Aanpak huiselijk geweld; Brief regering; Reactie op verzoek Arib om een feitenoverzicht inzake het gezinsdrama in Zierikzee
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141496
 2009-2010
 
 28 345
 Aanpak huiselijk geweld
 
 
 
 
 Nr. 
 102
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 10 maart 2010
 
 Tijdens de regeling van werkzaamheden van 9 maart heeft het lid Arib
(PvdA) voor het spoeddebat van vandaag verzocht om een brief met het feitenrelaas
rondom het gezinsdrama in Zierikzee. Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek.
 
 Op zaterdagavond 6 maart 2010 heeft een 45-jarige man van Irakese
nationaliteit (verder verdachte) in de woning waar zijn gezin op dat moment
verbleef, twee van zijn drie kinderen doodgeschoten. Verdachte heeft zijn
vrouw beschoten en vervolgens zelfmoord gepleegd. Zijn vrouw heeft het huis
kunnen ontvluchten naar de buren waar haar andere zoon verbleef en heeft een
schampschot opgelopen. Aan deze dramatische gebeurtenis zijn maanden voorafgegaan
waarin op allerlei manieren is geprobeerd tot een oplossing te komen van de
problematische situatie van het gezin. Hieronder schets ik de situatie vanaf
september 2009 aan de hand van de feiten zoals die mij door betrokken instanties
zijn aangereikt.
 
 Op 8 september 2009 heeft de echtgenote aangifte gedaan van huiselijk
geweld door haar man. De verdachte is nog diezelfde dag door de politie aangehouden.
Eveneens op 8 september 2009 heeft de burgemeester van de gemeente Schouwen-Duiveland
een tijdelijk huisverbod opgelegd, dat op 18 september 2009 is verlengd.
Het gezin heeft geen gebruik willen maken van een safehouse.
 Op 9 oktober 2009 is er tegen de verdachte aangifte gedaan van seksueel
misbruik van zijn dochter.
 Op 13 oktober heeft de burgemeester met de echtgenote en haar dochter
gesproken en heeft hij hun geadviseerd zich te melden voor een verblijf in
een «blijf van mijn lijf huis». Op 29 oktober heeft de echtgenote
telefonisch contact gezocht met de burgemeester. Die heeft weer aangedrongen
om naar een «blijf van mijn lijf huis» te gaan, maar de vrouw
wilde dit niet. Op 2 november 2009 heeft de burgemeester een urgentieverklaring
afgegeven voor andere woonruimte. De politie heeft daarop veilige woonruimte
aangeboden, maar die is door de echtgenote geweigerd. Al die tijd zat de verdachte
in voorlopige hechtenis. 
 
 Op 25 november 2009 stond de verdachte voor de politierechter in
de Rechtbank Middelburg terecht terzake van huiselijk geweld. Die heeft de
zaak vanwege de complexiteit van de zaak en de belangen van de slachtoffers
verwezen naar de meervoudige kamer. De politierechter heeft tevens de voorlopige
hechtenis geschorst onder de voorwaarden van behandeling en een gebieds- en
contactverbod. Tegen deze beslissing stond gelet op artikel 406 Sv geen beroep
open voor het OM.
 
 Op 6 december 2009 is de verdachte opnieuw aangehouden vanwege ernstige
bedreigingen van zijn gezin. Op grond daarvan heeft het OM de opheffing van
de schorsing van de voorlopige hechtenis gevorderd en die vordering is toegewezen.
 Tevens zijn vanaf begin december beveiligingsmaatregelen voor het gezin
getroffen.
 
 Op 17 december 2009 is de zaak van huiselijk geweld behandeld door
de meervoudige kamer van de Rechtbank Middelburg. Daarbij heeft het OM verzocht
om de zaak aan te houden om de zaak met de nieuwe feiten gezamenlijk te behandelen
en om nog een nadere psychiatrisch rapport over de verdachte te laten opstellen.
De rechtbank heeft dit verzoek afgewezen en heeft op 30 december uitspraak
gedaan (LJN BL6766). De verdachte is veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf
waarvan twee maanden voorwaardelijk met proeftijd van 2 jaar. Daarbij zijn
als bijzondere voorwaarden opgelegd dat de verdachte zich gedurende een jaar
niet binnen een straal van 5 km binnen het woonadres van de echtgenote mag
bevinden, dat hij op geen enkele wijze contact mag hebben met het slachtoffer
en de dochter en dat hij zich onder behandeling zal stellen.
 De door de rechtbank opgelegde onvoorwaardelijk gevangenisstraf was één
maand zwaarder dan geëist. De verdachte heeft tegen dit vonnis hoger
beroep aangetekend. Daardoor waren de in het vonnis opgelegde voorwaarden
nog niet van kracht.
 Op 18 januari 2010 heeft de verdachte zijn onvoorwaardelijke straf
uitgezeten en is hij in vrijheid gesteld.
 
 Bij brief van 27 januari 2010 heeft de burgemeester van Schouwen-Duiveland
bij het OM aandacht gevraagd voor de zorgelijke situatie van het gezin. Hij
heeft daarin aangegeven dat zijn mogelijkheden en die van de gemeente waren
uitgeput. Hij heeft zijn zorg geuit over de veiligheid van het gezin vanwege
het acute dreigingsniveau en het feit dat het gezin niet in een safehouse
wilde verblijven.
 
 Het OM heeft naar aanleiding van die brief op 1 februari 2010 de
politie verzocht een actuele dreigingsinschatting op te stellen en een advies
te geven over de te nemen beveiligingsmaatregelen. De vanaf december getroffen
beveiligingsmaatregelen bleven van kracht. Op 10 februari 2010 heeft
de politie de dreigingsinschatting aangeleverd aan het OM. Uit de analyse
is gebleken dat de ernst en de waarschijnlijkheid van de dreiging hoog is.
Tevens bleek dat de vrouw niet uit de woning wilde vertrekken. Toen is besloten
dat de man zou worden aangehouden voor de feiten waarvan eerder aangifte was
gedaan (o.a. zedenmisdrijf).
 
 Op 13 februari 2010 is de man voor bedreiging en zedenmisdrijven
(aangifte 9 oktober 2009) in bewaring gesteld door de rechter-commissaris.
Op 23 februari 2010 is door de officier van justitie in raadkamer de
gevangenhouding gevorderd. Tegen de wensen en het advies van het OM in is
de voorlopige hechtenis op verzoek van de advocaat geschorst. De rechtbank
heeft daarbij de voorwaarden gesteld dat de verdachte op geen enkele wijze
contact zal hebben met zijn echtgenote en dochter. Het belang was dat de man
bij overtreding van één van de voorwaarden direct zou kunnen
worden aangehouden. De voorwaarden verbonden aan de voorwaardelijke
veroordeling waren immers nog niet van kracht. Het OM heeft tegen de beslissing
geen hoger beroep ingesteld, nu dat het risico met zich zou brengen dat het
hof de voorlopige hechtenis helemaal zou opheffen. In dat geval zouden politie
en Justitie niets meer in handen hebben gehad om te kunnen optreden indien
nodig.
 Het dossier dat de officier van justitie aan de raadkamer heeft verstrekt,
bevat een proces-verbaal over de strafbare feiten met aangiften, verhoren
en verder onderzoek. Het dossier bevat ook een proces-verbaal van de politie
waarin melding wordt gemaakt dat het LEC (Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd
Geweld) een rapport heeft opgemaakt «omdat er mogelijk eerwraak binnen
het gezin van verdachte zou plaatsvinden». Het rapport zelf was nog
niet beschikbaar. Een van de gronden van een vordering tot gevangenhouding
betrof herhalingsgevaar. Daarbij werd verwezen naar de psychische gesteldheid
van de verdachte alsmede naar de eerdere behandeling van de zaak van huiselijk
geweld. De raadkamer heeft beslist op basis van het toen beschikbare dossier.
 
 Op 3 maart is door het OM het advies van het LEC EG ontvangen. Hierin
wordt geadviseerd het gezin elders te plaatsen omdat er mogelijk sprake zou
zijn van eergerelateerd geweld. Naar aanleiding daarvan is gevraagd een update
te maken van de dreigingsanalyse. Die update is niet meer gekomen.
 
 Er is voor deze zaak een team grootschalige opsporing (TGO) gevormd. Het
onderzoek is uiteraard nog in volle gang. Er worden getuigen gehoord. Ook
de echtgenote en de zoon worden nader gehoord. Het gebruikte wapen maakt uiteraard
deel uit van het onderzoek. Ook zal aandacht worden besteed aan vraag naar
eventuele betrokkenheid van anderen. Verder kan ik thans geen mededelingen
doen over het onderzoek.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin