Conferentie van commissies voor Europese aangelegenheden uit de parlementen van de lidstaten van de EU en van een delegatie uit het Europees Parlement; Verslag van een bijeenkomst; Verslag van de halfjaarslijkse conferentie d.d. 4-6 oktober 2009 te Stockholm (Herdruk)
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een bijeenkomst
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2009-2010 Q
 
 
 
 KST141594
 2009-2010
 Q
 
 22 660
 Conferentie van commissies voor Europese aangelegenheden uit de parlementen
van de lidstaten van de EU en van een delegatie uit het Europees Parlement
 
 
 
 
 Nr. 
 40 HERDRUK
 VERSLAG
 Vastgesteld 25 januari 2010
 Op 4 tot en met 6 oktober 2009 heeft in Stockholm de 42e bijeenkomst
van de conferentie van commissies Europese aangelegenheden uit de nationale
parlementen van de lidstaten van de Europese Unie (hierna: EU) en van een
delegatie uit het Europees Parlement plaatsgevonden, naar de afkorting van
de Franse naam aangeduid als Cosac. Ook namen
delegaties uit de nationale parlementen van de kandidaat-lidstaten van de
Europese Unie als waarnemer deel aan deze conferentie. Verder namen delegaties
van de nationale parlementen van Noorwegen en IJsland als speciale genodigden
deel.
 De Nederlandse delegatie naar deze conferentie bestond uit de leden Broekers-Knol
(delegatieleider Eerste Kamer) en Kuiper uit de Eerste Kamer, en het lid Waalkens
uit de Tweede Kamer.
 1. Opening
 De heer Per Westerberg, voorzitter van de Zweedse Riksdag, heette de deelnemers
welkom. Hij feliciteerde de Ierse delegatie met het positieve resultaat van
het Ierse referendum over het Verdrag van Lissabon op 2 oktober 2009.
Hij stelde dat nationale parlementen een actievere rol dienen te spelen nu
de Europese samenwerking steeds meer wordt verdiept en zij door het Verdrag
van Lissabon een formele rol hebben gekregen in het Europees wetgevingsproces.
Verder dient het Europees beleid meer te worden ingebed in de werkzaamheden
van de nationale parlementen; Europees beleid moet worden beschouwd als nationaal
beleid en de vakcommissies van de nationale parlementen dienen direct bij
Europese beleidsvorming te worden betrokken.
 
 Mevrouw Anna Kinberg Batra opende de conferentie.
 De heer Arni Thor Sigurdson, voorzitter van de commissie voor Buitenlandse
Zaken van de IJslandse Alpingi, gaf een toelichting op de lidmaatschapsaanvraag
van IJsland; hij benadrukte dat IJsland gelijk behandeld wil worden als de
andere kandidaat-lidstaten in het toetredingsproces en dat de Alpingi gereed
is voor een volledige screening. Verder meldde hij dat IJsland een bijdrage
aan de EU kan leveren inzake kennis over hernieuwbare energie, duurzame visserij,
milieubeleid en het beheer van het Noordpoolgebied.
 De heer Bernard Durkan, voorzitter van de gemengde commissie voor Europese
Zaken van de Ierse Oreichtas, deed verslag van het Ierse referendum. Hij was
tevreden over de historisch hoge opkomst, in sommige districten 95%,
en meldde dat een uitgesproken meerderheid van 67% een goed mandaat
is. De heer Ludek Sefzig, voorzitter van de commissie voor Europese Zaken
van de Tsjechische Senaat meldde dat het Tsjechische Constitutionele Hof de
klacht van 17 senatoren tegen de ratificatie van het Verdrag van Lissabon
versneld zal behandelen opdat snel duidelijkheid verkregen wordt over de ratificatie.
Vervolgens meldde de heer Edmund Wittbrot, voorzitter van de commissie voor
Europese Zaken van de Poolse Senaat, dat in vervolg op de positieve uitslag
van het Ierse referendum, de Poolse President het Verdrag van Lissabon zal
ondertekenen. Tenslotte werd vanuit verschillende delegaties opgeroepen tot
een spoedige ratificatie van het Verdrag van Lissabon
 
 Hierna werd de agenda van de conferentie vastgesteld. Deze bevatte de
volgende onderwerpen:
 1. Presentatie van het 12e biannual report
 2. Subsidiariteitstoetsen van het ontwerp-kaderbesluit inzake het recht
op tolken en vertaling in strafzaken en de ontwerpverordening inzake het toepasselijk
recht, jurisdictie en erkenning van uitspraken en administratieve maatregelen
inzake erfopvolging en testamenten.
 3. Voorstellen voor onderwerpen die in 2010 worden behandeld.
 4. Stand van zaken van het Zweedse voorzitterschap
 5. Klimaatverandering
 6. Openheid en transparantie in de EU-instellingen en in de nationale
parlementen bij de behandeling van EU-aangelegenheden
 7. Het Stockholmprogramma
 8. Conclusies en bijdrage van de Cosac
 2. Presentatie van het 12e biannual report
 Het 12e biannual report werd goedgekeurd. Mevrouw Kinberg Batra onderstreepte
het belang van openheid en transparantie en van het Stockholmprogramma.
 3. Subsidiariteitstoetsen van het ontwerp-kaderbesluit
inzake het recht op tolken en vertaling in strafzaken en de ontwerp-verordening
inzake het toepasselijk recht, jurisdictie en erkenning van uitspraken en
administratieve maatregelen inzake erfopvolging en testamenten.
 Mevrouw Anna Kinberg Batra deed verslag van (het verloop van) de toetsing
in de verschillende nationale parlementen.
 Mevrouw Broekers-Knol meldde dat de Eerste Kamer onvolkomenheden zag in
de motivering. Zij stelde vraagtekens bij de toegevoegde waarde gelet op het
Europees Verdrag voor de rechten van de mens. De EU moet niet meer regelen
dan al geregeld is.
 
 Vervolgens stelde mevrouw Kinberg Batra het vervolg van de subsidiariteitstoetsen
in Cosac-verband aan de orde. Zij meldde dat deze discussie niet conclusief
zou moeten zijn, gelet op de onzekerheid van de voltooiing van de ratificatie
van het Verdrag van Lissabon. Onder Spaans voorzitterschap zou hierover verder
moeten worden gediscussieerd.
 Sommige delegaties spraken zich uit tegen het vervolgen van de subsidiariteitstoets
in Cosac-verband; zij waren van mening dat prioriteit gegeven dient te worden
aan meer substantiële vraagstukken en onderwerpen die de burger raken.
zich uit voor continuering van de ontstane praktijk van gecoördineerde
subsidiariteitstoetsen in Cosac-verband.
 De heer Waalkens meldde dat het naast de technische implementatie en implicaties van het Verdrag van Lissabon vooral ook gaat om het vraagstuk
van de verdeling van de macht. Hij achtte politisering van het debat essentieel
voor de verbinding tussen de politiek en de burger. Met betrekking tot de
subsidiariteitstoets verwees de heer Waalkens naar het voorstel dat de commissie
voor Europese Zaken van de Tweede Kamer in 2008 had ingediend, welk voorstel
in de kern inhield te komen tot een goede coördinatie. Dit dient te worden
gecontinueerd. Ook dient de inmiddels ontstane praktijk van gecoördineerde
subsidiariteitstoetsen in Cosac-verband te worden gecontinueerd.
 Mevrouw Broekers-Knol meldde dat het zwaartepunt van de behandeling van
Europese voorstelen bij de vakcommissies in de nationale parlementen dient
te liggen en niet bij de Cosac. Cosac heeft een belangrijke rol gespeeld bij
het initiëren van het Europadebat in de nationale parlementen. Het Nederlandse
parlement is zich bewust geworden van de noodzaak van intensivering van het
debat; ook het bij de Goedkeuringswet van het Verdrag van Lissabon ingevoerde
behandelvoorbehoud draagt daaraan bij. Mevrouw Broekers-Knol concludeerde
dat subsidiariteit wel in Cosac-verband besproken dient blijven te worden,
maar dat Cosac vooral ook meer substantiële vraagstukken dient te bespreken.
 
 Geconcludeerd werd dat het onderwerp verder zal worden behandeld onder
Spaans voorzitterschap.
 4. Voorstellen voor onderwerpen die in 2010 worden
behandeld.
 De delegaties droegen een aantal voorstellen aan:
 – Het vraagstuk van de gecoördineerde subsidiariteitstoets
in Cosac-verband, inclusief de selectie van voorstellen uit het komende Wetgeving-
en werkprogramma van de Europese Commissie.
 – Twee concrete voorstellen voor onderwerping aan de subsidiariteitstoets,
te weten: ontwerprichtlijn inzake werkgerelateerde spier- en gewrichtsaandoeningen
(«muscoskeletal disorders»); ontwerp-verordening ter amendering
van verordening 44/2001 inzake jurisdictie, erkenning en afdwinging van rechterlijke
uitspraken op civiel en handelsgebied (Brussel I-verordening). Deze voorstellen
werden aangedragen door de Nederlandse delegatie.
 – Follow-up van de discussie onder Frans en Tsjechisch voorzitterschap
over de parlementaire controle op Europol en Eurojust.
 – De hervorming van de EU-begroting.
 – De implementatie door de nationale parlementen van hun door het
Verdrag van Lissabon geïntroduceerde recht om direct een klacht bij het
Hof van Justitie in te dienen inzake inbreuk op het subsidiariteitsbeginsel
door een wetgevend voorstel.
 5. Stand van zaken van het Zweedse voorzitterschap
 Dit onderwerp werd ingeleid door de heer Fredrik Reinfeldt, Minister-president
van Zweden. Hij gaf een overzicht van de stand van zaken van de ratificatie
van het Verdrag van Lissabon en sprak zijn tevredenheid uit over het Ierse «ja».
 Vervolgens ging de heer Reinfeldt in op de stand van zaken inzake klimaatverandering.
Hij sprak de hoop uit dat de Klimaattop in Kopenhagen in december 2009 tot
een overeenkomst zou komen. Hij sprak zijn zorg uit voor een eventueel juridisch
vacuüm indien geen overeenkomst zou worden bereikt. De heer Reinfeldt
onderstreepte de noodzaak van volledige participatie van de Verenigde Staten
en China in het nieuwe akkoord en de noodzaak om te komen tot een besluit
inzake financiële verplichtingen van de verschillende partijen bij het
akkoord.
 Met betrekking tot de economische en financiële crisis onderstreepte
de heer Reinfeldt dat de Europese Raad regels inzake macro en micro toezicht
op het internationale financiële systeem wenst te bespreken, evenals
stimuleringsmaatregelen voor de Europese economie, het hoge niveau van schulden
en de gevolgen van de verouderende bevolking.
 Met betrekking tot uitbreiding maakte de heer Reinfeldt melding van het
de recente overeenkomst tussen Slovenië en Kroatië, die de voortgang
van toetredingsonderhandelingen met Kroatië mogelijk maakten.
 Tenslotte onderstreepte de heer Reinfeldt het belang van de Baltische
Zee regio en het Stockholmprogramma, die waren geagendeerd voor aanneming
in de Europese Raden van oktober en december 2009.
 
 In het hierop volgende debat werden verschillende onderwerpen aangedragen,
zoals de noodzaak van een snelle ratificatie van het Verdrag van Lissabon,
implementatie van de nieuwe rol van de nationale parlementen in de EU, de
invulling van de nieuwe functies van Voorzitter van de Europese Raad en de
Hoge vertegenwoordiger buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.
 De heer Waalkens stelde dat de ambities van het Zweedse voorzitterschap
steun verdienen en hij riep op tot een snelle ratificatie van het Verdrag
van Lissabon. Om Europa zichtbaarder te maken voor de burger is het van belang
dat het debat over Europese zaken wordt gepolitiseerd. Met betrekking tot
klimaat acht de heer Waalkens het van belang dat tevens gekomen wordt tot
duurzame financiële afspraken, ook ten aanzien van de OS-landen. Met
betrekking tot uitbreiding van de Unie meldde de heer Waalkens dat dit een
goed proces is dat leidt tot vrede en stabiliteit in de Europese regio; wel
dienen de kandidaat-lidstaten te voldoen aan alle toetredingscriteria.
 6. Klimaatverandering
 Dit onderwerp werd ingeleid door de heer Andreas Carlgren, de Zweedse
Minister van Milieu. Hij opende met het uitspreken van hoge verwachtingen
voor de Klimaattop in Kopenhagen. Hij stelde dat in de periode tussen de Top
in Bali in 2007 en de Top in Kopenhagen een globale dialoog over Klimaatverandering
is ontstaan, wat een grote positieve verandering is.
 De heer Carlgren onderstreepte dat de geïndustrialiseerde landen,
zowel individueel als gezamenlijk dienen te komen tot vermindering van CO2-uitstoot; maar dat ook OS-landen hun bijdrage moeten leveren. Hij
stelde dat de EU tot afspraken moet komen over de financiering. Ook moet een
besluit genomen worden over het delen van kosten, met name inzake OS-landen.
 Vervolgens ging de heer Carlgren in op de vorm die een overeenkomst in
Kopenhagen zou kunnen krijgen. Uitgangspunt moet zijn om te komen tot een
alomvattend akkoord; de heer Carlgren zag geen heil in deelakkoorden, alleen
een volledig akkoord zou als uitkomst acceptabel zijn.
 De heer Carlgren sloot af met het onderstrepen van het belang voor zowel
de geïndustrialiseerde als de OS-landen om aan te tonen dat klimaatadaptatie
de mogelijkheid zou bieden tot het ontwikkelen en vergroten van hun economische
groei.
 
 In het hierop volgende debat werden verschillende onderwerpen aangedragen,
zoals de status van de onderhandelingen met China en de Verenigde Staten,
de verwachtingen over de Klimaattop van Kopenhagen, financiering, benodigde
technische aanpassingen en de positie van OS-landen.
 De heer Waalkens hield een pleidooi om naast de onderzoeken die zijn gedaan,
conclusies te verbinden aan die onderzoeken en echt knopen door te gaan hakken.
Er is meer dan voldoende bekend om nu stevige afspraken te maken over de financiering
van adaptatie en mitigatie.
 De top van Kopenhagen voorziet in het nemen van acties. Er dient echterook een goede financiële grondslag gerealiseerd te worden en er
dienen voorzieningen getroffen te worden opdat de gevolgen van de klimaatverandering,
zoals een voedselcrisis, de OS-landen niet te hard treffen.
 7. Openheid en transparantie in de EU-instellingen
en in de nationale parlementen bij de behandeling van EU-aangelegenheden
 Dit onderwerp werd ingeleid door mevrouw Margot Wallström, Vice-Voorzitter
van de Europese Commissie, en de heer Björn von Sydow, ex-Voorzitter
en lid van de Zweedse Riksdag.
 Mevrouw Wallström stelde dat de les die uit het Ierse referendum
getrokken kan worden kan worden samengevat met «beter luisteren, beter
uitleggen, ga naar de burger». Met betrekking tot openheid en transparantie
roemde zij de resultaten die de huidige Commissie de afgelopen periode heeft
bereikt met haar communicatiestrategie. Mevrouw Wallström beschouwt beide
elementen als burgerrecht, met hetzelfde gewicht als het stemrecht. Dit burgerrecht
zou ook het recht op toegang tot documenten omvatten. Mevrouw Wallström
meldde dat de Commissie met de, door de Commissie in 2005 ingediende, communicatiestrategie
een dialoog op gang heeft gebracht met de nationale parlementen. Dit heeft
volgens haar Europa dichter bij de burger gebracht.
 De heer Von Sydow meldde dat de burger een groot wantrouwen heeft ten
aanzien van de EU. De burger accepteert de EU alleen als een organisatie die
besluiten neemt in laatste instantie als lidstaten zelf niet in staat zijn
om tot oplossingen te komen. Een grotere openbaarheid van EU-documenten kan
helpen om het wantrouwen bij de burger weg te nemen.
 
 In het hierop volgende debat kwamen verschillende onderwerpen aan de orde,
zoals openheid en transparantie bij totstandkoming van beleid, Raadsvergaderingen
als politiek forum (besluitvorming geschiedt openbaar, maar de besprekingen
in de Raad vinden plaats achter gesloten deuren), registratie van lobbyisten,
rol van de nationale media en onderwijsinstellingen om informatieverschaffing
over EU-onderwerpen te verbeteren en het houden van debatten in de nationale
parlementen over Europese onderwerpen.
 Mevrouw Broekers-Knol had al tijdens de Cosac-voorzittersvergadering van
4–5 juli 2009 verzocht het onderwerp transparantie van de Europese
Unie te agenderen voor de plenaire Cosac. Zij droeg drie elementen aan. Ten
eerste betreft het de onderhandelingen in Raadskader, die te weinig transparant
zijn. De nationale parlementen moeten daarover goed geïnformeerd worden,
opdat zij de betrokken bewindspersonen, die deelnemen aan de Raadsonderhandelingen,
adequaat kunnen controleren op hun voorgenomen stellingname in de Raad. Ten
tweede meldde mevrouw Broekers-Knol dat transparantie ook meebrengt dat de
financiën van de EU op orde zijn. Zij wees erop dat de Europese Rekenkamer
dit jaar wederom geen goedkeurende verklaring over de rekening van de EU heeft
afgegeven. Zij meldde dat de lidstaatverklaring, die op dit moment door slechts
vier lidstaten wordt gehanteerd, een goede stap voorwaarts is voor de transparantie
en verantwoording van de financiën van de EU.
 Tenslotte stelde mevrouw Broekers-Knol dat de comitologieprocedure te
weinig transparant is en zij wierp de vraag op hoe dit verbeterd kan worden.
 8. Het Stockholmprogramma
 Dit onderwerp werd ingeleid door mevrouw Beatrice Ask, de Zweedse Minister
van Justitie, en de heer Tobias Billström, de Zweedse Minister van migratie
en asiel.
 Mevrouw Ask meldde dat de ontwikkeling van het Stockholmprogramma een
van de hoogste prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap is. Doel is om
te komen tot een veiliger en opener Europa, dat rekening houdt met de rechten
van de burger. Voorts is een doel om een goede balans te vinden tussen verdergaande
samenwerking op het gebied van politie en justitie aan de ene kant en privacyrechten
en mensenrechten aan de andere kant. Essentieel bij de ontwikkeling van JBZ-maatregelen
is het beginsel van wederzijds vertrouwen; uitwisselingsprogramma’s
en de ontwikkeling van gemeenschappelijke minimumnormen kunnen hieraan bijdragen.
 De heer Billström memoreerde dat de Commissie, op basis van het door
de Europese Raad van oktober 2008 aangenomen Asiel en Migratiepact, een brede
consultatie is gestart. Hij meldde dat migratie in het voordeel kan zijn voor
alle partijen, zowel voor de landen van herkomst en de ontvangende landen
als voor de individuele migranten zelf. De EU heeft immers behoefte aan goede
arbeidsmigranten. Verder is een gezamenlijke strategie inzake illegale immigratie
noodzakelijk met daaraan gekoppeld een efficiënt terugkeerbeleid. Dit
mag echter niet leiden tot een slechtere toegang tot asielprocedures.
 
 In het hierop volgende debat kwamen verschillende onderwerpen aan de orde.
Veel delegaties onderstreepten dat het verdrag van Lissabon besluitvorming
op JBZ-terrein vergemakkelijkt, maar dat de nationale parlementen daarbij
nauw betrokken moeten worden. Ook onderstreepten veel delegaties dat er een
goede balans moet zijn tussen verdergaande samenwerking op het gebied van
politie en justitie en het waarborgen van de fundamentele rechten van de burger.
Verder werd algemeen onderschreven dat het nodig is om additionele maatregelen
te treffen op het terrein van operationele samenwerking, met name voor wat
betreft het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende (opsporings-)diensten.
Tenslotte werd door een aantal delegaties opgeroepen tot versterking van FRONTEX
en scherpere regels inzake de terugkeer van vluchtelingen.
 Met betrekking tot het Stockholmprogramma benadrukte mevrouw Broekers-Knol
dat samenwerking bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit en asiel
en (im)migratie noodzakelijk is. Vervolgens meldde mevrouw Broekers-Knol dat
in de aan het Stockholmprogramma voorafgaande programma van Tampere en het
Haagse programma nog veel onderwerpen staan die nog niet tot regelgeving hebben
geleid en dat deze ook moeten worden uitgevoerd. Zij sprak waardering uit
voor de ambities van het Zweedse voorzitterschap, maar benadrukte dat consolidatie
van de voorgaande programma’s gewenst is. Vervolgens meldde mevrouw
Broekers-Knol dat, met het oog op de positie van de burger, de regeling van
het innen van kleine vorderingen een goed voorbeeld is van anticiperende wetgeving.
Tenslotte memoreerde mevrouw Broekers-Knol dat ook het Europees Parlement
oog zou moeten hebben voor de subsidiariteitstoets.
 9. Conclusies en bijdrage («contribution»)
van de Cosac
 Na een bijeenkomst van de delegatieleiders, waarin over een conceptverklaring
is gesproken, heeft het plenum aan het einde van de vergadering over het concept
overeenstemming bereikt. De conclusies en de bijdrage («contribution»)
van de 42e Cosac-bijeenkomst zijn opgenomen in de bijlage bij dit verslag.
 
 De voorzitters van de delegatie,
 Broekers-Knol
 Waalkens
 De griffiers van de delegatie,
 Rijks
 Mittendorff
 
 
 
 
 I.v.m. het toevoegen van een Eerste Kamer letter. Het eerder als Kamerstuk
22 660, nr. 40 gepubliceerde stuk komt hiermee te vervallen.
 
 
 Zie ook de website van de Cosac: www.cosac.eu
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.