Subsidiariteitstoets voorstel kaderbesluit van de Raad betreffende het recht op tolk- en vertaaldiensten in strafprocedures (COM(2009)338def); Brief van de Tijdelijke Gemengde commissie Subsidiariteitstoets
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2009-2010 B
 
 
 
 KST137545
 2009-2010
 B
 
 32 010
 Subsidiariteitstoets van het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad
betreffende het recht op tolk- en vertaaldiensten in strafprocedures (COM(2009)338def)
 
 
 
 
 Nr. 
 2 Herdruk
 BRIEF VAN DE TIJDELIJKE GEMENGDE COMMISSIE SUBSIDIARITEITSTOETS
 Aan:
 De voorzitter en leden van de commissie voor de JBZ-Raad van de Eerste
Kamer
 De voorzitter en leden van de vaste commissie voor Justitie van de Tweede
Kamer
 
 Den Haag, 18 augustus 2009
 
 Zoals u bekend toetst de Tijdelijke Gemengde Commissie Subsidiariteitstoets
samen met de betrokken vakcommissies voorstellen van de Europese Commissie
aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.
 
 Onlangs heeft de Europese Commissie bovengenoemd voorstel gepubliceerd. Dit voorstel is geselecteerd voor de parlementaire subsidiariteitstoets
(zie Kamerstuk 22 112, CB en nr. 771). In dat kader wordt u gevraagd
om een gemotiveerd advies vast te stellen over de vragen of voor onderhavig
voorstel voldoende rechtsgrondslag in het EU-Verdrag bestaat en of met het
voorstel is voldaan aan de vereisten van subsidiariteit en proportionaliteit
(artikel 5 EG-Verdrag). Het voorstel is tevens door de COSAC aangemerkt voor
parlementaire subsidiariteitstoetsing in Europees verband vóór
15 september 2009.
 
 In dit verband wil ik u er overigens op wijzen dat de TGCS kennis heeft
genomen van de besluitvorming in de Eerste Kamer dat de TGCS geen permanente
status wordt verleend als gemengde commissie van beide Kamers (Kamerstukken
I, 2008/09, 30 953, F en G). De uitvoering van dit besluit, te weten
de beëindiging van de deelname van Eerste Kamerleden aan de TGCS, zal
naar verwachting met ingang van het nieuwe parlementaire jaar plaatsvinden.
 
 Desondanks acht ik – gelet op de achtwekentermijn en het feit dat
de subsidiariteitstoets ook in COSAC-verband plaatsvindt – het opstarten
van de procedure in beide Kamers raadzaam. Deze brief dient u in dit licht
te bezien. Gelet op de scherpe deadline voor toetsing in COSAC-verband en
de duur van het zomerreces in beide Kamers stel ik bovendien voor dat beide Kamers (i.c. Kamercommissies) zo mogelijk in onderling overleg,
zonder verdere tussenkomst van de TGCS, de onderhavige procedure afronden.
 
 Ik vertrouw erop u voldoende te hebben geïnformeerd.
 
 De Voorzitter van de Tijdelijke Gemengde Commissie Subsidiariteitstoets,
 Jan Jacob van Dijk
 
 VERZOEK TOT HET OPSTELLEN VAN EEN ADVIES INZAKE COM(2009)
338
 Toetsing aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit van
het voorstel voor een Kaderbesluit van de Raad betreffende het recht op tolk-
en vertaaldiensten in strafprocedures
 Adviesaanvraag
 De Tijdelijke Gemengde Commissie Subsidiariteitstoets verzoekt uw commissie
om een gemotiveerd advies op te stellen over de vragen of voor onderhavig
voorstel voor een kaderbesluit voldoende rechtsgrondslag in het EU-Verdrag
bestaat en of met het voorstel is voldaan aan de vereisten van subsidiariteit
en proportionaliteit.
 Behandeltraject op Europees niveau
 Onderhavig voorstel is op 8 juli 2009 door de Commissie aangenomen
en toegezonden aan de Raad en het Europees Parlement. Het voorstel staat voor
een eerste bespreking op de voorlopige agenda voor de JBZ-Raad van 23 oktober
2009 te Luxemburg. Nu het gaat om een voorstel voor een kaderbesluit, is artikel
34 lid 2 sub b EU-Verdrag van toepassing. De Raad besluit op grond van dit
artikel met eenparigheid van stemmen en op grond van artikel 39 lid 1 EU-Verdrag
heeft het Europees Parlement slechts adviesrecht.
 Samenvatting voorstel
 Het onderhavige voorstel betreft het eerste voorstel in een reeks maatregelen
ter vervanging van een eerder voorstel voor een kaderbesluit uit 2004. Dit
eerdere voorstel had niet alleen betrekking op
de diensten van tolken en vertalers, maar zag tevens op het recht op rechtsbijstand,
het recht op een «Letter of Rights», het recht op bijzondere aandacht
voor kwetsbare verdachten, het recht op communicatie met de consulaire autoriteiten
en het recht om familieleden van een inhechtenisneming in kennis te stellen.
De Raad kon na drie jaar discussie over dit voorstel uiteindelijk niet tot
overeenstemming komen. De hele gang van zaken heeft de Commissie tot het inzicht
gebracht dat het bij het tot stand brengen van een pakket procedurele waarborgen
in strafprocedures beter is volgens een«stap-voor-stap» principe
te werken. De eerste en – naar het oordeel van de Europese Commissie –
minst controversiële stap die gezet wordt, is het waarborgen van het
recht op tolk- en vertaaldiensten voor verdachten. Ter waarborging van dat
recht dient het onderhavige voorstel.
 Het recht op tolk- en vertaaldiensten, opdat de verdachte begrijpt wat
hem ten laste wordt gelegd en wat het verloop van de procedure is, vloeit
reeds voort uit de artikelen 5 en 6 van het EVRM en de daarop gebaseerde rechtspraak
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Het nu voorgestelde kaderbesluit
bouwt hierop voort. Achtergrond van het besluit is de wens het beginsel van
wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen tot hoeksteen van
de justitiële samenwerking binnen de Europese Unie te maken. Daarvoor
dienen bepaalde parameters te bestaan, waaronder bepaalde procedurele waarborgen
in strafprocedures, waarvan het recht op tolk- en vertaaldiensten zoals gezegd
de eerste is. Dit recht gaat niet alleen gelden in strafprocedures, maar ook
in procedures voor de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel
(EAB).
 De in het kaderbesluit neergelegde rechten gelden voor alle personen die
worden verdacht van een strafbaar feit, vanaf het moment dat zij van de verdenking
in kennis worden gesteld (bijv. door arrestatie) tot aan de beëindiging
van de procedure. De in het kaderbesluit gebruikte term«verdachte»
is autonoom en staat los van het nationaalrechtelijke begrip «verdachte».
Verdachten die de taal van de procedure niet spreken hebben recht op bijstand
door een tolk tijdens de onderzoeks- en de gerechtelijke fase van de procedure.
Daaronder vallen onder meer politieverhoren en gerechtszittingen, maar ook
contacten tussen de verdachte en zijn advocaat, althans indien deze laatste
de taal van de verdachte niet machtig is. De lidstaten dienen te voorzien
in een procedure om vast te stellen of de verdachte de taal van de procedure
spreekt. Ook personen met gehoor- of spraakstoornissen hebben recht op bijstand
door een tolk.
 De verdachte heeft recht op vertaling van alle noodzakelijke procesdocumenten,
zoals de tenlastelegging, het belangrijkste bewijsmateriaal, getuigenverklaringen,
het (Europese) aanhoudingsbevel en uiteraard de uitspraak of uitspraken van
de rechter. Alle kosten van de tolk- en vertaaldiensten komen voor rekening
van de lidstaten, iets wat voor wat betreft de bijstand door een tolk overigens
ook reeds uit artikel 6 EVRM en de rechtspraak van het Europese Hof voor de
Rechten van de Mens voortvloeit. De lidstaten hebben de plicht de kwaliteit
van de tolk- en vertaaldiensten te waarborgen. Het kaderbesluit bevat slechts
minimumnormen en het staat de lidstaten dan ook vrij om verdachten meer bescherming
te bieden. De lidstaten krijgen 2 jaar de tijd
om aan hun uit het kaderbesluit voortvloeiende verplichtingen te voldoen.
 Rechtsgrondslag
 De Commissie wijst artikel 31 lid 1 sub c van het EU-Verdrag aan als grondslag
voor het onderhavige voorstel. Dit artikel luidt als volgt:
 1. Gezamenlijk optreden inzake justitiële samenwerking
in strafzaken omvat: (...)
 c. het waarborgen van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende
voorschriften, voorzover nodig ter verbetering van die samenwerking;
 Argumenten Europese Commissie ter zake van subsidiariteit
 De Commissie merkt ten aanzien van de subsidiariteit van het voorstel
op dat de doelstelling van het voorstel niet voldoende door de lidstaten alleen
kan worden bereikt, aangezien het voorstel tot doel heeft vertrouwen tussen
hen onderling te bevorderen en het bijgevolg belangrijk is om een gemeenschappelijke
minimumnorm af te spreken die van toepassing is in de gehele Europese Unie.
Het voorstel zal volgens de Commissie de materiële procedureregels van
de lidstaten in verband met tolk- en vertaaldiensten in strafprocedures nader
tot elkaar brengen teneinde wederzijds vertrouwen te doen ontstaan. Het voorstel
is in de optiek van de Commissie derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel.
 Argumenten Europese Commissie ter zake van proportionaliteit
 In de toelichting stelt de Commissie slechts dat het voorstel in overeenstemming
is met het evenredigheidsbeginsel: het is beperkt tot het minimum dat vereist
is om de vastgestelde doelstelling op Europees niveau te bereiken, en gaat
niet verder dan wat daartoe nodig is. Een verdergaande motivering ontbreekt.
 Standpunt Nederlandse regering
 Een BNC-fiche over het onderhavige voorstel is nog niet beschikbaar. In
de kabinetsappreciatie d.d. 10 december 2008 van het Wetgevings- en werkprogramma
2009 van de Europese Commissie heeft de Nederlandse
regering over de voorgenomen initiatieven van de Europese Commissie op dit
terrein het volgende voorlopige standpunt geformuleerd:
 
 «De Commissie zal met een nieuw voorstel komen voor een kaderbesluit
procedurele rechten als vervolg op het eerdere initiatief van de lidstaten,
waarover tot nog toe geen overeenstemming kon worden bereikt in de Raad. Het
kaderbesluit zal mogelijk betrekking hebben op een aantal minimumrechten voor
de verdachte, zoals het recht op rechtsbijstand, het recht op door de overheid
gefinancierde rechtsbijstand, het recht op kosteloze vertolking en vertaling,
specifieke rechten voor kwetsbare verdachten die bijzondere aandacht behoeven,
het recht van de verdachte op informatieverschaffing aan derden omtrent diens
vrijheidsbeneming. Deze rechten zijn grotendeels ook in het Europees Verdrag
voor de Rechten van de Mens (EVRM) verankerd. Een zekere (minimum)harmonisatie
van het strafprocesrecht kan het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten
versterken, dat nodig is voor een effectieve samenwerking. Nederland kan dit
nieuwe initiatief van de Commissie voor een kaderbesluit betreffende procedurele
rechten voor de verdachte ondersteunen.»
 
 Blijkens het bovenstaande ging het kabinet er nog vanuit dat de Commissie,
net als in 2004, met een pakket aan maatregelen zou komen. Zoals gezegd is
echter gekozen voor een stap-voor-stap benadering.
 
 
 
  In verband met het toevoegen van twee woorden.
 
 
 Gedrukt als kamerstuk 32 010, A en nr. 1.
 
 
 COM(2004)328. Zie ook dossier 3.4.8 op www.europapoort.nl
 
 
 Dat wil zeggen: 24 maanden na bekendmaking van het kaderbesluit in het
Publicatieblad.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 22 112, nr. 750.