Jaarverslag en slotwet ministerie van Justitie 2009; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2021-10-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141585
 2009-2010
 
 32 360 VI
 Jaarverslag en slotwet Ministerie van Justitie 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om voor het jaar 2009 wijzigingen aan te brengen in: a. de departementale
begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie.
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel
B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 De Minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 
 B. BEGROTINGSTOELICHTING
 Inhoud blz.
 11 Nederlandse rechtsorde 3
 12 Rechtspleging en rechtsbijstand 4
 13 Rechtshandhaving, criminaliteits- en terrorismebestrijding 5
 14 Jeugd 7
 15 Vreemdelingen 8
 17 Internationale rechtsorde 9
 Niet-beleidsartikelen 10
 11 NEDERLANDSE RECHTSORDE
 Op dit beleidsterrein hebben zich geen wijzigingen voorgedaan die een
toelichting behoeven.
 12 RECHTSPLEGING EN RECHTSBIJSTAND
 Mutaties verplichtingen
 12.2 «Adequate toegang tot het rechtsbestel»
tegenvaller van € 62,7 mln.
 Op operationele doelstelling 12.2 «Adequate toegang tot het rechtsbestel»
is er per saldo een tegenvaller van € 62,7 mln. ontstaan. In 2010
wordt een hoger beroep op de rechtsbijstand gedaan dan verwacht, daarom is
in 2009 € 69,8 mln. meer verplicht dan geraamd. Doordat in 2008
voor € 7,2 mln. aan verplichtingen is vastgelegd, die geraamd zijn
voor 2009, is in 2009 een meevaller ontstaan voor dit bedrag. Deze verplichtingen
hebben betrekking op mediation en schuldsanering.
 Mutaties uitgaven
 12.2 «Adequate toegang tot het rechtsbestel»
tegenvaller € 7,7 mln.
 Op operationele doelstelling 12.2 «Adequate toegang tot het rechtsbestel»
doet zich een tegenvaller voor van per saldo € 7,7 mln. Deze bestaat
grotendeels uit een specifieke tegenvaller van € 17,7 mln. enerzijds
en een generale meevaller van € 9,2 mln. anderzijds.
 De specifieke tegenvaller ( € 17,7 mln.) is het gevolg van een
groter beroep op rechtsbijstand dan oorspronkelijk geraamd, waarschijnlijk
het gevolg van de economische crisis. Dit betreffen zowel zaken binnen de
sector straf regulier als de sector civiel.
 In de asielprocedure is een minder groot beroep gedaan op de Raad voor
de Rechtsbijstand dan geraamd. Het aantal toevoegingen blijkt lager te zijn
dan eerder geraamd. Hierdoor is een meevaller binnen het generale deel van
de rechtsbijstand ontstaan van € 9,2 mln.
 13 RECHTSHANDHAVING, CRIMINALITEITS- EN TERRORISMEBESTRIJDING
 Mutaties verplichtingen
 13.3 «Handhaving en vervolging» tegenvaller € 11,6
mln.
 Op operationele doelstelling 13.3. «Handhaving en vervolging»
doet zich een tegenvaller voor van per saldo € 11,6 mln. Deze tegenvaller
is het saldo is van meerdere mee- en tegenvallers:
 • Het Openbaar Ministerie heeft in 2009 meer verplichtingen (€ 9,7
mln.) vastgelegd dan geraamd. Het gaat hierbij vooral om verplichtingen voor
ICT projecten die in 2010 tot betaling komen;
 • Bij schadeloosstellingen en onrechtmatige detentie doet zich een
tegenvaller voor van € 2,7 mln. Dit betreft een open-einde regeling
waarvan de uiteindelijke realisatie moeilijk te prognosticeren is;
 • In 2009 heeft het NFI € 2 mln. minder aan liquide middelen
ontvangen van het moederdepartement. Hierdoor is er voor € 2 mln.
minder verplichtingen aangegaan dan oorspronkelijk geraamd;
 • De voor 2009 geraamde verplichting voor Europol is reeds in 2008
vastgelegd. Hierdoor is in 2009 een meevaller van € 9,0 mln. ontstaan;
 • Binnen de rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding zijn voor
2010 geraamde subsidieverplichtingen reeds in 2009 vastgelegd. Dit leidt tot
een tegenvaller van € 2,2 mln. in 2009;
 • Ten slotte zijn er voor € 8 mln. geraamde subsidietoezeggingen
voor 2010 reeds in 2009 vastgelegd.
 13.4 «Tenuitvoerlegging strafrechterlijke sancties»
meevaller € 6,3 mln.
 Op operationele doelstelling 13.4. «Tenuitvoerlegging strafrechterlijke
sancties» doet zich een meevaller voor van per saldo € 6,3
mln. Deze meevaller bestaat met name uit een meevaller bij de reclassering
van € 7,6 mln. die veroorzaakt wordt door:
 • Een lager dan verwacht beroep op de reclassering (€ 1,7
mln.);
 • Minder aangegane verplichtingen bij het programma Justitiële
Voorwaarden, zonder dat de realisatie van de doelstellingen noemenswaardige
vertraging heeft opgelopen (€ 1,5 mln.);
 • Het gedeeltelijk niet realiseren van de uitbreiding van het aantal
plaatsen in de DEMO-voorzieningen (Door, Exodus, Moria en Ontmoeting) in 2008
en 2009 (€ 1 mln.);
 • Een aantal kleinere meevallers op onder andere verbetermaatregelen
ISD (Inrichting Stelselmatige Daders; veelplegers) en programma TBS.
 13.6 «Terrorismebestrijding» meevaller € 7
mln.
 Op operationele doelstelling 13.6 «Terrorismebestrijding»
is per saldo een meevaller van € 7 mln. ontstaan. Deze meevaller
wordt voornamelijk verklaard door de in 2008 reeds aangegane verplichtingen
die geraamd stonden voor 2009. Deze verplichtingen hebben met name betrekking
op het project cameratoezicht.
 Mutaties uitgaven
 13.3 «Handhaving en vervolging» tegenvaller € 8,1
mln.
 Op operationele doelstelling 13.3. «Handhaving en vervolging»
doet zich per saldo een tegenvaller voor van € 8,1 mln. Dit is onder
andere het gevolg van:
 • Een overschrijding van € 2,8 mln. die voor het grootste
deel is toe te wijzen aan de hogere uitgaven binnen de gerechtskosten voor
psychiaters en psychologen. De tarieven van deze beroepsgroepen zijn eind
2008 gestegen. Het betreft hier een open-einde regeling;
 • Een tegenvaller bij schadeloosstellingen en onrechtmatige detentie
van circa € 2,6 mln. Het betreft hier een open-einde regeling. De uitgaven aan schadeloosstellingen en onrechtmatige detentie zijn hierdoor
moeilijk te prognosticeren;
 • De Rijksgebouwendienst (Rgd) heeft een bedrag van € 2
mln. voor de nieuwbouw van Europol niet meer in 2008 kunnen factureren. In
2009 is Justitie alsnog tot betaling overgegaan. Dit leidt per saldo tot een
tegenvaller van € 1,7 mln.;
 • De Justitiële Informatiedienst (Just-ID) voert opdrachten
uit voor derden. De hiervoor gemaakte kosten worden lopende het jaar bij de
opdrachtgever in rekening gebracht. In 2009 is het echter niet mogelijk gebleken
om alle kosten tijdig te verhalen bij de desbetreffende organisaties. Hierdoor
is een overschrijding ontstaan van ruim € 1 mln. Dit bedrag zal
alsnog in 2010 worden ontvangen.
 Mutaties ontvangsten
 13.3 «Handhaving en vervolging» meevaller € 12,8
mln.
 Op operationele doelstelling 13.3. «Handhaving en vervolging»
is per saldo een meevaller van € 12,8 mln. ontstaan. Het OM heeft
een schikking getroffen met twee televisieproducenten en twee televisieomroepen
in verband met een mogelijke overtreding van de Wet op de Kansspelen. De door
de ondernemingen gemaakte «belspelprogramma’s» worden door
het OM gezien als een loterij. Hierdoor is bij de ontvangsten uit de Wet PlukZe
een meevaller ontstaan van € 15,3 mln. Daarnaast is een tegenvaller
ontstaan van € 2,2 mln. doordat de rentevergoeding van in beslag
genomen gelden in 2010 wordt afgerekend in plaats van 2009. Deze rentevergoeding
was wel opgenomen in de raming voor 2009. De overige € 0,3 mln.
is het saldo van enkele kleine tegenvallers op de ontvangsten.
 13.4 «Tenuitvoerlegging strafrechterlijke sancties»
tegenvaller € 10,7 mln.
 Op operationele doelstelling 13.4 «Tenuitvoerlegging strafrechterlijke
sancties» is € 10,7 mln. minder ontvangen dan geraamd. Dit
wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere instroom van WAHV-sancties
(Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften) dan eerder
geraamd (€ 10,8 mln.).
 14 JEUGD
 Mutaties verplichtingen
 14.2 «Tenuitvoerlegging justitiële sancties
jeugd» meevaller van € 44,9 mln.
 Op operationele doelstelling 14.2 «Tenuitvoerlegging justitiële
sancties jeugd» doet zich een meevaller voor van per saldo € 44,9
mln. Dit wordt als volgt verklaard:
 • De verplichting van de doeluitkering jeugdreclassering aan de provincies
is niet zoals voorzien in december 2009 maar in januari 2010 aangegaan. Hierdoor
is in 2009 een meevaller van € 44 mln. ontstaan;
 • De verplichting ter verbetering van de doorlooptijden binnen de
jeugdketen wordt in 2010 aangegaan en niet zoals gepland in 2009. De vertraging
houdt verband met het later uitkomen van het onderzoeksrapport naar de doorlooptijden
binnen de jeugdketen. Hierdoor vindt de implementatie van de uitkomsten van
het rapport ook later plaats. Dit heeft geleid tot een meevaller van € 3
mln. in 2009;
 • De aan HALT toegekende subsidie 2010 is als gevolg van gewijzigde
kostprijzen hoger dan geraamd. Hierdoor ontstaat een tegenvaller op de verplichtingen
van € 1,4 mln.
 15 VREEMDELINGEN
 Mutaties verplichtingen
 15.1 «Verblijfsrechten vreemdelingen» tegenvaller
van € 7,8 mln.
 Op operationele doelstelling 15.1 «Verblijfsrechten vreemdelingen»
doet zich per saldo een tegenvaller voor van € 7,8 mln. Dit komt
voornamelijk doordat de bijdrage van het moederdepartement aan de IND is verhoogd
met € 8 mln. om het tekort, als gevolg van de kostprijsproblematiek
in 2009, te dekken.
 15.2 «Opvang gedurende beoordeling verblijf»
meevaller van € 431 mln.
 Op operationele doelstelling 15.2 «Opvang gedurende beoordeling
verblijf» doet zich per saldo een meevaller voor van € 431
mln. Deze meevaller bestaat onder andere uit:
 • De subsidie voor het jaar 2010 betreffende het COA is niet zoals
gebruikelijk in het voorgaande jaar vastgelegd maar in 2010 beschikt en verplicht.
Hierdoor is een meevaller in 2009 ontstaan van € 433,7 mln.;
 • De bijdrage aan Vluchtelingen Werk Nederland (VWN) wordt normaliter
in het jaar voorafgaand aan het jaar van uitvoering vastgelegd. Naast de subsidie
voor 2010 is de subsidie voor 2009 echter ook in 2009 verplicht omdat de onderhandelingen
over de subsidie vorig jaar langer duurden dan gepland. Hierdoor is in 2009
twee keer een subsidie verplicht hetgeen tot een tegenvaller van € 2,7
mln. in 2009 leidt.
 Mutaties uitgaven
 15.1 «Verblijfsrechten vreemdelingen» tegenvaller
van € 7,8 mln.
 Op operationele doelstelling 15.1 «Verblijfsrechten vreemdelingen»
doet zich per saldo een tegenvaller voor van € 7,8 mln. Dit komt
in hoofdzaak doordat de bijdrage van het moederdepartement aan de IND is verhoogd
met € 8 mln. om het tekort, als gevolg van de kostprijsproblematiek
in 2009, te dekken.
 15.3. «Terugkeer vreemdelingen» tegenvaller
van € 5,9 mln.
 Op operationele doelstelling 15.3. «Terugkeer vreemdelingen»
doet zich een tegenvaller voor van per saldo € 5,9 mln. De Dienst
Terugkeer en Vertrek (DT&V) heeft te maken gehad met een hoger aantal
(uitgeprocedeerde) asielzoekers die instromen in het terugkeertraject. Daarnaast
is er meer gebruik gemaakt van tolken en medische voorzieningen. Dit heeft
geresulteerd in een tegenvaller van € 5,5 mln. Hiervan is € 2,7
mln. gecompenseerd uit de generale middelen.
 17 INTERNATIONALE RECHTSORDE
 Op dit beleidsterrein hebben zich geen wijzigingen voorgedaan die een
toelichting behoeven.
 NIET-BELEIDSARTIKELEN
 91 ALGEMEEN
 Mutaties verplichtingen
 91.1 «Effectieve besturing van het Justitie apparaat»
tegenvaller € 41,5 mln.
 Op operationele doelstelling 91.1 is een tegenvaller van per saldo € 41,5
mln. ontstaan. De invoering van de projecten Vernieuwing HRM en P-direkt zijn
vertraagd waardoor de exploitatiekosten van de bestaande systemen langer doorlopen
dan geraamd. Tevens zijn er in 2009 meerjarige verplichtingen vastgelegd voor
de ontwikkeling van een nieuw financieel systeem.
 Mutaties uitgaven
 91.1 «Effectieve besturing van het Justitie apparaat»
tegenvaller € 8,1 mln.
 Op operationele doelstelling 91.1 is een tegenvaller van per saldo € 8,1
mln. ontstaan. De invoering van de projecten Vernieuwing HRM en P-direkt is
vertraagd waardoor de exploitatiekosten van de bestaande systemen langer doorlopen
dan geraamd. Daarnaast is een aantal facilitaire diensten ondergebracht bij
batenlasten diensten. Dit heeft geleid tot extra activareserveringen.
 Mutaties ontvangsten
 91.1 «Effectieve besturing van het Justitie apparaat»
tegenvaller € 5,2 mln.
 Bij de ontvangsten op dit artikel is sprake van een meerontvangst ter
grootte van € 5,2 mln. over 2009. Hiervan heeft een bedrag van € 3
mln. betrekking op nagekomen ontvangsten voor facilitaire activiteiten. Het
resterende bedrag van € 2,2 mln. is het saldo van een groot aantal
kleine mee- en tegenvallers.
 92 NOMINAAL EN ONVOORZIEN
 Het niet beleidsartikel 92 «nominaal en onvoorzien» kent een
negatief saldo van € 14,7 mln. De mutatie van € 14,7 mln.
betreft een technische mutatie naar aanleiding van het geraamde tekort zoals
vermeld in de 2de suppletoire begroting 2009.
 93 GEHEIME UITGAVEN
 Er hebben zich geen wijzigingen voorgedaan die een toelichting behoeven.