21Is de indruk juist dat ten aanzien van trust- en financieringsmaatschappijen
sprake is van een beduidende leemte in de toezichtstructuur en dat derhalve
in een aparte toezichtwet wordt voorzien? Zo ja, wanneer kan de Kamer deze
wet tegemoet zien?Voor de eerste vraag, zie antwoord op vraag 22.Voor de tweede vraag, zie antwoord op vraag 20.22Is er sprake van een natuurlijke kwetsbaarheid van
trustmaatschappijen en/of financieringsmaatschappijen of is er sprake van
een lacune in het toezicht op deze maatschappijen?In diverse internationale fora zoals de OESO en de FATF komt inderdaad
naar voren dat trustkantoren (corporate service providers) en «trusts» (Angelsaksische rechtsfiguur) een verhoogd risico lopen om misbruikt
te worden voor witwassen en betrokken te raken bij financiering van terroristische
activiteiten. Deze fora zijn dan ook voornemens om met aanbevelingen te komen;
parallel hieraan wordt de Nederlandse wetgeving opgepakt.23Op welke wijze kunnen de toezichthouders effectief
toezicht uitoefen op de ruim 10 000 financieringsmaatschappijen? Zijn
de toezichthouders voldoende uitgerust voor deze taak?In de opzet van de Ministeriële Regeling (Besluit van 21 december
2001, Staatscourant 2001, 248) is rekening gehouden met het grote aantal financieringsmaatschappijen.
Er is daarom vooralsnog gekozen voor een regime, waarmee een beter inzicht
kan worden verkregen in de spelers die bij de grote financiële stromen
betrokken zijn dan tot nu toe het geval was. Volgens de regeling dienen financieringsmaatschappijen
zich te laten registreren door het indienen van een standaard aanmeldingsformulier
bij DNB (zie ook vraag 28).24Kan de regering nader ingaan op het instrument van
de bestuurlijke boetes en dwangsommen, zoals dit enige jaren geleden is ingevoerd?
Kan de regering nader ingaan op de ervaringen met dit instrument door toezichthouders,
en de effectiviteit ervan tot nu toe?De ervaringen van de toezichthouders zijn positief. De bevoegdheid tot
het opleggen van lasten onder dwangsom en bestuurlijke boeten wordt gezien
als een effectieve aanvulling op de reeds bestaande instrumenten.Voor het jaar 2001, het tweede jaar dat de mogelijkheid bestaat, heeft
zich een scherpe stijging van het gebruik van de bestuurlijke boetes en dwangsommen
afgetekend ten opzichte van het jaar 2000.Ter illustratie de volgende cijfers.DNB heeft uit hoofde van toezicht en uit hoofde van statistische rapportages
lasten onder dwangsom opgelegd2000: 105 (toezicht: 2)2001: 199 (toezicht: 14)PVK heeft uit hoofde van toezicht lasten onder dwangsom opgelegd2000: 1492001: 289De STE heeft uit hoofde van toezicht boetes en lasten onder dwangsom opgelegd2000: 18 boetes2001: 20 boetes18 lasten onder dwangsomVoorts dient in dit kader vermeld te worden dat in 2003 een evaluatie
van de wet «Invoering dwangsom en bestuurlijke boete» zal volgen.25In hoeverre wordt, uitgaande van gezamenlijke inspanning,
gewerkt aan het gericht zoeken naar financiële stromen die verband houden
met criminele activiteiten en netwerken? Wat wordt gedaan om ook niet onder
toezicht staande instellingen en / of personen in beeld te krijgen? Meer in
het bijzonder: wat wordt gedaan om illegale activiteiten, zoals ondergronds bankieren op te sporen? De rol van bedrijfseconomisch toezichthouder
vereist samenwerking, respect en vertrouwen in relatie tot de ondertoezichtgestelde.
De rol van toezichthouder op de uitvoering van de wetten MOT en Wif is er
een van sporing. Tast dit niet de relatie tussen partijen aan?Zoals bekend vervult het openbaar ministerie een leidende rol waar het
gaat om de opsporing van strafbare feiten. Daarbij wordt bijvoorbeeld in het
kader van het Financieel Expertise Centrum (FEC) met de toezichthouders samengewerkt.
Met betrekking tot ondergronds bankieren zal binnenkort een wetsvoorstel worden
ingediend dat het toezicht regelt voor de money transferinstellingen. Het
ligt in de verwachting dat dit toezicht een preventieve werking zal hebben
waardoor een sanering van de bedrijfstak zal plaatsvinden Daarnaast heeft
het FEC een speciale werkgroep in het leven geroepen die beoogt de kennis
van de FEC-deelnemers m.b.t. financiering van terrorisme en criminaliteit
te bundelen en hun activiteiten op dit terrein op elkaar af stemmen. Vanwege
de aard van het onderwerp is ook de BVD betrokken bij deze werkgroep. De doelstellingen
van de werkgroep zijn:– Zicht krijgen op activiteiten en informatie van de FEC-deelnemers
over financiële geldstromen gerelateerd aan terrorisme;– De financieringsproblematiek beschrijven;– De mogelijkheden voor detectie beschrijven;– De mogelijkheden voor het afdekken van de risico's beschrijven.Ten slotte zijn ook de analyses van het MOT en het BLOM speciaal gericht
op het ontdekken en ontleden van de geldstromen rond criminele activiteiten.
Hieruit valt immers de meeste informatie te verkrijgen over bijvoorbeeld de
organisatie van criminele organisaties. Voorts kunnen hierdoor mogelijkheden
worden gecreëerd om deze groepen op te sporen, te vervolgen al dan niet
vergezeld met een vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen gelden.Voorts probeert Nederland ook in internationaal verband aandacht voor
geldstroomonderzoek te vragen. De conferentie van de Egmont groep-conferentie
in juni 2001en de Interpol Nigerianen-conferentie in januari 2002 waren hier
op gericht. Tijdens beide conferenties zijn presentaties gegeven over criminele
netwerken, die in beeld zijn gebracht aan de hand van analyse van bijvoorbeeld
money transfers.De rol die de toezichthouder krijgt op het gebied van het toezicht op
de naleving van de Wet MOT en de WID is er geen van opsporing, maar een van
toezicht ter bevordering van de integriteit van de financiële sector.
Er is dan ook geen reden om aan te nemen dat deze rol de relatie tussen de
partijen aantast.26Is de regering bereid een wetsvoorstel in te dienen
waarmee financiële toezichthouders en eventueel rechters alsnog zullen
vallen onder de reikwijdte van artikel 162 Wetboek tot Strafvordering opdat
de verplichting zal ontstaan tot aangifte van strafbare feiten?Een aangifteplicht van strafbare feiten voor de financiële toezichthouders
is niet gewenst.Op basis van artikel 161 WSv is iedereen bevoegd, maar niet verplicht
om aangifte te doen van strafbare feiten die men ontdekt. Indien de financiële
toezichthouders een overtreding van de financiële toezichtwetten constateren
kunnen zij over gaan tot aangifte of besluiten een aanwijzing te geven of
een boete of dwangsom op te leggen (bestuurlijke afdoening). Met het Openbaar
Ministerie wordt afgestemd of dergelijke overtredingen langs bestuurlijke
weg of langs strafrechtelijke weg zullen worden afgedaan. Bij een aangifteplicht
voor de financiële toezichthouders kan een dergelijke afweging minder
goed worden gemaakt. De aangiftebevoegdheid van de financiële toezichthouders wordt geëxpliciteerd
in het wetsvoorstel Actualisering en harmonisatie van de financiële toezichtwetten.
In de nota is op blz. 36 aangegeven dat Financiën verdere uniformering
in de bejegening van onder toezicht staande instellingen zal agenderen in
het regulier overleg met de financiële toezichthouders. Daarbij kan worden
gedacht aan stroomlijning van de inzet van het toezichtinstrumentarium (geven
van een aanwijzing, opleggen van een boete of dwangsom) en het aangiftebeleid.Een en ander is ook, voor zover het de financiële toezichthouders
betreft, onderwerp van bespreking geweest tijdens het AO inzake Credit-Lyonnais
op 22 november 2001 (Kamerstukken II 2001–2002, 28 000 VI, nr.
40). Voor wat het standpunt van de regering over het doen van aangifte door
rechters wordt hier kortheidshalve verwezen naar de brief van de Minister
van Justitie d.d. 13 november (Kamerstukken II 2001–2002, 26 855,
nr. 22).27Gesuggereerd wordt dat er problemen zijn m.b.t. de
integriteit van het financiële stelsel in relatie tot terrorismebestrijding.
Zijn hier aanwijzingen voor, en zo ja, welke? Wat hebben de zoekacties naar
de namen opgeleverd? Is er zicht op de wijze waarop terroristen gebruik hebben
gemaakt of maken van het financiële stelsel?Er zijn geen aanwijzingen dat de integriteit van de financiële sector
in relatie tot terrorismebestrijding in Nederland is aangetast. De onderhavige
nota en alle maatregelen die erin worden besproken zijn juist erop gericht
om de integriteit van de financiële sector – ook met het oog op
de bestrijding van de financiering van het terrorisme – te waarborgen.
De zoekacties hebben tot op heden geresulteerd in een aantal (exacte) overeenkomsten
(ook op de zogenaamde watch-list) met namen van (rechts)personen en organisaties
in de administratie van financiële instellingen. In totaal twee exacte
overeenkomsten hebben geresulteerd in het bevriezen van de betreffende rekeningen,
waarvan er één later weer ontdooid is omdat het om een andere
(min of meer gelijknamige) entiteit bleek te gaan dan die bedoeld werd. De
andere rekening betrof een tegoed op naam van DA Afghanistan Bank (de centrale
bank van Afghanistan) ter grootte van USD 495 285,96. Dit tegoed werd
aangehouden bij een in Nederland gevestigde bank. Na het besluit van het VN-sanctiecomité
op 11 januari 2002 om de centrale bank van Afghanistan te schrappen van de
lijst van entiteiten waartegen financiële sanctiemaatregelen zijn ingesteld
(onder VNVR-resolutie 1267), heeft de EU – door middel van Verordening
105/2002 – op 18 januari bijlage I van Verordening 467/2001 dienovereenkomstig
aangepast. Als gevolg van deze aanpassing is het tegoed van DA Afghanistan
Bank vrijgegeven. Met deze ontdooiing komt in Nederland het aantal bevriezingen
van tegoeden van entiteiten die op de bevriezingslijst staan op nul.Daarnaast hebben financiële instellingen een groot aantal «mogelijke
overeenkomsten» in hun administratie met namen van personen en organisaties
op bevriezingslijsten gemeld aan hun toezichthouder. De BVD ontvangt deze
informatie betreffende «mogelijke overeenkomsten» en beziet welke
vervolgacties eventueel nodig zijn. Daarnaast heeft de BVD een aantal mogelijke
hits in onderzoek betreffende namen van personen en organisaties die voorkomen
op de watch-list. Deze tegoeden worden niet bevroren, maar alleen door de
betreffende financiële instelling gemeld. Op basis van de huidige informatie,
lijkt het Nederlandse financiële stelsel niet of nauwelijks door terroristen
te worden gebruikt voor de financiering van hun activiteiten.Vermeld dient tenslotte te worden dat de financiële sector zich bijzonder
coöperatief heeft opgesteld bij het controleren van de verschillende
lijsten van terroristische organisaties, zoals die na de aanslagen van 11
september 2001 zijn verspreid. 28Hoe zit het met het huidige toezicht op wisselkantoren,
geldtransactiepunten? Zijn de toezichthouders geëquipeerd om al hun voorgenomen
taken te vervullen? Hoe zal de toezichthouder daadwerkelijk toezicht kunnen
uitoefenen op alle trustmaatschappijen en de naar schatting 10 000 financieringsmaatschappijen?
Op welke wijze wordt in controle voorzien en hoe is de handhaving verzekerd?De Wet inzake de wisselkantoren (Wwk) en daarmee het toezicht op wisselkantoren
is op 1 januari 1995 in werking getreden. Dit toezicht wordt door DNB uitgevoerd,
DNB is daartoe ook voldoende geëquipeerd. Overigens zal de Wwk op afzienbare
termijn worden vervangen door de Wet geldtransactiekantoren (Wgt). Het wetsontwerp
daartoe is op 14 februari bij de Tweede Kamer ingediend (Kamerstukken II 2001–2002,
28 229). De Wgt zal het toezicht op wisselkantoren en moneytransfer kantoren
omvatten; deze laatste categorie valt thans onder toezicht via het regime
van ontheffingen op grond van artikel 82 Wtk.Het toezicht door DNB op financieringsmaatschappijen zal met name plaatsvinden
door controle van de inrichting van de administratieve organisatie en de betrouwbaarheid
van de (mede)beleidsbepalers. Deze controle zal plaatsvinden aan de hand van
verklaringen over de aanwezigheid van antecedenten. Tevens zal controle plaatsvinden
aan de hand van verklaringen over het voldoen aan de eisen die aan de administratieve
organisatie van financieringsmaatschappijen worden gesteld.In de opzet van de Ministeriële Regeling (Besluit van 21 december
2001, Staatscourant 2001, 248) is rekening gehouden met het grote aantal financieringsmaatschappijen.
Er is daarom vooralsnog gekozen voor een regime, waarmee een beter inzicht
kan worden verkregen in de spelers die bij de grote financiële stromen
betrokken zijn dan tot nu toe het geval was. Volgens de regeling dienen financieringsmaatschappijen
zich te laten registreren door het indienen van een standaard aanmeldingsformulier
bij DNB.29Hoe is gewaarborgd dat per voorgestelde maatregel eerst
de aard en omvang van het probleem, het te verwachten effect, de controleerbaarheid
en de handhaafbaarheid voldoende duidelijk zijn?Door middel van overleg met vertegenwoordigers van de sectoren tot wie
de voorgestelde maatregelen zich richten en in samenwerking met de betrokken
toezichthouders worden de omvang van de problemen alsmede het verwachte effect,
controleerbaarheid en handhaafbaarheid in kaart gebracht.30Zal naast de preventieve werking van het wetsvoorstel
inzake geldtransactiekantoren ook de daadwerkelijke opsporing van verdachte
transacties worden vergroot?Het wetsvoorstel inzake de geldtransactiekantoren, welke 14 februari bij
de Tweede Kamer is ingediend (Kamerstukken II 2001–2002, 28 229),
regelt het toezicht op kantoren die wisseltransacties dan wel money transfers
uitvoeren. De Nederlandsche Bank die het toezicht ingevolge het wetsvoorstel
inzake de geldtransactiekantoren zal gaan uitvoeren, zal daarbij ook het toezicht
op naleving van de Wet MOT en de WID betrekken.Wisselkantoren vallen reeds vanaf 1 februari 1994 onder de meldplicht
en money transferinstellingen vanaf 1 augustus 1998. Het MOT meldt veel
van deze transacties als verdacht door aan de opsporingsinstanties.Als het toezicht op de wisselkantoren en money transferinstellingen verbetert,
zal naar alle waarschijnlijkheid het aantal door deze sectorgemelde
ongebruikelijke transacties verder toenemen. Het ligt voor de hand dat ook
het aantal door het MOT aan de politie als verdacht doorgemelde transacties
zal stijgen.De specifieke opsporingscapaciteit die benodigd is om de stijging van
het aantal verdachte transacties te vertalen in concrete onderzoeken, wordt
onder andere gecreëerd door het structureel maken van landelijke HARM-voorziening.
Verder zullen meer afspraken worden gemaakt tussen OM en politie over aantallen
op te pakken onderzoeken naar aanleiding van verdachte transacties.31Terecht wordt in de nota in paragraaf 2.4 bijzondere
aandacht geschonken aan de zogenaamde money transfers. Deze zijn vaak voorzien
van codes waardoor de eindgebruiker niet identificeerbaar is. Overweegt de
regering hier een wet die een verbodsbepaling op zulke transacties inhoudt?
Immers indien deze transacties voorzien zijn van codes wordt de uitvoering
van de wet MOT zeer beperkt.Omdat de money transfer voorziet in een maatschappelijk behoefte wordt
geen verbodsbepaling op money transfers overwogen. Voor die gevallen dat de
eindgebruiker in het buitenland verblijft is het voor een Nederlandse instelling
niet mogelijk de eindgebruiker te identificeren. Bij melding aan het MOT van
een money transfer zal zowel de naam van de opdrachtgever als van de begunstigde
gemeld worden. De moneytransfer instelling zal derhalve bij het aangaan van
de transactie de gegevens van de begunstigde moeten registreren. Indien het
wordt nagelaten een van deze namen te melden, zal dit tot vragen van het MOT
kunnen leiden.32Hoe vaak kwam tot nu toe de FIOD-ECD in actie in verband
met het niet naleven van de Wet MOT en de WIF 1993, en hoeveel fte's waren
belast met de naleving van deze twee wetten?Naar aanleiding van signalen van het Meldpunt zijn er de afgelopen jaren
op verzoek van het OM acht concrete opsporingsonderzoeken door de FIOD-ECD
uitgevoerd inzake overtreding van de Wet MOT.Daarnaast komt het geregeld voor dat tijdens een lopend strafrechtelijk
onderzoek geconstateerd wordt dat de Wet MOT of de WID (Wet identificatie
bij dienstverlening) wordt overtreden. Dit betreft dan meestal illegaal opererende
financiële instellingen, zoals illegale wisselkantoren die in een dergelijk
geval niet alleen worden verdacht van witwassen en het overtreden van de Wet
inzake de wisselkantoren, maar ook van overtreding van de Wet MOT en de WID.Hierbij dient men zich te realiseren dat de FIOD-ECD tot 1 januari 2002
uitsluitend nog een opsporingstaak had in het kader van deze wetgeving. Voor
deze onderzoeken waren 5 tot 8 FTE's beschikbaar.33Kan de regering aangeven of de FIOD-ECD en de PVK,
STE en DNB extra middelen tot hun beschikking krijgen om de uitgebreide meldings-
en identificatieplicht te handhaven?De FIOD-ECD heeft in het kader van de uitbreiding van de melden identificatieplicht
en het toezicht op handelaren in goederen van grote waarde circa € 3
miljoen per jaar toebedeeld gekregen.PVK, STE en DNB zullen het toezicht op de naleving van de Wet MOT en WID
zoveel mogelijk laten meelopen in het huidige toezicht.De uitbreiding van de meld- en identificatieplicht, betrekking hebbende
op de zelfstandige juridische en bedrijfseconomische beroepsbeoefenaren, en
het bijbehorende toezicht wordt in de komende maanden nader ingevuld
in samenspraak met deze beroepsbeoefenaren en de betrokken toezichthouders,
waarbij ook de vraag naar toekenning van extra financiële middelen verder
aan de orde is.34Kan de regering nader ingaan op haar voornemen om door
middel van nieuw te entameren wetgeving het toezichtsinstrumentarium ten behoeve
van creditcardmaatschappijen, assurantietussenpersonen, casino's, handelaren
in goederen van grote waarde en vrije beroepen te verbreden, met betrekking
tot de naleving van de meldplicht uit hoofde van de wet MOT en de Wif, met
name op het aspect van de identificatieplicht? Zou deze ook onverkort van
toepassing zijn op alle bovengenoemde beroepsgroepen?De identificatie- en meldingsplicht is vanaf 1 februari 1994 onverkort
van toepassing op assurantietussenpersonen en vanaf 1 januari 1995 op
casino's en creditcardmaatschappijen. Op 28 december 2001 is de identificatie-
en meldingsplicht ook van kracht geworden voor handelaren en goederen van
grote waarde. De identificatieplicht voor handelaren in goederen van grote
waarde is alleen van toepassing op transacties tegen contante betalingen boven € 15 000,
contante betalingen onder dit grensbedrag waarbij de transactie aan het MOT
gemeld wordt, dan wel transacties tegen contante betaling in valuta die geen
wettig betaalmiddel zijn (zoals bijv. de Nederlandse Gulden, Italiaanse Lire
en Franse Frank).De komende periode zal de identificatie- en meldingsplicht ook voor de
vrije beroepen, zoals advocaten, notarissen, accountants, belastingadviseurs
en makelaar, van toepassing worden.De genoemde personen en instellingen vallen niet onder regulier toezicht
zoals krediet- en financiële instellingen. Aanwijzing van toezichthouders
in het kader van de Wet MOT en de WID wordt bij ministeriële regeling
geregeld.35Is het waar dat boetes en dwangsommen zullen worden
ingevoerd in het kader van de Wet MOT en de Wif 1993?Om de toezichthouders een eigen mogelijkheid tot (reparatoire) sancties
op niet naleving van de Wet MOT en de WID te geven en om zo het toezichtinstrumentarium
te vervolmaken, ligt het in de rede om het instrumentarium van de bestuurlijke
boete en dwangsom, gelijk als in de financiële toezichtwetten, ook voor
de Wet MOT en de WID te regelen.36Kan de regering ingaan op de voortgang van de besprekingen
in de Ecofin Raad betreffende de richtlijn «market abuse»?Bij brief van 28 november 2001 is de Tweede Kamer geïnformeerd over
de inzet inzake de ontwerprichtlijn betreffende gebruik voorwetenschap en
marktmanipulatie. In deze brief is tevens aangegeven dat het Belgische voorzitterschap
in de Ecofin van 13 december een «politieke oriëntatie» zou
willen bereiken. Inmiddels kan medegedeeld worden dat de Raad deze algemene
oriëntatie heeft bereikt.1 Het Spaanse voorzitterschap
heeft de richtlijn market abuse, evenals haar Belgische voorganger, als prioriteit
bestempeld.Thans bespreekt in het Europees Parlement de Commissie voor Economische
en Monetaire Aangelegenheden het Commissievoorstel. Ten behoeve van deze bespreking
heeft de rapporteur een conceptontwerp verslag gepubliceerd. 2 Wanneer de besprekingen in het Europees Parlement zijn afgerond is
niet exact bekend. Verwacht wordt dat in maart het Europees Parlement de richtlijn
plenair zal behandelen. Raad en Commissie zullen in aansluiting
daarop zo spoedig mogelijk tot een gemeenschappelijk standpunt willen komen.37Wanneer verwacht de regering dat de EcoFin Raad komt
met concrete voorstellen voor een richtlijn «market abuse»?Zie antwoord op vraag 36.38Zijn er plannen om de «informele» FATF
een meer formele positie te geven?De FATF is een onafhankelijk internationaal samenwerkingsverband (www.fatf-gafi.org).De FATF is het lichaam dat internationaal de standaard vaststelt in de
strijd tegen witwassen en de financiering van terrorisme. De FATF opereert
op basis van een ministerieel mandaat dat door de verantwoordelijke ministers
uit de deelnemende staten gezamenlijk wordt vastgesteld.Ook de uitbreiding van het mandaat met financiering van terrorisme is
op deze wijze door de ministers gesanctioneerd. Deze uitbreiding bevindt zich
momenteel in de formele goedkeuringsprocedure.Kortom, de FATF werkt op basis van een formeel ministerieel mandaat, een
werkwijze die tot goede resultaten heeft geleid.39Is voor handhaving van het uitgebreide mandaat geen
formele status van de FATF nodig?Zie vorige vraag.40Welke bevoegdheden kan de FATF ontlenen aan de uitbreiding
van het mandaat?De FATF werkt op basis van aanbevelingen waaraan de deelnemende staten
moeten voldoen. Ook de uitbreiding van het werkterrein is in de vorm van 8
nieuwe aanbevelingen geschied. Leden die vervolgens niet overgaan tot het
implementeren van de aanbevelingen in 's lands wetgeving worden door
de FATF hierop aangesproken. Formele bevoegdheden heeft de FATF niet, «peer
pressure» is tot nog toe voldoende gebleken.Ter toetsing van niet deelnemende landen heeft de FATF criteria opgesteld
die zijn afgeleid van de 40 aanbevelingen van de FATF, de zogenaamde Non Coöperative
Countries and Territories (NCCT) criteria. Zoals door de minister van Financiën
aan de kamer geschreven (FM 2001–1904 M en FM 2001–2128 M) worden
deze landen, wanneer zij niet meewerken aan de totstandkoming van, en implementatie
in, wetgeving ter bestrijding van witwassen, door de FATF op een zwarte lijst
geplaatst (NCCT-lijst). Indien een NCCT-land volhardt in de weigering de anti-witwaswetgeving
te herzien, dan verzoekt de FATF de deelnemende landen strafmaatregelen tegen
dit land te treffen. Op dit moment is dit het geval bij Nauru.41Welke maatregelen kan de FATF ondernemen tegen NCCT's
naast het plaatsen van deze landen op de zwarte lijst?De FATF heeft de volgende vier maatregelen vastgesteld welke door de leden
getroffen kunnen worden:1. Identificatieverplichtingen bij transacties en financiële diensten
met instellingen uit NCCT-landen en hun onderdanen (in Nederland
via de Wet Identificatie bij dienstverlening, WID).2. Verhoogde aandacht voor rapportering van transacties met NCCT-landen
en instellingen of onderdanen uit NCCT landen (in Nederland via de Wet MOT).3. Bij de vestiging van dochterondernemingen van banken uit NCCT-landen
in Nederland dient de toezichthouder het feit dat deze bank haar hoofdzetel
heeft in een NCCT-land te betrekken bij haar vergunningsbeslissing (in Nederland
door DNB).4. Niet financiële sectoren waarschuwen dat bij het zaken doen met
bedrijven uit NCCT landen het gevaar van witwassen aanwezig is (in Nederland
door middel van brieven aan het Parlement, de toezichthouders en persberichten).42Hoe verhoudt de opstelling van Zwitserland zich tot
de werkzaamheden van de FATF?Blijkens bijlage D bij het jaarrapport van de FATF over 2000–2001
zou het Zwitsers bankgeheim geen obstakel mogen vormen voor de realisering
van administratieve en strafrechtelijke informatie-uitwisseling op het gebied
van het witwassen, gelet op het feit dat Zwitserland zegt aan de desbetreffende
FATF-aanbevelingen te voldoen.43In hoeverre is het mogelijk de aanbevelingen van de
FATF zonder wijziging van wet- en regelgeving door te voeren? In de tekst
wordt alleen gemeld dat de MOT en Wif enige aanpassing behoeven, de vraag
is of de toezichthouders en opsporingsautoriteiten voldoende bevoegdheden
hebben om bij verdenking van criminele geldstromen tot actie als bevriezing
en confiscatie over te gaan?Om de aanbevelingen van de FATF ter bestrijding van het terrorisme te
kunnen doorvoeren is, voor zover niet reeds aanwezig, wet- en regelgeving
nodig. Kortheidshalve zij voor de puntsgewijze uitwerking van de benodigde
maatregelen verwezen naar 3.2.2., ad 4 van de nota.44Maakt de bestrijding van «terrorist financing«
in de toekomst de komst van één internationale financiële
toezichthouder met ruime bevoegdheden waarschijnlijker? Zo nee, waarom niet?Zoals ook recent aan de orde geweest in het Algemeen Overleg over hervorming
van het financieel toezicht (d.d. 5 februari 2002) is integriteitstoezicht
in het algemeen geen onderscheidend criterium bij de institutionele vormgeving
van het toezicht, aangezien het als doelstelling van toezicht dient te zijn
ingebed in zowel het prudentieel- als het gedragstoezicht. Om die reden ligt
het niet voor de hand dat de bestrijding van internationaal terrorisme een
bepalende factor is in de vormgeving van het financiële toezicht, nationaal
noch internationaal.45Kan de regering nader verduidelijken op welke wijze
non-profit organisaties kwetsbaar zijn voor financiering van terrorisme? Op
welke organisatie wordt hier gedoeld?Non-profitorganisaties zijn om twee redenen kwetsbaar. Ten eerste omdat
de gulle gever vaak geen inzicht heeft in de besteding van zijn gift. Hij
kan menen geld te geven aan een goed doel, terwijl de gelden rechtstreeks
naar de financiering van bijvoorbeeld gewapende oppositiegroepen gaat. Ten tweede kan de non-profit organisatie ook als dekmantel gebruikt worden
voor de financiering van terrorisme. Het is bijv. in sommige religieuze gemeenschappen
of sektarische groepen niet ongebruikelijk om een percentage van het inkomen
af te staan aan goede doelen. Een belangrijk deel van het geld zal ook echt
aan goede doelen besteed worden. Daarnaast bestaat echter de mogelijk dat
een deel van de opbrengst rechtstreeks naar bijv. terroristische cellen gaat.
De gelden die gebruikt worden voor scholing e.d. kunnen daarnaast tevens een
voedingsbodem vormen voor een brede aanhang onder de bevolking.46Op welke wijze zal de werkingssfeer van de richtlijn
witwassen worden uitgebreid tot meer dan de huidige drugsgerelateerde criminaliteit?In de uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn witwassen waaraan
in deze vraag wordt gerefereerd, is door de herziene richtlijn inzake witwassen
voorzien door een verruiming van de in de richtlijn opgenomen criminele activiteiten
die ten grondslag kunnen liggen aan het witwassen van geld. Door uitbreiding
van de begripsomschrijving van «criminele activiteiten» valt onder
dit verbod niet meer alleen het witwassen van geld dat verkregen is door drugshandel,
maar ook het witwassen van geld dat verkregen is door het begaan van andere
ernstige strafbare feiten. Daartoe behoren ingevolge de richtlijn onder meer
ernstige economische strafbare feiten, fraude en corruptie. Gevolg van deze
verruiming is dat lidstaten gehouden zijn hun nationale strafbaarstelling
inzake het witwassen van geld aan te passen indien slechts strafbaar is het
opzettelijk omzetten, overdragen, verhullen, verbergen etc. van voorwerpen
(zoals gelden), wetende dat deze verworven zijn uit drugshandel. Door de richtlijn
omschreven witwasactiviteiten dienen immers ook strafbaar gesteld te zijn
wanneer zij verband houden met voorwerpen die verkregen zijn uit andere vormen
van ernstige criminaliteit. Voor de goede orde zij opgemerkt dat de Nederlandse
wetgeving in dit opzicht reeds voldoet aan de verplichtingen uit hoofde van
de herziene richtlijn: in titel XXXA van het Wetboek van Strafrecht is witwassen
strafbaar gesteld zonder een beperking inzake de misdrijven waaruit de voorwerpen
(zoals criminele gelden) afkomstig zijn.47Op welke wijze kan de eerste Integriteitsnota worden
geëvalueerd? Kan de Tweede Kamer een nota tegemoet zien waarin de effecten
van die nota worden geëvalueerd in relatie tot de oorspronkelijke doelstellingen
en in relatie tot de ontwikkeling van de toezichtskosten, b.v. in de vorm
van administratieve lasten?De Nota Integriteit Financiële Sector is verschenen op 19 december
1997 (Kamerstukken II 1997–1998, 25 830, nr. 1 en 2). Over deze
nota zijn, naast de parlementaire behandeling ervan, reeds voortgangsrapportages
verschenen op 25 juni 1998 (25 830, nr. 4) en op 2 juli 1999 (25 830,
nr. 9).Bij deze laatste rapportage is aangegeven dat zal worden afgezien van
afzonderlijke rapportages over de nota in totaliteit, maar dat de Kamer via
de afzonderlijke wets- en beleidstrajecten betrokken en geïnformeerd
zal worden.Via deze route gaat uiteraard aandacht uit naar de aspecten die in de
vraag zijn genoemd, zoals doeltreffendheid, administratieve lastendruk en
ontwikkeling in de kosten van het toezicht.48Kan de regering nader ingaan op de werkzaamheden van
de werkgroep binnen de FATF, die zich bezig houdt met de verschuiving die
op zou treden naar het witwassen in andere sectoren, zoals bijvoorbeeld
onroerende goed en diamanthandel?De FATF heeft 3 werkgroepen geformeerd om te komen met voorstellen om
de aanbevelingen van de FATF aan te scherpen. Een van de werkgroepen houdt
zich bezig met «custumer-identification», de tweede werkgroep
houdt zich bezig met toondereffecten en Angelsaksische trusts. En de derde
werkgroep houdt zich bezig met de vrije beroepen en de handelaren in goederen
van grote waarde. Het ligt in de bedoeling van de FATF om in een extra plenaire
vergadering in begin mei 2001 een consultatie document vast te stellen. Daarin
zullen een aantal realistisch geachte opties alsmede de door de FATF geprefereerde
optie worden opgenomen. Hierna zal het document aan de markt voor consultatie
worden voorgelegd.49Zal de meldingsplicht van financiële instellingen
en de «handelaren van goederen in grote waarde» worden gekoppeld
aan de eis of wel of niet is gehandeld in diamanten met een grote waarde?Handelaren in goederen van grote waarde waaronder handelaren in edelstenen,
sieraden en juwelen, moeten vanaf 28 december 2001 die transacties melden
waarbij de verkochte goederen, zo ook diamanten, met € 15 000
in contanten, dan wel transacties tegen contante betaling in valuta die geen
wettig betaalmiddel zijn (zoals bijv. de Nederlandse Gulden, Italiaanse Lire
en Franse Frank) worden betaald.De meldingsplicht van financiële instellingen richt zich op financiële
transacties waarbij het niet van belang is of er gehandeld is in diamanten.50Hoe staat het met de lijst van terroristische organisaties
die op Europees niveau wordt vastgesteld in het kader van de Verordening bevriezing
tegoeden? Op grond van welke criteria worden personen en organisaties op die
lijst gezet?Zie ook het antwoord op vraag 55. Een eerste versie van de Europese lijst
die gekoppeld is aan de Verordening 2580 is op 27 december door de Raad van
de EU vastgesteld. De procedure is dat iedere lidstaat de mogelijkheid heeft
om namen – die zijns inziens in aanmerking komen voor plaatsing op de
lijst – voor te stellen. De lijst moet bij unanimiteit worden vastgesteld.
Criteria voor plaatsing van personen, groepen en entiteiten op de lijst zijn
in artikel 1, lid 4 van het GS 931/2001 beschreven. Daarin is bepaald dat
de lijst wordt opgesteld aan de hand van welbepaalde inlichtingen of dossierelementen
die aantonen dat door een bevoegde instantie (zoals de rechterlijke macht)
een beslissing is genomen ten aanzien van de bedoelde personen, groepen of
entiteiten. Hierbij kan het gaan om de inleiding van een onderzoek of een
vervolging wegens een terroristische daad, poging tot het plegen van een dergelijke
daad, of deelname aan of het vergemakkelijken van een dergelijke daad, op
grond van bewijzen of serieuze en geloofwaardige aanwijzingen, dan wel om
een veroordeling wegens dergelijke feiten. Daarnaast kunnen personen, groepen
en entiteiten die de Veiligheidsraad van de VN in verband heeft gebracht met
terrorisme en waartegen deze sancties heeft gelast, op de lijst worden geplaatst.
De namen van de op de lijst geplaatste personen, groepen en entiteiten worden
regelmatig (ten minste om de zes maanden) bezien om er zeker van te zijn dat
hun plaatsing op de lijst nog steeds gerechtvaardigd is. Tevens wordt regelmatig
bezien of het noodzakelijk is om nieuwe namen aan de lijst toe te voegen. 51Hoe vaak zijn inmiddels op grond van de verschillende
lijsten tegoeden bevroren door financiële instellingen? Waar het rechtsverzoeken
of OM-onderzoeken betreft, op welke rechtsgrond wordt beslist of een organisatie
al dan niet terroristisch is, zeker waar het organisaties betreft die alleen
op de geheime lijsten staan?Zie ook het antwoord op vraag 27. Sinds 21 januari 2002 – de dag
waarop het tegoed van DA Afghanistan werd ontdooid – zijn er in Nederland
geen middelen meer bevroren van enige entiteit die op de bevriezingslijst
staat. Het openbaar ministerie kan in voorkomende gevallen tot strafrechtelijke
bevriezing (inbeslagneming) overgaan wanneer sprake is van een verdenking
van een strafbaar feit.Los van het bevriezen of als vervolg hierop, kan er eventueel strafvorderlijk
beslag worden gelegd op tegoeden. De rechtsgrond hiervoor kan een terzake
ingediend rechtshulpverzoek zijn, of een verdenking voortvloeiend uit een
eigen strafrechtelijk onderzoek. Aangrijpingspunt voor het gevolg geven aan
een rechtshulpverzoek is niet of de daarin beschreven gedragingen of genoemde
organisatie als terroristisch zijn aan te merken, maar de strafbaarheid en
de kwalificatie die de onderliggende feiten naar Nederlands recht dienen te
krijgen. Hetzelfde geldt bij het instellen van een Nederlands strafrechtelijk
onderzoek.52Naast de VN-lijst bestaan er nog een aantal andere
lijsten zoals die van de FBI, de Presidential Order, de Treasury-lijst en
nog enige andere Amerikaanse lijsten m.b.t. de Al-Qaeda-organisatie, de Taliban
en Osama Bin Laden. Bestaan er voor de Nederlandse autoriteiten voldoende
rechtsgronden om b.v. tot bevriezing van financiële tegoeden over te
gaan? In dit kader wordt verwezen naar de Nederlandse Ministeriële Sanctieregeling.
Geeft die regeling voldoende mogelijkheden tot ingrijpen en bestaan er voldoende
aanwijzingen dat de op genoemde lijsten vermelde personen c.q. instellingen
geldstromen generen die het terrorisme bevorderen dan wel mogelijk maken?Nederland bevriest alleen tegoeden wanneer hiervoor een solide rechtsgrond
bestaat. Deze rechtsgrond is – in het kader van de Sanctiewet –
altijd een in internationaal verband gemaakte afspraak, waarin wordt besloten
tot het bevriezen van middelen. Dit kan een afspraak zijn in VN-verband en/of
EU-verband. De meeste lijsten die door de VS na 11 september zijn opgesteld
zijn aangeboden aan het VN-Sanctiecomité Taliban. De EU heeft –
na overname van de lijsten door de VN in het kader van Resolutie 1267 –
dezelfde namen vervolgens overgenomen in zijn eigen Verordening 467/2001.
Nederland heeft steeds vooruitlopend op dergelijke internationale besluitvorming
(in achtereenvolgens VN- en EU-verband) ministeriële sanctieregelingen
opgesteld waarmee tegoeden van de betreffende personen en organisaties konden
worden bevroren. Na opname van de lijsten in EU-verordening 467/2001 (die
directe werking heeft in Nederland) zijn de ministeriële sanctieregelingen
ingetrokken. (Onderdelen van) lijsten betreffende personen en organisaties
die geen verband hebben met de Taliban, Al-Qaeda of Bin Laden kunnen niet
door het VN-sanctiecomité worden overgenomen en dus ook niet door de
EU in Verordening 467/2001 worden opgenomen. Dergelijke namen zijn in Nederland
toegevoegd aan de zogenaamde watch-list. Financiële instellingen vergelijken
de namen op de watch-list wel op overeenkomsten met hun eigen administratie,
maar bij een eventuele hit wordt het betreffende tegoed niet bevroren. Deze
(mogelijke) hit wordt via de toezichthouder primair gemeld aan de BVD. Die
bepalen welke nadere stappen eventueel nodig zijn. Zie voor het overige het
antwoord op vraag 13/PvdA. Overigens heeft de VN eind januari VNVR-resoluties
1267 en 1333 (sancties tegen Afghanistan) vervangen door VNVR-resolutie
1390 (sancties tegen Al-Qaeda). Deze opvolgingsresolutie 1390 is niet meer
gericht op een staat, maar slechts op personen zonder vaste territoriale basis.
Omdat op basis van de huidige Sanctiewet geen financiële maatregelen
genomen kunnen worden tegen personen zonder vaste territoriale basis, kan
Nederland niet langer met ministeriële sanctieregelingen vooruitlopen
op internationale afspraken om middelen van dergelijke personen te bevriezen.
Nederland zal in dat geval moet wachten op besluitvorming in EU-verband. Deze
situatie maakt duidelijk het grote belang dat de regering hecht aan een aanpassing
van de Sanctiewet. Een voorstel tot wijziging van de Sanctiewet zal op korte
termijn aan uw Kamer worden aangeboden.53Welke resultaten heeft onderzoek naar de lijst van
500 namen die is samengesteld door de DNB opgeleverd? Zijn er aantoonbare
bewijzen voor misbruik van het financiële stelsel door terroristen?Zie ook het antwoord op vraag 27. Het eerste resultaat van het door financiële
instellingen zoeken in hun administratie naar overeenkomsten met namen van
personen en organisaties op de lijst van ruim 500 namen (inclusief de watch-list
van de FBI) heeft uiteindelijk geleid tot twee bevriezingen. Eén van
de bevriezingen bleek bij nader onderzoek onterecht (de betreffende naam vertoonde
overeenkomsten met een naam op de lijst, maar bleek uiteindelijk een andere
entiteit te betreffen). Het andere bevroren tegoed is op 18 januari ontdooid
(zie antwoord op vraag 13, PvdA). Daarnaast heeft de BVD een aantal mogelijke
hits in onderzoek. Dit betreft overeenkomsten in administraties van financiële
instellingen met personen en organisaties die staan op de watch-list (hits
op de watch-list leiden niet tot bevriezingen).54In hoeverre zijn de in de onderhavige nota aangekondigde
maatregelen overeenkomstig met maatregelen die in andere Europese landen genomen
zijn of worden? En in welke mate heeft dat gevolgen voor de concurrentiepositie?Het grootste deel van de beleidsvoornemens hangt samen met aanbevelingen
van de FATF en de herziene EU richtlijn inzake witwassen (Richtlijn van 4
december 2001, 2001/97/EG).Voor een aantal beleidsvoornemens, in het bijzonder de verankering van
integriteitstoezicht in de financiële toezichtwetten en de introductie
van toezicht op trustmaatschappen, geldt dat deze (nog) niet dwingend uit
richtlijnen voortvloeien.In het kader van het komende wetsvoorstel actualisering en harmonisatie
wordt dan ook een flankerende actie ondernomen om integriteitstoezicht op
de internationale agenda te plaatsen. Het toezicht op trustmaatschappijen
vloeit mede voort uit aanbevelingen van de FATF die echter nog verder uitkristalliseren.
Uiteraard wordt deze gedachtevorming in het oog gehouden bij de nadere uitwerking
van de desbetreffende wet.Een ander belangrijk deel van de nota heeft tenslotte betrekking op verbeteringen
en verschuivingen in de samenwerking tussen toezichthouders en opsporingsinstanties.
Deze initiatieven beïnvloeden de concurrentie van de sector niet in termen
van administratieve lasten, integendeel, zij hebben tot oogmerk om via een
versterking van de handhaving en de uitstraling daarvan op de integriteit
van markten en partijen, bij te dragen aan de reputatie van de financiële
sector en de financiële markten in Nederland. 55Is de «verordening bestrijding financiering internationaal
terrorisme» ook van toepassing op organisaties die wél een vaste
standplaats hebben?Op 27 december 2001 heeft de Raad van de Europese Unie een Gemeenschappelijk
Standpunt en bijbehorende uitvoeringverordening 2580/2001 «inzake specifieke
beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op
de strijd tegen het terrorisme» aangenomen waarmee op basis van een
lijst van organisaties de tegoeden van deze organisaties dienen te worden
bevroren. Deze verordening is op 28 december 2001 gepubliceerd en in werking
getreden. Deze lijst wordt door de Raad met unanimiteit vastgesteld en daarna
indien wenselijk aangepast. De verordening is van toepassing op personen en
organisaties voor zover die voornamelijk buiten de EU actief zijn, ongeacht
of deze personen en organisaties een vaste standplaats en/of verblijfplaats
hebben.56Welke beperkende financiële maatregelen worden
bedoeld op blz. 23, en hoe verhouden deze zich tot de Wet MOT?De bedoelde beperkende financiële maatregelen die in het kader van
de Sanctiewet kunnen worden opgelegd betreft het bevriezen van middelen en
het verbod tot het beschikbaar stellen van financiële middelen aan –
in dit geval – personen en organisaties die door internationale gremia
(VN, EU) in verband worden gebracht met terroristische activiteiten. Bij deze
maatregelen is dus tevoren bekend van welke personen en organisaties middelen
bevroren moeten worden – ongeacht of de middelen (zouden) worden aangewend
voor ongebruikelijke transacties. Financiële sancties zijn in die zin
subjectgericht en daarmee duidelijk afgebakend wat betreft de entiteiten tot
welke de maatregelen zich richten. Dit is niet het geval bij de wet MOT. De
wet MOT heeft als aangrijpingspunt een transactie, ongeacht het subject dat
de transactie uitvoert. Als transacties als ongebruikelijk worden aangemerkt,
dan moeten deze worden gemeld bij het MOT.57Geldt de op blz. 23 bedoelde meldplicht ook voor tussenpersonen?Reeds sinds inwerkingtreding van de Wet MOT op 1 februari 1994 is de meldplicht
van toepassing op assurantietussenpersonen (een ieder die beroeps- of bedrijfsmatig
levensverzekeringovereenkomsten sluit, alsmede het daarbij verlenen van bemiddeling).58Op welke wijze zal de identificatie van klanten bij
het openen van bankrekeningen aangescherpt worden? Zal sprake zijn van registratie
van bankrekeningen in een openbaar register? In welke landen is sprake van
een centraal rekeningenregister?De aanscherping van de identificatie ligt in het ongedaan maken van de
zogenaamde grandfathering. Grandfathering in het kader van de Wif 1993
houdt in dat bij het afnemen van een financiële dienst de financiële
instelling de verplichte identificatie mag afleiden van de gegevens die zijn
vastgelegd bij een eerder verleende financiële dienst.Deze gegevens dienen in principe te stammen uit een periode na 18 januari
1989, gezien het feit dat vanaf die datum de eisen die aan de identificatie
gesteld werden conform de huidige wettelijke eisen zijn. Hieraan is op dit
moment in de wet toegevoegd dat indien de eerder verleende financiële
dienst betrof het openstellen van een rekening waarop een saldo in geld effecten,
edele metalen of andere waarden kan worden aangehouden, ook gegevens
van voor 18 januari 1989 mogen worden gebruikt.Dit is destijds (bij amendement) toegevoegd om bestaande rekeninghouders
niet overmatig te belasten. Deze wijze van identificatie houdt echt het risico
in zich dat er gebruik wordt gemaakt van gegevens welke niet (volledig) juist
zijn. Om dit risico te ondervangen is besloten de mogelijkheid om gebruik
te maken van de gegevens vastgelegd voor 18 januari 1989 uit de wet te schrappen.
Gebruikmaking van deze gegevens is nog wel mogelijk indien vaststaat dat destijds
geïdentificeerd is op een wijze die overeenkomt met de regels die thans
gelden voor identiteitsvaststelling.De wenselijkheid van een centrale registratie van bankrekeningen is momenteel
onderwerp van onderzoek. In het kader van dit onderzoek zal bij de diverse
partijen, OM en banken, de wenselijkheid van een dergelijk register geïnventariseerd
worden. En hierbij zal tevens gekeken worden naar wat de mogelijkheden zijn.Op dit moment heeft in elk geval Frankrijk een dergelijk register. Ook
Duitsland heeft inmiddels tot invoering van een dergelijk register besloten.59In de wijziging van de Wet melding ongebruikelijke
transacties (28 018) wordt slechts gesproken van het bestrijden van witwassen.
Hiervoor dienen ook zaken van grote waarde onder het toezicht worden gebracht.
Kan de regering verduidelijken op welke wijze zaken van grote waarde samenhangen
met internationaal terrorisme? Op welke wijze kunnen dergelijke handelaren
een bijdrage leveren aan de strijd tegen het terrorisme?Recentelijk zijn handelaren in goederen van grote waarde onder de reikwijdte
van de Wet MOT gebracht en is de FIOD-ECD aangewezen als toezichthouder op
de naleving van de meldplicht door deze handelaren. Goederen van grote waarde
zullen niet alleen gebruikt worden als investering of ten behoeve van een
luxe levensstijl, maar ook als betaalmiddel (bijvoorbeeld edelstenen) of transportmiddel
(bijvoorbeeld voertuigen en schepen). Terroristische groeperingen kunnen derhalve
indien zij bij meldplichtige handelaren goederen aanschaffen die zij gebruiken
ten behoeve van hun terroristische activiteiten of als betaling voor deze
terroristische activiteiten gemeld worden aan het MOT en zo bekend raken bij
de opsporingsinstanties.60In welke mate maken douane en Belastingdienst ook daadwerkelijk
gebruik van de mogelijkheid om renseignementen te melden aan het meldpunt
ongebruikelijke transacties?De douane meldt bepaalde geldtransporten die via Schiphol verlopen en
waarbij een Nederlands heffingsbelang in het geding is aan het Meldpunt. In
2001 is 150 maal een dergelijke melding gedaan. Na beoordeling van deze meldingen
resulteerde dit in 42 gevallen van verdacht geldvervoer. Ten overvloede wordt
er nog op gewezen dat het ontwerp van wet op basis waarvan de douane verplicht
wordt alle gevallen van ongebruikelijk vervoer van geld te melden aan het
Meldpunt spoedig zal worden ingediend bij de Tweede Kamer.Een onderzoek om te bezien of een algemene meldplicht voor de Belastingdienst
waardevol kan zijn, zal in de loop van het eerste kwartaal van 2002 worden
afgerond.61Zijn er aanwijzingen dat pensioenfondsen en schadeverzekeraars
kwetsbaar zijn voor het witwassen van geld en de financiering van terroristische activiteiten? Zo ja, op welke manier manifesteren deze kwetsbaarheden
zich?Er zijn op voorhand geen aanwijzingen dat in Nederland pensioenfondsen
en schadeverzekeraars kwetsbaar zijn voor het witwassen van gelden en de financiering
van terroristische activiteiten. In het vooruitzicht van de komende derde
mutual evaluation van Nederland door de FATF onderzoekt de Begeleidingscommissie-MOT
e.e.a., te meer daar andere landen wel een meldplicht voor deze instellingen
hebben.62Welke bevoegdheden heeft de Nederlandse douane momenteel
bij het ongebruikelijk vervoer van geld? Welke criteria worden gehanteerd
voor ongebruikelijke hoeveelheden of vervoer van geld?De Douane heeft op grond van de bestaande helingsbepalingen in het Wetboek
van Strafrecht en artikel 161 Wetboek van Strafvordering de mogelijkheid verdachte
transacties aan de politie te melden. In gevallen dat daarvan sprake is, zal
de Douane melden aan het BLOM onder zending van een afschrift aan het MOT.De Douane is binnen het huidige wettelijk kader bevoegd ongebruikelijke
transacties met betrekking tot binnenlandse belastingplichtigen, die zij bij
de uitoefening van haar wettelijke bepalingen tegenkomt, aan het MOT te melden.
Opgemerkt wordt dat de huidige wetgeving niet voorziet ongebruikelijke transacties
van buitenlandse belastingplichtigen te melden. In deze lacune wordt voorzien
in het wetsvoorstel «Wet melding door de douane van ongebruikelijk vervoer
van geld en daarmee gelijkgestelde zaken».Voor wat betreft de gehanteerde criteria wordt aangesloten bij de Wet
MOT (zie ook vraag 64).63Welke gevolgen heeft de uitbreiding van de meldplicht
van de Wet MOT voor het Openbaar Ministerie? Wordt voor deze uitbreiding het
OM kwalitatief en kwantitatief versterkt?Zie antwoord vraag 7.64Welke op blz. 25 genoemde indicatoren worden bedoeld
voor melding van ongebruikelijk vervoer van geld en daarmee gelijk te stellen
zaken?De indicatoren waaraan wordt gedacht, om ongebruikelijk vervoer van geld
en daarmee gelijk te stellen zaken door de douane aan het MOT te laten melden,
nadat het desbetreffende wetsvoorstel kracht van wet heeft gekregen, betreffen
de volgende:• Het door de douane, bij de uitvoering van de wettelijke aan haar
opgedragen taken, aantreffen bij reizigers en andere personen van contant
geld in euro, guldens of vreemde valuta, cheques of daarmee gelijk te stellen
waarden, effecten of daarmee gelijk te stellen waarden, edelstenen, edelmetalen
en juwelen, rekening houdend met het gebruikelijke handelsverkeer.• Vervoer van geld, dat in verband met witwassen aan de politie en
justitie wordt gemeld, moet ook aan het meldpunt worden gemeld.• Vervoer van geld, waarbij aanleiding is om te veronderstellen dat
het verband kan houden met witwassen.• Voorkeur van de vervoerder voor het vervoer van geld onder het
grensbedrag waarbij aanleiding is om te veronderstellen dat deze daarmee melding
wil voorkomen. 65Welke sporen worden op blz. 25 bedoeld? Bankrekeningen
zijn toch sporen? Kan de regering hierop ingaan?Een witwasser zal bij zijn witwasactiviteiten altijd proberen zo min mogelijk
sporen achter te laten. Met deze sporen wordt gedoeld op alle vastleggingen
in de boeken van financiële instellingen of andere personen en instellingen
waar een crimineel gebruik van maakt om zijn uit criminele activiteiten verworven
gelden een legale schijn te geven. Door gebruikmaking van toonderstukken of
ondoorzichtige constructies en off shore landen zal de crimineel zo veel mogelijk
buiten de boeken van financiële instellingen proberen te blijven, waardoor
het voor opsporingsinstanties moeilijk wordt om de herkomst van de criminele
gelden te achterhalen.66Worden beleggingsproducten van verzekeraars en banken
onderling verhandeld en aangekocht? Bestaat de mogelijkheid dat er derhalve
met koersen gemanipuleerd kan worden en wordt?Er is een diversiteit aan beleggingsproducten die door banken en verzekeraars
worden aangeboden, denk bijvoorbeeld aan beleggingshypotheken en leaseplannen.
Deze producten zijn geen effecten in de zin van de Wet toezicht effectenverkeer
1995. Er wordt ook geen markt (beurs) onderhouden in deze producten. Dit in
ogenschouw nemend kan bij zulke producten als zodanig manipulatie van een
koers niet plaatsvinden. Dat neemt niet weg dat wanneer er door de aanbieders
effecten, onderliggend aan deze producten, worden gehouden of verhandeld,
zij zich moeten houden aan de regelgeving met betrekking tot koersmanipulatie.
Afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het geval kan sprake zijn
van overtreding van artikel 334 van het Wetboek van Strafrecht (bedrog) of
artikel 47 van de Wet toezicht effectenverkeer 1995 (bedrog) of van artikel
32 van de Nadere Regeling (koersmanipulatie en overige misleidende handelingen).67Kunnen voorbeelden genoemd worden van ongebruikelijke
transacties voor pensioenfondsen en schadeverzekeraars?Zie antwoord op vraag 68.68Is er inmiddels meer zicht op de mogelijke oorzaken
van het beperkte aantal meldingen van ongebruikelijke transacties bij levensverzekeraars?Er bestaan vermoedens waarom het aantal meldingen van ongebruikelijke
transacties bij levensverzekeraars beperkt is. Zo kent Nederland bijvoorbeeld
geen toonderpolissen en loopt het betalingsverkeer tussen verzekeringsinstellingen/assurantietussenpersonen
en de klant normaliter giraal via het bankwezen. Om evenwel in het kader van
de komende derde mutual evaluation van Nederland door de FATF goed beslagen
ten ijs te komen is dit punt momenteel in onderzoek bij de Begeleidingscommissie-MOT.69Waarom waren money transfers tot nu toe geen financiële
dienst in de zin van de Wif 1993?Tot nu toe gold indirect dat, vanwege het feit dat een geldtransfer als
dienst op grond van de Wet MOT is aangewezen, tevens bij deze vorm van dienstverlening
identificatie van de cliënt diende plaats te vinden. Om alle
onduidelijkheid weg te nemen zal deze identificatieverplichting binnenkort
worden geëxpliciteerd.70Aangeven wordt dat het overmaken van geld via money
transferkantoren typisch gepaard gaat met codes i.p.v. identificatie. Heeft
het invoeren van de Wif-plicht gevolgen voor het functioneren en voortbestaan
van de money transferkantoren?Net zomin het wenselijk is dat bij financiële instellingen anonieme
rekeningen kunnen worden aangehouden, is het voor het bestrijden van witwassen
gewenst dat bij money transfer de identiteit een degene die betrokken is bij
een money transfer onbekend blijft. In het kader van de integriteit van het
financiële stelsel en het ken-uw-cliënt beginsel zal een money transferkantoor
zijn klanten moeten identificeren, zeker indien een transactie als ongebruikelijk
aan het MOT gemeld moet worden.71Is het genoemde rapport over toondereffecten reeds
gepresenteerd? Welke aanbevelingen doet de werkgroep?De werkgroep Effecten aan toonder heeft in december 2001 een interim-rapportage
uitgebracht. De Tweede Kamer zal zo spoedig mogelijk worden geïnformeerd
over de bevindingen en aanbevelingen van de werkgroep, alsmede over het kabinetsstandpunt
ter zake.72Voldoet het inrichten van een centraal rekeningenregister
aan de wettelijke eisen die gesteld zijn aan privacy? Is hiervoor advies ingewonnen
bij de registratiekamer?Het centraal rekeningenregister is onderwerp van onderzoek, waarbij ook
gekeken zal worden naar de privacywetgeving. Overigens lijkt de sector zelf
inmiddels stappen te ondernemen die moeten leiden tot een CRR. Een en ander
hangt samen met de last bij financiële instellingen indien voor opsporingsonderzoeken
telkens apart een financiële instelling bevraagd moet worden.73Kan de regering aangeven op welke wijze het centraal
rekeningenregister een bijdrage kan leveren aan de strijd tegen internationaal
terrorisme?Een CRR kan de zoektocht naar rekeninggegevens van personen in het kader
van strafvorderlijke procedures aanzienlijk vereenvoudigen. In plaats van
telkenmale alle financiële instellingen te bevragen voor elk onderzoek,
kan het CRR geraadpleegd worden. Dit zou, mits het CRR juist geautomatiseerd
kan worden, op den duur tevens kunnen leiden tot lagere administratieve lasten
voor financiële instellingen.74Wat zullen de gevolgen zijn van de aangekondigde maatregelen,
in termen van personeelsformatie bij de toezichthoudende instellingen en de
opsporingsinstanties en douane?Voor de toezichthoudende taak van de FIOD-ECD vanwege de recente uitbreiding
van de wet MOT (toezicht op de handelaren in goederen van grote waarde) is
in eerste instantie een uitbreiding van 20 FTE's voorzien voor 2002. Dit aantal
zal, afhankelijk van de handhavingresultaten in de komende twee jaar, worden
aangevuld tot 40 FTE's. De FIOD-ECD heeft vanouds een verantwoordelijkheid bij de handhaving van
de integriteit van de financiële sector. Door de gebeurtenissen in de
VS is de invalshoek waarmee de reguliere werkzaamheden worden verricht veranderd.
Sinds 11 september 2001 gaat bijzondere aandacht uit naar activiteiten binnen
het taakgebied die gerelateerd kunnen zijn aan terrorisme. Het perspectief
van FIOD-ECD daarbij is het voorkomen van terrorisme door het afsnijden van
geld- en goederenstromen en niet de bestrijding van de terroristische activiteiten
op zich. De directe gevolgen van deze veranderde prioritering in de werkzaamheden
van de FIOD-ECD zijn in eerste aanleg zoveel mogelijk binnen de organisatie
opgevangen. De structurele verzwaring van de taak op dit terrein vereist verdere
uitbreiding van de formatie. Deze is begroot op 40 FTE's in 2002 en dit aantal
loopt op tot 60 in 2006.Voor de overige uitbreidingen, voor zover nu te overzien, wordt verwezen
naar hoofdstuk 5 van de nota.75Wat zullen de gevolgen zijn voor de onder toezicht
staande financiële instellingen, in termen van administratieve lastendruk?In de afgelopen periode na 11 september zijn de gevolgen voor de financiële
instellingen in termen van administratieve lasten zonder meer hoog geweest;
de financiële instellingen hebben daarbij uitzonderlijke inspanningen
geleverd. Uiteraard zal in de nadere uitwerking van de beleidsvoornemens en
de wetstrajecten uit de nota adequate aandacht worden besteed aan de meer
structurele administratieve lastendruk die daarmee kan samenhangen. De inzet
daarbij is uiteraard om die zo beperkt mogelijk te houden; daarnaast is in
het bijzonder het voornemen tot vergroting van de effectiviteit van de wet
MOT mede ingegeven door de wens om de administratieve lastendruk voor financiële
instellingen juist sterk te verminderen.76Aan welke verruiming denkt de regering voor ruimere
mogelijkheden bij het raadplegen van het Centraal Rekeningenregister? Welke
wijzigingen zijn nodig in de Wet Bescherming Persoonsgegevens?Welke en/of wetgeving aangepast moet worden voor het CRR is onderzoek
van studie en overleg met de financiële instellingen en de Registratiekamer.77Zijn verzekeraars niet verplicht om met het door beleggers/polishouders
gestorte geld voor hun producten, daadwerkelijke fysieke participaties te
kopen voor deze klant, maar dat een ingenomen positie in hun eigen product
voldoende is? Waar blijft dan het geld van hun beleggers/polishouders? Kan
dit een mogelijke bron van fraude zijn?In Nederland is het toezicht op verzekeraars gericht op de juridische
entiteiten. Bedrijfsonderdelen die levensverzekeringsproducten verkopen dienen
in juridisch zin afgescheiden te zijn van de rest van een financiële
groep. De PVK houdt toezicht op de juridische entiteiten van een financiële
groep die dergelijke verzekeringsactiviteiten ontplooien. De PVK ziet toe
op een goede administratieve organisatie en interne controleprocedures van
de verzekeraar mede met als doel om de kans op fraude zo veel mogelijk te
beperken.Een polishouder wordt niet de eigenaar van beleggingen die gekocht zijn
met zijn gestorte premies (na aftrek van kosten en risicopremies). De verzekeraar
is de eigenaar van de beleggingen en de polishouder bouwt daarentegen rechten
op. De taak van de toezichthouder is onder meer om te beoordelen of een verzekeraar
op de balans voldoende voorzieningen vormt om te kunnen voldoen aan de door
polishouders opgebouwde rechten.Wanneer een polishouder kiest voor beleggingsverzekeringen dient de verzekeraar
de waarde van de beleggingen die toekomt aan polishouder ook als voorziening
op te voeren op de balans.Per saldo zal een verzekeraar die premies t.b.v. een beleggingsverzekering
ontvangt deze moeten beleggen in de aan de klant toegezegde beleggingsvorm.
Mocht een verzekeraar niet de overeenkomstige beleggingen in zijn bezit hebben,
dan kan de PVK een hogere solvabiliteitseis opleggen omdat de verzekeraar
naast verzekeringstechnisch risico ook beleggingsrisico loopt.78Op welke wijze denkt de regering de afhandeling van
zaken door de toezichthouders beter te gaan monitoren?In het kort is daarvoor de benadering voorzien zoals die in de paragrafen
4.2 en 4.4 van de nota is geschetst, bestaande uit verbetering van het inzicht
in het aantal bestuursrechtelijke afdoeningen en strafrechtelijke aangiften
door de financiële toezichthouders en de follow up die daaraan wordt
gegeven door opsporingsdiensten en Openbaar Ministerie.Voorzien is deze verbetering te realiseren door een aantal gefragmenteerde
overleggen tussen betrokken instanties te centraliseren in het Financieel
Expertisecentrum, alsmede door de totstandkoming van het Functioneel OM, opdat
dergelijke zaken onder verantwoordelijkheid van één onderdeel
van het OM kunnen worden afgedaan.79Kan de regering nader ingaan op de verschillen in de
wijze van uitoefening van toezicht tussen de diverse toezichthouders? Hoe
kunnen deze verschillen verklaard worden ?De aard van de waargenomen verschillen is nader toegelicht in de nota
(pag. 32). Aan het bestaan van verschillen op zichzelf is niet op voorhand
een waardeoordeel toegekend, anders dan het voornemen om ongerechtvaardigde
of uitsluitend historisch gegroeide verschillen te doen laten verdwijnen.Bij deze analyse zullen ook de verklarende factoren aan de orde komen.
Zonder hierop vooruit te lopen is een belangrijk startpunt daarbij uiteraard
de verschillen in soorten financiële personen en instellingen die onder
het toezicht van de verschillende toezichthouders staan.80Kan de regering nader ingaan op de categorie personen
en instellingen (blz. 33) die weliswaar onder specifieke toezichtswetten valt,
maar bewust of onbewust geen instemming zoekt voor bepaalde activiteiten?
Kan de regering hier concrete voorbeelden van noemen? Is het juist dat bedoelde
personen en instellingen dan op papier wel, maar in de praktijk niet, onder
toezicht staan?Het gaat hier bijvoorbeeld om gevallen waarbij een persoon of instelling
gelden uit de markt aantrekt waarbij men – bewust of onbewust –
zich niet aan de toezichtwetten houdt en waarvan de toezichthouder op verschillende
wijzen, veelal bij toeval, op de hoogte komt. De bedoeling is dat toezichthouders
systematisch bekijken in hoeverre er partijen zijn die zich op de markt begeven
maar die zich niet bij een toezichthouder melden voor een vergunning of een
ontheffing. Indien dit het geval is zal de toezichthouder door middel van
een aanschrijven de betrokken partij op de hoogte stellen van
de wettelijk plicht tot vergunning of ontheffing teneinde toezicht te bewerkstelligen.81In welke gevallen geeft de minister algemene aanwijzingen?
En in welke gevallen zijn desondanks toch bijzondere aanwijzingen mogelijk?Zoals in paragraaf 4.2 van de nota is aangegeven kan de minister
geen bijzondere aanwijzingen geven aan de financiële toezichthouders.
Voor het geven algemene aanwijzingen, in de vorm van voorschriften bestaat
in de toezichtswetgeving een aantal mogelijkheden, zoals het stellen van voorschriften
aan een rechtspersoon aan wie toezicht wordt overgedragen en de mogelijkheid
om voorschriften te geven met betrekking tot de uitvoering van EU-richtlijnen;
zie bijv. artikel 40 Wet toezicht effectenverkeer.82Wat is capaciteitsvergroting van de rechtsprekende
macht op basis van de structurele intensivering van 2 mln. gulden? Wat zijn
de gemiddelde kosten van een «megazaak»?De in de nota onderkende behoefte van capaciteitsvergroting voor de rechtsprekende
macht ziet met name op de behandeling van zogeheten megazaken. De rechtbank
Rotterdam is hiertoe als «coördinatiepunt» aangewezen. Op
korte termijn komt een plan van aanpak gereed, waarin de structurele voorziening
voor de behandeling van megazaken wordt vormgegeven. Voorts wordt periodiek
overleg gevoerd tussen de Raad voor de rechtspraak en het OM om tot een goede
afstemming te komen met betrekking tot de gewenste capaciteit voor megazaken.
Vanwege de enorme diversiteit van de daadwerkelijke of zo genoemde megazaken
is het niet mogelijk eenduidige kengetallen te geven over dit soort zaken.In het kader van de vergroting van het kennisniveau van de rechtsprekende
macht op het gebied van met name financiële criminaliteit in samenhang
tot terroristische activiteiten, is Stichting Studiecentrum Rechtspleging
(SSR) gevraagd om het bestaande aanbod van opleidingen te inventariseren en,
indien nodig, opleidingen te ontwikkelen.83Welke oorzaken zijn aan te wijzen voor het lage aantal
veroordelingen?Het aantal veroordelingen ter zake van witwassen in ogenschouw nemende,
kan de effectiviteit van de witwasbestrijding in Nederland laag lijken. Hierbij
moeten echter belangrijke kanttekeningen worden geplaatst.Op de eerste plaats worden door het hoge aantal ongebruikelijke transacties
valse verwachtingen gewekt.Zeventienduizend verdachte transacties zijn niet gelijk te stellen aan
zeventienduizend verdachten of zeventienduizend onderzoeken. Veel meldingen
horen namelijk bij elkaar: sommige verdachten hebben honderden ongebruikelijke
transacties op hun naam staan.Ten tweede worden veel meldingen gebruikt in reeds lopende onderzoeken
die niet specifiek op witwassen gericht zijn. De informatie bevestigt dan
bijvoorbeeld het vermoeden dat reeds bestond van drugshandel of deelneming
aan een criminele organisatie.Ten derde is in december 2001 de zelfstandige strafbaarstelling van witwassen
(artikel 420bis Sr. e.v.) in werking getreden. Tot die tijd was witwassen
een vorm van heling. Dit maakte het vrijwel onmogelijk om uit de bestaande
registratiesystemen betrouwbare cijfers over veroordelingen voor witwassen
te geven, omdat de heler van geld (witwasser) en de heler van fietsen in de
statistieken in dezelfde categorie vallen. Dit jaar zullen de eerste veroordelingen
voor witwassen (in plaats van heling) worden uitgesproken en
kan een meer betrouwbaar beeld van het aantal veroordelingen worden gegeven.Ten vierde blijkt een groot deel van de verdachte transacties te zeer
verouderd te zijn op het moment dat ze bij de opsporingsinstanties terechtkomen.
Dit is voor een deel te wijten aan de lange tijd die financiële instellingen
nodig hebben om ongebruikelijke transacties bij het MOT te melden.84Is inmiddels de exacte afbakening bekend van financieringsinstellingen
die onder toezicht zullen worden gebracht? Op grond van welke criteria wordt
bepaald of een instelling er al dan niet onder valt?Bij Ministeriële Regeling (Besluit van 4 februari 1993, Stcrt. 29,
zoals gewijzigd bij Besluit van 8 september 1995, Stcrt.177, 23 augustus 1996,
Stcrt. 166, 11 juli 1997, Stcrt. 133) zijn financieringsmaatschappijen onder
bepaalde voorwaarden vrijgesteld van de Wtk 1992 vanwege hun speciale karakter
en beperkte doelstelling. Bij Ministeriële Regeling (Besluit van 21 december
2001, Stcrt. 248) zijn de voorwaarden waaronder financieringsmaatschappijen
een beroep op de regeling kunnen doen aangescherpt. Deze aanvullende voorwaarden
betreffen vooral integriteitaspecten zoals de betrouwbaarheid van bestuurders
en andere beleidsbepalers. In de regeling is beschreven dat de aanvullende
eisen in een aantal gevallen niet worden gesteld. Dit betreft bijvoorbeeld
de gemeentelijke kredietbanken en vergunninghouders op het gebied van consumentenkrediet,
omdat daar al voldoende waarborgen aanwezig worden geacht.In de Regeling van 21 december 2001 is tevens aangekondigd dat de reeds
bestaande Regeling op economisch vlak onderwerp van onderzoek is. De eventuele
wijzigingen die daaruit voortvloeien, zullen naar verwachting in de eerste
helft van dit jaar in werking treden, zodat op dat moment onomstotelijk vaststaat
welke financieringsmaatschappijen onder de Regeling vallen.85Welke concrete voorstellen zijn er om MOT en BLOM te
integreren?De nota brengt veel nieuwe regelgeving en taken op het gebied van de bestrijding
van witwassen en de financiering van terrorisme. Daarom is er inmiddels een
apart plan van aanpak opgesteld ter uitvoering van de maatregelen die betrekking
hebben op het MOT en het BLOM. Daarnaast wordt in dit plan van aanpak ook
aangegeven welke gevolgen de uitvoering zal hebben voor de middelen en capaciteit
van MOT en BLOM. Kernpunten van het plan van aanpak zijn versterking van de
samenwerking tussen MOT en BLOM, met als eerste stap de oprichting van een
gezamenlijke selectie-unit MOT/BLOM en het continueren van de HARM-methode.86Hoe zal de financiële sector betrokken worden
bij de uitwerking van de voorstellen?De financiële sector is op de gebruikelijke wijze betrokken bij de
uitwerking van de voorstellen. In de periode na het verschijnen van de nota
heeft nader overleg plaatsgevonden over de uitwerking van de voorstellen in
zijn totaliteit. Daarnaast zal de sector per onderwerp op de gebruikelijke
wijze worden betrokken, zoals raadpleging bij wetsvoorstellen. XNoot1Samenstelling: Leden: Witteveen-Hevinga (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks),
Crone (PvdA), voorzitter, Voûte-Droste (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Giskes (D66), Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Van Dijke (ChristenUnie), Bakker
(D66), De Vries (VVD), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Stroeken
(CDA), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA), Vendrik (GroenLinks), Remak (VVD),
Wijn (CDA), Kuijper (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Bolhuis (PvdA), Slob (ChristenUnie),
C. Cörüz (CDA), Vacature (PvdA).Plv. leden: Koenders (PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Vacature (PvdA),
Balemans (VVD), Van Oven (PvdA), Schimmel (D66), Klein Molekamp (VVD), De
Wit (SP), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Wilders (VVD), Blok (VVD), Dankers
(CDA), Hillen (CDA), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Van den Akker (CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA), Smits
(PvdA), Van der Vlies (SGP), J. Ten Hoopen (CDA), Duijkers (PvdA).XNoot1Kamerstukken II 1995/96, 24 843, nr. 1.XNoot2Kamerstukken II 1997/98, 25 830, nrs. 1 en 2.XNoot3Kamerstukken II 1997/98, 25 830, nr. 4.XNoot1Brief van de Minister van Financiën met het verslag van de vergadering
van de Ecofin Raad van 13 december 2001, Kamerstukken 2001/02, 21 501-07,
nr. 343.XNoot2Ontwerpverslag van 30 november 2001 over het voorstel van het Europees
Parlement en de Raad betreffende handel met voorkennis en marktmanipulatie
(marktmisbruik), 2001/0118 (COD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28106-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl