Wet financiering Abw, IOAW en IOAZ; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27081, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27081 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Achtergrond vorming van een FWI3. Het FWI3.1 Aanleiding om te komen tot een Fonds voor Werk en
Inkomen3.2 Achterliggende visie3.3 Fasering3.4 De relatie tussen inkomensdeel en werkdeel binnen
het Fonds Werk en inkomen3.5 Financieringsystematiek inkomensdeel3.5.1 Het macrobudget3.5.2 De verdelingssystematiek3.5.3 Begrenzing gemeentelijk financieel risico3.5.4 De relatie met de debiteurenincentive3.5.5 Informeren van gemeenten3.6 Het werkdeel3.6.1. Hoofdlijnen werkdeel3.6.2. Huidige middelen en instrumenten van het gemeentelijk
Werkfonds3.6.3 Relatie tussen FWI en SUWI3.6.4. Voornemens deregulering en stroomlijning op het
werkdeel van FWI4. Toezicht en verantwoording5. Uitvoeringsaspecten6. Informatievoorziening7. Financiële aspecten7.1 Betrokken geldstromen7.2 Meerjarige omvang van het FWI en het rijksdeel in
de uitkeringenTabel 1. De omvang van het FWI in miljarden guldens 7.3 Overige financiële effectenARTIKELSGEWIJSHoofdstuk I BegripsbepalingenArtikelen 1 en 2Hoofdstuk II Tegemoetkoming in de uitkeringslastenArtikel 3 Vergoeding ten laste gebleven kostenArtikel 4 Voorschot op de vergoedingArtikel 5 Uitkering ten laste gebleven kostenArtikel 6 Verhoging uitkeringArtikel 7 UitkeringsoverschotArtikel 8 Terugvordering uitkeringArtikel 9 UitkeringstekortArtikel 10 Betaling uitkering, verhoging en aanvullende
uitkeringArtikel 11 VaststellingArtikel 12 Niet in aanmerking te nemen kostenHoofdstuk III Tegemoetkoming in uitvoeringskostenArtikel 13 Vergoeding uitvoeringskostenArtikel 14 Voorschot op de vergoedingArtikel 15 Vaststelling vergoedingArtikel 16 Niet voor vergoeding in aanmerking komende
kostenHoofdstuk IV Wijziging andere wettenArtikelen 17, 18 en 19 Wijzigingen Abw, IOAW en IOAZArtikel 20 Wijziging Invoeringswet herinrichting Algemene
bijstandswetArtikel 21 Wijziging BeroepswetHoofdstuk V Overgangs- en slotbepalingenArtikel 22 Overgangsbepaling artikel 5Artikel 23 Overgangsbepaling AbwArtikel 24 Overgangsbepaling IOAW en IOAZArtikel 25 Overgangsbepaling Invoeringswet herinrichting
AbwOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27081Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 143 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 081Nieuwe regels voor de financiering van de Algemene bijstandswet, de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen (Wet financiering Abw, IOAW en IOAZ)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingHet voorliggende wetsvoorstel heeft als onderwerp de financiering van
de Algemene bijstandswet (Abw), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). Dit
wetsvoorstel hangt samen met het voornemen uit het Regeerakkoord van 1998
om te komen tot een Fonds Werk en Inkomen (FWI) (Kamerstukken II 1997/98,
26 024, nr. 10, blz. 36). In het Regeerakkoord is afgesproken dat de
middelen voor de Abw en de Wet inschakeling werkzoekenden (Wiw) worden gebundeld
in een fonds en dat het gemeentelijk aandeel in de financiering wordt vergroot.
Daarbij zou gebruik gemaakt moeten worden van elementen uit het rapport van
de project-groep objectief verdeelmodel (Kamerstukken II 1997/98, 26 024,
nr. 10).In het onderhavige wetsvoorstel wordt dit voornemen voor wat betreft het
onderdeel vergroting van het gemeentelijk aandeel in de financiering van de
uitkeringslasten Abw, IOAW en IOAZ (het uitkeringsbudget) nader uitgewerkt.
Hieronder wordt dit voorstel nader toegelicht (zie paragraaf 3.5). Het
voorstel wordt, vanwege de nauwe samenhang, geplaatst in de bredere context
van de voornemens ten aanzien van het FWI. Ook deze voornemens worden onderstaand
toegelicht (zie hoofdstuk 3).De vorming van het FWI is een majeure operatie met aanzienlijke financiële
consequenties. Er is daarom voor gekozen het FWI fasegewijs te implementeren.
In deze toelichting wordt met name ingegaan op de voornemens voor de eerste
fase van het FWI, zoals die per 1 januari 2001 beoogd wordt van start te gaan.
Met de gemeenten is afgesproken dat na een eerste evaluatie in 2002 een volgende
stap kan worden gezet in de uitbouw van het FWI, waarbij verdergaande budgettering
en een uitbreiding van het werkdeel van het FWI in samenhang worden bekeken.
Er zal een gezamenlijke werkgroep met de gemeenten worden gevormd om zowel
de evaluatie, als de invulling van de vervolgstappen nader uit te werken.
Vervolgstappen dienen zorgvuldig afgewogen te worden, mede op basis van de
opgedane ervaringen met het FWI. In dit stadium zijn daarom concrete voorstellen
voor de invulling van een vervolgfase nog niet aan de orde.De «bundeling van geldstromen» waarover in het Regeerakkoord
is gesproken, wordt in de eerste fase van het FWI als volgt ingevuld. Op basis
van dit wetsvoorstel zal het in toekomst mogelijk zijn, dat gemeenten besparingen
die zij realiseren op het gebudgetteerde deel van de Abw, de IOAW en de IOAZ
kunnen inzetten voor de financiering van reïntegratie-trajecten. Ten
aanzien van de met de Wiw gemoeide gelden bestaat het voornemen te komen tot
een grotere mate van stroomlijning en ontschotting binnen die geldstromen.
Dit voornemen, waarop in het vervolg van deze memorie zal worden teruggekomen,
kan worden gerealiseerd door wijziging van het Besluit uitvoering en financiering
Wiw.Met de in het FWI te ontwikkelen financieringssystematiek wordt beoogd
om een bijdrage te leveren aan het vergroten van de kansen op werk en reïntegratie
van uitkeringsgerechtigden en om daarmee een daling van de uitkeringslasten
te bewerkstelligen. Gemeenten zullen besparingen op hun uitkeringsbudget kunnen
realiseren door het voeren van een effectief beleid. Activering en uitstroom
van bijstandsgerechtigden staan daarbij centraal. Dat geldt eveneens voor
de activering en uitstroom van IOAW- en IOAZ-gerechtigden. Door daarbij eveneens
een bundeling van geldstromen te realiseren, waarbij bestaande geldstromen
geleidelijk worden gestroomlijnd en ontschot, krijgen gemeenten meer beleidsruimte
om de reïntegratie voortvarend ter hand te nemen.In het vervolg van deze memorie zal worden ingegaan op:• de achtergrond en de aanleiding voor de vorming van een FWI;• de hoofdlijnen van het FWI, waaronder een beschrijving van de fasering,
van het financieringssysteem voor het inkomensdeel, de besteding van overschotten
en de invulling van het werkdeel;• het toezicht;• uitvoeringsaspecten;• de informatievoorziening;• financiële aspecten.De laatste vier onderwerpen hebben met name betrekking op de genoemde
vergroting van het gemeentelijk financieel belang en hebben dus niet, ten
zij anders vermeld, betrekking op het FWI in den brede.2. Achtergrond vorming van een FWIAl langere tijd is er discussie gaande over de vraag of de huidige financieringssystematiek
van de Abw wel voldoende bijdraagt aan de realisering van een van de belangrijkste
doelstellingen van de Abw, namelijk de activering van bijstandsgerechtigden
gericht op het kunnen voorzien in een zelfstandige bestaansvoorziening. Het
feit dat gemeenten uitkeringslasten bijstand voor 90% bij het rijk kunnen
declareren heeft geen stimulerend effect op het gemeentelijk uitstroombeleid.
Daar komt bij dat conform de gemeentefondssystematiek de algemene uitkering
die gemeenten krijgen uit het gemeentefonds, ook mede bepaald wordt door het
aantal bijstandsgerechtigden, waardoor een daling van het aantal bijstandsgerechtigden
leidt tot een vermindering van deze uitkering. Inmiddels wordt deze desincentive
deels teniet gedaan doordat de uitvoeringskosten zijn bevroren op het gemiddelde
van het Abw-volume ultimo 1995, 1996 en 1997.Met de invoering van de nieuwe Abw in 1996 is aan gemeenten een grotere
verantwoordelijkheid en beleidsvrijheid toebedeeld op het gebied van inkomensondersteuning
(de nieuwe normensystematiek, waaronder de bevoegdheid tot het verhogen c.q.
verlagen van de normbijstand met een toeslag) en activering. In dit kader
werd in het Bijstandsakkoord van september 1993 tussen Rijk en de Vereniging
van Nederlandse Gemeen- ten (VNG) afgesproken de financiële verantwoordelijkheid
voor de toeslagen bij de gemeenten te leggen.De Abw beoogt de instroom eveneens te beperken door het versterken van
de poortwachters-functie (met de «poortwachtersfunctie» wordt
het bewaken van de toegangspoort bedoeld, namelijk al die werkzaamheden van
gemeenten die waarborgen dat uitsluitend bijstand wordt toegekend aan hen
die op de bijstand zijn aangewezen).Kortom: door middel van een strengere toegang aan de poort van de bijstand,
een op maat gesneden inkomensondersteuning en een activeringsinstrumentarium
(onder andere de arbeidsverplichting, trajectplannen) kunnen gemeenten een
beleid voeren om de uitkeringslasten omlaag te brengen.De discussie over de financieringssystematiek als zodanig, in combinatie
met de grotere beleidsverantwoordelijkheid van gemeenten die werd vastgelegd
in de nieuwe bijstandswet per 1996, heeft het vorige kabinet doen besluiten
tot het laten verrichten van een interdepartementaal beleidsonderzoek door
de werkgroep Financieringssysteem van de Algemene bijstandswet (de zogenoemde
werkgroep Etty) met als opdracht onderzoek te doen naar een financieringsstructuur
die stimuleert tot een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Abw.De werkgroep heeft een grondige analyse gemaakt van de huidige wijze van
financiering van de bijstand en van de effecten daarvan. Geconstateerd werd
dat de huidige bekostigingswijze van de Abw uit het oogpunt van prikkelwerking
en verantwoordelijkheidsverdeling niet voldoet en daarom niet bijdraagt aan
een uit maatschappelijk oogpunt optimale uitvoering van de Abw. Een onbedoeld
effect van de huidige financie- ringswijze is dat gemeenten voor hun inspanningen
om de bijstandsuitgaven te beheersen eerder gestraft worden dan beloond. Een
wijziging van de financiering zou gemeenten kunnen aanzetten tot een vanuit
bijstandsoptiek betere inzet van middelen. De werkgroep zag aanknopingspunten
om budgettering in de financieringssystematiek te overwegen waarbij rekening
wordt gehouden met individuele, niet door gemeenten zelf te beïnvloeden
omstandigheden die van invloed zijn op de omvang van de bijstandsuitgaven.
Naar aanleiding hiervan heeft een interdepartementale projectgroep objectief
verdeelmodel (POV) nader onderzocht of het mogelijk was om een objectief verdeelmodel
voor de bijstand in te richten. De projectgroep concludeerde in haar rapport
van februari 1998 dat zo'n model mogelijk was. Het was mogelijk gebleken om
een wetenschappelijk verantwoord econometrisch model te ontwikkelen, waarmee
op verantwoorde wijze budgetten voor de financiering van de uitkeringslasten
bijstand op basis van objectieve factoren over gemeenten verdeeld konden worden.De rapporten van de werkgroep Etty en van de projectgroep objectief verdeelmodel
zijn op 27 januari 1997 (Kamerstukken II 1996/97, 25 201, nr. 1) respectievelijk
1 september 1998 (Soza-98-606) aan de kamer aangeboden.Toen het Regeerakkoord 1998 werd gesloten lag het wetsvoorstel Wijziging
van de Algemene bijstandswet in verband met de financiering van gemeentelijke
toeslagen als bedoeld in artikel 33 van de Algemene bijstandswet al bij de
Tweede Kamer (Kamerstukken II, 1997/98, nr. 25 761). Hierbij werd voorzien
in een regeling waarbij de gemeenten de beschikking kregen over
een budget voor de financiering van toeslagen als bedoeld in de Abw. De beoogde
invoeringsdatum was 1 januari 1999. In verband met verwachte problemen in
het kader van het millennium bij gemeenten en de veelheid aan beleidsvoorstellen
waarmee gemeenten werden geconfronteerd is door het vorige kabinet besloten
de invoering uit te stellen tot 1 januari 2000 (Kamerstukken II, 1997/98,
25 674, nr. 5).Gelet op het gevoerde overleg met gemeenten over de contouren van een
Fonds Werk en Inkomen is besloten om het wetsvoorstel toeslagen in te trekken.
Er is overeenstemming bereikt met gemeenten om met ingang van 1 januari 2001
te starten met een Fonds Werk en Inkomen, waarbij in de eerste fase de mate
van budgettering van de uitkeringslasten Abw (25%) materieel overeenkomt met
wat bereikt zou zijn na overheveling van de financiële verantwoordelijkheid
voor de toeslagen naar de gemeenten conform het toeslagen-wetsvoorstel. Het
onderhavige wetsvoorstel beperkt zich echter niet tot de financiering van
toeslagen. Zij heeft betrekking op kosten gemoeid met de verstrekking van
algemene bijstand, bijstand ter voorziening in de behoefte aan bedrijfskapitaal
en bijstand ter voorziening in met de voorbereiding van een bedrijf of zelfstandig
beroep samenhangende kosten. Ook gaat het om de kosten gemoeid met de verstrekking
van IOAW-uitkeringen en de verstrekking van IOAZ-uitkeringen. Toevoeging van
de IOAW en de IOAZ ligt voor de hand gelet op het feit dat ook bij deze wetten,
evenals dat bij de Abw het geval is, een financiële verhouding van 90%
van de kosten via declaratie en 10% via het gemeentefonds geldt. Door deze
verhouding ook voor de financiering van de IOAW en IOAZ te wijzigen in 75/25
ontstaat ook voor deze regelingen een financiële stimulans voor gemeenten
om uitstroom te bevorderen.Naast de ontwikkelingen in de bijstand zijn in de vorige kabinetsperiode
majeure stappen gezet om te komen tot een meer integrale aanpak van het gemeentelijk
arbeidsmarktbeleid gericht op reïntegratie en uitstroom. Dit heeft geleid
tot de Wiw waarbij een aantal reeds bestaande regelingen werden opgenomen
in één samenhangende wettelijke regeling. Ook is de Wet sociale
werkvoorziening (Wsw) geheel vernieuwd en hebben de gemeenten een belangrijke
taak gekregen bij het realiseren van additionele werkgelegenheid in de collectieve
sector, de zogenoemde Instroom/Doorstroombanen.3. Het FWI3.1 Aanleiding om te komen tot een Fonds voor Werk en
InkomenZowel de hiervoor genoemde ontwikkelingen in de bijstand als de beoogde
gemeentelijke regie op de integrale inzet van het gemeentelijk arbeidsmarktinstrumentarium
hebben de vraag opgeworpen of het niet wenselijk is te komen tot een bundeling
van geldstromen op het terrein van gemeentelijke uitkerings- en reïntegratieregelingen
in combinatie met een vorm van budgettering van de bijstand. Een dergelijke
wijze van bekostiging van de bijstand zou voor gemeenten een optimale stimulans
moeten bieden voor een zo effectief mogelijke uitvoering van uitkeringsverstrekking
en reïntegratie. Randvoorwaarde is daarbij dat er steeds sprake moet
zijn van verantwoorde en te beheersen financiële risico's voor de gemeenten.Alvorens te komen tot dit voorstel zijn diverse alternatieve mogelijkheden
overwogen. Zo heeft de werkgroep Etty ook bezien of een financiering van de
bijstand via het gemeentefonds een haalbare optie zou kunnen zijn. De werkgroep
heeft geconstateerd dat financiering via het gemeentefonds weliswaar technisch
realiseerbaar was, maar zou leiden tot een onevenwichtige opbouw
van het gemeentefonds vanwege het grote aandeel van bijstandsgelden, waardoor
het algemene karakter van dit fonds in het gedrang zou komen. In aanvulling
op dit argument geldt dat een specifieke uitkering meer mogelijkheden biedt
voor (landelijke) sturing, met name waar het gaat om het vaststellen van de
omvang van de beschikbare middelen, de verdeelmethodiek en de limitering van
het gemeentelijk financieel risico.Daarom is er voor gekozen om de budgettering vorm te geven via een specifieke
uitkering op de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Een tweede alternatief, namelijk het budgetteren van de bijstandslasten
zonder over te gaan tot fondsvorming is eveneens overwogen. Een dergelijke
financieringsconstructie zou echter onvoldoende recht doen aan de samenhang
tussen enerzijds de inkomensvoorziening die de bijstand vormt en anderzijds
de instrumenten en middelen voor de reïntegratie van in de gemeenten
ingezeten werklozen. Het benutten van die samenhang ligt temeer voor de hand
omdat zowel de uitvoering van de bijstand als van de reïntegratie van
bijstandsgerechtigden bij één uitvoerder ligt, zijnde de gemeente.
Op het niveau van de Rijksbegroting is reeds sprake van een financiële
samenhang tussen deze voorzieningen.Door de financiële samenhang ook op gemeentelijk niveau aan te brengen
ontstaan er betere voorwaarden om het gemeentelijk reïntegratiebeleid
vorm te geven. In dit wetsvoorstel wordt dit bereikt door het aanbrengen van
een sluis tussen het uitkeringsbudget en het werkdeel van het FWI; gemeentelijke
overschotten op het bijstandsbudget komen beschikbaar voor reïntegratie.Met het oog op de vergroting van het gemeentelijk financieel bij de uitvoering
van de Abw, IOAZ en IOAW is bezien of het de gemeenten ter beschikking staande
instrumentarium op het terrein van reïntegratie aanpassing behoeft, ten
einde gemeenten beter in staat te stellen hun financiële verantwoordelijkheid
waar te kunnen maken.Dit heeft er toe geleid dat, in combinatie met de 25% budgettering, de
mogelijkheden voor gemeenten om zelf te kunnen kiezen welke acti- veringsinstrumenten
zij willen inzetten om hun bijstandscliënten zo snel mogelijk uit de
uitkering te helpen, zullen worden vergroot. In paragraaf 3.6 wordt nader
op dit voornemen ingegaan.3.2 Achterliggende visieDe visie die ten grondslag ligt aan het FWI is gebaseerd op de medebewindsrelatie
van de Abw. In de vernieuwing van de Abw die op 1 januari 1996 van kracht
is geworden staat een vergroting van de gemeentelijke bestuurlijke verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van de wet centraal. De gemeente is bij uitstek de aangewezen
overheid om het laatste vangnet aan haar burgers te bieden. Uiteraard geschiedt
deze verantwoordelijkheid binnen de rijkskaders die de rechtszekerheid voor
alle burgers moeten garanderen.De gemeente is het democratisch gelegitimeerd orgaan waartoe de burger
zich direct kan wenden. Met andere woorden: de gemeente is zichtbaar en aanspreekbaar,
de raad is het democratisch gekozen orgaan dat het gemeentelijk beleid vaststelt.
Cliënten kunnen de raad aanspreken op haar keuzen, hetgeen in de vorm
van cliëntenparticipatie ook daadwerkelijk gebeurt. De verplichting tot
het opstellen van een beleidsplan en -verslag en de verplichting tot cliëntenparticipatie
hebben in belangrijke mate bijgedragen aan een toename van de gemeentelijke
bestuurlijke betrokkenheid bij de uitvoering van de Abw.De gemeentelijke bestuurlijke verantwoordelijkheid op het gebied van de bijstand is verder noodzakelijk teneinde op lokaal niveau te komen
tot een op de lokale situatie toegesneden bijstandsbeleid dat is ingebed in
de gemeentelijke beleidsverantwoordelijkheden op de terreinen werkgelegenheid,
zorg, onderwijs en welzijn. Niet alleen de integrale beleidsaanpak is hierbij
van belang, waardoor er een geïntegreerde aanpak van de verschillende
beleidsterreinen mogelijk wordt, maar ook het rekening houden met de specifiek
lokale situatie. De arbeidsmarktsituatie is immers voor een deel weliswaar
landelijk bepaald, maar hangt daarnaast ook af van regiospecifieke factoren.
De gemeente is in de gelegenheid om daarop adequaat in te spelen.Tenslotte is de Abw naar haar aard een wet die het bieden van maatwerk
noodzakelijk maakt, de bijstand vereist immers altijd een individuele afweging
van het individuele geval.Het FWI sluit aan op de hierboven aangegeven visie. Met het FWI zullen
gemeenten beter in staat zijn om een integrale en op de lokale situatie toegesneden
aanpak vorm te geven, waarbij sprake is van een evenwichtige financiële
verhouding tussen rijk en gemeenten. In de plaats van een meer passieve declaratieverhouding
tussen gemeenten en rijk ontstaat op het terrein van de bijstand een meer
dynamische en actieve budgette- ringsrelatie tussen beide partijen. Eigen
gemeentelijke beleidskeuzes richting activering worden gestimuleerd, nu er
meer vrijheden ontstaan in de Wiw/reïntegratiemiddelen in combinatie
met een grotere uitdaging om te komen tot een beheerste uitgavenontwikkeling.Gemeenten die erin slagen om een effectief bijstandsbeleid te voeren,
waarbij goede uitstroomresultaten worden geboekt, zullen winst boeken in de
nieuwe situatie.Het FWI draagt bij aan zowel een vergrote inzet voor activering als aan
een effectievere uitvoering van de Abw, de IOAW en de IOAZ. Door de vergroting
van het gemeentelijk financieel aandeel in de uitkeringslasten van de Abw,
IOAW en IOAZ krijgen gemeenten, anders dan bij de huidige financieringswijze,
een financieel belang bij een effectieve en efficiënte inzet van de ter
beschikking staande reïntegratiemiddelen. Gemeenten die er in slagen
te komen tot een doeltreffend en doelmatig reïntegratiebeleid en als
gevolg daarvan een relatief hoge uitstroom realiseren, zullen overhouden aan
hun uitkeringsbudget. Hierdoor ontstaat een vliegwieleffect: gemeenten krijgen
extra financiële ruimte voor reïntegratie-activiteiten. Gemeenten
die er niet in slagen te komen tot een effectief en efficiënt reïntegratiebeleid
lopen het risico dat zij tekort komen aan hun uitkeringsbudget en derhalve
uit eigen middelen moeten bijpassen. Verwacht mag worden dat hiervan een stimulans
uitgaat om het reïntegratiebeleid verder te verbeteren.Daarnaast bevat het FWI ook een prikkel tot een meer effectieve en efficiënte
uitvoering van de Abw, de IOAW en de IOAZ. Het gaat in dat verband dan niet
alleen om bevordering van de uitstroom, maar ook om de poortwachtersfunctie
en fraudebestrijding. De kwaliteit van de uitvoering is gebaat bij het besef
bij gemeenten dat hun handelen financiële consequenties heeft. Door vergroting
van het financiële belang zal bij gemeenten de behoefte toenemen om meer
en beter inzicht te verkrijgen in de resultaten van de eigen inspanningen
om het beroep op de bijstand zo goed mogelijk te beperken. Gemeenten kunnen
via meting en vergelijking van resultaten de uitvoering verbeteren. Gemeenten
die een tekort hebben op het aan hen toegekende budget zullen aangezet worden
om zich te meten met vergelijkbare gemeenten die wel besparingen realiseren
op hun budget. Door middel van benchmarking en het uitwisselen van best practices
door gemeenten wordt deze beweging gestimuleerd. De benchmark kan dienen als
hulpmiddel voor gemeenten om tot een beter inzicht te komen in de eigen prestaties
van de gemeente ten opzichte van de prestaties van andere gemeenten
en daarmee bijdragen aan de kwaliteit van eigen beleid en uitvoering.Bij de vorming van het FWI is van groot belang dat de financiële
risico's voor gemeenten hanteerbaar zijn. Dit wil zeggen dat het financieel
risico in evenwicht moet staan met de mogelijkheden voor gemeenten om hun
bijstandsuitgaven te beïnvloeden en met hun financiële draagkracht.
In het onderhavig wetsvoorstel zijn een aantal voorzieningen getroffen om
aan deze voorwaarde te voldoen. In de paragrafen 3.5.1, 3.5.2 en 3.5.3, die
handelen over de vaststelling van het macrobudget, de verdeelsyste- matiek
en de begrenzing van het gemeentelijk risico, wordt nader ingegaan op deze
voorzieningen.Voorts is een belangrijk uitgangspunt bij de vorming van het fonds dat
de inkomenswaarborgfunctie van de Abw, IOAW en IOAZ niet wordt aangetast.
De rechten die ontleend kunnen worden aan de Abw, IOAZ en IOAW blijven onverkort
van kracht. Bij het volgen van de effecten van het onderhavig wetsvoorstel
zal dit een belangrijk aandachtspunt zijn.3.3 FaseringHet FWI zal geleidelijk worden ingevoerd. De reden voor een gefaseerde
invoering is dat zodoende de mogelijkheid ontstaat om toe te groeien naar
de meest passende systematiek en werkwijze. In het onderhavig wetsvoorstel
is er daarom naar gestreefd ruimte te scheppen om, waar dat noodzakelijk is,
voldoende snel bij te kunnen sturen. Dit betreft met name de mogelijkheid
om bij algemene maatregel van bestuur de verdeelsystematiek en de omvang van
het maximale financieel risico dat gemeenten gaan lopen, aan te kunnen passen.In 2001 wordt gestart met een budgettering van 25% van de (geraamde) uitkeringslasten
Abw, IOAW en IOAZ (het inkomensdeel) in combinatie met het samenvoegen van
deze uitkeringslasten met de middelen van de Wiw (het werkdeel) op één
begrotingspost. Tijdens de eerste fase zal het objectieve verdeelmodel voor
de bijstand verder worden ontwikkeld en stapsgewijs worden ingevoerd (zie
paragraaf 3.5.2).Het werkdeel bevat de huidige Wiw-middelen inclusief de Rea-budgetten
en sluitende aanpakmiddelen, alsmede de zogenoemde inkoopbudgetten van de
G86 gemeenten. Deze situatie is overigens al van kracht sinds 1 januari 2000.
Het gemeentelijk aandeel in het prestatiebudget van de Arbeidsvoorziening
wordt aan het werkdeel toegevoegd afhankelijk van het tijdpad van de implementatie
van de kabinetsvoornemens op het terrein van Structuur Werk en Inkomen (SUWI).
Voor de voornemens ten aanzien van de vormgeving van het werkdeel in de eerste
fase wordt verwezen naar paragraaf 3.6.4.Door een gefaseerde aanpak te kiezen wordt bewerkstelligd dat er voor
gemeenten verantwoorde en beheersbare risico's ontstaan. Vanuit die invalshoek
is er met gemeenten overeenstemming bereikt om in 2003 te bezien hoe een volgende
stap kan worden gezet in de ontwikkeling van het fonds. Daartoe zal in 2002
de balans worden opgemaakt van de tot dan toe opgedane ervaringen, zodat op
basis daarvan op verantwoorde wijze en rekening houdend met veranderingsprocessen
keuzen kunnen worden gemaakt. Vanwege het belang om eerst ervaring op te doen
met het FWI wordt op dit moment nog geen concrete invulling gegeven aan de
verdere uitbouw van het FWI. Met het oog op het scheppen van verantwoorde
en beheersbare risico's wordt in de eerste fase van het FWI niet de mogelijkheid
geboden aan gemeenten om door middel van experimenten een verdergaande invulling
aan het FWI te geven, bijvoorbeeld ten aanzien van de mate van budgettering,
dan thans wordt voorgesteld. 3.4 De relatie tussen inkomensdeel en werkdeel binnen
het Fonds Werk en inkomenZoals reeds in de inleiding is aangegeven komen de besparingen die gemeenten
realiseren op het gebudgetteerde deel van de Abw, de IOAW en de IOAZ beschikbaar
om in te zetten voor de financiering van voorzieningen uit hoofde van het
scholings- en activeringsbudget van de Wiw. Gemeenten dienen besparingen die
zij in een uitkeringsjaar realiseren op het inkomensdeel gedurende het volgende
jaar in te zetten voor het werkdeel. Hierdoor komen dus meer middelen beschikbaar
voor activering, dit in tegenstelling tot de huidige situatie, waarin lagere
uitkeringslasten direct terugvloeien naar het rijk (voor zover het het 90%-deel
betreft).Deze verbinding is een specifiek onderdeel van het FWI gericht op de stimulering
van de activeringsdoelstelling. Hierdoor wordt bereikt dat een actief activeringsbeleid
van gemeenten wordt beloond: door meer uitstroom te realiseren ontstaat er
een overschot op het budget in het inkomensdeel dat vervolgens ingezet mag
worden om meer cliënten activerings- en reïntegratietrajecten te
bieden. Logischerwijs geldt niet het omgekeerde: overschotten op de toegekende
Wiw-middelen mogen niet ten goede komen aan het inkomensdeel. Dit zou immers
de activerende werking van het FWI weer teniet doen.De middelen in het scholings- en activeringsbudget kunnen voor een breed
scala aan instrumenten worden ingezet (zie paragraaf 3.6.2). Het is echter
niet uitgesloten dat op enig moment toevoeging van overschotten op het uitkeringsbudget
aan het scholings- en activeringsbudget minder zinvol is. Dit kan zich voordoen
als gemeenten reeds over meer dan voldoende middelen beschikken voor scholing
en activering, dan wel indien buiten het kader van het scholings- en activeringsbudget
goede alternatieve bestedingsdoelen aanwezig zijn, die eveneens een bijdrage
leveren aan de doelstelling van het FWI.Daarom is in het wetsvoorstel voorzien in de mogelijkheid dat bij algemene
maatregel van bestuur de bestedingsmogelijkheden van overschotten kunnen worden
verruimd. Uitgangspunt bij de toepassing van deze mogelijkheid zal zijn dat
het dient te gaan om een aanwending van middelen, die bijdraagt aan de doelstelling
van het FWI.3.5 Financieringsystematiek inkomensdeel3.5.1 Het macrobudgetBij aanvang van het FWI in 2001 zal 25% van de uitkeringslasten uit hoofde
van de Abw, IOAW en IOAZ worden gebudgetteerd, de rest wordt via het declaratiesysteem
bekostigd. Beide delen worden in het hoofdstuk XV (begroting van het Ministerie
van Sociale Zalen en Werkgelegenheid) van de rijksbegroting opgenomen.Thans komt 10% van de uitkeringslasten voor rekening van de gemeen- ten.
Gemeenten financieren deze kosten uit hun algemene middelen. Bij de verdeling
van het gemeentefonds wordt rekening gehouden met deze gemeentelijke kosten.
Doordat de financiering van de uitkeringslasten Abw, IOAZ en IOAW met ingang
van 2001 volledig via de SZW-begroting geschiedt zal per 1 januari 2001 het
10% aandeel uit het gemeentefonds worden genomen en worden toegevoegd aan
het te budgetteren deel van de macro-uitgaven op de SZW-begroting. Hierdoor
wordt de in hoofdstuk twee van deze toelichting genoemde desincentive in de
verdeling van het gemeentefonds fors verminderd.Het macrobudget (25%) alsmede het nog te door gemeenten bij het rijk te
declareren gedeelte van de uitgaven voor Abw, IOAW en IOAZ (75%) worden
geraamd. De feitelijke ontwikkeling van de desbetreffende uitgaven kan hoger
of lager uitkomen dan de raming.Gemeenten lopen budgettaire risico's met name als de feitelijke uitgaven
in Abw, IOAW en IOAZ hoger uitkomen dan geraamd in de begroting van SZW. Gemeenten
kunnen dit risico ten dele beïnvloeden door hun activeringsbeleid. Gemeenten
zouden echter niet het financiële risico moeten dragen van uitgavenontwikkelingen
waarop zij niet of nauwelijks invloed kunnen uitoefenen. Het is nog niet mogelijk
gebleken om op macroniveau bij uitgaven-ontwikkelingen die afwijken van het
geraamde budget een onderscheid te maken tussen beïnvloedbare en niet
beïnvloedbare factoren. Om deze reden is ervoor gekozen om een aanpassingssystematiek
van het macrobudget te hanteren die in het voordeel is van gemeenten.Deze systematiek ziet er als volgt uit. Indien blijkt dat de feitelijke
uitgavenontwikkeling lager uitkomt dan het geraamde macrobudget, zal het macrobudget
niet neerwaarts worden aangepast. De meevallers die daardoor ontstaan dienen
gemeenten in te zetten voor extra reïntegratie-inspanningen. Als in de
loop van het begrotingsjaar de Abw-, IOAW- en IOAZ-uitgaven hoger uitkomen
dan geraamd, wordt de verhoging van het macrobudget geheel door het rijk gecompenseerd
door middel van een verhoging van het macrobudget. Door middel van deze systematiek
komt het financieel risico van een tegenvallende conjuncturele ontwikkeling
volledig bij het Rijk te liggen en is het voordeel van een meevallende conjuncturele
ontwikkeling (eenmalig) volledig voor de gemeenten.Gemeenten zullen in mei van het jaar voorafgaand aan het uitvoeringsjaar
door middel van een FWI-circulaire een eerste indicatie ontvangen van de omvang
van het macrobudget en op basis daarvan van hun budget voor het komende jaar
(voor 2001 dus in mei 2000). Het toe te kennen uitkeringsbudget voor het uitvoeringsjaar
wordt bekend gemaakt in september voorafgaand aan het uitvoeringsjaar door
middel van een FWI-circulaire (voor 2001 dus in september 2000, direct na
de aanbieding van de rijksbegroting aan het Parlement). Met deze circulaire
worden tevens de uitkeringsbudgetten waarover gemeenten per 1 januari van
het komende jaar de beschikking krijgen op basis van de voor dat jaar geldende
verdeelsystematiek formeel aan gemeenten toegekend. In de septembercirculaire
worden de meest actuele macroramingen van het Centraal Planbureau, de Macro
Economische Verkenningen, en de laatst bekende uitvoeringsgegevens over de
uitgaven Abw, IOAW en IOAZ meegenomen.Net als bij de aanpassingssystematiek voor de omvang van het gemeentefonds
wordt het aantal aanpassingsmomenten van het macrobudget beperkt tot maximaal
twee: één aanpassingsmoment tijdens het uitvoeringsjaar en één
aanpassingsmoment kort na afloop van het uitvoeringsjaar.Als in de loop van het uitvoeringsjaar sprake blijkt te zijn van een landelijke
uitgavenontwikkeling die hoger is dan het toegekende macrobudget zal, zoals
eerder aangegeven, het rijk het macrobudget hiervoor aanpassen.Indien nodig zal de eerste aanpassing van het macrobudget plaatsvinden
bij de meicirculaire van het lopende uitvoeringsjaar (dus voor 2001 in mei
2001). Evenals de septembercirculaire heeft deze meicirculaire1 dan het karakter van een toekennende beschikking (van het extra bedrag
ten opzichte van de voorgaande septembercirculaire) voor het lopende budget.De eventuele tweede en laatste aanpassing van het macrobudget vindt plaats
na afloop van het uitvoeringsjaar. Om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de
systematiek van het gemeentefonds en van de Slotwet rijksbegroting
moet dit laatste aanpassingsmoment zo dicht mogelijk liggen bij het uitvoeringsjaar
waarop de aanpassing betrekking heeft.Voor het jaar 2001 betekent dat, dat de definitieve omvang wordt bepaald
bij de meicirculaire FWI 2002. Gezien dit tijdstip kan nog niet worden uitgegaan
van de door het rijk vastgestelde jaaropgaven van de gedeclareerde uitgaven
voor de Abw, IOAW en IOAZ. Deze jaaropgaven worden pas bijna twee jaar na
afloop van het uitvoeringsjaar vastgesteld. Toch is voor dit aanpassingsmoment
gekozen om gemeenten zo snel mogelijk inzicht te geven in de middelen die
uit hoofde van een overschot op hun uitkeringsbudget beschikbaar zijn om in
te zetten voor activering. Daarmee wordt het meest recht gedaan aan de doelstelling
van het FWI.In nauwe afstemming met gemeenten zal worden bezien op welke wijze kan
worden bewerkstelligd dat de gedeclareerde uitgaven ten opzichte van de door
de gemeenten in te dienen jaaropgaven een zo accuraat mogelijk beeld geven
van de omvang van de uitkeringslasten.3.5.2 De verdelingssystematiekVoor het budgetteren van de bijstand is een verdeelsysteem nodig om het
macrobudget te verdelen over gemeenten. Deze verdeling moet zodanig geschieden
dat de gemeenten voldoende middelen krijgen om aan hun verplichtingen jegens
bijstandsgerechtigden te kunnen voldoen. Dit vereist dat de vormgeving van
het verdeelmodel uiterst zorgvuldig geschiedt.Uitgangspunt bij de vormgeving van de verdeelsystematiek is dat zo'n systematiek
zodanig moet werken dat gemeenten die hun uitkeringsbeleid effectief uitvoeren
beloond worden en gemeenten die beneden het gemiddelde presteren worden gestimuleerd
om het beter te gaan doen.Verdeling van de bijstandsgelden op basis van historische kosten voldoet
minder goed aan dit uitgangspunt. Een gemeente krijgt dan immers zijn uitkeringskosten
vergoed op basis van de gerealiseerde uitkeringslasten in het jaar dat als
basis voor het historische verdeelmodel wordt genomen. Gemeenten die in het
verleden een relatief minder effectief beleid gevoerd hebben worden bevoordeeld
ten opzichte van de gemeenten die in het verleden effectiever waren. Zij ontvangen
immers een relatief groot aandeel. Gemeenten die in het verleden relatief
goed hebben gepresteerd hebben beperktere mogelijkheden hun prestaties te
verbeteren, terwijl gemeenten die in het verleden minder effectief waren relatief
meer mogelijkheden hebben om besparingen te realiseren.Een ander nadeel van een historisch model is dat het onvoldoende rekening
houdt met de dynamiek van de bijstandsuitgaven als gevolg van factoren buiten
de gemeentelijke invloedssfeer. Een wijziging van de situatie wordt pas met
vertraging meegenomen (het verschil tussen het jaar waarop de verdeling is
gebaseerd en het uitvoeringsjaar is minimaal 3 jaar, gezien het feit dat de
uiteindelijk gerealiseerde uitgaven pas na een aantal jaren bekend zijn).De nadelen van een historisch verdeelmodel doen zich niet voor bij een
verdeling van uitkeringsgelden op basis van objectieve factoren. Met objectieve
factoren wordt bedoeld factoren die niet of niet in belangrijke mate door
gemeenten te beïnvloeden zijn en die de bijstandsnood verklaren. Het
gaat om factoren die van invloed zijn op de omvang van de uitkeringslasten
van de bijstand (Abw, IOAW en IOAZ) en die niet of nauwelijks invloed ondervinden
van het gemeentelijk bijstandsbeleid.Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het mogelijk is de middelen
voor de financiering van de gemeentelijke bijstandsuitgaven op verantwoorde
wijze via objectieve factoren te verdelen. Daartoe is een econometrisch model
ontwikkeld1. Dit objectief verdeelmodel is in
1999 geactualiseerd2.Door deze econometrische studie is een 18-tal objectieve factoren geselecteerd,
die een goede verklaring voor de verschillen in omvang van de bijstandsuitgaven
van gemeenten geven. Op grond van deze factoren kan de omvang van het gemeentelijk
budget worden vastgesteld. Gemeenten die een relatief effectief beleid voeren
zullen middelen overhouden, terwijl gemeenten met relatief minder effectief
beleid geld tekort komen.Op verzoek van de gemeenten zal nagegaan worden of het mogelijk is het
huidige model verder te verbeteren. Dit zal in goed overleg met gemeenten
gebeuren. Ook de opmerkingen en vragen die tijdens het algemeen overleg over
het FWI op 3 februari 2000 door de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van de Tweede Kamer naar voren zijn gebracht zullen bij het onderzoek worden
betrokken. Uit het onderzoek zal moeten blijken of het huidige model verder
ontwikkeld kan worden, met name waar het gaat om de invloed van regionale
en gemeentespecifieke factoren op de bijstandsuitgaven. Voorts zal een nadere
analyse plaatsvinden van gemeenten met zogenaamde extreme uitslagen (gemeenten
met zeer grote herverdeeleffecten). Ook zal worden bezien of het zinvol is
om in het model onder-scheid te maken tussen grote en kleine gemeenten. Tenslotte
komt in het onderzoek de vraag aan de orde of en zo ja, hoe het econometrisch
verklaringsmodel beter omgezet kan worden in een verdeelmodel, met de specifieke
eisen die daaraan gesteld worden. Dit onderzoek zal in de loop van 2000 worden
uitgevoerd. Daardoor kunnen de onderzoeksresultaten voor het jaar 2002 worden
toegepast.Naar verwachting zal het onderzoek leiden tot een model dat gebruikt kan
worden voor de verdeling van het macrobudget. Daarbij wordt opgemerkt dat
het verdeelmodel geen statisch gegeven is. Het model zal jaarlijks worden
gevoed met de meest recente data van de objectieve factoren. Op deze manier
is het model in staat de dynamiek in de gemeentelijke uitgaven te volgen.
Voorts zal periodiek onderzocht worden of het model aanpassing behoeft. Het
kan dan gaan om het inbrengen of laten vervallen van objectieve factoren,
en/of om het wijzigen van de gewichten van de verschillende factoren. Op deze
manier wordt recht gedaan aan het feit dat in de loop van de tijd de invloed
van de verschillende objectieve factoren op de gemeentelijke bijstandsuitgaven
kan wijzigen.Het spreekt voor zich dat geen enkel model perfect is. Dat hoeft ook niet,
zolang gemeenten voldoende beleidsruimte hebben om hun bijstandsuitgaven te
beïnvloeden en zo met hun budget uit kunnen komen. Door de in hoofdstuk
2 genoemde werkgroep Etty is geconstateerd dat «gemeenten betekenisvolle
invloed hebben op de omvang van de bijstandsuitgaven». Dat neemt niet
weg dat voor elk model geldt dat er zich bijzondere situaties kunnen voordoen,
die voor slechts enkele gemeenten gelden, waarbij gemeenten buiten hun toedoen
door toepassing van het model toch structureel onredelijke herverdeeleffecten
zouden kunnen krijgen. Nader zal worden bezien of en zo ja hoe met deze uitzonderlijke
situaties bij de vormgeving van de verdeelsystematiek rekening kan worden
gehouden. Voor incidentele gevallen is de risico-begrenzing zoals die onderstaand
in paragraaf 3.5.3 staat beschreven van toepassing.Nadeel van het objectief verdeelmodel is dat er forse herverdeeleffecten
kunnen optreden ten opzichte van de huidige situatie. In 2001 zal daarom worden
gestart met een verdeling op basis van historische kosten met als basisjaar
1998. Hierdoor worden de herverdeeleffecten beperkt gehouden. Het is de bedoeling
om het budget voor 2002 te verdelen via een combinatie van historische kosten
voor de helft van het budget, basis 1999, en objectieve factoren voor de andere
helft van het budget. De bepaling van de gemeentelijke budgetten
voor 2003 zal in deze opzet dan geheel gebaseerd kunnen zijn op objectieve
maatstaven.Door deze gefaseerde ingroei naar een objectief verdeelmodel worden enerzijds
grote herverdeeleffecten bij de start van het FWI vermeden en wordt anderzijds
voorkomen dat gemeenten die in het verleden relatief minder goed hebben gepresteerd,
en daardoor een relatief groot historisch aandeel hebben, hiervan lang kunnen
profiteren.3.5.3 Begrenzing gemeentelijk financieel risicoMet de eerder genoemde risicobegrenzing van het macrobudget zullen gemeenten
macro bezien gevrijwaard blijven van het optreden van financiële risico's
ten gevolg van een grotere budgettering binnen het FWI.Dat neemt niet weg dat er voor individuele gemeenten sprake zal zijn van
financiële risico's. Dit is inherent aan budgettering. Wel is er voor
gekozen om – bij een budgettering van 25% van de uitkeringslasten –
het mogelijke financiële risico voor een gemeente te limiteren. Het risico
wordt beperkt tot een bedrag van 15% van het op basis van het (aangepaste)
macro-budget aan de gemeente toegedeelde budget. Voor gemeenten met een hoge
bijstandsdichtheid wordt het eigen risico begrensd tot een bedrag van 15 gulden
per inwoner. Binnen deze begrenzing zijn de eventuele tekorten op het budget
voor rekening van de betreffende gemeente. Als de uitgaven van een individuele
gemeente boven de gestelde begrenzing uitkomen compenseert het rijk de meerkosten.
Op basis van uitgevoerde simulaties kan de verwachting uitgesproken worden
dat de daadwerkelijk behoefte om deze veiligheidsklep te openen zich slechts
bij een beperkt aantal gemeenten voordoen. Indien verondersteld wordt dat
de raming van het macrobudget gelijk is aan de feitelijke macrouitgaven dan
blijkt voor circa 20 gemeenten de grens van 15 gulden per inwoner actueel.
Indien het macrobudget groter is dan de feitelijke uitgaven neemt, afhankelijk
van het verschil, dit aantal af. De omgekeerde situatie, de feitelijke uitgaven
overtreffen het macrobudget, kan zich bij de voorgestelde aanpassingssystematiek
van het macrobudget (zie paragraaf 3.5.1) niet voordoen.3.5.4 De relatie met de debiteurenincentivePer 1 januari 1999 is een financiële incentive ingevoerd waardoor
gemeenten efficiënter en doelmatiger vorderingen kunnen invorderen. Voorheen
was het gemeentelijk aandeel in de ontvangsten uit hoofde van terugvordering
en verhaal 10%. Aangezien voor gemeenten de kosten van terugvordering en verhaal
veelal hoger waren dan de opbrengsten, was het voor gemeenten financieel gezien
niet aantrekkelijk om te investeren in een daadkrachtig invorderingsbeleid.
Om de kostenbatenverhouding te verbeteren is de financiële verhouding
voor ontvangsten uit hoofde van terugvordering en verhaal gewijzigd. Per gemeente
is een drempelbedrag bepaald. Van ontvangsten onder de drempel mogen gemeenten
10% houden.Van de ontvangsten boven die drempel komt 75% aan gemeenten toe (Abw,
artikel 134a).Bij de inwerkingtreding van het FWI wordt het gemeentelijk aandeel in
zowel de Abw-uitgaven als in de ontvangsten vergroot tot 25%. Daarmee wordt
voor wat betreft de terugvorderingen een vergelijkbare financiële prikkel
gerealiseerd als met de thans bestaande debiteurenincentive. Het argument
om een afzonderlijke debiteurenincentiveregeling in stand te houden vervalt
dus en daarom zal deze regeling dan ook op het tijdstip van inwerkingtreding
van het FWI ingetrokken worden. Daarmee wordt bereikt dat er een consistente
en duidelijke lijn wordt gevolgd ten aanzien van de uitgaven en de ontvangsten.
Dit betekent tevens een administratieve vereenvoudiging voor gemeenten. Het
drempelbedrag komt te vervallen en het is niet langer noodzakelijk
om bij de ontvangsten een onderscheid te maken tussen ontvangsten uit hoofde
van terugvordering en verhaal en overige ontvangsten.3.5.5 Informeren van gemeentenGemeenten dienen tijdig geïnformeerd te worden over de hoogte van
hun budget. Voor het uitkeringsbudget zal er zoveel mogelijk aangesloten worden
bij de systematiek van het gemeentefonds. Dit geldt dan zowel voor de begrotingsvoorbereiding
als voor de begrotingsuitvoering. Zowel voor de algemene uitkering uit het
gemeentefonds als voor de via de begroting van SZW te verstrekken uitkeringsbudgetten
dienen gemeenten met het oog op de opstelling van hun begroting tijdig te
worden geïnformeerd omtrent de gelden die zij van rijkswege kunnen verwachten
voor het komende begrotingsjaar.In praktijk betekent dit het volgende voor gemeenten. Gelijktijdig met
de zogenaamde mei- en septembercirculaires van het gemeentefonds zal de Minister
van SZW een mei- en een septembercirculaire FWI uitbrengen. In de meicirculaire
FWI van het jaar voorafgaand aan het uitvoeringsjaar geeft de Minister van
SZW een eerste beeld van het macrobudget voor het komende begrotingsjaar en
van de verdeling van dit budget over gemeenten op basis van de verdeelsystematiek
die voor het begrotingsjaar geldt. Gemeenten ontvangen dus bij de meicirculaire
in 2000 inzicht in de verwachte omvang van het uitkeringsbudget voor 2001
op basis van de dan beschikbare ramingsgegevens.3.6 Het werkdeel3.6.1. Hoofdlijnen werkdeelIn het werkdeel van het FWI worden bestaande geldstromen en instrumenten
voor gemeentelijk arbeidsmarktbeleid verder gebundeld en gestroomlijnd.In de startfase van het FWI zal het werkdeel bestaan uit de Wiw inclusief
de gemeentelijke middelen voor de Reïntegratie van arbeidsgehandicap-
ten (Rea) en sluitende aanpak. Aan de Wiw zijn sinds 1 januari 2000 ook de
zogenaamde inkoopmiddelen in het kader van het Grotestedenbeleid van de G86
gemeenten toegevoegd.Het deel ten behoeve van bijstandsgerechtigden en niet-uitkeringsge- rechtigden
van het prestatiebudget van de Arbeidsvoorziening wordt hier op termijn ook
aan toegevoegd, afhankelijk van het tijdpad van de implementatie van de kabinetsvoornemens
op het terrein van de Structuur Werk en Inkomen (SUWI).Het kabinet is voornemens in de eerste fase van het FWI te komen tot een
zekere mate van ontschotting, stroomlijning en vereenvoudiging van de financiële
systematiek binnen het gemeentelijk Werkfonds. Doel hiervan is een grotere
beleidsvrijheid en minder administratieve lasten voor gemeenten, maar ook
een beter zicht en sturing op prestaties en resultaten. Deze voornemens kunnen
vooralsnog gerealiseerd worden door wijziging van het Besluit uitvoering en
financiering WIW. Het kabinet werkt in overleg met VNG en gemeenten in de
eerste helft van 2000 een aantal voorstellen uit tot wijziging van deze lagere
regelgeving. Nog vóór de zomer zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd
over de concrete uitwerking van deze voornemens. Overigens geldt ten aanzien
van de invoering van eventuele nieuwe verdeelsleutels voor het werkdeel van
het FWI een zogenoemde voorhangprocedure bij het parlement. De voornemens
worden in paragraaf 3.6.4. beschreven. Daaraan voorafgaand is in paragraaf 3.6.2
een beschrijving opgenomen van de huidige instrumenten en geldstromen in het
kader van het gemeentelijk Werkfonds en in paragraaf 3.6.3. een beschrijving
van de relatie tussen SUWI en FWI. 3.6.2. Huidige middelen en instrumenten van het gemeentelijk
WerkfondsMet de Wiw beschikken gemeenten over instrumenten en financiële middelen
(in het gemeentelijk Werkfonds) voor de invulling van de gemeentelijke zorgplicht
voor de reïntegratie van ingezeten werklozen, waaronder met name bijstandsgerechtigden
en arbeidsgehandicapten. Het gemeentelijk Werkfonds kent een vast budget voor
scholing en activering, met daarbinnen naast een algemeen deel, geoormerkte
deelbudgetten voor de Rea en de nieuwe sluitende aanpak. Daarnaast kent het
werkfonds een vast budget voor de aanvullende kosten van de Wiw- dienstbetrekkingen,
waardoor feitelijk een limiet gesteld wordt aan het aantal te realiseren dienstbetrekkingen.
Een vast basisbedrag per gerealiseerde werkervaringsplaats, dienstbetrekking
of Rea-plaatsingsbudget kunnen gemeenten apart bij het Rijk declareren.Gemeenten kunnen sinds de invoering van de Wiw per 1 januari 1998 kiezen
voor de inzet van een breed scala aan instrumenten om hun bijstandscliënten
en andere werkloze ingezetenen toe te leiden naar de arbeidsmarkt: trajectbegeleiding,
scholing, kinderopvang, arbeidsbemiddeling, financiële incentives, gesubsidieerde
banen in de vorm van werkervaringsplaatsen en dienstbetrekkingen, sociale
activering. Voor arbeidsgehandicapten met een bijstandsuitkering kunnen gemeenten
sinds 1 juli 1998 de zogenaamde Rea plaatsingsbudgetten, pakketten op maat
en speciale werknemersvoorzieningen uit de Wiw financieren. Gemeenten kunnen
veel van deze instrumenten ook gelijktijdig of achtereenvolgend voor een cliënt
inzetten.Sinds medio 1999 worden jaarlijks aan de Wiw extra financiële middelen
toegevoegd ten behoeve van de gemeentelijke uitvoering van de sluitende aanpak
voor nieuwe instromers in de Abw, IOAW en IOAZ die 23 jaar of ouder zijn.
Hier is sprake van een geleidelijke uitbouw. In 1999 is gestart met de sluitende
aanpak bij de zogenoemde G25 gemeenten, in 2000 is dit uitgebreid tot de zogenoemde
G86 gemeenten.Voor jongeren tot 23 jaar is al langer sprake van een sluitende aanpak
in het kader van de Wiw. Met uitzondering van de gesubsidieerde banen in de
Wiw, waarvoor de criteria van minimaal 1 jaar werkloosheid (dan wel gelijkstelling)
en de Wiw-verklaring (voor het bepalen van de afstand tot de arbeidsmarkt)
gelden, kunnen gemeenten alle Wiw instrumenten inzetten voor de nieuwe instroom
van 23 jaar en ouder. Overigens kunnen gemeenten de meeste instrumenten niet
alleen voor hun bijstandscliënten inzetten, maar ook voor andere uitkeringsgerechtigden
en niet uitkeringsgerechtigde werkzoekenden die ingezetene zijn van de gemeente.Sinds 1 januari 2000 is de verplichte inkoop bij Arbeidsvoorziening voor
de zogenaamde G86-middelen en de gemeentelijke Rea-middelen volledig afgeschaft.3.6.3 Relatie tussen FWI en SUWIBeide beleidstrajecten hebben als doel om een sterke impuls te geven aan
het beleid van onder andere gemeenten ter bevordering van de uitstroom uit
de werkloosheid(suitkering) naar betaalde arbeid. Met het FWI, de invoering
van financiële incentives binnen de bijstand en daaraan gekoppelde deregulering
op het reïntegratie-instrumentarium krijgen gemeen- ten ook een financieel
belang bij uitstroom van mensen uit de Abw en meer armslag voor een effectieve
aanpak van reïntegratie. Naar de mate waarin gemeenten succesvol opereren
hebben zij meer financiële middelen beschikbaar om juist de groepen die
op grote afstand van de arbeidsmarkt staan te ondersteunen. Met de institutionele
vernieuwing wordt beoogd om mensen zo effectief en efficiënt mogelijk
tegemoet te treden bij het verkrijgen van een baan door aan de start van het
proces één loket te bieden, waar de klant terecht
kan voor arbeidsbemiddeling en de administratieve intake voor een aanvraag
van een uitkering.De doelstelling van FWI sluit dus goed aan op de doelstelling van het
traject SUWI. Op het vlak van het werkdeel van FWI (de reïntegratie)
ligt er een sterke relatie met SUWI, zoals uit het navolgende zal blijken.De middelen die aan gemeenten worden verstrekt in het kader van het FWI
worden in het kader van SUWI niet uitsluitend ingezet voor bijstandsgerechtigde
klanten. Het werkdeel van het fonds zal ook beschikbaar zijn voor inzet van
instrumenten ten behoeve van niet-uitkeringsgerechtigden. Tot nu toe is de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie medeverantwoordelijk voor arbeidsintegratie
van niet-uitkeringsgerechtigden. In het kader van SUWI zal deze verantwoordelijkheid
uitsluitend komen te berusten bij gemeenten. De taken die Arbvo uitvoert in
het kader van de basisdienstverlening zullen worden voortgezet in de Centra
voor werk en inkomen (CWI's).Door de invoering van SUWI wordt bereikt dat sprake is van een heldere
verantwoordelijkheidstoedeling aan publieke instanties voor dienstverlening
aan burgers in het kader van werk en inkomen. Deze verantwoorde- lijkheidsverdeling
heeft betrekking op de toegang tot werk en inkomen en op de reïntegratie
in het arbeidsproces. Voor gemeenten betekent dit het volgende.De toegang tot werk en inkomen geschiedt via de CWI's. In de CWI's wordt
de afstand van de werkzoekende tot de arbeidsmarkt bepaald en uitgedrukt in
een fase-indeling.De gemeente is verantwoordelijk is voor de uitkering van een klant en
ook verantwoordelijk voor diens integratie in het arbeidsproces. Hiervoor
zal door middel van inkoopconstructies een beroep worden gedaan op reïntegratiebedrijven.Gemeenten ontvangen de financiële middelen in het kader van het werkdeel
van FWI van de Minister van SZW. De inzet van deze middelen zal worden ingepast
binnen de kaders van het landelijke arbeidsmarktbeleid van de regering. Dit
landelijke arbeidsmarktbeleid zal mede worden ontwikkeld op basis van advisering
door de in het kader van SUWI op te richten Raad voor Werk en Inkomen. De
Raad doet jaarlijks een voorstel aan de minister over het te voeren arbeidsmarktbeleid
en de omvang en verdeling van de reïntegratie-middelen. De advisering
door de Raad zal het richtsnoer zijn voor de Minister van SZW bij het maken
van bestuurlijke afspraken met gemeenten over de inzet van hun reïntegratiemiddelen,
waaronder het werkdeel van het FWI, en over de verantwoording van de resultaten
daarvan.De beoogde startdatum voor het FWI is 1 januari 2001. Gezien het complexe
wetgevingstraject dat aan het SUWI-project verbonden is, zal inwerkingtreding
daarvan in ieder geval na 1 januari 2001 aan de orde zijn.Dit behoeft voor het FWI geen probleem op te leveren omdat de Minister
van SZW, bij ontstentenis van adviezen van de Raad voor Werk en Inkomen, voor
het maken van afspraken met gemeenten over de inzet van de van de reïntegratie-middelen
in het kader van het FWI kan terugvallen op arbeidsmarktinformatie die de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie levert. Uitdrukkelijke voorwaarde bij de SUWI-ontwikkeling
is dat de continuïteit in de huidige processen moet worden gewaarborgd.3.6.4. Voornemens deregulering en stroomlijning op het
werkdeel van FWIHet voornemen is om in de eerste fase van het FWI mogelijk te maken, dat gemeenten middelen die zij overhouden omdat minder Wiw-dienstbetrek-
kingen zijn gerealiseerd zijn dan toegekend, kunnen aanwenden voor scholing
en activering. Hierdoor krijgen gemeenten meer armslag om te investeren in
directe trajecten naar de arbeidsmarkt, in sociale activerings-trajecten voor
mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te financieren en in doorstroom
uit de Wiw-dienstbetrekkingen naar de reguliere niet-gesubsidieerde arbeids-markt.
Om deze bestedingsvrijheid mogelijk te maken zullen gemeenten niet gebruikt
geld uit het vaste budget voor Wiw-betrekkingen in principe toe mogen voegen
aan het scholings- en activeringsbudget van het volgende jaar.In overleg met gemeenten wordt nader bezien hoe het scholings- en activeringsbudget
in de Wiw intern ontschot kan worden, mede in relatie tot de in de kabinetsvoornemens
SUWI beoogde wijze van landelijke sturing op reïntegratiemiddelen van
gemeenten en UWV. Door ontschotting zal de nu nog aanwezige oormerking van
middelen voor arbeidsgehandicapten en voor sluitende aanpak kunnen vervallen.
In het verlengde daarvan zal ook nader worden bezien hoe de verantwoordingssystematiek
dient te worden aangepast.Uitgangspunt bij het bovenstaande is gemeenten meer mogelijkheden te bieden
hun reïntegratie-instrumentarium effectief en efficiënt in te zetten
en de administratieve lasten te beperken. Beoogd wordt om per 2001 in ieder
geval de verschillende financiële systematieken ten aanzien van overschotten
binnen de onderdelen van het scholings- en activeringsbudget te stroomlijnen
tot één.In het Besluit uitvoering en financiering Wiw is geregeld dat de verdeelsleutels
voor de verschillende budgetten in het Gemeentelijk werkfonds van 1998 tot
en met 2000 bevroren zijn op het niveau van de JWG en banenpoolrealisatie
1996 (historische maatstaf). Tevens is in genoemd besluit een systematiek
van verdeling van de budgetten opgenomen voor de jaren 2001 en volgende. In
overleg met de gemeenten wordt bezien of deze systematiek kan worden gehandhaafd,
dan wel aanpassing behoeft. Indien aanpassing aan de orde is geldt hiervoor
op grond van genoemd besluit een zogenoemde voorhangprocedure bij het parlement.Ook zal op een wat langere termijn bezien moeten worden hoe de eisen en
procedures rond een onafhankelijke indicatiestelling (de verplichte Wiw-verklaring
en de werkloosheidsduur) om de toepassing van de werkervaringsplaatsen en
dienstbetrekkingen te beperken tot die groep van 23 jaar en ouder die daar,
gezien de grote afstand tot de arbeidsmarkt, op aangewezen is, ingepast kunnen
worden in de taken van de CWI's in het kader van de kabinetsvoornemens SUWI.4. Toezicht en verantwoordingDe voorgestelde wet Financiering Abw, IOAW en IOAZ heeft geen gevolgen
voor de bestuurlijke verantwoordelijkheidsverdeling tussen rijk en gemeenten
bij de Abw, IOAW en IOAZ. Verder kenmerkt de financie- ringswijze in deze
wet zich door het feit dat het een uitkering respectievelijk vergoeding betreft
ten laste van de SZW-begroting. De reikwijdte van de wettelijke toezichtstaak
van de minister blijft daarmee ongewijzigd. Rijk en gemeenten hebben een gezamenlijke
verantwoordelijkheid om tot een goede uitvoering te komen. Voor de verhouding
tussen rijk en gemeenten betekent dit een vorm van bestuurlijk partnerschap,
dat doorwerkt in de toezichtsuitoefening. De huidige invalshoek dat de toezichtsuitoefening
primair moet bijdragen aan een juiste wetsuitvoering blijft met deze wet ongewijzigd.
Burgemeester en wethouders zullen daarbij op hun verantwoordelijkheid worden
aangesproken.Het toezicht op de uitvoering van de Abw, IOAW en IOAZ richt zich op de
beoordeling of de uitvoering overeenkomstig het bij en krachtens wet- en regelgeving
bepaalde heeft plaats-gevonden (de rechtmatigheid van de wetsuitvoering en
de ter zake verrichte uitgaven respectievelijk ontvangen gelden) en de bijdragen
die de uitvoering levert aan het doelbereik van de wet (doeltreffendheid).
De rechtmatigheid heeft betrekking op de rechtmatige uitvoering, waarbij de
minister niet aanspreekbaar is op de individuele uitkeringsverstrekking. De
doeltreffendheid bevat de mate waarin gemeenten de doelen van de wet bereiken
en houdt in een oordeel van de minister of de uitvoering van de wet het doelbereik
bevordert.Een nieuw element in de uitvoering van het toezicht dat in deze wet is
opgenomen vormt de invoering van een verantwoordingsverslag van burgemeester
en wethouders aan de minister. De minister zal zich bij zijn oordeelsvorming
in hoofdzaak baseren op informatie over de wetsuitvoering die burgemeester
en wethouders jaarlijks na afloop van het vergoedingsjaar verstrekken in de
vorm van een verantwoordingsverslag. Het verantwoordingsverslag is de uitwerking
van het in de toelichting in de bijstandswet benoemde single audit principe
en sluit aan bij de belangrijkste systeemkenmerken van de uitvoeringsconstellatie
die met deze wet wordt beoogd. Het toenemend direct financieel belang van
gemeenten voor een juiste wetsuitvoering en de beleidsmatige/financiële
koppeling van bijstandsregelingen en de regelingen voor reïntegratie
benadrukken de noodzaak van een adequate beheersing, sturing en verantwoording
door burgemeester en wethouders.Voor het verantwoordingsverslag zullen nadere regels worden opgesteld.
Uitgangspunt voor deze nadere regels vormt het principe dat de infor- matievraag
in evenwicht moet zijn met de bestuurlijke verantwoordelijk- heidsverdeling
en de eisen als gevolg van de financieringssytematiek. Daarbij moeten onnodige
administratieve beheerslasten bij gemeenten worden voorkomen. Op basis van
dit uitgangspunt zal er bij de verdere uitwerking in regelgeving gezocht worden
naar een afstemming tussen de informatie die gemeenten aan de minister moeten
aanleveren in het verantwoordingsverslag voor het rijkstoezicht en de informatie
van burgemeester en wethouders aan de raad in het beleidsverslag.5. UitvoeringsaspectenZoals in paragraaf 3.3 is aangegeven zal de ontwikkeling van het
FWI gefaseerd worden aangepakt. Een van de aandachtspunten daarbij is een
vereenvoudiging van de systematiek. In de paragraaf over het werkdeel is daarop
ingegaan. Ook in het kader van de uitvoering van de Abw wordt nader bezien
of er op uitvoeringsaspecten een nadere vereenvoudiging plaats kan vinden.
Eén van die aspecten betreft de vereenvoudiging van de administratieve
procedures rond de zogenoemde «draaideurcliënten». Deze aspecten
zullen verder worden uitgewerkt en zo nodig bij ministeriële regeling
worden geregeld.De gefaseerde invoering van het FWI draagt bij aan een zorgvuldige uitvoering.
De risico's voor gemeenten zijn begrensd door te werken met zowel een aanpassing
van het macrobudget bijstand, als met een maximering van het risico voor een
individuele gemeente. Bovendien wordt het objectieve verdeelmodel voor de
uitkeringslasten Abw, IOAW en IOAZ stapsgewijs verder ontwikkeld in een open
en transparant proces met gemeenten.Naar verwachting zullen de uitvoeringstechnische consequenties van het
onderhavige wetsvoorstel beperkt zijn. Het voorstel heeft met name betrekking
op de financieringssystematiek van de bijstand. De verwachting is mede gebaseerd
op het oordeel omtrent de uitvoeringsaspecten door het Uitvoeringspanel.
Het Uitvoeringspanel is van oordeel dat de consequenties voor de uitvoering
acceptabel zijn. Wel is aandacht gevraagd voor een tijdige informatievoorziening,
mede met het oog op de mogelijke consequenties voor de automatisering.Ook bij de verdere implementatie van het FWI zal er verder gewerkt worden
in een transparant proces. Daarbij zal de VNG worden betrokken en zal er voor
uitvoeringsaspecten van de diverse onderdelen ook gebruik gemaakt worden van
de advisering door het Uitvoeringspanel.6. InformatievoorzieningOm te kunnen constateren of de beoogde doelen van het FWI gerealiseerd
worden is het nodig om over een actueel en helder overzicht te beschikken
van de resultaten die met het fonds worden behaald. Het gaat dan om gegevens
over doelgroep, de aard van de uitgaven, het bereik van de ingezette instrumenten
en het effect dat daarmee wordt bereikt. Daarbij kan een onderscheid worden
gemaakt naar het inkomensdeel en naar het werkdeel van het fonds.Voor het inkomensdeel zal het met name gaan om informatie over aantallen
ontvangers van een bijstandsuitkering naar persoonlijke kenmerken, aard van
de uitkering en in- en uitstroomgegevens. Voor het werkdeel is behoefte aan
informatie over aantallen gebruikers van een door de gemeenten geëntameerde
arbeidsmarktvoorziening, het soort gebruik, de mate van gebruik, de effecten
van de voorzieningen, de aard van de uitgaven en de kosten van trajecten.
Dergelijke informatie is, gezien de aan de budgettering verbonden grotere
financiële verantwoordelijkheid van de gemeenten ook van belang voor
de gemeenten zelf. Voor een doelgerichte en doelmatige besteding van de gebudgetteerde
gelden zullen gemeenten ook over kwantitatieve informatie willen beschikken,
zodat daarmee een gerichtere sturing van beleid en uitvoering beter mogelijk
wordt.Gemeenten zullen hiertoe periodiek gegevens gaan verstrekken. Het ligt
voor de hand hierbij zoveel mogelijk gebruik te maken van de bestaande gegevensverstrekkingen
van gemeenten, in het kader van de Abw en de Wiw. Voorzover deze wijzigingen
behoeven, zal zowel uit oogmerk van beperking van de administratieve lasten,
als uit oogpunt van kwaliteit van geleverde gegevens, als uitgangspunt gelden
dat de gevraagde informatie dient aan te sluiten op de gegevens die een rol
spelen bij de administratieve processen en bij de uitvoeringsprocessen van
gemeenten zelf. Dit geldt zowel voor de inhoud van de gegevens als voor de
periodiciteit waarmee die gegevens geleverd moeten worden.Teneinde in staat te zijn om de door de diverse gemeenten verstrekte gegevens
samen te voegen tot landelijke of regionale overzichten, dienen deze gegevens
te voldoen aan voorwaarden die aggregatie mogelijk maken. Hierbij moet worden
gedacht aan gebruik van uniforme definities, indelingen en standaards. De
regie om dit te realiseren ligt bij de Minister van SZW, conform de voorstellen
van de Taskforce beleidsinformatie (Kamerstukken II 1999/00, 26 541,
nr. 68). Zoals hierbij aangegeven, is er in het kader van beleidsinformatie
in reguliere zin geen behoefte aan informatie die inzicht biedt in de handelingen
en de effecten van de beleidsuitvoering van een individuele gemeente. Indien
SZW over beleidsinformatie op het niveau van de individuele gemeente wenst
te beschikken zal over de wijze van toegang tot die informatie en de wijze
waarop dat gebruik zal plaatsvinden worden overlegd met VNG en gemeenten.Op deze wijze is het mogelijk om, zowel bij de jaarlijks uitkomende Sociale
Nota, als bij de jaarlijkse financiële verantwoording aan de Tweede Kamer, en bij de vierjaarlijkse evaluatie van de Abw en Wiw, een inzicht
te verschaffen in de effectiviteit van het FWI.Vooruitlopend op een evaluatie zal reeds in 2002 een eerste tussenstand
bepaald worden, overeenkomstig de met gemeenten gemaakt afspraak.7. Financiële aspecten7.1 Betrokken geldstromenBij de invoering van het FWI per 1 januari 2001 zullen verschillende geldstromen
die nu via verschillende loketten naar gemeenten gaan, onder één
gezamenlijke noemer worden gebracht op de SZW-begroting. Het gaat om de volgende
stromen.• Het saldo van uitgaven en ontvangsten Abw, IOAW en IOAZ die op
declaratiebasis door het Rijk aan gemeenten worden vergoed (in het algemeen
thans 90%). Dit saldo, ter grootte van circa 7,8 miljard gulden, staat ook
nu al op de SZW-begroting.• Het aandeel in het saldo van uitgaven en inkomsten Abw, IOAW en
IOAZ dat voor rekening van gemeenten komt (thans 10%). Aangezien bij FWI het
saldo van uitgaven en inkomsten van algemene bijstand, IOAW en IOAZ geheel
via de SZW-begroting gaat lopen, zal het gemeentelijk aandeel naar rato van
het declaratiedeel van het gemeentefonds naar de SZW-begroting worden overgeheveld.
Het gaat daarbij volgens de huidige inzichten om een bedrag van circa 0,73
miljard gulden.• De uitgaven voor het gemeentelijk Werkfonds, die deels bestaan
uit een vast deel en deels uit een declaratiedeel. Deze uitgaven, ter grootte
van circa 2,0 miljard gulden, staan al op de SZW-begroting.In de startsituatie zal er dus sprake zijn van een aantal begrotingsartikelen
op de SZW-begroting, die onder een gezamenlijke noemer FWI zullen worden geplaatst.7.2 Meerjarige omvang van het FWI en het rijksdeel in
de uitkeringenTabel 1 geeft het meerjarig financieel beeld van de verschillende geldstromen
die deel gaan uitmaken van het FWI in de eerste fase.Tabel 1. De omvang van het FWI in miljarden guldens  20012002200320042005 Inkomensdeel8,58,58,58,58,5w.v. Budgetdeel Abw, IOAW, IOAZ2,12,12,12,12,1w.v. Declaratiedeel Abw, IOAW,IOAZ6,46,46,46,46,4Werkdeel (gemeentelijk Werkfonds)2,02,12,12,12,1Totaal10,510,610,610,610,6Het meerjarenbeeld in tabel 1 is gebaseerd op actuele inzichten met betrekking
tot de ontwikkelingen van Abw, IOAW en IOAZ. Daarbij wordt gebruik gemaakt
van de ramingen van het CEP 2001 van het CPB. De realisatie van de in het
regeerakkoord ingeboekte taakstelling voor de Abw (oplopend van 250 mln in
2000 naar 500 mln structureel vanaf 2002) is niet gekoppeld aan de invoering
van het FWI, maar wordt bezien in de bredere samenhang van het beleid gericht
op activering en vermindering van het volume aan uitkeringen. Door de gunstige
ontwikkeling van het bijstandsvolume sinds het Regeerakkoord, die mede door
dit beleid is beïnvloed, ziet het er naar uit dat de taakstelling gerealiseerd
zal worden. Bij de raming van het meerjarenbeeld in tabel 1 zijn de aan het gemeentefonds
te onttrekken middelen voor het huidige gemeentelijke (10%-)aan- deel in de
uitgaven voor Abw, IOAW en IOAZ meegenomen. Het structureel te onttrekken
bedrag bedraagt circa 0,73 miljard gulden.7.3 Overige financiële effectenIn het wetsvoorstel is voorzien in een beperking van het financiële
risico voor individuele gemeenten bij toepassing. Deze beperking houdt in
dat een individuele gemeente die wordt geconfronteerd met een tekort op haar
budget dat hoger is dan 15% van het toegekende budget of dan 15 gulden per
inwoner, van het rijk het bedrag dat boven deze grens uitgaat krijgt vergoed.
Op grond van simulaties van de herverdeeleffecten kan, indicatief, een additioneel
financieel beslag voor het rijk worden geraamd op circa 10 miljoen gulden
in 2001 oplopend tot circa 20 miljoen gulden in 2003.Het feitelijk beroep op het Rijk uit hoofde van deze regeling kan pas
worden vastgesteld op het moment dat de gemeentelijke jaaropgaven inzake Abw,
IOAW en IOAZ door het Rijk zijn vastgesteld.ARTIKELSGEWIJSHoofdstuk I BegripsbepalingenArtikelen 1 en 2In artikel 1 is een aantal voor zich sprekende begripsbepalingen opgenomen
waar in de wet naar wordt verwezen. In artikel 2 is het algemene uitgangspunt
geformuleerd, dat de door burgemeester en wethouders van een gemeente op grond
van de Abw toegekende algemene bijstand, bijzondere bijstand, bijstand ter
voorziening in de behoefte aan bedrijfskapitaal, bijstand ter voorziening
in met de voorbereiding van een bedrijf of zelfstandig beroep samenhangende
kosten en uitkeringen op grond van de IOAW en de IOAZ, ten laste komen van
die gemeenten, net als de hiermee verband houdende uitvoeringskosten. Uit
de overige – hierna toe te lichten – bepalingen van deze wet zal
blijken voor welke van deze kosten (en op welke wijze) hiervoor door de Minister
van SZW ten laste van 's Rijks kas aan gemeenten financiële middelen
ter beschikking zullen worden gesteld. Voor het restant dienen de gemeenten
een beroep te doen op de eigen middelen.Hoofdstuk II Tegemoetkoming in de uitkeringslastenIn dit hoofdstuk is in de artikelen 3 en 5 geregeld, voor welke ten laste
gebleven kosten van bijstand en uitkering (bedoeld in artikel 2 van deze wet)
de gemeenten van financiële middelen worden voorzien om hieraan tegemoet
te komen en op welke wijze hierin wordt voorzien.Artikel 3 Vergoeding ten laste gebleven kostenIn artikel 3, eerste lid, onderdelen a tot en met e, is geregeld, dat
de in een kalenderjaar ten laste van de gemeente gebleven kosten van op grond
van de Abw verstrekte bijstand (met uitzondering van de bijzondere bijstand)
en op grond van de IOAW en de IOAZ verstrekte uitkeringen, alsmede de daarover
verschuldigde loonbelasting, premies volksverzekeringen en ziekenfondspremie,
voor 75% aan de gemeente worden vergoed. De op grond van de Abw bij wijze
van voorschot verstrekte algemene bijstand komt niet voor vergoeding in aanmerking.
Dit ligt ook niet in de rede. Het voorschot wordt (in de regel) immers verrekend
met de na voorschot verlening toegekende bijstand. Het met de
verlening van voorschotten gemoeide bedrag maakt aldus onderdeel uit van de
kosten van algemene bijstand die al voor vergoeding in aanmerking komen.Op grond van het tweede lid van artikel 3 is de vergoeding voor ten laste
gebleven kosten van bijstand 100% indien bijstand wordt verleend met toepassing
van artikel 63, tweede lid, van de Abw. Op grond van de bij en krachtens dat
artikellid gestelde regels geldt, dat voor ondernemers in de binnenvaart bijstandsverlening
plaatsvindt door zogenoemde centrum-gemeenten. Deze gemeenten hebben daardoor
hogere bijstandskosten dan het geval zou zijn indien zij niet als centrumgemeente
zouden zijn aangewezen en in relatieve zin hogere kosten dan andere (niet
centrum-) gemeenten. Het wordt dan ook billijk geacht om deze extra kosten
volledig te vergoeden.In het derde lid van artikel 3 is omschreven wat onder ten laste van de
gemeente gebleven kosten als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan. Te
weten: de in een kalenderjaar door de gemeente op grond van de Abw verleende
bijstand en op grond van de IOAW en IOAZ verleende uitkeringen, verminderd
met alle ontvangsten van de gemeente in dat jaar in verband met de verlening
van bijstand en uitkering als hiervoor bedoeld. Uit de Abw, de IOAW en de
IOAZ volgt dat in dit verband onder ontvangsten wordt verstaan, de verrekening
van tijdens bijstand- of uitkeringsverlening ontvangen inkomsten, de ontvangsten
uit hoofde van terugvordering van onverschuldigd betaalde bijstand of uitkering,
de ontvangsten uit hoofde van verhaal als bedoeld in hoofdstuk VII van de
Abw, de aflossing van als geldlening verstrekte bijstand en de aflossing van
onder verband van hypotheek verstrekte bijstand. Verder worden onder ontvangsten
verstaan, de inkomsten die de gemeente ontvangt door toepassing van de zogenoemde
administratieve boetebepalingen in de Abw (artikel 14a) de IOAW (artikel 20a)
en de IOAZ (artikel 20a).Artikel 4 Voorschot op de vergoedingUit het eerste lid van artikel 4 volgt, dat volgens bij ministeriële
regeling te stellen regels op de vergoeding, bedoeld in artikel 3, voorschotten
zullen worden verstrekt. Deze regels zullen betrekking hebben op de wijze
waarop een voorschot wordt aangevraagd en de hierbij over te leggen stukken
betreffende de uitgaven van gemeenten (de zogenoemde kwartaaldeclaraties).
Daarnaast zal de wijze van berekening van het voorschot worden aangegeven,
alsmede de data waarop de betalingen zullen plaatsvinden. Voorts zal hierbij
worden geregeld, dat bij niet tijdige indiening van een kwartaaldeclaratie,
de voorschotbetaling zal worden aangehouden. Bij deze regeling kan voorts
worden geregeld, dat bij niet tijdige ontvangst van het door burgemeester
en wethouders in te dienen verslag omtrent de uitvoering van de Abw, de IOAW
en de IOAZ (met daarin opgenomen: een opgave van de ten laste van de gemeente
gebleven kosten in enig kalenderjaar) de voorschotverlening wordt opgeschort.Artikel 5 Uitkering ten laste gebleven kostenIn het eerste lid van artikel 5 is geregeld, dat aan de gemeenten voor
de financiering van het restant van de uitkeringslasten – dat wil zeggen:
de uitkeringslasten die op grond van artikel 3, eerste lid, niet voor vergoeding
in aanmerking komen – jaarlijks een uitkering wordt verstrekt. Net zoals
het geval is bij de vergoeding van uitkeringslasten, wordt geen uitkering
verleend voor kosten van algemene bijstand die bij wijze van voorschot is
verstrekt. De uitkering wordt ten minste drie maanden voorafgaande aan het
kalenderjaar waarop die betrekking heeft vastgesteld en berekend aan de hand
van het jaarlijks bij begrotingswet vast te stellen bedrag dat voor deze uitkeringen
beschikbaar is. Voor de berekening van het uitkeringsbedrag worden bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur regels gesteld. Voor
een toelichting op de berekeningswijze wordt verwezen naar het algemene deel
van deze toelichting. Bij of krachtens deze maatregel kunnen verder regels
worden gesteld omtrent het verzamelen en vaststellen van voor de berekening
van het bedrag van de uitkering noodzakelijke gegevens.In het derde lid van artikel 5 is voorzien in een zogenoemde voorhangprocedure.
Het betreft hier immers een materie die regeling bij wet rechtvaardigt maar
zich daarvoor niet goed leent. Enerzijds vanwege haar sterk technische karakter
anderzijds vanwege de (verwachte) omvang van de te stellen regels. Bovendien
geldt een voorhangprocedure ook voor de algemene maatregelen van bestuur,
bedoeld in artikel 8, derde lid, van de Wet sociale werkvoorziening (WSW)
en artikel 17, tweede lid, van de Wet inschakeling werkzoekenden (Wiw) betreffende
respectievelijk de verdeling van de totale WSW-respectievelijk Wiw-subsidie
over de gemeenten.Artikel 6 Verhoging uitkeringHet kan zijn dat de macro-ontwikkeling van de uitkeringslasten Abw, IOAW
en IOAZ in een jaar hoger zijn dan eerder – bij de vaststelling van
het uitkeringsbedrag als bedoeld in artikel 5 – is geraamd. Om te voorkomen
dat gemeenten het slachtoffer worden van een dergelijke onvoorziene toename
van de uitkeringslasten is in artikel 6 geregeld, dat het totale bedrag, bedoeld
in artikel 5, dat beschikbaar is voor het doen van uitkeringen (het macrobedrag)
bij wet kan worden aangepast. In het algemene deel van deze toelichting is
hier reeds op ingegaan. Bij een dergelijke aanpassing van het macrobedrag
zal er een herberekening plaatsvinden van het voor individuele gemeenten geldende
uitkeringsbedrag, bedoeld in artikel 5. Het verschil tussen het oorspronkelijke
uitkeringsbedrag en het nieuwe uitkeringsbedrag zal binnen vier weken na een
herziening van het macrobedrag worden vastgesteld.In het derde lid is geregeld, dat indien de uitkering door toepassing
van artikel 6 tussentijds is verhoogd, voor de toepassing van de – hierna
te bespreken – artikelen 7, 8 en 9, wordt uitgegaan van de op grond
van het tweede lid van artikel 6, verhoogde uitkering.Artikel 7 UitkeringsoverschotIn het eerste lid van dit artikel is geregeld, dat in het jaar volgend
op het jaar waarop de in artikel 5 bedoelde uitkering betrekking heeft, burgemeester
en wethouders de naar hun oordeel ten laste gebleven kosten, bedoeld in artikel
5, eerste lid, vaststellen. Anders gesteld: de omvang vaststellen van de kosten
die ten laste van de uitkering zijn gebracht. Als blijkt dat de ten laste
van de uitkering gebrachte kosten lager zijn dan het bedrag van de uitkering
dient het restant bedrag van de uitkering te worden toegevoegd aan het zogenoemde
scholings- en activeringsbudget van de Wiw. Met andere woorden, aan de middelen
waarover in dat jaar op grond van de Wiw wordt beschikt voor de toekenning
van voorzieningen als bedoeld in de artikelen 3 en 13a van die wet (en voor
de uit die artikelen van de Wiw voortvloeiende activiteiten van de gemeenten
ten behoeve van de inschakeling in het arbeidsproces) en de extra kosten voor
het pakket op maat, bedoeld in artikel 13b, tweede lid, van de Wiw.Het volgende voorbeeld dient ter nadere toelichting. In het jaar volgend
op het uitkeringsjaar blijkt uit de gemeentelijke administratie dat het totaal
van de ten laste van de gemeente gebleven kosten 1000 bedraagt. Hiervan zal
(in beginsel) 75% voor vergoeding in aanmerking komen op grond van artikel
3. Het restant van de ten laste van de gemeente gebleven kosten bedraagt derhalve
250. De op grond van artikel 5 aan de gemeente toegekende uitkering ter financiering
van die kosten bedraagt 260. Er is dus een overschot (10) dat
wordt toegevoegd aan het scholings- en activeringsbudget Wiw.In het tweede lid is voorzien in de mogelijk dat bij algemene maatregel
van bestuur andere bestedingsdoelen kunnen worden aangewezen voor de besteding
van overschotten op het uitkeringsbudget dan in het eerste lid is bepaald.Artikel 8 Terugvordering uitkeringHet kan zijn dat bij de vaststelling van de ten laste van de gemeente
gebleven kosten door de Minister van SZW blijkt, dat een deel van de gemeentelijke
uitgaven ten laste van de uitkering, bedoeld in artikel 5, het gevolg zijn
van een onjuiste wetsuitvoering. Het onderhavige artikel voorziet er in dat
in dat geval een deel van de uitkering wordt teruggevorderd. Namelijk dat
deel wat in strijd met hetgeen waarvoor de uitkering bestemd is (te weten:
het in overeenstemming met wet en regelgeving toekennen van uitkeringen op
grond van de Abw, de IOAW en de IOAZ) is besteed. Vanwege de nauwe relatie
met artikel 12 wordt de wijze waarop het terug te vorderen bedrag moet worden
vastgesteld besproken bij de toelichting op laatstgenoemd artikel. Wel wordt
hier nog het volgende opgemerkt. Een onjuiste uitvoering van de wet leidt
ertoe dat de uitgaven van gemeenten hoger zijn dan noodzakelijk. Het gevolg
hiervan kan zijn dat van de uitkering minder wordt overgehouden dan bij een
juiste wetsuitvoering het geval zou zijn. Dat heeft weer tot gevolg, dat er
in feite te weinig wordt toegevoegd aan het scholings- en activeringsbudget
van de Wiw. Indachtig de systematiek van het onderhavige wetsvoorstel, waarbij
overschotten op de uitkering ter financiering van uitkeringslasten Abw, IOAW
en IOAZ worden aangewend voor de financiering van het activerings instrumentarium
van de Wiw, is overwogen om het bedrag dat ten onrechte ten laste van de uitkering
is gebracht alsnog door de gemeente te laten toevoegen aan het eerder genoemde
budget van de Wiw. Een dergelijke toevoeging zou de gemeente dan (feitelijk)
uit eigen middelen moeten financieren. Hoewel een dergelijk systeem zich goed
zou verhouden tot het in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde systeem
is hier niet voor gekozen. Het is namelijk niet uitgesloten, dat een gemeente
in bezwaar en beroep gaat tegen de beslissing van de Minister van SZW waarbij
wordt vastgesteld, dat een deel van de ten laste van de gemeenten gebleven
kosten uitgaven betreffen die het gevolg zijn van een onjuiste wetsuitvoering.
In dat geval zal het nog geruime tijd kunnen duren voordat vaststaat wat de
omvang is van het bedrag dat alsnog aan de middelen voor de Wiw moet worden
toegevoegd en – in het verlengde daarvan – wat de omvang is van
het voor de gemeente in enig jaar beschikbare scholings- en activeringsbudget
Wiw. Het verdient dan ook voorkeur de onjuist bestede middelen van de uitkering
terug te vorderen, net als dat het geval is bij de onjuiste besteding van
(bijvoorbeeld) de voor de financiering van de WSW en de Wiw aan gemeenten
toegekende middelen.Artikel 9 UitkeringstekortNaast risicobeperking op macroniveau als bedoeld in artikel 6 is tevens
voorzien in een regeling waarbij het individuele risico van gemeenten wordt
beperkt. In het eerste lid van artikel 9 is daarvoor geregeld, dat recht bestaat
op een aanvullende uitkering als de ten laste van een gemeente gebleven kosten
(die niet voor vergoeding in aanmerking komen als bedoeld in artikel 3) hoger
zijn dan 115% van de op grond van artikel 5 toegekende uitkering of meer bedragen
dan de som van het bedrag van de uitkering en het bedrag dat wordt verkregen
door een bedrag van f 15,– te vermenigvuldigen met het aantal inwoners
in een gemeente. Bij overschrijding van het budget dient de gemeente
dus een deel van de kosten zelf te dragen, namelijk dat deel van de overschrijding
dat binnen deze risico-begrenzing valt. Met het mede relateren van de begrenzing
van het eigen risico voor gemeenten aan het aantal inwoners in een gemeente
wordt rekening gehouden met de sociale structuur van gemeenten en de mogelijkheid
die de gemeenten hebben om aanvullende inkomsten te verwerven en wordt bereikt,
dat gemeenten met relatief veel Abw, IOAW en IOAZ gerechtigden worden beschermd
tegen al te grote budgettaire risico's. In het tweede lid is geregeld, dat
de hoogte van de aanvullende uitkering wordt afgeleid van het laagste eigenrisiconiveau.In het derde lid is geregeld, dat de percentages en het met het aantal
inwoners te vermenigvuldigen bedrag, zoals hiervoor genoemd, bij algemene
maatregel van bestuur kunnen worden verhoogd of verlaagd. Hiermee wordt gewaarborgd
dat als de noodzaak tot wijziging zich aandient, dit op een relatief snelle
wijze zal kunnen plaatsvinden.In het vierde lid is geregeld, dat het aantal inwoners per gemeente op
1 januari van het betreffende kalenderjaar wordt ontleend aan de statistiek
van het CBS «Bevolking der gemeenten in Nederland op 1 januari».
Hierbij wordt het telsysteem van het CBS gehanteerd, zoals ook gebruikelijk
is binnen de systematiek van gemeentefonds (artikel 2 regeling meet- en rekenregels
verdeelmaatstaven gemeentefonds).Artikel 10 Betaling uitkering, verhoging en aanvullende
uitkeringOp grond van dit artikel zullen regels worden gesteld omtrent de betaling
van de uitkering, alsmede omtrent de betaling van het bedrag waarmee de uitkering
op grond van artikel 6 wordt verhoogd en omtrent de betaling van de aanvullende
uitkering, bedoeld in artikel 9.Net als ten aanzien van de verlening van voorschotten op een vergoeding
als bedoeld in artikel 3 geldt, kan ten aanzien van de betaling worden geregeld,
dat deze wordt opgeschort totdat het verslag met betrekking tot een eerder
jaar dan het jaar waarop de uitkering betrekking heeft (en de op dat verslag
betrekking hebbende verklaring) is ontvangen.Artikel 11 VaststellingIn dit artikel is geregeld, dat de ten laste van de gemeente gebleven
kosten, bedoeld in de artikelen 3 en 5, de vergoeding, bedoeld in artikel
3, het terug te vorderen bedrag, bedoeld in artikel 8 en de aanvullende uitkering,
bedoeld in artikel 9, worden vastgesteld binnen een jaar na ont- vangst van
het verslag, bedoeld in de artikelen 130 van de Abw, 52 van de IOAW en 52
van de IOAZ, en de verklaring, bedoeld in de artikelen 130, vierde lid, van
de Abw, 52, vierde lid, van de IOAW en 52, vierde lid, van de IOAZ. Met het
verslag verantwoorden burgemeester en wethouders zich over de uitvoering van
de verschillende wetten aan de Minister van SZW. Dit verslag omvat mede een
opgave van de ten laste van de gemeente gebleven kosten van op grond van Abw
verstrekte bijstand, van op grond van de IOAW en IOAZ verstrekte uitkeringen
en van ten laste gebleven uitvoeringskosten, bedoeld in Hoofdstuk III van
deze wet. De verklaring is de verklaring van een accountant omtrent de juistheid
en volledigheid van in het verslag door burgemeester en wethouders verstrekte
gegevens. De vaststelling als hiervoor bedoeld, zal veelal plaatsvinden in
het tweede kalenderjaar volgend op het jaar waarin de uitgaven zijn gedaan,
aangezien het verslag (op grond van daartoe door de Minister van SZW te stellen
regels) uiterlijk 20 september van het jaar volgend op het jaar waarin de
uitgaven zijn gedaan zal moeten worden ingediend. Als ontvangstdatum geldt
de datum waarop alle voorschreven stukken, volledig en ondertekend, door het
ministerie zijn ontvangen. Voor een nadere toelichting op het hiervoor genoemde
verslag zij verwezen naar de toelichting op de wijzigingen van
de Abw, de IOAW en de IOAZ (zie onder Hoofdstuk IV Wijziging
andere wetten).In het tweede lid is geregeld, dat de ten laste van de gemeente gebleven
kosten ambtshalve worden vastgesteld indien het verslag niet binnen 18 maanden
na afloop van het kalenderjaar waarop het betrekking heeft door het Ministerie
van SZW is ontvangen of niet voorzien is van de verklaring. Uit een ambtshalve
vaststelling van de kosten vloeit voort dat ook de vergoeding ambtshalve wordt
vastgesteld, net als het van de uitkering terug te vorderen bedrag, bedoeld
in artikel 8. Bij ambtshalve vaststelling zal van een aanvullende uitkering
als bedoeld in artikel 9 geen sprake zijn.Artikel 12 Niet in aanmerking te nemen kostenOp grond van dit artikel worden de volgens opgave van burgemeester en
wethouders ten laste gebleven kosten van op grond van de Abw verstrekte bijstand
en op grond van de IOAW en IOAZ verstrekte uitkeringen, voor de toepassing
van deze wet buiten aanmerking gelaten indien zij onrechtmatig zijn. Dat wil
zeggen, indien het bijstand of uitkering betreft die is verleend in strijd
met de bij of krachtens respectievelijk de Abw, de IOAW en de IOAZ gestelde
regels. Verder worden kosten buiten aanmerking gelaten indien het bijstand
of uitkering betreft die niet of niet volledig overeenkomstig de bepalingen
van die wetten is of wordt teruggevorderd of – wat betreft verleende
bijstand – wordt verhaald. Tenslotte worden opgevoerde kosten buiten
aanmerking gelaten indien burgemeester en wethouders niet hebben voldaan aan
de bij of krachtens de artikelen 14 of 14a van de Abw, 20 of 20a
van de IOAW of 20 of 20a van de IOAZ gestelde regels. Genoemde artikelen
betreffen de verplichting om een maatregel op te leggen bij het niet nakomen
van bepaalde verplichtingen door belanghebbenden, respectievelijk de verplichting
tot het opleggen van een boete bij het niet nakomen van de inlichtingenverplichting
door belanghebbenden. Het bedrag van de buiten aanmerking te laten kosten
is gelijk aan het bedrag waarmee de kosten zouden zijn verlaagd indien burgemeester
en wethouders op een juiste wijze toepassing zouden hebben gegeven aan deze
artikelen.Voor de goede orde wordt hierbij nog het volgende opgemerkt. Voorzover
de kostenopgave van burgemeester en wethouders kosten betreffen die geen verband
houden het verstrekken van algemene bijstand, van bijstand ter voorziening
in de behoefte aan bedrijfskapitaal, van bijstand ter voorziening in met de
voorbereiding van een bedrijf of zelfstandig beroep samenhangende kosten,
noch met het verstrekken van uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ, worden
deze kosten bij de toepassing van deze wet vanzelfsprekend niet betrokken.Het kan zijn dat als gevolg van het niet nakomen van bepaalde verplichtingen
door burgemeester en wethouders, zoals de verplichting tot het voeren van
een ordentelijke administratie als bedoeld in de artikelen 117 van de Abw,
41 van de IOAW en 41 van de IOAZ en de verplichting tot het regelmatig onderzoeken
of door belanghebbenden aan de voorwaarden voor het recht op uitkering wordt
voldaan, de rechtmatigheid van de uitgaven niet of in onvoldoende mate kan
worden vastgesteld. In dat geval worden, op grond van het tweede lid van dit
artikel, de ten laste van de gemeente gebleven kosten die voor de toepassing
van deze wet buiten aanmerking worden gelaten, gesteld op een bij ministeriële
regeling te bepalen bedrag. Bij het opstellen van deze regeling zal aansluiting
worden gezocht bij de Regeling forfaitaire percentages, bedoeld in artikel
3, vierde lid, van het Besluit weigering rijksvergoeding Abw, IOAW en IOAZ.In het derde lid is geregeld, dat het eerste en tweede lid niet van toepassing
zijn voorzover naar het oordeel van de Minister van SZW de tekortkomingen
in de gemeentelijke uitvoering van bijzondere aard of geringe betekenis
zijn, net zo min als dat het geval is in de situatie waar de gemeente zich
naar het oordeel van de minister voldoende heeft ingespannen om geconstateerde
tekortkomingen op te heffen. Deze bepaling is gelijkluidend aan artikel 4,
eerste lid, van het Besluit weigering rijksvergoeding Abw, IOAW en IOAZ. Over
de wijze waarop en de omstandigheden waaronder de minister van deze bevoegdheid
gebruik zal maken, zullen beleidsregels worden geformuleerd die gepubliceerd
zullen worden in de Staatscourant. Bij het formuleren van deze beleidsregels
zal aansluiting worden gezocht bij het vastgestelde beleid voor de toepassing
van het hiervoor genoemde besluit.Het voor de toepassing van deze wet buiten aanmerking laten van door burgemeester
en wethouders opgevoerde kosten impliceert, dat voor deze kosten geen vergoeding
wordt gegeven als bedoeld in artikel 3 en dat deze kosten evenmin worden betrokken
bij de beoordeling van de vraag of recht bestaat op een aanvullende uitkering
als bedoeld in artikel 9. Ter verduidelijking wordt het voorgaande aan de
hand van een voorbeeld nader toegelicht.Stel de door burgemeester en wethouders opgegeven kosten bedragen 1200.
Aan voorschot op de vergoeding, bedoeld in artikel 3, is een bedrag toegekend
van 900. De uitkering, bedoeld in artikel 5, bedraagt voor dat jaar 250. Bij
de vaststelling als bedoeld in artikel 12 blijkt, dat 5% van de door burgemeester
en wethouders opgevoerde kosten buiten aanmerking moet worden gelaten, omdat
het bijstand betreft die is verstrekt aan personen die in detentie verblijven
en aan personen jonger dan 18 jaar. De voor de toepassing van deze wet in
aanmerking te nemen kosten worden derhalve vastgesteld op 1140. Hiervan wordt
(op grond van artikel 3) 75% vergoed, hetgeen resulteert in een bedrag van
855. Van het voorschot wordt een bedrag teruggevorderd (of verrekend) ter
grootte van 45, zijnde onverschuldigd betaald. Voor het restant van de (rechtmatige)
kosten (1140 – 855 = 285) was aan de gemeente een uitkering toegekend
ter grootte van 250. Het verschil tussen het restant van de aanmerking te
nemen kosten en de uitkering bedraagt dus 35. Het eigen risico van de gemeente
bedraagt 15% van 250 = 37,5. Er bestaat derhalve geen recht op een aanvullende
uitkering.Het voor de toepassing van deze wet op grond van artikel 12 buiten aanmerking
laten van door burgemeester en wethouders ten onrechte opgevoerde kosten kan
er verder toe leiden, dat de in artikel 5 bedoelde uitkering, op grond van
artikel 8, gedeeltelijk moet worden terug-gevorderd. In laatstgenoemd artikel
is geregeld, dat als bij de vaststelling van de ten laste van de gemeente
gebleven kosten (door de Minister van SZW met inachtneming van artikel 12)
blijkt, dat de ten laste van de gemeente gebleven kosten, bedoeld in artikel
5, eerste lid, minder bedragen dan het eerder door burgemeester en wethouders
op grond van artikel 7 vastgestelde bedrag en minder bedragen dan het bedrag
van de uitkering, van de uitkering een bedrag wordt teruggevorderd. De omvang
van het terug te vorderen bedrag is(a) gelijk
aan het verschil tussen het eerder door burgemeester en wethouders vastgestelde
bedrag en het met inachtneming van artikel 12 door de Minister van SZW vastgestelde
(restant)bedrag van de ten laste van de gemeente gebleven kosten; of (b) gelijk aan het verschil tussen het bedrag van de uitkering
en het met inachtneming van artikel 12 door de Minister van SZW vastgestelde
(restant)bedrag van de ten laste van de gemeente gebleven kosten. Het laatste
is het geval als het door burgemeester en wethouders op grond van artikel
7 vastgestelde bedrag gelijk is aan of hoger is dan het bedrag van de uitkering,
bedoeld in artikel 5. Het voorgaande wordt aan de hand van de volgende voorbeelden
nader toegelicht. Voorbeeld 1: De door burgemeester en wethouders
opgegeven kosten bedragen 1000. Bij de vaststelling als bedoeld in artikel
11 blijkt, dat van onrechtmatige uitgaven van de zijde van de gemeente geen
sprake is. Op grond van artikel 3 wordt 75% van de ten laste van de gemeente
gebleven kosten vergoed. Het restant van de ten laste van de gemeente gebleven
kosten bedraagt 250 waarvoor een uitkering was toegekend ter hoogte van 260.
Het overschot (10) hebben burgemeester en wethouders op grond van artikel
7 toegevoegd aan het scholings- en activeringsbudget Wiw.Voorbeeld 2: Ook hier bedragen de door burgemeester
en wethouders opgegeven kosten 1000 en de uitkering 260. Verder is een voorschot
op de vergoeding, bedoeld in artikel 3, verleend van 750. Van de uitkering
is op grond van artikel 7 reeds 10 toegevoegd aan het scholings- en activeringsbudget
Wiw. Bij de vaststelling als bedoeld in artikel 11 blijkt echter, dat 5% van
de door de gemeente opgegeven kosten onrechtmatig is of geen kosten van bijstand
zijn. De voor de toepassing van deze wet in aanmerking te nemen kosten worden
derhalve vastgesteld op 950. De vergoeding, bedoeld in artikel 3, bedraagt
aldus 712,5 (= 75% van 950). Van het voorschot op de vergoeding wordt derhalve
37,5 teruggevorderd. Het restant van de kosten bedraagt 237,5 (= 950 –
712,5). Het restant van de in aanmerking te nemen kosten (237,5) is dus lager
dan het bedrag van de uitkering (260) en lager dan het eerder door burgemeester
en wethouders vastgestelde bedrag als bedoeld in artikel 7 (250). Van de uitkering
wordt op grond van artikel 8, eerste en tweede lid, onder a, een bedrag teruggevorderd
ter grootte van 12,5.Voorbeeld 3: Wederom bedragen de door burgemeester
en wethouders opgegeven kosten 1000. De uitkering bedraagt 250 en het voorschot
op de vergoeding bedraagt 750. Van de uitkering zijn op grond van artikel
7 geen middelen toegevoegd aan het scholings-
en activeringsbudget Wiw. Ook hier blijkt bij de vaststelling als bedoeld
in artikel 11, dat 5% van de door burgemeester en wethouders opgegeven kosten
onrechtmatig is of geen kosten van bijstand zijn. De voor de toepassing van
deze wet in aanmerking te nemen kosten worden derhalve vastgesteld op 950.
De vergoeding, bedoeld in artikel 3, bedraagt wederom 712,5 (= 75% van 950).
Van het voorschot op de vergoeding wordt wederom 37,5 teruggevorderd. Het
restant van de kosten bedraagt ook hier 237,5 (=950 – 712,5). Het restant
van de in aanmerking te nemen kosten (237,5) is dus lager dan het eerder door
burgemeester en wethouders vastgestelde bedrag als bedoeld in artikel 7 (250).
Van de uitkering wordt op grond van artikel 8, eerste en tweede lid, onder
b, een bedrag teruggevorderd ter grootte van 12,5.Tenslotte is nog het volgende van belang. Het hiervoor genoemde Besluit
weigering rijksvergoeding Abw, IOAW en IOAZ komt bij de inwerkingtreding van
het onderhavige wetsvoorstel te vervallen. Hetgeen in dit besluit is geregeld,
wordt thans geregeld in het hiervoor besproken artikel 12 van het onderhavige
wetsvoorstel. Op één onderdeel wijkt artikel 12 af van het besluit.
Te weten, wat betreft de mogelijkheid tot verlaging van de voor vergoeding
in aanmerking komende kosten, als niet is voldaan aan de in de artikelen 111
en 118 van de Abw en de artikelen 34 en 42 van de IOAW en de IOAZ gestelde
regels. In de artikelen 111 van de Abw, 32 van de IOAW en 32 van de IOAW wordt
aan burgemeester en wethouders opgedragen te bevorderen dat belanghebbenden
gebruik maken van voorzieningen die bijdragen aan een zelfstandige bestaansvoorziening.
Verder is in deze artikelen geregeld, dat burgemeester en wethouders met de
Arbeidsvoorzieningsorganisatie, het Landelijk instituut sociale verzekeringen
en de uitvoeringsinstellingen werknemersverzekeringen samen werken om de inschakeling
van belanghebbenden in het arbeidsproces te bevorderen. In de artikelen 118
van de Abw, 42 van de IOAW en 42 van de IOAZ is geregeld, dat
het gemeentebestuur zorg draagt voor de totstandkoming van een plan en beleidsverslag
gericht onder meer op de bevordering van een rechtmatige en doelmatige uitvoering
van de wet.Er zijn een aantal redenen voor het niet opnemen van de mogelijkheid tot
verlaging van de voor vergoeding in aanmerking komende kosten als niet voldaan
is aan de hiervoor genoemde voorschriften. In de eerste plaats heeft artikel
12 uitsluitend betrekking op de rechtmatigheid van de uitgaven van gemeenten
(in de zin van: worden uitkeringen wel/niet in strijd met de wet verstrekt)
hetgeen op zijn eigen merites moet worden beoordeeld. Het bij deze beoordeling
betrekken van het door gemeenten niet naleven van voorschriften als hiervoor
bedoeld ligt daarbij niet in de rede. Het al dan niet aanwezig zijn van bijvoorbeeld
een plan of een beleidsverslag hoeft aan de rechtmatigheid van de uitgaven
immers niet toe of af te doen. Het kan heel goed zijn, dat een gemeente die
niet over een dergelijk plan of verslag beschikt, de wet op een juiste wijze
toepast, terwijl de uitvoering van de wet door een gemeente die wel over een
plan of een verslag beschikt gebreken vertoont. Hetzelfde geldt voor de naleving
van de voorschriften, bedoeld in de artikelen 111van de Abw, 32 van de IOAW
en 32 van de IOAW. Het al dan niet naleven hiervan heeft evenmin een rechtstreekse
relatie met de rechtmatigheid van verstrekte uitkeringen, zodat het korten
op de daarvoor beschikbaar gestelde middelen niet in de rede ligt.In de tweede plaats zal de gewijzigde financieringssystematiek (deels
vergoeding, deels budget) aanleiding zijn voor gemeenten om inspanningen die
op grond van de hiervoor genoemde artikelen van hun worden verlangd (zo nodig)
verder te vergroten. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet aldus in een incentive
die binnen de huidige financieringssystematiek (uitgaven worden – in
beginsel – volledig vergoed) ontbreekt. Het ontbreken van die incentive
was aanleiding om de mogelijkheid van het weigeren van rijksvergoeding, bij
het niet naleven van de verplichtingen voortvloeiend uit hiervoor genoemde
artikelen, in het Besluit weigering rijksvergoeding Abw, IOAW en IOAZ op te
nemen.Het voorgaande betekent niet, dat de Minister van SZW geen toezicht houdt
op de naleving van deze voorschriften. Een element van het toezicht door de
minister op de uitvoering van deze wetten is immers de beoordeling in hoeverre
bij de uitvoering het bereiken van de doelen van deze wetten wordt bevorderd.
Een adequate uitvoering van de voorschriften, bedoeld in de artikelen 111
en 118 van de Abw en 32 en 42 van de IOAW en de IOAZ, draagt hieraan bij en
wordt dan ook van groot belang geacht.Hoofdstuk III Tegemoetkoming in uitvoeringskostenIn het onderhavige hoofdstuk is geregeld, dat een aantal specifieke uitvoeringskosten
aan gemeenten worden vergoed. Het betreft hier een materie die thans geregeld
is in de bij of krachtens artikel 137 van de Abw en artikel 57, tweede lid,
van de IOAZ gestelde regels. De voorschriften omtrent de financiering van
deze kosten worden in een apart hoofdstuk geregeld omdat zij afwijken van
de hiervoor besproken financieringssystematiek voor de ten laste van de gemeenten
gebleven kosten van uitkeringen op grond van de Abw, IOAW en IOAZ. Voor laatstgenoemde
kosten geldt dat 75% hiervan voor vergoeding in aanmerking komt en dat het
restant moet worden gefinancierd uit een door de Minister van SZW aan gemeenten
toe te kennen budget. Voor de onderhavige uitvoeringskosten geldt dat zij
tot een bepaald niveau (veelal voor 90%) voor vergoeding door de Minister
van SZW in aanmerking komen en dat het restant van de kosten door gemeenten
zelf dient te worden gefinancierd.Artikel 13 Vergoeding uitvoeringskostenIn artikel 13 is geregeld, dat voor de in een kalenderjaar gemaakte –
specifieke – uitvoeringskosten (gedeeltelijk) een vergoeding wordt verleend.
Het betreft kosten verband houdende met de verlening van algemene bijstand,
bijstand ter voorziening in de behoefte aan bedrijfskapitaal en bijstand ter
voorziening in met de voorbereiding van een bedrijf of zelfstandig beroep
samenhangende kosten aan ondernemers in de binnenvaart door gemeenten als
bedoeld in artikel 63 van de Abw. De reden hiervoor is, dat deze gemeenten
bijstand verlenen aan mensen, die geen inwoner van hun gemeente zijn. Deze
gemeenten hebben daardoor hogere kosten dan het geval zou zijn indien zij
niet als centrumgemeente zouden zijn aangewezen en in relatieve zin hogere
kosten dan andere (niet centrum-)gemeenten. Het wordt dan ook billijk geacht
om voor deze extra kosten een vergoeding te verstrekken.Verder komen voor vergoeding in aanmerking, door gemeenten gemaakte kosten
in verband met aan derden opgedragen onderzoek naar de levensvatbaarheid van
bedrijven van zelfstandigen aan wie algemene bijstand en bijstand ter voorziening
in de behoefte aan bedrijfskapitaal als bedoeld in artikel 8 van de Abw wordt
verleend. Ook kosten verband houdende met aan derden opgedragen begeleiding
van zelfstandigen en personen die zich voorbereiden op de uitoefening van
een zelfstandig beroep of bedrijf komen voor vergoeding in aanmerking. Voor
deze vergoedingen (van 90% tot bij ministeriële regeling te bepalen bedragen)
is gekozen om gemeenten te stimuleren voor die werkzaamheden deskundige derden
in te schakelen. Hetzelfde geldt voor de vergoeding van kosten van bij de
toepassing van artikel 14, derde lid, van de IOAZ aan derden opgedragen onderzoek.
Door deze kosten te vergoeden, worden gemeenten gestimuleerd om bij de beoordeling
van aanvragen op grond van de IOAZ deskundige derden in te schakelen die na
moeten gaan of de inkomenssituatie van de aanvrager zodanig is en zal blijven
dat aan de voorwaarden van de IOAZ wordt voldaan.Artikel 14 Voorschot op de vergoedingNet als dat het geval is bij de verlening van een voorschot op vergoeding,
bedoeld in artikel 3, geldt ook hier dat de Minister van SZW hierover regels
stelt. Ook deze regels zullen betrekking hebben op de wijze waarop een voorschot
wordt aangevraagd en de hierbij over te leggen stukken betreffende de uitgaven
van gemeenten. Daarnaast zal de wijze van berekening van het voorschot worden
aangegeven, alsmede de data waarop de betalingen zullen plaatsvinden. Bij
deze regeling kan voorts worden geregeld, dat bij niet tijdige ontvangst van
een verslag (met daarin opgenomen: een opgave van de ten laste van de gemeente
gebleven kosten in enig kalenderjaar) de voorschotverlening wordt opgeschort.Artikel 15 Vaststelling vergoedingNet als dat het geval is voor de vaststelling van de vergoeding, bedoeld
in artikel 3, en de eventuele aanvullende uitkering, bedoeld in artikel 8,
worden de in artikel 13 bedoelde vergoedingen vastgesteld binnen een jaar
na ontvangst van het eerder genoemde verslag en de daarop betrekking hebbende
accountantsverklaring. Ook hier geldt de dat de kosten ambtshalve worden vastgesteld
bij niet tijdige indiening van het verslag en de verklaring.Artikel 16 Niet voor vergoeding in aanmerking komende
kostenIn dit artikel is geregeld, dat de kosten van onderzoek en begeleiding
niet voor vergoeding in aanmerking komen als de deskundige derde
aan wie het onderzoek of de begeleiding is opgedragen onder verantwoordelijkheid
van burgemeester en wethouders werkzaam is.Verder is geregeld, dat kosten niet voor vergoeding in aanmerking komen
voorzover zij hoger zijn dan de door de Minister van SZW vast te stellen maximaal
voor vergoeding in aanmerking komende kosten voor onderzoek of begeleiding.
Bij het opstellen van deze regeling zal aansluiting worden gezocht bij de
huidige Regeling uitvoerings- en onderzoeks-kosten zelfstandigen (Stcrt. 1996,
76)Hoofdstuk IV Wijziging andere wettenArtikelen 17, 18 en 19 Wijzigingen Abw, IOAW en IOAZDe wijziging in onderdeel A van artikel 17 is technisch van aard. Thans
is een definitie van ondernemers in de binnenvaart opgenomen in artikel 25
van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen. Het onderhavige wetsvoorstel
maakt het noodzakelijk – in verband met de mogelijkheid tot verwijzing –
deze definitie te verplaatsen naar artikel 63 van de Abw.De wijzigingen in onderdeel D van artikel 17 (Abw), onderdeel B van artikel
18 (IOAW) en onderdeel B van artikel 19 (IOAZ) betreffen het laten vervallen
van de hoofdstukken financiering in de hiervoor genoemde wetten, hetgeen in
het licht van de in het onderhavige wetsvoorstel geregelde materie voor zich
spreekt. De wijziging van artikel 66, zevende lid, van de Abw in artikel 17,
onderdeel B, betreffende de verwijzing naar artikel 134, eerste lid, onderdeel
a, spreekt evenzeer voor zich, aangezien laatstgenoemd artikel onderdeel uitmaakt
van het hoofdstuk financiering Abw. Van het hoofdstuk financiering Abw maakt
ook artikel 134a deel uit. Dit artikel – waarin geregeld is dat gemeenten
75% van de ontvangsten (boven een bepaald drempelbedrag) uit hoofde van terugvordering
en verhaal van bijstand niet hoeven af te dragen aan het Rijk – keert
niet terug in het onderhavige wetsvoorstel. Voor een nadere toelichting op
het laten vervallen van deze zogenoemde debiteurenincentiveregeling zij verwezen
het algemene deel van deze memorie.De wijzigingen in onderdeel C van artikel 17 en in de onderdelen A van
de artikelen 18 en 19 betreffende respectievelijk artikel 130 van de Abw,
artikel 52 van de IOAW en artikel 52 van IOAZ houden verband met het volgende.
In de genoemde artikelen van de Abw, IOAW en IOAZ is bepaald dat de minister
toezicht op de uitvoering van deze wetten houdt. De minister vormt zich bij
zijn toezichtuitoefening een oordeel over de wetsuitvoering door burgemeester
en wethouders. Deze oordeelsvorming dient onder meer om vast te stellen welke
kosten ten laste van de gemeente zijn gebleven (zie artikelen 11 en 12 van
het onderhavige wetsvoorstel).Het tweede lid van het gewijzigde artikel 130 Abw (en de overeenkomstige
wijzigingen van de IOAW en IOAZ) regelt dat burgemeester en wethouders jaarlijks
na afloop van een uitvoeringsjaar voor deze oordeelsvorming een verslag over
de uitvoering aan de Minister van SZW verstrekken. Het verslag wordt daarmee
de voornaamste informatiebron voor het rijkstoezicht om de uitvoering door
burgemeester en wethouders te beoordelen. Hiermee is uitwerking gegeven aan
het in de toelichting van de Abw genoemde single audit uitgangspunt. Kern
daarvan is dat het Rijk zich bij het toezicht op de uitvoering waar mogelijk
baseert op informatie van burgemeester en wethouders over de uitvoering. Vanaf 1998
is het verslag gefaseerd ingevoerd en geïmplementeerd. Naast het verslag
als bedoeld in het tweede lid van dit artikel, zal het rijkstoezicht nadere
of aanvullende informatie aan gemeenten blijven vragen. Dit betreft bijvoorbeeld
informatie over aspecten van uitvoering waarvoor het verslag niet tijdig is,
niet specifiek is op ingericht en/of het geen structurele informatievraag
betreft. Het tweede lid regelt daarom dat de minister nadere informatie of
andere inlichtingen kan vragen. Een bijzonder aspect daarbij is de noodzaak
om inzicht te krijgen in de uitvoering van niet (kwantitatief) genormeerde
uitvoeringstaken in de wet zoals poortwachtersfunctie, uitstroombevordering
en inkomensondersteuningsbeleid. Dit inzicht heeft betrekking op de bijdragen
die burgemeester en wethouders leveren om de doelen van de wet te bereiken
of bevorderen. In samenspraak met gemeenten zal worden bezien of het verslag
mogelijkheden biedt dit inzicht te verschaffen. Het verslag aan de Minister
van SZW kan door burgemeester en wethouders worden betrokken in hun verantwoording
aan de gemeenteraad over de uitvoering van de Abw c.a. Doel is om daarmee
de betrokkenheid van de raad bij de uitvoering van deze wetten te versterken.
Het verslag, bedoeld in deze wet, kan daarbij aanvullend zijn op het beleidsverslag
op grond van artikel 118 Abw c.a. De mogelijkheid tot integratie van het beleidsverslag
en het verslag voor het rijkstoezicht zal worden bezien.De Minister van SZW stelt nadere regels over de inhoud van het verslag,
de verklaring en het onderzoek dat resulteert in deze verklaring en over de
termijn van indiening hiervan. Uitgangspunt bij deze regels zal zijn, dat
de minister over voldoende informatie beschikt om zijn toezichthoudende taak
uit te kunnen voeren en daarbij niet meer vraagt dan strikt noodzakelijk.
Verder zal worden aangegeven welke onderdelen van het verslag onder het onderzoek
en verklaring van de accountant vallen. Hiertoe behoren minimaal de onderdelen
van het verslag die noodzakelijk zijn om de ten laste van gemeenten gebleven
kosten van uitkeringen op grond van de Abw, IOAW en IOAZ te kunnen bepalen.
De nadere regels zullen uiteraard aangeven welke onderdelen van het verslag
zullen worden betrokken bij de vaststelling van de hiervoor genoemde kosten.Artikel 20 Wijziging Invoeringswet herinrichting Algemene
bijstandswetIn onderdeel A van het onderhavige artikel wordt artikel 15 van de Invoeringswet
herinrichting Algemene bijstandswet op twee onderdelen gewijzigd. Het eerste
lid van dit artikel heeft betrekking op de vergoeding van kosten van bijstand
over tijdvakken gelegen voor de inwerkingtreding van de (nieuwe) Abw. Deze
kosten worden vergoed aan de hand van de daartoe strekkende bepalingen van
de (oude) ABW. Bij de invoering van de debiteuren incentive regeling –
waaraan hiervoor bij de toelichting op de artikelen 17, 18 en 19 is gerefereerd –
is aan dit artikel een zinsnede toegevoegd, op grond waarvan gemeenten ook
de ontvangsten uit hoofde van terugvordering en verhaal van op grond van de
(oude) ABW verstrekte bijstand konden behouden. Aangezien de debiteuren incentive
regeling komt te vervallen, dient ook het eerste lid van artikel 15 te worden
gewijzigd.De wijziging van het tweede lid van artikel 15 voorziet erin dat de bepalingen
van het hoofdstuk financiering van de Abw, zoals deze luidden voor de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel, van toepassing blijven op de financiering
van kosten van algemene bijstand verstrekt op grond van de Invoeringswet herinrichting
Algemene bijstandswet.Op grond van onderdeel B van artikel 20 komt artikel 16 van de Invoeringswet
herinrichting Algemene bijstandswet te vervallen. In dat artikel is geregeld,
dat het hoofdstuk financiering van de Abw van overeenkomstige toepassing is
op de kosten van toeslagen, bedoeld in artikel 33 van de Abw, voorzover die
toeslagen zijn verleend over een tijdvak gelegen binnen 5 jaar na de inwerkingtreding
van de Abw. Deze bepaling was opgenomen in afwachting van een structurele
regeling met betrekking tot de financiering van door gemeenten te verlenen
toeslagen. Aangezien het onderhavige wetsvoorstel hierin voorziet, is de noodzaak
tot handhaving van artikel 16 komen te vervallen.Artikel 21 Wijziging BeroepswetOp grond van dit artikel wordt onderdeel C van de bijlage bij de Beroepswet
aangepast. Deze aanpassing heeft niet alleen betrekking op het onderhavige
wetsvoorstel. Tevens wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt een technische
verbetering aan te brengen. Thans wordt in onderdeel C van de bijlage tweemaal
het onderdeel 24a genoemd. Het tweede onderdeel 24a heeft betrekking op de
Wet inkomensvoorziening kunstenaars, dat op grond van het onderhavige voorstel
wordt vernummerd tot 24b.Hoofdstuk V Overgangs- en slotbepalingenArtikel 22 Overgangsbepaling artikel 5Het onderhavige wetsvoorstel zal op 1 januari van enig kalenderjaar in
werking treden (beoogd is 2001). In dit artikel is geregeld dat voor het eerste
kalenderjaar waarop deze wet betrekking heeft, de uitkering voor de financiering
van uitkeringslasten die niet voor vergoeding in aanmerking komen, wordt vastgesteld
binnen vier weken na inwerkingtreding van deze wet. Zonder overgangsbepaling
zou voor het eerste jaar waarop deze wet betrekking heeft anders geen uitkering
als hiervoor genoemd kunnen worden vastgesteld. In artikel 5 is immers voorgeschreven
dat de uitkering ten minste drie maanden voorafgaande aan het kalenderjaar
waarop deze betrekking heeft wordt vastgesteld.Artikel 23 Overgangsbepaling AbwIn dit artikel is geregeld, dat de relevante bepalingen uit het hoofdstuk
financiering van de Abw (te weten: de artikelen 134, 136 en 137 en de daarop
gebaseerde regelgeving) van toepassing blijven op de vergoeding van voor de
inwerkingtreding van deze wet ten laste van de gemeente gebleven kosten van
bijstand. Voorts blijven deze bepalingen van toepassing op de vergoeding van
voor de inwerkingtreding van deze wet gemaakte kosten verband houdende met
de verlening van bijstand aan zelfstandigen, de begeleiding van zelfstandigen
en personen die zich voorbereiden op de uitoefening van een zelfstandig beroep
of bedrijf en van kosten verband houdende met de verlening van bijstand aan
ondernemers in de binnenvaart. Verder is geregeld dat gemeenten – overeenkomstig
artikel 134a van de Abw (debiteuren incentive regeling) – 75% van de
ontvangen inkomsten uit hoofde van terugvordering en verhaal van bijstand
niet hoeven af te dragen aan het Rijk, mits deze inkomsten zijn ontvangen
voor de inwerkingtreding van deze wet.Artikel 24 Overgangsbepaling IOAW en IOAZIn dit artikel is een overeenkomstige regeling getroffen als bedoeld in
artikel 23 voor de vergoeding van voor de inwerkingtreding van deze wet ten
laste van de gemeente gebleven kosten van uitkeringen op grond van de IOAW
en de IOAZ en voor de vergoeding van voor de inwerkingtreding van deze wet
gemaakte kosten verband houdende met aan derden opgedragen onderzoek omtrent
de juistheid en volledigheid van de gegevens die voor het vaststellen van
het (voort-)bestaan van het recht op een IOAZ-uitkering van belang zijn.Artikel 25 Overgangsbepaling Invoeringswet herinrichting
AbwOp grond van dit artikel blijft de debiteuren incentive regeling van toepassing
op de door de gemeente ontvangen bedragen uit hoofde van terugvordering en
verhaal van uitkeringen verleend op grond van de (oude) ABW,
mits deze inkomsten zijn ontvangen voor de inwerkingtreding van deze wet.
Voorts blijft op grond van dit artikel, de regeling betreffende de financiering
van toeslagen, bedoeld in artikel 33 van de Abw, van toepassing, op de voor
de inwerkingtreding van deze wet ten laste van de gemeente gebleven kosten
van toeslagen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,W. A. F. G. VermeendXNoot1Voor de goede orde zij aangegeven dat de mei-circulaire dan dus een dubbele
functie krijgt; een voorlopige aankondiging van de budgetten voor het volgende
begrotingsjaar en een toekennende beschikking van een budgetverhoging voor
het lopende begrotingsjaar.XNoot1Berekende Bijstand in Model; Lester-SEO en NEI; Leiden/Amsterdam/Rotterdam,
20 april 1998; bijlage van het Eindrapport Projectgroep Objectief Verdeelmodel.XNoot2Actualisatie berekende bijstand in model; SEO; Amsterdam, 29 april 1999. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27081-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl