Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid; Arbeidsomstandigheden; VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22187, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

22187 nr. 60

14-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22187Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25883Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 187Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid25 883Arbeidsomstandighedennr. 60VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 mei 1998De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 1 april 1998 overleg gevoerd met staatssecretaris De Grave
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief d.d. 9 januari 1998 van de staatssecretaris over
het project evaluatie maatvoering risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e)
(22 187, nr. 54);– de brief d.d. 5 februari 1998 van de staatssecretaris inzake
het SER-advies over de ontwikkeling en instandhouding van een onderzoeks-
en adviesinfrastructuur op het gebied van arbeidsomstandigheden (25 883,
nr. 1);– de rapportage 1997 Arbo-monitoring, zoals aangeboden door
de staatssecretaris bij brief van 9 februari 1998 (25 883, nr. 2).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Middel (PvdA) constateerde dat over enkele belangrijke
onderwerpen, zoals de herziening van de Arbo-wet, de klachten over de Arbo-diensten
en de opmerkingen die de staatssecretaris heeft gemaakt aan het adres van
de FNV, nu niet mag worden gesproken. De onderwerpen waar wel over gesproken
mag worden, komen nog uitgebreider aan de orde bij de behandeling van de herziening
van de Arbo-wet.De heer Middel was geschrokken van de rapportage 1997 over de Arbo-monitoring.
De werknemers betalen een gigantisch hoge prijs voor de economische groei.
Arbeid blijkt voor heel veel mensen gevaarlijk te zijn. De risico's stapelen
zich op aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Met andere woorden, de mensen
die de eenvoudigste werkzaamheden doen en die het minste betaald krijgen,
lopen het grootste risico. De PvdA-fractie steunde dan ook krachtig de intensivering
van het Arbo-beleid. Als de staatssecretaris niet met initiatieven komt, zal
de Kamer dat moeten doen.Wat de risico-inventarisatie en evaluatie (ri&e) betreft laat zo'n
80% van de kleinste werkgevers het er gewoon bij zitten. De heer Middel ging
akkoord met het voorstel van het kabinet om het werk van de deskundigen te
vervangen door het verplicht invullen van een checklist, tenzij zich specifieke gevaren voordoen. De staatssecretaris is hierop enigszins
vrijpostig al vooruitgelopen door in de brief van 30 maart jl. over de verzelfstandiging
van de certificering in een voetnoot op te nemen dat voor bepaalde situaties
een gedeeltelijke vrijstelling zal gelden. Het kabinet stelt voor de checklist
op te sturen naar de Arbo-dienst of een andere instantie die de verzuimbegeleiding
verzorgt. Hoe denkt het kabinet de resultaten te toetsen?Het voorstel over de maatvoering in het Arbo-beleid en de branchespecifieke
invoering is op zichzelf logisch. Er is sprake van enkele fricties in de afstemming
tussen Arbo-wet en Ziektewet. Kleine werkgevers zijn verplicht, een contract
te sluiten voor verzuimbegeleiding. Bepaalde categorieën werknemers die
toch al een zwakke rechtspositie hebben, zoals stagiaires of oproepkrachten,
kunnen echter niet worden buitengesloten van allerlei regelingen die bewust
zijn ingevoerd. De heer Middel had er begrip voor dat de verplichte ondersteuning
bureaucratisch aandoet en wellicht te ver voert. De betrokken categorieën
werknemers mogen daar in de praktijk van hun functioneren echter niet het
slachtoffer van worden.Het kabinet onderschrijft de stelling van de SER dat de overheid en dus
niet de werkgevers en de werknemers verantwoordelijk zijn voor de tweedelijnskennisinfrastructuur,
maar het wil wel een grotere betrokkenheid, ook financieel, van de sociale
partners. Volgt men echter de redenering van de marktconforme werking, dan
kan men ertoe neigen, weg te lopen voor de verantwoordelijkheid voor het Arbo-beleid.
Zo is de positie van het Nederlands centrum voor beroepsziekten (NCvB) nog
niet scherp genoeg gemarkeerd, ook wat de financiële ondersteuning door
het Rijk betreft. De ondersteuning in de periode 1998–2002 met 3 ton
per jaar is nogal schamel. Om te voorkomen dat er bij allerlei beroepsziekten
steeds een pleidooi wordt gehouden voor het oprichten van een afzonderlijk
instituut, moet er één sterk centrum zijn. Dat houdt een bepaalde
verantwoordelijkheid voor de overheid in, met een financiële vertaling.
Hoe ziet de staatssecretaris dit?De heer Klein Molekamp (VVD) steunde de lijn van het kabinet
om de Arbo-wetgeving iets meer te decentraliseren. Hij wilde wel een verplichte
aansluiting bij een Arbo-dienst en een verplichte ri&e per 1 januari 1998.
Uit de stukken kreeg hij de indruk dat het Arbo-beleid nog onvoldoende geïncorporeerd
is bij de werkgevers. Het Arbo-beleid moet bij de werkgevers en de ondernemingsraden
hoger op de prioriteitenlijst komen.Bij meer decentralisatie hoort een goede monitoring. Uit de eerste monitoring
blijkt dat er nog veel werk aan de winkel is. Heeft de staatssecretaris er
overleg over met de brancheorganisaties om te bezien hoe de risico's kunnen
worden teruggedrongen? Kunnen het bedrijfsleven en de overheid bijvoorbeeld
via een convenant een aantal targets stellen om de risico's te verminderen?
De heer Klein Molekamp constateerde dat vier miljoen mensen te zwaar tillen.
In een convenant kan per branche worden opgenomen dat het absolute aantal
mensen dat te zwaar tilt, omlaag moet. Dat is beter dan een rigide wettelijke
norm. De tilnorm is immers een absolute norm, die in een aantal sectoren,
zoals de gezondheidszorg, tot vreemde verhoudingen leidt.Welke stappen denkt de staatssecretaris te zetten om te bereiken dat de
ri&e vooral bij het midden- en kleinbedrijf wordt verbeterd? Waarschijnlijk
komt de staatssecretaris dan bij het overleg tussen werkgevers en werknemers
op brancheniveau eerder terecht bij de brancheorganisaties dan bij de centrale
werknemers- en werkgeversorganisaties.De heer Klein Molekamp constateerde dat de grote bedrijven er als opdrachtgever
in slagen, hun aannemers en onderaannemers zo ver te krijgen dat het Arbo-beleid
wordt uitgevoerd zoals zij dat willen. Wil de staatssecretaris een beroep
doen op de collega's die werken te vergeven hebben en die dus
als opdrachtgever optreden, om het Arbo-beleid ook bij de aannemers en onderaannemers
goed te laten uitvoeren?De heer Klein Molekamp was van mening dat het NCvB de maximale aandacht
verdient. Kan de staatssecretaris nog iets zeggen over de precieze financiering
ervan?De heer Heeringa (CDA) zei dat hij enige problemen had met
de interpretatie van de brief over de Arbo-monitoring. Moet men de gegevens
zodanig interpreteren dat de aantallen omlaag moeten of moet men het zodanig
interpreteren dat de belasting lichter wordt, bijvoorbeeld bij het tillen,
maar dat de aantallen blijven bestaan? In welk perspectief moeten de targets
die de staatssecretaris stelt, worden bekeken? Overigens geven de cijfers
aan dat er nog heel veel te verbeteren is op het terrein van de arbeidsomstandigheden.De werkgevers moeten een ri&e laten maken en zij moeten zich daarbij
laten ondersteunen door een Arbo-dienst. Uit de brief van de staatssecretaris
blijkt dat met name door kleine werkgevers een disproportionaliteit wordt
ervaren tussen kosten en nut. Dit wordt wellicht mede veroorzaakt door het
feit dat de Arbo-diensten in een proces van certificering hebben gezeten.
Daarnaast is het zoeken naar een evenwichtige rolverdeling tussen het ministerie,
de arbeidsinspectie en de Arbo-diensten een bron van een groeiende bureaucratie.
Omdat de staatssecretaris begrip heeft voor de situatie van de kleine bedrijven,
heeft hij overwogen, voor de zeer kleine werkgevers met maximaal 1 fte aan
personeel te komen tot een vrijstelling van de ri&e en de ondersteuning
door een Arbo-dienst. Op grond van het verdeelde advies van de SER hierover
en op grond van nadere informatie wordt de conclusie getrokken dat de kaderrichtlijn
van de EU op dit gebied geen ruimte laat voor de vrijstelling. De CDA-fractie
vernam graag hoe de situatie in andere EU-landen is. Tot welk percentage zijn
daar de ri&e's totstandgekomen, met name in de kleinere bedrijven? De
heer Heeringa steunde het streven van de staatssecretaris om nieuwe wegen
te vinden om te komen tot vereenvoudiging en vermindering van de bureaucratie
voor met name de kleinere bedrijven. Het idee van de checklist sprak hem aan.
Voor hoeveel werkgevers kan de checklist een administratieve vereenvoudiging
worden?De staatssecretaris heeft in de brief over de ri&e verslag gedaan
van het streven, te komen tot een branchegewijze aanpak, met name voor de
kleinere werkgevers. De CDA-fractie steunt de staatssecretaris in dit streven.
Wat is de reactie van de staatssecretaris op de ogenschijnlijke tegenstelling
tussen een branchegewijze aanpak en de vermoedelijk geringe aansluiting van
kleinere bedrijven bij de brancheorganisaties? Hoe liggen die verhoudingen?De staatssecretaris geeft in de brief aan, een regeling te hebben getroffen
op grond waarvan enkele categorieën werkgevers worden vrijgesteld van
de verplichting om zich te laten bijstaan door een Arbo-dienst, uitsluitend
wat de verzuimbegeleiding betreft. Het gaat daarbij om werkgevers die louter
werken met vrijwilligers, onbetaalde stagiaires, enz. of om werkgevers die
louter werken met incidentele oproepkrachten zonder een vast patroon. De heer
Heeringa ging ermee akkoord dat in deze richting gezocht wordt naar een oplossing.
Vraag is wel in hoeverre deze categorieën werkgevers liggen besloten
in de 80% van de werkgevers die nog geen ri&e hebben. Wordt het percentage
sterk beïnvloed door de categorieën die nu wellicht een vrijstelling
krijgen?De CDA-fractie kan zich erin vinden dat de staatssecretaris uit het SER-advies
in grote lijnen de opvatting van de werknemersgeleding en de onafhankelijke
leden volgt, maar zij ziet graag dat ook nader wordt ingegaan op de inbreng
van de werkgeversdelegatie en met name op het argument dat andere EU-landen
een grotere interpretatieruimte hebben gezien en benut in de kaderrichtlijn
van de EU. Zijn er overigens nog andere middelen om de administratieve
druk in het kader van de Arbo-wet te verminderen?Bij de tweedelijnskennisinfrastructuur is een conglomeraat aan instituten
en organisaties betrokken. In het SER-advies is ingegaan op de knelpunten,
de verantwoordelijkheidsverdeling en de afstemming in de tweedelijnskennisinfrastructuur.
Wat leent zich voor marktwerking en voor welke producten en diensten is publieke
aansturing nodig? Er wordt voorgesteld, voor afstemming en coördinatie
te komen tot een platform. De staatssecretaris kiest drie uitgangspunten,
namelijk marktconforme ontwikkelingen, medeverantwoordelijkheid bij de overheid
en de noodzakelijke betrokkenheid van derden. De heer Heeringa achtte de marktconforme
werking in de tweedelijnskennisinfrastructuur een goede gedachte. NIA'TNO
krijgt nu een subsidie van 2,8 mln. per jaar. Zit hierin de suggestie besloten
dat dit instituut de komende jaren niet vanzelfsprekend op dit omvangrijke
subsidie mag rekenen of wordt dit geheel in het marktconforme patroon begrepen
geacht? Hij zag evenals de staatssecretaris wel iets in het voorgestelde platform.
Daarnaast wil de staatssecretaris inhaken op het Europees informatienetwerk
via Internet. Aan dat agentschap in Bilbao wordt ook een subsidie verstrekt.
Ook aan een klein aantal andere projecten wordt subsidie gegeven. Ziet de
staatssecretaris hierin een bepaalde lijn? Wisselt het van jaar tot jaar?
Hoe moet men dit interpreteren? Er worden ook subsidies gegeven aan brancheprojecten
en branches. Hoeveel branches komen er in aanmerking voor een gericht subsidietraject?
Is de ervaring uit de ene branche vrij gemakkelijk over te zetten als er een
project in een andere branche naar voren komt? De heer Heeringa verklaarde
dat de grote lijn in het beleid ten aanzien van de tweedelijnskennisinfrastructuur
wat moeilijk is te ontdekken.Hij stelde de voortgangsrapportage die in het voorjaar van 1999 verschijnt,
op prijs. Kan daarin met name worden ingegaan op de ontwikkeling van het NCvB?De heer Van Boxtel (D66) wees erop dat in de Kamer een plan
van aanpak van werkgevers en werknemers is besproken om de wachtlijsten in
de zorg weg te nemen. In dat plan van aanpak zat een aanbeveling over de Arbo-infrastructuur,
met een zwaar accent op het bestrijden van beroepsziekten. In hoeverre regardeert
het plan van aanpak de onderwerpen die aan de orde zijn? Is de staatssecretaris
bereid, de integraliteit van beleid tot uitdrukking te brengen?Uitgangspunt in het Arbo-beleid is de versterking van de verantwoordelijkheid
van werkgevers en werknemers. Er moet een gedeelde verantwoordelijkheid komen
tussen overheid, werkgevers, werknemers, Arbo-diensten, verzekeraars en bedrijfstaksorganisaties.
Zo'n gedeelde verantwoordelijkheid mag er echter niet toe leiden dat niemand
zich nog verantwoordelijk voelt. Als de markt te kort schiet, dient de overheid
de juiste voorwaarden te scheppen voor het in stand houden en uitbouwen van
het Arbo-beleid.Kennis op het terrein van arbeidsomstandigheden moet in hoge mate toegankelijk
zijn, zowel in financiële als in praktische zin. De tweedelijnskennisinfrastructuur
loopt nog niet zoals het moet. De verantwoordelijkheidsverdeling is onduidelijk.
Er is een veelheid aan financieringsvormen en er is weinig afstemming van
producten en diensten. De heer Van Boxtel was het eens met de constatering
van de SER dat iedereen belang heeft bij een goede tweedelijnskennisinfrastructuur
en dat de overheid een primaire verantwoordelijkheid heeft voor de instandhouding
en ontwikkeling daarvan. Het voorstel van de SER om een platform in te stellen,
sprak hem aan, omdat het kan fungeren als communicatiemiddel om de producten
en diensten op elkaar af te stemmen en de doorstroom van kennis naar alle
belanghebbenden te verbeteren. Het ministerie heeft al enkele initiatieven
genomen, zoals het subsidiëren van bibliotheken en het NCvB.
Dit zal zeker stimulerend werken, maar er is meer nodig. Zo blijkt uit de
monitoring van de arbeidsomstandigheden dat nog steeds een aanzienlijk aantal
werknemers te maken heeft met klassieke risico's in het werk en dat ook veel
werknemers te maken hebben met moderne risico's. De werkgevers die zich niet
bewust zijn van een goed Arbo-beleid, moeten dat voelen. Wil de staatssecretaris
de mogelijkheid onderzoeken om het melden van beroepsziekten verplicht te
stellen? Kan de staatssecretaris ook ingaan op de relatie tussen flexibele
inzet van arbeidskrachten en het arbeidsomstandighedenbeleid?Wat de ri&e betreft wil de fractie van D66 geen risico's nemen. Zij
achtte het van belang dat er een ri&e plaatsvindt in grote bedrijven en
in kleine bedrijven en zij vraagt zich af of de nieuwe mogelijkheid van vrijstelling
voor de kleine bedrijven niet ruimer is dan de Europese kaderrichtlijn. Welke
alternatieven heeft de staatssecretaris bestudeerd? Op grond waarvan is hij
tot de voorliggende oplossing gekomen?Het is van belang dat de controle op adequate wijze geschiedt. Het feit
dat de ri&e onder marktcondities wordt aangeboden, kan nadelig zijn voor
de kwaliteit ervan. Het is zaak dat hieraan eisen worden gesteld, opdat ziekte
en arbeidsongeschiktheid kunnen worden voorkomen. De werkgever is verantwoordelijk
voor het voorkomen of beperken van risico's en hij moet daarop kunnen worden
aangesproken. De heer Van Boxtel zag nog wel een probleem in de spanning tussen
de ri&e als instrument om de risico's op te sporen en in rangorde van
belangrijkheid te brengen versus het nagaan of de werkgever aan de wettelijke
verplichting voldoet. Hij vond dat er een goede afstemming moet komen tussen
de Arbo-diensten en de arbeidsinspectie. Hij betwijfelde of dit kan worden
bewerkstelligd met alleen een periodiek informatiebulletin en een betere communicatie.
De verwachting van een werkgever dat opvolging van de adviezen van een Arbo-dienst
hem zal vrijwaren van aanmerkingen door de arbeidsinspectie, is in beginsel
gerechtvaardigd. Daarom is een goede afstemming tussen beide diensten belangrijk.
Een echte onafhankelijke positie van de Arbo-diensten en Arbo-artsen is hierbij
van groot belang.Het voorstel om voor de grotere bedrijven te komen tot een branchespecifieke
aanpak spreekt de fractie van D66 aan, omdat dit leidt tot een efficiënt
en op maat gesneden risico-inventarisatie. Gezien het belang dat gehecht moet
worden aan de risico-inventarisatie, moet er alles aan worden gedaan om branchespecifiek
systemen te ontwikkelen en uitvoerbaar te maken. Nieuwe voorlichting van de
kant van het ministerie over certificering kan onbedoelde effecten wegnemen.
Duidelijk moet worden dat de toetsing of een Arbo-dienst volledig en betrouwbaar
de ri&e uitvoert als voorwaarde voor de certificering, niet hoeft in te
houden dat alle documenten van een bedrijf opgenomen moeten worden om de volledigheid
aan te tonen. Hoe wil de staatssecretaris de Kamer op de hoogte houden van
de verdere ontwikkelingen op dit gebied?De staatssecretaris stelt voor dat sommige werkgevers worden vrijgesteld
van de verplichting om zich te laten bijstaan door een Arbo-dienst, uitsluitend
wat de verzuimbegeleiding betreft. Hij is tot dat voorstel gekomen, omdat
er fricties zijn in de afstemming tussen de Arbo-wet en de Ziektewet in de
verplichte ondersteuning bij verzuimbegeleiding. De heer Van Boxtel steunde
het voorstel, met dien verstande dat het nooit mag voorkomen dat een werknemer
helemaal niet wordt begeleid. Hoe denkt de staatssecretaris vorm te geven
aan het recht van iedere werknemer op begeleiding bij verzuim? Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris betreurde het dat nu niet in een breder
kader kan worden gesproken over de Arbo-wetgeving en de Arbo-diensten. De
belangrijkste reden hiervoor is dat er nog aanvullende informatie is gevraagd
door de fractie van GroenLinks.De staatssecretaris zag een sterke relatie tussen het Arbo-beleid en de
gezondheidszorg, vooral wat de preventie betreft. Hoewel hij een goed contact
heeft met de minister van VWS, zag hij graag dat deze onderwerpen bestuurlijk-politiek
wat meer integraal worden bekeken. Misschien moet er wat vaker gezamenlijk
over worden gesproken in de vaste commissies voor SZW en VWS.Op het terrein van de Arbo-monitoring is nog meer dan genoeg te doen.
De voorgelegde monitoring moet worden gezien als een nulmeting. Hoewel de
cijfers relatief zijn, zijn de aantallen nog aan de hoge kant, met name in
de klassieke risico's. Verwacht mocht worden dat met het teruglopen van de
participatie in de zware arbeid, de klassieke risico's zouden teruglopen en
de nieuwe risico's zouden toenemen. In beide categorieën is er echter
sprake van een flinke problematiek. De monitoring zal regelmatig worden herhaald.
Zij zal daarbij worden voorzien van een beleidsmatig streefcijfer, niet alleen
wat het geluid betreft, maar ook voor andere risico's. Het is dus de bedoeling,
tijdgebonden bestuurlijke doelstellingen te formuleren. Als blijkt dat beleidsmaatregelen
dan niet voldoende resultaat hebben, moeten er beleidsintensiveringen plaatsvinden.De staatssecretaris meldde dat het kabinet nog geen besluit heeft genomen
over de tilnorm. Daaraan ligt niet een politiek probleem ten grondslag, maar
het probleem dat de betrokken ministeries verschillende opvattingen hebben.
In de discussies over het SER-advies heeft het ministerie van VWS problemen
met het oplopen van de kosten van de gezondheidszorg. Economische Zaken heeft
een probleem omdat de werkgevers er niets in zien, terwijl Justitie zich afvraagt
of Nederland voorop moet lopen in Europa, aangezien nog geen enkel land een
wettelijke tilnorm heeft. Over deze reële problemen wordt nu gesproken.Op zichzelf rechtvaardigen de risico's overheidsingrijpen en het uitvaardigen
van wettelijke normen. De lijn van een convenant tussen werkgevers en werknemers
over concrete streefcijfers per branche, is op zichzelf geen onaantrekkelijke
lijn. Een convenant leidt vaak tot betere resultaten dan een algemene norm,
die in veel gevallen moeilijk is te vertalen naar de bedrijfstakken. Een convenant
kan echter alleen worden gesloten als zowel werkgevers als werknemers die
lijn willen volgen. Als blijkt dat een convenant te weinig resultaat oplevert,
heeft het kabinet altijd nog het dreigen met wetgeving achter de hand. Op
het moment ziet het ernaar uit dat de werkgevers en de werknemers nog geen
overeenstemming zullen bereiken over een convenant. De staatssecretaris verwachtte
dat de werknemers zich nog wel bij de Kamerfracties zouden melden om te vernemen
wat de opvattingen van de verschillende fracties zijn.De vraag is nu of een tilnorm goed handen en voeten kan krijgen, gelet
op de diversiteit aan situaties op de werkvloer. Probleem is dat er tientallen
specifieke omstandigheden zijn die een reden voor een uitzondering vormen.
Dit resulteert in een strenge norm, met veel uitzonderingen, of een zwakke
norm, waardoor er geen uitzonderingen gemaakt hoeven te worden. Het is dus
een kwestie van maatvoering, die vaak doelmatiger totstandkomt in afspraken
tussen werkgevers en werknemers. Dan moet de overheid wel de sanctie van wettelijke
normen achter de hand hebben. Mochten werkgevers en werknemers niet tot resultaten
komen, rest de staatssecretaris weinig anders dan het doen van een wetgevingsvoorstel
aan het kabinet.Overigens worden de werkgevers op dit moment zeer effectief gestraft voor een slecht Arbo-beleid, namelijk in de portemonnee. Het eerste
jaar ziekteverzuim komt voor rekening van de werkgever. De wijziging van de
regelgeving rond de arbeidsongeschiktheid houdt in dat de eerste vijf jaren
voor rekening van de werkgever komen. De werkgever hebben dus een groot financieel
belang gekregen in het terugdringen van het verzuim.De maatvoering in de verplichting tot het maken van een ri&e en het
opleggen van regelgeving aan met name de kleinste werkgevers is een lastig
probleem. Getracht is, steun van betrokkenen te houden voor het beleid. Een
complicatie wordt gevormd door de interpretatie van de Europese kaderrichtlijn.
In andere landen zijn er wettelijke implementaties van de kaderrichtlijn gekomen
waarin grote aantallen kleine werkgevers worden uitgezonderd van de verplichtingen
van de kaderrichtlijn. De Europese Commissie heeft inmiddels aangekondigd,
die landen te zullen aanpakken. De adviezen die de staatssecretaris heeft
gekregen, inclusief het advies van de landsadvocaat, geven aan dat de kaderrichtlijn
niet verder kan worden opgerekt dan is voorgesteld in de brief van 9 januari
jl. De staatssecretaris was blij met de steun van de commissie voor het zoveel
mogelijk ontlasten van de kleine werkgevers. Er blijven echter ook op de kleine
werkgevers bepaalde verantwoordelijkheden rusten, tot uiting komend op de
checklist. Toetsing van de nieuwe ri&e-regels zal plaatsvinden via de
arbeidsinspectie. Dit laat onverlet de verantwoordelijkheid van de werkgever
om de medewerker te laten werken in een omgeving die voldoet aan de regels.
Verplichte aansluiting bij een Arbo-dienst is echter niet meer nodig, omdat
de tarieven die daarvoor in rekening worden gebracht, onevenredig hoog zijn
ten opzichte van de belangen die in het geding zijn.De staatssecretaris zou laten nagaan of er in bepaalde gevallen sprake
is van strijdigheid in de interpretatie van de Arbo-regels en de milieuregels.
Hij was het ermee eens dat goed moet worden gelet op werknemers met een zwakkere
rechtspositie, zoals uitzendkrachten en stagiaires. Zij worden beschermd,
weliswaar niet via de werkgever, maar via de Arbo-dienst van de instelling
die betrokkene uitzendt.Het kabinet hecht sterk aan de ontwikkeling van het NCvB. Dit komt tot
uiting in de structurele overheidsbijdrage van f 300 000 per jaar.
De Arbo-diensten hebben zich geschaard achter het kabinetsvoorstel over de
tweedelijnskennisinfrastructuur en zij hebben te kennen gegeven, een bijdrage
te willen leveren aan een onafhankelijke instantie die over veel gegevens
beschikt op het terrein van de beroepsziekten, ondanks het feit dat het nog
geen vetpot is bij de Arbo-diensten. Ook de verzekeraars hebben grote belangen
bij een feitelijk inzicht in ontwikkelingen rondom beroepsziekten. Het is
dan ook belangrijk dat al deze partijen betrokken zijn bij een onafhankelijk
instituut.De staatssecretaris steunde de opvatting dat het van groot belang is dat
het Arbo-beleid zijn vertakkingen krijgt naar de branches. Probleem is vaak
hoe de kleine werkgevers bereikt kunnen worden, vooral in branches waar de
organisatiegraad laag is. Hij had het gevoel dat overheidsinstituties toch
in staat zijn, brede lagen van de kleine werkgevers te bereiken, ondanks een
lage organisatiegraad in bijvoorbeeld het midden- en kleinbedrijf. De overheid
neemt dus op een gegeven moment haar eigen verantwoordelijkheid. Er is dan
namelijk een lijn die in de branche wordt herkend als toereikend en effectief
voor de branche. Overigens is dit reden voor een hogere organisatiegraad,
temeer daar bij nieuwe ontwikkelingen de branches meer en meer wordt gevraagd
om zelf inhoud te geven aan de eigen verantwoordelijkheid.De staatssecretaris zou zijn collega's nog eens nadrukkelijk onder de
aandacht brengen dat bij overheidsopdrachten ook moet worden gekeken naar
de arbeidsomstandigheden bij aannemers en onderaannemers. Verkeer en Waterstaat
is op dit punt al zeer actief. Er zijn echter ook andere belangrijke opdrachtgevers,
zoals Defensie, waar nog het nodige moet gebeuren. Volgens de formele regels moeten beroepsziekten worden gemeld bij de arbeidsinspectie.
Ten aanzien daarvan heerst bij betrokkenen nog min of meer beetje het beeld
dat men een beroepsziekte dus meldt bij de politie. De vraag is of dat bevorderlijk
is voor de meldingsbereidheid. Er is voorgesteld, in de nieuwe Arbo-wet op
te nemen dat meldingen moeten plaatsvinden bij het NCvB, zij het niet verplicht.
In deze discussie liggen er geen politieke blokkades. Hij stelde zich op dit
punt beschikbaar voor nader overleg met de Kamer. Hierbij speelt ook de definitie
van een beroepsziekte een grote rol.De staatssecretaris concludeerde dat de arbeidsomstandigheden staan in
het hart van cruciale beleidsdossiers op het terrein van de gezondheidszorg
en het terrein van SZW. Bij het laatste is te denken aan de vraag hoe moet
worden omgegaan met verdere structuurmaatregelen in de sociale zekerheid.
Verondersteld mag worden dat de arbeidsomstandigheden zich ook de komende
jaren mogen verheugen in een grote politieke en maatschappelijke aandacht.
Hoewel steeds meer werkgevers het belang inzien van een goed Arbo-beleid,
blijkt uit de Arbo-monitor toch dat er de komende jaren nog veel te doen is. Nadere gedachtewisselingDe heer Middel (PvdA) benadrukte dat hij in het Arbo-beleid
de positie van de werknemer als vertrekpunt neemt. Bij het Arbo-beleid gaat
het niet alleen over regelgeving en convenanten, maar ook over een mentaliteit,
een cultuur, zowel bij werkgevers als bij werknemers. Als werknemers de Arbo-regels
overtreden, moet daartegen uiteraard worden opgetreden, want anders komt de
benodigde cultuuromslag er nooit.Door de staatssecretaris is gezegd dat de kleine werkgevers de checklist
naar de arbeidsinspectie moeten sturen. Kan de arbeidsinspectie de verwerking,
controle en beoordeling daarvan aan?De heer Middel vreesde dat zich een heel palet aan beroepsziekten zal
openbaren in de toekomst. Om dit probleem integraal aan te pakken, dient de
regering nog meer aandacht te besteden aan het NCvB dan zij nu al van plan
is. Medefinanciering door de sociale partners moet mogelijk zijn, maar de
vraag is wel wie de regie heeft en wie ervoor garant staat dat het instituut
onafhankelijk is. Is het bedrag van 3 ton dat jaarlijks naar het NCvB gaat,
wel voldoende?De heer Middel was van mening dat het Arbo-beleid in de bedrijfsvoering,
ook van de overheid, een plaats verdient die min of meer gelijkwaardig is
aan andere onderdelen van de bedrijfsvoering. Is de regering bereid, op het
terrein van de arbeidsomstandigheden een voorbeeldfunctie te vervullen, in
die zin dat zij bij het verstrekken van opdrachten uitdrukkelijk vermeldt
wat in het Arbo-beleid wordt verwacht van het bedrijf dat de opdracht uitvoert?De heer Klein Molekamp (VVD) constateerde dat veel werknemers
de bepalingen van het Arbo-beleid, zoals het dragen van een helm op een bouwplaats,
niet naleven. Op dat terrein is er nog zendingswerk te doen voor de werkgevers
en de werknemersorganisaties. Het is dan ook jammer dat de werkgevers en de
werknemers over bijna elk dossier nog tegenover elkaar staan. Dat is niet
in het belang van het Arbo-beleid.Als het NCvB verschillende financiers kent, geeft dat een onafhankelijker
positie voor het instituut dan wanneer alleen de overheid financiert. Als
de start van het instituut vertraagd wordt omdat het nog enige tijd kost om
de andere partners over de streep te halen, zou dat voor de staatssecretaris
geen belemmering mogen zijn om in de startfase iets extra's te doen.De heer Heeringa (CDA) merkte op dat het Arbo-beleid de komende
jaren nog regelmatig op de agenda zal staan. Daarbij zal de CDA-fractie niet alleen aandacht besteden aan de veiligheids- en gezondheidsaspecten,
maar ook aan de welzijnsaspecten.De heer Van Boxtel (D66) wees erop dat hij nog steeds constateert
dat bij werkgevers en verzekeraars risicoselectie aan de poort vooropstaat.
Het ontwikkelen van preventiebeleid met behulp van Arbo-diensten komt op veel
onderdelen nog absoluut niet uit de verf. Als er nu al strakke wetgeving komt,
gooit men waarschijnlijk het kind met het badwater weg. De heer Van Boxtel
zag liever dat de weg van de geleidelijkheid wordt bewandeld, waarbij de risicoselectie
wordt uitgebannen. Het is beter om te werken met convenanten, met zoveel mogelijk
maatwerk, dan al meteen met het opleggen van een wettelijke norm. Bij geluid
en trillingen zijn wettelijke normen wellicht mogelijk, maar bijvoorbeeld
bij het tillen ligt de zaak veel gedifferentieerder. Als het niet lukt om
tot convenanten te komen, zal de regering wel een sanctie achter de hand moeten
hebben. Hoe denkt het departement de Kamer blijvend te informeren over de
ontwikkelingen per branche?Wat de afstemming tussen de Arbo-diensten en de arbeidsinspectie betreft
is door de regering aangegeven dat het vooral om informatie-uitwisseling moet
gaan. Als een Arbo-dienst in opdracht van een bedrijf in het kader van een
ri&e een plan maakt, gaat er dan automatisch een afschrift van het plan
naar de arbeidsinspectie? Moet dat niet standaard gebeuren?De staatssecretaris sloot zich aan bij de opmerking dat een
cultuuromslag in het Arbo-denken van belang is. Niet alleen de werkgevers,
maar ook de werknemers moeten kunnen worden aangesproken op het nakomen van
het Arbo-beleid. In die zin is het opvallend dat het veel bejubelde poldermodel
niet werkt op het terrein van de arbeidsomstandigheden, want er komen consistent
verdeelde SER-adviezen, waarbij de kroonleden het consistent eens zijn met
de werknemers. Het is jammer dat er steeds verdeelde adviezen komen, want
dan moet de wetgever tot een beoordeling komen, juist op een terrein waarop
werkgevers en werknemers het binnen wettelijke randvoorwaarden eens moeten
kunnen worden. De staatssecretaris zei dat hij niet wegloopt voor zijn verantwoordelijkheid
en dat hij bijvoorbeeld op het terrein van het geluid wettelijke normen zal
versterken.Vaak wordt er gezegd dat de werkgever de opdrachtgever voor de Arbo-dienst
is, maar vergeten wordt dat de opdracht alleen kan worden verleend met instemming
van de ondernemingsraad. Als een Arbo-dienst onder druk komt te staan van
de werkgever, kan de ondernemingsraad daar ook iets van zeggen. De OR kan
zelfs zeggen dat die Arbo-dienst de volgende keer het contract niet meer krijgt.
Wordt er meer gewerkt langs de lijn van convenanten, dan moeten in de praktijk
werkgevers en werknemers evenwicht hebben in de beoordeling. Over de checks
and balances in het Arbo-beleid moet de komende tijd nog uitgebreid gedebatteerd
worden.De staatssecretaris zegde toe, de Kamer regelmatig te informeren door
middel van de Arbo-monitoring. Hij achtte het een goede zaak, één
keer per jaar de stand van zaken, inclusief de beleidsmatige ontwikkelingen,
aan de Kamer voor te leggen. De opmerkingen over het NCvB had hij goed begrepen.Hij was van mening dat er gescheiden verantwoordelijkheden liggen in de
relatie tussen de Arbo-diensten en de arbeidsinspectie. Wat de Arbo-diensten
doen ter uitvoering van wettelijke verplichtingen, is gewaarborgd door de
eis van certificering. Als de arbeidsinspectie in een bedrijf
controleert, dient daar een ri&e beschikbaar te zijn. Het is maar de vraag
of de Arbo-diensten de arbeidsinspectie een plezier doen door grote aantallen
ri&e's op te sturen. De voorzitter van de commissie,WoltersDe griffier van de commissie,Van Dijk XNoot1Samenstelling: Leden: Wolters (CDA), voorzitter, Van Nieuwenhoven (PvdA),
Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart (PvdA), ondervoorzitter,
Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van
Hoof (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Adelmund (PvdA), Dankers (CDA), Giskes
(D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel (VVD), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Meyer (groep-Nijpels).Plv. leden: Terpstra (CDA), Oudkerk (PvdA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Mulder-van Dam (CDA), A. de Jong (PvdA), Visser-van Doorn
(CDA), Van der Vlies (SGP), Fermina (D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg
(PvdA), G. de Jong (CDA), Dijksma (PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Apostolou (PvdA), Heeringa (CDA), Van Boxtel (D66), J. M. de Vries
(VVD), B. M. de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet (D66), Hofstra
(VVD), Hoogervorst (VVD), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22187-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl