Interdepartementaal Beleidsonderzoek: Medefinancieringsprogramma; Verslag algemeen overleg van 25 mei 2005, voor het nieuwe medefinancieringsstelsel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27433, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-07-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

27433 nr. 43

28-06-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27433Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 433Interdepartementaal Beleidsonderzoek: Medefinancieringsprogrammanr. 43VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 juni 2005De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 25 mei 2005 overleg gevoerd met minister Van Ardenne-van der
Hoeven voor Ontwikkelingssamenwerking over:– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
d.d. 22 december 2004 ten geleide van het concept beleidskader voor het
nieuwe medefinancieringsstelsel (MFS) 2007–2010 (27 433, nr. 29);– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
d.d. 10 maart 2005 houdende de beantwoording van de vragen van de commissie
over het conceptbeleidskader MFS (27 433, nr. 31);– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
d.d. 2 maart 2005 houdende het beleidskader voor het Programma Thematische
Medefinanciering (TMF) Ronde 2006–2010 (27 433, nr. 30);– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
d.d. 17 december 2004 inzake de doelmatigheidsaudit van de medefinancieringsorganisaties
(27 433, nr. 28).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Brinkel (CDA) vindt ontwikkelingssamenwerking
niet alleen een zaak van regering tot regering, maar ook van samenleving tot
samenleving. Het medefinancieringsinstrument doet daaraan recht. De betrokken
organisaties (MFO's) zijn uit particulier initiatief voortgekomen. Mensen
maken hun betrokkenheid bij hun medemensen in de Derde Wereld kenbaar. De
maatschappelijke verankering van de MFO's moet worden hersteld. Vanuit die
invalshoek is er instemming met de voornemens van de minister. MFO's zijn
autonoom en moeten eigen middelen opbrengen. Ook het aantal vrijwilligers
dat binnen een organisatie actief is, is een indicatie voor het draagvlak.De minister stelt voor om subsidies aan MFO's te beperken tot maximaal
75% van hun jaarlijkse uitgaven. Het is een instrument om het draagvlak van
een organisatie zichtbaar te maken. Er kan mede mee worden bepaald voor hoeveel
subsidie de organisatie in aanmerking komt. Hoe meer draagvlak,
hoe meer subsidie. Er moeten meetpunten komen aan de hand waarvan zo objectief
mogelijk kan worden vastgesteld wat het draagvlak van een organisatie is.
Te denken valt aan het aantal leden, het aantal donateurs, het aantal vrijwilligers,
het aantal uitgezonden mensen en de wijze van verantwoording aan de achterban.De minister vindt dat het percentage kan worden gevuld door alle bijdragen,
zolang het maar geen subsidie van de rijksoverheid is. Subsidies van overheden,
waaronder de EU, zijn echter geen teken van draagvlak. De minister dient nog
eens goed te kijken naar de factoren die de waarde bepalen van de eigen middelen
van een organisatie. De kern moet liggen bij aantoonbaar draagvlak in Nederland.
Als de definitie van eigen middelen zuiver betrekking heeft op draagvlak in
Nederland en subsidies van EU en Wereldbank dus worden uitgezonderd, kan het
percentage verlaagd worden. Een van de manieren om het draagvlak uit te drukken
is de mate waarin de organisatie zelf geld weet te genereren uit de Nederlandse
samenleving. Uit de antwoorden op de schriftelijke vragen kan worden afgeleid
dat vrijwilligerswerk ook kan worden gekapitaliseerd en dus deel uitmaakt
van de eigen bijdrage die een organisatie weet te genereren uit de samenleving.
Het past de volksvertegenwoordiging niet om een exact percentage aan te geven.In het beleidskader worden MFO's terecht gewaardeerd vanwege hun eigen
werkwijze en waardenoriëntatie. Waardenoriëntatie heeft alles te
maken met de drijfveren waarom mensen zich voor hun medemens overzee inzetten
en moet daarom terug kunnen worden gezien in de beoordelingscriteria. Het
moet een van de referentiepunten worden aan de hand waarvan de plannen en
resultaten geëvalueerd worden. Het veld is veelkleurig en dat moet zo
blijven.De minister wil de beoordeling van subsidieaanvragen terecht in handen
geven van een adviescommissie van deskundigen. De commissie moet daarvoor
beschikken over een beperkt aantal duidelijke richtlijnen. Wil de minister
ervoor zorgen dat eigen geld, betrokkenheid, verantwoording aan de achterban,
te mobiliseren inzet en waardenoriëntatie in de beoordelingscriteria
terechtkomen? De criteria moeten door de minister en niet door de adviescommissie
worden bepaald. De commissie moet representatief worden samengesteld. Hoe
zal de politieke controle gestalte krijgen?MFO's mogen volgens het beleidskader 5% van hun budget besteden aan beleidsbeïnvloeding.
Het blijft een vreemde eend in de bijt van versterking van het maatschappelijk
middenveld, en het kan wel wat minder. Door de soms 100% subsidiëring
door de overheid zijn sommige organisaties te sterk gericht zijn geraakt op
het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het moet gaan om het herstel van de
relatie van maatschappelijke organisaties met hun eigen achterban.Het beleidskader voor het programma TMF 2006–2010 roept de vraag
op waarom de beleidsthema's in de loop der jaren zijn vernauwd. Gezondheid
is versmald tot reproductieve gezondheidszorg en aidsbestrijding. De aandacht
voor beide onderwerpen mag de aandacht voor het bredere stelsel van gezondheidszorg
niet wegdrukken. Moeten de organisaties wel zo strikt aan de leiband van het
ministerie lopen?Verder valt op dat in de goedgekeurde subsidietoekenning 2005–2008
sprake is van het thema «open categorie». Het wekt verbazing dat
onder dit thema ruim €600.000 is toegekend aan de Evert Vermeer Stichting.
In hoeverre komt het bedrag direct of indirect ten goede aan mensen in de
Derde Wereld?Mevrouw Tjon-A-Ten (PvdA) steunt de minister
in haar streven om de kwaliteit en de effectiviteit van MFO's en TMF-organisaties
te verbeteren. Een geïntegreerd beleidskader voor een nieuw medefinancieringsstelsel
met als doel de complementariteit binnen de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking
te versterken en de organisaties en programma's onderling op kwaliteit
te vergelijken, kan daarbij behulpzaam zijn. De directe relatie met de millennium
development goals (MDG's) verdient ook ondersteuning.Een eerste probleem bij het nieuwe stelsel betreft de systematiek ervan.
De eigen bijdrage van 25% als drempel is bedoeld om de eenzijdige afhankelijkheid
van de aanvragende ontwikkelingsorganisaties te voorkomen. Negatieve neveneffecten
hiervan zijn een grotere concurrentie en profileringsdrang van MFO's en TMF-organisaties
onderling. Hierdoor kunnen kwaliteit en doelmatigheid van de output worden
aangetast. Er dreigt voornamelijk ingezet te worden op calculeerbaar haalbare
doelen en daarmee na te streven resultaten. Risico's en fouten zullen worden
vermeden, vooral bij vernieuwende en innovatieve initiatieven. Het drempelcriterium
van 25% dient achterwege te blijven. Een substantiële eigen bijdrage,
bijvoorbeeld in de vorm van expertise, moet worden gehanteerd als een kwaliteitscriterium
in het beoordelingskader. Daar ging het de minister om. Als de minister de
eigen bijdrage echter ook wil vertalen in kwaliteitscriteria, kan worden overwogen
een eigen bijdrage van 15% te accepteren.Het idee van de minister om ter afzwakking van het 25%-criterium de door
het ministerie verstrekte subsidie te laten gebruiken voor het werven van
fondsen, is uitermate ongewenst. Voorafgaand aan de start van het nieuwe medefinancieringsstelsel
moet, wat betreft de keuze en omschrijvingen van de opgelegde beperking tot
(één van) zes geformuleerde thema's, een integraal eindvoorstel
van de minister op tafel liggen. Gespecialiseerde themaorganisaties lijken
onnodig beperkingen te worden opgelegd. Nieuwe, innovatieve ontwikkelingen
dreigen tussen wal en schip te raken of doorverwezen te worden naar de EU
of de Wereldbank.Het is goed dat de minister een onafhankelijke deskundige adviescommissie
gaat benoemen die de bedrijfsplannen voor de gehele subsidieperiode op kwaliteit,
effectiviteit en impact moet beoordelen. De eigen bijdrage kan worden getoetst
aan het draagvlak, de samenwerking met anderen, de potentie om voor de aard
van de beoogde activiteiten zelfstandig fondsen te werven en de kwaliteit
van de output. Voorwaarde is dat dit proces transparant is. Het is niet goed
dat het door de adviescommissie uitgewerkte beoordelingskader uitsluitend
ter vaststelling aan de minister wordt voorgelegd. Het moet aan de Kamer,
gezien haar grondwettelijke taak worden voorgelegd. Aan het begin van een
nieuwe subsidieperiode zal de Kamer aan de hand van de verstrekte adviezen
en het voornemen van de minister om daarover een besluit te nemen, de gelegenheid
moeten hebben een eigen oordeel uit te spreken. Pas als de minister bereid
is haar plannen op de bekritiseerde punten ten aanzien van transparantie,
het afleggen van verantwoording tezamen met het behoud van diversiteit en
pluriformiteit, en een gebrek aan erkenning van de eigen zelfstandigheid voldoende
aan te passen, kan het nieuwe beleidskader worden gesteund.Volgens de minister moeten NGO's voor landenspecifieke activiteiten via
ambassades financiering kunnen ontvangen. Is er beleid richting de ambassades
uitgezet en hoeveel middelen zijn hiervoor gereserveerd? Een schriftelijke
reactie op dit punt wordt op prijs gesteld.De IPPF voert werkzaamheden rond reproductieve gezondheidszorg en seksuele
rechten uit via het civiel-laterale kanaal. De koepelorganisatie richt zich
expliciet op jongeren. Waarom is de organisatie in de TMF-financiering ondergebracht
en waarom is de subsidie gehalveerd? De UNFPA verricht soortgelijke werkzaamheden
en bereikt jongeren moeilijk via het multilaterale kanaal. Waarom is de subsidie
hieraan verhoogd?De heer Szabó (VVD) constateert dat
de subsidie aan de MFO's de afgelopen jaren sterk gestegen is. Het bedrag
wordt bovendien geïndexeerd. Heeft de minister nog plannen voor een verdere
verhoging van de bedragen? Er is brede kritiek op de output van de organisaties. De ontwikkelingssamenwerking
verkeert duidelijk in een crisis. Er is te weinig grip op de uitgaven en de
effectiviteit van de hulp. Met de inzet van MFO's blijven resultaten uit.
Mogelijk liggen er op microniveau rapporten waarin grote successen worden
gemeld, maar op macroniveau worden bepaald geen grote successen geboekt. Richting
de millenniumdoelstellingen is zelfs sprake van een achteruitgang. Er rijden
te veel ontwikkelingswerkers in four-wheel drives en er zijn te weinig mensen
in de ontwikkelingslanden die zelf zo'n auto kunnen aanschaffen. Er moet worden
gezocht naar een substantieel ander ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Doorgaan
op dezelfde weg zal waarschijnlijk niet leiden tot het bereiken van de gestelde
doelen.3 MFO's willen hun autonomie vergroten. Gedacht kan worden aan het tv-programma
«26.000 gezichten», maar ook aan de keuze van landen. De minister
hanteert een lijst van 36 landen, maar de MFO's zijn actief in ongeveer 70
landen. Bij beleidsmatige autonomie hoort financiële autonomie. Als de
MFO's meer geld bij de burgers weten te halen, zullen de burgers de organisaties
afrekenen op hun prestaties. Zolang de MFO's niet geheel autonoom zijn, zal
het overheidsgeld daar moeten worden ingezet, waar het overheidsbeleid op
een goede manier wordt uitgevoerd. Daarbij kan vooral worden gedacht aan activiteiten
gericht op economische ontwikkeling, bijvoorbeeld het ondersteunen van certificerings-
en douaneactiviteiten en scholing in de landen die op de lijst van de minister
staan. De mensen in de Derde Wereld moeten duurzaam uit de armoede worden
getrokken. Daarbij kan het gaan om een goede samenwerking tussen overheid
en bedrijfsleven. De subsidiestromen moeten zo veel mogelijk worden geminimaliseerd,
in percentages en in tijd. De minister wil het 25%-criterium per 2009 laten
ingaan, maar het lijkt beter om het zo snel mogelijk van kracht te laten zijn.Mevrouw Karimi (GroenLinks) heeft, mede gezien
de reactie op het tv-programma «26.000 gezichten», het gevoel
dat dit kabinet de ruimte voor de maatschappelijke organisaties wil beperken.
In de democratische traditie van Nederland is het echter een groot goed dat
de overheid maatschappelijke organisaties ondersteunt en zelfs soms de eigen
oppositie subsidieert.Nederlandse MFO's en TMF-organisaties spelen meerdere rollen. Ze zijn
een kanaal voor internationale solidariteit, voor werken aan ontwikkeling.
Ze vervullen een belangrijke rol op plaatsen waar samenwerking tussen overheden
onmogelijk is of waar samenwerking op bepaalde onderwerpen moeilijk ligt.
Daarnaast werken ze aan de opbouw van de maatschappij en de civil society.
Verder streven ze naar een vergroting van de betrokkenheid van de Nederlandse
samenleving bij ontwikkelingssamenwerking. Met het voorgestelde beleidskader
wordt gestreefd naar ontschotting, maar de opmerking dat dit gaat leiden tot
een kwaliteitsimpuls is niet overtuigend. Hooguit leidt het tot betere beheersing
en beter beheer. Het is de vraag of niet te veel dingen die weinig onderlinge
relatie hebben, bij elkaar worden gebracht. Gaat het niet slechts om een beheersmatig
instrument?Het bestrijden van duurzame armoede door middel van maatschappijopbouw
is een van de doelen van het nieuwe beleidskader. Dat is iets anders dan de
inhoud van de kamerbreed ondersteunde motie-Karimi c.s., waarin drie duidelijke
doelen voor het medefinancieringsprogramma zijn geformuleerd: directe armoedebestrijding,
beleidsbeïnvloeding en maatschappijopbouw. Is met de nieuwe formulering
dit drieluik van tafel?Tijdens de hoorzitting zijn 38 beoordelingscriteria aan de orde geweest.
Het moet beslist eenduidiger geformuleerd worden. Het moet gaan om eenduidige
kwaliteitscriteria.Voorgesteld wordt om te komen tot een beoordeling door een externe onafhankelijke
adviescommissie. De minister blijft het definitieve besluit nemen
en kan daarbij naar eigen zeggen rekening houden met het beschikbare budget,
een goede verspreiding over de regio's en de thema's. Gevreesd moet worden
voor dubbel werk.Tijdens de hoorzitting bleek geen van de aanwezigen voorstander van een
verplichte eigen bijdrage van 25%. Er dreigt een flinke concurrentie tussen
de verschillende organisaties te ontstaan, waarbij de kans aanwezig is dat
de kosten van fondsenwerving oplopen. Er is geen reactie gekomen op de problemen
van Hivos. De minister zegt dat een organisatie die bewezen heeft goed te
zijn, altijd geld zal binnenkrijgen. Dat is geen regel op de charitatieve
markt. Met projecten waarin risicovol geopereerd moet worden, waar innovatief
gedrag gewenst is, kunnen organisaties niet gemakkelijk fondsen werven. Strategische
samenwerking wordt gepropageerd, maar gezamenlijke subsidieaanvragen zijn
niet mogelijk. Kleinere TMF-organisaties hebben het moeilijker bij het werven
van fondsen. In principe moet de verplichte eigen bijdrage van tafel. Als
de eis van een «substantiële» eigen bijdrage werkt, is het
niet duidelijk waarom het systeem veranderd moet worden. Als het veld ermee
akkoord gaat om vanaf 2009 uit te gaan van 15%, is dat natuurlijk een
optie.Op een gegeven moment ging er te veel geld naar internationale TMF-organisaties,
maar een uitsluiting van buitenlandse organisaties gaat te ver. Wat betekent
het voorstel voor de uitvoering van programma's op het gebied van aidsbestrijding,
ontmijning, DDR-programma's enz.? Een principieel bezwaar ontmoet de uitsluiting
van NGO's uit ontwikkelingslanden, zeker uit partnerlanden. Dergelijke organisaties
moeten op eenzelfde manier als Nederlandse organisaties een beroep op steun
kunnen doen.Wat is de reactie van de minister op de klachten van de organisaties over
de opgeroepen administratieve rompslomp?Mevrouw Van Velzen (SP) vindt ontwikkelingssamenwerking
een publieke taak. De keuze om een gedeelte van het budget uit te zetten bij
particuliere organisaties maakt dat deze organisaties een semi-publieke taak
uitoefenen. Daarbij hoort een beoordeling op de resultaten bij het bestrijden
van honger en armoede, het halen van millenniumdoelstellingen, enz. Het geeft
geen pas om de organisaties aan te zetten tot een concurrentiestrijd op de
charitatieve markt, iets wat alleen maar afleidt van de werkelijke doelstellingen.
De organisaties zouden daardoor een betere kwaliteit gaan leveren, maar onderbouwing
van deze stelling ontbreekt. Tegelijkertijd wil de minister de organisaties
aanzetten tot meer samenwerking, een wens die niet strookt met het voorgaande.
Er wordt gekozen voor een percentage van 25, waarin andere subsidies verwerkt
mogen worden. Dat veronderstelt dat draagvlak kan worden afgemeten aan een
besluit van een schimmige Europese Commissie of een Wereldbank. De organisaties
moeten zich meer inzetten op de charitatieve markt. Bestaat een indruk van
de grootte van deze markt? Het risico is levensgroot dat de organisatie die
de meest sexy campagne voert, het meeste geld weet binnen te halen. Daarmee
dreigt een afvlakking van het werk. Campagnes die minder leuk ogen, zoals
het opbouwen van maatschappelijk middenveld, zullen minder scoren en dus minder
aantrekkelijk worden voor MFO's. Uit een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht
van ICCO bleek overigens dat de gezamenlijke MFO's op dit moment al meer dan
25% zelf binnenhalen.De minister wil de subsidieaanvragen in de toekomst ten onrechte aan een
onafhankelijke commissie voorleggen. Aangezien zij zelf de criteria opstelt,
ligt het zeer voor de hand de aanvragen ook zelf te beoordelen. De Kamer beoordeelt
de minister en de commissie dreigt er tussenin te komen hangen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) constateert
dat de minister schrijft dat maatschappelijke organisaties niet de uitvoerders
van het overheidsbeleid moeten zijn, maar autonome organisaties
met eigen doelstellingen, een eigen werkwijze en waardenoriëntatie en
een eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast worden de organisaties wel geacht
bij te dragen aan prioritaire thema's van het vigerende overheidsbeleid. Het
spreekt vanzelf dat er afstemming moet zijn, maar het blijft vreemd dat de
organisaties worden gebonden aan door de minister vastgestelde thema's. De
TMF-organisaties hebben vaak een goede relatie met partners in ontwikkelingslanden.
Worden de partners in de ontwikkelingslanden door de binding aan de thema's
van de minister niet buitenspel gezet? Het is beter als de minister haar thema's
kiest en rangschikt in samenspraak met de TMF-organisaties. Het thema«wederopbouw»
wordt slechts genoemd in relatie tot wederopbouw na conflict. Er is ten onrechte
geen aandacht voor wederopbouw na natuurrampen. Verder wordt basisgezondheidszorg
versmald tot HIV/aidsbestrijding.Binnen het beleidskader krijgen brede MFO's op praktische gronden ruimte
om buiten het vigerende bilaterale beleid te werken. TMF-organisaties krijgen
die ruimte niet. Is dat niet in tegenspraak met het ontschotte beleid? MFO's
moeten in het algemeen en TMF-organisaties moeten in het bijzonder de ruimte
houden om vanuit de eigen visie invulling te geven aan hun taken.Op het idee van een zekere eigen bijdrage is kritiek ongepast. Het percentage
van 25 roept echter veel vragen op. Een onderbouwing ervan ontbreekt. Voorkomen
moet worden dat TMF-organisaties een professioneel fondsenwervingsapparaat
moeten gaan opzetten en dat zij elkaars rivaal worden. Het zou zeer slecht
zijn als alleen maar gekozen wordt voor makkelijk verkoopbare onderwerpen.
De charitatieve markt is verzadigd. Het zal hoge investeringen kosten om een
klein beetje extra geld uit de markt te halen. De organisaties zelf hebben
aangegeven te kunnen leven met een verplichte eigen bijdrage van 15% en de
minister zou er goed aan doen daarbij aan te sluiten. De organisaties moeten
in staat worden gesteld het grootste gedeelte van hun inspanningen te kunnen
plegen waar het nodig is, namelijk in de ontwikkelingslanden.De vragen die zijn gesteld over de adviescommissie worden ondersteund.
Als de minister duidelijke criteria stelt, lijkt een aparte adviescommissie
niet nodig.De heer Van der Staaij (SGP) is groot pleitbezorger
van particuliere ontwikkelingshulp. Deze is sterk verankerd in de Nederlandse
samenleving en kan een duidelijke bijdrage leveren aan de opbouw van de civil
society in ontwikkelingslanden. De particuliere hulp is in veel gevallen niet
afhankelijk van logge en starre overheidsapparaten in ontwikkelingslanden.Verankering in een helder beleidskader is van groot belang. In het nieuwe
kader worden het huidige MFP en de huidige TMF samengevoegd. Het wordt één
subsidieruif waaruit alle particuliere organisaties moeten gaan eten. Dat
biedt mogelijkheden om te concurreren op kwaliteit, maar bergt ook risico's
in zich. Het ontschotte MFS moet aan een tweetal elementaire voorwaarden voldoen:
het handhaven van de complementariteit (particuliere organisaties mogen geen
verlengstuk worden van het overheidsbeleid) en de pluriformiteit. Het stelsel
moet ruimte bieden aan grote en kleine particuliere hulporganisaties. De overheid
moet dus eerlijke voorwaarden scheppen voor de subsidieverstrekking.De minister erkent formeel dat sprake moet zijn van complementariteit,
maar materieel lijkt eraan getornd te worden. De organisaties moeten zich
exclusief richten op de thema's die de minister heeft uitgekozen, en op de
door de minister ingevulde manier. Er moet ruimte zijn om ook buiten de bilaterale
partnerlanden actief te zijn en een eigen invulling te geven aan thema's.
Anders is van echte complementariteit geen sprake. De MFO's kregen op historische
en praktische gronden de vrijheid om hun thema's in te vullen, maar de TMF-organisaties
worden gebonden aan de invulling die de minister aan een aantal
thema's geeft. In het nieuwe beleidskader moet dit verschil worden losgelaten.Wat de pluriformiteit betreft kan verwezen worden naar de motie-Van der
Staaij c.s. van 4 november 2003. Er moet een eerlijk speelveld komen
voor kleine en grote organisaties. De minister wil niet vooraf garanderen
dat bij de subsidietoewijzing een redelijke verdeling tussen kleine en grote
particuliere organisaties zal plaatsvinden. Er komt een adviescommissie en
achteraf zal de minister beoordelen of de verdeling naar wens is. Het lijkt
beter om in de voorwaarden zelf een mechanisme te verdisconteren waarmee een
eerlijke verdeling kan worden bewerkstelligd.Tijdens de hoorzitting kwam naar voren dat vele jaren geleden sprake is
geweest van een verplichte eigen bijdrage. Er is later bewust van afgezien,
omdat het in de praktijk negatieve gevolgen had. Een eigenbijdrageregeling
is geen onzin. Gedacht kan worden aan de voordelen van vermindering van subsidieafhankelijkheid
en een vergroting van de inkomstendifferentiatie. Er staan echter flinke minnen
tegenover: belasting van de samenwerking en kostenverhoging. De nadelen wegen
zwaarder dan de voordelen. Er moet worden afgezien van een kwantitatief criterium.
Een kwalitatief criterium als aantoonbaar draagvlak in de samenleving is veel
wenselijker. Het percentage eigen bijdrage is dan een indicator. Daarbij moet
eerder gedacht worden aan 15% dan aan 25%.Vele organisaties maken bezwaar tegen de stapeling van rapportage- en
kwaliteitseisen. Kan hierin echt niet gesneden worden?Het antwoord van de ministerDe minister constateert dat ook de Kamer van
mening is dat het tijd wordt voor een nieuw beleidskader: de MFO's en de TMF-organisaties
moeten worden samengevoegd. Enkele partijen kunnen zich vinden in een eigenstandige
positie en dus een eigen financiële inbreng. Het belang van de maatschappelijke
organisaties is onomstreden: zij spelen een onmisbare rol. De overheden staan
niet alleen voor de enorme opgave om wereldwijd de armoede en de honger uit
te bannen. Overheden kunnen niet in direct contact treden met maatschappelijke
organisaties of individuen elders. Daar is de band tussen organisaties onderling
voor nodig. Maatschappijopbouw blijft een van de drie belangrijke pijlers
van het werk van de maatschappelijke organisaties. Dat geldt evenzeer voor
structurele armoedebestrijding. De organisaties zullen worden getoetst op
hun bijdrage daaraan, op hun kwalitatieve en kwantitatieve inzet voor maatschappijopbouw
en op hun beleidsinterventies.Het nieuwe beleidskader is allereerst opgesteld omdat het allemaal wat
zakelijker moet. Er wordt een zekere competitie beoogd: welke organisatie
kan het beste de doelen realiseren? Er moet meer concurrentie komen op het
leveren van kwaliteit, van inhoud, van transparantie, van resultaten. Hier
en daar moeten de organisaties in dit opzicht wat meer gedwongen worden.De organisaties werken graag zoals zij zelf willen werken, maar een kader
is nodig als een beroep wordt gedaan op overheidsgeld. Dat is ook noodzakelijk
gezien het feit dat internationale afspraken zijn gemaakt. Alles wat van de
organisaties wordt gevraagd, is rechtstreeks gerelateerd aan het behalen van
de millenniumdoelen, aan het aansluiten op nationale processen in ontwikkelingslanden.
De Nederlandse overheid is niet in staat om in rurale gebieden of sloppenwijken
heel direct met groepen te werken, maar moet er wel naar streven om de inzet
van de organisaties effectiever te maken door op overheidsniveau aandacht
te vragen voor de positie van rurale gebieden en sloppenwijken. Daarvoor moet
met de organisaties gezocht worden naar complementariteit. Er is geen sprake
van dat de organisaties de onderaannemers van de overheid worden.Het beleidskader is maandenlang bediscussieerd met de organisaties. Aan
het eind van het proces was er sprake van overeenstemming over de inhoud
van het beleidskader. Er waren slechts problemen met een aantal punten, zoals
het beoordelingskader en de financiering. Het is volstrekt logisch dat de
overheid bij de beoordeling van aanvragen voor financiering bij voorbaat vaststelt
op welke condities, op welke thema's, op welke onderwerpen toekenning mogelijk
is. Gedurende het werken met het beleidskader zal werkendeweg een methode
worden ontwikkeld om om te gaan met de complementariteit. Er zal steeds worden
gezocht naar complementariteit in de samenwerking die de overheid onverbrekelijk
acht voor de effectiviteit van het beleid. Complementariteit komt tot uitdrukking
vanaf het beoordelingskader tot en met de uitvoering en daarna. Het veronderstelt
een continue beleidsdialoog en afstemming. Binnen het beoordelingskader is
de complementariteit een onderdeel van de werkwijze, van de uitwerking en
de samenwerking. Het ministerie zal niet opleggen wie waar wat gaat doen.
Er zal wel veel meer worden ingezoomd op de samenwerking en op de aanvullende
mogelijkheden van overheid versus organisaties of van organisaties onderling.
Eens per vier jaar zal een beoordeling plaatsvinden, terwijl in het huidige
systeem sprake is van nieuwe beoordelingstrajecten die naast elkaar lopen.Er is gesproken over het thema «wederopbouw na rampen». Het
voorbeeld van de tsunami heeft helder gemaakt dat er geen enkele aanleiding
is om welke maatschappelijke organisatie dan ook te gaan financieren. Het
gaat in de regel om wederopbouw na conflicten. Dat komt vaker voor dan wederopbouw
na een natuurramp, waar het beleidskader niet voor open staat.Basisgezondheidszorg is belangrijk. De Nederlandse overheid wil er graag
in investeren, onder de voorwaarde dat er aan aidsbestrijding en reproductieve
gezondheidszorg wordt gedaan. Dat zijn de meest elementaire zaken in armoedebestrijding.
Een complementair model is ook in dit opzicht denkbaar. Een organisatie kan
complementariteit zoeken in het werk van een andere organisatie of actor.
Er moet worden aangetoond dat met een project wordt bijgedragen aan de bestrijding
van aids en de bevordering van reproductieve gezondheidszorg.Voor het lopende beleidskader TMF zijn thema's vastgesteld. Er zijn toekenningen
gedaan voor de derde ronde. Er zijn honderden aanvragen binnen het beleidskader
gedaan. Dat geeft aan dat organisaties met het systeem kunnen werken.De charitatieve markt biedt beslist nog mogelijkheden. Onderzoeken, zoals
die van Schuyt van de VU, wijzen uit dat er nog volop ruimte is. Het onderzoek
dat ICCO heeft laten verrichten, was slechts gericht op de huishoudens. Nederland
is rijk en de mensen blijken steeds meer bereid geld beschikbaar te stellen
voor goede doelen. Er zijn nieuwe toetreders op de charitatieve markt, zoals
ziekenhuizen en culturele instellingen. De ontwikkelingssamenwerkingsorganisties
moeten nadenken over de manier waarop zij aan fondsenwerving doen. Het aanboren
van nieuwe markten kan heel zinvol zijn. De markt van het bedrijfsleven wordt
door hen onvoldoende benut. Hoewel een eigen bijdrage van 25% als zeer redelijk
kan worden gezien, hoeven de organisaties niet gelijk in 2007 aan deze norm
te voldoen. De eis gaat pas in per januari 2009. Veel organisaties bereiden
zich inmiddels voor op diversificatie van hun inkomstenbronnen. Subsidies
van de Europese Commissie en de Wereldbank vallen eronder. Andere subsidiegevers
kijken op dezelfde manier naar het functioneren van maatschappelijke organisaties.
De eis van 25% moet niet rechtstreeks in relatie worden gebracht met de kwaliteit
van het werk. Van de bekende grote en kleine organisaties voldoet een aantal
al aan de eis. De organisaties die er nog niet aan voldoen, zullen niet in
de problemen raken door zich toe te leggen op het voldoen aan de verplichting.
Overigens zijn gezamenlijke subsidieaanvragen wel degelijk mogelijk. Als twee
aanvragen samensmelten tot één aanvraag, blijft het gaan om
twee organisaties met aparte aanpakken. Er zal dan een aparte beoordeling
van beide organisaties volgen. Draagvlak is een onderdeel van het beoordelingskader. Daarbij gaat het
onder meer om het aantal vrijwilligers, het aantal donateurs, om de manier
waarop een organisatie het voor elkaar krijgt om in eigen land voldoende draagvlak
te verwerven en vast te houden.Er is bij de laatste ronde ervaring opgedaan met een adviescommissie voor
de beoordeling van MFO's. Op het ministerie wordt een scheiding voorzien tussen
subsidietoekenning en het voeren van een beleidsdialoog. Voor alle organisaties,
MFO's en TMF-organisaties, zal de beoordeling van de aanvragen worden uitbesteed.
Een instituut is daarvoor niet te vinden. Daarom wordt teruggevallen op het
model van een onafhankelijke adviescommissie, een commissie die echt onafhankelijk
is van de ontwikkelingswereld. De commissie zal in dialoog met het ministerie
het beoordelingskader mede gaan opstellen, maar het kader zal door de minister
worden vastgesteld. Ook de uiteindelijke beoordeling valt onder verantwoordelijkheid
van de minister. Het ministerie wil een kwaliteitsslag in de beleidsdialoog
en in het zoeken naar complementariteit en wil af van de vierjaarlijkse verwerking
van aanvragen. De adviescommissie zal vanzelfsprekend een set richtlijnen
ontvangen. De Kamer zal daarover worden geïnformeerd. Gedacht kan bijvoorbeeld
worden aan representativiteit en onafhankelijkheid.Buitenlandse organisaties zijn op verzoek van de Kamer uitgesloten van
het nieuwe kader. Het is in feite wat merkwaardig dat in een globaliserende
wereld wordt vastgesteld dat alleen Nederlandse organisaties een rol hebben
te spelen in een beleidskader. De wens van de Kamer is echter gerespecteerd.
Inmiddels wordt gewerkt aan een apart instrument om de belangrijke internationale/buitenlandse
organisaties subsidie te kunnen toekennen. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn
voor organisaties die dingen doen die niet door Nederlandse organisaties worden
gedaan. De Kamer zal hierover in juni worden geïnformeerd. Misschien
wordt het tijd om in de 36 ontvangende landen een beleidskader te hebben voor
de aldaar actief zijnde particuliere organisaties. Ook daarop zal het ministerie
zich de komende tijd oriënteren.Vanaf 2007 is met het beleidskader € 550 mln. beschikbaar.
Daar zit in de doorloop van het programma TMF en de doorloop van internationale
organisaties, hetgeen berekend is op ongeveer €100 mln. Uitgaande van
een eigen bijdrage van 25% is het resultaat weer zo'n € 550 mln.
Voor een nieuw fenomeen als een beleidskader voor organisaties in de ontvangende
landen moet naar nieuwe middelen worden gezocht. In de huidige situatie kennen
de ambassades overigens al gelden toe aan lokale organisaties. Het moet echter
in een meerjarenstrategie worden geplaatst en er moet uniformering en toetsing
in worden verwerkt.Het is niet zo dat organisaties met meer draagvlak automatisch meer subsidie
krijgen. Steeds zal de verdelende rechtvaardigheid worden toegepast. Dat geldt
ook voor het verschil tussen grote en kleine organisaties. Pluriformiteit
is in het beoordelingskader een van de uitgangspunten.Waardenoriëntatie wordt vanzelfsprekend in het beoordelingskader
opgenomen. Er wordt gekeken naar «value for money», maar ook naar
«value for humanity». Veelzijdigheid in visies op samenleving
en maatschappij is nodig. Daarvoor zijn identiteitsgebonden organisaties nodig.
In het beoordelingskader zullen algemene uitgangspunten worden opgenomen,
zoals waardenoriëntatie, pluriformiteit, spreiding over thema's en regio's,
en klein-groot, en een aantal uitgangspunten die specifiek voor de organisaties
uitwerken, zoals de toegepaste interventiestrategieën. Het beoordelingskader
zal naar de Kamer worden gestuurd. Er zijn een paar annexen, bijvoorbeeld
inzake de beoordeling en het financiële instrumentarium. De Kamer zal
daarover begin oktober worden geïnformeerd. Verder komt er nog een volgende
ronde van het programma TMF. Dan zal ook die groep van TMF-organisaties in
het nieuwe stelsel indalen.Vorig jaar is in de TMF-ronde ontdekt dat sommige organisaties nergens
te plaatsen zijn. De Evert Vermeer Stichting houdt zich onder meer heelexpliciet bezig met beïnvloeding ten aanzien van coherentie.
Bij deze ronde wordt het onderwerp beleidsbeïnvloeding in het noorden
opéén lijn gezet met fondsenwerving, voorlichting en draagvlakverbreding.
Voorgesteld wordt om hierbij een grens van 10% te hanteren. Er moet voor worden
opgepast dat organisaties te veel middelen in het noorden en te weinig middelen
in het zuiden besteden.De subsidie aan de UNFPA is verhoogd omdat de VS in 2003 besloten hebben
om de vrije bijdrage te korten. Los daarvan is de UNFPA een uitstekende organisatie.Het is onjuist om te zeggen dat de particuliere organisaties geen resultaat
boeken. De Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) geeft
aan dat op het terrein van duurzame armoedebestrijding wél meetbaar
resultaat wordt geboekt. Wat niet goed meetbaar was, was de vordering inzake
maatschappijopbouw. Daarvoor zijn meer meetinstrumenten nodig.De interne bureaucratie wordt zoveel mogelijk teruggedrongen. Een onderzoek
van KPMG heeft uitgewezen dat de interne organisatie goed op orde is. De manier
waarop de overhead intern beoordeeld wordt, wordt als te ingewikkeld gezien.
Er is inmiddels een eenvoudiger systeem voorgesteld. De Kamer zal over de
vorderingen op dit punt worden geïnformeerd.Ontschotting levert niet per definitie meer kwaliteit op. Wel kunnen veel
meer combinaties worden gelegd. Er ontstaat veel meer inzicht, er kan meer
samenhang worden aangebracht.De voorzitter stelt vanwege de tijd voor,
het algemeen overleg op een ander tijdstip voort te zetten, te beginnen met
de tweede termijn van de kant van de Kamer.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De HaanDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van Toor XNoot1Samenstelling: Leden: Rijpstra (VVD), Dijksma (PvdA), De Haan (CDA), voorzitter,
Koenders (PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), ondervoorzitter,
Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Geluk (VVD), Wilders (Groep Wilders), Van
Baalen (VVD), Van As (LPF), Herben (LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak
(GroenLinks), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Van Dijk (CDA), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink
(PvdA), Van der Laan (D66), Brinkel (CDA), Szabó (VVD) en Jonker (CDA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Dubbelboer (PvdA), Van Fessem (CDA),
Samsom (PvdA), Vos (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit (SP), Leerdam (PvdA),
Oplaat (VVD), Van Miltenburg (VVD), Hirsi Ali (VVD), Varela (LPF), Van den
Brink (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks), Van der
Staaij (SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA), Wolfsen
(PvdA), Duivesteijn (PvdA), Waalkens (PvdA), Van Winsen (CDA), Dittrich (D66),
Veenendaal (VVD) en Kortenhorst (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27433-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl