Wijziging van diverse wetten (strafrechtelijke opvang verslaafden); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26023, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

26023 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 24 februari 1998,
no. W03.97.0497, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26023Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 023Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering,
de Wet op de rechterlijke organisatie en het voorstel voor een Penitentiaire
beginselenwet (strafrechtelijke opvang verslaafden)BADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 24 februari
1998 en het nader rapport d.d. 27 april 1998, aangeboden aan de Koningin door
de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 23 juli 1997, no. 97.003500, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, de Wet op
de rechterlijke organisatie en het voorstel voor een Penitentiaire beginselenwet
(strafrechtelijke opvang verslaafden).Blijkens mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 23 juli 1997,
no. 97.003500, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies betreffende
bovenvermeld voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.Dit advies, gedateerd 24 februari 1998, no. W03.97.0497, moge ik U hierbij
aanbieden.1. Het wetsvoorstel strekt ertoe in het Wetboek van Strafrecht (WvS) een
nieuwe voorziening op te nemen: de strafrechtelijke maatregel van plaatsing
van drugsverslaafde personen in een inrichting voor de opvang van verslaafden
voor de periode van maximaal twee jaar. De maatregel is blijkens de toelichting
(paragraaf 1, Inleiding) bestemd voor personen die delicten hebben gepleegd
waarvoor door de rechter veelal gevangenisstraffen worden opgelegd, die te
kort zijn om daarvan voldoende drang te laten uitgaan tot vrijwillige opname
en behandeling in een afkickkliniek in het kader van een schorsing van de
tenuitvoerlegging. De rechtvaardiging voor de invoering van deze maatregel is, aldus de toelichting,
niet gelegen in de ernst van de begane delicten afzonderlijk, doch in de door
de criminaliteit van drugsverslaafden veroorzaakte ernstige maatschappelijke
overlast, bestaande uit het plegen van een reeks van strafbare feiten, alsmede
in het belang dat een drugsverslaafde een geïntegreerd zorgaanbod ontvangt,
gericht op maatschappelijke (re)integratie en beëindiging van de recidive.De ernst van het gepleegde strafbare feit is in het huidige strafrecht
een factor die in belangrijke mate mede bepalend is voor de rechter bij de
beantwoording van de vraag welke straf en/of maatregel zal worden opgelegd.
Een breken met dat beginsel vormt een ingrijpende wijziging van het strafrecht.
Daarvoor dienen zeer dringende redenen aanwezig te zijn en moet er daarnaast
voldoende zekerheid bestaan dat met die ingreep redelijke resultaten zullen
worden bereikt voor de oplossing van een reëel maatschappelijk probleem. In het kader van de beoordeling of aan deze vereisten wordt voldaan, zijn
de Raad van State de volgende punten opgevallen.–De toelichting bevat
geen concrete gegevens omtrent de aard en de omvang van de door de criminaliteit
van drugsverslaafden, waarop de voorgestelde maatregel zou kunnen worden toegepast,
veroorzaakte overlast. Hoewel algemeen bekend is dat in het bijzonder in de
grote steden op diverse plaatsen van grote overlast sprake is, lijken deze
meer precieze gegevens toch noodzakelijk om te kunnen beoordelen of de maatschappelijke
schade als gevolg van het gedrag van betrokkenen inderdaad zo groot is dat
het opleggen van een maatregel die tot aanzienlijk langere vrijheidsbeneming
kan leiden dan bij een reguliere gevangenisstraf het geval zou zijn, gerechtvaardigd
kan worden geacht.–Zoals ook in de toelichting vermeld (paragraaf 1,
zevende volle alinea), komt uit het in 1996 in het kader van de «Stuurgroep
Vermindering Overlast» verschenen rapport «Justitie en Zorg»
naar voren dat de afstemming tussen strafrechtelijke reactie en zorgaanbod
ten aanzien van verslaafde justitiabelen nog sterk kan worden verbeterd. Ook
de Stichting Reclassering Nederland wijst er in haar advies van 17 maart 1997
op dat de beoogde drangwerking die bij het «Vermindering Overlast»-beleid
van groot belang wordt geacht voor de instroom van verslaafden in de zorgvoorzieningen
nog lang niet op alle onderdelen is geëffectueerd en stelt, gelet daarop,
van mening te zijn dat de noodzaak van een voorziening als thans voorgesteld
vooralsnog onvoldoende hard is gemaakt.Een brede en gedegen evaluatie van de drangprojecten die in gang zijn
gezet, en met name van het door de gemeente Rotterdam gestarte experiment
te Ossendrecht, waarin bepaalde elementen van de met de thans voorgestelde
maatregel beoogde opzet kunnen worden getest, heeft nog niet plaatsgevonden
en wordt eerst in de loop van 1999 verwacht. Het openbaar ministerie acht
in zijn advies van 15 mei 1997 juist een gedegen evaluatie van dit Rotterdamse
experiment een absolute voorwaarde alvorens tot invoering van het wetsvoorstel
kan worden besloten.Wat de reden is dat, ondanks dit alles, toch reeds thans tot invoering
van de – ook door de Minister van Justitie als een ultimum remedium
aangeduide – maatregel wordt overgegaan, komt uit de toelichting niet
duidelijk naar voren.–Over de door de verschillende adviserende instanties
(Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing,
Stichting Nederlandse Reclassering, Nederlandse Orde van advocaten) gesuggereerde
mogelijkheden om op andere wijze binnen het strafrecht – bijvoorbeeld
in de vorm van aansluiting bij de wetgeving op het gebied van de terbeschikkingstelling
(tbs) of van een bijkomende straf – dan wel daarbuiten – bijvoorbeeld
in het kader van de Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen
(BOPZ) – de overlast- en verslavingsproblematiek op te lossen, is de
toelichting bijzonder kort. Volstaan wordt met de opmerking dat de maatregel
van tbs ziet op een ander type delinquent en op veel ernstiger strafbare gedragingen,
en dat inbouwen in de BOPZ van de mogelijkheid van een dwangopname van de
verslaafde wegens door hem gepleegde overlast niet eenvoudig zou zijn. Waarom
dat laatste niet eenvoudig is, wordt evenwel niet toegelicht.Voorts verdient in dit verband aandacht, aldus ook het advies van de Centrale
Raad voor Strafrechtstoepassing, dat bij langdurige drugsverslaafden met een
ernstige verslavingsproblematiek – de doelgroep van de maatregel –
veelal toch sprake zal zijn van ernstige ontwikkelings- en pathologische stoornissen
en er in zoverre dus juist wel overeenstemming is met de tbs-delinquent.–Omtrent
de daadwerkelijke positieve resultaten welke van de maatregel ten minste kunnen
worden verwacht, valt uit de toelichting weinig op te maken. Gewezen wordt
in dit verband (paragraaf 2, zevende volle alinea) uitsluitend op het onderzoek
naar de effecten van de gedwongen plaatsing van drugsverslaafden in het kader
van tenuitvoerlegging van gevangenisstraf in Paviljoen 2 (drugsvrije afdeling)
in het huis van bewaring Demersluis te Amsterdam. Uit dat onderzoek blijkt
dat een kwart van de aldus gedetineerden doorstroomt naar de vervolgopvang
en 13% die opvang met succes afsluit. Voormeld onderzoek heeft echter, naar
de toelichting vermeldt, geen betrekking op lange-termijneffecten. Bevreemding
wekt voorts dat in de toelichting in het geheel geen aandacht wordt besteed
aan in het buitenland (Duitsland, Zweden en de Verenigde Staten)
opgedane ervaringen op het gebied van dwangmaatregelen ten aanzien van drugsverslaafden.
Een uiteenzetting daaromtrent in de toelichting lijkt zeker op haar plaats.De Raad wijst erop dat een begin van ervaring is opgedaan met het klinisch
laten ontwennen van verslaafden, een methode die niet veel tijd vergt en die
mede daardoor weinig kostbaar is. Het college meent dat een uiteenzetting
over de bijdrage die deze methode mogelijk levert aan de ontwenningspraktijk
in de memorie van toelichting niet mag ontbreken.–Een drugsvrij klimaat
in de opvanginrichting zal, naar ook in de toelichting wordt erkend (paragraaf
3, zesde volle alinea) van wezenlijk belang zijn, wil van de maatregel een
enigszins redelijk resultaat kunnen worden verwacht. Omtrent de wijze waarop
dit doel zal kunnen worden bereikt, wordt evenwel slechts gemeld dat stringente
controlemaatregelen zullen worden toegepast. Aan welke specifieke maatregelen
hierbij wordt gedacht, wordt niet besproken.Ervaringen in het verleden op dit terrein opgedaan leren dat het –
ook in gesloten inrichtingen – buitengewoon moeilijk is de aanwezigheid
en het gebruik van drugs te voorkomen. Het garanderen van het gewenste drugsvrije
klimaat zal naar verwachting dan ook zeer ingrijpende maatregelen vergen,
waarvan bepaald niet uit te sluiten is dat deze het leefklimaat in de inrichting
en als gevolg daarvan mogelijk ook de gewenste positieve effecten van de maatregel
nadelig zullen beïnvloeden. Aan deze problematiek wordt geheel voorbijgegaan.Het vorenstaande in aanmerking nemend is de Raad van oordeel dat noch
de noodzaak noch de effectiviteit van de voorgestelde maatregel in de toelichting
voldoende aannemelijk zijn gemaakt. Bij gebreke hiervan zal vooralsnog van
indiening van het wetsvoorstel moeten worden afgezien.1. Dit onderdeel is de kern van het advies van de Raad.De Raad brengt naar voren dat de rechtvaardiging voor invoering van de
maatregel van plaatsing in een inrichting voor de strafrechtelijke opvang
van verslaafden (na te noemen SOV) blijkens de toelichting niet is gelegen
in de ernst van de begane delicten afzonderlijk, doch in de door criminaliteit
van drugsverslaafden veroorzaakte ernstige maatschappelijke overlast, bestaande
uit het plegen van een reeks van strafbare feiten, alsmede in het belang dat
een drugsverslaafde een geïntegreerd zorgaanbod ontvangt, gericht op
maatschappelijke (re)integratie en beëindiging van de recidive. De Raad
merkt op dat een breken met het beginsel dat de ernst van het gepleegde strafbare
feit in het huidige strafrecht een factor is die in belangrijke mate mede
bepalend is voor de rechter bij de beantwoording van de vraag welke straf
en/of maatregel zal worden opgelegd, een ingrijpende wijziging van het strafrecht
vormt. Daarvoor moeten zeer dringende redenen aanwezig zijn en bovendien moet
er voldoende zekerheid bestaan dat met de ingreep redelijke resultaten zullen
worden bereikt voor de oplossing van een reëel maatschappelijk probleem.Voor de beoordeling of aan deze vereisten is voldaan noemt de Raad een
vijftal punten. Deze punten in aanmerking nemend is de Raad van oordeel dat
noch de noodzaak noch de effectiviteit van de voorgestelde maatregel in de
toelichting voldoende aannemelijk zijn gemaakt. De Raad concludeert dat bij
gebreke hiervan vooralsnog van indiening van het wetsvoorstel zal moeten worden
afgezien.Naar aanleiding van de door de Raad genoemde punten breng ik het volgende
naar voren.–In een nieuw onderdeel 2 van de toelichting inzake aard
en omvang van de doelgroep zal nader worden ingegaan op de aard en de omvang
van de door de criminaliteit waarop de SOV ziet, veroorzaakte overlast. Aan
de hand van meer precieze gegevens kan worden geconstateerd dat de maatschappelijke
schade zo groot is dat het opleggen van een maatregel van langere duur dan
een reguliere gevangenisstraf gerechtvaardigd kan worden geacht.–Drangprojecten
en dwangprojecten zijn beide nodig om de problematiek van drugsoverlast op
te lossen. Beide voorzieningen zijn gericht op de verwezenlijking van eenzelfde
doel, beëindiging van de verslaving, beëindiging van de overlast
en maatschappelijke reïntegratie. Het wezenlijke onderscheid
tussen beide voorzieningen is daarin gelegen dat voor het ondergaan van een
drangmaatregel de medewerking van betrokkene is vereist terwijl voor het ondergaan
van een dwangmaatregel die medewerking niet is vereist.Uit de eerste tussenrapportage over het experimentele drangproject in
Ossendrecht is onder meer het volgende gebleken. Een relatief groot aantal
deelnemers haakt in de intramurale fase al vrij snel af. Wat betreft drie
in de evaluatie ontwikkelde succescriteria, te weten drugsgebruik, contacten
met politie en justitie en de woon- en werksituatie, onderscheiden de deelnemers
zich vooralsnog in gunstige zin van de afvallers. Er zijn aanwijzingen dat
dit samenhangt met enkele andere verschillen tussen deelnemers en afvallers.
Wat betreft verslavingsduur, omvang, duur en intensiteit van het crimineel
verleden en de persoonlijke achtergrond lijken de afvallers zich in een minder
positieve positie te bevinden dan de deelnemers. Van de afvallers is bekend
dat sommigen opnieuw zijn opgepakt voor strafbare feiten, van anderen dat
zij weer terug zijn in de drugscene, terwijl weer anderen oude straffen uitzitten.
Eén deelnemer heeft het project tot nu toe succesvol afgerond. De vooruitzichten
voor degenen die de tweede fase hebben bereikt, zijn niet ongunstig.Het is nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken over de effecten
van het experiment op langere termijn.Niettemin kan uit deze evaluatie de voorzichtige en voorlopige conclusie
worden getrokken dat langere intramurale en extramurale opvang deelnemers
een succesvol perspectief kan bieden, en dat de drangvoorziening niet geschikt
is voor degenen die niet of in onvoldoende mate gemotiveerd zijn. De verwachting
is gerechtvaardigd dat een deel van de niet-gemotiveerden in een dwangvoorziening
gemotiveerd zal kunnen worden.In de toelichting zal nader worden ingegaan op de wenselijkheid van het
naast elkaar bestaan van een drang- en een dwangvoorziening, en wordt duidelijk
gemaakt dat tot invoering van de – ook door mij als een ultimum remedium
aangeduide – maatregel moeten worden overgegaan.–In de toelichting
zal nader worden ingegaan op de overwegingen waarom is gekozen voor invoering
van de maatregel van plaatsing in een inrichting voor de strafrechtelijke
opvang van verslaafden en niet voor aansluiting bij TBS-wetgeving, bij wetgeving
op het gebied van een bijkomende straf of bij de Wet bijzondere opneming in
psychiatrische ziekenhuizen.Onder de groep waarop de SOV ziet, kunnen zich ook personen bevinden bij
wie tijdens het begaan van het feit een gebrekkige ontwikkeling of een ziekelijke
stoornis van de geestvermogens bestaat als bedoeld in artikel 37a Wetboek
van Strafrecht (criteria voor de TBS). Deze omstandigheid kan op zich onvoldoende
grond opleveren voor inbedding van de SOV-voorziening in de TBS.De SOV is gericht op de oplossing van een specifieke problematiek. Dat
rechtvaardigt de invoering van een specifiek instrument. Het is wenselijk
om de eigen aard van de SOV in de wet tot uitdrukking te brengen.–In
de toelichting zal inzicht worden verschaft in de positieve resultaten die
van de SOV worden verwacht. Voorts zal worden ingegaan op ervaringen die zijn
opgedaan tijdens een recente studiereis naar de Verenigde Staten. Gebleken
is dat gedragsbeïnvloeding bij verslaafden met een zware justitiële
stok achter de deur zeer succesvol kan zijn wat betreft vermindering van recidive,
als aan twee voorwaarden is voldaan. Langdurige behandeling (ca. anderhalf
jaar) en regulering van nazorg. Deze ervaringen ondersteunen de invoering
van een SOV.Voorts zal een uiteenzetting worden gegeven omtrent de bijdrage die de
methode van het klinisch laten ontwennen van een verslaafde kan leveren aan
de ontwenningspraktijk. Ontwenning is een noodzakelijke voorwaarde voor de
verwezenlijking van de met de SOV beoogde doeleinden. Zij staat aan het begin
van een geïntegreerd zorgaanbod, gericht op maatschappelijke (re)integratie
en beëindiging van de recidive.–In de toelichting zal voren worden
gebracht dat een drugsvrij klimaat en de maatregelen die erop gericht zijn
zo'n klimaat te verwezenlijken, samen kunnen gaan met een goed leefklimaat
binnen de SOV-inrichting.Ik ben van oordeel dat een aldus aangevulde toelichting de noodzaak en
de effectiviteit van de voorgestelde maatregel in voldoende mate aannemelijk
maakt. 2. Ingevolge het voorgestelde artikel 38m, eerste lid, aanhef en onder
2°, WvS kan de rechter de maatregel opleggen, indien nog geen twee jaar
zijn verlopen sedert de dag waarop de verdachte wegens een misdrijf onherroepelijk
tot een vrijheidsbenemende straf of maatregel, vrijheidsbeperkende maatregel
of het verrichten van onbetaalde arbeid ten algemene nutte is veroordeeld
en voorts er ernstig mee rekening moet worden gehouden dat de verdachte wederom
een misdrijf zal begaan. Dit artikelonderdeel stelt niet als eis dat de onherroepelijke veroordeling
ook tot gehele of gedeeltelijke executie heeft geleid. Deze eis lijkt vanuit
het in de toelichting verwoorde zorgperspectief echter gerechtvaardigd, nu
de aard en het karakter van de maatregel er zich tegen verzetten dat eerst
nog een oude gevangenisstraf zou moeten worden ondergaan. Daar komt bij dat
de toelichting (paragraaf 2) er ook van uitgaat dat de maatregel zou kunnen
worden opgelegd, indien de rechter de conclusie trekt dat eerdere door hem
gelegde interventies kennelijk niet hebben geholpen. Deze conclusie kan slechts
worden getrokken, indien de verdachte een eerdere onherroepelijke veroordeling
feitelijk heeft ondergaan. De Raad geeft in overweging het artikelonderdeel
op dit punt aan te vullen.2. Ik ben met de Raad van oordeel dat het wenselijk is dat de maatregel
slechts kan worden opgelegd, indien de verdachte een eerdere veroordeling
als bedoeld in het voorgestelde artikel 38m, eerste lid, onderdeel 2°,
feitelijk heeft ondergaan. Dit onderdeel zal daartoe worden aangevuld.3. Het voorgestelde artikel 38m, tweede lid, WvS bepaalt dat onder verslaafde
als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan een persoon van wie uit feiten
en omstandigheden blijkt van lichamelijke of psychische afhankelijkheid van
een of meer middelen in de zin van de Opiumwet. Het valt op dat, nu door de woorden «een of meer middelen in de
zin van de Opiumwet» geen onderscheid gemaakt wordt tussen harddrugs
en softdrugs, voorbij wordt gegaan aan de precieze doelgroep waarvoor de maatregel
toch is bedoeld, te weten personen die regelmatig strafbare feiten begaan
(mede) als gevolg van het gebruik van verslavende harddrugs. De Raad adviseert
het artikelonderdeel aan te passen.3. In artikel 38m, tweede lid, zal tot uitdrukking worden gebracht dat
de voorgestelde maatregel ziet op verslaafden aan harddrugs. Daartoe wordt
vermeld dat het moet gaan om afhankelijkheid van een of meer middelen, vermeld
op de bij de Opiumwet behorende lijst I.4. Zoals ook in de toelichting wordt onderkend (paragraaf 4.1, vierde
volle alinea) zal de maatregel ten minste enige tijd moeten kunnen duren teneinde
de noodzakelijke voorwaarden te kunnen scheppen voor een succesvol verloop
van het daarmede beoogde resocialisatieproces. Gelet hierop rijst de vraag
waarom in het wetsvoorstel slechts een maximumduur van de maatregel en geen
minimumduur daarvan is neergelegd. De toelichting dient daarover in ieder
geval duidelijkheid te verschaffen. Zo nodig zal het wetsvoorstel met betrekking
tot het voorgestelde artikel 38n WvS moeten worden aangevuld.4. Het is juist dat de maatregel enige tijd zal moeten duren teneinde
de noodzakelijke voorwaarden te kunnen scheppen voor een succesvol verloop
van het daarmee beoogde resocialisatieproces. Ik acht het evenwel niet zinvol
om de rechter te binden aan een minimum termijn, mede gelet op het bepaalde
in artikel 38n, tweede lid. Ingevolge deze bepaling kan de rechter bij het
bepalen van de duur van de maatregel rekening houden met de duur van de voorlopige
hechtenis. Hieraan zal in de toelichting aandacht worden gegeven.5. Het voorgestelde artikel 38o WvS bepaalt dat de rechter naast de maatregel
een gevangenisstraf kan opleggen tot ten hoogste een jaar. Uit de toelichting
(paragraaf 3, vierde volle alinea) valt op te maken dat het de bedoeling is
de plaatsing in een inrichting bestemd voor de strafrechtelijke opvang van
verslaafden zo mogelijk reeds gedurende de voorlopige hechtenis, doch in ieder
geval op korte termijn na het plegen van strafbare feiten door een tot de
doelgroep behorende persoon te realiseren. Met die doelstelling lijkt moeilijk verenigbaar dat naast de maatregel nog een gevangenisstraf kan worden
opgelegd, welke, naar mag worden aangenomen, eerst zal worden geëxecuteerd. Het scheppen van de mogelijkheid om ook gevangenisstraf van ten hoogste
een jaar op te leggen, lijkt ook daarom weinig zinvol, omdat met de maatregel
immers reeds wordt beoogd (paragraaf 2, achtste volle alinea) de rechter de
mogelijkheid te geven een interventiemiddel toe te passen dat zwaarder is
dan een reguliere vrijheidsstraf. De Raad beveelt dan ook aan artikel 38o
WvS te laten vervallen.5. De bezwaren van de Raad tegen de in artikel 38o (oud) geboden mogelijkheid
van het opleggen van een gevangenisstraf van maximaal één jaar
naast de maatregel hebben geleid tot de conclusie dat het beter is om deze
bepaling te schrappen.6a. De kosten van tenuitvoerlegging van de maatregel komen ingevolge het
voorgestelde artikel 38p, derde lid, WvS ten laste van de staat en de deelnemende
gemeenten. Blijkens de toelichting bij deze bepaling heeft deze medefinanciering
slechts betrekking op de vervolgvoorzieningen die in de half open en open
fase worden aangeboden. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in het advies van
26 maart 1997 te kennen gegeven vooral tegen een verplichte financiële
bijdrage van de deelnemende gemeenten aan de detentiekosten in de intramurale
fase ernstige bezwaren te hebben, nu de gemeentebesturen in die fase geen
eigen taak en verantwoordelijkheid hebben. De Raad deelt deze kritiek en meent
dat gelet daarop, in de wettekst tot uiting dient te worden gebracht dat de
medefinanciering slechts betrekking zal hebben op de half open en open fase.
Aldus wordt ook bereikt dat de afwijking op dit punt van de in het strafrecht
in het algemeen geldende regel dat de kosten van de tenuitvoerlegging van
straffen en maatregelen (artikelen 35, 36a en 37e WvS) voor rekening van de
staat komen zo beperkt mogelijk is.6a. De gemeenten die deelnemen aan de verwezenlijking van de SOV, zullen
voor 25% bijdragen in de financiering van de (ver)bouwkosten van de inrichtingen
waarin de intramurale fase wordt doorlopen.Wat de financiering van de daadwerkelijke tenuitvoerlegging betreft komen
de vervolgvoorzieningen in de laatste open fase voor rekening van de deelnemende
gemeenten. Zulks zal in artikel 38o, derde lid, (voorheen artikel 38p) tot
uitdrukking worden gebracht.6b. Een argument voor het opleggen van een medefinancieringsverplichting
aan de deelnemende gemeenten ten aanzien van de kosten van de vervolgvoorzieningen
in de half open en open fase vormt (toelichting op artikel 38p, derde lid,
WvS) het belang dat de gemeenten hebben bij de oplossing van de op hun grondgebied
voorkomende problematiek. Niet uitgesloten moet worden geacht dat de rechter ook zal overgaan tot
het opleggen van de maatregel aan personen die geen woon- of verblijfplaats
in de deelnemende gemeenten hebben en daarmede ook overigens geen binding
hebben. Het hiervoor genoemde, voor de medefinanciering gebezigde, argument
zal ten aanzien van die personen niet opgaan. Hoe daarmede bij de verdeling
van de kosten tussen de staat en de gemeenten rekening zal worden gehouden,
verdient toelichting.6b. Het is de opzet van de SOV dat de maatregel wordt opgelegd aan een
persoon die lokaal is gebonden aan een deelnemende gemeente. Het is evenwel
niet uitgesloten dat de maatregel ook wordt opgelegd aan personen die geen
(vaste) woon- of verblijfplaats hebben in de deelnemende gemeenten. Deze personen
kunnen evenwel gedurende enige tijd in een deelnemende gemeente voor grote
overlast zorgen. Deze gemeente heeft er aldus belang bij dat de SOV-voorzieningen
ook voor deze personen beschikbaar zijn.Met gemeenten zullen zo nodig nadere afspraken kunnen worden gemaakt over
de verdeling van de kosten in de uitzonderlijke gevallen waarin de laatste
fase van de aan een persoon opgelegde maatregel ten uitvoer wordt gelegd in
een gemeente waarmee deze persoon geen enkele binding heeft.In de toelichting zal aan dit punt aandacht worden geschonken. 7. Gezien de belangrijke rol welke de deelnemende gemeentebesturen bij
de tenuitvoerlegging van de half open en de open fase van de maatregel wordt
toegedacht, verdient het aanbeveling de taak en de verantwoordelijkheid van
de gemeentebesturen in dit opzicht niet, zoals thans wordt voorgesteld, bij
een convenant, doch bij of krachtens de wet te regelen. Over die regeling
zal overleg kunnen worden gevoerd met de meest betrokken gemeentebesturen
en de VNG overeenkomstig artikel 114, eerste lid, van de Gemeentewet. De regeling
kan voorzien in vrijwillige deelname door gemeenten. Op deze wijze kunnen
de beoogde elementen van overeenstemming en vrijwilligheid worden gecombineerd
met rechtszekerheid en rechtsgelijkheid, alsmede met een behoorlijk rechtsbescherming.
Het wetsvoorstel zal aldus moeten worden uitgebreid.7. De rol van de deelnemende gemeenten bij de tenuitvoerlegging van de
laatste fase is van wezenlijk belang voor het welslagen van de voorgestelde
maatregel. De Raad geeft er de voorkeur aan dat de taak en de verantwoordelijkheid
van de gemeentebesturen worden geregeld bij of krachtens de wet, en niet bij
convenant. Aan beide opties zijn voordelen verbonden. Met de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten en de deelnemende gemeenten zal nader worden overlegd
over de vraag of het wenselijk is om de rol van de gemeenten en de nadere
afspraken tussen het ministerie van Justitie en de gemeenten bij of krachtens
de wet te regelen. Het kan zijn dat uitkomst van dit overleg is dat voorshands
wordt gekozen voor het vastleggen van taak en verantwoordelijkheid van de
gemeenten en van de afspraken tussen het ministerie en de gemeenten bij convenant.
In een later stadium – als enige ervaring met de SOV is opgedaan –
kan worden bezien of regeling bij of krachtens de wet nodig is. Artikel 38o
kan een basis bieden voor nadere regelgeving in dit opzicht.8. De toelichting bevat geen uiteenzetting omtrent de financiële
gevolgen van het wetsvoorstel, zowel voor het Rijk als voor de deelnemende
gemeenten. Daarin dient te worden voorzien (artikel 108, derde lid, van de
Gemeentewet, alsmede de aanwijzingen 215, eerste lid, en 216, eerste lid,
van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar)). 8. De toelichting zal worden aangevuld met een uiteenzetting omtrent de
financiële gevolgen van het wetsvoorstel.9. In artikel V van het wetsvoorstel is een evaluatiebepaling vervat.
In de toelichting op aanwijzing 164 Ar wordt opgemerkt dat indien voor de
evaluatie de medewerking van een niet onder ministeriële verantwoordelijkheid
vallend orgaan nodig is, daartoe een wettelijke voorziening moet worden opgenomen.
Vanwege de betrokkenheid van deelnemende gemeentebesturen bij de tenuitvoerlegging
van de voorgestelde maatregel, geeft de Raad in aansluiting hierop in overweging
het voorstel met een dergelijke voorziening aan te vullen.9. Artikel V wordt aangevuld met een bepaling die de medewerking van de
deelnemende gemeenten aan de evaluatie van de maatregel zal verzekeren.10. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij
het advies behorende bijlage.10. De redactionele opmerkingen van de Raad zijn overgenomen.11. Niet naar aanleiding van het advies van de Raad van State wordt nog
het volgende voorgesteld.In artikel 38m, eerste lid, wordt bepaald dat de maatregel uitsluitend
kan worden opgelegd, indien het openbaar ministerie daartoe een vordering
heeft gedaan. Dat geeft een nadere waarborg dat de maatregel wordt opgelegd
aan een persoon voor wie plaatsing en nadere gemeentelijke vervolgvoorzieningen
daadwerkelijk beschikbaar zullen zijn.Voorts wordt artikel 9, tweede lid, onderdeel g, van het voorstel voor
een Penitentiaire beginselenwet in die zin gewijzigd, dat opname in een huis
van bewaring mogelijk is, indien (in plaats van «zolang») opname
in een tot SOV-inrichting bestemde inrichting niet mogelijk is. Het wetsvoorstel is op een aantal juridisch-technische punten gewijzigd
en geactualiseerd.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink Ik veroorloof mij U in overweging te geven het hierbij gevoegde, overeenkomstig
het bovenstaande, gewijzigde voorstel van wet en de daarbij behorende gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager Bijlage bij het advies van de Raad van State van 24 februari 1998,
no. W03.97.0497, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– In artikel II, onderdeel D, van het wetsvoorstel «In artikel
59a, eerste lid» vervangen door: In artikel 559a, tweede lid.–In de eerste alinea van paragraaf 4.2 van de memorie van toelichting
naar de daarin bedoelde wetsvoorstellen verwijzen overeenkomstig aanwijzing
219, tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26023-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl