Derde fase EMU; Brief minister met vierde voortgangsrapportage
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25107, nr. 31

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25107 nr. 31

12-02-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Start derde fase EMU per 1 januari 1999 2.1 Getroffen voorbereidingen2.2 Omschakeling relevante overheidsorganisaties en financiële
markten2.3 Eurodynamiek en de uitgangspunten van de overheid3. Omschakeling van de rijksoverheid 3.1 Algemene conclusies vorderingen rijksoverheid3.2 Regiefunctie Ministerie van Financiën3.2.1 Tijdpad voor de omschakeling en de EuromonitorPrimaire mijlpalenBewustwordingsfaseInventarisatiefasePlanning en analysefaseRealisatiefaseTestfaseImplementatiefase (afronding)Secundaire mijlpalenStand van zaken3.2.2 Handleiding Euro-Implementatie Overheid3.2.3 Euromonitor en normenkader3.3 Projectorganisatie3.4 Geautomatiseerde systemen en te converteren administraties3.5 Wet- en regelgeving3.6 Voorlichting3.7 Zelfstandige bestuursorganen3.8 Samenvattend beeld departementenFiguur 1 Voortgang en projectorganisatie departementen
rijksoverheid4. Omschakeling van de mede-overhedenFiguur 2 Voortgangsindex gemeenten en provincies 4.1 Gemeenten4.1.1 Hoofdlijnen4.1.2 Conclusies en aanbevelingen4.1.3 Overige bevindingen4.2 Provincies 4.2.1 Inleiding4.2.2 Conclusies en aanbevelingen4.3 Waterschappen5. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25107Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 107Derde fase EMUnr. 31BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 12 februari 1999 1. InleidingOp 1 januari 1999 is de derde en laatste fase op weg naar de euro ingegaan.
De gulden is gedurende deze fase, met een vaste waarde van 2,20371 gulden
per euro, niet meer dan een verschijningsvorm van de Europese munt. De euro
heeft dankzij een geweldige inspanning van velen voorafgaande aan en tijdens
het conversieweekeinde een zachte landing op de financiële markten gekregen.
DNB, AEX, de banken en andere financiële instellingen toonden eens te
meer hun professionaliteit. Ook de betrokken overheidsgeledingen, zoals het
Agentschap van het Ministerie van Financiën, zijn klaar voor de girale
euro.Er zijn nog drie jaar te gaan tot ook de chartale euro zijn intrede doet.
De voorbereidingen zijn nu in volle gang. De eerste Nederlandse euromunten
zijn op 8 december 1998 door Hare Majesteit geslagen. Het kabinet heeft haar
voornemens voor een korte omschakelingsperiode, begin 2002, op 8 december
1998 aan uw Kamer kenbaar gemaakt.Tot begin 2002 zal voor het publiek de gulden rekeneenheid en referentiekader
blijven. De overheid zal, conform eerder vastgestelde uitgangspunten, deze
lijn volgen en tot 2002 in principe in guldens blijven communiceren. Het omschakelingsmoment
van de overheid ligt daarmee nog drie jaar voor ons. Analoog aan de millenniumaanpak
lijkt het gewenst dit pad van drie jaar te markeren met een vijftal mijlpalen.
Deze mijlpalen bieden de departementen een kader voor eigen planning en voortgangsbewaking.
Daarenboven verschaffen ze een gemeenschappelijk referentiekader voor monitoring
en rapportage vanuit mijn departement.In deze vierde voortgangsrapportage1 wordt,
na een korte beschrijving van de succesvol afgesloten voorbereidingen op de
conversie per 1 januari jl., vooral dit pad verder belicht. Naast de beschrijving
van de voortgang bij de rijksoverheid en haar uitvoeringsstructuur, omvat
deze rapportage voor het eerst ook een monitor van de voortgang
bij de mede-overheden.Het beeld bij de rijksoverheid per eind 1998 is dat, gemeten aan het vastgestelde
tijdpad, de voorbereidingen op de komst van de euro over het algemeen goed
op koers liggen. De in de derde voortgangsrapportage door mij genoemde omslag
van inventarisatie naar concrete planning en daadwerkelijke uitvoering is
evenwel nog niet door alle departementen volledig gemaakt. In het voornoemde
tijdpad is deze omschakeling voorzien voor de eerste helft van 1999.Vrijwel zonder uitzondering zullen de departementen naar verwachting in
de zomer van 1999 meer gedetailleerde plannen van aanpak gereed hebben, inclusief
ramingen van kosten en benodigde capaciteit. Wel zijn er nog duidelijk verschillen
in voortgang zichtbaar en zijn er departementen die zich, ook over de projectorganisatie,
meer zorgen moeten maken dan anderen. Hierbij moet evenwel worden aangetekend
dat de complexiteit van het eurotraject per departement nogal uiteenloopt.In paragraaf 3 wordt nader ingegaan op de voortgang van het eurotraject
bij de rijksoverheid waarbij afzonderlijk aandacht wordt besteed aan de verschillende
deeltrajecten van het implementatieproces: geautomatiseerde systemen en te
converteren administraties, wet- en regelgeving, zelfstandige bestuursorganen
alsmede voorlichting en communicatie.De voorbereidingen op de euro bij gemeenten en provincies zijn het onderwerp
van paragraaf 4. De uitkomsten van de in de tweede helft van 1998 uitgevoerde
monitor wijzen uit dat gemeenten zich over het algemeen nog in de fasen van
bewustwording en inventarisatie bevinden. Het beeld wordt positiever naarmate
gemeenten groter zijn. De grootste gemeenten, die een eurotraject kennen dat
qua omvang en complexiteit grote overeenkomsten vertoont met de overgang van
een departement, zijn goed op streek. De voortgang bij de provincies laat
zich vergelijken met die bij de grootste gemeenten.De stand van de eurovoorbereidingen bij de mede-overheden is op dit moment
geen aanleiding tot directe zorg. Punt van aandacht is wel dat ongeveer een
derde van de gemeenten nog in het geheel niet met de voorbereidingen is begonnen.
Driekwart van deze gemeenten heeft echter minder dan 20 000 inwoners
en dient een relatief kleinere inspanning te verrichten. Gezien de tijd die
nog rest en de voordelen die optreden als gevolg van leereffecten is dit zeker
geen onmogelijke opgave.Een belangrijk signaal dat uit de monitor naar voren komt is dat de mede-overheden
behoefte hebben aan concrete en praktische informatie en instrumenten. Op
de rol die de rijksoverheid in dit opzicht kan vervullen wordt eveneens ingegaan
in paragraaf 4. 2. Start derde fase EMU per 1 januari 1999 2.1 Getroffen voorbereidingenDe start van de EMU per 1 januari 1999 heeft een grote inspanning vereist
van de financiële instellingen. Bepaalde onderdelen van de overheid dienden
evenwel ook gereed te zijn met hun voorbereidingen om deelname aan de EMU
mogelijk te maken. Voor het grootste deel betroffen deze voorbereidingen het
aanpassen van wetgeving ten aanzien van financiële markten. Daarnaast
werden de bedrijfsprocessen van het Agentschap, de Belastingdienst en de afdeling
Centraal Kasbeleid van het Ministerie van Financiën intern
reeds voorbereid op de invoering van de euro per 1 januari 1999.Naast de financiële markten heeft ook het bedrijfsleven, en dan met
name het internationaal opererende deel daarvan, zich voorbereid op de euro.
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank in november 1998 bleek onder meer
dat zo'n 30% van het bedrijfsleven van plan was om per 1 januari 1999 met
de administratie over te gaan op euro. Echter, 56% van het grootbedrijf, 72%
van het middenbedrijf en 82% van het kleinbedrijf gaf aan dat zij nog niet
voor de helft gereed zijn met het doorvoeren van de noodzakelijke aanpassingen
binnen hun organisatie. 2.2 Omschakeling relevante overheidsorganisaties en financiële
marktenOp 31 december jl. zijn de conversiekoersen bekend gemaakt. De omrekenkoers
van de euro versus de gulden is berekend op 1 euro = 2,20371 gulden en gepubliceerd
in het Officiële Publicatieblad. De koers is vervolgens spoedig verspreid,
zodat de instellingen in de financiële sector hiermee konden beginnen
met het inbrengen van de conversiekoersen en het converteren van hun systemen
van de gulden naar de euro.De instellingen op de financiële markten waren goed voorbereid op
de overgang naar de euro. Er zijn uitgebreide draaiboeken opgesteld, die tijdens
het conversieweekeinde nauwlettend uitgevoerd en gevolgd zijn. De omzetting
naar de euro van de instellingen is over het algemeen soepel en voorspoedig
verlopen. Wel is gebleken dat de omzetting een zeer arbeidsintensieve operatie
is geweest en dat enkele activiteiten meer tijd hebben genomen dan gepland.
Bij DNB hebben gedurende de conversie dagelijks «debriefings»
plaatsgevonden, waarbij de gestelde mijlpalen in de draaiboeken in Europees
verband, binnen DNB en bij de banken werden gemonitord. Er hebben zich gedurende
de conversie slechts enkele kleine incidenten voorgedaan, die tijdig te verhelpen
waren. De financiële instellingen hebben hun professionaliteit getoond.Ook de voor de overgang naar de euro benodigde wetgeving is tijdig gepubliceerd
in het Staatsblad vóór 1 januari 1999. Het betrof enerzijds
nieuwe wetgeving, waaronder de Bankwet 1998, de Wet schuldredenominatie en
de Wet vervanging referentierentes. Anderzijds betrof het wijzigingen in de
Muntwet 1987, de Wet toezicht kredietwezen 1992 en de Failissementswet (het
afschaffen van de 00.00 uren-regeling).Voor de overheid zijn de eurokoersen ingevoerd bij de Belastingdienst,
het Agentschap en de afdeling Centraal Kasbeleid van de directie Binnenlands
Geldwezen van het Ministerie van Financiën. Vanaf 1 januari 1999
is het dus mogelijk om aangiftes in euro bij de Belastingdienst in te dienen.De drie jaar tot 2002 zijn onder meer van groot belang voor de aanmaak,
opslag en uiteindelijk ook de distributie van euromunten en eurobiljetten.
Het Ministerie van Financiën heeft op 25 november 1998 een contract gesloten
met De Nederlandse Munt voor de levering van 2,8 miljard euromunten per 1
januari 2002, met de mogelijkheid tot levering van 500 miljoen munten extra
gedurende het jaar 2002. Voor de opslag van de geslagen euromunten in de periode
tot 1 januari 2002, en de opslag van ingenomen guldenmunten in de periode
daarna, is in Lelystad het Opslag- en Distributiecentrum (ODC) gerealiseerd.
Op 15 januari 1999 is het ODC operationeel geworden. 2.3 Eurodynamiek en de uitgangspunten van de overheidZowel in het Nationaal Forum voor de introductie van de euro (NFE) als
binnen de Rijksoverheid is een groeiende behoefte geconstateerd aan het verkrijgen
van meer inzicht in de eurodynamiek die zich in de periode 1999–2002
zal gaan ontwikkelen in de Nederlandse samenleving. Onder eurodynamiek wordt
verstaan de mate waarin in het maatschappelijk verkeer de euro wordt gebruikt
c.q. de behoefte wordt gevoeld de euro te gaan gebruiken. Om in deze behoefte
te voorzien wordt alle beschikbare relevante informatie door het NFE gebundeld
en geanalyseerd in de «monitor eurodynamiek» die elk kwartaal
wordt opgesteld. De overheid zal, zowel in het kader van het interdepartementaal
overleg (IWE) als het overleg met mede-overheden en zelfstandige bestuursorganen
(MOZE-overleg), deze NFE-monitor volgen en bezien of een en ander aanleiding
geeft tot (re)actie.Ogenschijnlijke spanning ligt er tussen het opkomend gebruik van de euro
in de markt en het interdepartementaal overeengekomen uitgangspunt dat de
overheid tot 1 januari 2002 blijft vasthouden aan de gulden als leidende valuta.
Dit betreft zowel de interne bedrijfsvoering als de communicatie met derden.
Teneinde een ordelijke en kostenefficiënte omschakeling naar de euro
door de rijksoverheid te bewerkstelligen is het wenselijk en noodzakelijk
om aan de bestaande uitgangspunten en het afgesproken tijdpad vast te houden.
In concreto betekent dit dat de overheid contracten én de daaruit volgende
betalingen tot 2002 in principe in guldens af zal blijven wikkelen. Uitzonderingen
zijn denkbaar ten aanzien van bijvoorbeeld internationale contracten die nu
in buitenlandse valuta plaatsvinden, of contacten die tot ver na 2002 doorlopen.
Hierbij geldt als randvoorwaarde dat de interne bedrijfsvoering (in guldens)
van de overheid niet wordt verstoord. Aangezien de overgrote meerderheid van
de bedrijven die voor 2002 overgaan op de euro aangeeft ook optioneel te willen
blijven communiceren in guldens, lijkt de problematiek vooralsnog overzienbaar. Het uitgangspunt dat de overheid tot 2002 uitsluitend in guldens communiceert
zal overigens niet rigide worden toegepast. In toenemende mate zal ook de
overheid haar deel nemen in het verstrekken van gewenningsinformatie in euro's
(voor zover dit door de betreffende instantie relevant en doelmatig wordt
geacht). Daarnaast zal bijvoorbeeld wet- en regelgeving die in 2002 of later
in werking treedt in euro's luiden; de begroting 2002 zal op de derde dinsdag
van september 2001 in euro's worden gepresenteerd. Met betrekking tot de euro
in de begrotingscyclus verwijs ik naar een brief die uw Kamer in het voorjaar
van 1999 zal bereiken naar aanleiding van het begrotingsonderzoek Financiën.In Bijlage A bij deze brief zijn de geactualiseerde «uitgangspunten
voor de introductie van de euro» verwoord. Deze uitgangspunten zijn
aangepast aan nieuwe inzichten en ontwikkelingen met betrekking tot de invoering
van de euro bij de rijksoverheid.13. Omschakeling van de rijksoverheid 3.1 Algemene conclusies vorderingen rijksoverheidIn de derde voortgangsrapportage werd aangegeven dat de rijksoverheid
zich medio 1998 opmaakte voor het omslagpunt van de inventarisatie van werkzaamheden
naar het opstellen van actieplannen en de daadwerkelijke uitvoering van de
aanpassingen voor de euro. Tijdens de monitorgesprekken die in november en
december door het Ministerie van Financiën met de afzonderlijke departementen
zijn gevoerd, is gebleken dat deze stap, ondanks significante
vooruitgang bij de meeste departementen, nog niet volledig is gezet. Alle
departementen hebben een projectorganisatie en een plan van aanpak of draaiboek.
Bij een aantal ministeries is de projectorganisatie nog niet geheel op sterkte.
Vooral ook de relatie met zelfstandige bestuursorganen en andere uitvoeringsorganisaties
blijft een lastig punt. Een ander punt van aandacht is dat de mate van gedetailleerdheid
van de plannen van aanpak nog onvoldoende is om capaciteits- en kostenramingen
op te baseren. Vooral ten aanzien van de geautomatiseerde systemen bleek het
onmogelijk deze plannen, zonder grondige analyse van de systemen zelf, op
te stellen. De meeste departementen verwachten deze slag voor medio 1999 te
kunnen maken.De bewustwording rond het euro-project binnen de rijksoverheid is het
afgelopen halfjaar verder toegenomen, met name ook aan de top van de organisaties.
Naast de aandacht voor de euro in algemene zin heeft ook hier het millenniumprobleem
zijn uitstraling. Uit de monitor komt duidelijk naar voren dat het werkelijk
besef over de complexiteit van de euro-implementatie binnen de organisaties
tot leven komt bij het uitvoeren van daadwerkelijke activiteiten. Het europroject
komt pas goed in beweging als gevolg van deze prikkels.De afgelopen maanden hebben twee van dergelijke prikkels een belangrijk
effect gesorteerd. In de eerste plaats het centraal aangestuurde traject voor
de aanpassing van wet- en regelgeving. Hierdoor zijn de betrokkenen zich meer
bewust geworden van de complexiteit van het aanpassingsproces en de dwarsverbanden
tussen deeltrajecten, bijvoorbeeld tussen wetgeving en automatisering. In
de tweede plaats de door het Ministerie van Financiën gevraagde inventarisatie
van de kosten van de invoering van de euro per departement. Het feit dat een
goed onderbouwde inschatting dient te worden opgesteld voor het hele project
(1999–2002) heeft een nieuwe impuls gegeven aan het proces van inventariseren
en het opstellen van gedetailleerde plannen van aanpak.De Interdepartementale Werkgroep Euro op hoog niveau (IWE-hoog) heeft
een gezamenlijk tijdpad voor de omschakeling naar de euro geaccordeerd. Dit
tijdpad biedt de departementen een gemeenschappelijk referentiekader voor
de voortgangsbewaking en verschaft de monitoring vanuit de regiefunctie van
Financiën een stevige basis. In paragraaf 3.2 wordt dit tijdpad
nader uiteengezet.Het afgesproken tijdpad in ogenschouw nemend hebben de bovengenoemde prikkels
op tijd gezorgd voor het opvoeren van de intensiteit en het tempo van de voorbereidingen.
De eerste maanden van 1999 vormen een cruciale periode in de voorbereiding:
de inventarisatie wet- en regelgeving zal worden afgerond, de meer gedetailleerde
aanpak van de geautomatiseerde systemen vindt plaats en de claims worden opgesteld.
Daarmee zullen uitkristalliseren de gesignaleerde dwarsverbanden tussen de
verschillende deeltrajecten van het omschakelingsproces en de ketenafhankelijkheden
tussen overheidsorganisaties. Het opstellen van een veilige en onderbouwde
planning van alle activiteiten in onderlinge samenhang is cruciaal om zichtbaar
te maken dat vertragingen in het ene deeltraject in een later stadium kunnen
leiden tot problemen in andere processen.Met het vorderen van het proces en het toegenomen bewustzijn van de complexiteit
van het project is het niet verrassend dat de afgelopen maanden een tendens
is waar te nemen naar een meer centrale aansturing van het europroject bij
de meeste departementen. Op de drempel naar de fasen van planning en analyse
en later daadwerkelijke uitvoering is deze centrale aansturing ook noodzakelijk.
Enerzijds gezien de gesignaleerde dwarsverbanden en ketenafhankelijkheden.
In dit verband kan worden opgemerkt dat de banden met zelfstandige
bestuursorganen de laatste maanden zijn aangehaald. Anderzijds met het oog
op een effectieve bewaking van de voortgang en kwaliteit van het europroject.
Zoals in de derde voortgangsrapportage reeds werd gememoreerd laat een meer
centrale coördinatie en aansturing onverlet dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid
voor een tijdige en ordelijke omschakeling in het algemeen decentraal is neergelegd. 3.2 Regiefunctie Ministerie van FinanciënDeze paragraaf beschrijft de informerende, faciliterende, katalyserende
en monitorende rol van het Ministerie van Financiën in het euro-implementatieproces
van de rijksoverheid. Daarbij wordt achtereenvolgens ingegaan op het tijdpad
voor de omschakeling, de Handleiding Euro-Implementatie Overheid (HEIO) en
de ontwikkeling van instrumenten voor de bewaking van de voortgang en de kwaliteit
van europrojecten. 3.2.1 Tijdpad voor de omschakeling en de EuromonitorMede op verzoek van de overige departementen en naar analogie van de millenniumaanpak
heeft het Ministerie van Financiën een tijdpad opgesteld voor de omschakeling
naar de euro door de Rijksoverheid. Dit tijdpad zal de komende jaren een centrale
rol spelen in de planning en monitoring van de voortgang van het euro-implementatieproces.
Het tijdpad kent twee toepassingsniveau's. Primaire mijlpalenIn de eerste plaats is een vijftal «primaire mijlpalen» geïdentificeerd.
Deze zijn op 5 februari jl. door de Ministerraad vastgesteld. De mijlpalen
vormen de grondslag voor de voortgangscontrole in het kader van de Euromonitor
en de rapportage daarover aan de Tweede Kamer.De primaire mijlpalen markeren de tijdstippen waarop de verschillende
fasen van het europroject dienen te worden afgerond om een tijdige, ordelijke
en veilige afronding van het europroject mogelijk te maken. Deze fasen laten
zich als volgt omschrijven. BewustwordingsfaseIn deze fase wordt een (overheids)organisatie zich ervan bewust dat de
komst van de euro aanpassingen vergt op een groot aantal samenhangende (beleids)terreinen.
In reactie hierop wordt een projectorganisatie gestart; deze projectorganisatie
weerspiegelt het feit dat er in het europroject verschillende deeltrajecten
te onderkennen zijn. Zoals in de derde voortgangsrapportage aangegeven is
deze fase door de rijksoverheid medio 1998 afgesloten en daarom buiten het
mijlpalenoverzicht gehouden. InventarisatiefaseIn de inventarisatiefase verschaft de organisatie zich een eerste inzicht
in de werkzaamheden die verricht moeten worden. Het eindproduct van deze fase
is een globale inventarisatie: welke computersystemen, regelgeving etc. moeten
worden aangepast, welke aanpassingen zijn naar verwachting noodzakelijk en
hoeveel tijd en capaciteit is daar globaal mee gemoeid. Van groot belang is
ook dat in deze fase ketenafhankelijkheden en dwarsverbanden tussen de deeltrajecten
worden onderkend. De uitkomsten van deze inventarisatie worden (veelal) samengevat
in een draaiboek. Planning en analysefaseIn de planning en analysefase wordt deze inventarisatie uitgewerkt tot
meer gedetailleerde plannen van aanpak per deeltraject. Deze plannen van aanpak
bevatten een verdere analyse van de vereiste aanpassingen, voorstellen voor
aanpassingsrichtingen, een planning voor de uitvoering en grondig onderbouwde
schattingen van de kosten en benodigde capaciteit. RealisatiefaseIn de realisatiefase worden de gekozen oplossingen uitgevoerd en vinden
de daadwerkelijke aanpassingen plaats. TestfaseIn de testfase worden de uitgewerkte oplossingen getest op technische
en functionele tekortkomingen. Waar nodig worden nog aanpassingen uitgevoerd. Implementatiefase (afronding)In de implementatiefase wordt de uiteindelijke ingebruikname van de aangepaste
systemen en regelingen voorbereid en gerealiseerd.De mijlpalen moeten worden beschouwd als tijdstippen waarop bepaalde activiteiten
of werkzaamheden uiterlijk dienen te zijn uitgevoerd om tijdige afronding
van het europroject als geheel mogelijk te maken. Dit laat departementen overigens
vrij om fasen sneller te doorlopen. In aansluiting op de omschreven projectfasen
zijn de primaire mijlpalen als volgt in de tijd geplaatst:  Primaire
mijlpalenDatum1Afronden inventarisatiefase1
januari 1999 2Afronden planning en analysefase1 juli 19993Afronden realisatiefase1 januari 2001 4Afronden
testfase1 juli 2001 5Afronden implementatiefase1 januari
2002In principe gelden deze mijlpalen voor alle deeltrajecten. Dat wil zeggen
dat de betreffende fase van het project over de breedte van het gehele traject
gereed dient te zijn. De afronding van een fase kan (op onderdelen) uiteraard
eerder liggen. Het is cruciaal om de primaire mijlpalen voor elk afzonderlijk
deeltraject te halen; vertragingen op één deeltraject kunnen
immers leiden tot vertragingen in andere deeltrajecten en zo het hele project
vertragen. Daarnaast kan een dergelijke vertraging verstoringen in andere
delen van een keten veroorzaken. Om die reden wordt van de departementen bij
overschrijding of dreigende overschrijding verlangd niet alleen de reden van
de vertraging te melden, maar ook hard te maken dat de vertraging niet leidt
tot verstoring elders in de keten. Secundaire mijlpalenIn de tweede plaats kent het opgestelde tijdpad een groot aantal meer
gedetailleerde secundaire mijlpalen. Deze, niet expliciet door de Ministerraad
bekrachtigde mijlpalen zijn een nadere indicatieve invulling van het tijdpad
en dienen vooral als referentiekader voor de departementale planning. Daarnaast
vormen deze secundaire mijlpalen mede een referentiekader voor het Ministerie
van Financiën bij het monitoren van de departementale planning en voortgang
van de euro-omschakeling. Stand van zakenDe bewustwordingsfase is door alle departementen doorlopen, getuige het
opzetten van departementale projectorganisaties. Zoals in de derde voortgangsrapportage
werd gemeld, is de (globale) inventarisatiefase eveneens met succes door alle
departementen afgerond. Alle departementen hebben inmiddels een draaiboek
opgesteld; de mate van diepgang en detaillering hiervan loopt echter uiteen.
In de komende maanden zullen deze draaiboeken verder worden verdiept en uitgewerkt
met inbegrip van ramingen van kosten en benodigde capaciteit. De departementen
verwachten deze planning en analysefase voor 1 juli 1999 af te ronden. Vooruitlopend
hierop dienen de kosten in voldoende mate reeds in mei 1999 in kaart gebracht
te zijn ten behoeve van de in te dienen claims.De dwarsverbanden en ketenafhankelijkheden die het eurotraject karakteriseren
krijgen gestalte in de aanpak van vraagstukken die het niveau van de individuele
departementen overstijgen. Het bovengenoemde tijdpad is een goed voorbeeld
van een gezamenlijke benadering, teneinde een ordelijke en eenduidige omschakeling
van de rijksoverheid te bewerkstelligen. Andere voorbeelden hiervan zijn het
interdepartementaal gebruikte begrotingssysteem (IBOS) en de gezamenlijke
systemen voor salarisbetalingen. In kleiner verband wordt door departementen
eveneens (bilateraal of trilateraal) samengewerkt, bijvoorbeeld op het gebied
van de aanpassing van wet- en regelgeving. 3.2.2 Handleiding Euro-Implementatie OverheidDoor veel overheidsorganisaties wordt thans de stap gezet van globaal
inventariseren naar het opstellen van concrete plannen van aanpak en feitelijke
uitvoering van de voorgenomen aanpassingen. De praktijk leert dat deze stap
niet altijd even makkelijk wordt gezet, mede omdat in deze fase expliciet
strategische beleidskeuzes dienen te worden gemaakt. Om de departementen (en
andere overheidsorganisaties) te ondersteunen in de fase van planning en analyse
is in opdracht van het Ministerie van Financiën een instrument ontwikkeld,
de Handleiding Euro-Implementatie Overheid (HEIO). Uitgangspunt van de handleiding
is een totaalbeeld te krijgen van de impact van de euro. Zo heeft bijvoorbeeld
de omzetting van een tarief in gulden naar euro direct gevolgen voor de ondersteunende
systemen en leidt de noodzaak van het geven van gewenningsinformatie direct
tot wijziging van documenten en formulieren. In de handleiding wordt dan ook
aandacht besteed aan de deeltrajecten waarop de euro invloed heeft: strategie
en beleid, administratie en organisatie, juridische aangelegenheden, treasury
(vooral van belang voor gemeenten), voorlichting en automatisering. Aan de
hand van een aantal concrete checklists wordt de impact van de invoering van
de euro in beeld gebracht, waarbij per domein aandacht is voor de gevolgen
voor andere domeinen.Gebleken is dat alle departementen dit instrument als een welkome aanvulling
op het zelf ontwikkelde instrumentarium zien. Hetzij om een integraal plan
(centraal of decentraal) op of bij te stellen, hetzij om bestaande plannen
op volledigheid te toetsen. De handleiding werd sinds december 1998 verspreid
binnen de rijksoverheid, onder mede-overheden en zelfstandige bestuursorganen. 3.2.3 Euromonitor en normenkaderDe monitor voor de rijksoverheid wordt in het eerste kwartaal van 1999
aangepast om de voortgang op basis van de bovengenoemde mijlpalen te bewaken. Aan deze monitor zal een signaleringssysteem worden gekoppeld
waarbij departementen (op deeltrajecten) de kleuren groen, oranje en rood
krijgen toebedeeld al naar gelang mijlpalen en deadlines worden gehaald dan
wel overschreden worden of dreigen te worden. Deze systematiek ligt reeds
ten grondslag aan de beoordeling (nulmeting) van de voortgang bij individuele
departementen in paragraaf 3.8. Zoals aangegeven is er een tendens waar te nemen naar meer centrale aansturing
van het europroject bij de meeste departementen. Naast de voortgangsbewaking
is de kwaliteitsborging een ander belangrijk aspect van deze aansturing. De
Algemene Rekenkamer adviseerde in zomer van 1998 om periodieke audits op europrojecten
uit te voeren. Mede hiertoe is in januari 1999 een globaal normenkader opgesteld
dat kan worden gebruikt bij het uitvoeren van (externe) audits op de kwaliteit
van de voortgang en de projectorganisatie. 3.3 ProjectorganisatieZoals aangegeven is er een tendens waar te nemen naar een meer centrale
aansturing van het europroject. Dit is een goede ontwikkeling; een multidisciplinair
vraagstuk als de euro vergt immers centrale coördinatie en aansturing,
juist ook vanwege de gesignaleerde dwarsverbanden en ketenafhankelijkheden.
De Nederlandse overheid kent vele processen die zich kenmerken door dergelijke
ketenafhankelijkheden tussen departementen, zelfstandige bestuursorganen,
uitvoeringsinstellingen en mede-overheden. Vanuit deze ketengedachte hebben
de meeste departementen de banden met hun zelfstandige bestuursorganen in
de afgelopen maanden aangehaald. Desondanks blijft deze relatie een punt van
aandacht.Centrale aansturing is eveneens wenselijk met het oog op een effectieve
bewaking van de voortgang en kwaliteit van het europroject. Niettegenstaande
de meer centrale aansturing is de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor
een tijdige en ordelijke omschakeling in het algemeen decentraal neergelegd
en dient deze daar ook te blijven.De trend naar meer centrale aansturing uit zich onder meer in de vorm
van versterking van de centrale projectorganisatie (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, Financiën, Justitie, Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu) en toegenomen aandacht voor voortgangsbewaking en kwaliteitsborging
(Buitenlandse Zaken, Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, Verkeer en Waterstaat,
Sociale Zaken en Werkgelegenheid). 3.4 Geautomatiseerde systemen en te converteren administratiesDe planning met betrekking tot administraties en automatisering is in
vergelijking met de vorige monitorronde enigszins bijgesteld. De inventarisatie
van eurogevoelige plekken zou, volgens het tijdpad dat door veel organisaties
zelf was uitgestippeld, eind 1998 voltooid moeten zijn. Departementen zijn
er inderdaad vrijwel in geslaagd, mede met behulp van de millenniuminventarisatie,
de aan te passen systemen in kaart te brengen. In bijna alle gevallen lijkt
het evenwel onhaalbaar nu reeds aan te geven welke aanpassingen voor deze
systemen nodig zijn en wat deze aanpassingen kosten (budget, capaciteit).
De departementen geven evenwel aan dat deze informatie voor 1 juli 1999 beschikbaar
zal zijn, waarmee de tweede mijlpaal (afronding planning en analysefase) naar
verwachting gehaald zal worden.Wat de mijlpalen betreft kan voor het automatiseringstraject onderscheid
worden gemaakt tussen prioritaire en niet-prioritaire systemen. Voor de prioritaire systemen is het opgestelde tijdpad, en de primaire mijlpalen
in het bijzonder, onverkort van toepassing. Prioritaire systemen worden daarbij
gedefinieerd als systemen die met primaire bedrijfsprocessen van de departementen
verband houden. Interfaces en systemen die van belang zijn voor andere disciplines
worden, in verband met de dwarsverbanden en ketenafhankelijkheden, ook tot
de prioritaire systemen gerekend. Departementen kunnen alleen zelf aangeven
welke systemen als prioritair moeten worden aangemerkt.Als reden voor de vertraging wordt veelal genoemd de prioriteit die wordt
gegeven aan de oplossing van het millenniumprobleem. De capaciteit die hiervoor
moet worden ingezet kan derhalve niet worden vrijgemaakt om de noodzakelijke
inventarisaties en analyses uit te voeren. Veel departementen hebben overigens
hun voordeel gedaan met de inventarisaties en ervaringen uit het millenniumproject.
Zo hebben ministeries bijvoorbeeld oog gekregen voor de ketenproblematiek
binnen hun beleidsterrein. Omdat de output van bepaalde organisaties weer
de input vormt voor anderen, groeit de noodzaak om in een vroeg stadium hierover
afspraken te maken.Een andere verklaring die wordt aangevoerd voor de vertraging van de voortgang
bij de inventarisatie en analyse van de voor euro aan te passen geautomatiseerde
systemen is het feit dat een aantal ministeries doende is volledig nieuwe
systemen (met nieuwe functionaliteit) in te voeren die tevens europroof zullen
zijn. Dit in tegenstelling tot departementen die bestaande systemen aanpassen
aan de euro. Dergelijke trajecten zijn doorgaans erg omvangrijk en ingrijpend
voor de organisatie, zodat het van groot belang blijft om rekening te houden
met terugvalposities of noodscenario's. Hieraan zal in de volgende monitorronde
uitdrukkelijk aandacht worden besteed.De te volgen lijn met betrekking tot het verstrekken van eurogewenningsinformatie
door de (rijks)overheid is nog niet bij alle departementen vastgelegd. In
het verlengde van het NFE-advies lijkt het raadzaam de gewenningsinformatie
van de overheid te concentreren op die groepen die de komende jaren vanuit
de markt minder met de euro worden geconfronteerd. Gezien de ingrijpende gevolgen
die het verstrekken van gewenningsinformatie voor geautomatiseerde systemen
kan hebben is het noodzakelijk om deze (en andere strategische) beslissingen
in de fase van analyse en planning (mijlpaal 1 juli 1999) te nemen. 3.5 Wet- en regelgevingOnder impuls van de Juridische Interdepartementale Werkgroep Euro (JIWE)
is de afgelopen maanden veel voortgang geboekt op dit deeltraject. Op het
moment dat deze voortgangsrapportage uw Kamer bereikt, zal de inventarisatie
van aan te passen wet- en regelgeving bij alle departementen vrijwel afgerond
zijn. Met behulp van een door het Ministerie van Financiën ontwikkeld
geautomatiseerd instrument is de Algemene Databank Wet- en regelgeving (ADW)
in de herfst van 1998 op artikelniveau doorgelicht. De resultaten hiervan
zijn in elektronische vorm voor de departementen beschikbaar gekomen. Alle
departementen hebben deze inventarisatie daarop in de organisatie uitgezet
voor een controle op volledigheid.Aan de hand van het complete beeld van de aan te passen wet- en regelgeving
wordt vervolgens geïnventariseerd welke bedragen in de wet- en regelgeving
exact (volgens EU-Verordening 1103/97, met afronding op eurocenten) kunnen
worden omgerekend en welke bedragen in min of meerdere mate afronding vergen.
Dit kan onder meer betreffen drempelbedragen en ronde bedragen
in hele guldens die bij voorkeur ook in euro's een rond bedrag zouden moeten
zijn (bijvoorbeeld boetes). Dergelijke niet-exacte omzettingen hebben effecten
op de begroting van het betreffende departement. In de eerste maanden van
1999 worden ramingen gemaakt van de te verwachten budgettaire effecten en
effecten voor verschillende groepen burgers als gevolg van voorgenomen niet-exacte
aanpassingen1.Complex zijn ook de ketenafhankelijkheden bij de aanpassing van de wet-
en regelgeving; dit betreft aanpassingen waarbij meerdere departementen en/of
andere organisaties (mede-overheden, zbo's of uitvoeringsinstellingen) betrokken
zijn. In de planning zal hiermee terdege rekening moeten worden gehouden.Vooruitlopend op het uiteindelijke wetgevingsproces per verzamelwet in
2001 zullen de voorstellen voor aanpassingsrichtingen en de geraamde budgettaire
effecten medio 1999 aan de Ministerraad worden voorgelegd.Overigens zal de verzamelwet niet alle eurorelevante wet- en regelgeving
betreffen. In een aantal gevallen kan omzetting naar euro in de loop van 2001
plaatsvinden bij het gebruikelijke (jaarlijkse) besluitvormingsmoment. Over
de te volgen procedure wordt u op korte termijn geïnformeerd. Onlangs
is een voorstel over de te volgen procedure voor advies aan de Raad van State
voorgelegd. 3.6 VoorlichtingVerheugend is dat alle departementen in de loop van 1998 een communicatieplan
hebben opgesteld, waarin aandacht wordt besteed aan zowel interne als externe
communicatie. Deze communicatieplannen zijn inmiddels vrijwel zonder uitzondering
in de eurowerkgroep van de Voorlichtingsraad (VoRa) besproken. In deze werkgroep
zijn voorlichters van alle departementen vertegenwoordigd. De werkgroep zorgt
voor de onderlinge afstemming van de departementale communicatie-inspanningen
en de afstemming met de massamediale voorlichtingscampagne van het Nationaal
Forum voor de introductie van de euro (NFE). 3.7 Zelfstandige bestuursorganenIn de derde voortgangsrapportage werd gemeld dat de relatie tussen departementen
en zelfstandige bestuursorganen (zbo's) in een aantal gevallen nog nadere
invulling behoefde. De keuze tussen informeren of aansturen/monitoren werd
als lastig ervaren in het spanningsveld tussen de (politieke) verantwoordelijkheid
van departementen en de eigen verantwoordelijkheid van zbo's. Vanuit de ketengedachte
hebben de meeste departementen de contacten met hun zbo's ten aanzien van
het euro-implementatieproces de afgelopen maanden aanzienlijk versterkt.De inspanningen op dit deelaspect hangen in belangrijke mate samen met
de omvang en samenstelling van het veld van zbo's en uitvoeringsinstellingen
(uvi's). Voor Algemene Zaken (geen zbo's), Buitenlandse Zaken (1) en Defensie
(1) is dit deeltraject van geen of beperkt gewicht. Daarentegen hebben Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Verkeer en Waterstaat, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Sociale Zaken
en Werkgelegenheid te maken met een groter en/of complexer uitvoeringsveld.
Voor Landbouw en Economische Zaken geldt dat ook met de publiekrechtelijke
bestuursorganisaties (pbo's) goede afspraken gemaakt moeten worden. De wijze waarop de versterkte aandacht voor de zbo's (en pbo's) wordt
ingevuld loopt sterk uiteen. Een aantal departementen heeft gekozen voor het
in de centrale werkgroep opnemen van de belangrijkste zbo's (Buitenlandse
Zaken, Economische Zaken) of het opzetten van een aparte werkgroep of overleg
(Financiën, Verkeer en Waterstaat). Andere departementen kiezen voor
het aanstellen van een speciale coördinator (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
en/of het uitsturen van een vragenlijst aangevuld met gesprekken (Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Volksgezondheid, Welzijn en Sport). Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu hanteren een «lichtere» benadering
van de relatie met de zbo's; deze beperkt zich tot nog toe vooral tot het
doorspelen van informatie.Vrijwel alle departementen hebben hun zbo's gevraagd om draaiboeken op
te stellen en toetsen deze draaiboeken op volledigheid en de aansluiting op
het departementale draaiboek. Daarnaast wordt de informatie uit het overleg
Mede-overheden, Zelfstandige Bestuursorganen en Euro (MOZE) door de departementen
verspreid onder de eigen zbo's. 3.8 Samenvattend beeld departementenHet beeld dat uit de gevoerde monitorgesprekken naar voren komt is dat
de meeste departementen goed op weg zijn, zowel wat betreft de gekozen projectorganisatie
als de gerealiseerde voortgang. De relatieve posities van de departementen
zijn in Figuur 1 weergegeven. Figuur 1 geeft weer hoe de huidige situatie
bij de departementen zich verhoudt tot de gewenste situatie. Het interdepartementaal
afgestemde tijdpad voor het eurotraject voor de rijksoverheid wordt bij de
beoordeling van de voortgang als referentiekader gebruikt. De positie op de
horizontale as is gerelateerd aan de eerste mijlpaal, de afronding van de
inventarisatiefase. De positie op de verticale as is gebaseerd op onderlinge
vergelijking van de departementale projectorganisaties en het beeld dat volgens
het Ministerie van Financiën wenselijk is. De projectorganisatie dient
wat opzet, omvang en samenstelling betreft steeds aan te sluiten bij de fase
waarin het europroject zich bevindt: naarmate het project vordert worden zwaardere
eisen aan de projectorganisatie gesteld. Bij het beoordelen van de projectorganisatie
en de voortgang van de departementen wordt uiteraard ook rekening gehouden
met de onderlinge verschillen in omvang, complexiteit en maatschappelijke
relevantie van het europroject1.Departementen als Justitie, Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en Financiën
bijvoorbeeld hebben een omvangrijkere klus te klaren dan Buitenlandse Zaken
of Economische Zaken. De europrojecten van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
en in het bijzonder Sociale Zaken en Werkgelegenheid kenmerken zich door een
groot maatschappelijk belang. Andere departementen, waaronder Verkeer en Waterstaat,
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en ook Sociale Zaken en Werkgelegenheid
kennen een complexe achterban van zelfstandige bestuursorganen en uitvoeringsinstellingen. Figuur 1 Voortgang en projectorganisatie departementen
rijksoverheid1Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Buitenlandse Zaken en Defensie kunnen
op dit moment worden beschouwd als «best practice» departementen.
Deze departementen combineren een goede voortgang aan een stevig verankerde
projectorganisatie.Bij de departementen Justitie, Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Verkeer
en Waterstaat, en in mindere mate ook Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
is de afgelopen maanden veel voortgang geboekt.Bij Financiën en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu
is de organisatie van het project nog niet geheel uitgekristalliseerd, maar
wordt niettemin goede voortgang geboekt. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen, dat al relatief veel werk heeft verzet, is het afgelopen
half jaar een deel van de voorsprong kwijtgeraakt.Ook bij Economische Zaken en Landbouw, Natuurbeheer en Visserij is de
afgelopen maanden relatief minder voortgang geboekt, terwijl ook de projectorganisatie
nog niet op volle toeren draait. Er is voor beide departementen evenwel nog
voldoende tijd om de opgelopen achterstand goed te maken. Eind 1998 zijn diverse
acties in gang gezet waardoor verwacht mag worden dat een inhaalslag kan worden
gemaakt, waardoor het gevaar van overschrijding van de mijlpalen kan worden
voorkomen. 4. Omschakeling van de mede-overhedenIn de derde voortgangsrapportage2 is een
onderzoek aangekondigd naar de stand van zaken van de voorbereidingen op de
komst van de euro bij de Nederlandse mede-overheden. In de periode september/oktober
werd een uitgebreide monitor uitgevoerd onder de gemeenten. In november is
een vergelijkbaar onderzoek uitgevoerd onder de provincies.3 De resultaten van beide onderzoeken zijn in figuur 2 samengevat.4Naast de gemiddelde voortgang zijn ook de best practiceresultaten
in de groepen (met een ster) weergegeven: de gemeente of provincie
die binnen de groep de meeste voortgang heeft geboekt. Het beeld is duidelijk:
de gemiddelde voortgang neemt toe met de omvang van de gemeenten. De voortgang
bij de provincies laat zich vergelijken met die bij de grootste gemeenten. Figuur 2 Voortgangsindex gemeenten en provincies In deze paragraaf en Bijlagen B en C1 worden
de uitkomsten en conclusies van deze onderzoeken nader toegelicht. 4.1 GemeentenHet onderzoek bij de gemeenten wordt steeds in het najaar van 1998, 1999,
2000 en 2001 uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek over het jaar 1998
geven de situatie weer van najaar 1998. In het algemeen kan worden gesteld
dat de voorbereidingen op de euro bij de meeste gemeenten nog in de kinderschoenen
staan. Vooral de kleinere gemeenten bevinden zich nog in de eerste fase van
bewustwording en inventarisatie. Grotere gemeenten zijn in het algemeen verder.
Voor nadere informatie over de opzet van het onderzoek zij verwezen naar Bijlage
B bij deze brief. 4.1.1 HoofdlijnenSamengevat bevinden de voorbereidingen op de euro bij gemeenten zich nog
in de eerste fasen van bewustwording en inventarisatie. Ongeveer 2/3 van de
gemeenten is begonnen met de voorbereidingen. Alle 100 000+ gemeenten
bevinden zich in deze groep. Dit is geen overbodige luxe, aangezien het eurotraject
bij grote gemeenten zich wat complexiteit en omvang betreft kan meten met
dat van een departement. Ongeveer 40% van de gemeenten kleiner dan 20 000
inwoners is nog niet begonnen. Gezien de relatief beperkte impact van de euro
op kleine gemeenten, de tijd die nog rest en de prioriteit die aan het millenniumprobleem
wordt gegeven is dit niet direct zorgwekkend. Bovendien kunnen deze gemeenten
profiteren van ervaring en kennis die bij grotere gemeenten en de rijksoverheid
wordt opgedaan.De aandacht gaat in het bijzonder uit naar de middelgrote gemeenten, 20 000–50 000
en 50 000–100 000, waarvan respectievelijk zo'n 25% en 13%
nog niet met de eurovoorbereidingen is begonnen. Het eurotraject kan voor
middelgrote gemeenten evenwel complex en ingrijpend zijn, vooral voor gemeenten
die een centrumfunctie vervullen.Wat de verschillende deeltrajecten van het europroject betreft krijgen
automatisering en regelgeving over het algemeen voldoende aandacht. In de
relevante gevallen zijn de meeste gemeenten ook voorbereid op de omschakeling
van de financiële markten per 1 januari 1999. Een belangrijke witte vlek
in de projectaanpak is vooralsnog het aspect voorlichting. 4.1.2 Conclusies en aanbevelingenBij de meeste gemeenten is inmiddels een projectcoördinator aangesteld
of een projectgroep is opgericht. Desondanks lijkt de continuïteit van
het project in veel gevallen nog onvoldoende gewaarborgd. Gelet op de huidige
stand van voorbereiding, heeft de bestuurlijke of de ambtelijke top bij veel
gemeenten nog geen volledig beeld van de implicaties van de invoering van
de euro.Een en ander impliceert ook dat gemeenten nog geen zicht hebben op de
budgettaire consequenties van de omzetting van tarieven en bedragen in lokale
regelgeving. Overigens duidden de aanvullende gesprekken op een attitude dat
de invoering van de euro niet mag leiden tot verhoging van gemeentelijke tarieven.Veel gemeenten zijn zich bewust van het feit dat ook de intergemeentelijke
samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regelingen met de overschakeling
naar de euro te maken krijgen. De «scope» van het europroject
is hierbij nog vaak onvoldoende in kaart gebracht. Verzelfstandigde en op
afstand geplaatste diensten, bestuurscommissies ex. artikel 82 van de Gemeentewet
en gesubsidieerde instellingen worden vaak doorgaans zelf verantwoordelijk
gehouden voor een tijdige omschakeling naar de euro. Hoewel voor een dergelijke
benadering zeker valide argumenten kunnen worden aangevoerd, lijkt het gewenst
dat gemeenten over de stand van zaken met betrekking tot de eurovoorbereiding
bij dergelijke instanties ten minste geïnformeerd zouden moeten zijn,
overeenkomstig de gedragslijn die departementen volgen ten aanzien van zbo's.Uit het onderzoek blijkt dat, zeker waar het de kleinere gemeenten betreft,
de inhoudelijke aanpak van het eurovraagstuk nog geen hoge prioriteit heeft
gekregen. Deels valt dit wel te verklaren. De aanpak van het millenniumvraagstuk
vraagt bij veel gemeenten alle aandacht. Ook het feit dat de overheid per
1 januari 2002 op de euro overschakelt, doet veel gemeenten veronderstellen
dat er nog voldoende tijd voor de euro-aanpassingen resteert. Desalniettemin
schuilt in deze aanpak het gevaar dat veel activiteiten worden uitgesteld
tot het laatste moment, waardoor in 2001 een cumulatie van werkzaamheden optreedt.
Vooral bij activiteiten waarbij externe ondersteuning gebruikelijk is, zoals
de aanpassing van geautomatiseerde systemen, lopen gemeenten dan het risico
op een overspannen markt terecht te komen. Zo concreet mogelijk plannen van
aanpak zijn derhalve aangewezen. 4.1.3 Overige bevindingenBij het onderzoek is tevens de behoefte van gemeenten gepeild aan informatie
en ondersteuning. Bij de beoordeling in hoeverre aan de door de gemeenten
geuite wensen tegemoet kan worden gekomen, dienen de bestuurlijke verhoudingen
uiteraard niet uit het oog te worden verloren. Zo is bij de interdepartementale
uitgangspunten1 aangegeven dat elk ministerie,
elke mede-overheid en elke zbo zelf verantwoordelijk is voor de opstelling
en uitvoering van het eigen overgangsscenario. De inzet van de centrale overheid
richting gemeenten dient derhalve beperkt te blijven tot initiëring,
facilitering en ondersteuning «op afstand». Met inachtneming van
deze uitgangsstelling zijn twee punten duidelijk naar voren gekomen.In de eerste plaats hebben veel gemeenten nog behoefte aan concrete en
doelgerichte informatie. Hieraan zal worden tegemoet gekomen door gerichte
informatiepakketten die worden samengesteld door de bij het onderzoek betrokken
ministeries, de BNG en de VNG. De Handleiding Euro Implementatie Overheid,
die in eerste instantie is ontwikkeld als een hulpmiddel bij de verdere concretisering
van projectplannen bij de rijksoverheid, is eveneens aan alle gemeenten ter
beschikking gesteld. Verder hebben alle gemeenten en provincies een door het
NFE ontwikkelde «toolkit» ontvangen die hen helpt bij het opstellen
van communicatieplannen. Overigens hebben veel gemeenten bij het onderzoek
hun waardering uitgesproken voor de informatie die tot op heden is verstrekt
door de BNG2 en de VNG.In de tweede plaats hebben vooral de kleinere en middelgrote gemeenten
aangegeven behoefte te hebben aan een bepaalde vorm van collegiaal overleg.
Dit lijkt een terechte wens. Zowel in de Interdepartementale Werkgroep Euro
als in het overleg Mede Overheden en Zelfstandige bestuursorganen Euro, waaraan
ook enkele gemeenten deelnemen, blijkt collegiaal overleg van groot belang.
Onder de vlag van het NFE, waarin ook de VNG actief participeert, zal een
aantal regionale bijeenkomsten worden georganiseerd voor alle gemeenten. In
deze bijeenkomsten zal worden ingegaan op concrete problemen waar gemeenten
bij de omschakeling naar de euro tegenaan kunnen lopen. 4.2 Provincies 4.2.1 InleidingIn aanvulling op het onderzoek bij de gemeenten is ook een onderzoek ingesteld
bij de provincies. Het is uitgevoerd door de ministeries van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en Financiën, in overleg met het vakberaad
provinciale financiën. Aan elke provincie is schriftelijk een vragenlijst
voorgelegd.Voor een gedetailleerde beschrijving van de uitkomsten van het onderzoek
zij verwezen naar Bijlage C bij deze brief. 4.2.2 Conclusies en aanbevelingenGezien de relatief beperkte omvang en complexiteit van het eurotraject
bij de provincies is het beeld dat uit de monitor naar voren komt als geruststellend
te omschrijven. Met betrekking tot de voortgang laten de provincies zich vergelijken
met de grootste steden. Met uitzondering van Friesland en Zuid-Holland hebben
alle provincies reeds een goede start gemaakt. Voor de provincies die nog
geen eurocoördinator hebben aangesteld en/of projectorganisatie
hebben ingericht lijkt het verstandig om dat op korte termijn alsnog te doen.Een belangrijk aandachtspunt is dat slechts bij minder dan de helft van
de provincies op dit moment op bestuurlijk niveau expliciet aandacht lijkt
te bestaan voor de invoering van de euro. Dat neemt niet weg dat met de feitelijke
werkzaamheden vaak al behoorlijke voortgang wordt gemaakt. Bijna alle provincies
zijn al bezig met aanpassing van de computerprogramma's en de meeste hebben
ook al een beeld van de aan te passen verordeningen en tarieven.Meer aandacht zou ook wenselijk zijn voor de verantwoordelijkheid voor
invoering van de euro bij de samenwerkingsverbanden waarin de provincies deelnemen
en voor de gang van zaken bij verzelfstandigde diensten en gesubsidieerde
organisaties. Mede-overheden dienen zicht te hebben op de stand van zaken
bij dergelijke «satellieten». Verder lijkt het een goed idee om
in het kader van het financiële toezicht door de provincies meer nadrukkelijk
aandacht te besteden aan het eurotraject. 4.3 WaterschappenHoewel de waterschappen ook als mede-overheden kunnen worden gekwalificeerd,
is het euro-implementatietraject bij deze organisaties nog niet het onderwerp
van monitoring geworden. De complexiteit van het euro-implementatieproces
bij de waterschappen is relatief gering. De voortgang bij deze organisaties
zal worden bewaakt door het ministerie van Verkeer en Waterstaat. 5. Tot slotDe geslaagde euroconversie van de financiële sector stelt een voorbeeld
voor de omschakeling door de overheid per 1 januari 2002. De ervaring met
deze omschakeling leert, net zoals de ervaring met het millenniumproject,
dat we deze uitdaging aankunnen bij een scherpe sturing, niet alleen op kwaliteit,
maar vooral ook op tijd. De gestelde mijlpalen bieden hierbij een gemeenschappelijk
referentiekader.Gemeten aan deze mijlpalen ligt de overheid ultimo 1998 goed op koers.
Dat schept vertrouwen. Het traject tot 2002 is evenwel complex en kent nog
een aantal kritische fasen. De komende drie jaar zal het project daarom de
volle aandacht van de bestuurlijke top moeten blijven houden.Op basis van deze en andere in deze brief beschreven afspraken en instrumenten
zullen zowel de voortgang als de kwaliteit van het eurotraject de komende
jaren nog nauwgezetter kunnen worden gevolgd. Hiermee heeft de rijksoverheid
zich extra handvatten verschaft om een tijdige, ordelijke en kostenefficiënte
overgang naar de euro te realiseren. Ook gemeenten en provincies kunnen hun
voordeel hiermee doen.De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Voor de drie eerdere voortgangsrapportages over de interne omschakeling
van de overheid op de euro zij verwezen naar de Kamerstukken met de nummers
25 107 nr. 4, 25 107 nr. 9 en 25 107 nr. 25.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1De budgettaire effecten van deze beleidsmatige afrondingen komen niet
in aanmerking voor compensatie uit de aanvullende post euro op de rijksbegroting.XNoot1Onder projectorganisatie in brede zin wordt verstaan: – de structuur van de projectorganisatie; – de beschikbare capaciteit in relatie tot de uit te voeren werkzaamheden;
 – de bewustwording ten aanzien van de euro, waarbij zowel wordt
gekeken naar de bewustwording van de ambtelijke en bestuurlijke top als het
bewustzijn op de «werkvloer»; – de planning, waarbij deze wordt beoordeeld op volledigheid, realiteitsgehalte
en risico's; – de wijze waarop de voortgangsbewaking is georganiseerd; – de mate waarin en de wijze waarop de kwaliteit van de projectorganisatie
wordt geëvalueerd (audits).De voortgang van het project wordt beoordeeld op de volgende deeltrajecten:– automatisering en begrotingsadministratie; – wet- en regelgeving; – administratie en organisatie; – voorlichting en communicatie; – de aanpak t.a.v. zbo's, uitvoeringsinstellingen en mede-overheden.XNoot1Vanwege de geringe impact van de euro op dit departement is AZ in dit
overzicht buiten beschouwing gelaten.XNoot2Kamerstukken 25 107, nr. 25.XNoot3De vragenlijst voor de provincies is minder gedetailleerd en beperkt zich
hoofdzakelijk tot vragen over de voortgang. De vragen dekken wel alle deeltrajecten
zodat de uitkomsten in figuur 2 toch goed vergelijkbaar zijn met die van de
gemeenten.XNoot4De voortgangsindex is bepaald door punten toe te kennen aan de antwoorden
die worden gegeven op zogenaamde «voortgangsvragen». Een volledige
zwarte balk betekent dat alle mijlpalen zijn gepasseerd en het project is
afgerond.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Uitgangspunt A2 van de Interdepartementale Werkgroep Euro.XNoot2Vooral het «Handboek euro voor de publieke sector» wordt gewaardeerd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25107-31.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl