Wet inschakeling werkzoekenden; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25122, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25122 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. De werkzoekendenB. Verhouding tussen uitvoerende instantiesC. De positie van de gemeentebesturenD. Overige opmerkingenOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage I bij het advies van de Raad van State van 16 oktober 1996,
no. W12.96.0257, met aanvullende opmerkingen van juridisch-technische aard
die de Raad in overweging geeft.Bijlage II bij het advies van de Raad van State van 16
oktober 1996, no. W12.96.0257, met redactionele kanttekeningen die de Raad
in overweging geeft.WetsvoorstelToelichtingBijlage III. Inhoudsopgave van het advies van de Raad
van State van 16 oktober 1996, no. W12.96.0257.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25122Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 119 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 122Regeling voor de totstandkoming van een gemeentelijk werkfonds voor
voorzieningen ter bevordering van de toetreding tot het arbeidsproces van
langdurig werklozen en jongeren (Wet inschakeling werkzoekenden)BADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 16 oktober
1996 en het nader rapport d.d. 27 november 1996, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het advies van de Raad
van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 2 juli 1996, no. 96.003454, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de
Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie
van toelichting tot regeling voor de totstandkoming van een gemeentelijk werkfonds
voor voorzieningen ter bevordering van de toetreding tot het arbeidsproces
van langdurig werklozen en jongeren (Wet inschakeling werkzoekenden).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 2 juli 1996,
no. 96003454, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 16 oktober 1996, no. W12.96.0257, bied ik U hierbij
aan.1. Hoofdpunten van het advies en inleiding Het wetsvoorstel beoogt de gemeentebesturen meer mogelijkheden te geven
bij het toeleiden van werkzoekenden naar de arbeidsmarkt. Daartoe worden de
bestaande regelingen inzake gesubsidieerde arbeid voor jongeren en langdurig
werklozen gecombineerd; financiële schotten worden weggehaald. Het gaat
derhalve om een operatie van min of meer technisch-organisatorische aard.De Raad van State heeft waardering voor het met het wetsvoorstel nagestreefde
doel: het verschaffen van de mogelijkheid om een samenhangend instrumentarium
te ontwikkelen en in te zetten, dat de afstand tot de arbeidsmarkt voor werklozen
moet verkleinen. Hij heeft niettemin een betrekkelijk groot aantal opmerkingen
over de uitwerking van het wetsvoorstel. Met name heeft hij zich afgevraagd
waarom het 40 000-banenplan, voorzover dat door gemeenten wordt uitgevoerd,
niet in het wetsvoorstel is opgenomen. De Raad heeft twijfel over de haalbaarheid
van de «sluitende benadering», volgens welke alle werkloze jongeren
een detachering of scholing moeten ontvangen. Verder is in de afgelopen periode
in de marktsector een vrij omvangrijke verdringing van regulier werk door
gesubsidieerd werk waargenomen; de Raad betwijfelt of het wetsvoorstel dit
verschijnsel kan terugdringen.De taakafbakening tussen gemeentebesturen en Arbeidsvoorziening is op
verschillende punten inconsequent en onduidelijk uitgewerkt. Ook constateert
de Raad dat het toezicht dat het Rijk op gemeentebesturen wil kunnen uitoefenen
diep ingrijpt in de positie die gemeenten in ons staatsbestel innemen.In het eigenlijke advies komen achtereenvolgens aan de orde de werkzoekenden
(A), de verhouding tussen uitvoerende instanties (B), de positie van de gemeentebesturen
(C) en overige opmerkingen van meer algemene aard (D). De meer technische
kanttekeningen van de Raad zijn bijeengebracht in bijlage I, de redactionele
opmerkingen in bijlage II. In verband met de omvang van het advies is een
inhoudsopgave bijgevoegd als bijlage III.1. Hoofdpunten van het advies en inleidingHet kabinet spreekt zijn waardering uit over het advies dat de Raad van
State over het wetsvoorstel heeft uitgebracht. Het advies heeft op belangrijke
onderdelen geleid tot een verduidelijking van de doelstelling van de wet en
de betekenis van diverse wetsartikelen.In dit Nader rapport wordt ingegaan op de afzonderlijke kanttekeningen
die door de Raad bij het wetsvoorstel naar voren zijn gebracht.A. De werkzoekenden2. Doel van het wetsvoorstel De Raad meent uit de toelichting als geheel te moeten opmaken dat gesubsidieerde
arbeid op basis van het wetsvoorstel in beginsel tijdelijk zal moeten zijn.
Met name bij jongeren en langdurig werklozen zal, zo begrijpt de Raad, het
doel slechts zijn dat (hernieuwde) werkervaring kan worden opgedaan. Na afloop
van deze ervaringsperiode zal de betrokkene zo mogelijk regulier werk moeten
kunnen aanvaarden, of anders eventueel moeten worden ondergebracht in de sociale
werkvoorziening.In het systeem van het wetsvoorstel wordt dit echter weinig concreet gemaakt.
Het wetsvoorstel opent de mogelijkheid dat na een detachering van twee jaar
een nieuwe detachering wordt overeengekomen, waarbij het salaris kan uitgroeien
tot boven het minimumloon (artikelen 13, tweede lid, en 14, tweede lid, onder
b).De Raad adviseert toe te lichten waarom niet geheel is vastgehouden aan
het uitgangspunt dat subsidiëring van arbeid uitzondering zal moeten
blijven.2. De werkzoekendenDe Raad meent uit de toelichting als geheel te moeten opmaken dat gesubsidieerde
arbeid op basis van het wetsvoorstel in beginsel tijdelijk van aard is. Het
doel zal slechts zijn dat werkervaring wordt opgedaan waarna betrokkene regulier
werk moet kunnen aanvaarden. De Raad adviseert toe te lichten waarom voor
personen van 23 jaar en ouder met een Wiw-dienstbetrekking is afgeweken van
het beginsel dat gesubsidieerde arbeid een tijdelijke karakter heeft.De Raad stelt terecht vast dat de wet tot doel heeft werkloze personen
relevante werkervaring te laten opdoen ten einde hun kansen op de reguliere
arbeidsmarkt te verbeteren. Dit komt tot uitdrukking in de verplichting om
voor iedere werkloze jongere een traject uit te zetten gericht op toeleiding
naar de reguliere arbeidsmarkt, waarvan het opdoen van werkervaring met een
Wiw-dienstbetrekking een onderdeel kan zijn. De trajecten voor jongeren zijn
tijdelijk, omdat bij het bereiken van de leeftijd van 23 jaar de sluitende
benadering niet meer van toepassing zal zijn. Aan werkloze personen van 23
jaar en ouder wordt in eerste aanleg een Wiw-dienstbetrekking voor twee jaar
aangeboden. In deze periode kan werkervaring worden opgedaan die het mogelijk
moet maken om door te stromen naar reguliere arbeid. Er moet echter worden
onderkend dat niet iedereen na twee jaar relevante werkervaring in staat zal
zijn reguliere arbeid te verrichten. Een deel van de doelgroep bestaat immers
uit een categorie personen die – alle inspanningen ten spijt –
een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt zal blijven houden. Voor personen
van wie na twee jaar wordt vastgesteld dat zij vooralsnog definitief op Wiw-arbeid
zijn aangewezen, wordt gemeenten de mogelijkheid geboden om hen een arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd aan te bieden, hetgeen overigens niet betekent dat doorstroming
op termijn niet aan de orde zou kunnen zijn. De wet bevat diverse bepalingen
die ook bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd gemeenten de mogelijkheid
biedt doorstroming te bevorderen. Het kabinet acht het echter niet opportuun
om personen die blijvend zijn aangewezen op gesubsidieerde arbeid, slechts
voor twee jaar een Wiw-dienstbetrekking te bieden. Dit is overeenkomstig het
beleid dat ten grondslag ligt aan de huidige banenpoolregeling. Deze motivering
is conform het advies nader uitgewerkt in de toelichting.3. De doelgroep Met dit wetsvoorstel, de ontwerp-Wet inschakeling werkzoekenden (Wiw),
worden twee regelingen die tot doel hebben de werkloosheid te bestrijden,
gecombineerd. Het betreft de Jeugdwerkgarantiewet (JWG) en de banenpoolregelingen.
Bovendien wordt naast Arbeidsvoorziening ook het gemeentebestuur bevoegd om
werkervaringsplaatsen te creëren. Andere regelingen ter bevordering van
de werkgelegenheid blijven zelfstandig naast de Wiw voortbestaan. De uitwerking
van dit stelsel roept enkele vragen op.a. Uitkeringsgerechtigden en anderenIn het algemene artikel 2 worden nevenschikkend drie groepen omschreven
waarvoor het gemeentebestuur een zorgplicht heeft:– langdurig werklozen (personen die langer dan 12 maanden staan
ingeschreven als werkzoekende);– uitkeringsgerechtigden, en– jongeren (gedefinieerd als: werklozen, jonger dan 23 jaar).Voor deze groepen geldt de algemene zorgplicht van het gemeentebestuur.
In de artikelen 3, 4 en 5 worden de verschillende voorzieningen die van gemeentewege
kunnen worden verstrekt ter uitvoering van die zorgplicht, nader uitgewerkt.
Voor jongeren en voor langdurig werklozen gelden daarnaast bijzondere regels,
uitgewerkt in de paragrafen 2 en 3 van hoofdstuk 3 van het wetsvoorstel.Uit het stelsel van het wetsvoorstel en de toelichting kan worden opgemaakt
dat de gemeentebesturen in hun werkgelegenheidsbeleid prioriteit moeten geven
aan werkloze jongeren en langdurig werklozen; de toelichting is op dit punt
echter weinig expliciet.Het wetsvoorstel presenteert de drie categorieën nevenschikkend,
maar feitelijk zal het erop neerkomen dat vrijwel alle langdurig werklozen
en «jongeren» ook uitkeringsgerechtigden zijn. De categorieën
jongeren en langdurig werklozen zijn dus praktisch gesproken subcategorieën
van de veelomvattende categorie «uitkeringsgerechtigden».Een deel van de uitkeringsgerechtigden zal bestaan uit volledig arbeidsongeschikten.
Dezen worden in het wetsvoorstel behandeld alsof zij werkzoekenden zijn, voor
wie het gemeentebestuur inschakeling in de arbeid moet nastreven. Voor hen
zullen echter vrijwel alleen de voorzieningen gericht op sociale activering
in aanmerking komen.De Raad adviseert in de toelichting aan te geven welke categorieën
uitkeringsgerechtigden er zijn, naast de categorieën jongeren en langdurig
werklozen, voor wie het gemeentebestuur op grond van het wetsvoorstel een
zorgplicht krijgt, en daarbij aan te geven wat voor voorzieningen per categorie
in aanmerking komen. Het verdient overweging deze categorieën in het
wetsvoorstel afzonderlijk te omschrijven, zonder vermijdbare overlapping met
de categorieën jongeren en langdurig werklozen, en voorts om de aanspraken
van volledig arbeidsongeschikten nauwkeuriger te regelen dan thans het geval
is.Verder verdient het aanbeveling in de toelichting nader aan te geven welke
categorieën – jongeren, langdurig werklozen en wellicht nog anderen –
prioriteit zouden moeten krijgen.b. Langdurig werklozenLangdurig werklozen en – wat genoemd wordt – «uitkeringsgerechtigden
in een vergelijkbare positie» komen slechts in aanmerking voor gesubsidieerde
arbeid, indien Arbeidsvoorziening heeft verklaard dat voor toeleiding naar
de arbeidsmarkt intensieve arbeidsinpassingstrajecten noodzakelijk zijn of
dat de afstand tot de arbeidsmarkt onoverbrugbaar is (artikel 12).Onduidelijk is wat wordt bedoeld met «uitkeringsgerechtigden in
een vergelijkbare positie». Er wordt niet geregeld wie bepaalt wie tot
deze categorie behoren en wat eigenlijk onder deze categorie kan worden verstaan;
ook de toelichting zwijgt hierover. Wellicht wordt gedoeld op de mogelijkheid
dat bij ministeriële regeling regels worden gesteld met betrekking tot
de gelijkstelling van personen met langdurig werklozen (artikel 1, tweede
lid). In dat geval is daar een uitdrukkelijke verwijzing naar artikel 1, tweede
lid, op haar plaats. Dit is onder meer van belang omdat anders niet duidelijk
is voor welke personen het gemeentebestuur alleen mag werken als er een verklaring
van Arbeidsvoorziening is, zoals bedoeld in artikel 12, eerste lid.De Raad adviseert de term «uitkeringsgerechtigden in een vergelijkbare
positie» op de genoemde punten te verduidelijken, of deze term te vermijden.c. Duur Wiw-dienstbetrekkingDe Wiw-dienstbetrekking met een langdurig werkloze moet worden aangegaan
voor twee jaar (artikel 13). De duur van een Wiw-dienstbetrekking met anderen
dan langdurig werklozen wordt daarentegen volledig vrijgelaten. Niet duidelijk
is waarom de wetgever bij voorbaat voor alle langdurig werklozen zou moeten
bepalen dat een duur van twee jaar het beste is, ook al gelet op het ontbreken
van een dergelijke termijn voor anderen dan langdurig werklozen.Mede gelet op de voorgestane decentralisatie en beleidsruimte voor gemeentebesturen,
verdient het aanbeveling artikel 13 op dit punt minder strikt te formuleren.3. Doelgroepa. Uitkeringsgerechtigden en anderenDe Raad merkt op dat de doelgroep van de wet breed is omschreven; deze
bestaat uit:– langdurig werklozen (personen die langer dan 12 maanden staan
ingeschreven als werkzoekende);– uitkeringsgerechtigden;– jongeren (werklozen jonger dan 23 jaar).De Raad constateert dat de subdoelgroepen elkaar overlappen en geeft in
overweging definities te hanteren die elkaar uitsluiten en om de aanspraken
van volledig arbeidsongeschikten nauwkeuriger te regelen. Daarnaast verdient
het aanbeveling om te verduidelijken welke categorieën prioriteit zouden
moeten krijgen.In artikel 2 worden de (sub)doelgroepen van de wet genoemd, die in artikel
1 nader zijn gedefinieerd, waarbij de uitkeringsgerechtigde wordt omschreven
als de persoon, die een uitkering ontvangt op grond van de Algemene bijstandswet,
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen, de Werkloosheidswet, de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet,
de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de Toeslagenwet, de Tijdelijke
wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria.De doelgroepomschrijving heeft inderdaad tot gevolg dat de subdoelgroepen
elkaar gedeeltelijk overlappen (een langdurig werkloze of jongere kan ook
uitkeringsgerechtigd zijn). Hiervoor is echter bewust gekozen ten einde te
voorkomen dat bepaalde uitkeringscategorieën of werklozen zonder uitkering
voor deelname aan de voorzieningen die de wet biedt worden uitgesloten. Overweging
daarbij is dat de Wiw fungeert als een sluitstuk van het gehele arbeidsmarktinstrumentarium
en daarmee in beginsel voor iedere werkloze/uitkeringsgerechtigde, die via
het reguliere instrumentarium niet aan de slag is gekomen, toegankelijk moet
zijn. De positie van geheel of gedeeltelijke arbeidsongeschikten wijkt daarin
niet af van de andere uitkeringsgerechtigden die de wet noemt. Ten aanzien
van de prioriteitsstelling kan worden opgemerkt dat die alleen geldt voor
jongeren (sluitende benadering). In de toelichting is de keuze voor de brede
doelgroepomschrijving nader gemotiveerd.b. Langdurig werklozenDe Raad verzoekt het begrip «uitkeringsgerechtigde in een vergelijkbare
positie» in artikel 12, eerste lid, te verduidelijken. Er is inderdaad
een relatie met de ministeriële regeling op grond van artikel 1, tweede
lid. De doelgroep langdurig werklozen heeft als kenmerk, dat ze al enige tijd
ingeschreven staan als werkloos werkzoekende bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.
Er zijn echter uitkeringsgerechtigden, die wel in een vergelijkbare positie
verkeren, maar (nog) niet zijn ingeschreven bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie,
zoals WAO-ers, van wie de arbeidsongeschiktheidsuitkering is beëindigd
na herkeuring. In de ministeriële regeling op grond van artikel 1, tweede
lid, zal nader worden geregeld wie als langdurig werkloos aangemerkt kan worden.
Daartoe behoren ook uitkeringsgerechtigden, die nog niet of zeer kort ingeschreven
zijn bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Het is inderdaad de bedoeling,
dat artikel 12, eerste lid, van toepassing is op de langdurig werklozen. De
verwijzing naar de uitkeringsgerechtigden zou kunnen vervallen. In de algemene
bepalingen over de voorzieningen is geregeld, dat de voorzieningen bedoeld
zijn voor langdurig werklozen en uitkeringsgerechtigden. In feite staat de
dienstbetrekking alleen open voor langdurig werklozen en jongeren. In artikel
4 is dit nu expliciet geregeld. De toelichting is waar nodig nog verduidelijkt.c. Duur Wiw-dienstbetrekking– De beperkte duur van de dienstbetrekking (artikel 13, eerste lid),
die overigens voor de gehele doelgroep geldt – behalve voor jongeren
zolang zij de leeftijd van 23 jaar nog niet hebben bereikt –, heeft
tot doel te kunnen bepalen of betrokkenen definitief op een Wiw-dienstbetrekking
zijn aangewezen of dat een reguliere arbeidsplaats meer passend is. De tijdelijkheid
van de arbeidsovereenkomst en de beloning op minimumloonniveau zijn tevens
een stimulans om te blijven zoeken naar regulier werk. Vanwege het belang
dat het kabinet hecht aan doorstroming naar regulier werk, is het voorstel
van de Raad om de gemeenten op dit onderdeel beleidsvrijheid te geven, niet
overgenomen.4. Het 40 000-banenplan Doel van de wet is, zo stelt de toelichting in paragraaf 1, om de gemeentebesturen
de mogelijkheid te bieden een samenhangend instrumentarium te ontwikkelen
voor het vergroten van de kansen van werklozen op werk. De vele benaderingen,
regelingen en instrumenten hebben geleid tot een totaal dat onoverzichtelijk
is, zo wordt betoogd. De gemeentebesturen krijgen bij de toepassing van de
instrumenten op grond van het wetsvoorstel een betrekkelijk grote beleidsruimte.De Raad stelt voorop dat deze verruiming van de beleidsruimte gunstig
beoordeeld kan worden. De gemeentebesturen zijn in het beoogde stelsel de
eerstaangewezenen om te bepalen welke instrumenten moeten worden ingezet bij
het stimuleren en begeleiden van werkzoekenden.Toch is ervan afgezien om het 40 000-banenplan (de verschillende
ministeriële regelingen Extra werkgelegenheid langdurig werklozen, ook
bekend als Melkert-I), voorzover dat door gemeenten wordt uitgevoerd, in de
Wiw onder te brengen. In het overleg met de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) opneming
in de Wiw bepleit (paragraaf 9 van de toelichting, Effecten wetsvoorstel).
In de toelichting wordt hier niet inhoudelijk op ingegaan.Er lijken goede redenen te bestaan om het 40 000-banenplan, voorzover
het door gemeenten wordt uitgevoerd, in de Wiw te integreren: de twee regelingen
voor gesubsidieerde arbeid vertonen sterke overeenkomsten. Het 40 000-banenplan
staat open voor personen die ten minste een jaar werkloos zijn; zij moeten
een reguliere arbeidsovereenkomst sluiten, waarbij zij in het eerste jaar
het minimumloon verdienen. De personen die ten minste een jaar werkloos zijn
vormen tevens één van de doelgroepen van de Wiw. Als zij een
Wiw-dienstbetrekking aanvaarden ontvangen zij het minimumloon (artikel 14,
tweede lid, onderdeel b). Voor de werkervaringsplaatsen is geen loonniveau
wettelijk voorgeschreven, maar in de huidige praktijk ligt het salaris veelal
net boven het minimumloon (paragraaf 5.3 van de toelichting, Werkervaringsplaatsen).De conclusie is dat het 40 000-banenplan sterk lijkt op de Wiw; er
is een overlapping in de doelgroep en in het soort werk. Het is dan niet geheel
consequent om de JWG, de banenpools en een deel van de werkervaringsplaatsen
samen te voegen in één wet, met ontschotting van de budgetten,
maar het gemeentelijke deel van het 40 000-banenplan te laten voortbestaan
binnen een aparte regeling met een afzonderlijk budget. Op dit punt lijkt
sprake te zijn van, wat paragraaf 1 van de toelichting noemt, moeilijk te
beargumenteren verschillen tussen twee regelingen. De Raad beveelt heroverweging
van dit onderdeel aan.4. Het 40.000-banenplanDe Raad beveelt aan om de keuze om de Regeling extra werkgelegenheid langdurig
werklozen («40 000-regeling») niet te integreren met de Wiw –
voor zover het door de gemeente wordt uitgevoerd – in heroverweging
te nemen, gezien de overlap in doelgroep en werksoort.Het kabinet heeft ervoor gekozen de 40 000-regeling niet met de wet
te integreren vanwege het afwijkende karakter van de regeling. De langdurig
werkloze/uitkeringsgerechtigde vormt het uitgangspunt van de Wiw. Deze heeft
een zodanige afstand tot de arbeidsmarkt dat indienstname door reguliere werkgevers
(vooralsnog) uitgesloten is. Alleen door middel van een detacheringsconstructie,
waarbij de inlener geen enkel risico loopt (disfunctioneren, salarisdoorbetaling
bij ziekte enz.) en een geringe inleenvergoeding, kan deze categorie werklozen
in staat worden gesteld werkervaring op te doen. Daarnaast gaat het om een
categorie langdurig werklozen die alleen met een loonkostensubsidie door een
reguliere werkgever in dienst zullen worden genomen.De Regeling extra werkgelegenheid voor langdurig werkloze heeft niet de
werknemer als uitgangspunt, maar de arbeidsplaats. De regeling beoogt in feite
niets anders dan een uitbreiding van de collectieve sector met 40 000
arbeidsplaatsen, waarbij het kabinet de maatschappelijk behoeften aan meer
veiligheid en zorg heeft gecombineerd met het bieden van een nieuw arbeidsmarktperspectief
voor laagopgeleide werklozen.Het enige bijzondere kenmerk hierbij ligt in het vereiste dat een langdurig
werkloze de arbeidsplaats inneemt. De werknemer treedt daarbij in dienst van
de reguliere werkgever die zo'n arbeidsplaats beschikbaar heeft, waarbij detacheringsconstructies
niet zijn toegestaan.Een heroverweging leidt dan ook niet tot de opvatting de 40 000-regeling
met de wet te integreren. In de toelichting is deze keuze nader gemotiveerd.5. Verdringing en concurrentieverstoring Artikel 6 beoogt te voorkomen dat reguliere banen worden verdrongen door
gesubsidieerde arbeid, en dat oneerlijke concurrentie tussen particuliere
ondernemingen optreedt. De toelichting merkt terecht op dat deze nadelige
effecten niet geheel en al zijn uit te sluiten; het gaat erom dat de risico's
op dit punt zo gering mogelijk zijn (paragraaf 5.5, Tegengaan van verdringing
en concurrentieverstoring). Daarover merkt de Raad het volgende op.a. Verdringing en concurrentieverstoring bij werkervaringsplaatsenHet valt op dat artikel 6 alleen geldt voor Wiw-dienstbetrekkingen, niet
voor de werkervaringsplaatsen van artikel 5. Deze beperking, die niet wordt
toegelicht, ligt niet voor de hand. Het behoort immers ook bij werkervaringsplaatsen
te gaan om gesubsidieerde plaatsen voor werknemers die geen regulier werk
kunnen verrichten.Het verdient aanbeveling de werkervaringsplaatsen ook onder de werking
van artikel 6 te brengen.b. Betekenis MededingingswetHet gevaar van concurrentieverstoring speelt volgens de toelichting «in
eerste aanleg» tussen ondernemingen onderling; wanneer een ondernemer
meent dat een ander oneigenlijke concurrentievoordelen heeft, dan biedt de
Mededingingswet de mogelijkheid dit aanhangig te maken bij de rechter, aldus
de toelichting (paragraaf 5.5, onder «Inleenvergoeding zodanig dat ...»).De ontwerp-Mededingingswet is als instrument voor dit doel niet beschikbaar,
zo moet de Raad vaststellen, want deze wet zal niet van toepassing zijn op
overheidssubsidies (artikel 6 van de ontwerp-Mededingingswet, kamerstukken
II 1995/96, 24 707, nr. 2); de toelichting zal dus moeten worden aangepast.In de toelichting zal verder, ook gezien het hierna gestelde over het
toezicht (punt 13), moeten worden uiteengezet dat hier een duidelijke verantwoordelijkheid
bij de gemeentebesturen ligt.c. Verdringing in de marktsectorHet gevaar van te veel verdringing is aanwezig. Bij de evaluatie van de
JWG, verricht in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(mei 1996), bleek uit een enquête onder werkgevers die JWG-plaatsen
ter beschikking hadden gesteld, dat een significant deel van de JWG-plaatsen
niet, zoals dat heet, additioneel was. Van deze werkgevers zou 23% voor alle
JWG-plaatsen iemand in dienst hebben genomen als de JWG niet zou bestaan,
3% voor een deel van de plaatsen. Vervolgens bleek dat voor 65% van de JWG-ers
geldt dat hun werk al werd gedaan voordat zij werden geplaatst. Van deze 65%
werkte volgens opgaven van de inleners ongeveer tweederde even snel als degenen
die het werk voorheen deden (bladzijden 93–95). Verdringing heeft zich
eveneens voorgedaan in de publieke sector, maar waarschijnlijk alleen op kleine
schaal (bladzijden 101–104).Deze gegevens wijzen erop dat het verschijnsel verdringing – dat,
zoals gezegd, niet geheel en al kan worden uitgesloten – zich in de
marktsector relatief vaak heeft voorgedaan. Het betekent dat in niet onbelangrijke
mate overheidsgelden zijn gebruikt met als effect dat regulier werk werd vervangen
door JWG-plaatsen.Het verdient daarom aanbeveling nader te onderzoeken of de gesignaleerde
verdringing vooral veroorzaakt wordt doordat de regels niet streng genoeg
zijn, doordat de uitvoering tekortschiet, dan wel door nog andere oorzaken
of een combinatie van factoren. Op basis daarvan kan vervolgens worden beslist
welke maatregelen moeten worden genomen. Ook is het van belang in de toelichting
inhoudelijk in te gaan op de gegevens die in de evaluatie naar voren zijn
gekomen.De Raad beveelt aan de toelichting aldus aan te passen.d. Bewaking maximumArtikel 6 bepaalt dat het aantal Wiw-dienstbetrekkingen in één
onderneming niet boven een bepaald percentage mag uitkomen. Als een onderneming
detacheringen regelt met meer dan één gemeentebestuur moeten
de betrokken gemeentebesturen hiervan op de hoogte zijn, wil daadwerkelijk
aan deze bepaling getoetst kunnen worden. Daarvoor is geen voorziening getroffen.Hiervoor zal nog een oplossing moeten worden gevonden.5. Verdringing en concurrentieverstoringa. Verdringing en concurrentieverstoring bij werkervaringsplaatsen De Raad wijst erop dat de verdringingstoets van artikel 6 alleen van
toepassing is op Wiw-dienstbetrekkingen en niet op de werkervaringsplaatsen.
Het verdient volgens de Raad aanbeveling de werkervaringsplaatsen ook onder
de werking van artikel 6 te brengen, omdat het zou gaan om gesubsidieerde
plaatsen voor werknemers die geen regulier werk verrichten.Anders dan dat de Raad veronderstelt gaat het bij werkervaringsplaatsen
wel om regulier werk. Een werknemer op een werkervaringsplaats heeft een arbeidsovereenkomst
met een reguliere werkgever, die op grond van artikel 5, eerste lid, een tijdelijke
loonkostensubsidie ontvangt. Vanwege deze loonkostensubsidie wordt gesproken
over gesubsidieerde arbeid.Omdat er sprake is van reguliere arbeid is er geen aanleiding om voor
werkervaringsplaatsen de verdringingstoets van artikel 6 te hanteren. Bovendien
is in artikel 5, tweede lid, mede voor Arbeidsvoorziening een rol in de acquisitie
van werkervaringsplaatsen weggelegd, waarbij het niet in het belang van de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie is om werkervaringsplaatsen te realiseren wanneer
deze arbeidsplaatsen ook zouden kunnen worden bezet met werknemers waarvoor
geen loonkostensubsidie wordt verstrekt.Ook kan worden gesteld dat het weinig waarschijnlijk is dat een werkgever
een werkervaringsplaats creëert door middel van interne verdringing,
waarbij zittend personeel de arbeidsplaats verliest.Voorts is de verdringingstoets op recent ontslag zoals geregeld in onderdeel
b van het eerste lid van artikel 6 ook aan de orde, indien de werkgever in
aanmerking komt voor de vermindering langdurig werkloze op grond van de Wet
vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WVA).
Dat zal veelal het geval zijn bij het in dienst nemen van een langdurig werkloze
op een werkervaringsplaats. Op grond van de WVA mag de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
geen verklaring langdurig werkloze afgeven, in geval van ontslag, zoals ook
geregeld is in genoemd onderdeel b.b. Betekenis MededingswetDe Raad heeft gelijk, dat de verwijzing naar de Mededingingswet als in
de toelichting niet meer juist is. De nieuwe Mededingingswet zal overigens
in artikel 24 wel een instrument bieden, omdat daarin geregeld is, dat het
ondernemingen verboden is misbruik te maken van een economische machtspositie.
Vervolgens regelt dat wetsvoorstel hoe tegen overtreding van dit verbod kan
worden opgetreden. Dit verbod richt zich echter alleen op ondernemingen en
niet op Ministers, die door beleidsmaatregelen de concurrentieverhoudingen
verstoren. De belangrijkste juridische weg is de civiele procedure van onrechtmatige
daad. In het belang van die procedure kan duidelijke normstelling op dit punt,
waarop een klager zich in rechte kan beroepen behulpzaam zijn. Daarom zal
in het kader van dit wetsvoorstel niet alleen in artikel 6 bepaald worden,
dat de prijs, die voor de werknemer wordt bedongen bij het ter beschikkingstellen
van die werknemer de concurrentieverhoudingen niet onverantwoord mag beïnvloeden,
maar ook dat voor de ten gevolge van de arbeid van de werknemer geleverde
diensten of goederen een vergoeding moet wordt gevraagd die de concurrentieverhoudingen
niet onverantwoord beïnvloedt. Deze norm zou zich ook kunnen richten
tot de werkgever die de werknemer in dienst heeft genomen op een werkervaringsplaats.
Daartoe is aan artikel 6 een nieuw derde lid toegevoegd.In de toelichting zal uiteengezet worden dat de toetsing aan deze norm
onderwerp kan zijn van een civiel geding. Voorts wordt aangegeven wanneer
het toezicht zich hiertoe uitstrekt. Het toezicht wordt, zoals de Raad ook
stelt, begrensd door de vraag in hoeverre de gemeente verantwoordelijk is
voor het voorkomen van concurrentieverstoringen.c. Verdringing in de marktsectorDe Raad geeft aan dat uit de Evaluatie van de Jeugdwerkgarantiewet (JWG)
blijkt dat een significant deel van de JWG-plaatsen niet additioneel was.
Het verschijnsel van verdringing heeft zich in de marktsector relatief vaak
voorgedaan. De Raad beveelt daarom aan na te gaan of de verdringing wordt
veroorzaakt doordat de regels niet streng genoeg zijn, de uitvoering te kort
schiet of door andere factoren. Voorts beveelt de Raad aan om in de toelichting
in te gaan op de uitkomsten van de Evaluatie JWG.Uit de Evaluatie JWG komt weliswaar naar voren dat er in zekere mate sprake
is van verdringing, maar hierbij geldt een relativering. Het onderzoeksrapport
spreekt over indicaties van verdringing en concurrentievervalsing. Harde uitspraken
worden niet gedaan. Het kabinet onderkent evenwel het belang van beperking
van verdringing en budget- en concurrentievervalsing. In de toelichting zal
nader worden ingegaan op de uitkomsten van de evaluatie en in breder perspectief
op de wijze waarop ongunstige bijverschijnselen van gesubsidieerde arbeid
zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen.d. Bewaking maximumDe Raad veronderstelt dat een specifieke voorziening getroffen dient te
worden voor de situatie dat een onderneming detacheringen regelt met meer
dan één gemeentebestuur.Allereerst kan worden opgemerkt dat het in de rede ligt dat gemeentebesturen
uitsluitend in overleg met de andere gemeente die het aangaat, detacheringen
bij ondernemingen in een andere gemeente realiseren. Dit zal onderling worden
afgestemd. Het kan echter voorkomen dat een onderneming in meer dan één
gemeente gevestigd is, waardoor er per definitie, zonder dat onderlinge afstemming
reëel mogelijk is, door verschillende gemeentebesturen bij één
onderneming kan worden geplaatst. Dit betekent niet dat het toetsen aan de
bepaling dat het aantal Wiw-dienstbetrekkingen in één onderneming
niet boven een bepaald percentage mag uitkomen, niet meer mogelijk is. Het
gemeentebestuur dient bij de werving van een concrete inleenplaats zich ervan
te vergewissen dat de plaatsing aan de bepalingen van artikel 6, eerste lid
en de daarop gebaseerde algemene maatregel van bestuur voldoet. Wat het maximumpercentage
Wiw-werknemers in een onderneming betreft kan het gemeentebestuur de onderneming
verzoeken schriftelijk te verklaren dat het maximumpercentage Wiw-ers in de
onderneming niet wordt overschreden. In de wettekst is nu expliciet verwoord
dat het voldaan hebben aan de vereiste dat het aantal Wiw-ers een bepaald
percentage niet overschrijdt, uit een schriftelijke verklaring van de ondernemer
moet blijken. Deze verklaring kan onderdeel uitmaken van de detacheringsovereenkomst.6. De «sluitende benadering» bij jongeren In vervolg op de «sluitende aanpak» onder de JWG introduceert
het wetsvoorstel de «sluitende benadering» voor jongeren. Het
gemeentebestuur en Arbeidsvoorziening zijn op grond van artikel 9 verplicht
om voor iedere werkloze jongere die om een uitkering heeft verzocht of die
als werkzoekende staat ingeschreven, een zogeheten «traject» vast
te stellen, gericht op de inschakeling in het arbeidsproces, tenzij de betrokkene
onder het stelsel van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) valt (artikel 10).
Ter uitvoering van zo'n «traject» moet de gemeente de jongere
binnen een jaar een zogenaamde Wiw-dienstbetrekking aanbieden, tenzij andere
voorzieningen gericht op het vergroten van de mogelijkheden van inschakeling
in het arbeidsproces meer aangewezen zijn. Binnen zo'n dienstbetrekking dient
de jongere te worden gedetacheerd bij een particuliere werkgever of bij een
overheidsinstelling (artikel 4, tweede lid).Het gebruik van de term «sluitende benadering» kan de indruk
wekken dat deze voorziening niet alleen beoogt sluitend te zijn, maar dat
zij dat ook zal zijn. Ook de toelichting gaat van die veronderstelling uit
(paragraaf 2.3, onder «Een nieuwe benadering voor jongeren»).
De Raad heeft zich afgevraagd of deze verwachting gewettigd is.In de evaluatie van de JWG worden op bladzijde iii-iv cijfers gegeven
voor de periode medio 1993 tot september 1994. In die periode behoorden 92 000
jongeren tot de doelgroep van het «activerend arbeidsmarktbeleid»
(waarvan de JWG een onderdeel is). Van hen vonden 60 000 personen binnen
een jaar een baan of een reguliere opleidingsplaats. Een deel van deze 60 000
personen behoorde eigenlijk ook al tot de doelgroep van de JWG, omdat het
doel van de JWG is, dat jongeren binnen een jaar werk of reguliere scholing
vinden (bladzijde 17 van het rapport). Wordt echter eenvoudshalve aangenomen
dat het verschil tussen 92 000 en 60 000 de doelgroep vormde van
de JWG, dan concludeert het rapport dat van deze doelgroep van circa 32 000
personen er 22 000 doorstroomden naar de JWG, terwijl 11 000 personen
ten minste enige tijd langdurig werkloos zijn geweest. Dit betekent dat in
de genoemde periode de sluitende aanpak niet werd bereikt: de score was ongeveer
tweederde.Uitgaande van deze ervaringen zal een sluitende benadering alleen te realiseren
zijn als het aantal vervulbare Wiw-dienstbetrekkingen voor jongeren substantieel
wordt uitgebreid. In de toelichting wordt nauwelijks ingegaan op de vraag
of daarvoor de mogelijkheden bestaan of kunnen worden geschapen. Het is de
Raad bovendien opgevallen dat in de toelichting het aantal jongeren met een
Wiw-dienstbetrekking in 1997 wordt geraamd op 24 000 – wat niet
wezenlijk meer is dan de 22 000 die in de periode 1993–1994 werden
geteld – en dat het aantal structureel wordt geraamd op 25 000
(paragraaf 7.4, onder «Jongeren»). Ervan uitgaande dat de doelgroep
in feite meer dan 30 000 personen zal omvatten, lijkt de toelichting
er dus ook van uit te gaan dat de sluitende benadering niet gehaald zal worden.Of een stijging van het aantal Wiw-dienstbetrekkingen voor jongeren mogelijk
is, zal er met name van afhangen of de gemeentebesturen er in zullen slagen
om nog meer gesubsidieerde arbeidsplaatsen te vinden, die bovendien moeten
aansluiten bij de mogelijkheden en beperkingen van de betrokken jongeren.
Daarbij moet bedacht worden dat de vraag naar gesubsidieerde arbeidsplaatsen
groot is. Het aantal gesubsidieerde banen onder de Wiw moet volgens de minister
stijgen van 49 000 in 1997 naar 57 000 in het jaar 2000 (paragraaf
9, van de toelichting, onder «Effecten voor de werkgelegenheid en de
arbeidsmarkt»). Buiten de Wiw is er nog het 40 000-banenplan, dat
voor de periode tot en met 1998 eveneens beslag legt op de ruimte voor gesubsidieerd
werk.De Raad wijst nog op een ander punt in verband met artikel 9. Het tweede
lid bepaalt dat een dienstbetrekking moet worden aangeboden uiterlijk binnen
een jaar. De termijn die het gemeentebestuur daarmee wordt gegund sluit aan
bij het doel van het wetsvoorstel, dat ook wat de jongeren betreft alleen
het oog heeft op degenen die niet op eigen kracht binnen een redelijke termijn
werk weten te vinden.Het komt de Raad voor dat dit laatste expliciet in het wetsvoorstel tot
uitdrukking zou moeten komen; bijvoorbeeld door te bepalen dat het stelsel
van artikel 9 alleen van toepassing is op jongeren die langer dan een bepaalde
termijn – bijvoorbeeld drie of zes maanden – een uitkering genieten
of als werkloos werkzoekende zijn ingeschreven. Daarnaast zou een inspanningsverplichting
kunnen worden opgenomen ten aanzien van die jongeren van wie van meet af duidelijk
is dat zij vrijwel geen kans hebben om in het arbeidsproces ingeschakeld te
raken. Indien bovendien de plicht tot aanbieding van een dienstbetrekking, bedoeld
in het tweede lid, de vorm zou krijgen van een uiterste-inspanningsverplichting
(«Het gemeentebestuur biedt ... zo enigszins mogelijk binnen een jaar
... een dienstbetrekking aan»), dan komen de voorzieningen als geheel
dichter in de buurt van wat niet alleen nodig maar ook mogelijk is. De Raad
geeft daarom in overweging het wetsvoorstel in deze zin aan te passen en daarnaast
in de toelichting een meer realistische toonzetting te betrachten. Het vorenstaande
laat overigens onverlet wat bij punt 9, onder b, nog zal worden opgemerkt
over enkele onderdelen van artikel 9.6. Sluitende benadering voor jongeren De Raad vraagt zich af of de verwachting gewettigd is dat de sluitende
benadering van jongeren ook daadwerkelijk sluitend zal zijn. In dit verband
wijst de Raad op de uitkomsten van de Evaluatie JWG waaruit blijkt dat ten
minste 11 000 jongeren gedurende enige tijd langdurig werkloos zijn geweest
en desalniettemin niet in de JWG zijn opgenomen. De Raad concludeert hieruit
dat de score van de sluitende aanpak tweederde is. De sluitende benadering
zal volgens de Raad dan ook alleen te realiseren zijn wanneer het aantal vervulbare
Wiw-dienstbetrekkingen voor jongeren substantieel wordt uitgebreid. De Raad
wijst er in dit verband nog op dat in de toelichting op de Wiw het aantal
jongeren met een Wiw-dienstbetrekking voor 1997 werd geraamd op 24 000
jongeren, terwijl de doelgroep meer dan 30 000 jongeren zou omvatten.
De Raad concludeert hieruit dat in de toelichting zelf kennelijk ook niet
wordt uitgegaan van de realisatie van de sluitende benadering.De Raad legt op basis van de Evaluatie JWG een verband tussen het niet
realiseren van de sluitende aanpak en het niet plaatsen van jongeren in de
JWG, die daardoor ten onrechte (gedurende enige tijd) een bijstandsuitkering
ontvangen. Anders dan de Raad veronderstelt komt het niet plaatsen van jongeren
in de JWG niet voort uit een gebrek aan garantiebanen. Uit de evaluatie blijkt
dat er voor de 22 000 jongeren 45 000 garantiebanen beschikbaar
waren. De suggestie van de Raad dat de sluitende benadering alleen kan worden
gerealiseerd wanneer het aantal Wiw-dienstbetrekkingen substantieel wordt
uitgebreid vindt dan ook geen onderbouwing in de evaluatie.Daarnaast gaat de Raad er ten onrechte van uit dat de sluitende benadering
alleen wordt gerealiseerd wanneer alle jongeren na een bepaalde termijn op
een dienstbetrekking worden geplaatst. De sluitende benadering heeft evenwel
betrekking op het vaststellen van een traject voor de jongere. Indien een
traject ten behoeve van de jongere is vastgesteld betekent dit dat de sluitende
benadering op die jongere van toepassing is. Een Wiw-dienstbetrekking moet
niet worden gezien als een doel op zich zelf, maar als een onderdeel van een
traject dat er op is gericht om de jongere op zo kort mogelijke termijn uit
te laten stromen naar reguliere arbeid of scholing. In die zin is de dienstbetrekking
gelijkwaardig aan andere instrumenten die kunnen worden ingezet in het kader
van een traject. De realisatie van de sluitende benadering kan dan ook niet
alleen worden afgelezen aan de hand van de gerealiseerde Wiw-dienstbetrekkingen.Dat in de toelichting op het wetsontwerp slechts wordt gesproken van 24 000
dienstbetrekkingen voor 1997, terwijl het aantal jongeren in de Wiw volgens
de Raad meer dan 30 000 jongeren bedraagt, volgt uit de aanname dat 24 000
jongeren een Wiw-dienstbetrekking krijgen en de overige jongeren een ander
trajectonderdeel volgen.De aanpak ingevolge de sluitende benadering in de Wiw is werkelijk nieuw.
Niet alleen verdwijnen de schotten tussen de drie fasen van het Activerend
Arbeidsmarktbeleid voor Jongeren (Memorie van toelichting, par. 2.3.), maar
ook de schotten tussen JWG-dienstbetrekking en JWG-voorbereidingsfase. Op
het moment dat een jongere zich meldt als werkloos werkzoekende of een beroep
doet op een uitkering vindt een gezamenlijke intake plaats door de gemeente
en de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Op basis van de intake wordt een traject
gericht op uitstroom voor de jongere vastgesteld. Voor een zeer kansrijke
jongere kan een dergelijk traject worden beperkt tot het volgen en stimuleren
van het sollicitatiegedrag, voor een minder kansrijke jongere kan een traject
worden uitgezet gericht op verbetering van de arbeidskansen, onder andere
door scholing en/of werkervaring, en voor jongeren die vooralsnog niet beschikbaar
zijn voor de arbeidsmarkt kan eerst een hulpverleningstraject worden opgezet.
Gemeente en Arbeidsvoorziening zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het
totale traject en daarmee voor de realisatie van de sluitende benadering.De nieuwe benadering betekent dan ook dat de categorie jongeren die in
de huidige situatie niet zijn terechtgekomen in de JWG, maar een bijstandsuitkering
hebben ontvangen, ingevolge de Wiw automatisch onder de sluitende benadering
vallen. Slechts jongeren die geen uitkering ontvangen én zich niet
als werkloos werkzoekende laten registreren kunnen buiten de sluitende benadering
vallen.Concluderend kan worden gesteld dat de sluitende benadering in de zin
van deze wet dan ook niet meer, maar vooral ook niet minder betekent, dan
dat met elke werkloze of uitkeringsgerechtigde jongere een traject is vastgesteld
en in het dossier van de jongere is vastgelegd, waarbij tevens is opgenomen
de instantie die voor dat onderdeel van het traject verantwoordelijkheid draagt.
Op deze wijze kan naar verwachting van het kabinet wel degelijk een sluitende
benadering worden gerealiseerd.De Raad stelt voor om in artikel 9 expliciet op te nemen dat een jongere
slechts op een dienstbetrekking kan worden geplaatst indien een jongere een
nader vast te stellen periode werkloos werkzoekend is geweest, dan wel gedurende
een bepaalde periode een uitkering heeft ontvangen. In samenhang daarmee adviseert
de Raad om een inspanningsverplichting op te nemen voor jongeren van wie op
voorhand is vast te stellen dat zij vrijwel geen kans hebben om in het arbeidsproces
ingeschakeld te worden.Dit voorstel doet de Raad kennelijk vanuit de gedachte dat de sluitende
benadering onder druk komt te staan vanwege een mogelijk te gering aanbod
van Wiw-dienstbetrekkingen. Zoals hiervoor is aangegeven moet de sluitende
benadering breder worden gezien dat het plaatsen van jongeren op een dienstbetrekking.
Tevens bestaat er vooralsnog een groot overschot aan garantieplaatsen en zijn
er voldoende mogelijkheden om het aantal garantieplaatsen verder uit te breiden.Het kabinet meent dan ook dat de sluitende benadering ingevolge deze wet
kan worden gerealiseerd en neemt dan ook het advies van de Raad op dit punt
niet over.7. Leegloop Jongeren met wie een Wiw-dienstbetrekking is gesloten moeten ook daadwerkelijk
worden gedetacheerd. Om de «leegloop» (dienstbetrekking zonder
detachering), die zich in de praktijk van de JWG bleek voor te doen, terug
te dringen werd bij een wijziging van de JWG met ingang van 1 september 1994
de zogeheten voorbereidingsfase geïntroduceerd, waarin de jongere door
scholing of andere activiteiten zijn kansen op de arbeidsmarkt kan vergroten;
bovendien werd de marktsector voor de JWG opengesteld.Uit de evaluatie van de JWG blijkt dat deze maatregelen wel effect hebben
gehad, maar nog niet voldoende. De leegloop daalt, maar lag medio 1995 toch
nog rond 20%. Daarvan was ongeveer 9% langdurig, dat wil zeggen: langer dan
drie maanden (bladzijde b-18 van de evaluatie).In de toelichting op het voorliggende wetsvoorstel wordt aan het vraagstuk
van de leegloop geen aandacht besteed. De Raad acht het van belang dat dit
alsnog geschiedt, en dat daarbij onder meer wordt ingegaan op de vraag of
met het nieuwe systeem de leegloop verder kan worden teruggedrongen.7. LeegloopDe Raad stelt voor om in de toelichting een passage op te nemen met betrekking
tot de leegloop. De Raad merkt hierbij op dat ingevolge de JWG een aantal
maatregelen is getroffen om de leegloop terug te dringen. Deze maatregelen
hebben weliswaar geleid tot een daling van de leegloop tot 20% medio 1995
en van de langdurige leegloop tot 9%, maar dit is naar de mening van de Raad
nog niet voldoende.Het kabinet is eveneens van mening dat leegloop zoveel mogelijk moet worden
voorkomen. Hierbij dient evenwel te worden aangetekend dat het kabinet er
enig begrip voor heeft dat zich een situatie kan voordoen dat niet in alle
gevallen direct na beëindiging van een detachering een nieuwe detacheringsplaats
voor handen is. De flexibilisering van de plaatsingsduur biedt gemeenten wel
meer mogelijkheden om een nieuwe plaatsing direct te laten aansluiten. Daarmee
kan deze frictie-leegloop verder worden beperkt.Om de langdurige leegloop te voorkomen blijven de bepalingen die hieromtrent
in de JWG zijn opgenomen in de Wiw gehandhaafd.Overeenkomstig het advies van de Raad zal een passage over het tegengaan
van leegloop in de toelichting worden opgenomen.B. Verhouding tussen uitvoerende instanties8. Inleiding Naast de gemeentebesturen houdt ook Arbeidsvoorziening belangrijke verantwoordelijkheden
om werkzoekenden naar de arbeidsmarkt te leiden. De structuur en de taken
van Arbeidsvoorziening worden binnenkort, met de verwachte inwerkingtreding
de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet 1996 (kamerstukken I 1995/96, 24 450,
nr. 317), ingrijpend gewijzigd.De gemeentebesturen en Arbeidsvoorziening hebben sterk overlappende verantwoordelijkheden
waar het gaat om het aan werk helpen van werkzoekenden. Het is van groot belang
dat duidelijk is waarvoor elk van de instanties verantwoordelijk is, en dat
de bepalingen in de verschillende wetten de kansen op goede samenwerking zo
groot mogelijk maken. De Raad heeft moeten vaststellen dat op deze twee punten
de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet 1996 en de Wiw niet goed op elkaar aansluiten.
Afstemming van het onderhavige voorstel op de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet
1996 is noodzakelijk, zoals uit het vervolg zal blijken.9. Taakafbakening tussen gemeentebestuur en Arbeidsvoorziening In dit punt vergelijkt de Raad de taakomschrijvingen van Arbeidsvoorziening
en de gemeentebesturen (a), en bespreekt hij in het bijzonder hoe het systeem
van de Wiw bij werkervaringsplaatsen uitwerkt (b). In onderdeel c wordt de
conclusie getrokken.a. In de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet 1996 (kamerstukken I 1995/96,
24 450, nr. 317) wordt over de taken en verantwoordelijkheden van Arbeidsvoorziening
het volgende geregeld. Arbeidsvoorziening heeft tot doel het bevorderen van
de aansluiting tussen vraag en aanbod van arbeidskrachten op de arbeidsmarkt,
in het bijzonder door dienstverlening aan moeilijk plaatsbare werkzoekenden
(artikel 3 van de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet 1996). De taken van Arbeidsvoorziening
worden niet gedifferentieerd naar categorieën van werkzoekenden; het
verschil tussen moeilijk plaatsbare werkzoekenden en andere werkzoekenden
is dus alleen een kwestie van prioriteitstelling.Artikel 4, eerste lid, omschrijft welke taken Arbeidsvoorziening «in
elk geval» verricht. De in dit verband belangrijkste taken zijn:– arbeidsbemiddeling, en– het geschikt maken van (met name moeilijk plaatsbare) werkzoekenden
voor inschakeling in de arbeid, in het bijzonder door scholing.De taak van het gemeentebestuur in de Wiw wordt bepaald door drie elementen:1°. de algemene zorgplicht van de gemeente voor werkzoekenden;2°. de bijzondere regels voor de drie categorieën van werkzoekenden
in de Wiw;3°. bij de taakuitvoering: de plicht om het bemiddelen voor werkervaringsplaatsen
uit te besteden.Deze drie elementen zullen achtereenvolgens worden besproken.Ad 1°. De algemene zorgplicht van de gemeente voor werkzoekenden.De taken van het gemeentebestuur zijn (de artikelen 3, 4 en 5):– zorgdragen voor voorzieningen die sociale activering en een zelfstandige
bestaansvoorziening bevorderen en die kunnen leiden tot inschakeling in het
arbeidsproces, en– aanbieden van gesubsidieerd werk in de vorm van detacheringsplaatsen
of werkervaringsplaatsen.De taken van Arbeidsvoorziening en die van de gemeentebesturen vertonen
grote overlappingen. Het verschil tussen «het geschikt maken [van werkzoekenden]
voor inschakeling in de arbeid» en het zorgdragen voor «voorzieningen
die ... kunnen leiden tot inschakeling in het arbeidsproces» lijkt vooral
een kwestie van formulering te zijn. Bovendien kunnen zowel het gemeentebestuur
als Arbeidsvoorziening zich bezighouden met scholing.De doelgroep waarop deze taken betrekking hebben omvat alle uitkeringsgerechtigden.
Ook de doelgroepen van de Arbeidsvoorzieningswet en de Wiw komen dus in hoge
mate overeen.Ad 2°. De bijzondere regels voor de drie categorieën werkzoekenden
in de Wiw.De taakafbakening tussen Arbeidsvoorziening en gemeentebestuur is per
categorie van de Wiw-doelgroep verschillend uitgewerkt.– Bij jongeren hebben Arbeidsvoorziening en het gemeentebestuur
tot taak om gezamenlijk een «traject» vast te stellen dat is gericht
op inschakeling in de arbeid (artikel 9, eerste lid). In de toelichting wordt
geconstateerd dat de JWG met de invoering van de voorbereidingsfase (in 1994)
«wederom complexer» is geworden. Daarom wordt nu, met de Wiw,
de splitsing in fasen opgeheven; gemeentebestuur en Arbeidsvoorziening worden
gezamenlijk verantwoordelijk voor het hele traject. De Minister ziet als voordelen
van deze wijziging dat de gemeente en Arbeidsvoorziening flexibeler kunnen
werken, en dat de betrokken organisaties geen passieve houding kunnen aannemen
tijdens een fase waarin zij niet verantwoordelijk zijn (paragraaf 2.3 van
de toelichting, Het activerend arbeidsmarktbeleid voor jongeren).– Bij uitkeringsgerechtigden die niet vallen in de categorieën
jongeren en langdurig werklozen geldt in beginsel hetzelfde als bij jongeren,
al wordt voor hen geen «sluitende benadering» voorgeschreven.
Ook voor deze categorie bestaat een gezamenlijke verantwoordelijkheid, terwijl
bovendien de taken grotendeels identiek zijn.– De taakafbakening lijkt bij de categorie langdurig werklozen de
grootste complicaties te geven.Het gemeentebestuur mag aan langdurig werklozen die ouder zijn dan 23
jaar alleen gesubsidieerde arbeid verschaffen als Arbeidsvoorziening schriftelijk
heeft verklaard dat voor toeleiding naar de arbeidsmarkt intensieve arbeidsinpassingstrajecten
noodzakelijk zijn of dat de afstand tot de arbeidsmarkt onoverbrugbaar is
(artikel 12, eerste lid). Wordt deze bepaling bezien tegen de achtergrond
van de hiervoor, onder a, besproken bepalingen, dan ontstaat het volgende
beeld: Arbeidsvoorziening kan zich richten op alle werkzoekenden, maar moet
prioriteit geven aan moeilijk plaatsbare werkzoekenden. Het gemeentebestuur
heeft een zorgplicht voor – onder meer – langdurig werklozen,
maar alleen voor die langdurig werklozen van wie Arbeidsvoorziening heeft
vastgesteld dat ze kort gezegd op korte termijn niet plaatsbaar zijn.Bij de parlementaire behandeling van de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet
1996 is met zoveel woorden betoogd dat Arbeidsvoorziening verantwoordelijk
is voor alle werkzoekenden. Dit blijkt uit de toelichting als geheel, en wordt
met name bevestigd waar wordt aangegeven dat de dienstverlening door Arbeidsvoorziening
algemeen toegankelijk moet zijn voor alle werkzoekenden, omdat daarmee uitvoering
wordt gegeven aan Verdrag nr. 88 van de Internationale Arbeidsorganisatie
(kamerstukken II 1995/96, 24 450, nr. 3, blz.10–12). In deze systematiek
vormen de «moeilijk plaatsbare werkzoekenden», aan wie Arbeidsvoorziening
prioriteit moet geven, de moeilijkste categorie werkzoekenden.In de nota Stroomlijning van gesubsidieerde arbeid van 24 augustus 1995
(kamerstukken II 24 437, nr. 2) en in het voorliggende wetsvoorstel komt
echter een heel ander beeld naar voren. Blijkens de nota Stroomlijning wordt
thans geëxperimenteerd met een splitsing van het bestand van Arbeidsvoorziening
in vier categorieën; de zogenoemde categorie D betreft personen «waarvoor
Arbeidsvoorziening geen adequaat instrumentarium meer heeft.» Zij zijn
«vooralsnog aangewezen op gesubsidieerde arbeid, de zorgfunctie van
de gemeente of andere vormen van ondersteuning» (kamerstukken II 24 437,
nr. 2, blz. 3).Elders in de nota Stroomlijning wordt gesteld dat de doelgroep van de
Wiw zich beperkt tot delen van de C- en de D-categorie (bladzijde 10). En
uit artikel 12 van het wetsvoorstel blijkt dat er kennelijk een nog moeilijker
categorie is dan de «moeilijk plaatsbare werkzoekenden», of wellicht
een bijzondere subcategorie, hiervoor getypeerd als «op korte termijn
niet plaatsbare werkzoekenden». Voor hen eindigt kennelijk de verantwoordelijkheid
van Arbeidsvoorziening voorlopig. Aldus ontstaat een beeld dat inhoudt dat
er voor de groep langdurig werklozen geen gezamenlijke verantwoordelijkheid
van Arbeidsvoorziening en de gemeentebesturen is, maar dat de gemeentebesturen
verantwoordelijk worden voor de moeilijkste gevallen en Arbeidsvoorziening
voor alle anderen. Het ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet gaat hier echter niet
van uit.Ad 3°. De plicht om het bemiddelen voor werkervaringsplaatsen uit
te besteden.Op het punt van de werkervaringsplaatsen krijgt het gemeentebestuur wel
een verantwoordelijkheid, maar niet de bevoegdheid om de uitvoering zelf ter
hand te nemen.Op dit moment is alleen Arbeidsvoorziening bevoegd om werkervaringsplaatsen
tot stand te brengen. De laatste jaren zijn, volgens de memorie van toelichting,
heel weinig van zulke plaatsen tot stand gekomen, mede doordat de kosten van
deze plaatsen voor Arbeidsvoorziening relatief hoog zijn; de gemeentebesturen
krijgen daarom nu naast Arbeidsvoorziening de taak om werkervaringsplaatsen
tot stand te brengen (paragraaf 5.3, Werkervaringsplaatsen). Zij moeten echter
Arbeidsvoorziening of een derde inschakelen bij het bemiddelen voor werkervaringsplaatsen
(artikel 5, tweede lid).Dit roept allereerst de vraag op waarom het niet aan de gemeentebesturen
wordt overgelaten om te bepalen of zij ook zelf de bemiddeling voor werkervaringsplaatsen
ter hand willen nemen. Daartoe is te meer aanleiding, nu de gemeentebesturen
wel bevoegd zijn om te bemiddelen voor Wiw-dienstbetrekkingen. Het is niet
onaannemelijk dat de expertise die bij de gemeenten op dit gebied al is opgebouwd,
voldoende is om ook de bemiddeling voor werkervaringsplaatsen aan de gemeentebesturen
te kunnen opdragen. Dat zou bovendien passen in de ruimere armslag voor de
gemeentebesturen die met het wetsvoorstel wordt voorgestaan.In de toelichting wordt als motivering slechts gesteld dat het niet wenselijk
is dat naast Arbeidsvoorziening nieuwe bemiddelingsstructuren ontstaan die
met publieke middelen worden gefinancierd (paragraaf 5.3 van de toelichting,
onder «Werkervaringsplaatsen in het kader van de WIW»). Dit enkele
argument overtuigt niet. Het monopolie van Arbeidsvoorziening is immers feitelijk
al doorbroken, nu de gemeentebesturen naast Arbeidsvoorziening ook derden
mogen inschakelen. Het geheel overziend stelt de Raad vast dat Arbeidsvoorziening in de nieuwe
opzet de bemiddelingstaak grotendeels zal blijven uitoefenen, maar dat prioriteitstelling
en financiering door de gemeentebesturen geschieden. Dit zou zelfs zo kunnen
worden opgevat dat de betrokkenheid van gemeentebesturen bedoeld is om te
verzekeren dat Arbeidsvoorziening voldoende werk maakt van deze taak. Dat
lijkt de Raad een weinig gelukkig stelsel.b. Ten aanzien van werkervaringsplaatsen zijn er nog enkele andere onduidelijkheden.1°. Het gemeentebestuur moet elke jongere binnen een jaar een Wiw-dienstbetrekking
aanbieden, tenzij andere voorzieningen meer aangewezen zijn (artikel 9) of
de jongere onder het WSW-stelsel valt. Aannemelijk is dat onder die «andere
voorzieningen» ook werkervaringsplaatsen moeten worden gerekend, maar
duidelijk is dat niet. Evenmin is duidelijk waarom er bij jongeren een stelselmatige
voorkeur bestaat voor een Wiw-dienstbetrekking boven werkervaringsplaatsen,
terwijl die voorkeur bij de andere groepen niet bestaat. Misschien werkt hier
de opzet van de huidige JWG nog door, maar in het nieuwe regime van de Wiw
is zo'n historisch overblijfsel toch niet op zijn plaats. Het lijkt juister
om de voorkeur voor het één of het ander per geval aan de beoordeling
van het gemeentebestuur over te laten.2°. Ook ten aanzien van werkervaringsplaatsen voor langdurig werklozen
roept het voorgestelde systeem vragen op. Het gemeentebestuur mag zich alleen
met langdurig werklozen bezighouden voorzover het personen betreft «waarvoor
Arbeidsvoorziening geen adequaat instrumentarium meer heeft» (zoals
het wordt verwoord in de nota Stroomlijning); dit zou de verdere invulling
kunnen zijn van het door Arbeidsvoorziening te voeren beleid bij het verstrekken
van verklaringen krachtens artikel 12, eerste lid. De bemiddeling voor werkervaringsplaatsen
moet echter door Arbeidsvoorziening of door derden geschieden (artikel 5,
tweede lid); daaruit zou moeten volgen dat Arbeidsvoorziening op dit punt
nog wel mogelijkheden heeft.c. Het voorgaande overziende concludeert de Raad als volgt.De doelgroepen van Arbeidsvoorziening en van de gemeentebesturen op grond
van het wetsvoorstel overlappen elkaar sterk, en ook de taken komen in hoge
mate overeen. Het gevaar is dat onduidelijk wordt welke instantie voor welke
activiteit verantwoordelijk is.Wat één categorie van de doelgroepen, de langdurig werklozen,
betreft ligt de situatie nog gecompliceerder. De ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet
1996 regelt met zoveel woorden dat Arbeidsvoorziening prioriteit moet toekennen
aan de zorg voor de moeilijkste groep, daar omschreven als «moeilijk
plaatsbare werkzoekenden». In de Wiw wordt echter, zoals mede blijkt
uit de nota Stroomlijning, de verantwoordelijkheid voor de groep met de grootste
afstand tot de arbeidsmarkt volledig toebedeeld aan de gemeentebesturen, terwijl
de overige langdurig werklozen alleen de verantwoordelijkheid van Arbeidsvoorziening
worden. Op dit punt zijn de twee wetsvoorstellen onderling inconsistent.De gemeentebesturen worden naast Arbeidsvoorziening verantwoordelijk voor
de bemiddeling voor werkervaringsplaatsen, maar zij mogen de uitvoering van
deze taak niet zelf ter hand nemen. Deze regeling is weinig overtuigend.Ook op enkele andere punten lijkt de regeling rond werkervaringsplaatsen
niet bevredigend.De Raad beveelt aan, de taakafbakening tussen Arbeidsvoorziening en de
gemeentebesturen in het wetsvoorstel te heroverwegen aan de hand van het vorenstaande.8. Inleiding en 9. Toelichting tussen gemeentebestuur en Arbeidsvoorzieninga. De Raad concludeert dat de doelgroepen van Arbeidsvoorziening en van
de gemeenten op grond van het wetsvoorstel elkaar sterk overlappen en dat
ook de taken in hoge mate overeenkomen. Het gevaar is dat onduidelijk wordt
welke instantie voor welke activiteit verantwoordelijk is. De Raad constateert
in dit verband dat er nauwelijks verschil is tussen de algemene zorgplicht
van de gemeenten voor voorzieningen die kunnen leiden tot inschakeling in
het arbeidsproces als bedoeld in artikel 3 Wiw en de taak van Arbeidsvoorziening
gericht op het geschikt maken (van werkzoekenden) voor inschakeling in het
arbeidsproces. Ten aanzien van jongeren, uitkeringsgerechtigden en langdurig
werklozen is sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid, terwijl de
taken grotendeels identiek zijn. Op het punt van de taakafbakening met betrekking
tot langdurig werklozen zijn in de ogen van de Raad de ontwerp-Arbeidsvoorzieningswet
1996 en de Wiw onderling inconsistent, omdat enerzijds de Arbeidsvoorziening
verantwoordelijk is voor alle werkzoekenden, in het bijzonder voor moeilijk
plaatsbaren, terwijl anderzijds volgens de Wiw de verantwoordelijkheid voor
de groep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt volledig wordt toebedeeld
aan de gemeenten.Met betrekking tot het instrument werkervaringsplaatsen acht de Raad het
wenselijk dat gemeenten zelf de uitvoering ter hand kunnen nemen, in plaats
van deze te moeten uitbesteden aan Arbeidsvoorziening of derden.De Raad constateert terecht dat sprake is van een grote overeenkomst tussen
de taak- en doelgroepomschrijving van de wetsvoorstellen Wiw en Arbeidsvoorzieningswet.
Deze vergelijkbaarheid in doelgroepen vloeit logisch voort uit het feit dat
gemeente en Arbeidsvoorziening elk vanuit de eigen invalshoek tot opdracht
hebben werklozen toe te leiden naar de arbeidsmarkt. Gemeenten doen dit vanuit
de opdracht om bijstandsgerechtigden in staat te stellen zelfstandig in het
bestaan te voorzien. Arbeidsvoorziening doet dat op grond van haar opdracht
de aansluiting tussen vraag naar en aanbod van arbeidskrachten op de arbeidsmarkt
te bevorderen, in het bijzonder door dienstverlening aan moeilijk plaatsbare
werkzoekenden.De samenhang in doelgroepen is geenszins nieuw en vloeit rechtstreeks
voort uit de reeds bestaande wetgeving, de Algemene bijstandswet en de Arbeidsvoorzieningswet
1991. Kern daarvan is de verplichting van elke bijstandsgerechtigde, die voor
de zelfstandige voorziening in het bestaan is aangewezen op arbeid in dienstbetrekking,
alles te doen wat in zijn of haar vermogen ligt om betaalde arbeid te verwerven,
waaronder de verplichting om zich als werkzoekende in te schrijven bij de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie, passende arbeid te aanvaarden en mee te werken
aan een scholing of opleiding die noodzakelijk wordt geacht voor de inschakeling
in de arbeid.Anders dan de Raad veronderstelt is naar het oordeel van het kabinet er
dus in de Wiw geen sprake van een eenzijdige en exclusieve toedeling van de
groep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt aan de gemeenten.Het gegeven dat gemeenten en Arbeidsvoorziening een gemeenschappelijke
opdracht hebben jegens werklozen brengt de noodzaak van afstemming en samenwerking
met zich mee. Deze afstemming en samenwerking wordt langs twee wegen bereikt.
Enerzijds bevat de wet een expliciete samenwerkingsbepaling. Daarnaast is
in dit wetsvoorstel uitdrukkelijk gestreefd naar een complementariteit van
instrumenten. De Arbeidsvoorzieningsorganisatie is belast met de publieke
bemiddeling, in het bijzonder van moeilijk plaatsbare werkzoekenden. Zij dient
daartoe onder meer een landelijk gespreide organisatie voor de openbare arbeidsbemiddeling
in stand te houden, werkzoekenden en vacatures te registreren, te scholen
en te bemiddelen. De Wiw richt zich primair op een aantal aanvullende instrumenten,
zoals sociale activering, kinderopvang en andere stimuleringsactiviteiten,
gesubsidieerde arbeid, scholing en werkervaringsplaatsen. Met betrekking tot
de laatste twee is sprake van mogelijke raakvlakken met het instrumentarium
van Arbeidsvoorziening. Met betrekking tot scholing geldt echter dat dit instrument
met name wordt ingezet voor het opdoen van basisvaardigheden, terwijl Arbeidsvoorziening
vooral het vervolgtraject, de beroepsgerichte scholing, betrekt. Met betrekking
tot het instrument werkervaring is bewust gekozen voor het inkoopmodel, waarbij
gemeenten deze activiteit, die vooral gericht is op doorstroom naar regulier
werk, inkopen bij Arbeidsvoorziening of derden.De Raad vraagt zich af waarom gemeenten niet zelf naar werkervaringsplaatsen
mogen bemiddelen in plaats van hiervoor Arbeidsvoorziening of derden in te
schakelen. Het argument dat het niet wenselijk is dat naast Arbeidsvoorziening
nieuwe bemiddelingsstructuren ontstaan die met publieke middelen worden gefinancierd
overtuigt de Raad niet.Voor het kabinet is hier echter sprake van een fundamentele keuze, die
ook is gevolgd bij de herziening van de uitvoeringsorganisatie van de sociale
verzekeringen. De uitkeringsorganen hebben – naast het verstrekken van
een uitkering – de taak uitkeringsgerechtigden te activeren, waarbij
zij niet zelf naar de arbeidsmarkt bemiddelen, maar deze bemiddeling inkopen
bij Arbeidsvoorziening of derden. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat
deze uitvoeringsorganisaties de bemiddeling zelf ter hand nemen. Dit is ook
niet nodig, omdat Arbeidsvoorziening reeds – gefinancierd met publieke
middelen – deze taak vervult.De inschakeling van Arbeidsvoorziening bij de acquisitie van werkervaringsplaatsen
wordt bovendien van belang geacht om verdringing te voorkomen dan wel te beperken,
hetgeen onder 5a is toegelicht.De Raad meent dat de gekozen benadering tot gevolg zal hebben dat de prioriteitsstelling
en financiering door de gemeenten zal geschieden, en veronderstelt dat hiermee
wordt bewerkstelligd dat Arbeidsvoorziening voldoende werk maakt van deze
taak.De Raad geeft hier precies weer hetgeen met de gekozen opzet wordt beoogd.
Om invulling te geven aan hun activeringstaak krijgen de gemeenten met het
Werkfonds de middelen om bij Arbeidsvoorziening of derden diensten in te inkopen
om uitkeringsgerechtigden aan het werk te helpen. Dit zal de samenwerking
tussen de Arbeidsvoorzieningsorganisatie en de gemeenten juist bevorderen
en in de praktijk leiden tot nadere afspraken over de aanpak van de arbeidsbemiddeling
in de regio.b. Ten aanzien van de werkervaringsplaatsen wijst de Raad nog op enkele
andere onduidelijkheden.Ten eerste veronderstelt de Raad dat het instrument werkervaringsplaats
niet zou kunnen worden ingezet voor werkloze jongeren onder de 23 jaar, omdat
uit het wetsvoorstel zou blijken dat jongeren bij voorkeur op een Wiw-dienstbetrekking
dienen te worden geplaatst.Artikel 5, waarin de werkervaringsplaats juridisch vorm is gegeven, sluit
werkloze jongeren niet uit. Het traject dat de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
en gemeente gezamenlijk voor iedere jongere vaststellen (artikel 9, eerste
lid) kan dus ook bestaan uit de plaatsing op een werkervaringsplaats. De keuze
voor een Wiw-dienstbetrekking dan wel een werkervaringsplaats is dan geen
exclusieve bevoegdheid van de gemeente, maar wordt in overleg met Arbeidsvoorziening
gemaakt. De betrokkenheid van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie bij de indicering
voor een werkervaringsplaats is dus zowel voor jongeren als voor langdurig
werklozen en uitkeringsgerechtigden die 23 jaar of ouder zijn, in de wet vastgelegd.
De toelichting is op dit onderdeel verhelderd.Ten tweede veronderstelt de Raad een inconsistentie tussen enerzijds artikel
5, tweede lid, waarin is bepaald dat Arbeidsvoorziening (of derden) naar de
werkervaringsplaatsen bemiddelt, en anderzijds artikel 12, eerste lid, waarin
is bepaald dat de Arbeidsvoorziening ten aanzien van betrokkenen heeft verklaard
dat voor de toeleiding naar de arbeidsmarkt intensieve arbeidsinpassingstrajecten
noodzakelijk zijn.Een werkervaringsplaats wordt door het kabinet beschouwd als een intensief
arbeidsmarkttoeleidingstraject. Het uitgangspunt is immers dat zonder deze
gesubsidieerde werkervaring betrokkenen geen regulier werk zullen kunnen vinden.
Vanuit deze optiek bezien is er dan ook geen sprake van een tegenstrijdigheid
tussen beide wetsartikelen.10. Exclusieve rol van Arbeidsvoorziening bij de selectie van langdurig
werklozen Zoals in het vorige punt ook naar voren kwam, komen langdurig werklozen
slechts in aanmerking voor gesubsidieerde arbeid volgens de Wiw indien Arbeidsvoorziening
schriftelijk heeft verklaard dat voor toeleiding naar de arbeidsmarkt intensieve
arbeidsinpassingstrajecten noodzakelijk zijn of dat de afstand tot de arbeidsmarkt
onoverbrugbaar is, gelet op de situatie op de arbeidsmarkt en van betrokkene,
en slechts de voorzieningen op grond van de Wiw aangewezen zijn (artikel 12,
eerste lid).Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld voor deze
taak van Arbeidsvoorziening (derde lid). Deze delegatiebepaling wordt in de
artikelsgewijze toelichting gemotiveerd met de stelling dat nog niet geheel
te overzien is hoe de taak van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie vorm krijgt
in relatie tot de gemeente, maar ook in relatie tot de bedrijfsverenigingen.
Een wezenlijk probleem wordt dus op dit moment nog niet opgelost, zo stelt
de Raad vast, maar wordt overgelaten aan een later te ontwerpen ministeriële
regeling.In de toelichting wordt opgemerkt dat Arbeidsvoorziening deze taak zal
verrichten «in samenwerking met de gemeentelijke sociale dienst of de
uitvoeringsinstantie werknemersverzekeringen». Ter uitvoering van de
algemene, wettelijk voorgeschreven, samenwerkingsplicht in de Algemene bijstandswet,
de Organisatiewet sociale verzekeringen en de nieuwe Arbeidsvoorzieningswet
vindt nu een gemeenschappelijke intake van cliënten plaats (paragraaf
5.4 van de toelichting, De toeleiding naar gesubsidieerde arbeid). De Raad
merkt op dat deze samenwerking geen concrete steun in de Wiw zal hebben. Het
specifieke artikel 12 Wiw, dat vóór de algemene samenwerkingsbepalingen
zal gaan, draagt de selectietaak zelfs zonder meer op aan één
instantie.Indien samenwerking tussen verschillende instanties nodig is, zal de wet
zo gunstig mogelijke voorwaarden moeten scheppen voor een goede samenwerking;
de regels moeten ook richting geven als de bereidheid tot samenwerking niet
bij alle instanties in voldoende mate aanwezig is. Artikel 12, eerste lid,
voldoet niet aan die eis, nu die bepaling de selectietaak exclusief bij Arbeidsvoorziening
neerlegt en voor het overige op dit punt zwijgt. De ministeriële regeling,
gebaseerd op het derde lid, kan aan dat gegeven niets veranderen.Artikel 12, eerste en derde lid, verdient nader te worden bezien. Allereerst
dient de vraag te worden beantwoord of de selectie van personen die voor gesubsidieerde
arbeid in aanmerking komen niet kan worden overgelaten aan het gemeentebestuur,
nu dat niet alleen de eerstverantwoordelijke instantie is voor het verlenen
van zorg aan deze personen, maar ook al is aangewezen voor selectie en bemiddeling
bij Wiw-dienstbetrekkingen (vergelijk punt 9, onder a, van dit advies).Wordt er echter voor gekozen een taak voor Arbeidsvoorziening te handhaven,
dan zal een evenwicht gevonden moeten worden tussen de bevoegdheden van de
verschillende betrokken instanties en zullen zo gunstig mogelijke voorwaarden
voor samenwerking moeten worden voorzien. Dat zal bij de wet, of krachtens
de wet bij algemene maatregel van bestuur, moeten worden geregeld.10. Exclusieve rol van Arbeidsvoorziening bij de selectie van langdurig
werklozenVolgens de Raad dient de vraag te worden beantwoord of de selectie van
personen die voor gesubsidieerde arbeid in aanmerking komen niet geheel kan
worden overgelaten aan de gemeente. Wordt ervoor gekozen een taak voor Arbeidsvoorziening
te handhaven dan zal bij of krachtens de wet een evenwicht moeten worden gevonden
tussen de bevoegdheden van de verschillende betrokken instanties en zullen
zo gunstig mogelijke voorwaarden voor samenwerking moeten worden voorzien.
Dat zal bij wet, of krachtens de wet bij algemene maatregel van bestuur, moeten
worden geregeld.In de toelichting is aangegeven dat het noodzakelijk is dat de uitkeringsinstantie
en Arbeidsvoorziening eenzelfde opvatting hebben over de positie van de cliënt
op de arbeidsmarkt. Dit vergt een gemeenschappelijke intake-procedure die
momenteel in het kader van het project Samenwerking en Inkomen (SWI) wordt
uitgewerkt. Artikel 7 biedt de wettelijke basis voor samenwerking ten aanzien
van de intake. In het kader van deze intake-procedure zal een uitkeringsgerechtigde
worden ingedeeld in een fase. Deze fasering zal plaatsvinden op basis van
een gemeenschappelijke kwalitatieve beoordeling. Het ligt in de rede dat de
afgifte van een verklaring als bedoeld in artikel 12, eerste lid, aansluit
bij die fasering. De artikelen 7 en 12, eerste lid, moeten worden bezien in
onderlinge samenhang. Waar artikel 7 de basis vormt voor de onderlinge samenwerking,
maakt artikel 12, eerste lid, expliciet duidelijk dat deze in het bijzonder
ook betrekking heeft op de indicatiestelling van langdurig werklozen voor
de Wiw-dienstbetrekking.De specifieke rol van Arbeidsvoorziening vindt voorts zijn rechtvaardiging
in het feit dat degenen die met inzet van het reguliere arbeidsvoorzieningsinstrumentarium
naar reguliere arbeid kunnen worden toegeleid, daadwerkelijk naar dat traject
worden verwezen.11. In- en uitvoeringsproblemen bij de selectie van langdurig werklozen Wordt besloten de selectietaak van Arbeidsvoorziening te handhaven, dan
dient zich het probleem aan dat niet duidelijk is hoe artikel 12, eerste lid,
met name in de beginfase, in de praktijk zal worden uitgevoerd. Willen de
gemeentebesturen tijdig activiteiten kunnen ontplooien voor de desbetreffende
werkzoekenden, dan zal het hele bestand op tijd moeten zijn doorgenomen. Het
is niet duidelijk of dit bij de inwerkingtreding van de Wiw al zal zijn gebeurd.
In de Nota Stroomlijning van gesubsidieerde arbeid wordt wel meegedeeld dat
geëxperimenteerd wordt met een splitsing van het bestand van Arbeidsvoorziening
in vier categorieën, maar daarbij blijkt ook dat de doelgroep van de
Wiw zal bestaan uit «delen van de C- en de D-categorie» (kamerstukken
II 1994/95, 24 347, nr. 2, blz.10). Daarvan uitgaande, ziet het ernaar
uit dat Arbeidsvoorziening de C- en D-categorie opnieuw zal moeten toetsen,
tenzij bij de splitsing in vieren reeds de afbakening van de doelgroep van
de Wiw wordt gemaakt.Het wetsvoorstel geeft geen termijn waarbinnen Arbeidsvoorziening, ter
invoering van het wetsvoorstel, deze taak voor de bestaande werkzoekenden
moet hebben uitgevoerd. Evenmin wordt bepaald dat Arbeidsvoorziening ten aanzien
van nieuw ingeschreven werkzoekenden ambtshalve binnen een bepaalde termijn
dient te bepalen of zij onder het criterium van artikel 12 vallen.Het gaat hier om in- en uitvoeringsproblemen die de wetgever moeilijk
kan regelen maar die wel van groot belang zijn in verband met de vraag naar
de praktische uitvoerbaarheid van de wet. Daarom adviseert de Raad, in de
memorie van toelichting een beschouwing op te nemen.11. In- en uitvoeringsproblemen bij selectie van langdurig werklozenDe Raad voorziet met name in de beginfase in- en uitvoeringsproblemen
indien het aanwijzen van langdurig werklozen en uitkeringsgerechtigden als
bedoeld in artikel 12, eerste lid, nog niet heeft plaatsgevonden.Anders dan de Raad voorziet het kabinet geen bijzondere invoeringsproblemen.
In de eerste plaats kunnen de huidige dienstbetrekkingen op basis van de Jeugdwerkgarantiewet
en de banenpoolregeling zonder meer in een Wiw-dienstbetrekking worden omgezet.
In de tweede plaats biedt de voorziene invoeringsdatum van 1 januari 1998
voldoende gelegenheid aan Arbeidsvoorziening om zich voor te bereiden op deze
taak, om in het kader van de fasering kandidaten aan te wijzen. Het ligt in
de rede dat gemeenten en Arbeidsvoorziening in het kader van de samenwerking
hierover afspraken maken.12. Zorg van de bedrijfsverenigingen voor WW-gerechtigden Ten aanzien van personen die tot de doelgroep behoren en die recht hebben
op een uitkering op grond van de Werkloosheidswet (WW), zal de bedrijfsvereniging
mede tot taak krijgen hen in aanmerking te laten komen voor voorzieningen
op grond van de Wiw. Zijn deze personen ook nog jonger dan 23 jaar, dan geldt
voor hen eveneens de «sluitende benadering»; de verantwoordelijkheid
voor deze jongeren ligt echter niet primair bij het gemeentebestuur, maar
bij de bedrijfsvereniging en Arbeidsvoorziening gezamenlijk (voorgesteld artikel
73 WW). Gaat het om langdurig werklozen, dan is ook hier een verklaring van
Arbeidsvoorziening vereist om hen voor Wiw-voorzieningen in aanmerking te
kunnen brengen (artikel 12, eerste lid). De hiervoor besproken complicaties
ten aanzien van deze verklaring (punt 11) doen zich dus ook hier voor.Naast de bedrijfsvereniging en Arbeidsvoorziening is ook het gemeentebestuur
verantwoordelijk, zodat de verantwoordelijkheid door drie instanties wordt
gedeeld. Om hieraan vorm te geven wordt in artikel 93b WW bepaald dat de bedrijfsverenigingen
overeenkomsten kunnen sluiten met gemeentebesturen over het aanbod van Wiw-voorzieningen.
Het Tijdelijk instituut voor coördinatie en afstemming stelt daartoe
jaarlijks ten laste van het Algemeen Werkloosheidsfonds een bedrag aan de
bedrijfsverenigingen ter beschikking.De organisatie wordt hier wel buitengewoon gecompliceerd.Allereerst wordt de verantwoordelijkheid verdeeld over drie instanties,
waardoor een zware wissel wordt getrokken op de bereidheid en de mogelijkheden
tot samenwerking. Een reden om deze verantwoordelijkheidsverdeling te treffen,
wordt niet gegeven.Evenmin wordt aangegeven hoe de regeling zal worden onder de nieuwe Organisatiewet
sociale verzekeringen 1997 (kamerstukken II 1995/96, 24 877, nr. 2),
waarbij de bedrijfsverenigingen worden opgeheven.Overigens is aannemelijk dat het aantal jongeren en langdurig werklozen
dat recht heeft op een WW-uitkering, klein is. Ook daarom ligt het weinig
voor de hand om de organisatiestructuur voor zulke kleine aantallen te compliceren.De Raad geeft dan ook in overweging om het aantal verantwoordelijke instanties
te beperken, en tevens om meer duidelijkheid te geven over de samenhang met
de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997.12. Zorg van de bedrijfsverenigingen voor WW-gerechtigdenDe Raad wijst op de gedeelde verantwoordelijkheid tussen de gemeente,
de bedrijfsvereniging en Arbeidsvoorziening wanneer een werkloze jongere of
een langdurig werkloze een WW-uitkering heeft en acht deze verantwoordelijkheidsverdeling
buitengewoon gecompliceerd, waardoor een zware wissel zou worden getrokken
op de bereidheid en mogelijkheid tot samenwerking.De uitkeringsorganisatie is in de visie van het kabinet primair verantwoordelijk
voor de uitstroom van uitkeringsgerechtigden en maakt daarbij gebruik van
de diensten van Arbeidsvoorziening of derden. Wanneer een werkloze jongere
een WW-uitkering heeft is niet de gemeente maar de bedrijfsvereniging de uitkeringsorganisatie.
Daarom is in artikel 73, tweede lid, WW bepaalt dat de bedrijfsvereniging
en Arbeidsvoorziening gezamenlijk een traject vaststellen gericht op de toeleiding
naar de arbeidsmarkt, dat onder meer kan bestaan uit plaatsing op een werkervaringsplaats.
Uiterlijk na één jaar werkloosheid, hetgeen wordt afgemeten
aan zijn inschrijving bij Arbeidsvoorziening, wordt de jongere op grond van
artikel 9, tweede lid, een Wiw-dienstbetrekking aangeboden. Indien dit noodzakelijk
is voor de verbetering van zijn kansen op de arbeidsmarkt, kan in overleg
met de gemeente deze dienstbetrekking eerder worden aangeboden.Een vergelijkbare situatie kan zich voordoen voor een langdurig werkloze
met een WW-uitkering, waarbij bedrijfsvereniging, Arbeidsvoorziening en gemeente
gezamenlijk bekijken of een (tijdelijke) Wiw-dienstbetrekking of werkervaringsplaats
de meest passende oplossing biedt.Het kabinet erkent dat dit veronderstelt dat de drie genoemde partijen
kunnen en willen samenwerken. Dit onderstreept nog eens het belang van de
procesgerichte samenwerking, zoals die is aangeduid onder punt 9. Het ontstaan
van regionale samenwerkingsverbanden van gemeenten, Arbeidsvoorziening en
uitvoeringsinstanties is een belangrijke faciliterende ondersteuning voor
de totstandkoming van de afspraken als bedoeld in artikel 93b, tweede lid.Naar aanleiding van de vraag hoe de Wiw zal worden toegepast onder de
nieuwe Organisatiewet sociale verzekeringen, waarbij de bedrijfsverenigingen
worden opgeheven, wordt het volgende opgemerkt.In het wetsvoorstel OSV 1997 (Kamerstukken II, 1996/97, 24 877, nrs.
1–3) worden de taken van het bestaande Tijdelijk instituut voor coördinatie
en afstemming (Tica) en de bedrijfsverenigingen overgenomen door het Landelijk
instituut sociale verzekeringen (Lisv). Het Lisv wordt verantwoordelijk voor
de uitvoering van de werknemersverzekeringen. De expliciete opdracht om de
reïntegratie te bevorderen maakt van deze Lisv-verantwoordelijkheid deel
uit. Naast het verstrekken van uitkeringen en het beheren van fondsen, is
een belangrijke taak van het Lisv te bevorderen dat uitkeringsgerechtigden
terugkeren op de arbeidsmarkt. De contracten die het Lisv met de uitvoeringsinstellingen
sluit moeten afspraken bevatten over de reïntegratie-activiteiten van
de uitvoeringsinstellingen. De inzet ten aanzien van de Wiw kan vorm krijgen
naar analogie van de uitvoering van het zgn. «Inkoopartikel Veegwet»,
zoals geschetst in de Memorie van Toelichting bij de Invoeringswet Organisatiewet
sociale verzekeringen 1997 (Kamerstukken II, 1996/'97, 25 047, nr. 3,
blz. 4). Dit betekent dat het Lisv de inzet of verdeling over de sectoren
en sectoronderdelen bepaalt. Op basis daarvan sluiten de uitvoeringsinstellingen
contracten met gemeenten, die ter goedkeuring worden voorgelegd. De uitvoeringsinstellingen
leggen achteraf verantwoording af over de realisatie.De tekst van de Wet inschakeling werkzoekenden gaat nog uit van de bestaande
situatie. Te zijner tijd zal, rekening houdend met de voortgang van de parlementaire
behandeling van de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997, een Nota van
Wijziging worden ingediend, zodat beide wetsvoorstellen op elkaar worden afgestemd.De veronderstelling van de Raad dat slechts een klein aantal jongeren
een WW-uitkering heeft is niet juist, in 1995 waren er 35 000 jongeren
jonger dan 23 jaar met een WW-uitkering. Daarnaast waren er in 1995 175 000
langdurig werklozen (23 jaar of ouder en langer dan één jaar
werkloos), waarvan een deel zal zijn aangewezen op een Wiw-dienstbetrekking
of werkervaringsplaats. De gedachte van de Raad om de bedrijfsverenigingen
buiten beschouwing te laten omdat dit de organisatiestructuur compliceert,
terwijl deze structuur slechts voor een beperkt aantal personen van toepassing
zou zijn, kan het kabinet dan ook niet onderschrijven.C. De positie van de gemeentebesturen13. Toezicht op gemeentebesturen door het Rijk De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wiw komt in de eerste
plaats bij de gemeentebesturen te liggen. Zij krijgen bij het vervullen van
hun taak een betrekkelijk grote beleidsruimte, en zij kunnen de verschillende
instrumenten die de Wiw hun biedt, naar eigen inzicht inzetten. Een deel van
de voorzieningen kunnen zij zelf ontwerpen.Aan de minister wordt echter een algemene, ongeclausuleerde toezichtstaak
toegekend. De wet omschrijft deze taak als «toezicht op de uitvoering
van de wet door de gemeente» (artikel 20, eerste lid). In verband met
de aldus omschreven toezichtstaak wordt de minister de bevoegdheid gegeven
het gemeentebestuur aanwijzingen te geven met betrekking tot de uitvoering
van de wet, waarbij hij niet treedt in individuele gevallen (artikel 20, tweede
lid). De minister motiveert de omvang van deze toezichtstaak door te wijzen
op de politieke verantwoordingsplicht jegens het parlement (paragraaf 8.2
van de toelichting, De informatievoorziening).De vormgeving van het toezicht past naar het oordeel van de Raad niet
goed bij de staatsrechtelijke positie van de gemeente en de daarbij passende
relatie tot het Rijk. De taakvervulling op gemeentelijk niveau is allereerst
een aangelegenheid van het gemeentebestuur, met de bijbehorende verantwoordingsplicht
van burgemeester en wethouders ten opzichte van de gemeenteraad. Dit stelt,
anders dan het geval is bij zelfstandige bestuursorganen, een duidelijke beperking
van de verantwoordelijkheid – en dus de verantwoordingsplicht –
van de minister.Verder wijst de Raad erop dat er geen duidelijk toetsingskader is voor
de toezichtstaak die aan de minister wordt opgedragen. De beleidsruimte van
de gemeentebesturen wordt immers niet ingeperkt door nadere regels; daarvan
is bewust afgezien. Het toezicht van de minister kan – anders dan het
spontane-vernietigingsrecht van de Kroon – slechts betrekking hebben
op specifieke punten en behoort, daar waar het nodig is, te worden gebonden
aan specifieke toetsingsgronden. De Raad wijst op de artikelen 259 en 268
van de Gemeentewet en op de toezichtsregeling in de Awb derde tranche; de
daar voorgeschreven terughoudendheid met betrekking tot toezicht op afzonderlijke
besluiten geldt a fortiori bij toezicht op beleid. De bevoegdheid om aanwijzingen
te geven is in een dergelijke opzet minder aangewezen.Indien het wenselijk wordt geacht dat de centrale overheid de wijze van
uitvoering van de wet kan bewaken, meent de Raad dat het toezicht dan op een
aanvaardbare manier zou kunnen worden ingericht door in de Wiw de mogelijkheid
te scheppen dat bij – niet krachtens – algemene maatregel van
bestuur nadere instructies aan de gemeentebesturen worden gegeven voor de
manier waarop zij hun beleid voeren. Een dergelijke algemene maatregel van
bestuur zal algemeen moeten gelden, zonder te differentiëren naar afzonderlijke
gemeenten, en zal de gemeentebesturen voldoende ruimte moeten laten om een
eigen beleid te voeren dat recht doet aan de lokale situatie.13. Toezicht op gemeente-besturen door het Rijk.De uitvoering van de Wiw geschiedt in medebewind, hetgeen een zodanige
bestuurlijke verhouding impliceert dat gemeenten verantwoordelijkheid krijgen
voor de nadere invulling van het beleid binnen de wettelijke kaders. Het vorenstaande
houdt in dat de uitvoering van de wet alsook het toezicht daarop een gezamenlijke
verantwoordelijkheid is voor Rijk en gemeenten. De vormgeving van het toezicht
in de Wiw past naar het oordeel van het kabinet goed bij de staatsrechtelijke
positie van gemeenten. De omstandigheid dat de gemeente in ons staatsbestel
een zelfstandige plaats inneemt – met een eigen, niet aan het centrale
staatsbelang ontleend bestaansrecht – sluit de bemoeienis van het Rijk
met het lokaal bestuur niet uit. Voor die bemoeienis in de vorm van repressief
toezicht is naar het oordeel van het kabinet een aantal goede gronden aanwezig.
De verantwoordelijkheid van de minister van SZW voor een landelijk rechtmatige
en doeltreffende uitvoering van de wet, in combinatie met vorenbedoelde medebewindsconstructie,
brengt onder meer met zich dat hij moet kunnen toetsen of het beleid van de
gemeente in voldoende mate afgestemd is op het rijksbeleid. Daarnaast is de
minister van SZW grotendeels verantwoordelijk voor de financiering van de
Wiw; de aan gemeenten te verstrekken subsidies komen ten laste van zijn begroting.
In verband met deze verantwoordelijkheid geldt het rechtmatigheidsregime van
de Comptabiliteitswet, hetgeen ertoe leidt dat de minister van SZW erop dient
toe te zien dat de departementale uitgaven en ontvangsten voldoen aan de daaraan
gestelde eisen van rechtmatigheid en doelmatigheid en voorts in overeenstemming
zijn met de begrotingswetten en overige wettelijke regelingen. Ten slotte
houdt de toezichtsopdracht aan de minister van SZW, die niet alleen toezichthouder
is maar ook medewetgever, verband met de wetshandhaving. In paragraaf 8.1 van de algemene toelichting is aangegeven dat bij de
uitoefening van het rijkstoezicht getoetst wordt in hoeverre de uitvoering
door de gemeente in overeenstemming is met de vigerende wet- en regelgeving.
Daarbij geldt dat de wet de norm is waaraan getoetst wordt en dat daarnaast
door de toezichthouder geen andere normen of eisen aan de uitvoering gesteld
worden. Voor zover sprake is van een voor de gemeente geldende discretionaire
bevoegdheid, beoordeelt het toezicht of de gemeente bij de invulling van die
bevoegdheid gebleven is binnen de door de wet gestelde grenzen, zo deze gesteld
zijn. Anders dan de Raad meent het kabinet dat het toetsingskader hiermee
duidelijk is. Toezicht kan worden omschreven als een samenhangend stelsel
van activiteiten gericht op een blijvende bevordering en handhaving van een
juiste naleving van wetten en regelingen. Het gaat derhalve verder dan alleen
de beoordeling of de uitvoerder de geldende normen heeft nageleefd. Een ander
wezenlijk onderdeel van het toezicht heeft betrekking op de bijsturing van
de uitvoering, indien deze tekortkomingen vertoont. De Wiw voorziet derhalve
in een correctie-instrumentarium, dat uit zowel financiële als niet-financiële
maatregelen bestaat. Met betrekking tot de mogelijk te treffen financiële
maatregelen wijst het kabinet op het vierde lid van artikel 18, dat voorziet
in de mogelijkheid om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur hieromtrent
nadere regels te stellen.Daarnaast kan, zoals de Raad terecht opmerkt, een niet-wetsconforme uitvoering
ook gecorrigeerd worden met toepassing van artikel 268 van de Gemeentewet.
Onderkend moet echter worden dat dit zware correctie-instrument niet in alle
gevallen een adequaat middel kan zijn, met name niet indien de invulling van
de discretionaire bevoegdheid door de gemeente uit een reeks van besluiten
in individuele gevallen spreekt. Om die reden biedt artikel 20, tweede lid,
van de Wiw de minister een aanvullend, niet-financieel correctie-instrument
in de vorm van de aanwijzingsbevoegdheid. In de toelichting op artikel 20
is reeds aangegeven dat dit toezichtsinstrument voornamelijk toegepast zal
worden indien de invulling van de discretionaire bevoegdheden door de gemeente
niet overeenkomt met het door het Rijk voorgestane beleid, voor zover laatstbedoeld
beleid niet is geëxpliciteerd hetzij in regelgeving dan wel op basis
van jurisprudentie. Uiteraard moet het wel gaan om beleid dat op enigerlei
wijze is uitgedragen.Het kabinet benadrukt dat de aanwijzing gezien moet worden als een ultimum
remedium, dat wil zeggen dat deze alleen wordt toegepast wanneer andere bestuurlijke
correctie-instrumenten onverhoopt ontoereikend zijn. Uit het advies van de
Raad klinkt de vrees door dat de aanwijzingsbevoegdheid te zeer de discretionaire
bevoegdheid van de gemeente kan inperken. Aan deze, door het kabinet gedeelde
vrees wordt tegemoetgekomen door de toepassingsmogelijkheid van de aanwijzing
uitsluitend te beperken tot een op een bepaalde gemeente gericht besluit.
De hierbij behorende waarborgen in de vorm van overleg en overreding vooraf
(bedoeld ter voorkoming van de noodzaak tot toepassing van de aanwijzing)
en de mogelijkheid van bezwaar en beroep achteraf, bieden zekerheid tegen
onnodige inperking van de gemeentelijke discretionaire bevoegdheid. Het vorenstaande
sluit derhalve uit dat de aanwijzing het karakter kan hebben van een algemeen
verbindend voorschrift dan wel beleidsregel, waarop de mogelijkheden van bezwaar
en beroep niet van toepassing zijn.14. De financiële relatie tussen het Rijk en de gemeenten a. VerdelingscriteriaDe uitkering («subsidie») van het Rijk aan de gemeenten bestaat
uit drie onderdelen, waarvan het tweede en derde onderdeel jaarlijks worden
vastgesteld op een vast bedrag, dat over de gemeenten wordt verdeeld. De regels
voor de verdeling worden bij of krachtens algemene maatregel van bestuur vastgesteld
(artikel 17, tweede lid).Artikel 132, zesde lid, van de Grondwet bepaalt onder meer dat de wet
de financiële verhouding van de gemeenten tot het Rijk regelt. In de
ontwerp-Financiële-verhoudingswet wordt ten aanzien van specifieke uitkeringen
aan gemeenten – en daarover gaat het hier – bepaald dat deze bij
of krachtens de wet worden geregeld (artikel 17; kamerstukken II 1995/96,
24 552, nr. 27).In het licht van deze bepalingen acht de Raad het niet passend dat de
verdelingscriteria bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden
vastgesteld. Hij beveelt aan, de criteria in hoofdzaak bij wet te regelen;
nadere uitwerking kan eventueel bij algemene maatregel van bestuur plaatsvinden.b. Vergoeding voor Wiw-dienstbetrekkingenBlijkens de toelichting (paragraaf 9, onder «Effecten voor de uitvoering»)
heeft de VNG twijfels of de uitkering voor de Wiw-dienstbetrekking voor personen
van 23 jaar en ouder op den duur toereikend zal zijn. De VNG heeft erop gewezen
dat de dusgenaamde vermindering langdurig werklozen op grond van de Wet vermindering
afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen na vier jaar eindigt
(artikel 8, tweede lid, van die wet). Bovendien maakt het wetsvoorstel het
mogelijk dat het salaris bij een Wiw-dienstbetrekking op termijn boven het
minimumloon uitkomt (volgens paragraaf 6.2 van de toelichting, Bijzondere
bepalingen inzake arbeidsvoorwaarden, zal de grens komen te liggen bij 120%
van het minimumloon), zonder dat bij de vaststelling van de uitkeringsbedragen
daarmee rekening wordt gehouden. In de toelichting wordt op deze opmerkingen
niet ingegaan; wel wordt gesteld dat de hoogte van het bedrag per arbeidsplaats
gemiddeld toereikend moet worden geacht (paragraaf 7.2 van de toelichting,
De bekostigingssystematiek nader uitgewerkt).Deze stelling is niet goed te begrijpen. Het is immers nog niet duidelijk
wat voor salarisontwikkeling er mogelijk zal worden, zodat het inzicht in
de kosten nu nog niet volledig kan zijn.Het verdient aanbeveling een berekening op te nemen van de kosten per
arbeidsplaats, waarbij het wegvallen van de vermindering langdurig werklozen
in de berekening wordt meegenomen. Bij die berekening zal moeten worden uitgegaan
van de verkorting van de normale arbeidsduur (zie punt 19 van dit advies).
Aan de hand van deze berekening kan dan worden beargumenteerd of de hoogte
van het bedrag per arbeidsplaats inderdaad gemiddeld toereikend zal zijn.Ook is het wenselijk dat wordt aangegeven hoe de vergoedingen zullen worden
aangepast wanneer de salarisontwikkeling minimumloon daartoe aanleiding geeft.c. Vroegtijdige beëindigingHet valt op dat geen uitkering is voorzien voor een dienstbetrekking waarin
in een aaneengesloten periode van drie maanden of langer geen arbeid wordt
verricht (artikel 14, derde lid); deze bepaling geldt ook bij ziekte. In de
JWG is wel een uitzondering voor ziekte gemaakt (artikel 18, derde lid). Voor
het schrappen van deze uitzondering lijkt geen reden te bestaan. De Raad beveelt
aan op dit punt de JWG te volgen.d. Nadere regelsTot slot wijst de Raad op artikel 14, vierde lid, dat inhoudt dat de regels
voor de salarisontwikkeling boven het minimumloon worden vastgesteld bij ministeriële
regeling.Deze regels zullen, mede gelet op aanwijzing 26 van de Aanwijzingen voor
de regelgeving (Ar), bij algemene maatregel van bestuur moeten worden vastgesteld.14a. Financiële relatie tussen Rijk en gemeenteVerdelingscriteriaIn artikel 15 worden de drie bestanddelen van de subsidie van het Rijk
aan de gemeenten genoemd: een basisbedrag dat de gemeenten per kwartaal declarereren
en een vast budget dat het ministerie over de gemeenten verdeelt, bestaande
uit een deel ter bestrijding van de kosten van dienstbetrekkingen en een vrij
besteedbaar deel. De regels voor de verdeling van de subsidie over de gemeenten
worden bij of krachtens algemene maatregel van bestuur vastgesteld (artikel
17, tweede lid). Deze regels betreffen dus de verdeelmaatstaven. Daarnaast
wordt in het eerste lid van artikel 17 bepaald, dat bij de verlening van de
subsidie aan de gemeenten rekening wordt gehouden met de subsidie, die de
gemeente in het voorafgaande jaar heeft ontvangen.Voor de op dit moment vigerende voorzieningen (met name Jeugdwerkgarantiewet,
Banenpoolregeling) krijgt de gemeente een vergoeding uit verschillende geldstromen,
onder andere declaraties bij het ministerie, een uitkering uit het Fonds sociale
vernieuwing en een bijdrage van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. De verdeling
over de gemeenten van deze geldstromen is niet op dezelfde maatstaven gebaseerd.
Om te voorkomen dat er herverdeeleffecten ontstaan op het moment dat de Wiw
in werking treedt, moeten de verdeelcriteria de eerste paar jaar rekening
houden met de realisatiecijfers en de wisselende bijdragen uit de voormalige
geldstromen. Dit laat onverlet dat op termijn objectieve verdeelmaatstaven
zullen worden gebruikt, die zijn gebaseerd op de behoefte aan gesubsidieerde
arbeidsplaatsen voor de doelgroep van de wet in de afzonderlijke gemeenten.
De geleidelijke overschakeling van realisatiecijfers op objectieve verdeelmaatstaven
vraagt om flexibiliteit.De Raad verwijst naar het ontwerp-Financiële-verhoudingswet. In artikel
17 van dit wetsontwerp wordt bepaald dat specifieke uitkeringen aan gemeenten
bij of krachtens de wet worden geregeld. De subsidie aan de gemeenten kan
aangemerkt worden als een specifieke uitkering. Dit wetsvoorstel regelt waarvoor
de gemeenten deze moeten aanwenden. Daarmee is aan het vereiste van de Financiële-verhoudingswet
voldaan. De genoemde bepaling van de Financiële-verhoudingswet sluit
niet uit dat bij algemene maatregel van bestuur verdeelcriteria worden vastgesteld.
Om de Raad tegemoet tekomen zal de bepaling in het wetsvoorstel dat dit ook
krachtens algemene maatregel van bestuur kan geschieden, worden geschrapt.
De regels voor de verdeling over de gemeente kunnen daarmee niet verder worden
ingevuld bij ministeriële regeling. Daarvoor zijn ze inderdaad te belangrijk.
Omdat het rekening houden met de subsidie van het voorafgaande jaar ook een
onderdeel is van de verdeelsystematiek, is dit ook geregeld in artikel 17,
tweede lid. De delegatiebepaling geeft daarmee meer inzicht in het karakter
van de regeling bij algemene maatregel van bestuur over de verdeelmaatstaven.b. Vergoeding voor Wiw-dienstbetrekkingenDe Raad merkt op dat de stelling uit paragraaf 7.2 van de toelichting,
dat de hoogte van het bedrag per arbeidsplaats gemiddeld toereikend moet worden
geacht, niet goed is te begrijpen. Immers, zo stelt de Raad, de VNG heeft
twijfels of de uitkering voor de Wiw-dienstbetrekking voor personen van 23
jaar en ouder op den duur toereikend zal zijn, vanwege het vervallen na vier
jaar van de vermindering langdurig werklozen op grond van de WVA en vanwege
de mogelijkheid dat het salaris op termijn boven het minimumloon uitkomt.
De Raad beveelt aan om een berekening op te nemen van de kosten per arbeidsplaats,
waarbij het vervallen van de vermindering langdurig werklozen in de berekening
wordt meegenomen. Daarbij moet worden uitgegaan van de arbeidsduur van 36
uur per week. Aan de hand van deze berekening kan worden beargumenteerd of
de hoogte van het bedrag per arbeidsplaats inderdaad gemiddeld toereikend
zal zijn. Tenslotte acht de Raad het wenselijk dat wordt aangegeven hoe de
vergoedingen zullen worden aangepast wanneer de salarisontwikkeling minimumloon
daartoe aanleiding geeft.In de toelichting op het wetsvoorstel is inderdaad gesteld dat de vergoeding
per arbeidsplaats gemiddeld toereikend moet worden geacht. Deze stelling is
echter betrokken ten aanzien van de vergoeding voor het realiseren van detacheringsplaatsen
voor jongeren en voor werkervaringsplaatsen. De bedenkingen van de VNG richten
zich niet hierop, maar op de vergoedingen voor detacheringsplaatsen voor volwassenen.De VNG betwijfelt of de subsidie voor een Wiw-dienstbetrekking voor personen
van 23 jaar en ouder op den duur toereikend is in verband met het wegvallen
van de vermindering langdurig werklozen op grond van de WVA na vier jaar dienstverband.
Ook wordt erop gewezen dat de rijkssubsidie voor dienstbetrekkingen is gebaseerd
op een beloning op het niveau van het wettelijk minimumloon, terwijl de beloning
na twee jaar kan oplopen tot 120% van het wettelijk minimumloon. Dit hogere
loon kan in beginsel slechts door verhoging van de inleenvergoeding worden
bekostigd.De afdrachtskorting van f 4000 per jaar op grond van de WVA is, voor
zover thans bepaald, na vier jaar niet meer van toepassing. Dit betekent echter
niet dat elke gemeente per detacheringsplaats voor volwassene een dergelijk
bedrag moet bijpassen. In de toelichting is uiteengezet dat is gekozen voor
een aantal impliciete stimulansen in de bekostigingssystematiek, die de doelstelling
van doorstroming naar regulier werk ondersteunen. Het wegvallen van genoemde
vermindering langdurig werklozen na vier jaar is geeft de gemeente een stimulans
om de doorstroming binnen deze periode te realiseren. Indien een Wiw-werknemer
binnen vier jaar doorstroomt, kan de gemeente op dezelfde plaats iemand anders
aanstellen voor wie wederom vier jaar recht op de vermindering langdurig werklozen
bestaat.Voor personen die na vier jaar niet zijn uitgestroomd zal de gemeente
een alternatieve financieringsbron moeten vinden. Daartoe is de inleenvergoeding
het meest geëigend. Een hogere inleenvergoeding is mogelijk op grond
van de verwachting dat de productiviteit van de werknemer na vier jaar werkervaring
is toegenomen. Bovendien heeft de inlenende organisatie al profijt gehad van
de arbeidsinspanningen van betrokkene, zodat het niet onredelijk is om de
inlenende organisatie een hoger bedrag te vragen.Daarnaast biedt het basisbedrag voor de werkervaringsplaats ook enige
financiële ruimte, wanneer gemeente en werkgever die de werkervaringsplaats
ter beschikking stelt een lagere loonkostensubsidie overeenkomen dan het gedeclareerde
basisbedrag.Over de wens van de Raad aan te geven hoe de vergoedingen zullen worden
aangepast wanneer de salarisontwikkeling minimumloon daartoe aanleiding geeft,
wordt het volgende opgemerkt.Ten eerste zullen de geraamde basisbedragen en aanvullende budgetten jaarlijks
worden aangepast op grond van de voor de gehele rijksbegroting geldende systematiek
van loon- en prijsbijstelling. Het ligt daarbij in de rede om de basisbedragen
aan te passen op grond van de jaarlijkse ontwikkeling van het wettelijk minimumloon.Ten tweede is van belang dat het wetsvoorstel de gemeente de mogelijkheid
biedt om op termijn het salaris voor een Wiw-dienstbetrekking uit te laten
komen boven het minimumloon. Ook hier kan echter niet zonder meer worden gesteld
dat de kosten voor de gemeente evenredig toenemen. De gemeente moet per werknemer
afwegen of een loonstijging in de rede ligt. Bij de beoordeling speelt de
ontwikkeling van de productiviteit een rol. Naarmate betrokkene productiever
wordt, kan van de inlenende organisatie ook een hogere inleenvergoeding worden
gevraagd, zodat de stijging van de salariskosten voor de gemeente geen kostenpost
oplevert. Kiest de gemeente ervoor om een generieke en/of automatische loonstijging
toe te kennen, dan is ook hier een toegenomen productiviteit de aanleiding
voor het bedingen van een hogere inleenvergoeding.Overeenkomstig het advies van de Raad is in de toelichting een kostenberekening
per arbeidsplaats opgenomen, waarbij is uitgegaan van een arbeidsduur van
36 uur per week.c. Vroegtijdige beëindigingIn artikel 14, derde lid, werd ten einde de leegloop te beperken, bepaald
dat voor een Wiw-dienstbetrekking geen subsidie werd verstrekt wanneer in
een aaneengesloten periode van drie maanden of langer geen arbeid werd verricht,
omdat geen arbeid beschikbaar was gesteld. De Raad beveelt aan hierbij een
uitzondering te maken in geval van ziekte. Deze aanbeveling van de Raad is overgenomen.d. Nadere regelsDe Raad signaleert terecht dat deze ministeriële regeling, omdat
geen indicatie wordt gegeven in welke mate boven het minimumloon kan wordt
betaald, meer is dan een voorschrift van administratieve aard en een detail.
Regeling bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Het artikel is
in die zin aangepast.15. Sociale activering a. OmschrijvingEen van de taken van de gemeentebesturen in het kader van het wetsvoorstel
is het bevorderen van sociale activering (artikel 2). Weliswaar wordt in de
toelichting aangegeven wat onder dit – vage – begrip kan worden
verstaan, het is echter wenselijk dat in de wet zelf een omschrijving van
deze term wordt gegeven.b. Blijvers in de bijstandIn paragraaf 4.3 van de toelichting (Sociale activering) wordt gesteld
dat er een groep potentiële «blijvers in de bijstand» dreigt
te ontstaan. De regering staat voor deze groep een beleid voor met twee doeleinden:
waar mogelijk moet het einddoel zijn, de betrokkenen naar de arbeidsmarkt
te brengen; waar dat (vooralsnog) niet mogelijk is, is het doel, sociale uitsluiting
en isolement te voorkomen. In dat laatste geval kan het gemeentebestuur vrijwilligerswerk
met behoud van uitkering stimuleren, eventueel met een premie die niet op
de bijstandsuitkering wordt gekort. Voor de subsidieverstrekking dient het
gemeentebestuur een verordening vast te stellen (artikel 3, tweede lid).De wettekst noch de toelichting maken duidelijk hoe deze gemeentelijke
taak is gedacht. Onduidelijk is op wat voor schaal gemeenten op dit punt activiteiten
kunnen of moeten ontplooien, en in welke orde van grootte de uitkering aan
de gemeenten (artikel 15, onderdeel c) zal zijn.De Raad meent dat de toelichting op beide punten meer duidelijkheid hoort
te bieden.Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald welke
voorzieningen mogelijk zijn, welke beperkingen daarbij gelden en onder welke
voorwaarden deze voorzieningen worden verstrekt, aldus artikel 3, vierde lid.
Deze bepaling geeft de Kroon een ruime bevoegdheid: de verordening die het
gemeentebestuur moet vaststellen kan in principe volledig door regels op rijksniveau
worden uitgehold.Het verdient aanbeveling de bepaling te preciseren. Daarnaast zal naar
het oordeel van de Raad in de toelichting nader moeten worden omschreven welke
ervaringen op dit punt al bestaan en hoe naar verwachting van deze bevoegdheid
gebruik zal worden gemaakt.Tenslotte wijst de Raad erop dat de mogelijkheid om regels vast te stellen
krachtens algemene maatregel van bestuur dient te worden geschrapt (vergelijk
ook aanwijzing 26 Ar).15. Sociale activeringa. OmschrijvingGezien de heterogeniteit van zowel de mogelijke activiteiten als de doelgroep
ligt het niet voor de hand een omschrijving van het begrip sociale activering
in de wet op te nemen. Immers het is uitdrukkelijk de bedoeling gemeenten
een zo optimaal mogelijke ruimte te bieden die activiteiten in te zetten die
tot het beoogde doel – sociale activering ter voorkoming van sociale
uitsluiting en isolement – leiden. De invulling van sociale activering
zal mede afhankelijk zijn van de maatschappelijke context. Een omschrijving
in de wet zou derhalve per definitie een beperking inhouden. Daarom is er
bewust voor gekozen dit begrip niet nader in de wet te omschrijven. Wel is
waar nodig de toelichting verhelderd.b. Blijvers in de bijstandIn de toelichting op dit artikel staat dat artikel 3 zich richt op alle
activiteiten die niet direct het verrichten van arbeid in dienstbetrekking
betreffen. Hoe de gemeenten deze taak uitvoeren wordt in feite aan de gemeenten
overgelaten. In het artikel wordt globaal omschreven om welke soort activiteiten
het kan gaan en op welke wijze de gemeenten de uitkeringsgerechtigden kunnen
stimuleren daaraan deel te nemen. De omvang van het budget, dat de gemeenten
ter beschikking wordt gesteld, bepaalt ook de ruimte die de gemeenten hebben
hieraan inhoud te geven. Het incentivebudget, ten bedrage van f 150 mln
dat op 1 oktober 1994 via het Fonds Sociale Vernieuwing aan de gemeenten beschikbaar
is gesteld, zal onderdeel van dit budget uit gaan maken en zal daartoe opgenomen
worden in het werkfonds. Dit deel van het budget zal op termijn besteed kunnen
worden aan het opzetten en ontwikkelen van vrijwilligersactiviteiten, het
geven van scholing en het voorzien in arbeidsbemiddeling, het realiseren van
kinderopvang en verstrekken van premies voor vrijwilligers of ter stimulering
van het toetreden tot de arbeidsmarkt. Wat betreft dit laatste onderdeel vormt
het gedecentraliseerde incentivebudget in de Abw reeds een belangrijk instrument
voor gemeenten om tot stimulering van de activering en uitstroom te komen.
Gemeenten kunnen met dit budget een premie verstrekken bij het aanvaarden
van betaald werk maar bijvoorbeeld ook part-time werk naast de uitkering aantrekkelijker
maken door het geven van premies (maximaal f 3330,– per jaar) of
een premie verstrekken voor het voltooien van een noodzakelijke scholing of
opleiding (maximaal f 2100,– per jaar).Gemeenten moeten zelf tot een adequate inzet van het incentivebudget komen,
zij hebben hiervoor beleidsmatig en financieel de verantwoordelijkheid gekregen.
Naast een lokaal premiebeleid is het bijvoorbeeld ook denkbaar dat gemeenten
een deel van deze stimuleringsgelden aanwenden voor het opzetten van specifieke
projecten. Het kader van artikel 3 Wiw is aldus weliswaar zeer ruim, maar
de werkelijke mogelijkheden van de gemeenten ter uitvoering van dit artikel
worden enerzijds beperkt door het beschikbare budget en anderzijds door de
algemene maatregel van bestuur op grond van het vierde lid. Gekozen is voor
een ruime wettelijke bepaling om de gemeenten op den duur niet in de mogelijkheden
te beperken. De Raad kan gevolgd worden in de stelling dat de algemene maatregel
van bestuur de bevoegdheden kan uithollen, zonder dat precies aangegeven wordt
in welke mate. Reden hiervoor is dat een aantal regelingen op dit gebied op
dit moment in een experimentele fase verkeren, waarbij enerzijds budget gekoppeld
is aan bepaalde besteding (vergelijk de kinderopvang) en anderzijds op experimentele
basis van een aantal bepalingen van de bijstandswet afgeweken kan worden in
relatie tot die experimenten betreffende sociale activering (op grond van
artikel 144 van de Algemene bijstandswet). In de artikelsgewijze toelichting
op artikel 25 wordt de samenhang met de algemene maatregel van bestuur op
grond van dit artikel 144 van de Abw aangegeven. De bedoeling van deze experimenten
is na te gaan op welke punten de bijstandswet gewijzigd zou moeten worden
om te komen tot een meer activerende bijstandswet. Pas nadat de resultaten
hiervan bekend zijn zal nagegaan worden of en welke onderdelen in de Wiw opgenomen
kunnen worden. Na de evaluatie van de experimenten kan eveneens pas antwoord
worden gegeven op de vraag van de Raad op welke schaal de gemeenten op dit
punt activiteiten ontplooien. De bovengenoemde experimenten op basis van artikel
144 Abw staan momenteel alleen open voor gemeenten die toestemming hebben
gekregen om een bijstandsexperiment uit te voeren. Overigens kunnen gemeenten
de activiteiten die in artikel 3 genoemd worden wel op individuele basis toestaan
mits voldaan wordt aan de verplichtingen die de bijstandswet over het algemeen
aan het ontvangen van een bijstandsuitkering verbindt. Dat betekent dat de
bijstandsgerechtigde oa. moet voldoen aan de arbeidsverplichting. Premies
die hij eventueel ontvangt voor vrijwilligerswerk moeten gekort worden op
de uitkering. In de toelichting op artikel 3 is dit nader aangegeven. Het
vierde lid is in die zin verduidelijkt, dat wordt aangegeven om welke soort
beperkingen het kan gaan in relatie tot met name artikel 144 Abw. Conform
het advies van de Raad zullen in het vierde lid geen regels krachtens amvb
worden toegestaan.D. Overige opmerkingen16. Niveau van regeling Bij ministeriële regeling worden, regels gesteld met betrekking tot
de gelijkstelling van personen met langdurig werklozen en de periode van inschrijving
als werkloos werkzoekende, zo bepaalt artikel 1, tweede lid. De Raad meent
dat althans het eerste element alleen op het niveau van een algemene maatregel
van bestuur hoort te worden geregeld; hij verwijst ook naar aanwijzing 26
Ar.Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld voor de hoogte
van de subsidie die het gemeentebestuur aan een werkgever verstrekt voor een
werkervaringsplaats, en voor de duur en de voorwaarden voor de subsidieverstrekking
(artikel 5, derde lid). Ook op dit punt lijkt normstelling op het niveau van
een algemene maatregel van bestuur aangewezen. Het experimentele karakter
van deze regels, waarover in de toelichting op het artikel wordt gesproken,
zou hooguit aanleiding kunnen vormen om te spreken van «bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur».16. Niveau van regelingRegeling van de gelijkstelling met langdurig werklozen zou bij algemene
maatregel van bestuur geregeld kunnen worden. Het kabinet gaat daartoe niet
over, omdat gebleken is, dat een vergelijkbare uitwerking op grond van de
Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekering op het
niveau van een ministeriële regeling regelmatig moest worden aangepast,
omdat zich telkens nieuwe situaties voordeden, waarvoor nadere regeling voor
de duidelijkheid richting gemeenten gewenst was. De verwachting is dat deze
regeling zeker in de begin jaren dikwijls aanpassing zal behoeven. Om die
reden is met verwijzing naar de door Raad genoemde aanwijzing de ministeriële
regeling gehandhaafd.Het niveau van de regeling bedoeld in artikel 5, derde lid, is conform
de aanbeveling van de Raad een algemene maatregel van bestuur geworden.17. Ondernemingsraden Eén van de voorwaarden voor het ter beschikking stellen van een
werknemer aan een onderneming (detachering) is, dat met de ondernemingsraad
of de personeelsvertegenwoordiging is «overeengekomen» dat werknemers
worden «ingeleend» (artikel 6). De Wet op de ondernemingsraden
(WOR) regelt op wettelijk niveau de bevoegdheden van bijna alle ondernemingsraden
en personeelsvertegenwoordigingen. Het is uit een oogpunt van overzichtelijkheid
meer aangewezen om dit onderwerp in die wet te regelen; daartoe adviseert
de Raad dan ook. Overigens wordt in de Wet op de ondernemingsraden niet gesproken
van overeenkomsten met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging –
die trouwens noch natuurlijke persoon noch rechtspersoon is -, maar van instemming
met een besluit van de ondernemer; die figuur verdient dan ook de voorkeur.De Raad adviseert artikel 6 in deze zin aan te passen.17. OndernemingsradenRegeling van de betrokkenheid van de ondernemingsraad of een personeelsvertegenwoordiging
is in deze wet opgenomen, omdat de Wet op de ondernemingsraden niet betrekking
heeft op de medezeggenschap van werknemers in alle sectoren. Defensie en onderwijs
kennen bijvoorbeeld eigen medezeggenschapsregelingen. In deze sectoren zou
dan een belangrijk onderdeel van de verdringingstoets geen toepassing vinden,
hetgeen niet wenselijk wordt geacht. Het kabinet heeft er dan ook de voorkeur
voor dit hier te regelen. Dan wordt ook duidelijk, dat de medezeggenschapsorganen
betrokken moeten worden.De term overeengekomen is gebruikt, omdat zich ook situaties voordoen,
waarbij bij cao is overeengekomen, dat de ondernemingsraad wordt betrokken.
Overigens zal ook de Wet op de ondernemingsraden de mogelijkheid bieden, dat
bij schriftelijke overeenkomst tussen de ondernemer en de ondernemingsraad
meer bevoegdheden dan in die wet genoemd aan de ondernemingsraad kunnen worden
gegeven (nieuw tweede lid van artikel 32, indien het bij koninklijke boodschap
van 19 februari 1996 ingediende voorstel van wet tot wijziging van de Wet
op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het nieuw
Burgerlijk Wetboek (Kamerstukken 24 615) tot wet is verheven en in werking
is getreden). Er kan dus melding gemaakt worden van een overeenkomst met de
ondernemingsraad. Daarbij is het hier niet de bedoeling het instemmingsrecht
van de ondernemingsraad zoals dat geregeld is in de Wet op de ondernemingsraden
in deze wet op te nemen. Dat instemmingsrecht betreft in het algemeen regelingen
en reglementen op het terrein van het personeelsbeleid. De bedoeling van de
bepaling in deze wet is voor te schrijven, dat de ondernemingsraad wordt betrokken
bij de beslissing om deze arbeidskrachten in de onderneming werkzaam te laten
zijn en wel op zodanige wijze, dat de ondernemingsraad dit kan tegenhouden.
De procedure, die daarbij in de onderneming wordt gevolgd is afhankelijk van
wat in de onderneming is overeengekomen. Het advies van de Raad is op grond
van deze overwegingen niet overgenomen.18. De gemeentelijke rechtspersoon a. Artikel 155 van de GemeentewetArtikel 8 geeft het gemeentebestuur de bevoegdheid om een rechtspersoon
aan te wijzen die overeenkomstig de aanwijzing wordt ingeschakeld bij de uitvoering
van de wet. Blijkens de toelichting (paragraaf 2.4, De inrichting van de uitvoeringsorganisatie
door gemeenten) gaat het niet zozeer om het aanwijzen van een rechtspersoon,
maar om de oprichting van een rechtspersoon of de deelname in zo'n rechtspersoon.Artikel 155 van de Gemeentewet bepaalt dat de gemeenteraad slechts besluit
tot het oprichten van en deelnemen in – kort gezegd – privaatrechtelijke
rechtspersonen indien dat bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de
behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit behoeft
de goedkeuring van gedeputeerde staten. Indien een bijzondere wet een bepaling
bevat met een overeenkomstige strekking als artikel 8 van het wetsvoorstel,
geeft de wetgever met zoveel woorden te kennen dat naar zijn oordeel aan het
vereiste van artikel 155 van de Gemeentewet wordt voldaan. In dat geval moet
echter in de toelichting op de bijzondere wet dragend worden gemotiveerd dat
de oprichting of deelneming bijzonder aangewezen moet worden geacht. Met een
dergelijke motivering kan tevens worden voldaan aan het inhoudelijke vereiste
van artikel 115, eerste lid, van de Gemeentewet (op grond waarvan bij het
treffen van een medebewindsregeling niet van de Gemeentewet kan worden afgeweken
dan wanneer dat bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging
van het daarmee te dienen openbaar belang), terwijl dan ook wordt voldaan
aan het motiveringsvereiste dat artikel 115, tweede lid, in dergelijke gevallen
stelt.Bij de parlementaire behandeling van de Gemeentewet is als ratio van artikel
155 aangegeven dat publiekrechtelijke samenwerking tussen overheid en particulieren
de voorkeur heeft, omdat bij deze samenwerking waarborgen zijn voorzien betreffende
het gebruik van bevoegdheden, de besluitvormingsstructuren, beïnvloedingsmogelijkheden,
repressief toezicht, democratische controle en openbaarheid. Deze waarborgen
zijn niet aanwezig als gekozen wordt voor een privaatrechtelijke vorm van
samenwerking (kamerstukken II 1988/89, 19 403, nr. 10, blz. 207).Artikel 8 zal in het licht hiervan dienen te worden gemotiveerd, dit overigens
onverminderd het onder b gestelde.b. Gemeenschappelijke regelingIn de ontwerp-WSW wordt het voor gemeentebesturen eveneens mogelijk gemaakt
om een rechtspersoon aan te wijzen die wordt ingeschakeld bij de uitvoering
van de wet (kamerstukken II 1995/96, 24 787, nr. 2; artikel 2, derde
lid). In zijn advies over dit wetsvoorstel heeft de Raad in punt 8 naar voren
gebracht dat de regeling overbodig is, omdat artikel 82 van de Gemeentewet
de mogelijkheid biedt commissies in te stellen, en de Wet gemeenschappelijke
regelingen de mogelijkheid biedt bij gemeenschappelijke regeling een afzonderlijke
rechtspersoon op te richten. In het nader rapport wordt deze stelling niet
overgenomen: de twee genoemde wetten bieden, zo wordt betoogd, niet de mogelijkheid
om buiten een gemeenschappelijke regeling een privaatrechtelijke rechtspersoon
op te richten.In de toelichting op de Wiw (paragraaf 2.4, De inrichting van de uitvoeringsorganisatie
door gemeenten) komt naar voren dat de bedoelde rechtspersoon meestal voor
meer gemeenten tegelijk zal werken, en dat hij ook kan fungeren als de rechtspersoon
bedoeld in de WSW.De Raad wijst er echter op dat in dergelijke gevallen de mogelijkheid
bestaat om een rechtspersoon op te richten bij gemeenschappelijke regeling;
dat lijkt ook de aangewezen weg. Hij adviseert artikel 8 te heroverwegen en
om – mocht het artikel voorzien in aanwijzing van een rechtspersoon
buiten de Wet gemeenschappelijke regelingen om – in elk geval in de
memorie van toelichting overtuigend te beargumenteren waarom voor deze constructie
is gekozen naast of in plaats van de mogelijkheden die het bestaande recht
reeds biedt.c. Verhouding gemeentebestuur-rechtspersoonDe regeling in artikel 8 van het wetsvoorstel vertoont ook overigens lacunes.
Er wordt slechts bepaald dat het gemeentebestuur een rechtspersoon kan aanwijzen
die overeenkomstig de aanwijzing wordt ingeschakeld bij de uitvoering van
de wet, en dat in het aanwijzingsbesluit de rechtsbetrekking tussen de gemeente
en de betrokken rechtspersoon wordt geregeld. Onduidelijk is of dit aanwijzingsbesluit
kan voorzien in delegatie van bevoegdheden, of dat alleen mandaat mogelijk
is. Eveneens is onduidelijk of het gemeentebestuur volledig verantwoordelijk
is voor het doen en laten van de rechtspersoon.Wat het eerste punt betreft meent de Raad dat artikel 8 zo moet worden
geformuleerd dat duidelijk is dat delegatie aan de rechtspersoon niet mogelijk
is. Uit een oogpunt van doorzichtigheid, gelet op artikel 155 van de Gemeentewet,
en gezien de terughoudendheid ten aanzien van verzelfstandigingen op rijksniveau,
heeft de Raad een voorkeur voor het niet mogelijk maken van delegatie aan
een privaatrechtelijke rechtspersoon.Ten aanzien van de tweede vraag wordt in de toelichting gesteld «dat
de gemeente de volledige verantwoordelijkheid voor de uitvoering [door de
rechtspersoon] draagt» (paragraaf 2.4). Het is de Raad echter opgevallen
dat het wetsvoorstel zelf, in de afzonderlijke bepalingen, tegenstrijdig is.
In sommige artikelen wordt de rechtspersoon niet afzonderlijk genoemd, hetgeen
impliceert dat het gemeentebestuur inderdaad als enige bevoegd en dus ten
volle verantwoordelijk is. Het betreft artikel 16, tweede lid (verstrekking
van gegevens aan de minister), artikel 19, eerste en tweede lid (voeren van
een administratie), en artikel 20 (de minister kan het gemeentebestuur aanwijzingen
geven). Op andere plaatsen wordt echter de rechtspersoon wél afzonderlijk
genoemd, naast het gemeentebestuur; zie artikel 18, tweede lid, onder c (de
vastgestelde «subsidie» kan van de verleende «subsidie»
afwijken indien het gemeentebestuur of de rechtspersoon niet heeft voldaan
aan de bij of krachtens de wet gestelde verplichtingen); de artikelen 19,
derde lid, 20, derde lid, 21, eerste, tweede en vierde lid (het gemeentebestuur
en de rechtspersoon verlenen andere bestuursorganen inlichtingen en inzage
in de administratie; zij kunnen inlichtingen vragen en inzage krijgen in de
administratie van andere bestuursorganen); en artikel 21, vijfde lid (gebruik
van het sociaal-fiscaal nummer).Indien, in vervolg op de hiervoor gemaakte opmerking, het wetsvoorstel
niet voorziet in delegatie aan de rechtspersoon, zal de verantwoordelijkheid
voor het handelen van de rechtspersoon volledig bij het gemeentebestuur moeten
liggen. Wordt wel voor delegatie gekozen, dan zal de rechtspersoon zelf op
de een of andere manier verantwoordelijk zijn voor de bevoegdheden die aan
haar worden gedelegeerd; daarvoor moeten dan nog voorzieningen worden getroffen.18 De gemeentelijke rechtspersoon.a. Artikel 115 van de GemeentewetAnders dan de Raad veronderstelt is in de toelichting niet in de eerste
plaats gedacht aan het oprichten van of deelnemen in een rechtspersoon, maar
ging het vooral om de aanwijzing van een rechtspersoon als zodanig. Dit neemt
niet weg dat het ook om beide kan gaan, dat wil zeggen het oprichten van een
rechtspersoon die blijkens haar statuten voor onderdelen van de uitvoering
van de Wiw wordt aangewezen. Op grond van de vigerende banenpoolregeling kennen
de gemeenten nu reeds een stichting «die krachtens een daartoe strekkende
samenwerkingsafspraak door één of meer gemeenten is opgericht
dan wel aangewezen om werklozen in dienst te nemen en ter beschikking te stellen
aan werkgevers» (artikel 1, onderdeel d, Rijksbijdrageregeling banenpools).
Op grond van de JWG geldt eveneens de verplichting een stichting op te richten,
waarbij expliciet is verwoord dat de gemeente verantwoordelijk is voor het
functioneren van deze organisatie. Bovendien is wettelijk vastgelegd dat deze
zgn. «Jeugdwerkgarantieorganisatie» wordt opgericht als een stichting
naar burgerlijk recht (artikel 3, eerste en tweede lid, JWG).Artikel 8 biedt de mogelijkheid de bestaande JWG-/banenpoolorganisaties
volledig bij de uitvoering van de wet te betrekken. De gemeente kan desgewenst
het werkgeverschap aan de bestaande uitvoerende stichting – die in het
kader van de JWG en de banenpools formeel werkgever is – mandateren.De gemeente kan ook een nieuwe rechtspersoon oprichten die met de uitvoering
van de Wiw, of onderdelen daarvan, wordt belast. Dit vergt dan een aanwijzingsbesluit
waarin de rechtsbetrekking tussen de gemeente en de betrokken rechtspersoon
wordt geregeld. Het gemeentebestuur kan taken mandateren (bijvoorbeeld het
aangaan van dienstbetrekkingen) of onderdelen van de uitvoering uitbesteden
(bijvoorbeeld de werving van detacheringsplaatsen). Overigens is bij artikel
8 niet alleen aan de bestaande uitvoeringsorganisaties JWG en banenpools gedacht.
Ook private organisaties kunnen met taken worden belast; in de huidige JWG-praktijk
zijn soms afspraken met uitzendbureaus gemaakt over de werving van garantieplaatsen
in de marktsector. Het betreft dan samenwerking waarbij taken door derden
in opdracht van de gemeente worden verricht. Van nieuwe deelnemingen of oprichtingen
behoeft dus op zichzelf geen sprake te zijn. Wanneer gemeenten tot nieuwe
oprichtingen of deelnemingen besluiten, naast of in plaats van de bestaande
JWG-/banenpoolorganisaties, zal de motiveringsvereiste van artikel 155 Gemeentewet
voluit gelden.b. Gemeenschappelijke regelingIn afwijking van de door de Raad geventileerde gedachten is het kabinet
van mening dat het mogelijk moet zijn om zonder gebruik te maken van gemeentelijke
commissies of een gemeenschappelijke regeling de uitvoering van gemeentelijke
Wiw-taken op te dragen aan een (bestaande) al dan niet privaatrechtelijke,
rechtspersoon. Het kabinet heeft niet alleen het oprichten van (nieuwe) uitvoeringsorganisaties
op het oog, maar wil nadrukkelijk de mogelijkheid open houden om ook (lokale)
organisaties die zich op het vlak van werkloosheidsbestrijding en arbeidsmarkt
bewegen en waarin de gemeente niet bestuurlijk vertegenwoordigd is, bij de
uitvoering van de Wiw te betrekken.In artikel 8 van het wetsontwerp is met name van belang dat daarin wordt
bepaald dat de rechtsbetrekking tussen de gemeente en de rechtspersoon waaraan
Wiw-taken worden opgedragen, moet worden geregeld. Vooral op grond van deze
overweging was het advies van de Raad bij het wetsvoorstel Wet sociale werkvoorziening
niet overgenomen. Het kabinet meent dat dit noch met de Gemeentewet, noch met de Wet gemeenschappelijke
regelingen in strijd is; veeleer is sprake van een zinvolle aanvulling daarop.
In de toelichting wordt een en ander nu nader gemotiveerd.Verhouding gemeentebestuur–rechtspersoonc. In de door de Raad uitgesproken voorkeur om delegatie uit te sluiten
kan het kabinet zich vinden. In de toelichting op artikel 8 was reeds aangegeven
dat delegatie niet mogelijk is. Op grond van het met ingang van 1 juli 1997
in werking tredende artikel 10:15 van de Algemene wet bestuursrecht, geschiedt
delegatie slechts «indien in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift
is voorzien». Dit maakt het overbodig in de Wet inschakeling werkzoekenden
nader te regelen dat delegatie is uitgesloten; het niet regelen daarvan heeft
immers hetzelfde effect. Omdat wellicht het gebruik van het woord «inschakelen»
in de eerste volzin van artikel 8 op dit punt toch nog enige onduidelijkheid
zou kunnen opleveren, is artikel 8 aangepast.Een ander punt betreft (eveneens) de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur
voor het doen en laten van de rechtspersoon. Dat in sommige wetsartikelen
de rechtspersoon afzonderlijk – naast het gemeentebestuur – wordt
genoemd, heeft alleen een praktische achtergrond. De rechtspersoon is slechts
afzonderlijk genoemd in situaties waarin het praktisch gezien wenselijk wordt
geacht de rechtspersoon rechtstreeks, dus zonder tussenkomst van het gemeentebestuur,
te kunnen aanspreken. Dit is het geval bij de bepalingen inzake toezicht,
administratie en informatieverstrekking (artikel 19, derde lid, artikel 20,
derde lid, artikel 21, eerste, tweede, vierde en vijfde lid). Met name waar
het vergaren van informatie betreft is het uit oogpunt van efficiency van
belang dat de minister zich met verzoeken om informatie rechtstreeks tot de
rechtspersoon kan wenden. In artikel 18, tweede lid, onderdeel c, is de verwijzing
naar de door de gemeente aangewezen rechtspersoon wel geschrapt. Bij het vaststellen
van de subsidie is de aangewezen rechtspersoon geen relevante partij voor
het Rijk.19. Normale arbeidsduur Artikel 14 legt in het tweede lid als hoofdregel neer dat de werkweek
bij een Wiw-dienstbetrekking 32 uur duurt. Afwijking is mogelijk op grond
van bij de werknemer gelegen factoren. Blijkens de toelichting is een werkweek
van 32 uur met name aangewezen voor alleenstaanden, een werkweek van 38 uur
voor kostwinners (paragraaf 7.4, onder Voormalig werklozen van 23–64
jaar die 2 tot 3 jaar werkloos waren).In een algemeen overleg met de vaste commissie van de Tweede Kamer voor
Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 23 november 1995 heeft de minister geconstateerd
dat een alleenstaande bij een 32-uursbaan op minimumloonniveau in veel gevallen
financieel vooruitgaat ten opzichte van het uitkeringsniveau. In enkele gevallen
is echter het risico van armoedeterugval aanwezig; de minister zegde toe oplossingen
voor dergelijke gevallen te zullen zoeken (kamerstukken II 1995/96, 24 347,
nr. 5, blz. 18).Nu met ingang van 1997 voor het personeel van de gemeenten een werkweek
van 36 uur zal gaan gelden (brief van het Landelijk Overleg Gemeentelijke
Arbeidsvoorwaarden van 7 maart 1996, Kenmerk Lbr.96/51CvA/Logo 96/6 ARZ/601 519)
zal een werkweek van 36 uur moeten gelden als de normale arbeidsduur in de
zin van artikel 12 van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Bij een
werkweek van 32 uur ontstaat dus aanspraak op acht-negende van het wettelijk
minimumloon, terwijl een werkweek van 38 uur niet meer mogelijk is. De toelichting
dient te worden geactualiseerd. Daarbij verdient het aanbeveling tevens aan
te geven hoe de toegezegde oplossing eruit zal zien.19. Normale arbeidsduurDe Raad wijst erop dat in bepaalde gevallen personen die een Wiw-dienstbetrekking
aanvaarden een inkomensachteruitgang ervaren, enerzijds wegens het wegvallen
van bepaalde financiële voordelen (de Raad spreekt hier over de armoedeval,
waarbij kan worden gedacht aan het vervallen van vrijstelling van gemeentelijke
heffingen i.v.m. de beëindiging van de uitkering), anderzijds omdat een
Wiw-dienstverband in beginsel een 32-urige werkweek kent. In dit verband vraagt
de Raad ook aandacht voor de effecten van de invoering van een 36-urige werkweek.Ten eerste moet erop worden gewezen dat inkomensachteruitgang niet kan
ontstaan als gevolg van het accepteren van een Wiw-dienstbetrekking. In de
subsidievoorwaarden van de wet is bepaald dat de arbeidsduur van de Wiw-dienstbetrekking
32 uur per week bedraagt, tenzij op grond van bij de werknemer gelegen factoren
een langere of kortere arbeidsduur gerechtvaardigd is. In de toelichting is
aangegeven dat het is toegestaan meer dan 32 uur te werken ten einde uit de
uitkering te geraken. Het inkomen dat met de Wiw-dienstbetrekking wordt verworven
is dus ten minste gelijk (bij m.n. kostwinners) dan wel hoger (bij m.n. alleenstaanden)
dan de Abw-uitkering.Ten aanzien van het beleid met betrekking tot de armoedeval wordt verwezen
naar hetgeen hierover in de nota «De andere kant van Nederland»
is opgenomen. Het kabinet onderkent de problematiek, maar deze is niet specifiek
gebonden aan de Wiw-systematiek. Bovendien is inmiddels een aantal stappen
genomen om de problematiek te verlichten. Te denken valt aan de maatregelen
in de huursubsidie (IHS) en ten aanzien van het arbeidskostenforfait. Voor
alleenstaanden onder de 65 jaar met IHS zijn per 1 juli 1996 de normhuren
verlaagd. Tevens is het inkomenstraject, waarover IHS wordt verkregen, aanzienlijk
verlengd. Verder stijgt per 1 januari a.s. het arbeidskostenforfait. Zowel
het maximum als het percentage gaan omhoog, zodat ook deeltijders hiervan
profiteren. Tenslotte kan nog gewezen worden op de werkgroep Harmonisatie
Inkomensafhankelijke regelingen. In het kader van deze werkgroep zal het probleem
van de armoedeval aan de orde worden gesteld.20. Salariskorting bij de Wiw-dienstbetrekking Ingevolge artikel 15, tweede lid, JWG is de Jeugdwerkgarantieorganisatie
bevoegd ten aanzien van de jongere die de in het eerste lid bedoelde werkzaamheden
of activiteiten, waarbij inbegrepen door de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
als noodzakelijk aangemerkte en als zodanig aangewezen scholing verwijtbaar
niet verricht onderscheidenlijk daaraan verwijtbaar niet deelneemt, bij wijze
van sanctie het loon of de vergoeding geheel of gedeeltelijk in te houden.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan nadere regels stellen
met betrekking tot de bevoegdheid van de Jeugdwerkgarantieorganisatie.De artikelen 11, tweede lid, en 13, vierde lid, van het wetsvoorstel missen
het element verwijtbaarheid dat in artikel 15, tweede lid, JWG wel wordt genoemd.
Mede omdat het onderhavige instrument in de toelichting expliciet als een
soortgelijke sanctie wordt aangeduid, kan het element verwijtbaarheid echter
moeilijk in de artikelen 11, tweede lid, en 13, vierde lid, van het wetsvoorstel
worden gemist. Het wetsvoorstel dient derhalve te worden aangepast. Bovendien
verdient het aanbeveling de opzegging als een bevoegdheid te formuleren, niet
als een strikte verplichting; ook dat is overeenkomstig de regeling in de
JWG.20. Salariskorting bij Wiw-dienstbetrekkingIn het wetsvoorstel was in artikel 11, tweede lid, en artikel 13, vierde
lid, het element van verwijtbaarheid niet opgenomen, omdat het element van
verwijtbaarheid tot uitdrukking komt in het vereiste, dat sprake moet zijn
van weigering van het verrichten van werkzaamheden. Weigeren sluit uit de
situatie, dat de werknemer wel bereid was de werkzaamheden te verrichten,
maar deze niet werden aangeboden of door andere aan de werkgever toe te rekenen
oorzaken niet kon worden verricht en tevens de situatie, dat de werknemer
wel bereid was, maar wegens ziekte niet in staat was de werkzaamheden te verrichten.
De genoemde omstandigheden zijn in algemene zin de uitzonderingen in het Burgerlijk
Wetboek op de regel van artikel 1638b BW (artikel 627 van titel 7.10), dat
geen loon is verschuldigd, indien geen arbeid wordt vericht. Er zijn echter
omstandigheden denkbaar, dat de werknemer de arbeid mag weigeren bijvoorbeeld
wegens gemoedsbezwaren. Om dat uit te sluiten zijn artikel 11, tweede lid,
en artikel 13, vierde lid, geherformuleerd in de door de Raad aangegeven zin
en samengevoegd tot een algemene bepaling, die in artikel 4 is opgenomen.
De aanbeveling van de Raad dat de bepalingen over de opzegging als een bevoegdheid
te formuleren is niet overgenomen. Het is de bedoeling duidelijk te maken,
dat de gemeente in de genoemde omstandigheden de dienstbetrekking opzegt.
Hier past geen beleidsruimte.21. Inhoud van de detacheringsovereenkomst Blijkens de toelichting moeten in een detacheringsovereenkomst ten minste
worden vastgelegd: de werkzaamheden onderscheiden naar aard, omvang, plaats,
en de looptijd van de overeenkomst (paragraaf 6.5 van de toelichting, Detacheringsplaatsen).
De Raad meent dat deze eisen uit oogpunt van rechtszekerheid in het wetsvoorstel
zelf behoren te worden neergelegd. Ook is het wenselijk dat het wetsvoorstel
verlangt dat in de overeenkomst afspraken worden neergelegd over de begeleiding
van de gedetacheerde. De Raad verwijst voor een regeling van deze strekking
naar artikel 7.2.8 van de Wet educatie en beroepsonderwijs.21. Inhoud van de detacheringsovereenkomstDat het ter beschikking stellen van de werknemer door de gemeente dient
te worden vastgelegd in een schriftelijke overeenkomst is niet expliciet in
het wetsvoorstel geregeld. In de toelichting wordt echter op enkele plaatsen
verwezen naar de detacheringsovereenkomst. De Raad kan gevolgd worden in zijn
opvatting, dat dit in de wet dient te worden vastgelegd, waarbij dan tevens
een aanduiding kan worden gegeven van de onderwerpen, die in ieder geval in
die overeenkomst moeten worden opgenomen. Daarbij kunnen ook afspraken worden
gemaakt over de begeleiding van de werknemer. Dit onderwerp zal ook genoemd
worden in het daartoe gewijzigde artikel 4.22. Gesubsidieerde arbeid binnen en buiten de Wiw In de afgelopen jaren zijn diverse regelingen totstandgekomen die voorzien
in arbeid met financiële steun van de overheid. In de nota «Stroomlijning
van gesubsidieerde arbeid» van 24 augustus 1996 worden drie hoofdtypen
onderscheiden: sociale werkvoorziening, detachering bij reguliere werkgevers
(Jeugdwerkgarantiewet, banenpools), en gesubsidieerd werk in dienstbetrekking
bij een reguliere werkgever (kamerstukken II 1994/95, 24 347, nr. 2,
blz. 1). Het wetsvoorstel heeft op slechts enkele van deze instrumenten betrekking.
Voor een goed inzicht in de samenhang van het beleidsterrein is het wenselijk
dat in de toelichting – meer systematisch dan al is geschied –
een overzicht wordt opgenomen van de bestaande regelingen en instrumenten.
Per instrument zou – voorzover van belang – kunnen worden aangegeven:– op welke regeling het is gebaseerd;– welk orgaan of welke organen met de uitvoering is of zijn belast;– wat de doelgroep is;– hoe groot de doelgroep is en hoeveel personen van de bestaande
regeling gebruik maken;– hoe de bekostiging is geregeld en hoe groot het beslag op collectieve
middelen is (in de vorm van meer uitgaven, andere aanwending van uitgaven,
of minder inkomsten);– wat de meest recente evaluatie van de regeling is, en– welke verschillen met de bestaande situatie uit het wetsvoorstel
voortvloeien.Tevens is het van belang aan te geven hoe het voorgestelde stelsel zich
zal verhouden tot de niet geïncorporeerde typen gesubsidieerde arbeid
die blijven bestaan.22. Gesubsidieerde arbeid binnen en buiten de WiwDe Raad stelt voor om in de toelichting bij het wetsvoorstel een overzicht
te geven van alle relevante regelingen die voorzien in arbeid met financiële
steun van de overheid. Een dergelijk overzicht is in bijlage 1 van de toelichting
opgenomen.23. Voor een aantal juridisch-technische opmerkingen verwijst het college
naar de bij het advies behorende bijlage I. Voor een aantal redactionele kanttekeningen verwijst het college naar
bijlage  II.Voor een inhoudsopgave van het advies verwijst het college naar bijlage
III.23. Juridisch-technische opmerkingenBij de punten die de Raad in bijlage I ter overweging geeft, wordt het
volgende opgemerkt.a. In het wetsvoorstel is er voor gekozen niet aan te geven welk orgaan
van de gemeente bevoegd is. Op die plekken waar het wenselijk is een bestuursorgaan
te noemen in plaats van het lichaam de gemeente, is dit gedaan door de neutrale
term gemeentebestuur met de betekenis die aan dit begrip in de Gemeentewet
is gegeven. De wijzigingsvoorstellen van de Raad worden om die reden niet
overgenomen.b. De term jongere en langdurig werkloze onderscheiden zich niet alleen
door de leeftijdsgrens. Voor de jongere geldt geen inschrijvingsduur bij de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie. Om andere reden is de door Raad voorgestelde
wijziging in artikel 12, eerste lid, wel overgenomen (zie bij punt 3b).c. Voor jongeren, die zijn geïndiceerd voor de sociale werkvoorziening
(SW), is zelden direct een SW-arbeidsplaats beschikbaar. Vanwege de sluitende
benadering dient deze jongeren een Wiw-dienstbetrekking te worden aangeboden,
waarbij zij arbeid onder aangepaste omstandigheden verrichten (artikel 10).Voor personen van 23 jaar en ouder geldt geen sluitende benadering. Wanneer
deze een SW-indicatie hebben worden zij, zolang geen SW-arbeidsplaats beschikbaar
is, op de SW-wachtlijst geplaatst. Het voorstel van de Raad is niet overgenomen.d. Een dienstbetrekking onder aangepaste omstandigheden is een Wsw-dienstverband,
als geregeld in de Wet sociale werkvoorziening. Er is in dit wetsvoorstel
aangesloten bij de terminologie van de Wsw (het genoemde artikel 2). Aanpassing
van de Wsw lijkt dan niet noodzakelijk. e. In artikel 15 (is in het wetsvoorstel nu artikel 14) wordt in een apart
artikellid aangegeven, welke onderwerpen in de (in de aanhef al genoemde)
algemene maatregel van bestuur zullen worden geregeld en daarbij zal ook worden
aangegeven, dat dit betrekking kan hebben op de besteding van een specifiek
onderdeel van de subsidie.f. De voorgestelde wijzigingen zijn overgenomen.g. De door Raad aangegeven uitsluiting wordt vooralsnog wel bedoeld, maar
niet door de algemene formulering van het derde lid. Zoals uit de artikelsgewijze
toelichting blijkt zal de algemene maatregel van bestuur hierin kunnen voorzien.
De formulering van het derde lid is aangepast om de door de Raad gesignaleerde
onduidelijkheid te vermijden.h. Het wetsvoorstel is als voorgesteld aangepast.i. Het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht (Awb, bedoeld zal zijn
artikel 4:21, derde lid), dat de titel over subsidies niet van toepassing
is voor financiële middelen, die verstrekt worden aan rechtspersonen,
die krachtens publiekrecht zijn ingesteld, betekent niet, dat dergelijke uitkeringen
geen subsidies zijn. Ook de uitkeringen op grond van de Financiële-verhoudingswet
vallen onder het begrip subsidie. De bepalingen in de Financiële verhoudingswet
en de Awb zullen immers inhoudelijk op elkaar worden afgestemd. Er is dan
ook geen reden in dit wetsvoorstel, evenals in de het voorstel voor de Wsw
niet het algemene begrip subsidie te gebruiken.j. De genoemde artikelleden zijn bij een andere artikel ondergebracht
op de wijze als door de Raad is voorgesteld.k. Het opschrift wordt gewijzigd.l. Het voorstel van de Raad om de artikelleden om te wisselen is niet
opgevolgd. Het eerste lid betreft de procedure van verlening van de subsidie
aan de individuele gemeente en het tweede lid maakt het mogelijk, bij algemene
maatregel van bestuur nader te regelen hoe de subsidie over de gemeenten wordt
verdeeld. Het bevat dus nadere regels voor het bedrag, dat feitelijk aan de
gemeente zal worden verleend. Met de in punt 14a vermelde wijziging is de
onduidelijkheid overigens verder weggenomen.m. Het eerste lid van artikel 18 gaat over de hele subsidie. Voor de duidelijkheid
is in het eerste lid het woordje «mede» toegevoegd.n. De artikelen over de verlening van de subsidie zijn overzichtelijker
geformuleerd, zodat duidelijk wordt op welke onderdelen van de totale subsidie
deze betrekking hebben. De samenhang met de bepaling over de vaststelling
wordt daarmee ook duidelijker.o. In de artikelsgewijze toelichting op artikel 12 was al een vergelijkbare
opmerking opgenomen.p. Onderdeel e van artikel 18 is komen te vervallen (toetsing aan de voorschriften
voor de besteding kan ook op grond van onderdeel d) en het voorschrift voor
de besteding bij een «saldo» is genoemd in de artikelsgewijze
toelichting op artikel 14 als voorbeeld van een voorschrift over de besteding,
dat in de daar genoemde algemene maatregel van bestuur kan worden opgenomen.q. Omdat deze norm uit de Awb voortvloeit (o.a. in artikel 10:41 welk
artikel door de Raad zal zijn bedoeld), is het niet noodzakelijk expliciet
in de wet te regelen, dat het gemeentebestuur in de gelegenheid zal worden
gesteld zijn zienswijze te geven. Ook in andere wetten waarin een aanwijzingsbevoegdheid
is opgenomen is dit niet geregeld. Over dit overleg laat ook de toelichting
op dit artikel geen onduidelijkheid bestaan.r. De toelichting is aangepast.24. Redactionele kanttekeningenDe redactionele opmerkingen van de Raad als vermeld in bijlage II zijn
overgenomen.25. Overige wijzigingenVan de gelegenheid is gebruik gemaakt het wetsvoorstel op de volgende
punten te wijzigen. De mogelijkheid om scholing te volgen binnen een Wiw-dienstbetrekking
is in de wet nader geregeld. De overgangsregeling van artikel 23 is zodanig
gewijzigd dat de periode dat personen werkzaam waren op basis van de Rijksbijdrageregeling
banenpools, in ogenschouw moet worden genomen bij de bepaling van het moment
waarop meer dan het minimumloon mag worden betaald.Bovendien is de toelichting op diverse onderdelen verduidelijkt en geactualiseerd.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. J. Boukema Ik Moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. P. W. MelkertBijlage I bij het advies van de Raad van State van 16 oktober 1996,
no. W12.96.0257, met aanvullende opmerkingen van juridisch-technische aard
die de Raad in overweging geeft.a. In de artikelen 2, 3, eerste, tweede en derde lid, 4, derde lid, 5,
eerste en tweede lid, 9, eerste lid (2x), en 16, eerste lid, dienen de woorden
«de gemeente» telkens te worden vervangen door: het college van
burgemeester en wethouders. In de artikelen 3, tweede lid, en 7, eerste lid,
dient «het gemeentebestuur» te worden vervangen door: de gemeenteraad.b. Jongeren die langdurig werkloos zijn vallen onder het begrip «langdurig
werkloze», dat is gedefinieerd in artikel 1. Het verdient aanbeveling,
in de omschrijving het element «23 jaar of ouder» op te nemen.
Dan kan in artikel 12 de zinsnede «, die 23 jaar of ouder zijn,»
worden geschrapt, en kan in artikel 13 de zinsnede «de werknemer, bedoeld
in artikel 12, eerste lid,» worden vervangen door: een langdurig werkloze.c. Als een jongere is geïndiceerd voor de sociale werkvoorziening,
heeft hij geen aanspraak op Wiw-voorzieningen (artikel 10, eerste lid). Het
is niet duidelijk waarom dit alleen voor jongeren zou gelden. Het verdient
overweging de bepaling op te nemen in hoofdstuk 2, paragraaf 1, van het wetsvoorstel,
en de bepaling te laten gelden voor alle personen die tot de doelgroep van
de Wet inschakeling werkzoekenden (Wiw) horen.d. Als een jongere is geïndiceerd voor de sociale werkvoorziening,
dient het gemeentebestuur hem een dienstbetrekking onder aangepaste omstandigheden
aan te bieden (artikel 10, tweede lid). Deze bepaling brengt wijziging in
de taken van de gemeente zoals omschreven in de Wet sociale werkvoorziening
(WSW) (met name artikel 2 van dat wetsvoorstel). De WSW zelf zal op dit punt
moeten worden gewijzigd; dit kan eventueel met behulp van een verwijzing naar
de Wiw. e. Volgens de toelichting stelt het Rijk 85 miljoen gulden beschikbaar
voor kinderopvang en zal dit geldbedrag worden geoormerkt (paragraaf 4.5,
onder «Kinderopvang», en paragraaf 7.3, onder «De voeding
van het gemeentelijk Werkfonds»).Dat het geld zal worden geoormerkt is niet in het wetsvoorstel zelf geregeld;
een concrete delegatiebepaling op dit punt ontbreekt eveneens. In wetsvoorstel
24 772 wordt wèl een geoormerkte subsidieregeling voor kinderopvang
tot stand gebracht (kamerstukken II 1995/96, 24 772, nr. 2, maar die
regeling zal door de Wiw weer vervallen (artikel 25, onderdeel E). Hier lijkt
een nadere voorziening nodig.f. In artikel 115a van de Algemene bijstandswet (Abw) zoals voorgesteld
in wetsvoorstel 24 772 wordt in de definitie van «kinderopvang»
gesproken van «kinderen in de leeftijd van 0 tot en met einde basissschoolleeftijd»
(kamerstukken II 1995/96, 24 772, nr. 2). Het artikel vervalt met de
inwerkingtreding van de Wiw, omdat de vergoeding van kinderopvang daar een
plaats krijgt (artikel 25, onderdeel E, en de toelichting daarop). In de omschrijving
van «kinderopvang» in artikel 1, eerste lid, onderdeel k, is echter
sprake van «kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar». Ook in
de omschrijving in het Tijdelijk besluit kwaliteitsregels kinderopvang wordt
die uitdrukking gebruikt. Het verdient aanbeveling het wetsvoorstel hierop
af te stemmen.g. De kinderopvang volgens het wetsvoorstel is, zo bepaalt artikel 3,
derde lid, alleen mogelijk voor de personen bedoeld in het eerste lid van
dat artikel. Dit betekent dat kinderopvang niet mogelijk is voor personen
die een Wiw-dienstbetrekking of een werkervaringsplaats hebben, nu die personen
niet in artikel 3, eerste lid, worden genoemd. Deze uitsluiting lijkt niet
te zijn beoogd (paragraaf 4.5 van de toelichting, onder Kinderopvang). Het
artikel zal dus moeten worden aangepast.h. Het begrip «kinderopvang» komt alleen voor in artikel 3,
derde lid, zodat het efficiënter lijkt de omschrijving ervan naar dat
artikel over te brengen.i. Het wetsvoorstel spreekt over «subsidie» aan de gemeente.
Het is juister om terminologisch aan te sluiten bij de specifieke regeling
van de ontwerp-Financiële-verhoudingswet (kamerstukken II 1995/96, 24 552,
nr. 2) en de term «uitkering» te gebruiken. Daar komt –
ook gezien aanwijzing 58 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar) –
bij dat het ongewenst is hetzelfde begrip te gebruiken voor de rijksbijdrage
aan de gemeenten en voor de gemeentelijke subsidie aan werkgevers. Ook zal
de subsidietitel van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) niet van toepassing
zijn op de uitkeringen aan de gemeenten (artikel 4:3, derde lid, Awb, derde
tranche).j. Artikel 14, eerste lid, geeft de grondslag voor de «subsidie»
van het Rijk aan de gemeenten; die «subsidie» bestaat uit drie
onderdelen, zo bepaalt artikel 15. Artikel 14, tweede tot en met vierde lid,
lijkt niet op de juiste plaats te zijn ingevoegd. Deze artikelleden hebben
namelijk alleen betrekking op het eerste van de drie onderdelen van de uitkering
(het basisbedrag per persoon die in aanmerking komt voor gesubsidieerde arbeid);
bovendien geeft het artikellid alleen voorwaarden voor één vorm
van gesubsidieerde arbeid (de Wiw-dienstbetrekking). Het verdient aanbeveling
artikel 14, tweede tot en met vierde lid, onder te brengen in artikel 16 of
in artikel 18.k. Artikel 17 heeft betrekking op het tweede en het derde onderdeel van
de uitkering. In het opschrift van het artikel komt dit niet tot uitdrukking.
Het opschrift dient te worden aangepast.l. Ook is de opbouw van artikel 17 niet logisch. Het eerste lid regelt
dat de minister voor 1 oktober van ieder jaar de «subsidie» waarop
de gemeente recht heeft, vaststelt; het tweede lid bepaalt dat bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels worden gegeven voor de verdeling van
de «subsidie» over de gemeenten. In de tijd gaat het tweede lid
vooraf aan het eerste. Het ligt meer voor de hand om het eerste en tweede
lid om te wisselen, dan wel om het tweede lid over te brengen naar artikel
15.m. Artikel 18 heeft alleen betrekking op het eerste en het tweede onderdeel
van de uitkering; zo blijkt althans uit artikel 15. Die beperking zal echter
ook in artikel 18, eerste lid, moeten worden aangebracht, nu daar ongeclausuleerd
sprake is van «de subsidie».n. In paragraaf 7.2 van de toelichting (De bekostigingssystematiek nader
uitgewerkt) wordt gesteld dat het vaste budget voor aanvullende kosten (dat
is: het tweede onderdeel van de uitkering) wordt verleend onder de voorwaarde
dat ten minste een nader te specificeren aantal personen uit twee categorieën
van langdurig werklozen op een Wiw-dienstbetrekking werkzaam is. Waarschijnlijk
wordt hier gedoeld op artikel 17, tweede lid, dat bepaalt dat bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld voor de verdeling van
de subsidie over de gemeenten. Deze delegatiebepaling is onvoldoende concreet
om grondslag te bieden voor regels op grond waarvan sommige gemeenten in het
geheel niet in aanmerking komen voor de uitkering. De passage in paragraaf
7.4 van de toelichting, onder Verdeling over de gemeenten, wekt bovendien
de indruk dat het totaalbedrag op een heel andere manier wordt verdeeld: de
«subsidie» wordt niet verleend op basis van gerealiseerde dienstbetrekkingen,
maar is bedoeld om gemeentebesturen tot het creëren van dienstbetrekkingen
in staat te stellen, dus op basis van behoeften. Een en ander moet concreter
en samenhangender in de wettekst en de toelichting worden uitgewerkt.o. Bij de verklaring ingevolge artikel 12 is niet alleen het gemeentebestuur
maar ook de betrokken werkzoekende belanghebbende. Ingevolge artikel 3:41
Awb zal hij daarom van de verklaring op de hoogte moeten worden gesteld. Het
verdient aanbeveling daar in de toelichting op te wijzen.p. In de toelichting op artikel 18 wordt opgemerkt dat het «batig
saldo» van de «subsidie» over een kalenderjaar uiterlijk
in het daaropvolgende jaar moet worden aangewend. Verwezen wordt naar artikel
18, tweede lid, onderdeel e. In dat onderdeel wordt echter niet voorzien in
de mogelijkheid om de besteding een jaar uit te stellen; het gebruik van de
voltooide tijd duidt op het tegendeel. Het artikel dient te worden aangepast.q. Zouden de opmerkingen in punt 13 niet leiden tot schrapping van de
aanwijzingsbevoegdheid in artikel 20, tweede lid, dan verdient het aanbeveling
te bepalen dat de minister alleen een aanwijzing aan het gemeentebestuur kan
geven nadat hij het gemeentebestuur in de gelegenheid heeft gesteld zijn zienswijze
naar voren te brengen (vergelijk artikel 131 Abw en artikel 10:37 Awb derde
tranche).r. De stelling in de toelichting op artikel 20, dat de toezichtstaak van
de minister zich niet uitstrekt tot de bepalingen inzake concurrentievervalsing,
dient te worden geschrapt, nu artikel 20 zelf voor die stelling geen steun
geeft; of artikel 20 moet worden aangepast. Bijlage II bij het advies van de Raad van State van 16
oktober 1996, no. W12.96.0257, met redactionele kanttekeningen die de Raad
in overweging geeft.Wetsvoorstel– De opschriften van de wetsartikelen en de opschriften in het artikelsgewijze
gedeelte van de toelichting op elkaar afstemmen (zie bijvoorbeeld de artikelen
3 en 6).– In artikel 1, eerste lid, onderdeel g, «hoofdstuk 2»
wijzigen in: artikel 4 (aanwijzing 79 van de Aanwijzingen voor de regelgeving
(Ar)). – In artikel 1 of artikel 12 een nadere aanduiding opnemen van de
Dienst indicatie sociale werkvoorziening, genoemd in artikel 12, tweede lid.– In artikel 1, tweede lid, de woorden «voor het eerste lid,
onderdeel e, » schrappen.– In artikel 3, eerste lid, de gedachtenstreepjes vervangen door
«a» en «b» (aanwijzing 100 Ar).– Artikel 12, eerste lid, dat uit één lange, ingewikkelde
volzin bestaat, vereenvoudigen.– Artikel 18, tweede lid, onderdeel b, vervangen door: b. artikel
14, derde lid, van toepassing is;. Toelichting– Aan de toelichting een inhoudsopgave toevoegen.– In de tabel in paragraaf 7.4, in het opschrift na «per Wiw-dienstbetrekking»
invoegen: en werkervaringsplaats. Voorts laten uitkomen dat de eerste vier
rijen betrekking hebben op Wiw-dienstbetrekkingen.– In paragraaf 7.4, zowel in de tabel als in de tekst, bij de jaaraanduidingen
aanwijzing 65 Ar in acht nemen.– De tabel in paragraaf 7.4 aanvullen met de in de tekst genoemde
cijfers over geschatte uitvoerings- en overige kosten en geschatte inleenvergoedingen.
In de tekst van paragraaf 7.4 ook de werkervaringsplaatsen behandelen. Bijlage III. Inhoudsopgave van het advies van de Raad
van State van 16 oktober 1996, no. W12.96.0257.1. Hoofdpunten van het advies en inleidingA. De werkzoekenden2. Doel van het wetsvoorstel3. De doelgroep4. Het 40 000-banenplan5. Verdringing en concurrentieverstoring6. De «sluitende benadering» bij jongeren7. LeegloopB. Verhouding tussen uitvoerende instanties8. Inleiding9. Taakafbakening tussen gemeentebestuur en Arbeidsvoorziening10. Exclusieve rol van Arbeidsvoorziening bij de selectie van langdurig
werklozen11. In- en uitvoeringsproblemen bij de selectie van langdurig werklozen12. Zorg van de bedrijfsverenigingen voor WW-gerechtigdenC. De positie van de gemeentebesturen13. Toezicht op gemeentebesturen door het Rijk14. De financiële relatie tussen het Rijk en de gemeenten15. Sociale activeringD. Overige opmerkingen16. Niveau van regeling17. Ondernemingsraden18. De gemeentelijke rechtspersoon19. Normale arbeidsduur20. Salariskorting bij de Wiw-dienstbetrekking21. Inhoud van de detacheringsovereenkomst22. Gesubsidieerde arbeid binnen en buiten de WiwBijlage I. Aanvullende opmerkingen van juridisch-technische aardBijlage II. Opmerkingen van redactionele aardBijlage III. Inhoudsopgave 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25122-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl