Wet financiële dienstverlening; Verslag algemeen overleg op 25 april 2007 over schuldenregistratie en buitengerechtelijke incassokosten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29507, nr. 46

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-06-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29507 nr. 46

01-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29507Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 507Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële
dienstverlening)nr. 46VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 juni 2006De vaste commissie voor Financiën1, de
vaste commissie voor Justitie2, de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap3 en de vaste
commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer4 hebben op 25 april 2007 overleg gevoerd met viceminister-president,
minister Bos van Financiën en minister Hirsch Ballin van Justitie over:– de brief van de minister van Financiën
over de voortgang van de uitbreiding van de schuldenregistratie (29 507,
nr. 41);– de brief van de minister van Justitie over
buitengerechtelijke incassokosten (30 928, nr. 7).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Spekman (PvdA) wijst erop dat schulden
levens stuk maken, maar dat mensen soms worden verleid tot het maken van schulden
en tot het meedoen met de gekte. Kan de overheid dergelijke verleidingen niet
voorkomen? Stelt zij zich niet te afhankelijk op van het overleg met het maatschappelijk
middenveld en het bedrijfsleven? In de afgelopen vijf jaar is het aantal mensen
met schulden verdubbeld. De situatie is dus urgent.De overheid moet investeren
in armoedebestrijding, schuldhulpverlening en preventie. De huidige incidentele
financiering van schuldhulpverlening zou structureel moeten worden.De uitbreiding van schuldenregistratie is een eerste stap in de goede
richting. Van uitstel komt echter afstel. Kan het ministerie het uitbreidingsproces
versnellen? Is het geen doodlopende weg dat voor de identificatie van de persoon
achter de te registreren schuld is gekozen voor gebruikmaking van de Gemeentelijke
Basis Administratie (GBA), die zo lek als een mandje is?Waarom zouden reclamemakers zich aan de regels ter bescherming van de
kwetsbaarste groepen houden als een boete slechts tussen de € 6000
en € 30 000 bedraagt, terwijl een spotje op tv € 100 000
kost? Verhoogt de minister dit boetebedrag?Roodstanden kunnen worden aangepakt door bij voorbeeld studenten niet
de mogelijkheid te bieden, een lening van € 10 000 af te sluiten
of mensen bij meerdere banken rekeningen te laten openen en met het grootste
gemak rood te laten staan. Registratie van roodstand is ook een oplossing.Het uitgangspunt van het kabinetsbeleid moet zijn dat ook overheidsschulden,
zoals studieschulden en verkeersboetes, ondergebracht en geregistreerd dienen
te worden. Geen instantie mag zich verschuilen achter zijn computersysteem,
zeker de Informatie Beheer Groep (IBG) niet, die ook al niets aan fraudebestrijding
doet.Gezien de aard van de probleemschulden en het gedrag van incasso-organisaties,
moet de overheid een stok achter de deur hebben om incasso-organisaties te
vermanen die te hoge buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen.
Is de minister het hiermee eens?Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA) vindt
dat de nadruk op preventie van schulden moet komen te liggen. De campagne
van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) waarin wordt
gewezen op de risico’s van onverantwoord lenen juicht zij toe. Welke
integrale visie heeft het kabinet op de schuldenproblematiek, schuldhulpverlening,
overkreditering en de aanpak daarvan? Hoe zijn de verantwoordelijkheden op
dit vlak over de betrokken ministeries verdeeld? Wat doet de minister van
Financiën om het uitbreidingsproces van de schuldenregistratie te bespoedigen,
waartoe marktpartijen het initiatief hebben genomen? Waarom duurt het zo lang?
Waarom wordt het systeem van het Bureau Krediet Registratie (BKR) niet voor
de uitbreiding gebruikt, waarbij naar verluidt alleen achterstanden hoeven
te worden toegevoegd? Heeft het nieuw op te zetten systeem voldoende toegevoegde
waarde?Kredietaanbieders moeten zich aan de Wet op het financieel toezicht (Wft)
houden. Worden de gedragsregels in de wet aangescherpt, zodra de schuldenregistratie
is uitgebreid?Met de identificatiemethode staat of valt het systeem. Biedt de GBA een
betrouwbare identificatiemethode? Zo niet, kan de overheid een helpende hand
toesteken?Schuldenregistratie van overheidswege zou moeilijk te realiseren zijn,
maar de overheid heeft een voorbeeldfunctie en moet die dus juist realiseren
en wel op korte termijn. Roodstanden moeten worden geregistreerd, ook van
degenen die een maandlang continu rood staan en na storting van
hun salaris nog steeds rood staan. Dan kan in een vroeg stadium worden gesignaleerd
wie ernstige financiële problemen riskeren. Registratie betekent niet
dat er geen kredieten meer kunnen worden verstrekt. Als de financiële
positie van iemand voldoende is, al staat die soms rood, kan die nog best
lenen. Wil de minister hierover met de marktpartijen spreken?Wil de minister van Justitie de Kamer over de resultaten van zijn overleg
met het bedrijfsleven over onredelijk hoge buitengerechtelijke incassokosten
informeren? Wanneer treedt de wet ter implementatie van de Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken in werking? Kan de Consumentenautoriteit niet eerder om
aandacht voor deze problematiek worden gevraagd?Mevrouw Karabulut (SP) vindt dat onmogelijk
moet worden gemaakt dat steeds meer mensen in de financiële problemen
raken door onverantwoorde kredietverstrekking en dat consumenten onder druk
worden gezet door incassobureaus die buitensporig hoge kosten voor de inning
van openstaande vorderingen berekenen. Natuurlijk heeft de consument een eigen
verantwoordelijkheid, maar kredietverstrekkers hebben een zorgplicht. Noch
zij, noch bedrijven, noch gezinnen en individuen zijn gebaat bij een toename
van schulden. Hoe meer inzicht kan worden verworven in de schulden die mensen
bij bedrijven, kredietverstrekkers, financiële instellingen, maar ook
de overheid hebben, hoe beter kan worden bepaald of kredietverstrekking verantwoord
is. Het initiatief van de marktpartijen tot uitbreiding van de schuldenregistratie
is dan ook lovenswaardig. Waarom duurt het zo lang voor het systeem waarin
achterstanden en schulden kunnen worden geregistreerd, is gebouwd, laat staan
gevuld? Kan het niet sneller? Waarom kunnen andere marktpartijen dan het platform
dat het initiatief heeft genomen, wel uitgebreid registreren met goedkeuring
van het College bescherming persoonsgegevens (CBP)? Wat vormt het obstakel:
privacybescherming, technische problemen, het ontbreken van kennis? Is de
minister bereid het uitbreidingsproces te bespoedigen of zich als participant
op te stellen in plaats van als toeschouwer?Op welke wijze wordt de privacy in het nieuwe systeem gewaarborgd? Vindt
de minister ook dat de overheid een plaats dient te krijgen in de stichting
die de initiatiefnemers willen oprichten? Hoeveel bedrijven werken mee aan
het systeem ter uitbreiding van de schuldenregistratie? Welk deel van de markt
wordt gedekt? Klopt het dat de telecomsector is afgehaakt? Zo ja, waarom?Registratie van overheidsschulden is ook van belang voor een zo volledig
mogelijk inzicht in het reëel besteedbare inkomen van mensen en voor
voorkoming van overkreditering. Waarom is die zo lastig te realiseren? Betalingsachterstanden
bij parkeerboetes worden nu ook aan deurwaarders verstrekt. Waarom kunnen
deze gegevens niet in het schuldenregistratiesysteem worden opgenomen? Het
zelfde geldt voor de studieschulden.Overkreditering en daarmee gepaard gaande schulden kunnen in eerste instantie
worden voorkomen door inzicht in de financiële situatie, een kredietwaardigheidstoets
en nakoming van de zorgplicht en het verwerken van ingewonnen informatie.
Wat is de stand van zaken in het in het vooruitzicht gestelde wetsvoorstel
voor hogere beboeting? Hoe zit het met de gedragscode waaraan de Nederlandse
Vereniging van Banken (NVB) en de Vereniging van Financieringsmaatschappijen
in Nederland (VFN) werken? Vindt de minister ook dat er afgegaan moet worden
op een duidelijke indicatie, bij voorbeeld het sociaal minimum, om te stellen
dat iemand geen marge heeft en dus geen lening mag krijgen?Misleidende leenreclames moeten van tv verdwijnen overeenkomstig de wens
van een meerderheid in de Kamer blijkens de aanneming van de motie-Vietsch.
Voert de minister deze motie uit? Waarom neemt de minister van Justitie de norm uit het rapport Voor-werk
II niet in een wet op, zodat incassobureaus maximaal 15% van de hoofdsom
in rekening mogen brengen?De heer Weekers (VVD) wijst erop dat armoede
in Nederland vaak door overkreditering en een complexe schuldenproblematiek
wordt veroorzaakt. Daarom moeten maatregelen ter preventie worden genomen.
Baten die niet en is het te laat, dan moeten er goede programma’s voor
schuldhulpverlening zijn. Wanneer treedt de recentelijk aangepaste Wet schuldsanering
natuurlijke personen (WSNP) in werking? Mensen moeten voortdurend op hun eigen
verantwoordelijkheid worden aangesproken en in staat worden gesteld om goede
afwegingen te maken; de overheid hoeft niet geheel voor de schuldproblemen
op te draaien en geen moralistisch appel op mensen te doen. Wat is de stand
van zaken in het financieel alfabetiseringsproject? Wordt het bedrijfsleven
daarbij betrokken? Het is efficiënter om mensen uit het bedrijfsleven
op scholen en in buurthuizen een verhaal te laten vertellen dan een overheidscampagne
te voeren. Worden websites gekoppeld en beschikbaar gesteld?Welke marktpartijen doen nog mee aan het initiatief tot uitbreiding van
de schuldregistratie? Zijn de telecommunicatiebedrijven afgehaakt, terwijl
jongeren, áls ze al schulden hebben, die daar wel bij hebben? Welke
andere partijen zijn afgehaakt en waarom? Waar is de vertraging in de realisatie
van de uitbreiding met langdurige betaalachterstanden aan te wijten? Waarom
wordt ter identificatie gekozen voor aansluiting op de GBA in plaats van het
burgerservicenummer (BSN)? Hoe komt het dat de IBG en het Centraal Justitieel
Incasso Bureau (CJIB) niet kunnen aansluiten op het nieuwe registratiesysteem?Niet alle schulden van mensen hoeven te worden geregistreerd, maar wel
de schulden en achterstanden die zo hoog oplopen dat ze problematisch dreigen
te worden. Dan kunnen de betrokken instanties ingrijpen.Kunnen in het registratiesysteem van het BKR problematische schulden en
achterstanden worden geregistreerd buiten de schulden en kredietfaciliteiten
die er nu in worden opgenomen? Schrijven de Europese aanbestedingsregels niet
voor dat meerdere marktpartijen moeten worden uitgenodigd om een offerte uit
te brengen voor de bouw van een systeem ter uitbreiding van de schuldenregistratie?De roodstanden op bankrekeningen lopen op en de rentes die daarover moeten
worden betaald zijn hoger dan de rentes die kredietverstrekkers in rekening
brengen. Mensen mag echter niet de mogelijkheid worden ontnomen om inzicht
te krijgen in de producten die op de markt bestaan, bij voorbeeld via de tv.
Tegen misleidende reclames moet wel hard worden opgetreden. De huidige sancties
schrikken niet voldoende af. Voor reputatieschade zijn bedrijven wel bang,
dus voor publicaties van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Het
kaf moet dus van het koren worden gescheiden. Roodstanden van een maand mogen
niet worden geregistreerd, want de gevolgen van een registratie staan niet
in verhouding tot de schade die het rood staan totdat het salaris wordt gestort,
berokkent. Banken laten mensen ook altijd rood staan naar verhouding tot hun
salaris, dus problematische schulden kunnen er niet door ontstaan, zeker niet
na een maand. Het verstrekken van leningen door banken aan jongeren ten belope
van € 10 000 moet ook niet per definitie worden verboden; wel
afhankelijk van het doel waarvoor een dergelijk bedrag wordt gebruikt, bij
voorbeeld een investering in hun studie. Creditcardverstrekking zonder kredietwaardigheidstoetsing
is zorgwekkend. Bedrijven hebben een zorgplicht en moeten mensen behoorlijk
voorlichten over de financiële producten die ze verkopen; de AFM moet
toezicht op de naleving daarvan houden.Torenhoge incassobedragen stroken niet met de wet, zoals blijkt uit de
brief van de minister van Justitie. Rechters zullen dergelijke bedragen nooit
toewijzen; zij kijken er ook ambtshalve naar. Veel mensen worden getild,
doordat incassobureaus ontvangen betalingen eerst van de incassokosten aftrekken
en daarna pas van de hoofdsom. Aan de andere kant betalen mensen redelijke
kosten voor de incassering van door hen niet betaalde vorderingen vaak niet.
De rechter vordert die ook niet, omdat dat te duur is. Als dat wel gebeurt,
beschouwt de rechter het schrijven van brieven en het aanleggen van een dossier
door een incassobureau vaak als handelingen ter instructie van de procedure
en rekent hij of zij de buitengerechtelijke kosten niet mee. Zodoende komen
de kosten niet voor rekening van diegenen die ze veroorzaken. Dat is niet
toelaatbaar. De vervuiler betaalt, zij het in redelijke mate. De Nederlandse
Orde van Advocaten heeft ooit een tarief van 15% aan buitengerechtelijke
incassokosten vastgesteld. Dat tarief daalde naar gelang van de hoogte van
de vordering. Dat was redelijk. Het voorwerk is hetzelfde, ongeacht het te
innen bedrag. Is de minister van Justitie bereid om een forfaitair buitengerechtelijk
incassotarief in wet- en regelgeving op te nemen, zoals aanbevolen in het
proefschrift van de heer M.L. Hendrikse?De heer Tony van Dijck (PVV) vindt dat de
nadruk op preventie van schuldvorming moet worden gelegd. Registratie van
schulden impliceert vaak dat het te laat is. Bedrijven en commerciële
instellingen moeten veel meer op hun zorgplicht worden gewezen.De Wft biedt voldoende houvast voor verantwoorde kredietverlening; de
AFM dient op de naleving van deze wet toe te zien. De rol en het takenpakket
van de AFM zou eens moeten worden doorgelicht, want die organisatie lijkt
op zelfrijzend bakmeel.Bij het voornemen om de schuldenregistratie uit te breiden, wordt voorbijgegaan
aan de vraag of iemand die zijn schulden kan betalen, die ook gaat betalen.
Mensen die te kwader trouw blijken te zijn, dienen dus ook geregistreerd te
worden. Het optuigen van een nieuw systeem naast het systeem van het BKR is
echter onwenselijk: de schuldenregistratie wordt er alleen maar ondoorzichtiger
op. Een integrale BKR-toets met autorisatie zou verplicht moeten worden gesteld
voor kredietverstrekkers die op het punt staan, mensen een lening te verstrekken
of toe te staan dat mensen een bedrag in termijnen aflossen. Dan wordt de
verstrekte lening van zelf in het BKR geregistreerd en worden de schuldgegevens
geactualiseerd. Wanbetaling of betalingsachterstanden dienen aan het BKR te
worden gemeld, zodat integraal maatregelen tegen schuldenaars kunnen worden
genomen. Wat vindt de minister van dit voorstel? Waarom kan het BKR geen schulden
en betalingsachterstanden registreren?De registratie van overheidsschulden wordt een langetermijnexercitie vanwege
de nodige systeemaanpassingen. Vindt de minister die niet veel te complex?
Is hij niet van mening dat het daarom zo lang duurt? Hoeveel kost deze exercitie?
Dragen de marktpartijen of de overheid de kosten?Identificatie via de GBA is niet wenselijk, want het BSN is het geschiktst
om een persoon te identificeren. Waarom opnieuw een nummer introduceren? Het
is toch veel verstandiger om de problemen met het BSN op te lossen, zodat
de verschillende partijen dat kunnen gebruiken?Voor de buitengerechtelijke incassokosten zou een maximum bij wet moeten
worden vastgelegd, anders blijven die de pan uitrijzen. Dat bespaart burgers
een hoop zorgen en gangen naar de rechter. Waarom zouden de incassokosten
een percentage van de hoofdsom belopen, terwijl een incassotraject niet naar
gelang van het te innen bedrag verandert?Wat vindt de minister van de introductie van een kredietpas, waarop per
individu een kredietplafond kan worden vastgesteld en roodstanden en al dan
niet verstrekte leningen kunnen worden geregistreerd?De heer Vendrik (GroenLinks) mist de minister
van SZW oftewel de chef schuldhulpverlening bij dit algemeen overleg. Krachtens het Besluit financiële dienstverlening zijn makers van
reclamespots voor kredietverstrekkers verplicht tot het op het tv-scherm laten
verschijnen van een overzicht van de rentevoeten op de aangeprezen producten.
Dat overzicht is te klein en verschijnt te kort. Wil de minister van Financiën
hier wat aan doen?Wanneer wordt er een apart algemeen overleg over de bevoegdheden en taakuitvoering
van de AFM gehouden? Stuurt de minister van Financiën hierover een brief
of neemt hij hierover een passage in een of andere evaluatie op? Kan dat dit
jaar nog gebeuren?Marktpartijen en maatschappelijke organisaties bespreken de mogelijkheid
tot uitbreiding van de schuldenregistratie middels de opzet van een nieuw
systeem. Wordt dat een digitaal bestand van alle Nederlanders op de Nederlanders
na die geen hypotheek, doorlopend krediet of studieschuld hebben? Zo ja, blijft
dit desondanks een privaatrechtelijke gelegenheid, zij het met wettelijke
waarborgen, geboden door het CBP? Dat zou raar zijn. Wie krijgen er toegang
tot het systeem, dat ter invulling van de zorgplicht dient, die unaniem van
toepassing is op alle vormen van kredietverlening en overige financiële
producten? Hoe gaat het in de praktijk werken? Welk gebruik gaan de financiële
partijen ervan maken? Kortom: hoe zit het met de legitimiteit en de effectiviteit
van het registratiesysteem? Waarom voorziet het kabinet het niet van een wettelijke
basis? Dit is toch duidelijk een zaak van de overheid?Het registreren van roodstanden van een maand is spijkers op laag water
zoeken. Eerst moet blijken wat dit aan acties van partijen, betrokken bij
de instandhouding en het vullen van het systeem, veronderstelt en of dat zinvol
is. Bovendien beslist niet de wetgever, maar beslissen marktpartijen hier
bij de huidige stand van zaken over.Er moet een wettelijke regeling inzake de buitengerechtelijke incassokosten
komen, bij voorbeeld door middel van een normering van de maximale kosten.
Wil de minister van Justitie hiertoe het initiatief nemen?Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Financiën deelt de zorgen
van de Kamer over het aantal mensen met problematische schulden. Zij kosten
de samenleving geld, terwijl zij zelf in de marge van de samenleving verdwijnen.
Die mensen op hun eigen verantwoordelijkheid wijzen, volstaat in zijn ogen
niet. Een algemeen verbod op reclame voor kredieten is nergens in Europa gebleken.
Het verbod op tabaksreclame is mede gebaseerd op een Europese richtlijn. Bovendien
valt reclame onder de vrijheid van meningsuiting uit het EVRM. Het kabinet
onderzoekt of een verbod mogelijk en effectief is.Het ministerie van Financiën is verantwoordelijk voor de financiële
dienstverlening en het toezicht daarop, het ministerie van Justitie voor alles
wat met de rechtspraktijk te maken heeft en het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid voor schuldhulpverlening en armoedebestrijding. De minister
zegt toe, dit jaar nog een debat met de Kamer te voeren over de bevoegdheden
en de daadkracht van de AFM.Schuldenregistratie speelt een belangrijke rol in de preventie van schulden.
Dat is belangrijk. Er bestaat wel een groot verschil tussen een schuld, een
problematische schuld en een betalingsachterstand. Bovendien moet de privacywetgeving
worden nageleefd. Het is niet toegestaan om zo maar allerlei systemen en bestanden
aan elkaar koppelen en daartoe derden toegang verschaffen.Naar aanleiding van de flitsevaluatie van 2006 en het onderzoek van de
AFM naar kredietreclames wordt ten eerste de verbetering doorgevoerd dat de
berekening van premies voor verzekeringen die soms aan kredieten worden gekoppeld,
representatief moet zijn voor de verzekering. De consument kan zo een beter
beeld van de kosten van het krediet krijgen. Ten tweede wordt nagegaan of
in de reclameregels een algemeen verbod op het uitlokken van impulsaankopen
kan worden opgenomen, hoe moeilijk ook te definiëren is wat dat zijn.
Eind 2007 moeten deze twee zaken wel opgenomen staan in het Besluit gedragstoezicht
financiële ondernemingen.Een brede evaluatie van alles wat te maken heeft met kredietverstrekking
is inmiddels aanbesteed. Daarbij worden de eisen die aan de kredietreclames
worden gesteld, de kredietprospectussen, de kredietwaardigheidstoets, de maximale
kredietvergoeding en roodstand onder de loep genomen. De bevoegdheden en de
positie van de AFM bij de handhaving van kredietregels kunnen daaraan worden
toegevoegd. De resultaten vormen dan een input voor het debat over schulden
en kredietregels dat voor eind 2007 wordt gevoerd en voor de uitvoering van
de motie-Vietsch. Er wordt een kosten-batenanalyse gemaakt indien uit de evaluatie
blijkt dat op roodstanden bepaalde kredietregels van toepassing moeten worden
gemaakt. Over opname van wettelijke verplichtingen ten bate van de kredietwaardigheidstoets
kan in het debat over de evaluatie van gedachten worden gewisseld.Er is een Europese richtlijn over consumentenkrediet in de maak. Tegen
tal van onderdelen daarvan heeft het kabinet bezwaar. De uiteindelijke versie
zal wellicht handvatten bieden om bepaalde regels ten aanzien van roodstand
te kunnen stellen.Het kabinet is voornemens, in 2008 de boete te verhogen tot maximaal € 500 000
aan kredietverstrekkers die de reclameregels overtreden.Op 10 november 2006 is CentiQ, het platform voor financiële
educatie, opgericht. Daaraan nemen instanties, bedrijven en wetenschappers
deel. Zij maken mensen onder andere bewust van de vijf vragen die zij aan
verkopers van financiële producten moeten stellen. Hierover krijgt de
Kamer op korte termijn een technische briefing. Het uitgangspunt van CentiQ
is gelijk aan wat voor alle wetgeving geldt: «de geïnformeerde
consument». Allen moeten betere toegang krijgen tot informatie over
financiële producten. Helaas begrijpt nu slechts een kwart van de burgers
die.De AFM handhaaft strenger en berokkent financiële dienstverleners
soms reputatieschade door opgelegde boetes te publiceren. Dat blijkt zeer
effectief te zijn. De AFM wordt ook verzocht, na te gaan of het zinvol is
om strenger te handhaven ten aanzien van de grootte van de letters die voor
het overzicht worden gebruikt, dat op het tv-scherm dient te verschijnen bij
reclame voor kredietverstrekkers. Er bestaat geen reden om het personeelsbestand
van de AFM drastisch in te krimpen, want die verricht maatschappelijk zeer
nuttig werk, maar zij zal in de afslankingsoperatie van de overheid wel voor
haar deel meedraaien, aangezien zij een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) is.De VFN en de NVB stellen een gedragscode op voor de manier waarop de kredietwaardigheidstoets
moet worden toegepast. Dat initiatief steunt het kabinet van harte.De staatssecretaris van SZW is aan het verifiëren of een nadere intensivering
van de schuldhulpverlening een goed middel is om armoede te bestrijden. In
het coalitieakkoord zijn daarvoor, maar ook voor gesubsidieerde arbeid en
de Wet sociale werkvoorziening (WSW) enkele miljoenen gereserveerd. Gemeenten
kunnen daarmee de problemen waar zij tegenaan lopen, effectief aanpakken.De overheid is wel degelijk betrokken bij het marktinitiatief tot uitbreiding
van de schuldenregistratie, onder andere in de hoedanigheid van het ministerie
van Financiën. Het CBP toetst de uitbreidingsmogelijkheden aan de privacywetgeving.
Juist privacywetgeving zorgt voor vertraging, waardoor de uitbreiding van
de registratie pas per 1 januari 2009 een feit is. De oplossing om mensen
aan de hand van de GBA te identificeren, lijkt de enige houdbare voor alle
betrokken partijen te zijn, al is de GBA niet waterdicht. De kwaliteit van
het stelsel van het GBA wordt vergroot dankzij de introductie van het BSN. Aan het marktinitiatief werkt verder de gemeente Tilburg namens alle Nederlandse
gemeenten als overheidsinstantie mee. Die gemeente heeft daarvoor € 150 000
van het kabinet gekregen. Bovendien werkt de overheid eraan mee in de hoedanigheid
van de IBG en de Belastingdienst.De minister zegt toe, de Kamer op een nader tijdstip te informeren over
de aard van de obstakels die de privacywetgeving heeft opgeworpen voor de
uitvoering van het marktinitiatief tot uitbreiding van de schuldenregistratie
en over de gemaakte afwegingen ten aanzien van het al dan niet wenselijke
privaat- of publiekrechtelijke karakter van het initiatief. Voorts maakt het
marktinitiatief een afweging over de hoeveelheid in het systeem op te nemen
gegevens, de toegankelijkheid van die gegevens en de gegevens die volgens
de privacywetgeving mogen worden gekoppeld. Het doel van de uitbreiding van
de schuldenregistratie is het verrijken van de kredietwaardigheidstoets. Het
BKR-bestand wordt niet vervangen, maar gekoppeld aan een nieuw systeem, dat
met het BKR-systeem kan communiceren. Bij de opzet van dit nieuwe systeem
zijn woningbouwcorporaties betrokken, energiebedrijven, het Leger des Heils,
gemeentelijke kredietbanken, de gemeente Tilburg en dergelijke. Zij hebben
allemaal zo hun eigen systemen en registratiebehoeften. Het is moeilijk om
hier een uniforme behoefte uit te distilleren en daarbij rekening te houden
met de privacywetgeving. Hoe meer bedrijven erbij betrokken worden, hoe lastiger
het wordt om het systeem op te zetten. Telecommunicatiebedrijven zijn er overigens
niet bij betrokken, omdat jongeren daar steeds minder schulden bij hebben
dankzij onder andere de maatregel dat jongeren met schulden alleen nog maar
prepaidkaarten mogen kopen. De IBG en de Belastingdienst kunnen hun systemen
pas in respectievelijk 2010 en 2011 aan het nieuwe systeem koppelen, omdat
zij andere hoofdtaken hebben dan het bouwen van schuldregistratiesystemen.
De minister zegt toe, na te gaan of de bouw van het nieuwe systeem en de koppeling
aan bestaande systemen bij de diverse deelnemende partijen kan worden versneld.
Hij informeert de Kamer hier voor het zomerreces over.De minister van Justitie zet uiteen dat er
een groot verschil bestaat tussen de registratie van persoonsgegevens door
politie en justitie en het BKR. Het BKR beschikt over informatie die volgens
de systematiek van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) wordt gelegitimeerd
doordat mensen bij door hen verrichte rechtshandelingen ermee hebben ingestemd
dat gegevens aan dat BKR worden verstrekt en dit bureau daarmee aan de slag
gaat, terwijl politie en justitie gegevens verwerken van personen die overtredingen
of misdrijven hebben gegaan. Zij hebben daar natuurlijk niet voor getekend.
Het verschil is te wijten aan het feit dat registratie door het BKR het belang
van betrokkene zelf dient, terwijl politiële en justitiële registratie
het algemeen belang dient. Het is moeilijk om combinaties van gegevens waarvoor
mensen tekenen en van gegevens die de overheid ongevraagd verwerkt, zoals
snelheidsovertredingen, toelaatbaar te verklaren.De minister heeft VNO-NCW en MKB Nederland uitgenodigd voor een gesprek
over incassobureaus die onredelijke buitengerechtelijke kosten in rekening
brengen. Voorts overweegt hij om onredelijke buitengerechtelijke kosten te
plaatsen op de lijst van de onredelijk bezwarende bedingen, de zogenoemde
zwarte lijst. Dit vereist een definitie van «redelijke kosten».
Zodra het wetsvoorstel tot uitvoering van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken
is aanvaard, kan de Consumentenautoriteit op basis daarvan optreden tegen
incassobureaus die onredelijke kosten berekenen. Voor de definitie van «redelijke
kosten» kan worden uitgegaan van een forfaitair bedrag of van een vast
percentage van bijvoorbeeld 15, maar zo’n definitie kan een kostenopdrijvend
effect hebben. De herziening van het burgerlijk procesrecht is op korte termijn
aan de orde bij de Nederlandse vereniging voor het burgerlijk procesrecht.
Daarnaast is er sprake van de vorming van een raad, die bij de herziening
een rol kan spelen en kan zorgen voor een samenhangende benadering
van de gerechtelijke en buitengerechtelijke incassokosten. Verder wordt er
op Europees vlak aan een mogelijk geharmoniseerde regeling voor consumentenkoop
gewerkt, waarin dit een rol kan spelen. Hierop wacht het kabinet waarschijnlijk
niet, al zou het wel verstandig zijn als het er rekening mee hield. De criteria
waaraan het door de minister geplande overleg moet voldoen zijn: beheersing
van incassokosten en voorkoming van excessieve kosten met als mogelijkheid
het plaatsen van te hoge incassokosten op een zwarte lijst, indien het bedrijfsleven
zich hier niet eensluidend aan kan of wil committeren. De minister overlegt
niet alleen met VNO-NCW, maar ook met de voorzitter van de Nederlandse Vereniging
van Incasso-ondernemingen (NVI) en een van haar medebestuursleden. Het preadvies
van M. L. Hendrikse wordt de komende maanden bij de herziening van het burgerlijk
procesrecht betrokken. Verder wordt op 15 mei 2007 met de Koninklijke
beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders en daarna met Intrum Justitia
overlegd. De minister zegt de Kamer toe dat zij in het najaar een brief over
de resultaten van alle geplande overleggen kan verwachten.Het CJIB houdt zich bezig met een vierjarig project voor de modernisering
en het op nieuwe taken berekend maken van de geautomatiseerde verwerking van
uit te keren voorschotten op schadevergoedingen aan slachtoffers van geweld-
en zedendelicten. Dit project heet Noordenwind. Zodra het is afgerond, is
het mogelijk om niet meer op basis van zaken, maar op basis van personen inzicht
in de schuldposities te geven.De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel tot Wijziging van de WSNP op
22 mei 2007.Nadere gedachtewisselingDe heer Spekman (PvdA) is zeer tevreden als
de aan reclamemakers mogelijk op te leggen boete niet meer maximaal € 30 000
bedraagt, maar € 500 000. Ook ziet hij uit naar de informatie
die de Kamer voor het zomerreces over onder andere de brede evaluatie krijgt.
Hij bepleit de registratie van roodstanden en het voorkomen dat roodstanden
van de ene naar de andere rekening worden overgeheveld. Dreigen met reputatieschade
lijkt hem voor bedrijven niet afschrikwekkend genoeg.De maatschappij en het CBP maken zich te druk over privacybescherming,
terwijl mensen in Nederland al te grif gegevens over zichzelf verstrekken
door bij voorbeeld een bonuskaart van een supermarkt te accepteren. Het gaat
erom dat de schade door schulden aan gezinnen en de maatschappij wordt beperkt.Mevrouw Blanksma-van den Heuvel (CDA) vindt
dat de uitbreiding van de schuldenregistratie geen doel op zichzelf mag zijn.
Zij bedankt de bewindslieden voor de toezegging dat er nog een breed kredietdebat
wordt gevoerd en hoopt dat dan de discussie over de registratie van roodstand
van een maand versus drie maanden kan worden geëntameerd. Verder is zij
het ermee eens dat aan de registratie van roodstand van een maand een kosten-batenanalyse
vooraf moet gaan.Positief is dat de boetes, in voorkomend geval op te leggen aan reclamemakers,
worden verhoogd. Steunen de ministers ook het initiatief van kredietverleners
tot certificering van de markt? Wat doen zij of de AFM om te voorkomen dat
in de marge van de website www.blijfpositief.nl reclames verschijnen voor
bij voorbeeld lenen zonder BKR-toets?Mevrouw Karabulut (SP) leest graag in een
brief van de minister van Financiën wat de visie van het kabinet op de
uitbreiding van de schuldenregistratie is, wat de hindernissen zijn, waar
het systeem moet worden ondergebracht, wat het tijdpad is en of het ministerie
van Financiën een actieve rol in de totstandkoming van het
initiatief gaat spelen. Informeren de bewindslieden de Kamer zodra zij op
nieuwe problemen stuiten?Welke problemen vormt de EU-regelgeving voor leenreclames? Op welke termijn
legt de minister van Financiën de Kamer uit of de motie-Vietsch kan worden
uitgevoerd? Wat gebeurt er in de tussentijd? Klopt het dat de minister van
Justitie met de door hem voor de komende maanden geplande overleggen met het
bedrijfsleven beoogt, een norm voor buitengerechtelijke incassokosten vast
te stellen?De heer Weekers (VVD) vindt dat tijdens het
debat over wat de AFM kan, mag en doet knopen moeten worden doorgehakt op
het vlak van kredietreclames, gedragsaanwijzingen en de kredietwaardigheidstoets.
Hij is voorts benieuwd naar de technische briefing over alles wat verband
houdt met financiële educatie en bedankt de minister van Justitie voor
zijn uitleg dat er een spanningsveld tussen privacyelementen bestaat en de
poging om mensen tegen zichzelf te beschermen.De heer Weekers vraagt nogmaals of de minister tijdens zijn gesprekken
met het bedrijfsleven over buitengerechtelijke incassokosten wil inzetten
op de invoering van een forfaitair bedrag, zoals ook voor gerechtskosten in
rekening wordt gebracht.De heer Tony van Dijck (PVV) merkt op dat
hij de AFM zelfrijzend bakmeel noemde, omdat die telkens ad hoc extra taken
krijgt. Hij is daarom verheugd over het feit dat aan de rol van de AFM een
apart algemeen overleg wordt gewijd.De heer Van Dijck mist een gedegen uitweiding over de zorgplicht van het
bedrijfsleven in de private sector, voor de nakoming waarvan de overheid en
de AFM regelgeving zouden moeten opstellen ter preventie van overkreditering
en aankopen op afbetaling.Als het initiatief bij de marktpartijen blijft liggen, ontstaat het risico
van belangenverstrengeling. De marktpartijen hebben namelijk inzicht in de
financiële situatie van veel mensen en kunnen die dus gericht aanschrijven
om meer producten te slijten. Als het fout gaat, moet de overheid voor de
schuldsanering opdraaien. De minister van Financiën zou het initiatief
dus moeten sturen.Waarom kan het registratiesysteem van de BKR niet worden uitgebreid zonder
de privacy van mensen in gevaar te brengen?In de ogen van de heer Vendrik (GroenLinks)
is het voordeel van de uitbreiding van de schuldenregistratie dat het de preventie
van problematische schulden bevordert. Ontstaat er toch een problematische
schuld, dan krijgen de partijen de beschikking over een schat aan informatie.
Die zou wel eens voor een heel ander doel kunnen worden gebruikt dan het beoogde.
Dat is het nadeel ervan.Om roodstand op verschillende rekeningen te voorkomen, zou die niet moeten
worden geregistreerd, maar zou de opening van een rekening-courant moeilijker
moeten worden gemaakt.Het is goed als minister Verhagen zich met de opstelling van de Europese
richtlijn inzake consumentenkrediet bemoeit, omdat die heeft gezegd dat alle
leenreclames van tv moeten verdwijnen.De minister van Financiën is bereid,
na te gaan of Europese regelgeving het van tv laten verdwijnen van leenreclames
bemoeilijkt en zo ja, of die kan worden veranderd. De brief die het kabinet
de Kamer voor het zomerreces stuurt, zal zijn visie op het marktinitiatief
bevatten, de ondervonden hindernissen, het tijdpad en de al dan niet gewenste
rol van de overheid in de uitvoering ervan. De uitvoering van de motie-Vietsch
hangt af van het rapport over de brede kredietevaluatie. Daarin zal ook juridische
informatie staan over de mogelijkheid om leenreclames te verbieden en over het registreren van roodstanden van een maand of juist het bemoeilijken
van de opening van een rekening-courant.Schuldenregistratie, het al dan niet verbieden van leenreclames, op te
leggen boetes en financiële educatie zijn allemaal activiteiten op het
vlak van preventie, dus daar doet de overheid wel degelijk wat aan.Met het BKR wordt volop overlegd en in systeemtechnische zin samengewerkt.
Het eigenbelang van marktpartijen bij een goede totstandkoming van een uitgebreide
schuldenregistratie mag niet worden onderschat. Marktpartijen hebben namelijk
niets aan het verlenen van krediet aan cliënten die dat niet kunnen terugbetalen.De minister van Justitie bevestigt dat in
het overleg met de branche in de komende maanden een nadere normering wordt
nagestreefd, al bevat artikel 6:96, lid 2 onder c van het Burgerlijk Wetboek
reeds een norm. De Kamer wordt hier in het najaar over geïnformeerd.Toezeggingen– Voor het einde van 2007 wordt een debat gevoerd.– De Kamer krijgt in het najaar van 2007 informatie over de evaluatie
van kredietverstrekking in brede zin en over de bevoegdheden en positie van
de AFM bij de handhaving van de kredietregels.– Op basis van deze informatie wordt het Besluit gedragstoezicht
financiële ondernemingen eind 2007 aangevuld met een koppeling aan verzekeringen
en krediet, de hoogte van premies en een verbod op het uitlokken van impulsaankopen.– De Kamer krijgt een technische briefing over de financiële
educatie van consumenten, waarvoor CentiQ is opgericht.– Nog voor het zomerreces van 2007 wordt de Kamer over de visie
van het kabinet en de oplossingen voor de problemen die gepaard gaan met de
uitbreiding van de schuldenregistratie, geïnformeerd.– De Kamer krijgt in het najaar informatie over de resultaten van
de overleggen van de minister van Justitie met het bedrijfsleven over buitengerechtelijke
incassokosten en de beoogde normering.De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,BlokDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Pater-van der MeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,KoopmansDe griffier van de vaste commissie voor Financiën,Vente XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Blok (VVD),
voorzitter, Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Weekers (VVD), Gerkens (SP),
Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Dezentjé
Hamming (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben
(SP), Kalma (PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie),
Jules Kortenhorst (CDA), Van der Burg (VVD), Tony van Dijck (PVV), Heerts
(PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Tang (PvdA) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dam (PvdA), Halsema (GroenLinks),
Remkes (VVD), Jonker (CDA), Aptroot (VVD), Van Gerven (SP), Jan de Vries (CDA),
Van Hijum (CDA), De Krom (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66),
Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van der Veen (PvdA), Anker (ChristenUnie), Mastwijk
(CDA), Schippers (VVD), De Roon (PVV), Smeets (PvdA), Van Gijlswijk (SP),
Thieme (PvdD), Heijnen (PvdA) en Spekman (PvdA).XNoot2Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van Beek (VVD), Van der Staaij
(SGP), Arib (PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Wolfsen (PvdA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Van Velzen (SP), Azough (GroenLinks), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Kalma
(PvdA), De Roon (PVV), Verdonk (VVD), Pechtold (D66), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Weekers (VVD), Van der Vlies (SGP),
Van Dijken (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Jager (CDA), Gill’ard (PvdA),
Jonker (CDA), Roemer (SP), Jan de Vries (CDA), Abel (SP), Halsema (GroenLinks),
Blok (VVD), Van Miltenburg (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Fritsma (PVV), Zijlstra
(VVD), Koşer Kaya (D66), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA), Van Gijlswijk
(SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Slob (ChristenUnie).XNoot3Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (ChristenUnie), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Abel (SP),
Van Leeuwen (SP), Verdonk (VVD), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66),
Zijlstra (VVD), Jasper van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand
(PvdD) en Dibi (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (ChristenUnie), Weekers (VVD), Atsma (CDA), Sterk (CDA), Vietsch (CDA),
Schinkelshoek (CDA), Ten Broeke (VVD), Van Dijken (PvdA), Hamer (PvdA), Van
Dam (PvdA), Van Bommel (SP), Langkamp (SP), Dezentjé Hamming (VVD),
Jonker (CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Leijten
(SP), Bouchibti (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Azough (GroenLinks).XNoot4Samenstelling:Leden: Van Gent (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Koopmans (CDA), voorzitter,
Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van Leeuwen (SP),
Jansen (SP), Jacobi (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Vermeij
(PvdA), Madlener (PVV), Ouwehand (PvdD), Bilder (CDA) en Wiegman-van Meppelen
Scheppink (ChristenUnie).Plv. leden: Duyvendak (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP),
Remkes (VVD), Crone (PvdA), Hessels (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA), Koşer
Kaya (D66), Leijten (SP), Willemse-van der Ploeg (CDA), Kamp (VVD), Wolfsen
(PvdA), Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Waalkens
(PvdA), Van Beek (VVD), Schermers (CDA), Besselink (PvdA), Agema (PVV), Thieme
(PvdD), Vietsch (CDA) en Ortega-Martijn (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29507-46.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl