Vaststelling begroting Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-VIII, nr. 188

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-VIII nr. 188

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314.151617181920.212223242526272829303132Aan de hand van lesobservaties wordt bekeken of de leraren
toezien op naleving van schoolregels door leerlingen op het gebied van tijd,
of leraren de geplande lestijd daadwerkelijk besteden aan het lesdoel en of
onnodig tijdverlies door goed klassenmanagement voorkomen wordt. Indien sprake
is van nieuwe vormen van leren, wordt bekeken of minimaal 75% van de
leerlingen 90% van de tijd efficiënt besteed.3334353637383940414243444546474849505152535455565758596061
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 VIIIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2007nr. 188LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 13 juni 2008De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de brief van 21 mei 2008 inzake het Onderwijsverslag
2006–2007 van de Inspectie van het Onderwijs (bijlage bij Kamerstuk
31 200 VIII, nr. 177) De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief
van 13 juni 2008. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van de CampAdjunct-griffier van de commissieLa Rocca1Wat is de huidige stand van zaken rond de, in het Onderwijsverslag
2005/2006 vermelde, groei van de plaatsingslijsten voor het (voortgezet) speciaal
onderwijs en de ambulante begeleiding? Wat is de oorzaak van een verdere groei,
zo daarvan sprake is? Welke maatregelen worden genomen om deze problematiek
op te lossen?De inspectie doet jaarlijks onderzoek naar de plaatsingslijsten en de
thuiszitters in het (voortgezet) speciaal onderwijs. Op 4 september 2007
zijn de resultaten van het onderzoek naar de wachtlijsten op de peildatum
16 januari 2007 met een beleidsreactie naar de Tweede Kamer gestuurd
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 956, nr. 14). De resultaten
van het onderzoek op de peildatum 16 januari 2008 verwacht ik rond de
zomer. Zodra deze beschikbaar zijn wordt het rapport met een beleidsreactie
naar de Kamer gestuurd.2Hoe kan de daling in kwaliteit van de instructie op
het voortgezet onderwijs worden verklaard?De inspectie heeft dit niet onderzocht.3Hoe kan de daling in kwaliteit van de instructie op
het voortgezet onderwijs worden verklaard?De in het Onderwijsverslag genoemde aspecten die de kwaliteit van instructie
bepalen zijn: de leraren realiseren een taakgerichte werksfeer; de leraren
leggen duidelijk uit; de leerlingen krijgen te maken met activerende werkvormen.Al deze aspecten zijn direct gerelateerd aan de kwaliteit van de leraar
ofwel aan afspraken die op schoolniveau gemaakt worden over bepaalde didactische
werkvormen, die in de lessen gehanteerd dienen te worden.4Hoe beoordeelt de inspectie de interne kwaliteitszorg
en/of zelfevaluatie van vmbo-scholen, nu deze heeft geconstateerd dat veel
vmbo-scholen geen zicht hebben op de taalprestaties van hun leerlingen in
het basisonderwijs, niet vastleggen welk niveau de leerlingen aan het eind
van het tweede leerjaar moeten bereiken en dit ook niet toetsen, en dat deze
scholen geen structurele aanpak van taalachterstanden hebben?Een belangrijke rol speelt de mate waarin scholen de kwaliteit van hun
opbrengsten en de kwaliteit van het leren en onderwijzen evalueren en borgen.
Voor de opbrengsten dienen scholen daartoe afspraken te hebben gemaakt die
garanderen dat de examenresultaten en de doorstroomgegevens (doublures, afstroom,
onvertraagde doorstroom) worden geanalyseerd. Ten aanzien van de kwaliteit
van het leren en onderwijzen moeten er op schoolniveau en binnen vaksecties
afspraken zijn gemaakt over het aanbod, het didactisch handelen en de toetsing
en over de controle op de naleving daarvan. Voor de inspectie is het niet
mogelijk om bij elk kwaliteitsonderzoek op de scholen na te gaan of deze afspraken
in voldoende mate aan de vakdidactische eisen tegemoet komen.In het geval van het onderzoek naar de basis-taalvaardigheden Nederlands
op het vmbo-bbl/kbl en praktijkonderwijs gaat het juist om een nadere analyse
van een onderdeel van het onderwijsaanbod en de didactische werkwijze daarbij.
Hieruit bleek dat de wijze waarop door leraren op het vmbo en praktijkonderwijs
de basis-taalvaardigheden Nederlands worden onderwezen niet voldoet aan de
criteria die de inspectie na raadpleging van vakdeskundigen ten behoeve van
dit onderzoek heeft opgesteld. Deze uitkomst zal met de scholen
worden gecommuniceerd; de scholen krijgen daarmee nieuwe (actueel vastgestelde)
meetpunten waarmee zij de kwaliteit van hun taalonderwijs vanaf nu kunnen
herwaarderen.5Op respectievelijk 13, 10 en 28% van de reguliere
scholen voor vmbo-gt, havo en vwo is het verschil tussen het cijfer voor het
schoolexamen en het cijfer voor het centraal examen gemiddeld tussen een half
en een heel punt, maar voor welke vakken is dat verschil het grootst?Over het algemeen worden bij de talen grotere verschillen aangetroffen
dan bij de overige vakken.6Wat is de oorzaak van de stagnatie in het terugdringen
van het aantal voortijdig schoolverlaters?De daling van het aantal vsv-ers is geremd door een sterk effect van de
groenpluk: jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten om
te gaan werken. Dit sterke effect wordt veroorzaakt door de gunstige macro-economische
situatie.Ook worden de effecten van een aantal ingezette maatregelen pas in de
komende jaren zichtbaar:• Effecten van de kwalificatieplicht tot 18 jaar zijn pas in het
schooljaar 2008–2009 zichtbaar• Voor de zomer zullen met alle RMC-regio’s (gemeenten, ROC’s,
VO-scholen) convenanten worden getekend om het
aantal vsv’ers in de komende 4 jaar met 40% te reduceren.• De registratie van schoolverzuim wordt verder verbeterd door het
instellen van «één loket» voor het melden van verzuim,
vereenvoudiging van wet- en regelgeving en regionalisering van de leerplichtfunctie.7In hoeverre zaten voortijdig schoolverlaters op zogenoemde «zwarte
scholen»?Circa 10% van de nieuwe VSV-ers uit schooljaar 2005–2006
in het Voortgezet Onderwijs was leerling op een zogenoemde «zwarte school»
(een school met meer dan 50% niet-westerse allochtone leerlingen).
Bron: Onderwijsnummer 2005–2006.8In hoeverre zijn de cijfers van voortijdig schoolverlaten
vertekend doordat deze leerlingen niet altijd consequent worden aangemeld.De cijfers over VSV zijn gebaseerd op het Basisregister Onderwijs (BRON),
dat wordt beheerd door de IB-groep. Jaarlijks wordt aan de Kamer gerapporteerd
over het aantal nieuwe vsv-ers, dat wil zeggen: het aantal leerlingen tussen
12 en 23 die de opleiding hebben verlaten zonder startkwalificatie. Dit aantal
wordt berekend door het BRON-bestand (waarin alle ingeschreven leerlingen
aan het bekostigd onderwijs voorkomen) op 1 oktober van een jaar te vergelijken
met het bestand op 1 oktober van het daarop volgende jaar. De leerlingen
die uit het bestand zijn verdwenen zonder dat ze een startkwalificatie hebben
gehaald, vormen de groep nieuwe vsv-ers. Het gaat hier dus om uitschrijvingen,
niet om verzuim.Of een school zijn verzuimers tijdig en volledig aan de gemeente meldt,
zorgt dus ook niet voor een vertekening in dit cijfer: in het Bron komt geen
informatie over verzuim voor. Wel zou een tijdige en volledige melding van
verzuim kunnen leiden tot een slagvaardiger aanpak van verzuim, waardoor het
aantal uitvallers zou kunnen afnemen, wat dan weer tot uiting zou komen in
BRON. Daarom werken OCW en de IB-groep aan een digitaal loket: scholen melden
hun verzuimgegevens straks bij één digitaal loket, dat vervolgens
de juiste gemeente (RMC en Leerplicht) op de hoogte stelt; dat scheelt scholen
veel werk én levert betrouwbare gegevens. Het digitaal loket gaat vanaf
schooljaar 2008/9 landelijk van start.9Hoe is in het hoger onderwijs de hoge uitval te verklaren?
Klopt het dat de uitval in het hoger onderwijs hoog is, omdat ook studenten
die van opleiding wisselen of die tijdelijk als uitval worden meegeteld, terwijl
ze later alsnog een opleiding afmaken? Heeft de inspectie zicht op de werkelijke
schooluitval?Verklaringen voor de hoge uitval moeten gezocht worden in verschillende
omstandigheden. Ten eerste komen nog veel studenten terecht in opleidingen,
waarvoor zij niet geschikt en onvoldoende gemotiveerd zijn. Om dat te voorkomen
is goede studiekeuze-informatie en meer verwijzing bij en na inschrijving
van belang, zodat de match tussen student en opleiding zo goed mogelijk wordt.
Ten tweede is het van belang dat studenten zich meer met het onderwijs verbonden
voelen en zich meer uitgedaagd voelen. Dat is nu nog te weinig het geval;
veel studenten (in het hbo ca. 50%, in het wo iets minder) voelen zich
niet uitgedaagd. Door verscheidenheid in onderwijsaanbod (waaronder niveau-differentiatie)
kan aan de uiteenlopende behoeften van studenten tegemoet worden gekomen.
Ook moeten studenten tijdens hun opleiding intensiever begeleid worden. In
veel opleidingen zal dit concreet neerkomen op verhoging van het aantal contacturen
en meer inzet van onderwijs-personeel. Het kabinet zal hierin extra investeren.De inspectie verstaat in het Onderwijsverslag onder uitval het percentage
studenten dat na twee jaar niet meer in het hoger beroepsonderwijs respectievelijk
in het wetenschappelijk onderwijs studeert.Ze presenteert de situatie na twee jaar van studenten die in 2004 aan
een opleiding in het hoger beroepsonderwijs begonnen. Apart presenteert ze
de situatie na twee jaar van studenten die in 2004 aan een opleiding in het
wetenschappelijk onderwijs begonnen. De uitval uit het hoger beroepsonderwijs,
d.w.z. de studenten die gestopt zijn met een studie in het hoger beroepsonderwijs,
komt uit op 23 procent. Dit is de echte uitval uit het hbo, met uitzondering
van een kleine groep studenten (12 procent) die opstroomt naar het wetenschappelijk
onderwijs.Van de studenten studeert nog 59 procent aan de opleiding waarmee ze oorspronkelijk
gestart zijn. De overige 18 procent is geswitcht van opleiding of instelling
binnen het hoger beroepsonderwijs of hervat na afwezigheid van een jaar een
studie binnen het hbo. Deze studenten worden niet meegeteld als uitval.De uitval uit het wetenschappelijk onderwijs, d.w.z. de studenten die
gestopt zijn met een studie in het wetenschappelijk onderwijs, bedraagt 21
procent. Dit is de echte uitval uit het wo. Een deel van deze studenten stroomt
af naar het hbo om aldaar een nieuwe studie te beginnen. Zij verlaten dus
niet het hoger onderwijs als geheel.Van de studenten studeert nog 57 procent aan de wetenschappelijke opleiding
waarmee ze oorspronkelijk gestart zijn. De overige 22 procent is geswitcht
van opleiding of instelling binnen het wetenschappelijk onderwijs
of hervat na afwezigheid van een jaar een studie binnen het wetenschappelijk
onderwijs.De inspectie heeft op deze manier in beeld gebracht welke prestaties het
hbo respectievelijk het wo leveren.Hoe hoog de uitval uit het hoger onderwijs als geheel is, heeft de inspectie
niet in kaart gebracht.10Wat is de reden voor het gegeven dat leerplichtambtenaren,
regionale meldcentra en de Informatie Beheer Groep niet aan de scholen «terugrapporteren»
over vervolgacties bij meldingen van verzuim of schoolverlaten?De handhaving van de Leerplicht en de uitvoering van de RMC-functie is
een wettelijke verantwoordelijkheid van gemeenten. Gemeenten worden geacht
schoolverzuim slagvaardig aan te pakken, om definitieve uitval van leerlingen
en deelnemers te voorkomen. De Regionale meld- en coördinatiefunctie
(een samenwerkingsverband van gemeenten) is bedoeld om voortijdig schoolverlaters
weer richting een startkwalificatie te bewegen. Het behoort tot de verantwoordelijkheid
van de gemeente om het proces samen met scholen en andere betrokken instanties
(zorg, jeugdhulpverlening, politie, Justitie, etc.) zo in te richten dat deze
doelen zo goed en efficiënt mogelijk worden bereikt. Goede afspraken
tussen scholen en gemeenten over het melden door de school van verzuim en
het terugkoppelen door de gemeente vormen daar een onderdeel van. Het ontbreken
van goede afspraken tussen een school en een gemeente of te weinig capaciteit
of prioriteit bij de gemeente kan leiden tot een gebrek aan terugkoppeling.11In hoeverre levert het «speciale toezichtarrangement»
van de inspectie voldoende winst op, in de zin dat (zeer) zwakke scholen voldoende
onderwijsresultaten boeken?Het «speciale» of geïntensiveerde toezicht van de inspectie
op de zeer zwakke scholen is erop gericht deze scholen aan te sporen hun onderwijskwaliteit
zo snel mogelijk weer op een aanvaardbaar niveau te brengen. Voldoende onderwijsresultaten
van de leerlingen geven hierbij de doorslag.Wanneer het succes van het geïntensiveerd toezicht wordt afgemeten
aan het aantal zeer zwakke scholen dat na afloop van het verbetertraject voldoende
onderwijsresultaten heeft, kan de conclusie getrokken worden dat deze aanpak
zeer succesvol is: vrijwel alle scholen slagen erin om weer voldoende onderwijsresultaten
te boeken en raken daarmee het stempel «zeer zwakke school» kwijt.
Wel zijn de resultaten veelal nog kwetsbaar. De duurzaamheid van de verbeteringen
kan pas op langere termijn beoordeeld worden.12Wat bedoelt de inspectie, naar aanleiding van haar
constatering dat er in zeven wetten artikelen zijn opgenomen over het melden
van verzuim en voortijdig schoolverlaten en dat er in elke wet verschillende
meldingsplichten en diverse termijnen zijn opgenomen: wil zij binnen de bestaande
wetten stroomlijning van de meldingsplichten en termijnen, of bepleit zij
om de wetgeving te vereenvoudigen of te integreren?De inspectie heeft geconstateerd dat één van de oorzaken
van het onvoldoende en onvoldoende tijdig melden van verzuim en voortijdige
schoolverlaten is dat de regelingen voor het melden en de bijbehorende termijn verspreid, niet consistent en onoverzichtelijk zijn. Vereenvoudiging
en stroomlijning daarvan kan binnen de bestaande wetten doorgevoerd worden.
Om het eenvoudiger te maken voor scholen en gemeenten, streef ik naar één
meldtermijn voor spijbelen en één meldtermijn voor schooluitval.
Hierover zal ik overleggen met de scholen en gemeenten. Zo kunnen scholen
gemakkelijker aan hun verzuimmeldplicht voldoen en kan verzuim beter worden
aangepakt. Concrete voorstellen voor aanpassing van wet- en regelgeving doe
ik begin volgend jaar, met het oog op invoering per schooljaar 2010–2011.13Wat zijn de oorzaken voor het gegeven dat de helft
van de scholen voor speciaal basisonderwijs en meer dan 60% van de
instellingen voor (voortgezet) speciaal onderwijs in een vorm van intensief
toezicht is geplaatst?Voor het speciaal basisonderwijs geldt dat scholen onvoldoende een perspectief
formuleren wat ze met de leerlingen willen bereiken, of het ontwikkelingsperspectief
onvoldoende evalueren en vervolgens zo nodig bijstellen.Voor scholen voor speciaal onderwijs geldt dat zij onvoldoende scoren
op de onderscheiden indicatoren in de leerlingenzorg. Voor de scholen onder
de WEC is de kwaliteit van de handelingsplannen en de functionaliteit in het
gebruik in de klas cruciaal.14.Wat betekent het concreet dat in 46 van de 57 eenheden
(21% van het totale aantal organieke eenheden) in beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie werkelijk sprake is van onvoldoende kwaliteit? Hoe
verklaart u dit hoge percentage? Welke acties onderneemt de inspectie om de
kwaliteit hier te verbeteren?De risico-analyses resulteerden bij een kwart van de 219 eenheden (57)
in een kwaliteitsonderzoek. Bij 46 van deze 57 eenheden bleek werkelijk van
onvoldoende kwaliteit sprake te zijn. Dat is 21 % van het totale aantal
van 219.• Onvoldoende kwaliteit betekent dat de opleiding op een aantal kwaliteitscriteria
onvoldoende scoort. Dit kan liggen aan te lage gediplomeerde uitstroom, vaak
met een combinatie van een zwak onderwijsproces, zoals een mager programma
of onvoldoende begeleiding.• Als gevolg van de andere systematiek (selectie op basis van risico-analyse)
waarbij de inspectie vooral naar de «vuile hoeken van de kamer»
kijkt én de strengere normering in het nieuwe waarderingskader, wijkt
dit beeld af van voorgaande jaren. Zo konden in dit jaar onvoldoende diplomaresultaten
de doorslag geven bij de beoordeling van een eenheid, terwijl in de jaren
daarvoor dit één van de aspecten was waarvoor gecompenseerd
kon worden. Bovendien geldt een onvoldoende op unitniveau niet altijd voor
alle opleidingen in de eenheid.• Bij onvoldoende kwaliteit intensiveert de inspectie het toezicht
en wordt op basis van een verbeterplan van de instelling beoordeeld of er
vertrouwen is in herstel. Na de herstelperiode (deze kan variëren afhankelijk
van de ernst van de tekortkoming) wordt opnieuw onderzoek gedaan en beoordeeld
of de tekortkomingen in voldoende mate zijn verbeterd. In de meeste gevallen
is de kwaliteit dan voldoende hersteld en bij de resterende opleidingen is
dat doorgaans na nog een jaar het geval.15Waarom concludeert de inspectie dat er aanwijzingen
zijn voor de lichtheid van programma’s en dat er «reden»
is om «het hoger onderwijs te intensiveren»? Hoe vaak komt het
voor dat studenten een te geringe contacttijd hebben en dat studenten cadeaupunten
krijgen, in de vorm van een voldoende voor een te geringe inspanning?De inspectie heeft aanwijzingen uit verschillende (eigen) onderzoeken
met elkaar in verband gebracht en komt zo tot haar aanbeveling programma’s
in de bachelorfase te intensiveren. Wat betreft het aantal contacturen heeft de inspectie geen norm gesteld. Wel heeft de inspectie
geconstateerd dat in het eerste jaar een derde van de opleidingen minder dan
10 klokuren contacttijd verzorgt. In de loop van de studie neemt de contacttijd
af naar ongeveer zes uur in het laatste studiejaar. Dat is in lijn met het
streven van veel opleidingen om studenten een groeiende verantwoordelijkheid
te geven voor het eigen leerproces.Op grond van ervaringen van studenten komen cadeaupunten op grote schaal voor in het hoger onderwijs. Ten aanzien van te
lichte en te zware studie-onderdelen bestaan er verschillen tussen sectoren.
Volgens inschattingen van studenten wordt in de HBO-sector Economie netto
gemiddeld 1,4 cadeaupunt per student per jaar verstrekt en in de WO-sector
Gedrag & Maatschappij 1,5. Daar staat tegenover dat in de WO-sector Techniek
studenten per jaar 2,1 studiepunt meer studietijd besteden dan de nominale
studietijd voor de betreffende studieonderdelen.De «lichtheid» van studie-onderdelen wordt in de praktijk
vaak gecompenseerd door studieonderdelen waarvoor studenten meer studieinzet
leveren dan het aantal beoogde studiepunten. Over het gehele bekostigde bachelor
onderwijs is de netto uitkomst ongeveer een half cadeaupunt per student per
jaar (HBO: 0,7; WO: 0,1).16Hoe verklaart de inspectie de kwalificatie «op
hoog een niveau» van de resultaten van het basisonderwijs, ook in vergelijking
met het buitenland, in het licht van de resultaten van de commissie-Dijsselbloem?Wanneer we de prestaties bij begrijpend lezen in internationaal perspectief
bezien, dan constateren we in de PISA-studie van de OECD dat de gemiddelde
Nederlandse 15-jarige met 507 hoger scoort dan zijn of haar Belgische (501),
Britse (495) en Duitse leeftijdgenoot (495). De voorsprong op deze ons omringende
landen is echter veel kleiner dan de achteruitgang van de Nederlandse leesprestaties
die tussen 2000 en 2006 plaats vond. In 2000 scoorden de Nederlandse 15-jarigen
bij begrijpend lezen gemiddeld nog 532, in 2003 daalde de score naar 513 en
in 2006 trad een verdere daling op naar 507. Dat is een daling van 25 punten
(OECD, 2007).17Hoe komt het dat op de meeste scholen (84%)
met een éénpitterbestuur geen risico’s voorkomen voor
de schoolloopbaan van kinderen?Wellicht zitten de éénpitters er meer bovenop, omdat het
maar om één school gaat. Verder is het natuurlijk zo dat bij
een meerpitterbestuur er per definitie meer kans is dat er een school is met
risico’s voor de schoolloopbaan van leerlingen dan bij een éénpitterbestuur.18Verscherpt de inspectie het toezicht bij zwakke basisscholen?
Zo ja, op welke wijze krijgt dit verscherpte toezicht vorm?Bij zwakke basisscholen wordt het toezicht als volgt verscherpt: op basis
van de vastgestelde tekortkomingen in de onderwijskwaliteit krijgt de school
een aangepast toezichtarrangement. Over de invulling daarvan gaat de inspectie
in gesprek met het bevoegd gezag van de school. Afhankelijk van de mate waarin
het bevoegd gezag de risico’s erkent en herkent, maakt de inspectie
prestatieafspraken waarin wordt vastgelegd hoe en wanneer de vastgestelde
tekortkomingen zo snel mogelijk worden weggewerkt. De inspectie houdt toezicht
op de uitvoering van de prestatieafspraken.19Hoeveel basisscholen worden meerdere jaren achtereenvolgend
beoordeeld als zwakke school? Hoeveel leerlingen betreft het op die basisscholen?Van de huidige zwakke scholen is bij 243 scholen al tijdens een eerder
onderzoek geconstateerd dat ze zwak zijn. De 243 scholen tellen samen ruim
48 000 leerlingen.20.Wat zijn de redenen van scholen om leerlingen niet
mee te laten doen aan de Cito-toets?De inspectie van het onderwijs heeft in 2006 onderzocht waarom scholen
sommige leerlingen niet mee laten doen aan de eindtoets van het Cito. Zie
ook het rapport De eindtoets in het basisonderwijs.
Het aantal leerlingen dat niet aan de toets deelneemt is 5,2%. De redenen
voor niet-deelname zijn:• Leerling gaat naar verwachting naar het leerweg ondersteunend onderwijs
(lwoo) – 2,9%• Leerling was ziek – 1,0%• (Allochtone) leerling die aan het begin van groep 8 vier jaar of
korter in Nederland is en die het Nederlands onvoldoende beheerst om de opgaven
goed te kunnen lezen. – 0,4%• Leerling gaat naar verwachting naar het praktijkonderwijs (pro) –
0,4%• Leerling gaat naar verwachting naar het (voortgezet) speciaal onderwijs
((v)so) – 0,2%• Andere reden – 0,3%.21Hoeveel scholen voor voortgezet onderwijs worden meerdere
jaren achtereenvolgend beoordeeld als school waar leerlingen risico’s
lopen die hun schoolloopbaan bedreigen? Hoeveel leerlingen betreft het op
die scholen voor voortgezet onderwijs? Op welke wijze krijgt het toezicht
vorm bij de 5% middelbare scholen waar leerlingen twee of meer risico‘s
lopen die de schoolloopbaan bedreigen?Scholen waarvan de inspectie constateert dat ze zwak zijn of risico lopen
krijgen een aangepast arrangement. Deze scholen worden nauwlettend gevolgd.
In het voortgezet onderwijs, inclusief praktijkonderwijs, geldt voor 45 scholen
dat bij twee opeenvolgende onderzoeken is geconstateerd dat ze zwak zijn.
De 45 scholen tellen samen een kleine 25 000 leerlingen.22Hoe oordeelt de onderwijsinspectie over de basisscholen
in de Vogelaarwijken? Komen risicofactoren gemiddeld vaker voor op deze scholen
dan op vergelijkbare scholen in andere wijken? Welke risicofactoren komen
het meest voor? Op welke wijze worden deze scholen ondersteund om deze risicofactoren
effectief aan te pakken?Basisscholen in Vogelaarwijken zijn twee keer zo vaak risicovol als overige
scholen. Met name problemen op het gebied van veiligheid, afstroom naar lagere
onderwijssoorten en zittenblijven komen hier vaak voor. De inspectie houdt
hier intensiever toezicht.23Hoe zijn de verschillen in doubleren en afstromen tussen
havo en vwo te verklaren?Het gaat hier om doubleren en afstromen in de eerste drie leerjaren. Doubleren
komt nog maar heel beperkt voor, het is vooral de afstroom die het percentage
van 31% voor havo bepaalt. VO-scholen plaatsen de leerling op een schoolsoort
of op een leerweg binnen het vmbo op basis vooral van het advies van de basisschool
(plus bijvoorbeeld de Cito-toets). Voor basisscholen is advisering op de «uitersten»
(dat wil zeggen de «minst zware» schoolsoort vmbo-BBL en de «zwaarste»
schoolsoort vwo) eenvoudiger dan advisering voor de mogelijkheden op het middensegment,
waar talenten (ontwikkelingsmogelijkheden) van leerlingen en moeilijkheidsgraad
van programma’s minder eenduidig te matchen (en voorspellen) zijn, zeker
in de eerste jaren (dit geldt vooral voor de twee theoretisch gerichte schoolsoorten
vmbo-TL en havo). Dit middensegment bedraagt ongeveer 65% van de basisgeneratie.
Vooral in de eerste twee leerjaren doen zich in dat middensegment nog veel
corrigerende verschuivingen voor ten opzichte van het oorspronkelijke basisschooladvies.24Neemt het aantal scholen waarop leerlingen maandelijks
of wekelijks in aanraking komen met fysiek geweld, toe of af ten opzichte
van de voorgaande jaren? Neemt het aantal scholen waarop leerlingen nóóit
in aanraking komen met fysiek geweld, toe of af ten opzichte van voorgaande
jaren?De inspectie beschikt niet over gegevens om na te gaan of de frequentie
van fysiek geweld toeneemt. De inspectie kan alleen constateren dat het aantal
scholen waarop leerlingen enkele keren per jaar in aanraking komen met fysiek
geweld toeneemt en dientengevolge het aantal scholen waarop leerlingen nooit
in aanraking komen met fysiek geweld afneemt.25Welke acties onderneemt u om op het kwart van de vmbo-scholen
met alleen een basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg waar fysiek
geweld structureel voorkomt, de sociale veiligheid te bevorderen en het fysieke
geweld te verminderen? Bent u van mening dat deze scholen al het mogelijke
doen om een veilige omgeving op school te creëren? Zo neen, welke instrumenten
en maatregelen moeten worden ingezet om de sociale veiligheid op deze scholen
te garanderen? Volstaat hier het algemene beleid ter bevordering van de veiligheid
op scholen, of moeten voor deze scholen andere maatregelen worden genomen?In de veiligheidsbrief die u 16 november 2007 is toegestuurd staan
de maatregelen die genomen gaan worden om de sociale veiligheid te verbeteren.Zoals de Inspectie in het onderwijsverslag constateert, hebben veel scholen
de laatste jaren werk gemaakt van hun veiligheidsbeleid. Ook blijkt dat over
de hele linie geen sprake is van een duidelijke toe- of afname.Gezien het onderwijsverslag zijn de percentages van scholen die maatregelen
troffen op het gebied van de sociale veiligheid op het VMBO vergelijkbaar
of soms hoger dan de andere schooltypen. Bijvoorbeeld:• 71% van de VMBO-scholen doet aangifte bij de politie, t.o.v.
58% vorig jaar;• 72% van de VMBO-scholen peilt de veiligheidsbeleving van
leerlingen en personeel, t.o.v. 64% vorig jaar.• 70% van de VMBO-scholen stelt een preventief veiligheisbeleid
op, t.o.v. 59% vorig jaar.Vooralsnog zie ik geen aanleiding om specifieke maatregelen in te zetten
voor verschillende schooltypes.26Hoe oordeelt de onderwijsinspectie over de scholen
voor voortgezet onderwijs in de Vogelaarwijken? Bij hoeveel scholen in de
Vogelaarwijken is sprake van meer dan een risicofactor die de schoolloopbaan
van de leerlingen bedreigt? Welke risicofactoren komen bij deze scholen het
meest voor? Op welke wijze worden deze scholen ondersteund om deze risicofactoren
effectief aan te pakken?Scholen voor voortgezet onderwijs in de Vogelaarwijken worden vaker als
risicovol gezien. Bij 30 procent van deze scholen is meer dan één
risico geconstateerd, terwijl dit bij de scholen elders om 4% gaat.
In de Vogelaarwijken zijn relatief veel scholen waar de examencijfers achterblijven,
op relatief veel scholen is sprake van fysiek geweld, maar ook hebben deze
scholen problemen met leerlingen die afstromen of zittenblijven of voortijdig
het onderwijs verlaten. De inspectie houdt hier intensiever toezicht.27Hoe komt het dat alle ontwikkelingen in de kwaliteit
van het basisonderwijs in 2007 een achteruitgang betekenen ten opzichte van
2006?Er is van jaar tot jaar sprake van (kleine) fluctuaties. Daarom kunnen
beter de eerste en tweede bestandopname met elkaar worden vergeleken. Ten
opzichte van de eerste bestandsopname is een duidelijke vooruitgang te zien
bij aanbod en tijd. Instructie bevindt zich op een hoog niveau. Kwaliteitszorg
vertoont een wat grillig patroon; piekt vooral in de jaren waarin scholen
een nieuw schoolplan moeten opleveren volgens de vierjarencyclus. Alleen de
zorg en begeleiding is iets gedaald.28Waarom daalde de zorg en begeleiding van kinderen tussen
1999 en 2007 met circa 10%?Scholen leggen de afgelopen jaren minder de nadruk op het analyseren van
het leer- en ontwikkelingsproces van leerlingen en besteden minder aandacht
aan het planmatig werken om eventueel geconstateerde achterstanden weg te
nemen.29Op welke wijze krijgt het toezicht vorm bij grote stadsscholen
waarvan de kwaliteit van de leerlingenzorg en de kwaliteitszorg na afloop
van een verbetertraject nog steeds ver achterblijft bij de landelijk gemiddelde
kwaliteit? Welke instrumenten kan de inspectie na afloop van een verbetertraject
van twee jaar en verlenging met één jaar nog inzetten om ervoor
te zorgen dat de scholen de kwaliteitszorg en de leerlingenzorg op orde krijgen?In de beoordeling door de inspectie staan de opbrengsten van de school
centraal. Als een zeer zwakke school na afloop van het verbetertraject de
opbrengsten voldoende heeft verbeterd, wordt de kwalificatie «zeer zwakke
school» beëindigd. Indien er desondanks nog belangrijke risico’s bestaan, bijvoorbeeld op het gebied van de kwaliteitszorg en/of de
leerlingenzorg, blijft een aangepast toezichtarrangement van kracht. Hierbij
maakt de inspectie prestatieafspraken met het bevoegd gezag van de betreffende
school, waarin wordt vastgelegd hoe en wanneer de resterende tekortkomingen
zo snel mogelijk worden weggewerkt. De inspectie houdt toezicht op de uitvoering
van deze prestatieafspraken.30Is al bekend of basisscholen in het schooljaar 2007/2008
de geschiedenis van de voor- en vroegschoolse educatie van hun leerlingen
systematischer registreren?Nee, dit is nog niet bekend. De pilot is afgerond
eind 2007; de rapporten zijn verschenen in mei 2008. Op dit moment wordt met
de G4 overlegd over het vervolg.31In hoeverre kan de overheid voldoende effectief controleren
hoe belastinggeld in het onderwijs wordt aangewend, gegeven de constatering
van de inspectie dat de meeste besturen hun weerstandsvermogen wel in hun
jaarverslag beschrijven, maar niet vermelden welke risico’s moeten worden
afgedekt?De overheid heeft uit de jaarrekeningen van de onderwijsinstellingen goed
zicht op de aanwending van verstrekte overheidsbekostiging. Onzekerheid bestaat
er soms over het niveau van de door de instellingen aangehouden «eigen»
middelen, die bijvoorbeeld de vorm van kapitaalgoederen (gebouwen, leermiddelen,
software, computers, enz) of van financiële activa (liquide middelen,
beleggingen) kunnen hebben. In zoverre het (weerstands-) vermogen kapitaalgoederen
betreft is de aanwending goed te beoordelen.Een goede bedrijfsvoering impliceert een zekere omvang van het eigen vermogen.
In hoeverre schoolbesturen te grote of te kleine reserves aanhouden heeft
onder andere te maken met hoe reëel zij risico’s inschatten. Daarom
is een goede toelichting op het eigen vermogen noodzakelijk om de hoogte van
de reserves te kunnen beoordelen.OCW heeft daarom aan schoolbesturen gevraagd op vrijwillige basis over
het verslagjaar 2006 een toelichting op hun reservepositie te geven. De Auditdienst
van OCW heeft de toelichtingen op de jaarrekening 2006 van in totaal 60 vo-schoolbesturen
onderzocht. Deze toelichtingen blijken te summier om inzicht te krijgen in
de verhouding tussen de omvang van de reserves enerzijds, en de risico’s
en bestemmingen anderzijds. Om daar beter inzicht in te krijgen heb ik de
Auditdienst gevraagd om nader onderzoek te doen. Ik heb u hierover geïnformeerd
in mijn brief van 30 november (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 289,
nr. 6).In het Algemeen Overleg van 20 maart 2008 heb ik u toegezegd u hierover
na de zomer te informeren.Gezien de bevindingen over het verslagjaar 2006 heb ik de schoolbesturen
inmiddels verplicht om over het verslagjaar 2007 een gedegen toelichting te
geven bij de verschillende delen van het eigen vermogen. Deze verplichting
is opgenomen in de Regeling reserves VO 2007. Ik verwacht dan ook op 1 juli
2008 (de wettelijk voorgeschreven uiterste datum voor inzending van de jaarrekening),
op basis van deze toelichtingen, meer inzicht te krijgen in de vermogenspositie
van schoolbesturen, om daarna tot een goede beoordeling te kunnen komen.32Hoe heeft de inspectie getoetst of de leerlingen efficiënt
gebruikmaken van onderwijstijd?Aan de hand van lesobservaties wordt bekeken of de leraren
toezien op naleving van schoolregels door leerlingen op het gebied van tijd,
of leraren de geplande lestijd daadwerkelijk besteden aan het lesdoel en of
onnodig tijdverlies door goed klassenmanagement voorkomen wordt. Indien sprake
is van nieuwe vormen van leren, wordt bekeken of minimaal 75% van de
leerlingen 90% van de tijd efficiënt besteed.33De inspectie heeft haar conclusie dat de kwaliteit
van de instructie geleidelijk daalt, gebaseerd op observaties in klassen,
maar op hoeveel scholen en in hoeveel klassen heeft de inspectie geobserveerd,
was hierbij sprake van een representatieve steekproef en in hoeverre is deze
observatie vergelijkbaar met eerdere jaren?In het schooljaar 2006–2007 is het oordeel over de instructie gebaseerd
op een representatieve steekproef onder 123 scholen. Op elke school heeft
een aantal lesobservaties plaatsgevonden. De scholen waarover gerapporteerd
wordt, zijn vergelijkbaar met eerdere jaren wat betreft de omvang, regionale
spreiding, denominatie en kwaliteit.34Hoe wordt de forse verbetering van de kwaliteitszorg
in de scholen in de komende jaren bewerkstelligd? Waarom zijn eerdere inspanningen
daartoe mislukt?Verbetering van de kwaliteitszorg maakt deel uit van de kwaliteitsagenda‘s
basisonderwijs en voortgezet onderwijs. De sectororganisaties hebben zich
er ook achter gesteld.Bij het nieuwe toezicht zal de inspectie schoolbesturen nadrukkelijk bevragen
op de resultaten van hun eigen kwaliteitszorg.Ik verwacht dat er ook een impuls uitgaat naar kwaliteitszorg op scholen
na invoering van de Wet goed onderwijs goed bestuur.Eerder inspanningen hebben wel geleid tot een toename van scholen die
aan kwaliteitszorg werkten, maar daarmee is nog niet voldaan aan de maatstaven
die de inspectie daaraan stelt.Mogelijk zijn voorlichting en informatie toch te vrijblijvend geweest
om voldoende scholen te overtuigen van de noodzaak van een kwalitatief behoorlijk
kwaliteitszorg, waarin aandacht is voor kwaliteit van opbrengsten en van onderwijsprocessen.35Welke van de drie indicatoren voor de kwaliteit van
de onderwijstijd wordt het minst door de scholen gehandhaafd?In het schooljaar 2006–2007 werd de indicator «De leerlingen
maken efficiënt gebruik van de onderwijstijd» het minst door scholen
gerealiseerd (79%).36Wat is de verklaring voor de daling, van 97%
tussen 2001/2003 naar 83% in 2007, van het efficiënt kunnen omgaan
met onderwijstijdOok voor de inspectie was deze daling een verrassing en dat vormt op dit
moment voorwerp van nader onderzoek. De inspectie onderzoekt of dit beeld
zich continueert alvorens hierover uitspraken te doen.37Wat zijn de werkelijke cijfers achter de passage in
het Onderwijsverslag 2005/20061, waaruit bleek
dat ruim de helft van de scholen voor voortgezet onderwijs verwachtte de onderwijstijd
voor de onderbouw, jaarlijks 1040 klokuren, in het schooljaar 2006/2007 niet
te kunnen realiseren? Welke verwachting hebben scholen voor het schooljaar
2007/2008? Wat was de algemene beoordeling van de inspectie ten aanzien van
de scholen die verwachtten de onderwijstijd niet te halen?Uit het onderzoek dat de inspectie in het voorjaar van 2007 uitvoerde
naar de gerealiseerde onderwijstijd in het schooljaar 2006/2007 bleek dat
slechts een op de vijftien onderzochte scholen voldoende uren had gemaakt.
Dit is een nog aanzienlijk lager aantal dan de ruime helft van de scholen
die dat in 2005/2006 al verwachtten.De verwachtingen van de onderzochte scholen voor het schooljaar 2007/2008
zijn positiever. Minder scholen verwachten niet aan de wettelijke norm zullen
voldoen.De inspectie zal in oktober 2008 onderzoeken op hoeveel scholen in 2007/2008
voldoende tijd is gerealiseerd. Een eerste tussenstand uit het inspectieonderzoek
naar de geprogrammeerde onderwijstijd in 2007/2008 laat in dat opzicht positieve
ontwikkelingen zien.In het onderzoek van 2007 bleek uit de analyses van de inspectie dat scholen
die te weinig onderwijstijd hebben geprogrammeerd en gerealiseerd slechter
scoren op kwaliteit van het onderwijsleerproces.38Klopt het dat de scholen in de vier grote steden in
negatieve zin afwijken van het landelijke beeld? Gaat het bij onderwijstijd
om het behalen van de wettelijke norm of om efficiënt gebruik van de
tijd?Uit de (reguliere) Periodieke Kwaliteitsonderzoeken van de Inspectie over
de jaren 2002/2003 tot en met 2006/2007 blijkt inderdaad dat de vier grote
steden op het gebied van onderwijstijd in negatieve zin afweken van het landelijke
beeld. De Inspectie zag daarbij toe op de naleving van de wettelijke kaders
voor onderwijstijd. Hierbij zij overigens aangetekend, dat in deze onderzoeken
een andere onderzoeksmethodologie is gehanteerd dan bij het gedetailleerdere
steekproefsgewijze nalevingonderzoek over schooljaar 2006/2007. Anders dan
bij het reguliere PKO is bij dit steekproefsgewijze nalevingonderzoek ook
gedetailleerd de realisatie van de onderwijstijd
onderzocht.39Komt er een nadere analyse naar de vertraging van leerlingen
in het vooral vmbo-gt en havo in de vier grote steden? Zo ja, wanneer is die
gereed?Nee, hier komt geen verdere analyse van.40Hoe kan de relatief slechte score van het praktijkonderwijs
worden verklaard? Is er een verschil tussen scholen voor praktijkonderwijs
die zelfstandig zijn, en scholen die onderdeel uitmaken van het primair onderwijs
of van het voortgezet onderwijs?Scholen voor praktijkonderwijs hebben in de afgelopen periode gewerkt
aan verschillende thema’s om de onderwijskwaliteit te verbeteren: met
name de toeleiding naar de arbeidsmarkt in al zijn aspecten, de samenwerking
met arbeidsmarktinstanties en de ontwikkeling van een systeem van kwaliteitszorg.De inspectie constateert dat de scholen voor praktijkonderwijs op de meeste
indicatoren voldoende scoren maar dat bij de verantwoordingsplicht en systematische
evaluatie nog een slag moet worden gemaakt. Voor wat dit laatste betreft is
door het Platform praktijkonderwijs via het project Stimulans reeds een aanzet
gegeven om hierin verbetering te brengen.Het achterblijven op deze indicatoren kan worden verklaard door het feit
dat de veelal kleine scholen nu eenmaal op een beperkt aantal items kunnen
investeren om in de bestaande situatie verbetering te brengen. Gelet op de
activiteiten van het Platform zal ook hier in de komende periode een voldoende
niveau worden bereikt.41Is er een relatie tussen de personele en materiële
bekostiging van het praktijkonderwijs en de relatief slechte resultaten? Zal
de investeringsimpuls in praktijklokalen zijn vruchten gaan afwerpen op het
kwaliteitsniveau? Hoeveel praktijkscholen profiteren daarvan?De personele en materiële bekostiging van het praktijkonderwijs bedroeg
in 2007 ca. € 10 500,– per leerling (bron: Kerncijfers
OCW 2003–2007), terwijl het gemiddelde over alle onderwijssoorten binnen
het voortgezet onderwijs in 2007 ca. € 6 600,– bedroeg.
Van een relatie tussen de personele en materiële bekostiging van het
praktijkonderwijs en de relatief slechte resultaten is geen sprake.Uit mijn contacten met de scholen blijkt dat de investeringsimpuls in
de praktijklokalen een positieve invloed heeft op het schoolklimaat voor de
leerlingen en het werkklimaat voor de leraren. Mijn verwachting is dat dit
zeker zijn vruchten zal afwerpen op het kwaliteitsniveau. Er loopt nog een
onderzoek naar de effecten van de regeling op de prestaties van scholen. Ik
verwacht u daar voorjaar 2009 over te kunnen informeren. Van de scholen voor
praktijkonderwijs heeft 87% een aanvraag ingediend.42Zijn de scholen waar vooral een «zesjescultuur»
heerst, te onderscheiden naar type, omvang, breedte, denominatie of regio?
Zijn de scholen waar meer leerlingen dan gemiddeld een 7,5 of hoger behalen,
op deze wijze te onderscheiden?Scholen waar het gemiddeld eindexamencijfer over de afgelopen drie jaar
onder de 6 komt, liggen vaak in de grote steden of in middelgrote steden.
Denominatie speelt geen rol, alleen bij de vmbo kadergerichte leerweg hebben
protestants-christelijke scholen wat minder vaak structureel hoge cijfers.
Over de breedte van scholen kan worden opgemerkt dat categorale vwo’s
vaak structureel hogere cijfers laten zien dan vwo’s die deel uitmaken
van een brede scholengemeenschap. Aan de andere kant van het spectrum komt
het gemiddeld examencijfer van de vmbo basisberoepsgerichte leerweg vaak hoger
uit als deze leerweg deel uitmaakt van een brede scholengemeenschap dan wanneer
het om een categoraal vmbo gaat.De omvang, tenslotte, maakt niet veel verschil. Alleen voor het vwo kan
geconstateerd worden dat grotere afdelingen hogere cijfers halen.43Is de relatief sterke afwijking van het vwo in de verschillen
tussen schoolexamens en centrale examens vooral te verklaren door Latijn en
Grieks?De aantallen leerlingen die Latijn en Grieks volgen zijn relatief klein.
In 2007 volgden ruim 6 000 leerlingen Latijn en 2 500 leerlingen
Grieks, op een totaal van ongeveer 35 000 examenkandidaten vwo. Puur
getalsmatig kunnen de cijfers voor het schoolexamen Latijn/Grieks alleen het
gemiddelde verschil tussen het schoolexamen en het centraal examen
niet verklaren. Uit onderzoek blijkt dat de problematiek van relatief sterke
afwijking tussen schoolexamen en centraal examen in feite bij alle talen speelt.
Bij de overige vakken speelt dit, behoudens incidenten, veel minder.44Hoe worden scholen geacht een beleid te voeren op hun
normering van de schoolexamens, die cijfers moet opleveren die niet te zeer
mogen afwijken van de centrale examens, terwijl de Centrale Examencommissie
Vaststelling Opgaven (CEVO) zelf jaarlijks op en neer gaat met de normeringstermen
van de centrale examens, teneinde landelijk per vak telkens eenzelfde percentage
(on)voldoendes te bewerkstelligen?Met de normeringstermen (N-term) corrigeert de CEVO kleine verschillen
in moeilijkheidsgraad tussen examens in opeenvolgende jaren. De cijfers voor
de centrale examens verschillen van jaar op jaar weinig, juist omdat de N-term
van jaar op jaar verschilt. Dankzij een wisselende N-term blijven de exameneisen
ongeveer gelijk, ook al zijn de examens als zodanig niet ieder jaar exact
even moeilijk.Scholen kunnen hun schoolexamencijfers op de landelijke centraal examen
cijfers van enkele jaren tevoren afstemmen. Zo kan een school die de centraal
examens cijfers per vak van 2006 en 2007 kent, in het schooljaar 2008/2009
de normering van het schoolexamen daar op afstemmen.45Waarom zou het schoolexamen «onbedoeld»
een zelfcorrigerend instrument zijn? Hoe denkt u over de stelling dat schoolexamens
door hun aard wellicht meer recht aan de kennis en vaardigheden van leerlingen
doen dan de centrale examens?Schoolexamens hebben een eigen waarde in het examineringssysteem. Hier
worden voor een deel andere vaardigheden en ook andere kenniselementen getoetst
dan in het centrale examen. Die elementen zijn niet beter of slechter dan
in het centraal examen, het gaat uiteindelijk om een totale beoordeling van
de leerling in welke mate hij beschikt over kennis en vaardigheden in een
bepaald vak.Op een aantal scholen heeft de inspectie echter vraagtekens gezet bij
de kwaliteit van de schoolexamens, vanwege de opvallende discrepantie in de
leerling-resultaten daarop met de resultaten op de centrale examens.46Is het verschil tussen schoolexamens en centrale examens
op categoriale gymnasia kleiner dan op gymnasia die deel uitmaken van een
brede scholengemeenschap? Zo ja, hoe is dat te verklaren?In 2007 is het verschil tussen gemiddeld SE-cijfer en CE-cijfer 0.2 op
categorale gymnasia en 0.4 op gymnasia die deel uitmaken van een brede scholengemeenschap.
Hetzelfde verschil was zichtbaar in 2006. In beide jaren was het gemiddeld
CE-cijfer gelijk tussen de twee groepen gymnasia, maar verschilde het gemiddeld
SE-cijfer.47Vallen bepaalde vwo-vakken in positieve zin op en vallen,
behalve Latijn en Grieks, andere vwo-vakken in negatieve zin op bij het gemiddelde
cijfer voor het schoolexamen, dat over een reeks van jaren ongeveer 0,4 punt
hoger ligt dan het gemiddelde cijfer voor het centraal examen?Naast Latijn en Grieks, ligt voor de vwo-vakken Nederlands, Duits, Spaans,
geschiedenis, aardrijkskunde, economie 1, muziek, filosofie en maatschappijleer
het gemiddeld SE-cijfer gedurende 3 jaren meer dan 0,4 punt hoger dan het
gemiddeld CE-cijfer. Bij Wiskunde B1, scheikunde 1, biologie, economie 2 en
tekenen komt dit geen enkel jaar voor.48Hoe is de stijging van het weerstandsvermogen van scholen
voor voortgezet onderwijs te verklaren van 25,2% in 2002 naar 27%
in 2006?Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen het eigen vermogen (kortweg
de reserves) en de totale baten in een jaar, inclusief de financiële
baten en exclusief de buitengewone baten.In algemene zin stijgt het weerstandsvermogen wanneer de reserves relatief
meer toenemen dan de baten. De reserves stijgen doordat er sprake is van een
overschot in de exploitatie: de lasten zijn lager dan de baten. Dit overschot
en de daarmee samenhangende stijging van het weerstandsvermogen en van de
reserves betekent niet dat er beschikbare gelden onbenut blijven. Het overschot
in de exploitatie kan bijvoorbeeld zijn aangewend voor uitbreidingsinvesteringen
in apparatuur of leermiddelen, of zijn gereserveerd voor toekomstige investeringen.Om een nader oordeel over het niveau en de ontwikkeling van de vermogenspositie
van de schoolbesturen in het VO te vormen is een goede toelichting op het
eigen vermogen noodzakelijk. Tot dusver blijken de toelichtingen te summier.
Daartoe heeft OCW stappen gezet. Voor nadere informatie daarover wordt verwezen
naar het antwoord op vraag 31.49Hoeveel mbo-opleidingen, absoluut en relatief, zijn
gestart met het experiment competentiegericht onderwijs (CGO)? Is het waar
dat slechts een beperkt deel van alle mbo-opleidingen klaar is voor brede
invoering van CGO, gezien het feit dat slechts 30% van de opleidingen
die een experimentele CGO-opleiding aanbieden, klaar is voor de invoering?
Welke beoordelingen hebben de mbo-opleidingen die experimenteren met het competentiegericht
leren?– In het huidige studiejaar zijn er 4742 competentiegerichte opleidingen,
waaraan 275 160 (= 56% van alle) mbo-studenten staan ingeschreven.– Voor 2008/ 2009 wordt op basis van de aanvragen voor experimenten
verwacht dat het aantal competentiegerichte opleidingen waarop daadwerkelijk
studenten ingeschreven worden, zal stijgen tot 6887. Komend studiejaar zullen
op basis van deze gegevens 364 582 (= 72% van alle) mbo-studenten
ingeschreven zijn.– Alle bekostigde instellingen (roc’s, vakscholen en aoc’s)
bieden één of meer competentiegerichte opleidingen aan.– Uit organisatorische overweging kiest een groot aantal vakscholen
(66,2%) en aoc’s (66,7%) voor een snelle en volledige
overgang naar cgo.– Uit de tussenstand eind 2007 blijkt dat (bij benadering):– 30% van de scholen koploper is en al (redelijk) integraal
bezig met cgo (klaar voor 2008/09);– 40% van de scholen vormt de middenmoot en zal gezien de
voortgang klaar zijn voor integraal cgo per 2010/ 2011;– 30% van de scholen vormt de achterhoede. Integraal cgo
per 2010/ 2011 is mogelijk, maar scholen moeten dan organisatorisch wel aan
de slag. Hoopgevend daarbij is het stijgende aantal aanvragen voor experimentele
opleidingen.– Sinds dit studiejaar worden scholen actiever en meer dan voorheen
ondersteund bij de implementatie van de competentiegerichte kwalificatiestructuur.
Om een goed ondersteuningsaanbod in te kunnen richten wordt gewerkt met invoeringsplannen
en voortgangsrapportages cgo en gesprekken daarover.– Kortom, de komende twee jaar moeten alle pijlen gericht zijn op
kwalitatief goede implementatie.– Ook tijdens de overgangsperiode naar de competentiegerichte kwalificatiestructuur
in 2010 vallen de competentiegerichte opleidingen onder het toezicht van de
Inspectie van het Onderwijs.– Tot nu toe heeft de inspectie vooral gekeken naar de kwaliteit
van het onderwijs, aangezien diplomering aan deze nieuwe opleidingen nog niet
aan de orde was.– In de kwaliteitsonderzoeken van de inspectie is geen aanleiding
gevonden om voor een of meer opleidingen een bestuurlijk natraject te starten.– Scholen zijn bezig met de inrichting van opleidingen en komen
daar knelpunten bij tegen, welke steeds te maken hebben een zwakke organisatie
en onvoldoende voorbereiding van het invoeringsproces. In een aantal gevallen
leiden deze ertoe dat de kwaliteit onder de basisnorm zakt, overigens even
vaak als bij eindtermopleidingen het geval is.50Waarom noemt de inspectie «de overgang naar marktwerking»
een van de oorzaken van het geringe aantal deelnemers aan inburgeringtrajecten?In het OV staat in de betreffende paragraaf dat de overgang naar marktwerking
een aantal overgangsproblemen met zich mee heeft gebracht. De reden waarom
dit genoemd wordt, is dat veel gemeenten pas in de loop van het jaar hebben
bekendgemaakt aan welke instellingen de inburgeringstrajecten werd aanbesteed.
Ook waren er ingewikkelde regels met voorwaarden voor burgers om aan inburgeringstrajecten
deel te nemen, welke volgens de brief van de minister van WWI aan de TK van
8 oktober 2007 tot vertraging hebben geleid, waardoor veel minder deelnemers
aan de trajecten hebben deelgenomen dan was geprognotiseerd. 51Veronderstelt de constatering van de inspectie dat
bij het ontwikkelen van examens weinig wordt samengewerkt buiten de eigen
opleiding, een aanbeveling harerzijds om dat juist meer te doen?De constatering van de inspectie dat bij de ontwikkeling van examens weinig
wordt samengewerkt buiten de eigen opleiding houdt inderdaad een aanbeveling
in om dat meer te doen. Dit kan zowel de kwaliteit als de doelmatige inzet
van middelen ten goede komen. Overigens zien wij goede ontwikkelingen op dit
terrein, zoals de examenleveranciers, samenwerkingsverbanden van instellingen
en de ontwikkeling van examenprofielen.52Waarom worden de resultaten van het groen onderwijs
beperkt weergegeven en beschreven, waardoor het beeld zou kunnen doen ontstaan
dat het groen onderwijs er minder toe doet? Ligt het in de verwachting dat
de inspectie op termijn nadrukkelijker zal kijken naar de sterke en zwakkere
kanten van het groen onderwijs?Het groene onderwijs maakt, per sector deel uit van de andere vormen van
onderwijs, zoals het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs
en het hoger onderwijs. De algemene resultaten die van die onderwijssoorten
worden beschreven, gelden ook allemaal voor het groene onderwijs. Onderwijskundige
vernieuwingen en andere ontwikkelingen vinden over de volle breedte
van het onderwijs plaats en dus ook in het groene.In het onderwijs worden in het algemeen 4 sectoren onderscheiden: economie,
techniek, zorg/welzijn en groen. Omdat de inspectie van het onderwijs ook
toezicht houdt namens de minister van LNV, worden op een aantal punten bijzondere
elementen van het groene onderwijs uitgelicht en vergeleken met het overige
onderwijs. Aangezien een dergelijke situatie zich niet voordoet bij de sectoren
economie, techniek en zorg/welzijn, vindt een dergelijke verbijzondering daar
niet plaats.Als de indruk zou ontstaan dat het groen onderwijs er minder toe doet,
is die indruk dus onjuist. De feitelijke situatie is dat het groene onderwijs,
gezien de beschreven systematiek, juist nadrukkelijker aan de orde komt dan
de overige sectoren.53Hoe zien de cijfers eruit voor de doorstroom tussen
vmbo en havo, mbo en hbo en havo en hbo? Welke factoren zijn van belang bij
deze vormen van aansluiting?In 2006 stroomden 8 989 vmbo-leerlingen met een diploma door naar
havo. Dit is 8,8% van het totaal aantal geslaagde vmbo-leerlingen.
Er is sprake van een positieve tendens. In de jaren 2003, 2004 en 2005 was
het percentage respectievelijk 6,5%, 7% en 7,5%.In 2006 stroomden 30 811 havo-leerlingen met ee diploma door naar
het hbo. Dit is 77,6% van het totaal aantal geslaagde havo-leerlingen.
Dit percentage is vergelijkbaar met het percentage in de jaren 2003, 2004
en 2005: respectievelijk 78,3%, 78,8% en 77,6%.In 2006 stroomden 24 422 mbo-studenten door naar het hbo. Dit is
4,8% van alle mbo-leerlingen. In 2004 en 2005 ging het om een vergelijkbaar
percentage: 4,7% respectievelijk 5,0%.Voor doorstroming naar havo en hbo geldt dat doorstroming alleen vanaf
een bepaald niveau (vmbo-t respectievelijk mbo niveau 4) mogelijk is.Factoren die van belang zijn bij de hier genoemde vormen van aansluiting
zijn met name de mate waarin de programma’s op elkaar aansluiten en
de begeleiding van de doorgestroomde leerlingen door de ontvangende onderwijsinstelling.54Wat zijn de oorzaken van het grote aandeel van scholen
met te veel voortijdig schoolverlaters (26%) in de Vogelaarwijken?
Welke maatregelen zouden deze scholen, in samenwerking met gemeente, Gemeentelijke
Geneeskundige Dienst (GGD), politie en andere ketenpartners kunnen nemen om
het voortijdig schoolverlaten terug te dringen? Bent u van mening dat het
huidige beleid voor het terugdringen van voortijdig schoolverlaten bij deze
scholen in de aandachtswijken voldoet?– De Vogelaarwijken behoren allen tot de zogenaamde Armoedeprobleemcumulatiegebieden
(APCG). Deze gebieden kenmerken zich door een hoog percentage huishoudens
met uitkeringen, huishoudens met lage inkomens en niet-westerse allochtonen.
In deze gebieden is het percentage nieuwe vsv-ers gemiddeld tweemaal zo hoog
als in de rest van Nederland (bron: Onderwijsnummer 2005–2006).– Samen met het ministerie van WWI (Wonen, Werken en Integratie)
zorgt de verantwoordelijke gemeente ervoor dat de schooluitvalconvenanten
die voor de regio worden afgesloten, afgestemd worden met de af te sluiten «charters»
voor de aandachtswijken. In de «charters» staan afspraken over
de gezamenlijke inzet en ambitie om van de 40 wijken prachtwijken te maken.– Het huidige vsv-beleid voldoet op de scholen in de aandachtswijken
aangezien ook bij de inzet op wijkniveau schooluitval wordt voorkomen
doordat de gemeente de regie voert en zorgt voor een integrale aanpak in samenwerking
met andere ketenpartijen zoals de GGD en de politie.55Welke maatregelen neemt u om de trend te keren van
verminderende aandacht op het vmbo en het voortgezet speciaal onderwijs (vso)
voor het bestrijden van voortijdig schoolverlaten?Verzuimen en spijbelen zijn vaak voorteken van schooluitval, daarom werken
OCW en de IB-groep aan een digitaal loket: scholen melden hun verzuimgegevens
straks bij «één digitaal loket», dat vervolgens
de juiste gemeente (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie en Leerplicht)
op de hoogte stelt; dat scheelt scholen veel werk én levert betrouwbare
gegevens. Vanaf het schooljaar 2008/2009 gaat het «digitaal loket»
landelijk van start. In de recent verstuurde brief Naar
een integrale aanpak schoolverzuim (VO/S&O/14 833) is ook
te lezen hoe de Leerplichtwet in samenhang met de RMC-functie voortijdig schoolverlaten
kunnen verbeteren.De inzet van professionals uit de regio (scholen, gemeenten, jeugdzorg,
bedrijfsleven etc.) is onmisbaar om schooluitval op maat aan te pakken. Immers
juist zij weten wat er in hún regio met hún leerlingen aan de
hand is. OCW maakt daarom, net als voor het schooljaar 2006/2007, afspraken
met gemeenten en scholen (VMBO en MBO) voor de periode 2008–2011 en
legt deze vast in convenanten. In deze convenanten worden maatregelen beschreven
gericht op preventie (waaronder maatregelen op het gebied van loopbaanoriëntatie
en begeleiding).56Hoe definieert u een goede aansluiting tussen vmbo
en mbo? Welke factoren kunnen de succeskans van vmbo-leerlingen op het mbo
vergroten?Een leerling die overstapt van een vmbo-school naar een bve-instelling
krijgt te maken met andere vakken, een andere aanpak van onderwijs geven en
een andere cultuur. Meer aandacht voor onderlinge afstemming tussen vmbo-school
en mbo-instelling kan de leerling helpen die stap makkelijker te maken, met
als gevolg een betere aansluiting.Naast een goede onderlinge afstemming tussen vmbo en mbo is een factor
die de succeskans van vmbo-leerlingen op het mbo vergroot een goede loopbaanen
beroepenoriëntatie, verweven met de gehele loopbaan binnen het vmbo en
mbo.57Op welke wijze worden jongeren die een mbo 1-opleiding
hebben afgerond, gestimuleerd om hun opleiding op mbo 2-niveau te vervolgen?Leerlingen onder de 18 jaar die een mbo 1-opleiding hebben afgerond hebben
nog geen startkwalificatie gehaald en zijn sinds 1 augustus 2007 kwalificatieplichtig.Dat betekent dat scholen, in het kader van de kwalificatieplicht, leerlingen
een doorlopende leerlijn bieden, met de daarbij passende loopbaan- en beroepenoriëntatie,
opleidend tot minimaal een mbo-niveau 2 diploma.58Hoe kan worden verklaard dat op weinig scholen leerlingen
worden betrokken bij het veiligheidsbeleid, terwijl de onderwijsinspectie
stelt dat dit essentieel is?Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het betrekken van leerlingen
bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van het veiligheidsbeleid van scholen
een van de meest effectieve strategieën kan zijn voor het bevorderen
van de sociale veiligheid. Toch maakt slechts een derde tot een kwart van
de scholen (in verschillende schoolsoorten) van deze strategie gebruik. Waarom
dit precies zo is, heeft de inspectie zelf niet onderzocht. Mogelijk is onbekendheid
met de materie een verklarende factor; het kan daarnaast ook zijn dat scholen
beleidszaken vooral zien als een taak voor het management en het docentencorps.Overigens is het vaak wel zo dat scholen leerlingen inschakelen bij het
opstellen van gedragsregels, gezamenlijk maken van afspraken tegen pesten
en dergelijke. De percentages die de inspectie meldt op p. 214 van het Onderwijsverslag
betreffen expliciet het betrekken van leerlingen bij het aanpakken van veiligheidsproblemen,
dus: bij het uitvoeren van het beleid. Gedoeld wordt dan op peer mediation,
leerlingen die surveilleren en zelf problemen oplossen etc.59Hoeveel meldingen krijgt de onderwijsinspectie per
jaar over discriminatie op scholen? Kunnen leerlingen of ouders van leerlingen
zelf ook klachten over discriminatie indienen bij de inspectie?Bij de vertrouwensinspecteurs zijn in 2006/2007 in totaal 32 meldingen
van discriminatie binnengekomen. Deze meldingen betroffen discriminatie naar
ras (21 keer), godsdienst (10 keer) en seksuele geaardheid (1 keer); zie ook
p. 218 van het Onderwijsverslag. Leerlingen en ouders van leerlingen kunnen
zelf de vertrouwensinspecteurs benaderen met klachten over discriminatie.Binnen het nieuwe toezicht zal de inspectie meer aandacht gaan besteden
aan signalen die via allerlei wegen over scholen binnenkomen, bijvoorbeeld
ook via berichten in de media.60Herkent de onderwijsinspectie het signaal van multicultureel
instituut Forum dat discriminatie op (basis)scholen toeneemt?1De gegevens waarover de inspectie beschikt duiden niet op een toename
van discriminatie. Sinds 2005 kunnen discriminatie en radicalisering/religieus
georiënteerd extremisme gemeld worden bij de vertrouwensinspecteurs.
In 2006/2007 kwamen 32 meldingen van discriminatie binnen tegen 42 in het
jaar ervoor (p. 218). In het basisonderwijs geeft 12 procent van de directeuren
aan dat het in schooljaar 2006/2007 enkele keren is voorgekomen dat leerlingen
elkaar discrimineren (p. 206). Vorig jaar ging het om 18 procent. In de gegevens
van de inspectie is dus voor basisscholen geen toename te zien. Dat is ook
voor vmbo scholen het geval (schooljaar 2006/2007 55 procent, tegen 61 procent
een jaar eerder). Die is er wel voor havovwo scholen, waar vorig jaar 28 procent
discriminatie meldde en nu 54 procent. Of het om een structurele toename gaat,
moet op de langere termijn blijken.61Hoe valt te verklaren dat de bereidheid van scholen
om incidenten te melden niet is gegroeid en dat zelfs bij directies de doofpotmentaliteit
is toegenomen? Welke actie kan de inspectie ondernemen in de richting van
scholen die het veiligheidsbeleid niet volgens plan uitvoeren? Welke actie
onderneemt de inspectie wanneer blijkt dat bij de directie een doofpotmentaliteit
bestaat ten aanzien van het melden van incidenten op school?De bereidheid van leraren om incidenten te melden aan de schoolleiding
is niet gegroeid en er is een toename van de doofpotmentaliteit bij directies, zo blijkt uit een onderzoek van Van Kessel & Sikkes uit
2007 (p. 215 Onderwijsverslag). Er zijn meer onderzoeken die aantonen dat
melden van incidenten zowel voor leerlingen als voor leraren geen vanzelfsprekendheid
is, waarschijnlijk vooral omdat schaamte van slachtoffers een grote rol speelt
of angst om de problemen te vergroten. Alleen een actief schoolbeleid, waarin
duidelijke afspraken bestaan over meldingen en waarin meldingen ook worden
aangemoedigd en correct worden afgehandeld, kan deze situatie doorbreken.
Bij de doofpotmentaliteit van directies is angst voor een slecht imago de
belangrijkste verklaring. Deze angst is in de afgelopen jaren blijkbaar niet
afgenomen, hoewel het op zich veel gewoner is geworden om open te zijn over
vraagstukken van sociale veiligheid.Als de inspectie merkt dat op een school dit soort problemen spelen, zal
dat leiden tot onvoldoende beoordelingen op de indicatoren voor sociale veiligheid.
Daarnaast zal het bestuur worden verzocht de stand van zaken rond het veiligheidsbeleid
op de school zo snel mogelijk te verbeteren.In de veiligheidsbrief die u 16 november 2007 is toegestuurd staan
de maatregelen die genomen gaan worden om de sociale veiligheid te verbeteren.
Daarin is opgenomen dat OCW een registratiesysteem gaat verplichten.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (CU), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Dijk (CDA),
Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk), Van Leeuwen
(SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD), Van Dijk
(SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand (PvdD), Dibi (GL) en Vacature
(SP).Plv. leden: Van der Straaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (CU), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Uitslag (CDA), Schinkelshoek
(CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), van Dijken (PvdA), Hamer (PvdA),
Vietsch (CDA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP), Jonker
(CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Leijten (SP), Bouchibti
(PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Peters (GL) en Van Bommel (SP).XNoot1Kamerstuk 30 800 VIII, nr. 127.XNoot1Bron: Nova, 22 mei 2008. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-VIII-188.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl