Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2000; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-VI, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-VI nr. 6

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12, 3 en 456789101112131415161718192021222324 (zie ook 25, 29 en 167)25 (zie ook 24, 29, en 167)262728, 135 en 162Afwijking raming en realisatie uitbreiding verwerkingscapaciteitCapaciteitsuitbreidingen versus afhandelingstijden en
zittingstekort29 (zie ook 24, 25 en 167)303132333435363738394041424344454647484950515253545556 en 17157585960, 124 en 14761626364FigurenFiguur 1 Aantal verdachten per 1000 jongeren naar geboorteland,
1996Figuur 2: Etnische afkomst jongeren in justitiële
jeugdinrichtingen (opvang), 1995–1998Figuur 3: Etnische afkomst jongeren in justitiële
jeugdinrichtingen (behandel), 1995–1998656667686970717273 en 747576Tabel: ontwikkeling van de geregistreerde criminaliteit:
1994–1998 (aantallen pv's *1000) 77787980tabel 81828384 en 868587888990 en 91 (zie ook 175)9293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123Toelichting per onderwerp:Uitbreiding capaciteitVerbetering afstemming lokaal beleid met justitie en politieketenVerbetering informatievoorziening ten behoeve van beleidsvorming
en -verantwoordingKeteneffecten van het Grote Stedenbeleid.125126127128129130131132133134136137138139140141142143144145146148149150151152153154155156157158159160161163164165166167 (zie ook 24, 25 en 29)168169170172173174175 (zie ook 90 en 91)176 en 177178179180181182183184185186187188189190191192
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 199 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2000nr. 6VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 27 oktober 1999De vaste commissie voor Justitie1 belast met
het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de volgende vragen
aan de regering ter beantwoording voorgelegd. Van deze vragen en antwoorden
van de regering brengt de commissie als volgt verslag uit.De voorzittter van de commissie,Van HeemstDe griffier van de commissie,Pe 1Kunt u aangegeven wat concreet wordt bedoeld met de
post «justitiebrede problematiek» in diverse begrotingsartikelen,
en welk bedrag is hier in totaal justitiebreed mee gemoeid? (algemeen).Naast uitgaven die gerelateerd zijn aan een specifiek beleidsterrein binnen
Justitie bestaan ook Justitiebrede uitgaven waarmee activiteiten die ten dienste
staan voor het gehele departement worden afgedekt. Voor een aantal van dergelijke
noodzakelijke uitgaven in 2000 en volgende jaren, zoals huisvesting, aantrekken
visietrainees en investeringen in intranet, bestond aanvankelijk nog geen
financiële dekking. Om de financiële dekking te realiseren is de
zogenaamde justitiebrede problematiek omgeslagen over alle onderdelen binnen
Justitie. Het totaal bedrag van deze post bedraagt f 3,5 mln. structureel.2, 3 en 4Kan een overzicht worden gegeven van die gemeentebesturen
in Nederland die een nul-optie hanteren in het coffeeshop-beleid? (algemeen).Kan een actueel overzicht worden gegeven van het aantal
legale coffeeshops in Nederland? (algemeen).Is er een inschatting te geven van het aantal illegale
verkooppunten van softdrugs in Nederland? (algemeen).De laatst bekende gevens met betrekking tot het aantal coffeeshops dateren
uit 1997. Uit het onderzoek «Cannabis in Nederland, inventarisatie van
verkooppunten», (Intraval 1997) blijkt dat er op dat moment ongeveer
1179 coffeeshops in ons land waren. Dat hield in een reductie met 15% in de
voorafgaande de periode van 2 jaar.Recent onderzoek wijst uit dat na deze reductie in de periode '95–'97
er in de 15 onderzochte gemeenten nu een stabilisatie is. Ook is gebleken
dat er een lichte stijging is van andere – illegale – verkooppunten,
waarbij moet worden gedacht aan huisdealers, straathandelaren, drugskoeriers.
Er is echter geen substantiële toename geconstateerd van handel in softdrugs
rond scholen. (Softdrugs: beleid en illegaliteit; Ontwikkelingen in gemeentelijk
softdrugsbeleid en soorten en aantallen verkooppunten, Intraval, 1998.)Er wordt binnenkort onderzoek in gang gezet waarmee het beeld van het
coffeeshopbeleid zal worden geactualiseerd. In het voorjaar van 2000 zal in
het kader van de toegezegde notitie over de «achterdeur problematiek»
de toepassing van het 500 gramscriterium worden geëvalueerd. Daarbij
zal tevens het actuele aantal coffeeshops in beeld worden gebracht.Dit onderzoek moet ook licht werpen op de vraag welke gemeenten op dat
moment een nul-optie voeren in het coffeeshopbeleid. Uit – door gemeenten
aangeleverde – gegevens waarover het Steun- en informatiepunt drugs
& veiligheid beschikt, blijkt dat circa 90% van de gemeenten een coffeeshopbeleid
heeft vastgesteld en dat met name in kleine gemeenten met minder dan 20 000
inwoners dit veelal een nul-beleid is. Niet duidelijk is echter of alle beleidswijzigingen
aan het SIDV worden gemeld. De beschikbare gegevens zijn niet meer helemaal
actueel en ook niet volledig.Het in de Voortgangsrapportage Drugbeleid 1997–1999 aangekondigde,
brede onderzoek, dat in de loop van 2000 zal worden verricht, moet het totale
beeld rond van het coffeeshopbeleid actualiseren en completeren, inclusief
de verplaatsingseffecten. 5Bezit Justitie bij het formuleren en handhaven van
grenzen een medeverantwoordelijkheid voor de wetgeving van andere departementen?
Hoe wordt die verantwoordelijkheid vormgegeven? (blz. 4)De minister van Justitie heeft een algemene verantwoordelijkheid voor
de kwaliteit van de wetgeving van alle departementen. Die verantwoordelijkheid
wordt vormgegeven door de activiteiten van het wetgevingskwaliteitsbeleid.
Door deze activiteiten wil Justitie de kwaliteit van de wetgeving in het algemeen
bevorderen. Zij omvatten de toetsing van ontwerpwetgeving aan de hand van
rechtstatelijke en juridisch-technische criteria, de doorlichting van bestaande
wetgevingscomplexen, thans door middel van het programma Marktwerking, deregulering
en wetgevingskwaliteit, de ontwikkeling van instrumenten en de zorg voor de
visitatie van de wetgevingsfunctie van de departementen. Deze activiteiten
laten de verantwoordelijkheid van alle ministers voor de individuele wet-
en regelgeving van hun eigen departementen onverlet. Door de activiteiten
van het wetgevingskwaliteitsbeleid wil Justitie de vakdepartementen tevens
in staat stellen hun verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van hun eigen
wetgeving beter waar te maken.6Naar welke studies wordt verwezen als wordt gesteld
dat de mate waarin vrijheidsrechten worden gewaarborgd van grote invloed is
op het welvaartsniveau (output per werker) als de welvaarstontwikkeling (economische
groei)? (blz. 5)Deze studies zijn R.E. Hall en C.I. Jones, 1999, Why do some countries
produce so much more output per worker than others?, Quarterly Journal of
Economics, 83–116.R. La Porta, F. Lopez-de-Silanes, A. Shleifer en R.W. Vishny, 1998, Law
and finance, Journal of Political Economy 106, 1113–1155.World Bank, 1997, The state in a changing world; World Development Report
1997 (Oxford).7Welke steun kan Justitie bieden aan hen die zich mede
verantwoordelijk voelen? (blz. 6)In algemene zin steunt justitie burgers die zich mede verantwoordelijk
voelen (voor de samenleving) en zich daar naar gedragen door een rechtsorde
te scheppen en in stand te houden waardoor zij in een sfeer van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid kunnen leven en hun activiteiten ontplooien.
Justitie doet dat door een juridische infrastructuur te bieden waarbinnen
conflicten kunnen worden opgelost, door via wet- en regelgeving kwetsbare
belangen (zo goed als mogelijk) te beschermen en door het (straf)recht toe
te passen daar waar grove inbreuken op de rechtsorde worden gemaakt. Zeer
concreet steunt Justitie burgers die hun verantwoordelijkheid (willen) nemen
door waar mogelijk aanwezig en toegankelijk te zijn (Justitie in de buurt),
door in nauw kontakt met de gemeenschap initiatieven te nemen (bv. cie. Marokkaanse
jeugd) of waar mogelijk initiatieven uit de gemeenschap te ondersteunen (bv.
netwerk Marokkanen voor Ontwikkeling en Verandering; zie ook mijn antwoord
op vraag 75).8Kan de regering een integraal overzicht, inclusief
de geconstateerde gebreken en de door de regering voorgenomen beleidsvoornemens
tot reparatie, geven van alle vitale onderdelen waarvoor geldt dat er ingrijpend groot onderhoud van de justitiële praktijk noodzakelijk
is? (blz. 6)Op dit moment vinden op vier terreinen activiteiten plaats waarvoor ik
de metafoor van «groot onderhoud» heb gebruikt. Het gaat daarbij
om:• de rechterlijke macht, waar sprake is van een moderniseringsoperatie
als uiteengezet in de Contourennota (TK 1998/99, 26 352, nr. 2);• de toelating van vreemdelingen (in het bijzonder asielzoekers),
waar door middel van de nieuwe Vreemdelingenwet naar een grondige aanpassing
aan de eisen der tijd wordt gestreefd;• de straf- en bestuursrechtelijke handhaving, waar gewezen kan worden
op de verbetering van de afstemming in de strafrechtsketen, de herziening
van het strafprocesrecht en de activiteiten in het kader van het kabinetsstandpunt
«Handhaven op niveau»;• kwaliteit van wetgeving, waarbij ik vooral denk aan de nota «Wetgeving
voor de elektronische snelweg» en het programma Marktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteitsbeleid.Voor de geconstateerde tekortkomingen en door de regering voorgenomen
beleidsvoornemens tot reparatie verwijs ik naar de betreffende stukken.Voorts wil ik nog aanstippen dat op het terrein van de sanctietoepassing
momenteel gewerkt wordt aan een notitie over de samenhang in het sanctiestelsel
en aan een regeringsstandpunt ten aanzien van het IBO-onderzoek naar de TBS.
Wellicht dat hieruit blijkt dat ook op deze terreinen ingrijpend «onderhoud»
nodig is.Het is inherent aan een levende rechtsstaat dat geen integraal onderhoudsplan
bestaat: Justitie reageert op geconstateerde tekortkomingen. Uiteraard tracht
Justitie wel vooruit te kijken, maar dat gaat niet zo ver dat «preventief
onderhoud» wordt gepland zonder dat er tekens zijn dat aan aanpassing
van de juridisch infrastructuur in de maatschappij daadwerkelijk behoefte
is.9Wanneer treedt de pilot in Rotterdam in werking die
het bedrijven mogelijk moet maken om op vrijwillige basis van Justitie een
verklaring omtrent de integriteit te verkrijgen? (blz. 6)De inhoudelijke en juridische kaders van het pilotproject worden momenteel
ontwikkeld. Over enkele maanden zal met de opzet van de pilot gesteunt worden,
waardoor deze kaders verder kunnen worden uitgekristalliseerd. In 2000 zal
de pilot zelf van start gaan.10Waarom zal de norm waarschijnlijk het best via wetgeving
bijgesteld kunnen worden indien de rechter meer vragen krijgt voorgelegd dan
hij aankan? (blz. 7)Als de rechter meer vragen krijgt dan hij aankan kan dit een aantal oorzaken
hebben. De onderliggende norm kan onduidelijk zijn, of strijden met andere
normen, de onderliggende norm heeft weinig draagvlak in de samenleving, of
de door de norm beschermde belangen zijn dermate vitaal, dat elke onwelgevallige
beslissing via de rechter wordt aangevallen. In de eerste twee gevallen is
het duidelijk, dat de wetgever de desbetreffende regels zal moeten heroverwegen.
Regelgeving moet consistent en transparant zijn en rechtszekerheid en rechtsgelijkheid
genereren. Ook in het laatstgenoemde geval heeft de wetgever een taak: er
moet maximale duidelijkheid worden geboden over wat de belanghebbende kan
verwachten en er moet bij het nemen van een beslissing de zekerheid bestaan
dat alle belangen maximaal zorgvuldig worden gewogen. 11Wordt met de zin: «... niet alleen in de zin
dat meer vragen aan de rechter worden voorgelegd dan hij aankan (in dat geval
zal de norm waarschijnlijk het best via wetgeving bijgesteld kunnen worden
...» bedoeld dat de capaciteit van de rechtelijke macht bepalend is
voor het al dan niet bijstellen van rechtsnormen? (blz. 7)Neen. Bedoeld is, dat, als de rechter veel kwesties te behandelen krijgt
betreffende de uitvoering of uitleg van bepaalde regelingen, dit een indicatie
kan zijn, dat de onderliggende regelgeving geschillen genereert. Dit kan diverse
oorzaken hebben die kunnen leiden tot heroverweging van de desbetreffende
regelgeving. Zie verder het antwoord op vraag 10.12Welke rol speelt de rechtszekerheid bij het aangeven
van een oplossingsrichting bij vragen van fundamentele aard? (blz. 7)De rechtszekerheid is bij het beantwoorden van deze vragen van niet minder
gewicht dan andere fundamentele uitgangspunten van het rechtsstelsel, zoals
proportionaliteit en handhaafbaarheid.13Wat is exact de samenstelling van de groep illegale
vreemdelingen? Hoe groot is het percentage afgewezen asielzoekers? (blz. 8)De exacte samenstelling van de in Nederland verblijvende groep illegale
vreemdelingen is niet bekend. In het algemeen kan gesteld worden dat deze
groep bestaat uit personen die illegaal Nederland zijn ingereisd en hier verblijven
zonder daarvan mededeling te doen aan de vreemdelingendienst, alsmede uit
personen die nadat zij een onherroepelijke, afwijzende beslissing op hun verzoek
om toelating hebben ontvangen, besluiten geen gehoor te geven aan hun verplichting
Nederland weer te verlaten. De regering beschikt niet over cijfers over het
aantal vreemdelingen dat na de afwijzing van hun verzoek om toelating als
vluchteling in de illegaliteit verdwijnt. In het met Uw Kamer gevoerde debat
naar aanleiding van de terugkeernotitie is aangegeven dat uit werkcontacten
van de Immigratie- en Naturalisatiedienst met de vreemdelingendiensten niet
naar voren is gekomen dat zich onder aangehouden illegalen substantiële
aantallen uitgeprocedeerde asielzoekers bevinden.14Hoe staat het met de toegezegde initiatieven om kinderpornografie
op Internet tegen te gaan? Is zelfregulering alleen voldoende? Werken alle
internet-providers mee om ongewenste, strafbare afbeeldingen tegen te gaan?
Is er voldoende controle mogelijk gemaakt door versterking van Internet-politie
cq Justitie. Hoe functioneert het centrale meldpunt bij de CRI? (blz. 8
jo. 38)De aanpak gericht op het aanbrengen van verbeteringen in de zedenzorg
is inmiddels van start gegaan. In het kader van deze aanpak worden onder andere
initiatieven ontwikkeld gericht op de bestrijding van kinderpornografie op
internet. Ik zal hierop bij de beantwoording van vraag 81 nader ingaan.Zelfregulering is niet voldoende. Strafrechtelijke vervolging is noodzakelijk
als sluitstuk op de te nemen maatregelen. Deze strafrechtelijk vervolging
richt zich in eerste instantie op degene die het materiaal op het net heeft
geplaatst, in het bezit heeft of verspreidt. Vervolging van de Internet Service
Providers (ISP) is mogelijk na het van kracht worden van de Wet Computercriminaliteit
II. Als het kinderpornografie betreft lijken de ISP's over het algemeen bereid
te zijn tot het verlenen van medewerking aan politie en Justitie. Dat bleek
uit overleg met de Nederlandse vereniging van Internetproviders (NLIP).Begin oktober van dit jaar is een eerste start gemaakt met de opzet van
een Internet-politie op beperkte schaal. De voorbereidingen voor de vorming
van Internetpolitie zijn in volle gang. Dat zal leiden tot een over enkele
maanden op Internet opererend politieteam.Er is geen centraal meldpunt kinderpornografie bij de CRI. Er is wel een
afdeling binnen de CRI die zich met kinderpornografie bezighoudt. De rechercheurs
bij deze afdeling hebben zeer intensief contact met de landelijke stichting
Meldpunt voor kinderpornografie te Amsterdam.Alle gemelde zaken worden in onderling overleg besproken en beoordeeld
op strafwaardigheid.15Onder welke voorwaarden blijkt zelfregulering in de
praktijk een effectief middel? Welke voordelen blijkt het middel in de praktijk
te bezitten? (blz. 8)Harde voorwaarden voor de effectiviteit van zelfregulering zijn niet voorhanden.
Wel zijn indicaties te geven die kunnen helpen bij het maken van de keuze
tussen zelfregulering of overheidsregulering. Enkele van die indicaties zijn:– De verhouding tussen betrokken partijen Is er duidelijk een sterkere en zwakkere partij in het geding, of is
sprake van een conflictsituatie, dan ligt overheidsregulering meer voor de
hand vanwege de beschermingsfunctie van wetgeving, het reguleren van machtsverhoudingen.– De belangen van betrokken partijen Met het oog op draagvlak en nalevingsbereidheid en in het verlengde
daarvan, de mogelijkheden voor handhaving, zijn enigszins parallelle belangen
gewenst.– Bij de overweging of zelfregulering in aanmerking komt spelen
juridische randvoorwaarden ook een rol. Daarbij valt te denken aan de eisen
die het EG-recht stelt, de ruimte die de wetgeving op het desbetreffende terrein
laat, de mededingingswetgeving enz.De voordelen van zelfregulering liggen met name in geringere lasten voor
overheid en burger. De verantwoordelijkheden zijn evenredig verdeeld; draagvlak
bevordert spontane naleving, en handhaven is eenvoudiger.16Kan een overzicht worden verschaft van alle uitspraken
van rechters waarin naar de mening van de regering de grenzen die worden getrokken
door wet en het verbod van kennelijke onredelijkheid, worden overschreden?
(blz. 9)Neen. Het opstellen van een dergelijk overzicht vergt een uitvoerig jurisprudentie-onderzoek,
waarmee in verhouding tot de informatieve waarde van het overzicht onevenredige
kosten en inspanningen zouden zijn gemoeid.17Speelt de noodzakelijkheid ook een rol bij de afweging
tussen het maatschappelijk belang en fundamentele rechten? Welke rol speelt
dit beginsel naast dat van de proportionaliteit? (p. 10)Het is juist dat de noodzakelijkheid naast de proportionaliteit ook een
rol speelt bij de genoemde afweging. Dat komt tot uitdrukking bij de vraag
of en op welke wijze bij formele wet inbreuk kan worden gemaakt
op fundamentele rechten. Zo wordt in de artikelen 8 tot en met 11 van het
EVRM telkens aangegeven welke belangen een inbreuk op de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer, de vrijheid van meningsuiting, van godsdienst en
van vereniging en vergadering kunnen rechtvaardigen.18Hoe reageert de politie/OM op meldingen op Internet,
waar iemand het strafrechtelijk verleden van een ander bekand maakt? Is de
indruk juist dat ondanks de passage dat de samenleving niet het recht heeft
om het strafrechtelijke verleden van een buurtbewoner te kennen, er praktisch
en juridisch onvoldoende mogelijkheden zijn om hiertegen op te treden (blz. 10)Per geval wordt bezien door het OM of opgetreden moet worden in het geval
het strafrechtelijk verleden van iemand bekend wordt gemaakt (bijv. via een
melding op Internet). Juridisch-technisch zijn daar mogelijkheden voor in
de sfeer van eenvoudige belediging, smaad, laster of opruiing.Daarbij speelt ook het volgende een rol. Als zodanig vormt het bekendmaken
van het strafrechtelijke verleden van een medeburger geen strafbaar feit.
Vonniswijzing is immers altijd openbaar. De medeburger kan hier wel tegen
optreden, bijvoorbeeld door middel van een kort geding als hij meent onevenredig
in zijn belang te zijn geschaad. De overheid kan hier in principe optreden
in het geval de bekendmaking gebeurt door een ambtenaar die hierbij gebruik
maakt van hem ter beschikking staande vertrouwelijke informatie.Indien het om openbare informatie gaat, ligt optreden van de overheid
moeilijker. Los van de hierboven genoemde juridisch-technische mogelijkheden
doet zich ook de vraag voor of vervolging altijd opportuun is. Het OM beziet
thans of tot een meer algemene afweging gekomen kan worden of er op welke
wijze in dit soort situaties opgetreden moet worden.19Hoe bevordert Justitie de kwaliteit van wet- en regelgeving
van andere ministeries en overheden? Is hier een meer actieve rol mogelijk
(p. 10)Het wetgevingskwaliteitsbeleid is er in alle onderdelen op gericht de
kwaliteit van de regelgeving te bevorderen. Verwezen zij ook naar het antwoord
op vraag 5. Justitie voert de wetgevingstoets uit, een beoordeling van wetsvoorstellen
vanuit (1) een beleidsmatige (noodzaak, doeltreffendheid, doelmatigheid, proportionaliteit,
subsidiariteit, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid), (2) een juridische (verhouding
tot andere regelingen) en (3) een wetgevingstechnische invalshoek. Daarnaast
worden in MDW-verband projecten uitgevoerd waarin regelingen of regelingscomplexen
mede worden doorgelicht op aspecten van wetgevingskwaliteit. Die projecten
leiden tot verbeteringen van de wetgeving of tot nieuwe instrumenten ter ondersteuning
van de wetgeving. Justitie stelt zich de verdere ontwikkeling van wetgevingsinstrumenten
(zoals de Aanwijzingen voor de regelgeving) ten doel, ook los van doorlichtingsoperaties.
Tot slot verbetert Justitie de kwaliteit van de regelgeving door het entameren
van en deelnemen in rijksbrede wetgevingsprojecten. Te denken valt aan de
rijksbrede reparatiewet, aan de wetgeving inzake een rijksprojectenprocedure
en aan de wetgeving voor de electronische snelweg.Ten aanzien van de bevordering van de kwaliteit van de regelgeving van
andere overheden wijs ik nog op het MDW-project waarin enkele modelverordeningen
worden getoetst op bedrijfs- en milieu-effecten, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
Het is de bedoeling het bij de ministeries in gebruik zijnde toetsingsinstrumentarium
geschikt te maken voor gebruik door de decentrale overheden.In EU-verband vraagt Nederland al een aantal jaren om aandacht voor de
kwaliteit van Europese regelingen. Justitie speelt daarbij een belangrijke
rol.In het regeerakkoord is aangegeven, dat dit kabinet wil investeren in
de kwaliteit van wetgeving. Dat veronderstelt een impuls van het wetgevingskwaliteitsbeleid.
Op dit onderwerp zal ik binnenkort graag bij afzonderlijke nota aan uw Kamer
terugkomen.20Waarnaar wordt verwezen in de volzin: «Rond de
elektronische snelweg, bijvoorbeeld, is vastgesteld dat het recht dat geldt
in de reële wereld ook toepasselijk is op de virtuele»? Door wie
en wanneer is dat vastgesteld? (blz. 11)Uitgangspunt voor het wetgevingsbeleid rond de elektronische snelweg is
dat normen die gelden in de fysieke wereld ook in de elektronische omgeving
toepasbaar zijn. Dit uitgangspunt is opgenomen in de nota «Wetgeving
voor de elektronische snelweg» en is bekend als het adagium «wat
off line geldt, moet ook on line gelden».Dit adagium vormde (mede) onderwerp van het nota-overleg dat ik met uw
Kamer heb gevoerd op 12 april jl.Voor een nadere beschouwing verwijs ik graag naar de schriftelijke beantwoording
van kamervragen over de nota Wetgeving voor de elektronische snelweg (Tweede
Kamer 1998–1999, 25 880, nr. 3, blz. 10).21Kunnen voorbeelden gegeven worden van inadequate wetgeving
die de markt belemmert? (blz. 11)De Mvt geeft zelf al de voorbeelden op het gebied van de informatie- en
communicatietechnologie. Zo kan het nodig zijn voorzieningen te treffen om
de validiteit van de elektronische handtekening te valideren. Daarnaast kan
worden gedacht aan een groot aantal terreinen waarop in het kader van het
MDW-programma wordt geprobeerd de marktwerking, hand in hand met de wetgevingskwaliteit
te bevorderen. Zo heeft de TK onlangs een wetsvoorstel aanvaard tot deregulering
van het taxivervoer en is thans een wetsvoorstel aanhangig dat de afschaffing
van een aantal regels betreffende het makelaarsberoep regelt. Door middel
van dit soort projecten worden belemmeringen voor marktwerking in diverse
sectoren opgeheven.22Hoe verhoudt de stelling dat het beter is om algemene,
duurzame rechtsnormen vast te leggen die naar de omstandigheden dat vereisen
geïnterpreteerd kunnen worden, zich tot het streven open normstelling
zoveel mogelijk te voorkomen? (blz. 11)Bij het stellen van normen komt het er op aan om zowel de Scylla van al
te vage normen als de Charybdis van al te gedetailleerde normen te vermijden.
Al te gedetailleerde normen verouderen snel en doen dus afbreuk aan de duruzaamheid
van het recht. Al te open normen geven aanleiding tot interpretatiegeschillen
en een te groot beroep op de rechter. Het juiste evenwicht zal van geval tot
geval verschillend liggen.23Wat wordt bedoeld met een belangrijk maatschappelijk
onderwerp als marktwerking? (blz. 12) In de aangehaalde passage wordt gezegd, dat nieuwe regelgeving moet passen
in onze rechtscultuur. Dit impliceert, dat voor onderwerpen als de bevordering
van marktwerking en de bestrijding van criminaliteit, de in het buitenland
gevonden oplossingen niet altijd bruikbaar behoeven te zijn. Onder marktwerking
wordt hier verstaan, het toepassen van het beginsel van bevordering van volledige
vrij mededinging tussen economische actoren.24 (zie ook 25, 29 en 167)Waarnaar wordt verwezen bij zodanige schadelijke neveneffecten
van «no cure, no pay» en «punitive damages»? (blz. 12)Bij de schadelijke neveneffecten van «punitive damages» en
resultaatsafhankelijke beloningsvormen als «no cure no pay» wordt
gedoeld op het stimuleren van een claimcultuur en de daaraan verbonden opwaartse
druk op de hoogte van schadevergoedingen en verzekeringspremies. Wat betreft
«puntive damage» (privaatrechtelijke boete) is daarbij van belang
dat in de Verenigde Staten niet het beginsel geldt dat nooit meer dan de werkelijk
geleden (abstract of concreet berekende) schade kan worden gevorderd. In de
Amerikaanse praktijk heeft de privaatrechtelijke boete dan ook geen enkele
relatie meer met de daadwerkelijk geleden schade en herbergt daarmee een sterk
inflatoir element. Voor «no cure no pay» geldt dat het in Verenigde
Staten als één van de oorzaken wordt genoemd voor de overbelasting
van de rechtspraak. De Amerikaanse ervaringen wijzen bovendien uit dat de
maatschappelijke kosten van deze wijze van declareren hoog zijn. Schadeclaims
worden opgeschroefd. Veel risico's zijn praktisch onverzekerbaar en de vrees
voor schadeclaims remt de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.25 (zie ook 24, 29, en 167)Isv het in het kader van de huidige wet- en regelgeving
mogelijk het no cure, no pay tegen te gaan? (blz. 12)Op grond van de Gedragsregels van de advocatuur is het de advocaat niet
toegestaan zijn diensten op basis van «no cure no pay» aan te
bieden. Deze gedragsregel ligt thans onder vuur. In een voorlopige oordeel
heeft de Nederlandse mededingingsautoriteit (Nma) bepaald dat het verbod op
«no cure no pay» voor advocaten in strijd is met artikel 6 van
de Mededingingswet. Tegen het voorlopig oordeel is door zowel de Nederlandse
Orde van Advocaten als Justitie bezwaar aangetekend. Het overleg hierover
met de Nma is nog gaande. Voor juridische dienstverleners niet zijnde advocaat –
bijvoorbeeld letselschadebureaus – geldt thans geen «no cure no
pay» verbod. Het staat hen dan ook vrij diensten op deze basis aan te
bieden.26Waarom kunnen commerciële uitgevers, juist omdat
zij commercieel opereren, bij het toegankelijk maken van overheidsinformatie,
waarde toevoegen die door de overheid zelf niet geleverd kan worden? (blz. 12)De door commerciële uitgevers toegevoegde waarde betreft bijvoorbeeld
het aanbrengen van trefwoorden, het selecteren en aanbieden van informatie
ten behoeve van specifieke doelgroepen en het leggen van verbindingen (hyperlinks)
tussen verwante overheidsinformatie. Deze activiteiten gaan, althans tot nog
toe, de feitelijke verkrijgbaarstelling van overheidsinformatie zoals deze
vanwege de overheid geschiedt, te buiten en worden derhalve aan de markt overgelaten. 27Op welke termijn zullen jurisprudentie en geconsolideerde
wetgeving kosteloos voor de burger via www.overheid.nl toegankelijk worden
gemaakt? Welke obstakels verhinderen op dit moment elektronische ontsluiting?
(blz. 13)De jurisprudentie kan gefaseerd via een link op www.overheid.nl toegankelijk
worden gemaakt zodra het Elektronische Loket Rechterlijke Organisatie (ELRO)
in bedrijf is genomen. De eerste fase start 9 december 1999. Dan zijn op experimentele
basis de voor het «publiek» belangwekkende arresten van de Hoge
Raad en de bestuursrechtelijke uitspraken toegankelijk. De mogelijkheid tot
ontsluiting op termijn van de overige belangwekkende rechterlijke uitspraken
is afhankelijk van de beschikbare financiële middelen voor de komende
jaren. Met name de beheers- en anonimiseringskosten zijn aanzienlijk. In ieder
geval is het streven dat in 2001/2002 alle relevante jurisprudentie publiekelijk
toegankelijk is gemaakt.In het Actieprogramma Elektronische Overheid is aangekondigd dat een bestand
met geïntegreerde (d.w.z. geconsolideerde) teksten van wet- en regelgeving
van de centrale overheid kort na het jaar 2000 via het Internet (gratis) beschikbaar
zal komen (Kamerstukken II 1998/99, 26 387, nr. 1, blz. 7). Obstakels
die verhinderen om dit op een eerder moment te doen, zijn met name gelegen
in contractuele verplichtingen jegens de uitgever van de Algemene Databank
Wet- en regelgeving, welke contract eind 2000 afloopt, alsmede in de tijd
die nodig is voor het treffen van de noodzakelijke technische voorzieningen.28, 135 en 162Kan de regering een overzichtelijke tabel verstrekken
met daarin de huidige capaciteit, de benodigde capaciteit en de door de intensiveringen
nog te realiseren capaciteit van de rechterlijke macht per arrondissement?
(blz. 13)Welke uitbreiding van de rechterlijke macht is tot
op heden gerealiseerd? In hoeverre wijkt de realisatie af van de geraamde
uitbreiding van de rechterlijke macht? (blz. 68)Waarom wordt het ambtelijk ondersteunend personeel
«rechtspraak» tot 2004 maar met 60 fte's uitgebreid? Idem 31 fte's
voor rechtsgeleerd ambtelijk personeel? Hoe verhouden deze geringe aantallen
uren tot (te) lange afhandelingtijden en tekort aan zittingscapaciteit? (blz. 138)In onderstaande tabel is aangegeven wat de huidige formatie is bij de
gerechten voor het rechtsgeleerde en ondersteunende personeel.De laatste kolom bevat het aantal extra benodigde fte's in het jaar 2000.
Berekening van deze extra benodigde fte's is gebaseerd op de (voorlopige)
uitkomsten van het werklastmetingssysteem Lamicie.Voor wat betreft de nog te realiseren uitbreiding van de verwerkingscapaciteit
kan ik opmerken dat het in de tabel aangegeven aantal extra benodigde fte's
(90) in het jaar 2000 daadwerkelijk zal worden gerealiseerd. De in het kader
van de Contourennota RO hiervoor beschikbare middelen worden aan de gerechten
toegewezen. Ik plaats daarbij evenwel één kanttekening. Aangezien
het werklastmetingssysteem Lamicie pas voor het eerst in het jaar 2000 in
zijn volle omvang operationeel wordt moet de berekening van het aantal benodigde
fte's als een voorlopige uitkomst worden beschouwd. Vanuit de praktijk zal
volgend jaar blijken in welke mate aan dit aantal fte's een absolute gelding
kan worden toegekend.Daarnaast zal ook de capaciteit van de gerechten nog eens extra toenemen
als gevolg van middelen die uit hoofde van andere beleidsdoelstellingen beschikbaar
worden gesteld. Zo kunnen worden genoemd de middelen voor de
intensivering fraudebestrijding, middelen voor de intensivering van het verkeerstoezicht
(regioplannen) en asiel- en vreemdelingenprocedures. Een verdeling van deze
middelen over de gerechten moet nog plaatsvinden.  huidig aantal fte's rechtsgeleerd
personeelhuidig aantal
fte's ondersteunend personeelbenodigd aantal extra formatieplaatsen te realiseren vanaf 2000 peildatum 30-09-99Alkmaar35896Almelo4090 Amsterdam21651125Arnhem1172162Assen2466 Breda67166 Dordrecht2975 Gravenhage2916056Groningen481274 Haarlem722067Hertogenbosch1453078 Leeuwarden6011010Maastricht521252Middelburg2558 Roermond3681 Rotterdam1072734Utrecht1472686Zutphen3697 Zwolle6016410Totaal1 6073 63490Afwijking raming en realisatie uitbreiding verwerkingscapaciteitOm de realisatie van de uitbreiding verwerkingscapaciteit bij de gerechten
in het juiste perspectief te plaatsen vormt het realisatiecijfer 1998 het
beste referentiepunt. Na dat jaar zijn nl. voor het eerst middelen in het
kader van de Contourennota in de begroting opgenomen. Het jaar 1998 geldt
dus als ijkpunt voor de geraamde formatieaanpassingen die met de Contourennota
worden beoogd.Ten opzichte van het realisatiecijfer 1998 bedraagt in het jaar 2000 de
geraamde toename van het ondersteunend personeel 114 fte en voor het rechtsgeleerd
personeel 84 fte. Van deze stijging ad 198 fte wordt 90 fte gerealiseerd uit
de invulling van de Contourennotamiddelen die aldaar zijn gereserveerd voor
versterking van de verwerkingscapaciteit. De overige uitbreidingen ter grootte
van 108 fte komen voort uit de middelen die corresponderen met de verschillende
hiervoor vermelde beleidsdoelstellingen.Capaciteitsuitbreidingen versus afhandelingstijden en
zittingstekortDe verdere capaciteitstoename bij de gerechten na het jaar 2000 is vooralsnog
niet in fte's gekwantificeerd. Reden hiervoor is gelegen in het feit dat de
meerjarige verdeling tussen enerzijds projectgelden en anderzijds de capaciteitsmiddelen
vanaf het jaar 2001 nog niet heeft plaatsgevonden.Naast de capaciteitsuitbreidingen in het kader van de Contourennota wordt
ook gewerkt aan een verbetering van de performance van de rechterlijke macht
door bijv. projecten als de uniformering van werkprocessen, toepassing van
het versneld regime, intensivering van opleidingen. Met dit scala aan maatregelen
zal naar verwachting op termijn een doelmatigheidswinst optreden waardoor
het mogelijk wordt om met de beschikbare verwerkingscapaciteit
meer zaken te kunnen behandelen.29 (zie ook 24, 25 en 167)Op welke wijze kan worden bevorderd dat rechtsbijstandverzekeringen
een grotere rol spelen bij het bieden van toegang tot de rechter? (blz. 13)Rechtsbijstandverzekeringen vormen voor een toenemend aantal verzekerden
een welkome aanvulling op het klassieke aanbod van rechtsbijstand door advocaten,
vooral omdat daarmee het risico van financiële calamiteiten door hoge
kosten van rechtsbijstand kan worden afgedekt. Wel kennen deze polissen een
aantal beperkingen inzake de dekking, de acceptatie en de vrije keuze van
raadsman. Een grotere rol van rechtsbijstandverzekeringen bij de toegang tot
de rechter kan dan ook worden bevorderd door deze beperkingen weg te nemen
dan wel te versoepelen. Overleg hierover in het recente verleden met verzekeraars
heeft evenwel uitgewezen dat wijziging van de polisvoorwaarden van die kant
op bezwaren stuit. De beperkingen zijn naar het oordeel van de verzekeraars
noodzakelijk om de premie betaalbaar te houden.30Als voorbeeld van risico-afwenteling door burgers wordt
de terugkeer van ontuchtplegers in de samenleving genoemd. Wat wordt hiermee
bedoeld? (blz. 13)In het artikel in de Volkskrant waarnaar in de betreffende passage verwezen
wordt, noemt de auteur (Stephan Sanders) o.a. de wens van burgers om beschermd
te worden tegen het risico van recidive door ontuchtplegers die terugkeren
in de maatschappij na het uitzitten van hun straf/het ondergaan van hun TBS
als voorbeeld van het ontkennen van de eigen verantwoordelijkheid voor welzijn
en veiligheid. Er is daarbij weliswaar niet direct sprake van risicoafwenteling
maar wel van een gerelateerde tendens. In het concrete geval is die, hoe begrijpelijk
de wens om gevrijwaard te blijven van slachtofferschap ook is, ongewenst indien
dit uitmondt in vormen van eigenrichting.31Hoe verlopen de experimenten met scheidings- en omgangsbemiddeling?
(blz. 14)Zoals toegezegd zal de staatssecretaris eind dit jaar een tussenrapportage
aan de Tweede Kamer zenden. De experimenten (mediation) vinden conform de
voornemens in drie hofressorten plaats (Den Bosch, Leeuwarden en Amsterdam)
en worden uitgevoerd door de desbetreffende raden voor rechtsbijstand.32Kunnen expertsystemen ook een rol spelen op het niveau
van de besluitvorming bij het tegengaan van juridisering, bevorderen van de
kwaliteit van wet- en regelgeving en de rechtsgelijkheid en rechtseenheid?
(blz. 14)Expertsystemen kunnen daarbij zeker een rol vervullen. Dergelijke systemen
zijn echter nog niet breed voorhanden. Een begin op dit terrein is gemaakt
met de ontwikkeling van Leda, een systeem voor computerondersteuning bij wetgeving,
dat bijdraagt aan harmonisatie en technische kwaliteit. Dit systeem zal naar
verwachting het komend jaar worden ingevoerd. Daarnaast wordt een elektronische versie van de Tafel van 11 ontwikkeld,
een instrument dat helpt bij het vooraf inschatten van nalevings- en handhavingsaspecten
van ontwerp-regelingen.Verder doet Justitie veel aan het ontwikkelen van andere instrumenten
voor ex ante evaluatie en effectanalyse. In de toekomst zullen deze wellicht
kunnen uitgroeien tot expertsystemen.33Op welke wijze zou de organisatie en procedures en
werkwijze van de advocatuur verbeterd moeten worden om de lange doorlooptijden
terug te dringen? (blz. 15)Voorop wil ik stellen dat ik het niet tot mijn bevoegdheid reken voorstellen
te doen betreffende de organisatie, procedures en werkwijze van de advocatuur.
Waar in de Memorie van Toelichting op wordt gedoeld is het volgende. Hierin
wordt gesproken over ervaringen met het experiment Versneld Regime. Dit experiment
is geëvalueerd door het WODC waarbij ondermeer is gekeken naar de effecten
van dit experiment op de doorlooptijden. Uit dit evaluatieonderzoek getiteld
«Een kwestie van tijd» blijkt dat het belangrijk is dat daar waar
de rechterlijke organisatie probeert tot versnelling van procedures te komen,
tevens de medewerking van de advocatuur wordt gemobiliseerd. In sommige aan
dit experiment deelnemende gerechten was daartoe een coördinator aangesteld.
Uit het onderzoek blijkt dat vooral deze gerechten erin slaagden dat veel
zaken voor Versneld Regime werden aangebracht.34Veiligheid neemt in het regeerakkoord een prominente
plaats in. Welke ambitie heeft het kabinet ten aanzien van de kwaliteit van
de samenleving in dit verband? Wanneer, zowel in kwaliteitstermen als op welke
termijn, acht het kabinet het beleid geslaagd. Is het kabinet bereid om de
normen dienaangaande op te nemen in het jaarverslag van justitie? (blz. 15)De ambitie van het kabinet ten aanzien van de kwaliteit van de samenleving
met betrekking tot de veiligheid is weergegeven in het Integraal Veiligheidsprogramma
(IVP), dat op 8 juni 1999 door de minister van BZK namens het kabinet aan
uw Kamer is aangeboden.Het is van belang dat aan het einde van deze kabinetsperiode zowel de
gevoelens van veiligheid bij de burgers zijn toegenomen als de geregistreerde
criminaliteit en andere vormen van onveiligheid zijn omgebogen in vergelijking
met het gestelde in de Integrale Veiligheidsrapportage van 1998.In het IVP staat aangegeven dat in de zomer van 2000 en 2002 de Integrale
Veiligheidsrapportages worden uitgebracht die betrekking hebben op een groot
aantal onderdelen van het veiligheidsbeleid.35In het regeerakkoord is afgesproken dat extra middelen
(o.a. voor justitie) in het kader van veiligheid zullen worden uitgetrokken.
In de begroting is niet te achterhalen waar deze middelen zullen worden ingezet.
Kan de regering aangeven op welke onderdelen van het veiligheidsbeleid deze
middelen gericht zijn en hoeveel zij bedragen? (blz. 15)In het Regeerakkoord zijn extra middelen toegekend aan Justitie. Deze
middelen zijn in de begroting 1999 reeds verwerkt. De onderverdeling is weergegeven
op pagina 103 van voornoemde begroting. De verdeling van de Justitiemiddelen
van het cluster veiligheid bestrijkt de terreinen «Jeugd en geweld»,
«sanctiecapaciteit» en «versterking rechterlijke organisatie»
(Leemhuis). Bij brief van 6 oktober 1998 (TK 26 200 VI, nr. 8) zijn
zowel de taakstellingen als de intensiveringen voortvloeiende uit het Regeerakkoord
uitvoerig toegelicht.In de begroting 2000 zijn de extra middelen uit het Regeerakkoord op het
terrein van «Jeugd en geweld» gespecificeerd in de artikelsgewijze
toelichting van het Directoraat Generaal Preventie, Jeugd en Sancties op de
pagina's 100 en 101.De inzet van de extra middelen uit het Regeerakkoord op het terrein «sanctiecapaciteit»
zijn in de begroting 2000 gespecificeerd en toegelicht op de pagina's 191
en 192 in de toelichting van de Dienst Justitiële Inrichtingen.De toegekende middelen voor de versterking van de rechterlijke organisatie
zijn toegevoegd aan begrotingsartikel 09.05 Dienst Rechtspleging/Openbaar
Ministerie/Rijksrecherche en niet separaat zichtbaar in de begroting 2000.
De extra middelen bedragen f 61,2 mln. in 2000 oplopend tot structureel
f 130 mln. in 2002. Aangezien de moderniseringsoperatie als zogenaamd
groot project is betiteld zal de Kamer over de beleids- en financiële
ontwikkelingen door middel van voortgangsrapportages periodiek worden geïnformeerd.36Het landelijk platform tegen geweld op straat heeft
een onderzoek afgerond en 63 aanbevelingen gedaan. Onder andere wordt voorgesteld
publiek-private samenwerkingsverbanden op te richten. Welke (meetbare) doelstelling
heeft het kabinet daarbij geformuleerd en is het kabinet bereid de voortgang
daarvan op te nemen in het jaarverslag van justitie? (blz. 15)Het kabinet wil onder meer via het Integraal Veiligheidsprogramma (IVP)
een extra impuls geven aan het vergroten van de veiligheid in ons land. In
het IVP wordt geconstateerd dat de overheid dat niet alleen kan. Voor het
structureel verbeteren van de veiligheid is het van belang dat naast politie
en openbaar ministerie ook andere partijen daaraan een belangrijke bijdrage
leveren.Een voorbeeld van een publiek-private samenwerkingsverband is het Nationaal
Platform Criminaliteitsbeheersing (NPC). Dit platform is in 1992 op instigatie
van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen door de minister van Justitie
en BZK ingesteld. Het NPC is een samenwerkingsverband tussen overheid en bedrijfsleven
bij het voorkomen en bestrijden van (vormen) van criminaliteit waarmee met
name het bedrijfsleven wordt geconfronteerd. Voorbeelden hiervan zijn de aanpak
van voertuigcriminaliteit, overvalcriminaliteit en de ontwikkeling van een
keurmerk voor de collectieve beveiliging van bedrijventerreinen en winkelcentra.Over de voortgang met betrekking tot de publiek-private samenwerking zal
in het kader van de voortgangsrapportages over het IVP worden gerapporteerd.37Als de overheid op bepaalde gebieden de veiligheid
van have en goed niet kan garanderen, wie kan het dan wel? (blz. 15)In een samenleving als de onze is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van burgers, particuliere organisaties en de overheid om de veiligheid in
het publieke domein te bewerkstelligen.Een kerntaak van de overheid is de veiligheidszorg. Het betreft echter
geen exclusieve taak van de overheid. Maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven
en burgers hebben met name een taak op het terrein van preventie en van bepaalde
vormen van toezicht. 38Het kabinet spreekt uit dat veiligheid geen exclusieve
overheidstaak kan zijn. In de begroting is echter voor een actieve ondersteuning
van initiatieven van burgers en organisaties geen geld gereserveerd. Hoe denkt
de regering dit beleid dan te realiseren? (blz. 15)Het kabinet wil via het Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) een extra
impuls geven aan het vergroten van de veiligheid in ons land. Het gaat om
een programma dat het kader vormt waarbinnen de rijksoverheid, mede-overheden,
de maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven hun verantwoordelijkheid
voor veiligheid zullen invullen.De kracht van het IVP zit in het samenbrengen van partijen rond het thema
«veiligheid», waarbij afstemming plaatsvindt van de in te zetten
maatregelen en de daaraan verbonden budgetten. Die afstemming tussen de middelen
van overheid en maatschappelijke organisaties moet zorgen voor synergie en
efficiëntie. Elke partij is en blijft zelf verantwoordelijk voor de inzet
van eigen maatregelen en financiële middelen.De rijksoverheid zal partijen zoveel mogelijk faciliteren bij de uitvoering
van de eigen inzet om de veiligheid te vergroten, onder meer door het verruimen
van het bestuurlijk instrumentarium van de gemeenten of via het bevorderen
van efficiëntere werkwijzen.39Welke preventieve maatregelen van burgers heeft de
regering op het oog? Waaruit bestaat de steun van Justitie? Kan de regering
een overzicht geven van door Justitie ondersteunde initiatieven? (blz. 15/16)Burgers, instellingen en bedrijven kunnen op veel terreinen preventieve
maatregelen treffen en doen dat al in belangrijke mate. Justitie ondersteunt
onder andere initiatieven op het terrein van de preventie van seksueel geweld
(bijvoorbeeld preventie verspreiding kinderpornografie via Internet), huiselijk
geweld (onder andere Marietje Kesselsprojecten), geweld op straat (onder andere
oprichting platform) en geweld in het algemeen (onlangs gestart met oprichting
van het Nederlands Instituut Classificatie Audiovisuele Media). Justitie ondersteunt
ook het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing waarin met het bedrijfsleven
afspraken worden gemaakt over preventieve maatregelen (zie ook het antwoord
op vraag 42). Het onderwijs is een andere doelgroep waarop initiatieven ten
aanzien van criminaliteitspreventie zich richten. Initiatieven op het gebied
van buurtbemiddeling zijn erop gericht om conflicten in een vroeg stadium
te herkennen zodat het conlict niet het stadium bereikt waarin strafbare feiten
worden gepleegd.Op technisch terrein ondersteunt Justitie bijvoorbeeld initiatieven ten
aanzien van camerabewaking (evaluatie projecten) en de ontwikkeling van nieuwe
technische preventieve maatregelen (stimuleringsprogramma samen met EZ en
BZK). In het algemeen bestaat de steun van het Ministerie van Justitie uit
het leveren van inhoudelijke deskundigheid en uit bijdragen in de kosten van
de ontwikkeling van nieuwe initiatieven, het experimenteren daarmee en de
evaluatie daarvan.Naast deze specifiek op preventie gerichte activiteiten dragen andere
activiteiten (denk aan Justitie in de Buurt, Communities that Care, activiteiten
gericht op jeugdcriminaliteit) bij aan de preventie van criminaliteit.Op bovenstaande terreinen voert Justitie samen met haar partners een groot
aantal projecten uit.40De regering beziet welke nieuwe bestuurlijke handhavingsmogelijkheden
voor het lokale bestuur gewenst zijn, naast de inzet van politie en justitie, om veel voorkomende criminaliteit als fietsendiefstal, wildplassen
e.d. het hoofd te kunnen bieden. Welke nieuwe handhavingsmogelijkheden worden
bedoeld en wanneer kunnen er op dit gebied concrete voorstellen worden verwacht?
Wanneer komen de resultaten van het overleg met de minister van BZK beschikbaar?
(blz. 15)In het Integraal Veiligheidsprogramma hebben de ministers van BZK en Justitie
aangekondigd uiterlijk najaar 2000 een kabinetsstandpunt te bepalen over de
verruiming van de bestuurlijke handhavingsmogelijkheden voor een geloofwaardig
veiligheidsbeleid. Dit kabinetsstandpunt, waarop we hier niet vooruit kunnen
lopen, zal onder meer een positie innemen over de toepassing van de bestuurlijke
boete met betrekking tot het lokaal veiligheidsbeleid. Ook andere vormen van
versterking van de handhaving, zoals het samenwerken tussen lokale handhavingsteams,
zullen daarbij worden besproken.41Op welke manier wil het ministerie vorm geven aan de
gewenste verhoogde aandacht voor financieel-economische criminaliteit? (blz. 16)Het kabinet geeft hoge prioriteit aan de aanpak van financieel-economische
criminaliteit, hetgeen onder meer blijkt uit het feit dat daarvoor bij het
regeerakkoord extra middelen ter beschikking zijn gesteld aan de betrokken
departementen.Voor een uitvoerige beschrijving van de aanpak van de verscheidene vormen
van financieel-economische criminaliteit wordt verwezen naar de voortgangsrapportage
bestrijding financieel-economische criminaliteit 1997–1998, die de minister
van Justitie als coördinerend bewindspersoon op 17 juni 1999 aan de Tweede
Kamer heeft gestuurd (Kamerstukken II, 1998–1999, 17 050, nr. 207).
Wat de justitiële en politiële aanpak betreft speelt de organisatie
van de opsporing en vervolging een belangrijke rol: om te komen tot een meer
adequate aanpak zijn interregionale fraude teams van politie en Openbaar Ministerie
geformeerd. Verder wordt er aan gewerkt – onder meer door middel van
deskundigheidsbevordering van politie en Openbaar Ministerie – het financieel
rechercheren tot een integraal onderdeel van de rechtshandhaving te maken.
Waar nodig wordt voorts door middel van wetgeving het juridisch instrumentarium
voor de bestrijding van financieel-economische criminaliteit versterkt. In
dit verband wordt gewezen op de voorgenomen wijziging van de ontnemingswetgeving
en de voorgenomen aparte strafbaarstelling van witwassen, waarover ik u tijdens
het algemeen overleg op 7 oktober 1999 over de ontnemingswetgeving informeerde.42Wat is de betrokkenheid van het bedrijfsleven waar
het gaat om de handhaving van de strafwet? Kan een overzicht worden gegeven
van de verschillende vormen, de mate waarin en de resultaten die dit heeft
opgeleverd? (blz. 16)De handhaving van de strafwet is de exclusieve rol van de politie, de
Bijzondere Opsporingsdiensten en het Openbaar Ministerie. Het bedrijfsleven
draagt daaraan bij door het nemen van preventieve maatregelen die soms leiden
tot acties van politie, Bijzondere Opsporingsdiensten en justitie. Het Nationaal
Platform Criminaliteitsbeheersing (NPC) is daarbij een belangrijk gremium
en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de overheid en het bedrijfsleven.
Alle relevante departementen, het Openbaar Ministerie, de politie en gemeenten
zijn in het platform vertegenwoordigd. Namens het bedrijfsleven is een aantal
branches vertegenwoordigd, te weten; verzekeringsmaatschappijen, banken, detailhandel, horeca, de vakbeweging, de werkgeversorganisatie VNO/NCW
en de beveiligingsbranche. Sinds de oprichting werken de overheid en het bedrijfsleven
op onder meer de volgende terreinen samen: voertuigcriminaliteit, overvalproblematiek,
de preventie van crimineel gebruik van informatietechnologie en de uitwisseling
van deskundigheid tussen overheid en bedrijfsleven over fraude.Overheid en bedrijfsleven leveren op deze wijze een bijdrage aan een effectieve
preventie en rechtshandhaving met betrekking tot tegen het bedrijfsleven gerichte
criminaliteit. De samenwerking heeft onder andere geleid tot een daling van
het aantal voertuigdiefstallen, een beter beheersbare overvalproblematiek
en tot meer bewustwording van het bedrijfsleven ten aanzien van integriteitsvraagstukken.43Voor de inzet van de handhavingcapaciteit zal bijzondere
aandacht geschonken worden aan nieuwe vormen van criminaliteit. Moet eventuele
wapenverkoop via internet daaronder begrepen worden? Zo ja, maakt de bestrijding
daarvan dan deel uit van de nieuwe eenheid van de KLPD die zich richt op internetcriminaliteit?
(blz. 16)De nieuwe eenheid van het KLPD die zich richt op internetcriminaliteit
moet bij haar werkzaamheden keuzes maken. Het is de proportionaliteit van
het gebruik van het middel ten opzichte van de inbreuk op de rechtsorde die
een bepaald type delict heeft, welke primair bepalend is voor de keuze die
gemaakt wordt. Daarnaast wordt de keuze bepaald door de beschikbaarheid van
capaciteit en middelen.Vanuit recherche tactische overweging is het echter niet gewenst vooraf
kenbaar te maken op welke vormen van internetcriminaliteit het KLPD zich expliciet
richt.Maar het zal duidelijk zijn dat men zich richt op landelijk benoemde prioriteiten.Hoewel wapenverkopen niet behoren tot die vormen van criminaliteit die
op blz. 16 zijn bedoeld, zal als blijkt dat wapenverkopen mede via internet
plaatsvinden daartegen worden opgetreden.44Wat is de invloed van de turbulent voortschrijdende
informatisering op het gebruik van geweld, zowel op straat als bij internationale
conflicten? (blz. 18)Het is niet mijn bedoeling geweest een verband tussen deze twee verschijnselen
te suggereren, laat staan een invloed van het ene op het andere. Het gaat
hier om twee verschijnselen die elk voor zich gezien kunnen worden als voorbeeld
van het feit dat datgene wat we bereikt hebben (enorme toegankelijkheid van
informatie, een hoog niveau van beschaving met als elementen zowel een geringe
tolerantie voor geweld als een behoefte om mensenrechten daadwerkelijk, desnoods
met geweld, te handhaven) nieuwe problemen met zich mee brengt.45Is overwogen om (bijvoorbeeld) het SCP te vragen een
dergelijk Trendrapport te leveren? (blz. 18)Nee. Justitie beschouwt het als een eigen verantwoordelijkheid ontwikkelingen
die werkelijk relevant zullen zijn voor de rechtsstaat te signaleren en daarop
te anticiperen. Uiteraard zal daarbij gebruik gemaakt worden van het verkennende
werk dat reeds door anderen (o.a. het SCP) is verricht; een waardering van
door hen gesignaleerde trends in termen van het belang voor Justitie/de rechtsstaat
is echter een stap die zeker ook binnen Justitie gezet moet worden. 46Kan de regering aangeven hoe de gevolgen van de internationale
rechtspraak ter kennis komen bij achtereenvolgens het openbaar ministerie
en rechterlijke macht? (blz. 19)Het meer systematisch informeren van het OM en de rechterlijke macht is
een punt van aandacht dat in het kader van de ICER op de agenda is gezet.
Bezien wordt welke informatie op welke wijze kan worden verstrekt.Uitspraken van het Hof van Justitie van de EG en van het Gerecht van Eerste
Aanleg worden op internet gepubliceerd. In ICER-verband wordt de jurisprudentie
van het Hof en van het Gerecht bezien op mogelijk gevolgen voor Nederlands
beleid, uitvoering, rechtspraak of rechtspraktijk. Indien een arrest van bijzondere
betekenis is voor het OM of de rechterlijke macht, worden de bevindingen van
de ICER aan de Minister van Justitie gezonden opdat hij deze instanties kan
informeren ter zake. Dit gebeurt via de gebruikelijke kanalen, bijvoorbeeld
door het Parket-Generaal op de hoogte te brengen. Verder brengt de ICER tweemaandelijks
een Nieuwsbrief Europees Recht uit, waarin de belangrijkste ontwikkelingen
ter zake worden gesignaleerd. Deze nieuwsbrief wordt ook onder onderdelen
van het OM en onder verschillende gerechtelijke instanties verspreid. De rechterlijke
macht heeft verder uiteraard een zelfstandige verantwoordelijkheid met betrekking
tot het op de hoogte blijven van relevante jurisprudentie, of het nu een nationale
of een internationale uitspraak betreft.Uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) worden
sinds 1 november 1998 gepubliceerd op het internet. Juridische vakbladen spelen
daarnaast een belangrijke rol bij de verspreiding van internationale uitspraken.Relevante uitspraken van het EHRM worden door het ministerie van Justitie
onder de aandacht gebracht van het openbaar ministerie, via het Parket Generaal,
en van de rechterlijke macht, met name via de Hoge Raad.Het ministerie van Justitie heeft in contacten met de NVVR het voorstel
gedaan om de bij het ministerie aanwezige actuele kennis over het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de daarbij behorende jurisprudentie
beschikbaar te stellen aan de rechterlijke macht. De NVVR onderzoekt thans
van welke van de ondersteunende diensten die het ministerie kan aanbieden
de rechterlijke macht gebruik zou willen maken.Daartoe behoren een snelle attendering op voor Nederland relevante uitspraken,
communicatie met de bij een ingediende EVRM-klacht betrokken rechterlijke
instantie en bespreking van relevante uitspraken in een regelmatig overleg
met de Wetenschappelijke Commissie van de NVVR.47Welke is de gemiddelde duur van een beroepsprocedure
bij Europese instanties? Welke maatregelen is de regering voornemens te nemen
met betrekking doorlooptijden bij de Europese hoven? Hoe wordt hierin met
andere Europese landen samengewerkt? (blz. 19)Van de procedures voor het Hof van Justitie van de EG is met name de steeds
langere duur van de prejudiciële procedure een bron van aanhoudende zorg.
De gemiddelde duur van een prejudiciële procedure bij het Hof bedroeg
in 1998 20,4 maanden. Naar aanleiding van de inwerkingtreding van het Verdrag
van Amsterdam en met de voorgenomen nieuwe toetredingen lijkt het Hof bovendien
met een aanmerkelijke uitbreiding van de werklast te worden geconfronteerd. Over de toekomst van het stelsel van rechtspleging van de EU heeft het
Hof in mei van dit jaar een discussienota gepresenteerd. Daarin zijn verschillende
voorstellen vervat, zowel voorstellen voor de lange termijn waarvoor verdragswijzigingen
nodig zijn alsook voorstellen waarvoor met een wijziging van het Reglement
van procesvoering kan worden volstaan. Deze nota is, tezamen met een verslag
van de JBZ-Raad van 28 mei jl. waarin de nota op de agenda stond, aan uw Kamer
gezonden (kamerstukken II 1998/99, 23 490, nr. 131). De voorstellen voor
de lange termijn zullen in IGC-kader verder worden besproken. De Staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken zal uw kamer over de voortgang van de IGC verder informeren.Met betrekking tot de korte termijn heeft het Hof inmiddels een voorstel
voor aanpassing van het Reglement van procesvoering in procedure gebracht
en is hierover een eerste keer vergaderd. Nederland stelt zich actief op ten
aanzien van de maatregelen die nu al kunnen worden genomen en die tot een
efficiëntere werkwijze en tot versnelling van procedures leidt. Daarbij
kan gedacht worden aan het uitbreiden van de vertaalcapaciteit, motiveringsplicht
indien een mondelinge behandeling wordt gewenst, mogelijkheden voor versnelde
afdoening van zaken indien terzake al vaste rechtspraak bestaat en meer mogelijkheden
om inlichtingen aan nationale rechter en aan partijen te vragen. Het Fins
voorzitterschap is voornemens het voorstel van het Hof nog onder zijn voorzitterschap
af te ronden. De andere lidstaten van de EU zijn doordrongen van de problematiek
en staan in algemene zin positief ten aanzien van de voorstellen van het Hof.De lengte van een procedure bij het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens (EHRM) in Straatsburg varieert van minder dan een half jaar voor eenvoudige
zaken die ambtshalve door het Hof niet ontvankelijk worden verklaard tot een
aantal jaren voor ingewikkelder zaken die een uitgebreid onderzoek van het
Hof vergen. Aangezien een procedure bij het EHRM pas mogelijk is nadat de
nationale procedure is afgerond, zijn de doorlooptijden bij het EHRM niet
van invloed op de voortgang van de nationale rechtsgang.48Welke rol speelt Justitie bij het vooraf inschatten
en aangeven van bedoelde en onbedoelde effecten van voorstellen voor Europese
regelgeving, ook waar het gaat om regelgeving die primair een ander departement
dan wel overheid raakt? Hoe wordt die rol in de praktijk ingevuld? (blz. 19)Door de interdepartementale Werkgroep voorgenomen regelgeving (WVR), wordt
naast een selectie van Nederlandse voorgenomen regelgeving, ook een aantal
Europese conceptdossiers getoetst op de (neven)effecten ervan. Het gaat hierbij
om dossiers die naar verwachting substantiële gevolgen hebben voor het
bedrijfsleven, het milieu, de handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid.Doel van de effecttoetsing is het Nederlandse standpunt in Brussel beter
te kunnen onderbouwen aan de hand van concrete gegevens over de gevolgen van
het desbetreffende voornemen.Aan de hand van de fiches van de commissie Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC) bepaalt het secretariaat van de WVR, dat bestaat uit ambtenaren van
de Ministeries van Justitie, EZ en VROM, welke Europese dossiers voor effectanalyse
in aanmerking komen. Na overleg met de dossierhouder en de WVR, wordt de BNC
geïnformeerd over het selecteren van een dossier en de daartoe geselecteerde
vragen van de vragenlijst voorgenomen regelgeving zoals deze door de WVR wordt
gebruikt. Ook in ICER-verband wordt aandacht besteed aan de mogelijke effecten van
ontwerp EG-regelgeving. Zo heeft de ICER, die onder een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de ministeries van Justitie en Buitenlandse Zaken opereert, geadviseerd
over de in voorbereiding zijnde Verordening betreffende de toepassing van
artikel 93 van het EG-Verdrag (Steunverordening) en de ontwerprichtlijn inzake
elektronische handel. Aspecten van wetgevingskwaliteitsbeleid, zoals het toetsen
op rechtmatigheid, onderling afgestemde regels en eenvoudige, duidelijke en
toegankelijke regels, komen daarbij aan de orde. Opdat de bevindingen van
de ICER in het onderhandelingsproces in Brussel ook daadwerkelijk ingebracht
kunnen worden is, gelet op het onvoorspelbare karakter van dat proces, snelle
advisering in deze dossiers noodzakelijk. Om zo vroeg mogelijk op de hoogte
te zijn van wetgevingsvoornemens uit Brussel, is ook voor de ICER de informatie
van de BNC bijzonder nuttig. De subcommissie van de ICER die zich onder meer
met in voorbereiding zijnde EG-regelgeving bezig houdt, de ICER-V, zal daarom
de samenwerking met de BNC aanhalen en systematischer de aldaar gegenereerde
informatie doorlichten. Hierover is uw kamer geïnformeerd bij brief van
13 juli 1999 over de rapportage inzake de evaluatie van de ICER (kamerstukken
II 1998/99, 26 200 VI, nr. 63).49Tot welke kwaliteitsverbeteringen hebben de periodieke
zelfevaluaties en audits reeds geleid? (blz. 20)De cyclus van positiebepaling, zelfevaluatie en audit hebben in algemene
zin opgeleverd dat er binnen Justitie meer oog is gekomen voor het belang
van procesbeheersing en -sturing. Enkele onderdelen van Justitie hebben hun
processen inmiddels goed in kaart en functioneren procesgericht in plaats
van activiteitengericht. In dit kader zij ook vermeld dat de Visitatiecommissie
Wetgeving een vergelijkbaar resultaat heeft opgeleverd. De visitatie en de
daaraan voorafgaande zelfevaluatie hebben een verbetering van de structurering
van de processen van in- en extern overleg bij de voorbereiding van wetgeving
voortgebracht.Ook leidt het gebruik van positiebepaling, zelfevaluatie en audit tot
een groter inlevingsvermogen in de ontvanger van de producten: een strategische
partner, een ketenpartner, een burger, een klant. Een ontvanger wiens mening
van belang is voor het functioneren van Justitie.Het is nu nog te vroeg om harde uitspraken te doen over concrete verbeteringen
op basis van zelfevaluaties en audits. Voor dit soort uitspraken zijn verschillende
en ook vooral herhaalde metingen nodig om zichtbaar te maken waar precies
verbeteringen tot stand zijn gekomen en ook duurzaam blijken te zijn. Wel
kan worden medegedeeld dat inmiddels een start is gemaakt met verschillende
series van metingen: metingen van de waardering door onze strategische partners,
metingen van waardering door het personeel. Er wordt een start gemaakt met
metingen van waardering door klanten.50Op welke punten kan de toetsing van regelgeving worden
versterkt en hoe ziet die versterking eruit? (blz. 24)De toetsing van ontwerpregelgeving kan worden versterkt door deze –
in overleg met de desbetreffende departementen – scherper te richten
op de elementen die op het desbetreffende beleidsterrein bijzondere aandacht
vragen. Daarnaast draagt de ontwikkeling van nieuwe instrumenten, bij voorbeeld
gericht op de bepaling van gevolgen voor het bedrijfsleven, aan versterking
van de toetsing bij. Ook op dit onderwerp zal ik in de eerder vermelde nota
terugkomen. (vgl. antwoord 19) 51Waar zal de visitatiecommissie Wetgeving het komende
jaar een visitatie afleggen en welke specifieke onderwerpen zullen hierbij
specifiek aan de orde komen? (blz. 24)De visitatiecommissie wetgeving is een onafhankelijke commissie; over
de inhoud van de visitatie kan ik daarom geen uitspraken doen. De visitatiecommissie
heeft in de loop van oktober 1999 het laatste ministerie in de eerste ronde
gevisiteerd. De visitatiecommissie zal haar algemene bevindingen neerleggen
in een rapport, dat zij mij zal aanbieden en dat vervolgens aan de Kamer wordt
toegezonden. De commissie verwacht dat dit rapport begin 2000 gereed zal zijn.
Daarna zal de commissie zich buigen over de vraag hoe de tweede ronde van
visitaties zal plaats kunnen vinden en wat daarin aan de orde zal komen.52Welke bestaande wetgeving zal middels het MDW-programma
een kwaliteitsimpuls krijgen? (blz. 24)Het MDW-programma impliceert, dat er jaarlijks een nieuwe reeks projecten
wordt gestart, waarbij marktwerking en wetgevingskwaliteit gelijkertijd en
tezamen worden bevorderd. In alle projecten wordt gestreefd naar maximalisatie
van beide doelstellingen. Inmddels zijn twee nieuwe reeksen, van in totaal
16 projecten gestart. Voorzover er accentverschillen tussen de projecten zijn
aan te wijzen, acht ik uit een oogpunt van wetgevingskwaliteit i.h.b. de volgende
projecten van belang:Wet op de kansspelen, Harmonisatie ondernemers- en zelfstandigenbegrip,
Ketenaansprakelijkheid varkenshouderij; Faillissementswet, Verhandelbare rechten,
Onteigeningswet, Openbare inrichtingen, Harmonisatie planprocedures, Toetsingsinstrumentarium
decentrale overheden.Bij de andere projecten, t.w. Woningbouwcorporaties, Beleid t.a.v. perifere
en grootschalige detailhandelsvestigingen, concessieverlening en aanbesteding,
geneesmiddelen, binnenstadsdistributie, AWBZ en Voortijdig schoolverlaten
ligt het accent iets meer op marktwerking.53Zal het computerprogramma dat de wetgevingsjurist helpt
de Aanwijzingen voor de regelgeving in acht te nemen, ook voor andere relevante
overheidsinstanties ter beschikking komen (Raad van State, parlement)? (blz. 24)Ja. De Raad van State en het bureau wetgeving van de Tweede Kamer zijn
ook betrokken geweest bij een proefproject met een prototype van Leda, zoals
dit computerprogramma heet. Zij zullen het systeem na afronding ook kunnen
gaan gebruiken.54Worden de concept-uitvoeringsbesluiten en ministeriële
regelingen, horend bij de wetsvoorstellen die voortvloeiden uit de parlementaire
enquete nog voor de datum van inwerkingtreding (1 februari 2000) voorgelegd
aan de Tweede Kamer? (blz. 27)Zoals toegezegd op 12 november 1998 tijdens de behandeling van de wetsvoorstellen
bijzondere opsporingsbevoegdheden en herziening gerechtelijk vooronderzoek
zullen de algemene maatregelen van bestuur en de ministeriële regelingen,
zodra deze gereed zijn, ter beschikking worden gesteld aan Uw Kamer (Handelingen
II, 12 november 1998, blz. 24–1560). Het betreft drie algemene
maatregelen van bestuur. Over twee algemene maatregelen van bestuur
heeft de Raad van State reeds geadviseerd. Over een algemene maatregel van
bestuur moet de Raad van State nog advies uitbrengen. Naar verwachting kunnen
de algemene maatregelen van bestuur en de ministeriële regelingen in
december aan de Tweede Kamer worden toegezonden.55Wordt bij de behandeling van het wetsvoorstel DNA (1998/1999,
26 671, nr. 1) ook de mogelijke invoering van een DNA-databank betrokken?
(p. 27)Artikel 195a, vijfde lid, van het Wetboek van Strafvordering verschaft
thans reeds een wettelijke basis voor het vastleggen van DNA-profielen in
een DNA-databank. Artikel 9 van het Besluit DNA-onderzoeken geeft aan welke
DNA-profielen het betreft en artikel 11 van dat besluit bevat de bewaartermijnen
van de DNA-profielen. De verantwoordelijkheid voor het bewaren en vernietigen
van de DNA-profielen ligt bij de Minister van Justitie en deze wordt voor
hem uitgeoefend door de directeur van het Gerechtelijk Laboratorium.Het voorstel van wet tot wijziging van de regeling van DNA-onderzoek in
strafzaken brengt in deze systematiek geen verandering. Wel ligt het in de
bedoeling om bij algemene maatregel van bestuur de waarborgen met betrekking
tot het bewaren en vernietigen van het celmateriaal en de in de DNA-databank
vastgelegde DNA-profielen op onderdelen aan te scherpen.56 en 171De mogelijkheid van uitbreiding van de toepassing van
DNA-onderzoek zal bezien worden tegen de achtergrond van de financiële
gevolgen en mogelijkheden. Hoewel de regering met de voorgaande zin aangeeft
dat de betekenis van DNA-onderzoek toeneemt en een verruiming tot de mogelijkheden
behoort, laat de begroting niet zien dat er extra geld voor wordt uitgetrokken.
Klopt dit, zo ja, waarom is er voor gekozen om hier nog geen rekening mee
te houden? (blz. 27)Uit de tabellen op pagina 158 blijkt dat het aantal
fte's bij het Gerechtelijk Laboratorium weinig of niet stijgt. Hoe verhoudt
zich dit met de plannen voor een verruiming van het DNA-onderzoek? Is het
in dit kader niet van belang te anticiperen op deze eventuele verruiming?
(blz. 158)Het wetsvoorstel verruimt de bevoegdheden van de Officier van Justitie
om DNA-onderzoek te laten plaatsvinden. He stelt voor dat de OvJ ook onderzoek
kan gelasten er een verdachte. Verder biedt het wetsvoorstel de mogelijkheid
aan de Rechter-Commissaris om de afname van lichaamsmateriaal te bevelen als
dat in het belang van het onderzoek is (thans geldt de eis dat afname dringend
noodzakelijk is voor het aan de dag brengen van de waarheid). Dit voorstel
houdt geen aanpassing in van de misdrijven bij welker verdenking een DNA-onderzoek
kan worden bevolen. De te verwachten toename van het aantal DNA-onderzoeken
als gevolg van het wetsvoorstel zoals het thans luidt wordt als een beperkte
ingeschat die, mede met behulp van verdergaande automatisering, binnen de
bestaande capaciteit kan worden opgevangen. In het verslag bij het wetsontwerp
hebben meerdere fracties aangedrongen om DNA-onderzoek ook mogelijk te maken
bij verdenking van misdrijven waartegen een gevangenisstraf van vier jaar
of meer is bedreigd. Van de zijde van politie en het Openbaar Ministerie hebben
mij eerder adviezen bereikt die in dezelfde richting wezen. Gelijktijdig bereikten
mij de resultaten van het project «DNA bij inbraken». Uit een
eerste inventarisatie bleek dat met een en ander substantiële kosten
waren gemoeid die niet zonder reallocatie en/of toevoeging van extra middelen
kunnen worden opgevangen. Bij gelegenheid van de aanbieding van het rapport
«DNA bij inbraken» kort voor de zomer heb ik aangekondigd dat
ik in de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel
zou ingaan op de effecten die een verruimde toepassing van DNA-onderzoek,
alsmede de landelijke invoering van DNA-onderzoek bij inbraken voor verschillende
ketenpartners zou hebben. Ten tijde van het opmaken van de begrotingstukken
waren nog onvoldoende gegevens beschikbaar om een verantwoorde voorspelling
te doen omtrent de kosten.Ik streef ernaar om u de nota naar aanleiding van het verslag eind november
te doen toekomen. Ik verwacht U bij die gelegenheid nader te kunnen informeren
omtrent de met de intensiever toepassing van DNA-onderzoek gemoeide kosten.57Wanneer kan het nieuw wijzigingsvoorstel met betrekking
tot de Wet BOPZ worden verwacht? Wat zullen de voornaamste wijzigingen in
dit voorstel zijn? (blz. 28)Het concept-wetsvoorstel betreffende de voorwaardelijke rechterlijke machtiging
is onlangs voor advies naar een aantal belanghebbende organisaties gezonden.
Naar verwachting zal een wetsvoorstel in maart 2000 aan de Ministerraad kunnen
worden aangeboden. In het voorstel zal de voorwaardelijke rechterlijke machtiging
worden opgenomen. Door de voorwaardelijke machtiging zal gedwongen opneming
kunnen worden voorkomen door het stellen van voorwaarden omtrent de behandeling
en het gedrag van de betrokkene. Het gevaar kan buiten de inrichting worden
afgewend door de naleving van de voorwaarden.Bij niet naleving van de voorwaarden kan de betrokkene op basis van de
voorwaardelijke machtiging worden opgenomen Door de voorwaardelijke machtiging
wordt drang op de betrokkene uitgeoefend om zich niet aan de behandeling te
onttrekken.58Betreft de actualisering van de nota «Wetgeving
voor de elektronische snelweg» een eenmalige exercitie of zal telkens
na wezenlijke veranderingen een actualisering worden uitgevoerd? (blz. 28)De nota Wetgeving voor de elektronische snelweg heeft betrekking op een
terrein waar zich vele, onvoorspelbare en vaak snelle veranderingen voordoen.
De nota spreekt in dit verband over een hoge turbulentie van de problematiek.Het ziet er niet naar uit dat die turbulentie in de komende jaren minder
wordt.Met enige regelmaat zal dan ook een actualisering van de uitgangspunten
voor de wetgeving rond de elektronische snelweg moeten plaatsvinden. De snelheid
van de veranderingen in de samenleving bepaalt daarbij hoe vaak zo'n actualisering
zinvol is.59Schiet de strafrechtelijke aanpak van probleemgedrag
van jongeren als zodanig ook tekort? Zo ja, waar? (blz. 28)De strafrechtelijke aanpak van probleemgedrag omvat zoals in de toelichting
wordt uiteengezet een grote diversiteit van strafrechtelijke reacties en begeleidende
maatregelen. Deze worden veelal ingezet als in het preventieve traject, van
opvoedingsondersteuning tot arbeidsbemiddeling, men er niet in is geslaagd
de jongere tot maatschappelijk acceptabel gedrag te brengen en de achterliggende
oorzaken van probleemgedrag weg te nemen. De strafrechtelijke aanpak is er
primair op gericht de betrokken jeugdige duidelijk maken dat zijn gedrag niet
door de samenleving getolereerd wordt. Anderzijds biedt het de maatschappij
de zekerheid dat opgespoord delinquent gedrag bestraft wordt.
Daarnaast biedt het de mogelijkheid om via dwang jeugdigen tot deelname aan
reclasseringsactiviteiten te brengen, die erop gericht zijn de basis van het
probleemgedrag aan te pakken. Gezien de recidivepercentages moet worden vastgesteld
dat dit niet in alle gevallen (de eerste keer) lukt. Dit rechtvaardigt echter
niet een zo brede generalisatie als in de vraagstelling wordt gesuggereerd.60, 124 en 147Kan de regering voor ieder van de intensiveringen die
worden ingezet bij de aanpak van jeugdcriminaliteit, behalve de in te zetten
middelen, ook de na te streven resultaten formuleren? (blz. 29)Is geformuleerd welke resultaten, in de zin van een
verbetering ten opzichte van de huidige situatie, de regering denkt te bereiken
met de extra intensivering ten behoeve van de jeugd en de bestrijding van
geweld? (blz. 59)Welke concreet meetbare beleiddoelstellingen zijn verbonden
aan de intensiveringen afkomstig uit het regeerakkoord en de begroting 2000
voor het terrein Jeugd en geweld? (blz. 100 e.v.)Over de voortgang binnen de projecten die worden gefinancierd uit de intensiveringsgelden
Jeugd en Geweld wordt de Kamer jaarlijks in mei geïnformeerd. Het gaat
daarbij om informatie, vastgelegd in rapportageformats, hoe per project de
middelen worden besteed, wat hierbij de doelstellingen zijn en hoe het staat
met de realisering van de doelstellingen. Ik heb u in september 1999 toegezegd
om u in november 1999 te informeren over de vorm en de inhoud van deze rapportageformats.
De brief zal u een dezer dagen bereiken.61Op welke termijn komt er een landelijk beeld beschikbaar
over de mogelijke toename van het aantal kinderen dat met de politie in aanraking
komt? (blz. 29)Verbetering van het landelijk inzicht in het aantal kinderen onder de
twaalf dat met de politie in aanraking komt is een van de doelstellingen van
het evaluatieonderzoek naar de uitvoering van de stopreactie door de Haltbureaus.
Dit onderzoek zal in september 2000 worden afgerond. Daarnaast zal het cliëntvolgsysteem
jeugdcriminaliteit, dat in 2000 landelijk wordt ingevoerd, op termijn inzicht
verschaffen in de omvang en ontwikkeling van deze categorie.62Wordt de sterkere toename van het aantal door de politie
gehoorde jongeren in verband met geweldsdelicten veroorzaakt door een werkelijke
toename van geweld of door een intensivering van de aandacht van de politie
voor dit onderwerp? (blz. 29)De beïnvloeding van de het statistisch beeld van de (jeugd)criminaliteit
ten gevolge van intensivering van de activiteiten van de politie is een onvermijdelijk
maar naar omvang niet absoluut vast te stellen gegeven.In de recente publicatie Jeugd en Geweld in opdracht van de interdepartementale
commissie Jeugdonderzoek (CJO) concluderen de opstellers o.l.v. prof. W.J.M.
de Haan :«Voorlopig kan slechts geconcludeerd worden dat het aantal
minderjarige verdachten van geweldsmisdrijven (met name tussen 1994 en 1996)
weliswaar is toegenomen, maar dat niet precies is aan te geven in welke mate
dit duidt op een werkelijke toename van geweldscriminaliteit onder de jeugd.
Wel is duidelijk dat de toename van de geregistreerde geweldscriminaliteit
onder jongeren geen recente ontwikkeling is. Zo is al eerder
onder jongens (12–21 jaar)over de periode 1950 tot 1970 (Jongman &
Cats, 1974) en 1970–1976 (Jongman en Cats, 1981) een stijging van het
aantal veroordelingen wegens geweld tegen personen geconstateerd. Het is een
trend die zich ook in aan aantal omringend landen heeft voorgedaan (zie onder
andere Pfeiffer, 1997; Junger-Tas, 1996).»Daarnaast kan worden vastgesteld dat ook de resultaten van een reeks van
self-report studies in de periode 1988–1996 in de richting van een geringe
toename – in ieder geval niet op afname of stabilisatie van –
geweldscriminaliteit onder jeugd wijst. (Van der Laan et al., 1998). De Haan
c.s. eindigen hun analyse als volgt: «Ondanks dat de toekomstige omvang
van geweldscriminaliteit onder jongeren niet precies voorspeld kan worden
en gewaakt dient te worden voor paniekscenario's, is er voldoende reden tot
zorg en is aandacht voor de ontwikkeling van geweld en geweldscriminaliteit
onder jongeren in de nabije toekomst zeker gerechtvaardigd.»63Welk onderling verband bestaat ertussen de drie nieuwe
zwaartepunten in de problematiek: verjonging, verharding en de blijvende oververtegenwoordiging
van jongeren uit allochtone groeperingen? (blz. 29)Uit analyse van de HKS-registratie van de politie kan worden afgeleid
dat allochtone minderjarige verdachten vaker tot de harde kern van verdachten
behoren. Bij harde kern gaat het om verdachten die relatief veel en ernstige
delicten plegen. In het bijzonder is bij Marokkaanse en Antilliaanse minderjarige
verdachten de harde kern relatief groot.Over verjonging is weinig te zeggen omdat antecedenten van twaalfminners
nog niet uniform door de politie worden geregistreerd. Er zijn wel initiatieven
in gang gezet om daar verbetering in aan te brengen.64Hoe ziet de gemeten en voorspelde meerjarige ontwikkeling
van de oververtegenwoordiging van jongeren uit allochtone groeperingen eruit,
dit in termen van het percentage verdachten, veroordeelden met een taak- en
of leerstraf en veroordeelden met jeugddetentie en dit uitgesplitst voor afkomst,
geslacht en leeftijd? (blz. 29)Uit analyse van de HKS-registratie van de politie blijkt dat ongeveer
een kwart van de minderjarige verdachten die bekend zijn bij de politie, van
allochtone afkomst is. Dit aandeel is groter dan op basis van de bevolkingssamenstelling
verwacht mag worden. In HKS wordt een allochtone verdachte overigens gedefinieerd
op basis van geboorteland van de jongere zelf.Als de cijfers worden gerelateerd aan de omvang van de betreffende bevolkingsgroep
blijkt dat er relatief veel Marokkaanse en Antilliaanse minderjarige verdachten
zijn (zie bijgevoegde figuur 1). Het betreft hier overigens wel cijfers over
1996. Recentere cijfers zijn nog niet beschikbaar.De Raad voor de Kinderbescherming is verantwoordelijk voor de registratie
van taakstraffen voor minderjarigen. Gegevens over etniciteit zijn echter
niet beschikbaar.Bij jeugdinrichtingen moet een onderscheid worden aangebracht tussen opvanginrichtingen
waar voornamelijk strafrechtelijke minderjarigen zitten en behandelinrichtingen
waar voornamelijk civielrechtelijke minderjarigen verblijven. In de opvanginrichtingen is het aandeel van de allochtone jongeren ruim
60% en in de behandelinrichtingen minder dan de helft van het aantal jongeren
(zie figuur 2 en 3).Er zijn geen voorspellingen met betrekking tot het aandeel van de allochtone
jongeren in de strafrechtelijk keten. Wel wijzen bevolkingsprognoses van het
CBS uit dat het aandeel van de allochtone jongeren in de toekomst zal toenemen.
Dit heeft uiteraard ook consequenties voor het aandeel van de allochtone jongeren
in de strafrechtelijke keten.FigurenFiguur 1 Aantal verdachten per 1000 jongeren naar geboorteland,
1996Bron: Geldorp, 1998Figuur 2: Etnische afkomst jongeren in justitiële
jeugdinrichtingen (opvang), 1995–1998Bron : DJI, 1999Figuur 3: Etnische afkomst jongeren in justitiële
jeugdinrichtingen (behandel), 1995–1998Bron: DJI, 199965Tot welke ombuiging van het zwaartepunt «oververtegenwoordiging
van jongeren uit allochtone groeperingen» zal het justitiële CRIEM-programma
het komende jaar leiden? Met welke concrete doelstellingen zal dit worden
bereikt? (blz. 29)Justitie richt zich met name op de beleidssporen 1 en 3 in de CRIEM-nota
door respectievelijk het ontwikkelen en implementeren van de methodiek van
individuele trajectbegeleiding (itb) en Communities that Care (CtC) en van
de aanbevelingen uit de Criem-nota die hier nauw bij aansluiten. Bij de voorbereiding
van itb voor de groep etnische jongeren die reeds in aanraking zijn gekomen
met het strafrecht wegens het plegen van lichte vormen van criminaliteit,
wordt nauw samengewerkt met onder andere de Raad voor de Kinderbescherming
en de Gezinsvoogdij-instellingen.Er zijn (nog) geen concrete einddoelen geformuleerd; zij zullen naar verwachting
betrekking hebben op het aantal te bereiken jongeren alsmede op de resultaten
ten aanzien van leefsituatie, uitval en recidive van de jongeren.Bij CtC geldt dat het uiteindelijk doel is uitval en probleemgedrag bij
jongeren te verminderen. Thans is het nog te vroeg om iets te kunnen zeggen
over wat ten aanzien van de resultaten in de Nederlandse situatie de concrete
streefdoelen zullen zijn. Dit vloeit onder meer voort uit het feit dat de
doelen en strategieën specifiek voor elke locatie worden vastgesteld.
Voor iedere locatie zijn de doelen van CtC pas bekend na uitvoering van de
wijkanalyse.Bij CtC geldt dat het uiteindelijk doel is uitval en probleemgedrag bij
jongeren te verminderen. Thans is het nog te vroeg om iets te kunnen zeggen
over wat ten aanzien van de resultaten in de Nederlandse situatie de concrete
streefdoelen zullen zijn. Dit vloeit onder meer voort uit het feit dat de
doelen en strategieën specifiek voor elke locatie worden vastgesteld.
Voor iedere locatie zijn de doelen van CtC pas bekend na uitvoering van de
wijkanalyse.66Waar worden «communities that Care» ingericht
en hoeveel ouders en opvoeders worden hiermee bereikt? (blz. 29)CtC wordt ontwikkeld in Rotterdam (Het oude Noorden), Amsterdam-Noord,
Arnhem-Presikhaaf en Zwolle-Zuid. Het CtC-model is gebaseerd op de werkwijze
dat op iedere locatie op grond van een wijkanalyse, samen met de betrokkenen,
de doelen worden vastgesteld en prioriteit wordt gegeven aan de interventies
die in die wijk het beste kunnen worden ingezet. De omvang van de problematiek
op de bovengenoemde locaties is aan de hand van door de gemeenten
zelf verstrekte gegevens als volgt weer te geven. In Amsterdam-Noord gaat
het om totaal 18 777 inwoners in 1998 waarvan 40% allochtoon is. Er wonen
ruim 2900 gezinnen in de buurt. In Arnhem-Presikhaaf wonen 8223 inwoners waarvan
1644 jeugdigen van 0–18 jaar. Circa een derde deel van het aantal inwoners
is van allochtone afkomst. Het exacte aantal gezinnen is niet bekend. In Zwolle-Zuid
wonen bijna 32 390 mensen waarvan 13% allochtoon is. De helft van alle
huishoudens bestaat uit één- of tweepersoonshuishoudens. Het
gaat hierbij om 42% gezinnen en 5% eenoudergezinnen. De exacte gegevens over
Rotterdam (Het oude Noorden) zijn momenteel niet beschikbaar.67Tot hoeveel vroegtijdige signaleringen zullen de preventieve
initiatieven leiden? (blz. 29)Het betreft hier twee proefprojecten die door het ministerie van justitie
worden ondersteund om de haalbaarheid en effectiviteit van vroegtijdige signalering
en interventie bij risicogezinnen vast te stellen. Jaarlijks zullen per project
tien gesignaleerde gezinnen voor intensieve gezinsondersteuning in aanmerking
komen. Bij gebleken succes zullen de projecten ook in andere wijken en gemeenten
worden uitgezet.68Hoe groot is de percentuele stijging van het aantal
jongeren dat gebruik maakt van de mogelijkheid van een Halt-afdoening? (blz. 29)De trendmatige groei van het percentage – vanwege een Halt-waardig
delict – gehoorde minderjarigen dat naar Halt wordt verwezen is (over
langere periode gemeten) jaarlijks ruim 3%.69Hoever bent u gevorderd met uw gesprekken met HALT-Nederland
inzake hun begrotingsperikelen voor de jaren 1999 en 2000? (blz. 29)Met het bestuur van HALT-Nederland is de afgelopen periode intensief overleg
gevoerd over het budget 1999 en de begroting 2000. Voor 1999 zijn incidenteel
extra middelen beschikbaar gesteld. Met betrekking tot de begroting voor 2000
zijn heldere afspraken gemaakt, onder andere over het structureel maken van
voor automatisering beschikbare gelden.70Kan worden aangegeven hoe «Stop» reageert
op delicten gelet op het feit dat kinderen onder de 12 jaar niet strafrechtelijk
aansprakelijk zijn? (p. 29)Bij de ontwikkeling van de aanwijzing voor de Stop-reactie is aangeknoopt
bij de preventieve taken van het Openbaar Ministerie die zijn verwoord in
de Contourennota OM en preventie (1995). In deze nota wordt vermeld dat criminaliteitspreventie
gericht is op handhaving van de essentiële normen, bij voorkeur met andere
dan strafrechtelijke middelen op een zo vroeg mogelijk moment in de keten.
In dit kader kan het Openbaar Ministerie het tot zijn preventieve taak rekenen
om aan ouders van kinderen onder de twaalf jaar een handreiking te (laten)
doen ter ondersteuning van hun opvoedende taken. Rekening houdend met het
vorengenoemde is ervoor gekozen om de Stop-reactie als aanwijzing voor het
Openbaar Ministerie bekend te maken.De Stop-reactie is geen strafrechtelijk instrument,
maar een preventieve pedagogische handreiking. Het kan ouders behulpzaam zijn
bij corrigerend optreden jegens hun kinderen. Het maakt het kind duidelijk
dat crimineel gedrag ontoelaatbaar is. Zodra er sprake is van een achterliggende problematiek vindt doorverwijzing
naar de Raad voor de Kinderbescherming plaats. Dit gebeurt ook in het geval
dat een kind eerder een Stop-reactie heeft ondergaan.Zoals in de tekst waarnaar de vraag verwijst, reeds is gemeld, volgt de
Stop-reactie alleen op lichte delicten. Hierbij gelden dezelfde criteria als
bij de Halt-afdoening (limitatief opgesomd in de aanwijzing Stop-reactie).Als invulling voor de Stop-reactie is gekozen voor een activiteit van
pedagogische strekking van maximaal 10 uren. Omdat we hier te maken hebben
met jonge kinderen zal de activiteit hierop worden afgestemd. Gedacht wordt
aan de volgende activiteiten: het maken van een tekening met daaraan gekoppeld
een gesprek met het kind over regels, het schrijven van een brief aan het
slachtoffer, danwel het brengen van bloemen bij het slachtoffer.Hoe deze activiteit precies wordt ingevuld zal verder in de praktijk moeten
worden uitgewerkt. Hiertoe is gekozen voor een experimenteel jaar waarin Haltbureaus
de gelegenheid hebben deze activiteit verder te ontwikkelen. Bij de ontwikkeling
van materiaal en methodiek zal mijn ministerie direct betrokken zijn.71Is er informatie beschikbaar over de ervaringen van
de jeugdreclassering met jeugdige cliënten (recidivepercentages, e.d.)?
Zo neen, is de regering bereid een onderzoek te laten uitvoeren naar de effectiviteit
van de begeleiding door de jeugdreclassering? (blz. 29)Er zijn geen recente recidivegegevens met betrekking tot jeugdigen die
in het kader van jeugdreclassering zijn begeleid.Ik ben bereid in 2000 onderzoek te doen naar de jeugdreclasseringsaanpak
zoals deze zich heeft ontwikkeld, waarbij onder andere aandacht zal worden
besteed aan de effectiviteit van de begeleiding in termen van recidive.72Wat is het percentage risicojongeren dat zich op enigerlei
wijze onttrekt aan hun vrijwillige begeleiding. (blz. 31)Het in de Criem-nota genoemde eerste beleidsspoor heeft betrekking op
allochtone jeugdigen die met het strafrecht in aanraking zijn gekomen of dreigen
te komen. Justitie zal zich, voor wat betreft de begeleiding van jeugdigen,
met name richten op jeugdigen die met het strafrecht in aanraking zijn gekomen.
Jeugdigen die geen strafbare feiten hebben gepleegd maar daartoe wel het risico
lopen (zgn. risicojongeren) zullen in een vrijwillig kader door de daartoe
geëigende instanties voor jeugdhulpverlening worden begeleid. Omdat de
Criem-aanpak in voorbereiding is en nog niet geïmplementeerd, zijn er
geen gegevens beschikbaar over jeugdigen die zich onttrekken aan vrijwillige
begeleiding.73 en 74Is een vergelijkbaar initiatief zoals dat van de commissie
Marokkaanse jeugd ook wenselijk voor andere etnische groeperingen? (blz. 31)Justitie hecht veel belang aan de samenwerking met
de Marokkaanse gemeenschap. Is de regering ook voornemens deze samenwerking
aan te gaan met de Antilliaanse, Surinaamse en voormalig Joegoslavische gemeenschap?
Zo neen, waarom niet? (blz. 31)Naar gelang de problematiek die zich aandient zoekt Justitie naar de meest
geëigende vorm van overleg ter reducering van de gerezen problemen. Daarbij
hecht Justitie groot belang aan de eigen initiatieven en ideeën die worden
ontwikkeld en aangedragen door de betrokken etnische groeperingen. Ten aanzien
van de Antilliaanse gemeenschap wordt momenteel in overleg met
enkele vertegenwoordigers daarvan gezocht naar de wijze waarop initiatieven
vanuit die gemeenschap ondersteund zouden kunnen worden. Voor wat betreft
de Surinaamse en voormalige Joegoslavische gemeenschap zijn er thans geen
ontwikkelingen te melden. 75Waaruit bestaat de ondersteuning van Justitie van het
netwerk Marokkanen voor Ontwikkeling en Verandering? (blz. 32)Vanuit Justitie wordt MOVE logistiek en organisatorisch ondersteund. Dit
houdt ondermeer in het organiseren van bijeenkomsten, uitbouwen van netwerken
en leggen van contacten tussen de verschillende betrokkenen op lokaal en landelijk
niveau. Omdat het bij MOVE gaat om een burgerinitiatief zal in overleg met
de betrokkenen gekeken worden naar de beste vorm waarin deze ondersteuning
gecontinueerd kan worden.76Kan de regering in tabellen procentueel een beeld schetsen
van de ontwikkeling van de criminaliteit? Kan daarbij een onderverdeling worden
gemaakt in het totaal aantal geregistreerde misdrijven, vermogensmisdrijven,
geweldsmisdrijven en mishandelingen? (blz. 33)Tabel: ontwikkeling van de geregistreerde criminaliteit:
1994–1998 (aantallen pv's *1000)  199419951996199719981998 versus 1997Totaal1 305,31 222,91 183,21 218,91 222,20,3%– geweld65,964,666,774,476,52,8%wv – mishandeling27,827,930,037,638,01,1%       – vermogen977,3903,9833,6846,0842,3– 0,4%– vernieling+openbare orde154,7152,5170,4179,8178,4– 0,8%Bron: Criminaliteit en rechtshandhaving (WODC en CBS)De totale geregistreerde criminaliteit neemt af in 1995 en 1996, om daarna
licht toe te nemen in 1997 en 1998 (zie tabel). De laatste jaren is de geregistreerde
vermogenscriminaliteit afgenomen, en de geweldscriminaliteit toegenomen. De
stijging van geweldsmisdrijven wordt voor een groot deel bepaald door, onder
meer, die van de mishandelingen. Vernieling en openbare orde neemt toe tot
en met 1997, om in 1998 licht te dalen.Vanaf 1996 laten zowel de CBS-politiestatistiek als de CBS-slachtofferenquete
bij geweldsmisdrijven een stijgende ontwikkeling zien (Criminaliteit en rechthandhaving,
p. 52). Het geschatte aantal vermogensdelicten volgens de CBS-slachtofferenquête
laat een fluctuerend beeld zien. Echter een enigszins dalende tendens is ook
daar waarneembaar.77Mocht onverhoopt, door het ontbreken van een kamermeerderheid
of door tegenvallende opbrengsten, geen geld vrijkomen uit de fiscalisering
van de omroepbijdragen voor de acht extra JIB's, komen deze dan te vervallen?
En vallen de JIB's onder het jeugdbeleid: de sector waarvoor de misschien
vrijkomende 60 miljoen is gereserveerd? (blz. 33)Indien de voorziene middelen uit de opbrengst fiscalisering omroepbijdrage
niet beschikbaar komen, dan kan de uitbreiding met 8 extra jib-kantoren geen
doorgang vinden. De opbrengst uit de fiscalisering van de omroepbijdrage wordt aangewend
voor het oplossen van jeugdzorgproblematiek. De jib-kantoren dragen daaraan
bij omdat JIB zich richt op het bereiken van een veilige leefomgeving in de
buurt, bij uitstek de leefomgeving van de opgroeiende jeugd.78Wil de regering, net als in de begroting van vorig
jaar, enige aandacht wijden aan de ophelderingspercentages? Welk percentage
van het totaal aantal misdrijven wordt opgelost? Is er inmiddels al een verbetering
ten opzichte van voorgaande jaren merkbaar? Zo nee, welke oorzaken meent de
regering daarvoor aan te kunnen wijzen? (blz. 34)Het recent door het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum van Justitie gepubliceerde rapport «Criminaliteit
en rechtshandhaving» gaat onder meer in op ontwikkelingen en trends
op het terrein van het ophelderingspercentage.Het ophelderingspercentage is in de periode 1960–1998 met bijna
70% gedaald van 55 in 1960 tot 16 in 1998. Absoluut gezien was er echter sprake
van bijna een verdrievoudiging van het aantal opgehelderde misdrijven: van
73 000 in 1960 tot 200 000 in 1998. Dit laatste aantal is weer op
het niveau van 1979, maar toen stonden daar veel minder geregistreerde misdrijven
tegenover dan nu.De trend in de ontwikkeling van het ophelderingspercentage is de laatste
vijf jaar stabiel. Het percentage wordt door vrijwel iedereen als laag gezien.
Tegelijkertijd moet het hiermee opgeroepen beeld over een negatieve criminaliteitsontwikkeling
worden genuanceerd omdat vooral uit bevolkingsonderzoek (de politiemonitor
bevolking) blijkt dat de veel voorkomende criminaliteit, in het bijzonder
de vermogenscriminaliteit, daalt. Het al genoemde rapport van CBS en WODC
onderbouwt dat de trends in de politiecijfers en in de slachtofferenquêtes
onder de burgers in grote lijnen overeen komen.Het ophelderingspercentage als kengetal wordt door veel betrokkenen in
de criminaliteitsbestrijding breed gedragen. Dat was de uitkomst van een expertmeeting
en een naar aanleiding daarvan met politie, OM en bestuur georganiseerde conferentie.
Het ophelderingspercentage heeft een symboolfunctie naar buiten (productiviteit
politie) en is een graadmeter intern om te kijken of het werkproces en de
resultaten daarvan wel op orde zijn (kwaliteit). Op de huidige definitie van
het ophelderingspercentage bestaat echter veel kritiek. Een dalend ophelderingspercentage
is daarom minder het gevolg zijn van tekortschietende politieprestaties.Ik heb de overtuiging – vooral ook door de uitkomst van de expertmeeting
en de conferentie – dat de gebreken aan het ophelderingspercentage gerepareerd
kunnen worden. Ik heb dan ook de Raad van Hoofdcommissarissen verzocht een
nader voorstel te doen voor een herziene definitie van het ophelderingspercentage
en dit op te nemen in het zogenoemde Informatiemodel Nederlandse Politie,
dat door het politieveld ontwikkelde indicatoren bevat die prestaties van
de politie op de in het Beleidsplan Nederlandse Politie en de landelijke politiebrief
opgenomen landelijke beleidsthema's.79Kan de regering inmiddels een overzicht geven van de
OM-regelingen die het formeel wettelijk kader van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
zullen verfijnen? Zijn deze regelingen voor de inwerkintreding van de wet
op 1 februari 2000 klaar? (blz. 35)Op 1 februari 2000 treedt de Wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden in
werking. Met de inwerkingtreding van die wet zullen ook enkele OM-beleidsregels
in werking treden. Wellicht de belangrijkste hiervan is de Handleiding
voor de toepassing van de Bijzondere Opsporingsbevoegdheden. Dit document
is primair bedoeld als een handreiking aan de uitvoerders in de praktijk (politie,
OM en ZM). De handleiding, met de status van een beleidsregel, beslaat het
gehele terrein van de Wet BOb en geeft per bijzondere bevoegdheid aan middels
een toelichting op de wettelijke regeling,voorbeelden etc. wat de reikwijdte
van de desbetreffende bevoegdheid is.Voorts zullen enkele bestaande richtlijnen worden aangepast, te weten: 1. De Instructie verkennend onderzoek; 2. De Richtlijn afspraken met criminelen; 3. De Instructie getuigenbescherming; 4. De Handleiding kijkoperaties; 5. De Richtlijn Infiltratie wordt vervangen door de Richtlijn Informanten
en infiltranten; 6. De Instructie informatieplatforms; 7. De Richtlijn schriftelijke verantwoording ten behoeve van de strafzaak
(artt. 152 en 153 SV); 8. De concept-Richtlijn doorlaten en gecontroleerde aflevering; 9. De concept-Richtlijn inzake het runnen van informanten;10. De Regeling financieel beheer infiltratie;11. De concept-Richtlijn procedures in toetsings- en registratiezaken;Deze werkzaamheden zullen voor inwerkingtreding van de wet BOb op 1 februari
2000 zijn voltooid. Vooralsnog is er geen reden om te veronderstellen dat
deze termijn niet wordt gehaald.Zoals in het kabinetsstandpunt inzake het rapport TCEO staat aangegeven,
zal Uw Kamer over de uitvoering van de aanbevelingen door middel van voortgangsrapportages
worden bericht. Een eerste voortgangsbericht zal begin december 1999 verschijnen
en met name betrekking hebben op de stand van zaken in het Implementatietraject
BOb.80Hoeveel veroordelingen waren er de afgelopen jaren
(per jaar) wegens het plegen van zedenmisdrijven met minderjarigen? Hoeveel
van deze veroordeelden kregen TBS opgelegd? Hoe vaak treedt herhaling van
het eerder gepleegde of een vergelijkbaar misdrijf op tijdens de proeftijd
of na afloop daarvan? (blz. 38)Het antwoord met betrekking tot het aantal veroordeelde pedoseksuelen
en het percentage van hen dat tbs kreeg, kan pas worden gegeven na een speciaal
op deze vraag gerichte «search» in het geautomatiseerde gegevensbestand
«Rapsody». Ik zal u zo spoedig mogelijk deze gegevens toezenden.In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de afgelopen jaren weergegeven
van het totaal aantal opleggingen tbs met bevel tot verpleging en het aandeel
seksuele delicten daarvan. tabel jaartotaal aantal opleggingenw.v. seksuele delictenw.v. geweld en seks. delictenw.v. gewelds-seks. en vermogens
del.1990 95 31910 1991117 115 51992117 914 219931134   19941993211 5 19951802712 7199619627 5 619971561414101 In verband met een overgang naar een nieuw registratiesysteem
zijn over '93 geen gegevens omtrent de aard van de delicten voorhanden.Absoluut gezien geven de twee laatste jaren een lager aantal zaken met
een seksuele component aan dan over '94 of '95. Opmerkelijk over '97 is de
daling van de seksuele delicten die niet in combinatie met andere delicten
gepleegd zijn en de stijging van de categorie gewelds- en seksuele delicten.Van de 38 seksgerelateerde delicten waarvoor TBS met bevel tot verpleging
werd opgelegd in 1977 waren er 12 gevallen, waarbij sprake was van een (component)
aanranding of verkrachting van een minderjarige en/of ontucht met of jegens
een minderjarige. Over 1996 bedraagt het aantal gevallen met een voornoemde
component 18.Wat betreft de deelvraag naar de recidive na afloop van de tbs kan het
volgende worden gezegd. Uit de onderzoeken door het WODC blijkt dat bij de
cohorten die in de jaren 1977–1984, 1984–1988 en 1989–1993
tbs waren gesteld respectievelijk 4%, 2% en 1% na afloop van de tbs een of
meermalen een seksueel geweldsdelict gericht tegen een kind pleegde. Deze
cijfers gelden alle tbs-gestelden, ook diegenen die niet wegens een seksueel
delict tot tbs werden veroordeeld. Hoewel vermoedelijk de verschillen niet
groot zullen zijn, is hiermee dus niet nauwkeurig aangegeven wat de recidive
is van diegenen die wel wegens een dergelijk delict tbs kregen opgelegd. Zodra
de daarvoor benodigde speciale bewerking van de gegevens klaar is, zal ik
u die nadere gegevens doen toekomen.81Kan de regering het juridisch kader voor toezicht,
opsporing en handhaving met betrekking tot kinderpornografie en zedenzorg
nader toelichten? (blz. 39)Zedenzorg omvat de zorg voor de opsporing en vervolging van zedenmisdrijven,
zoals deze staan genoemd in Titel XIV van het Wetboek van Strafrecht (misdrijven
tegen de zeden) alsmede de opvang van de slachtoffers van zedenmisdrijven.
De bestrijding van kinderpornografie maakt daarvan deel uit.Ik ga er vanuit dat de vraag zoals die thans voorligt betrekking heeft
op het juridisch kader voor toezicht, opsporing en handhaving op het terrein
van kinderpornografie op het Internet omdat verspreiding daarvan een relatief
nieuw fenomeen is.Het juridisch kader voor de bestrijding van kinderpornografie op het Internet
is niet wezenlijk anders dan kinderpornografie in zijn algemeenheid hetgeen
strafbaar is gesteld sinds 1985 in artikel 240b van het Wetboek van Strafrecht.
In 1996 is dit artikel ingrijpend gewijzigd om een effectievere bestrijding
van kinderpornografie mogelijk te maken. Zoals bekend heeft het Verwey-Jonkerinstituut
de werking van artikel 240b an het Wetboek van Strafrecht geëvalueerd.
Ik moge verwijzen naar de brief van 19 juli 1999 (778910/99/6) aan de Voorzitter
van de Vaste commissie voor Justitie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
waarbij het eindrapport wordt aangeboden. Ook in de Nota van het Kabinet inzake
Seksueel misbruik van en seksueel geweld tegen kinderen, welke op 19 juli
1999 (775159/99/PJS) aan uw Kamer is toegezonden , wordt nader ingegaan op
de evaluatie van dit onderzoek en wordt mede naar aanleiding daarvan een standpunt
ingenomen omtrent de wenselijkheid van enige wijzigingen in artikel 240b van
het Wetboek van Strafrecht (onderdelen 3.2.3.b en 3.3.3.a). Zo wil ik de leeftijdsgrens
voor het optreden in pornografische films verhogen naar 18 jaar en verder
zal het artikel in het wetboek worden aangepast zodat het enkelvoudige bezit
van kinderpornografie ook expliciet uit het Wetboek van Strafrecht blijkt.Verder overweeg ik virtuele kinderpornografie eveneens strafbaar te stellen.
Met de strafbaarstelling van dat kinderpornografisch materiaal zou het nog
beter mogelijk worden kinderpornografie op het Internet te bestrijden. Dit
omdat dan niet meer bewezen hoeft te worden dat het aangetroffen materiaal
echte kinderen afbeeldt. Ik wil voorlopig de internationale ontwikkelingen
afwachten voor dat ik met nog meer wetswijzigingen op dit terrein kom.Er wordt momenteel wel gewerkt aan een wetsvoorstel Computercriminaliteit
II ( Kamerstukken II, 1998/1999, 26 671) ingediend bij de Tweede Kamer
op 8 juli 1999. Deze wet moet de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de
tussenpersoon, zoals bijvoorbeeld de Internet-provider, bij de verspreiding
van strafbaar materiaal verduidelijken. Het gaat hier ook om de verspreiding
van kinderpornografie via Internet maar ook om andere delicten, zoals discriminatie,
die een nieuwe ontwikkeling laten zien op informatietechnologie.Het lijkt niet aangewezen om op dit moment uitvoerig van gedachten te
wisselen over dit wetsvoorstel maar dit over te laten voor het moment dat
de behandeling van dit wetsvoorstel plaatsvindt.Een lokale aanpak van kinderpornografie is noodzakelijk maar niettemin
is het gewenst, gelet op het feit dat een deel van de problematiek de grenzen
van de regiokorpsen overstijgt, om niet alle opsporingsactiviteiten decentraal
onder te brengen. In het jaar 2000 zal de bovenregionale voorziening, die
nu wordt vormgegeven in een pilot, de regionale korpsen en de parketten ondersteunen
in de aanpak van kinderpornografie, ook op het Internet. Deze landelijke voorziening
zal bestaan uit een gemeenschappelijke databank van beeldmateriaal, daders
en slachtoffers, ondersteund door een interregionaal netwerk van informatie-knooppunten.
Bij de politie gaat het daarbij om netwerken op strategisch-tactisch en operationeel
niveau. Voor het Openbaar Ministerie zal een zedenaanspraak-officier van justitie
aan dit netwerk deelnemen. Doel van dit netwerk is het bijeenbrengen van expertise
en het uitwisselen van informatie. Binnen het netwerk zal ook de keuze worden
gemaakt ten aanzien van de operationele onderzoeken die bovenregionaal zullen
worden uitgevoerd. Bovendien zal in de – overigens nog in oprichting
zijnde – Programmacommissie Zeden binnen het Openbaar Ministerie en
de Adviesgroep zeden van de Raad van Hoofdcommissarissen het onderwerp kinderpornografie
op het Internet op de agenda staan.82Welke initiatieven zijn inmiddels door het ministerie
van Justitie ondernomen om de import en export van vuurwapens tegen te gaan?
Welke initiatieven heeft het ministerie van Justitie concreet ondernomen om
te bevorderen dat de informatie-uitwisseling tussen de korpsen en met de CRI
wordt verbeterd en gestandaardiseerd? (blz. 39) Antwoord op de eerste vraag:De import en export van legale vuurwapens staat onder controle van een
vijftal ministeries, waaronder Justitie. Nederland is geen vuurwapenproducerend
land en voert derhalve niet eigenstandig vuurwapens uit. De import van illegale
vuurwapens geschiedt heimelijk door criminele individuen of organisaties en
onttrekt zich daardoor vaak aan de waarneming van politie en Justitie. Justitie
participeert actief in het Nationaal Overleg Illegale Wapenhandel onder leiding
van de Afdeling Wapenbeheersing en Wapenexportbeleid van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken.Antwoord op de tweede vraag:In het Kabinetsstandpunt inzake de aanpak illegaal wapenbezit en -geweld
(Kamerstuk 26 494) heeft het Kabinet aangekondigd de informatie-uitwisseling
tussen de politie-regio's en de CRI te verbeteren, o.a. door dit onderwerp
op de agenda van het periodiek overleg tussen de politieministers en de Raad
van hoofdcommissarissen te plaatsen. Dit is inmiddels gebeurd. Voorts hebben
de politieministers in hun brief van 6 oktober jl. aan uw Kamer gemeld de
voorstellen op het punt van informatie-uitwisseling inzake illegale wapens
uit het rapport van de hoofdcommissarissen van mei 1999 ter zake te ondersteunen
en verklaarden zij zich bereid om in de ontwikkelingskosten daarvan gezamenlijk
bij te dragen. Ik en mijn ambtgenoot van BZK achten dit onderwerp van een
zo groot belang, dat wij dit op korte termijn opnieuw onder de aandacht van
de Raad van hoofdcommissarissen zullen brengen en daarmee (opnieuw) onder
de aandacht van de regionale politiekorpsen en van de CRI.83In de begroting geeft de regering aan dat het bezit
en gebruik van wapens toeneemt. In de brief van 22 april 1999 met als onderwerp
de aanpak van het illegale wapenbezit en -geweld (26 494, nr. 1) wordt
de conclusie getrokken dat het wapenbezit niet significant is toegenomen.
Welke conclusie is juist? (blz. 39)In het Kabinetsstandpunt van 22 april jl. is gerefereerd aan de als niet
significant aangemerkte toename van illegale wapens in de regio Rotterdam.Aan wapengebruik gaat wapenbezit vooraf. De beleving dat het bezit en
gebruik van illegale wapens toeneemt is van subjectieve aard. Dat de gevolgen
van het gebruik van illegale wapens in ernst toenemen staat wel vast. Precieze
landelijke gegevens zijn echter niet voorhanden, omdat aan de CRI hooguit
65% van de wapengerelateerde zaken worden gemeld. In antwoord op desbetreffende
vraag (n.l. vraag 82) heb ik reeds aangegeven hoe hier in door Justitie en
BZK verbetering kan en naar verwachting zal worden gebracht.84 en 86De minister is van mening dat met betrekking tot de
aanpak van illegaal wapenbezit en -geweld bestaande wettelijke mogelijkheden
meer moeten worden benut. Om daarmee ervaring op te kunnen doen wordt in gedeelten
van steden, geëxperimenteerd met de mogelijkheid optimaal gebruik te
maken van alle preventieve en repressieve bevoegdheden. Waar en welke initiatieven
zijn daartoe genomen, hoe is de samenwerking met bijvoorbeeld de burgemeester
en op welke problemen is gestuit? (blz. 39)In het kader van het terugdringen van illegaal wapenbezit
wil de regering voorstellen doen, opdat de politie meer mogelijkheden krijgt
ter bestrijding van het illegaal wapenbezit. Houdt dit in dat de bevoegdheden
van politieambtenaren worden verruimd? Zo ja, wat houdt een dergelijke voor
te stellen verruiming in en wanneer kan de Tweede Kamer deze voorstellen verwachten?
(blz. 39) In het afgelopen jaar is bij herhaling in de Tweede Kamer gesteld, dat
de bevoegdheden van bevoegde opsporingsambtenaren krachtens de Wet wapens
en munitie (WWM) ontoereikend zouden zijn. Teneinde te weten te komen of er
in gebieden met bijzondere gevaarzetting sprake is van toenemend illegaal
(vuur-)wapenbezit en voorts om vast te stellen of het instrumentarium dat
de WWM aan opsporingsambtenaren verschaft toereikend is, worden in Rotterdam
en in 's-Hertogenbosch proefprojecten gehouden. De proeven bestaan uit een
onderzoek naar processen-verbaal ter zake, een speciaal surveillance-project
en een expert-meeting. De eerste fase van de proef in Rotterdam is krap 14
dagen geleden begonnen. Ik verwacht de rapportage over de eerste proef eind
januari 2000. De tweede proef gaat over een maand van start in 's-Hertogenbosch;
de rapportage daarover verwacht ik eind maart 2000. De Tweede Kamer zal, telkens
als de desbetreffende rapportage gereed is, z.s.m. worden ingelicht. Wanneer
uit de rapportages van de proefprojecten (die wetenschappelijk begeleid worden)
duidelijk zou blijken dat het instrumentarium van de WWM tekort schiet, zal
ik zeker overwegen om, in overleg met mijn ambtgenoot van BZK, dat instrumentarium
te verruimen. Ik doel hier met name op het onderzoek aan de kleding van personen
en op de controle van bergruimtes en bagage in voertuigen.85In welke mate zullen de voor te stellen maatregelen
van het kabinet bijdragen aan de bestrijding van verboden wapenbezit? (blz. 39)De implementatie van de door het Kabinet – in haar brief van 22
april 1999 – voorgestelde maatregelen en de aanvaarding en implementatie
door de beide politieministers van de aanbevelingen uit het rapport van mei
1999 van de Raad van hoofdcommissarissen zullen naar onze stellige verwachting
bijdragen aan de bestrijding van verboden wapenbezit. Dit laat onverlet dat
tegelijkertijd beteugeling van geweld op straat, verhoging van de strafmaxima
voor het bezit van en de handel in vuurwapens en een blijvend grotere aandacht
voor ongeoorloofd wapenbezit van groot belang zijn om ook blijvende effecten
te boeken.87Welke maatregelen gericht op het EK2000 zullen structureel
worden benut bij de bestrijding van voetbalvandalisme? (blz. 39)Het merendeel van de maatregelen is specifiek gericht op de EK2000 als
grootschalig evenement. Dit neemt echter niet weg dat een aantal maatregelen
die nu worden voorgesteld om het EK in goede banen te leiden ook bruikbaar
zullen kunnen zijn na afloop van het toernooi. Gedacht kan daarbij bijvoorbeeld
worden aan de bestuurlijke ophouding (recent bij uw Kamer ingediend), aan
de uitbreiding van artikel 540 Strafvordering (eveneens recent bij uw Kamer
ingediend) en aan de voorstellen om te komen tot een handleiding voor de praktijk
over de toepasbaarheid van bepaalde methodieken van informatie-inwinning door
de politie.Daarnaast moet bedacht worden dat er ook de nodige maatregelen al langere
tijd bestonden en nu juist vanwege de opgedane ervaringen ook tijdens het
EK2000 ingezet worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor het snelrecht.88Welke repressieve maatregelen, naast het snelrecht,
heeft het OM nog meer ontwikkeld in het op de EK2000 toegesneden plan? (blz. 39) De overige repressieve maatregelen naast het snelrecht dienen vooral gezocht
te worden in de sfeer van lage tolerantiegrenzen, het beschikbaar hebben van
extra celcapaciteit, het ter plekke voldoen van opgelegde boetes, het beschikbaar
hebben van extra recherchecapaciteit, een stevig executiebeleid en het stringenter
optreden tegen personen die onder invloed zijn van alcohol of drugs.89De organisatie van het EK in 2000 leidt naar verwachting
tot de komst van voetbalvandalen. Justitie wil met repressieve maatregels
deze groep aanpakken. Daarbij tracht men het inreizen van bepaalde groepen
voetbalvandalen aan de grens te voorkomen. Hoe wil Justitie te weten komen
welke buitenlandse hooligans ongewenst zijn, gezien het grote aantal landen
die aan het EK deelnemen? Hoe worden afspraken vormgegeven met landen die
buiten de Europese Gemeenschap liggen of waarvan men weet dat ze geen/een
gebrekkige registratie van hun voetbalvandalen hebben? Als ze toch het land
inreizen, wordt het verblijf hier dan ook strafbaar gesteld. Om hoeveel personen
gaat het naar schatting? (blz. 39)Reeds nu vindt er overleg plaats tussen Justitie, BZK en het politieproject
Euro 2000 enerzijds en vertegenwoordigers van de politie van de deelnemende
landen en de mogelijk deelnemende landen anderzijds. Het gaat daarbij onder
meer om informatieuitwisseling over de (aantallen) buitenlandse supporters
en de mogelijke risicofactoren daarvan. Zodra zeker is welke landen zich hebben
geplaatst en welke wedstrijden er zullen worden gespeeld zullen deze gesprekken
geïntensiveerd worden opdat tijdig een zo betrouwbaar mogelijke informatiepositie
ontstaat. Op grond van die informatiepositie kunnen dan concrete maatregelen
worden genomen. Dit zal naar verwachting begin 2000 het geval kunnen zijn.90 en 91 (zie ook 175)De tabel op pagina 40 geeft een lichte daling te zien
met betrekking tot het aantal laboratoriumonderzoeken. Hoe verhoudt zich dit
met de plannen voor een verruiming van het DNA-onderzoek? (blz. 40)Welk gevolg heeft de daling van het aantal laboratoriumonderzoeken
sinds 1996 gehad op de opsporingsresultaten? (blz. 40)Het NFI streeft met betrekking tot de kerntaken een verhouding na van
70% zaaksonderzoek, 15% Research en Development (ten behoeve van innovatie
van technieken) en 15% Expertise (mede ten behoeve van kennisoverdracht).
Als hoogwaardige forensisch onderzoeksinstituut richt het NFI zich op de bovenkant
van het forensisch onderzoek en stelt prioriteit bij de meer complexe, vaak
meervoudige, zaken. Deze zaken vragen meer onderzoekscapaciteit per zaak waardoor
bij gelijkblijvende capaciteit het totaal aantal onderzochte zaken daalt.
De lichte daling van het aantal laboratoriumonderzoeken genereert derhalve
geen ruimte voor extra DNA-onderzoek. Met betrekking tot de meer eenvoudige
zaken voorziet het NFI erin dat door middel van voorlichting en onderwijs
en door de uitgifte van genormeerde onderzoekstechnieken voor de technische
recherche de politie eenvoudige zaken zelf kan doen. Ik heb geen aanwijzingen
dat dit beleid een negatieve invloed heeft op de opsporingsresultaten.92Op pagina 40 wordt over de betekenis van DNA als opsporingsmiddel
gesproken. Dient de situatie dat een verdachte die weigert mee te werken aan
een DNA-test een wettelijke basis te hebben? (blz. 40) Het afnemen van celmateriaal tegen de wil van een verdachte levert een
inbreuk op zijn persoonlijke levenssfeer op. Een dergelijke inbreuk is ingevolge
artikel 10, eerste lid, van de Grondwet slechts toegestaan indien daarvoor
een formeel wettelijke grondslag bestaat. Artikel 195d, eerste lid, van het
Wetboek van Strafvordering bevat die grondslag. Dit artikellid verschaft de
rechter-commissaris de bevoegdheid te bevelen dat van de verdachte tegen zijn
wil celmateriaal wordt afgenomen ten behoeve van een DNA-onderzoek. De rechter-commissaris
kan uitsluitend van deze bevoegdheid gebruik maken indien aan drie voorwaarden
is voldaan. De eerste voorwaarde is dat er sprake is van een misdrijf waarop
een gevangenisstraf van acht jaar of meer is gesteld of van een in het tweede
lid van artikel 195d Sv genoemd gewelds- of zedenmisdrijf waarop een gevangenisstraf
van zes jaar of meer staat. De tweede voorwaarde is dat uit feiten en omstandigheden
van ernstige bezwaren tegen de verdachte blijkt. De derde voorwaarde houdt
in dat het DNA-onderzoek dringend noodzakelijk is voor het aan de dag brengen
van de waarheid.Het voorstel van wet tot wijziging van de regeling van DNA-onderzoek in
strafzaken (kamerstukken II 1998/1999, 26 671, nr. 1–2) biedt de
rechter-commissaris de mogelijkheid om vaker een bevel te geven tot gedwongen
afname van celmateriaal bij een verdachte. Voorgesteld wordt namelijk om de
derde voorwaarde te laten vervallen en te vervangen door de voorwaarde dat
het DNA-onderzoek in het belang van het onderzoek is. Voorts heb ik aangekondigd
(Aanhangsel Handelingen II 1998/99, nr. 1806) in overweging te nemen om de
grens voor gedwongen afname van celmateriaal te verlagen naar misdrijven waarop
vier jaar of meer staat. In de nota naar aanleiding van het verslag bij het
genoemde wetsvoorstel zal ik hierover meer duidelijkheid geven. Ik verwacht
deze nota eind november aan de Tweede Kamer te kunnen aanbieden.93Is er in het kader van de toekomstige verruiming van
DNA-onderzoek geen aanleiding tot het vergroten van de capaciteit van het
Gerechtelijk Laboratorium? Bestaat de mogelijkheid dat deze onderzoeken worden
uitbesteed? (blz. 40)Indien de toepassing van DNA-onderzoek mogelijk wordt bij misdrijven waartegen
een gevangenisstraf bedreigd is van vier jaar of meer en het rechercheren
op biologische sporen bij inbraken landelijk wordt geïntensiveerd zal
het zaaksaanbod van DNA-onderzoeken bij het NFI stijgen met naar schatting
11 000 tot 13 000 zaken. Thans zijn dit er circa 700 op jaarbasis.
Als gevolg hiervan is een investering vereist om de capaciteit bij het NFI
te vergroten. In de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsontwerp
DNA zal ik hier nader op ingaan.Bij algemene maatregel van bestuur worden de laboratoria waar in Nederland
DNA-onderzoek ten behoeve van strafzaken kan plaatsvinden limitatief aangewezen.94Hoe is het grote aantal secties in 1996 (in vergelijking
met eerdere en latere jaren) te verklaren? (blz. 41)Het aantal secties bij het NFI is de afgelopen jaren een redelijke constante
van rond de 550 secties per jaar. Bij de capaciteitsplanning houdt het NFI
rekening met een variatie in dit aantal van ± 10%. De stijging in 1996
viel ruim binnen deze marge. Uit de CBS statistieken is de stijging van het
aantal secties niet te verklaren. De statistieken voor moord en doodslag laten
in 1996 een daling zien en de doodsoorzakenstatistiek laat geen significante
stijging zien op de verschillende doodsoorzaken. Het aanbod van secties wordt
grotendeels bepaald door de aanvragen van het Openbaar Ministerie die bij
de vraag naar de toedracht van de doodsoorzaak de afweging maakt
om al dan niet tot sectie over te gaan. Een mogelijk verklaring van de stijging
kan zijn dat in enkele arrondissementen in het betreffende jaar eerder tot
sectie is besloten dan in de voorgaande en latere jaren.95Kan per land worden aangegeven waar de rechtsverzoeken
aan en van afkomstig zijn en waar zich de stijging van het aantal rechtsverzoeken
voordoet? (blz. 41)Met de inwerkingtreding van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst is de
mogelijkheid geschapen voor het openbaar ministerie om een groot aantal rechtshulpverzoeken
direct met collega's uit de Schengenlanden af te doen. Tussenkomst van het
ministerie van Justitie is alleen noodzakelijk voor uitleveringsverzoeken,
verzoeken tot overdracht van strafvervolging en strafexecutie en andere vormen
van rechtshulp met landen buiten het Schengengebied. Wegens het ontbreken
op dit moment van een eenduidige registratie van rechtshulpverzoeken bestaat
er geen inzicht in de aantallen rechtshulpverzoeken per land welke rechtsstreeks
vanuit het buitenland naar het Openbaar Ministerie zijn gestuurd. De absolute
cijfers van het OM van alle door hen afgedane rechtshulpverzoeken (m.u.v.
betekeningen) laten het volgend beeld zien:1995 18 1001996 20 5001997 23 900Recentere cijfers zijn niet beschikbaar. Met de komst van het Landelijk
Uniform registratiesysteem voor rechtshulpverzoeken (Luris) in 2000 moet tevens
een inzicht ontstaan van het aantal rechtshulpverzoeken dat per jaar wordt
afgedaan.Uit de cijfers ten aanzien van de verzoeken die door tussenkomst van het
ministerie dienen te worden gedaan, blijkt dat in de periode 1996–1998
verzoeken zijn gestegen van en naar de volgende landen:Uitleveringsverzoeken aan Nederland: België, Duitsland, Verenigd
Koninkrijk.Uitleveringsverzoeken aan het buitenland: Oost-Europse landen (o.a. Polen,
Bulgarije) en Spanje.Overdracht strafexecutie aan Nederland: Spanje en Verenigd Koninkrijk
Overdracht strafexecutie aan het buitenland: geen bijzondere stijgingOverdracht strafvervolging: algemeen dalende tendensKleine rechtshulp verzoeken aan Nederland (niet Schengenlanden): Colombia,
Liechtenstein, Litouwen, Polen, Rusland en Verenigd Koninkrijk.Kleine rechtshulpverzoeken aan het buitenland (niet-Schengenlanden): Niet-verdragslanden
(o.a. Brazilië, Hong Kong, Marokko) Polen, Turkije, Verenigd Koningkrijk,
Verenigde Staten en Zweden.96Op welke wijze is de regering voornemens experimenten
met vormen van mediation te steunen? Aan welke vormen van mediation wordt
gedacht? Hoe wordt in financiele zin vorm gegeven aan mediation? (blz. 43)De toegezegde beleidsbrief ADR staat thans geagendeerd voor behandeling
in de Ministerraad. Ik verwacht u deze in de loop van november toe te zenden.
De beleidsvoornemens betreffen in hoofdzaak de meer gestructureerde introductie
van mediation in de rechtspraktijk, dat wil zeggen bij de rechterlijke
organisatie en binnen het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Bij enkele
rechtbanken zullen projecten mediation worden opgezet. Hoofddoelstelling van
de projecten is te onderzoeken of de mogelijkheid van (vrijwillige) doorverwijzing
naar externe mediators als structurele voorziening deel zou moeten uitmaken
van de inrichting van werkprocessen bij de rechterlijke organisatie, welke
typen geschillen daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen en op grond van
welke criteria dat kan worden vastgesteld en in welke fase(n) van de procedure
verwijzing kansrijk is.Op voordracht van de presidenten vergadering ZM is inmiddels een landelijk
projectleider mediation ZM aangesteld die de voorbereidingen van de projecten
ter hand neemt. Daarnaast zullen ook binnen het stelsel van gefinancierde
rechtsbijstand projecten mediation worden gestimuleerd. De mediators die aan
de projecten bij de rechterlijke organisatie en in de gefinancierde rechtsbijstand
deelnemen ontvangen een nog nader vast te stellen forfaitaire vergoeding.
Deelname aan mediation bij doorverwijzing door de rechter is voor partijen
in beginsel kosteloos; in de voorfase (indien (nog) geen procedure is aangespannen)
dragen partijen bij analoog aan de Wet op de rechtsbijstand, waarbij de eventuele
niet-WRB-gerechtigde wederpartij de helft van de kosten (forfaitaire vergoeding)
van de mediator betaalt.De projecten zullen zorgvuldig worden gemonitord om een antwoord te kunnen
geven op de onderzoeksvragen. Ook wordt onderzocht wat de kosten zijn van
eventuele structurele mediationvoorzieningen na afloop van de projectfase.
Financiering in de projectfase 2000–2002 vindt plaats uit hoofde van
het als onderdeel van de Contourennota gereserveerde ADR-budget.97Welke concrete maatregelen zijn er genomen sinds de
behandeling van de begroting 1999 om te voorkomen dat zaken naar Europees
recht te lang blijven liggen en het OM dientengevolge van vervolging (dreigt
te) moet(en) afzien?Zijn er meer rechters aangetrokken t.b.v. de strafkamer?
Wat is er gebeurd om de afstemming van het aantal strafzaken dat het OM ter
zitting brengt en de capaciteit van de rechtsprekende macht voor berechting
te verbeteren? Met andere woorden wat is al gerealiseerd vooruitlopend op
en ten gevolge van de in juni gestuurde beleidsbrief? Kan dit per arrondissement
worden aangegeven? (blz. 44)Sinds de behandeling van de begroting 1999 zijn de volgende maatregelen
getroffen om knelpunten in de strafrechtelijke keten in kaart te brengen en
op te lossen, en werkvoorraden te verkleinen:– instelling van de werkgroep «capaciteitstekort». In
deze werkgroep, die een permanent karakter heeft, zitten vertegenwoordigers
van de rechtsprekende macht, het openbaar ministerie en het departement. In
deze werkgroep worden onder meer de omvang van de werkvoorraden besproken
en knelpunten die zich in de strafrechtelijke keten voordoen;– invoering van de convenanten OM-ZM; in deze convenanten worden
afspraken gemaakt tussen de gerechten en de parketten over het aantal zittingen
en het aantal zaken.Tijdens de onderhandelingen tussen het openbaar ministerie en de rechtsprekende
macht worden in onderling overleg knelpunten in de strafrechtelijke keten
in kaart gebracht. Vervolgens kan naar oplossingen worden gezocht.Voorts worden de convenanten besproken in de P&C-cyclus van zowel
het openbaar ministerie als de rechtsprekende macht. In de gesprekken die
in het kader van de P&C-cyclus plaatsvinden tussen het Parket-Generaal
en de parketten en de gerechten en het departement, kunnen de specifieke problemen eveneens aan de orde worden gesteld. Soms kan dan worden
volstaan met oplossingen die aan het werkproces zijn gerelateerd, soms worden
extra financiële middelen toegekend om bijv. meer ondersteuning aan te
kunnen trekken.– de instelling van de werkgroep capaciteitsmodel; deze werkgroep
heeft tot taak om een model te ontwikkelen met behulp waarvan de financiering
van de strafrechtelijke keten kan worden vastgesteld. Momenteel wordt in dit
kader gewerkt aan het opstellen van een landelijk convenant;– het opstellen van een lijst van (oud)-rechters, die als rechter-plaatsvervanger
kunnen worden ingezet bij gerechten die met capaciteitstekorten worden geconfronteerd.
Er wordt door de gerechten incidenteel een beroep gedaan op deelnemers aan
deze «pool»;– er zal een werkgroep worden ingesteld die een onderzoek uitvoert
naar de wijze waarop «megazaken» kunnen worden afgedaan;– versterking organisatie van de rechtsprekende macht, en daarmee
ook van de strafsectoren, door uitvoering van de Contourennota; in dit kader
zijn extra financiële middelen toegekend.Sinds de begrotingsbehandeling van 1999 zijn extra rechters aangesteld.
Voor een overzicht verwijs ik u naar het antwoord op de vragen 28, 135 en
162. Het is overigens aan de gerechten om te bepalen in welke sector deze
rechters worden ingezet, maar het is aannemelijk dat deze vooral daar worden
ingezet waar zich capaciteitsproblemen voordoen.In het algemeen kan worden vastgesteld dat in 1999 extra financiële
middelen zijn toegekend voor versterking van de strafsectoren. Voorts wordt
de strafrechtelijke keten en de problemen die zich daarin voordoen, in vele
gremia uitdrukkelijk besproken.Op arrondissementaal niveau vindt dit plaats in het kader van regulier
overleg tussen het openbaar ministerie en de rechtsprekende macht; op landelijk
niveau zowel door een aparte werkgroep als in het kader van de P&C-cyclus
van het Openbaar Ministerie en de rechtsprekende macht.Voorts wordt door het project Versterking Rechterlijke Organisatie (pVRO)
en het project werving, selectie en opleiding van rechters een bijdrage geleverd
aan structurele oplossingen voor onderbezetting van de rechtsprekende macht.98Wanneer wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over
de vraag of de bestuurlijke boete op breder vlak kan worden ingezet? (blz. 44)Rond de komende jaarwisseling, n.l. bij gelegenheid van het kabinetsstandpunt
in reactie op «Handhaven op niveau» (C'ie Michiels), informeert
het kabinet de Tweede Kamer over een oriëntatie op hoofdlijnen voor de
toepassing van de bestuurlijke boete. Het kabinet beoogt met deze oriëntatie
op hoofdlijnen de beslissingen op concrete beleidsterreinen te faciliteren.
Op twee concrete beleidsterreinen staan thans reeds beslissingen op de rol:
in reactie op een eind dit jaar te verschijnen onderzoeksrapport van de Rijksuniversiteit
Groningen naar kansen en risico's van handhaving van de verkeersregels door
het bestuur zal het kabinet naar verwachting in het eerste trimester 2000
zijn standpunt over de toepassing van bestuurlijke boetes in het verkeer bekend
maken. Voor de integrale veiligheid is een desbetreffend kabinetsstandpunt
uiterlijk in het najaar van 2000 aangekondigd. 99Kan met cijfers en percentages worden aangegeven in
welke mate de aanwas van nieuwe advocaten voor het stelsel onvoldoende is
en in welke mate advocaten die al langer deelnemen aan het stelsel deelnemen
dit de rug willen toekeren? (blz. 45)In mijn brief van 3 juni jl. aan de Tweede Kamer heb ik u geïnformeerd
met betrekking tot de (voorlopige) conclusies ten aanzien van de achterblijvende
aanwas van advocaten die deelnemen aan het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand.
Door het Verwey-Jonker instituut is een vergelijking gemaakt van het totale
aantal advocaten in Nederland in de periode van 1994 tot 1998 en het aantal
advocaten dat in dezelfde periode heeft deelgenomen aan het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand. Het rapport van dit onderzoek verwacht ik u in de loop van
dit najaar toe te zenden.Het totale aantal advocaten steeg in betreffende periode van 7928 naar
9872, het aantal advocaten dat deelneemt aan het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand van 6563 naar 6602. Respectievelijk een stijging van 24% en
0,6%.Vanuit de beroepsgroep wordt het signaal afgegeven dat ervaren advocaten
overwegen het stelsel de rug toe te keren. Ik verwijs daarvoor naar het NJB
nr 8, jaargang 74, 26 februari 1999. Met betrekking tot de mate waarin dit
daadwerkelijk in de toekomst zal gebeuren is thans geen exacte cijfer bekend.
Ik neem de signalen vanuit de beroepsgroep serieus. Immers indien de groep
van ervaren en gespecialiseerde advocaten het stelsel daadwerkelijk verlaat
vormt dit gegeven een bedreiging voor het stelsel. De recent besloten verhoging
van de vergoeding van de gesubsidieerde rechtsbijstand kan naar mijn verwachting
een bijdrage leveren aan het behoud van deze groep rechtsbijstandverleners
voor het stelsel.100Is inmiddels het eindonderzoek naar de aanbodzijde
van de gefinancierde rechtsbijstand gereed? (blz. 45)Het onderzoek naar het aanbod van gesubsidieerde rechtsbijstand is nog
niet gereed. De raden voor de rechtsbijstand hebben mij medegedeeld dat het
onderzoek, dat door het Verweij-Jonker instituut wordt uitgevoerd, vóór
het einde van het jaar gereed zal zijn. Ik heb de Kamer toegezegd haar hierover
te zullen informeren.101In hoeverre heeft de groei van de rechtsbijstandverzekeringen
invloed op de ontwikkeling dat advocaten zich in toenemende mate terugtrekken
uit de rechtshulpverlening aan particulieren? (blz. 45)De vraag of er een causaal verband bestaat tussen de groei van de rechtsbijstandverzekeringen
en een mogelijkerwijs optredende uitstroom van advocaten uit het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand is, voorzover mij bekend, niet onderzocht. Alhoewel
het in principe wel denkbaar is dat er een verband bestaat beschik ik thans
niet over gegevens die daarop wijzen. In het onderzoek «Rechtsbijstand:
krimpende markten» van het WODC dat ik u bij brief van 24 oktober 1995
toezond geven de onderzoekers aan dat zich in de periode van 1991 tot 1995
een kleine toename in het beroep op particuliere organisaties heeft voorgedaan.
Deze toename zou naar de mening van de onderzoekers een kleine aanwijzing
kunnen zijn voor een mogelijke externe substitutie, dat wil zeggen een verschuiving
van rechtsbijstand door gesubsidieerde advocaten naar mogelijk ook rechtsbijstandverzekeraars.
Als gevolg van de welvaartsgroei is het aantal mensen dat aanspraak kan maken
op gesubsidieerde rechtsbijstand verder verminderd waardoor de
externe groei mogelijk verder is toegenomen.102Bestaat er zicht op in hoeverre mensen die voor gefinancierde
rechtshulp in aanmerking kunnen komen, tevens een rechtsbijstandverzekering
afsluiten? (blz. 45)Het is aannemelijk dat zich in de praktijk een zekere overlap voordoet
van mensen die zowel een verzekering afsluiten, bijvoorbeeld voor rechtsbijstand
in zaken die betrekking hebben op verkeersongevallen, als aanspraak kunnen
maken op gefinancierde rechtsbijstand. Inzicht in de mate waarin zich dat
voordoet heb ik overigens niet.103Op welke wijze wordt invulling gegeven aan de verbetering
van de kwaliteit van het aanbod van de gefinancierde rechtshulp? (blz. 45)Een verdere verbetering van de kwaliteit van de rechtsbijstandverlening
is gewenst. Daarbij moet niet alleen worden gestreefd naar een verhoging van
de kwaliteit maar eveneens een instrumentarium worden ontwikkeld dat kan dienen
als borging van het gewenste niveau van de kwaliteitszorg. In mijn brief aan
de Tweede Kamer met betrekking tot de actuele stand van zaken in de rechtsbijstand
van 3 juni jl. heb ik er reeds op gewezen dat kwaliteitsverbetering van de
rechtsbijstand een proces inhoudt waarvoor meerdere partijen verantwoordelijk
zijn. In de gesubsidieerde rechtsbijstand zie ik hierbij een taak weggelegd
voor de aanbieders van de rechtsbijstand en de raden voor rechtsbijstand.Het uitgangspunt van een gedeelde verantwoordelijkheid voor de kwaliteitszorg
en -borging in het stelsel heeft geleid tot het instellen van een gezamenlijke
werkgroep die voorstellen moet doen voor een permanente vorm van kwaliteitszorg
en -borging. Het eindrapport van de werkgroep wordt mij 8 november aanstaande
aangeboden. Ik zal de Kamer hierover nader berichten.104Bestaat er zicht op de kwaliteit van de door de rechtsbijstandverzekeringen
verleende rechtshulp? (blz. 45)Neen. Een indicatie van de waardering van het product van de rechtsbijstandverzekeraars,
dat is te beschouwen als één van de elementen van kwaliteit,
zou kunnen worden gevonden in de klanttevredenheidsonderzoeken die door de
verzekeraars worden uitgevoerd. De uitkomsten hiervan zijn mij niet bekend.
Uit mondelinge verwijzingen hiernaar kan worden afgeleid dat de score in deze
onderzoeken de verzekeraars tot tevredenheid stemt.105Acht de regering een verdere verhoging van het vergoedingenniveau
in de sociale advocatuur tot de mogelijkheden behoren? (blz. 45)Tegelijk met de inwerkingtreding van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand
2000 zal het vergoedingenniveau in de gesubsidieerde rechtsbijstand worden
verhoogd tot f 154,– per uur (dit bedrag is inclusief f 4,–
ten gevolge van de gebruikelijke indexering). Ik verwacht dan ook dat de verhoging
met ingang van 1 januari 2000 gerealiseerd kan worden. Voor de verhoging van
de uurvergoeding tot f 150,– heeft de regering een bedrag van f 62
miljoen structureel beschikbaar gesteld. Mede in het licht van de beperkte
financiële middelen acht ik een verdere generieke verhoging
van het vergoedingenniveau op dit moment niet mogelijk. Een verdere verhoging
kan bovendien niet los worden gezien van de noodzakelijke maatregelen ter
verbetering en waarborging van de kwaliteit van de voorziening. Daarover ben
ik in gesprek met de meest betrokken organisaties.106Tot welke stijging van het aantal verzoeken voor rechtsbijstand
zal de instroom van asielzoekers leiden? (blz. 46)In figuur 6 op pagina 46 is rekening gehouden met de indiening van 47 000
asielverzoeken in het jaar 2000. Op basis van ervaringscijfers leidt circa
90% van dit aantal uiteindelijk tot een toevoeging, d.w.z. gesubsidieerde
rechtsbijstand. Hierbij is rekening gehouden met het feit dat niet elk asielverzoek
leidt tot een toevoeging (bijvoorbeeld de filterwerking van de Aanmeldcentra,
gezinsleden, etc.) en dat aan een asielzoeker soms meerdere toevoegingen worden
afgegeven (bodemzaken, bewaringszaken, voorlopige voorzieningen, etc.).De meerjarenraming – artikel 09.07 – voorziet in de kosten
van 60 000 asielverzoeken. Dit is inclusief de buffercapaciteit die dient
om een eventuele toename van de instroom boven de geraamde instroom van 47 000
te kunnen behandelen.In deze meerjarenraming is tevens rekening gehouden met het feit dat een
afgegeven toevoeging op een later tijdstip tot betaling kan komen (kasritme),
de gevolgen van de versnelling van de procedure en het wegwerken van de werkvoorraden
bij de IND en de Vreemdelingenkamers.Daarnaast voorziet de raming in de kosten van rechtsbijstand die niet
op basis van een toevoeging geschiedt: de vaste bezetting van rechtsbijstandverleners
in de Aanmeldcentra (AC) en de spreekuurfunctie in de Onderzoekscentra (OC).107Kan aangegeven worden hoeveel tbs-veroordeelden resp.
jongeren de komende jaren niet geplaatst kunnen worden op een voor hen noodzakelijke
plaats in een justitiële inrichting? Welke tussentijdse oplossingen zijn
voor deze groepen voorhanden? Wat zijn de kosten voor deze alternatieven (absoluut
en relatief t.o.v. de geëigende plaatsing)?In welke mate is te verwachten dat de overheid schadeclaims
krijgt in verband met het niet tijdig kunnen plaatsen? (blz. 48 en blz. 191/192)Antwoord deel A: TBSDe tekorten in de sector tbs lopen op van 49 plaatsen ultimo 2000 tot
en met 140 plaatsen ultimo 2003. Deze tekorten, die in de tbs-sector vooral
tot uiting komen in het aantal passanten-tbs, betekenen niet, dat er personen
niet geplaatst worden, maar wel dat er sprake is van een wachtperiode in een
penitentiaire inrichting, in afwachting van opname in een behandelkliniek.Momenteel vinden er experimenten plaats met zogenaamde pré-klinische
interventies bij verschillende penitentiaire inrichtingen. Doel van deze pré-klinische
interventies is het bewerkstelligen van een verbetering in psychische conditie
en gedrag van de TBS-wachtenden en het voorbereiden op de overgang naar een
tbs-kliniek. Daarnaast wordt verwacht dat de duur van de (intramurale) tbs-behandeling
korter kan worden doordat de TBS-wachtenden beter zijn voorbereid.In het kader van de uitwerking van de IBO-tbs zijn er verschillende maatregelen
voorgesteld. Een van die maatregelen betreft het leggen van de behandelverantwoordelijkheid
bij klinieken, direct vanaf het moment dat de maatregel TBS van kracht wordt.
Door reeds in de passantentijd te beginnen met bijv. medicatie,
motivatie en stabilisatie kan verslechtering van de geestelijke positie worden
tegengegaan en de overgang vanuit het penitentiaire klimaat naar de op behandeling
gerichte setting worden vergemakkelijkt.In het kader van pré-klininische interventie is (vooralsnog) jaarlijks
1½ miljoen gereserveerd, de maatregelen voortvloeiend uit de IBO-tbs
dienen budgettair neutraal plaats te vinden.Artikel 12 van de Beginselenwet verpleging ter beschikking stelling voorziet
in de mogelijkheid, indien plaatsing binnen zes maanden niet mogelijk is,
telkens deze termijn met drie maanden te verlengen. Tegen deze beslissing
kan beroep worden ingesteld bij de beroepscie. van de Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing.
Deze commissie acht blijkens haar huidige jurisprudentie voor plaatsing in
een tbs-kliniek in het algemeen een wachttijd van vijftien maanden nog aanvaardbaar.
Na deze periode wordt normaliter een tegemoetkoming toegekend van f 1250,–
per maand, met een verhoging van f 250,– per extra periode van
drie maanden.Bij het tekort van (vooralsnog verwacht) circa 140 plaatsen ultimo 2003
is het niet uitgesloten dat een (klein) deel van de populatie voor schadevergoeding
in aanmerking zal komen. Als gevolg van de implementatie van een van de maatregelen
uit IBO-TBS: de aselecte toewijzing zal anders dan tot voor kort de wachttijd
tussen passanten onderling minder verschillen. Hierdoor zal de situatie dat
een bepaalde groep aanzienlijker langer wacht dan overige passanten-tbs niet
meer optreden.Antwoord deel b. jeugdTot en met 2001 – het jaar waarin de volgende, geactualiseerde prognose
sanctiecapaciteit beschikbaar zal komen – zal de behoefte aan plaatsen
in de sector JJI naar verwachting stijgen tot 2155 plaatsen ultimo 2000 en
2230 plaatsen ultimo 2001. Van deze plaatsen is circa 40% benodigd voor de opvang van strafrechtelijk minderjarigen (in hoofdzaak
preventieve hechtenis en jeugddetentie en, in beperkte mate, crisisopvang
van ots'ers/voogdijpupillen en tijdelijke opvang van jeugdigen met een strafrechtelijke
PIJ-maatregel die wachten op opname in een behandelinrichting: zogenaamde
PIJ-passanten). De resterende 60% van de benodigde capaciteit betreft behandelplaatsen
voor jeugdigen met een civielrechtelijke of strafrechtelijke maatregel. De
beschikbare capaciteit zal, inclusief de uitbreidingen die worden gerealiseerd
uit de intensiveringsgelden van het regeerakkoord, in 2000 naar verwachting
1970 plaatsen bedragen en in het daarop volgende jaar 2025 plaatsen. Uitgesplitst
naar opvang- en behandelplaatsen zal het tekort aan opvangcapaciteit volgend
jaar circa 80 plaatsen bedragen en in 2001 circa 150 plaatsen. In de behandelinrichtingen
zal het tekort in de komende twee jaar circa 100 plaatsen bedragen. Uitgaande
van een gemiddelde verblijfsduur in de opvanginrichtingen van zo'n drie maanden
zullen, op basis van de geconstateerde tekorten, in 2000 «in theorie»
zo'n 320 jeugdigen en in 2001 zo'n 600 jeugdigen niet geplaatst kunnen worden.
Voor de behandelinrichtingen gaat het om zo'n 100 jeugdigen per jaar (gemiddelde
verblijfsduur is ruim een jaar). In deze aantallen is overigens nog geen rekening
gehouden met de eventuele herbestemming van penitentiaire inrichtingscapaciteit
ten behoeve van de sector jeugd.Met betrekking tot de eventuele overeenkomst tussen tbs-veroordeelden
en veroordeelde minderjarigen kan het volgende worden opgemerkt. Omdat jeugdigen
met een strafrechtelijke titel in geval van plaatsing voorrang hebben boven
jeugdigen met een civielrechtelijke titel, ligt het niet in de lijn der verwachting
dat jeugdigen die veroordeeld zijn tot een PIJ-maatregel niet in een behandelinrichting
geplaatst kunnen worden. Een eventueel plaatsgebrek voor deze
categorie zal leiden tot een langere passanten-tijd in de opvanginrichting.
Voor jeugdigen met een civielrechtelijke titel die niet in een behandelinrichting
geplaatst kunnen worden, zullen – bij blijvende capaciteitstekorten –
mogelijkheden gezocht moeten worden in niet-justitiële inrichtingen.Bekeken wordt in welke inrichtingen van het gevangeniswezen plaatsen kunnen
worden herbestemd ten behoeve van de jeugdsector. (Voor de financiering van
een deel van de kosten van de herbestemming tbv jeugd en TBS is 8 miljoen
gulden van de regeerakkoord-gelden ingezet).Daarnaast wordt verwacht dat de volgende aandachtspunten binnen de sector
JJI een positief effect zullen hebben op (het gebruik van) de beschikbare
capaciteit: het bevorderen van de doorstroom (van opvang naar behandeling
respectievelijk van gesloten behandeling naar open behandeling naar eindfase
plaatsen) door middel van centrale selectie en plaatsing, het in een zo vroeg
mogelijk stadium leggen van contact en maken van afspraken met inrichtingen
waar de plaatsing vervolgd zal worden en het opstellen van verblijfs- en behandelplannen.Aan deze tussenoplossing zijn geen «extra» kosten verbonden;
ze maken deel uit van het Programma Kwaliteitszorg JJI. Bovendien is, zoals
opgemerkt, in de sector JJI een voorrangsbeleid voor jeugdigen met strafrechtelijke
titel van kracht.Ten aanzien van jeugdigen die zijn veroordeeld tot de maatregel van plaatsing
in een inrichting voor jeugdigen is op dit moment geen sprake van een situatie
die zich laat vergelijken met de tbs-passanten. Er is weliswaar een tekort
aan behandelplaatsen, maar de wachttermijnen zijn gemiddeld beduidend korter
dan bij de tbs-passanten (zie antwoord op vraag 1). Het komt weliswaar in
een enkel geval voor dat er een wachttijd langer dan zes maanden ontstaat,
maar dat heeft dan te maken met het feit dat zo'n jeugdige een specifieke
behandeling behoeft, bijvoorbeeld voor zwakbegaafde zedendelinquenten. Tot
op heden is er geen vonnis gewezen waarin een schadeclaim voor het niet tijdig
plaatsen van een jeugdige is toegewezen.108Is het wat wetssystematiek betreft mogelijk om in het
kader van de bescherming van de samenleving de proeftijdregeling bij voorwaardelijke
beëindiging van de TBS te wijzigen in die zin dat in geval van veroordeling
voor zedenmisdrijven en brandstichting, de proeftijd langer dan maximaal drie
jaar kan zijn? (blz. 48)De regeling van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging
wordt binnenkort geëvalueerd. De wenselijkheid van verlenging van de
driejaars-termijn zal in dat onderzoek worden betrokken. Mocht die wenselijkheid
daaruit duidelijk naar voren komen, dan lijken er uit een oogpunt van wetssystematiek
geen obstakels te zijn om de wet aan te passen.Het is wel de vraag in hoeverre er voor de genoemde groepen tbs-gestelden
(zedendelinquenten en brandstichters) speciale regelingen moeten komen, en
voor andere niet. Ook is het zo dat de kwaliteit van de behandeling en het
toezicht door de reclassering na uitplaatsing uit de kliniek van invloed zijn
op de noodzaak om de termijn van de voorwaardelijke beëindiging te verlengen.
Aan beide aspecten zal de komende tijd aandacht worden geschonken.109Het cellentekort zou inmiddels zijn omgeslagen in een
cellenoverschot. Betekent dit dat naar verwachting in het jaar 1999 en 2000
in het geheel geen heenzendingen meer behoeven plaats te vinden?
(blz. 48)In 1999 is sprake van een surplus aan capaciteit voor het gevangeniswezen.
Ook voor het jaar 2000 zal reserve-capaciteit beschikbaar zijn. Een letterlijke
garantie kan weliswaar niet worden gegeven; er kunnen zich onverwachte situaties
voordoen waarbij het gedetineerdenaanbod zo groot is dat de beschikbare gevangeniscapaciteit
niet geheel toereikend is. (Overigens geef ik er dan de voorkeur aan om gedetineerden
in de allerlaatste fase van de detentie plaats te laten maken voor nieuw ingeslotenen.)
Voor wat betreft het gevangeniswezen worden onder normale omstandigheden echter
geen heenzendingen van preventief te hechten personen verwacht.110Welke (delen van) organisaties binnen O.M. en politie
houden zich nu bezig met mensensmokkel en mensenhandel en voor welke (delen
van) organisaties bestaan ter zake plannen? (blz. 50)Het Openbaar Ministerie kent een Landelijke Officier die zich bezig houdt
met de bestrijding van mensensmokkel. Binnen de politie zijn een aantal onderdelen
die zich met dit thema bezighouden. Op landelijk niveau zijn het Informatie-
en Analysecentrum Mensensmokkel (IAM) en de Unit Mensensmokkel (UMS) actief.
Het IAM, dat is ondergebracht bij de Divisie CRI, verzamelt informatie en
analyseert deze ten behoeve van de opsporing. De UMS maakt deel uit van het
Kernteam Noordoost Nederland en verricht kenteamwaardige opsporingsonderzoeken
naar mensensmokkel. Zowel UMS als IAM maken deel uit van de zogenaamde «taskforce
mensensmokkel» die in het voorjaar van 1999 operationeel is geworden.
Het derde deel van de taskforce mensensmokkel wordt gevormd door een drietal
teams Grensoverschrijdende Criminaliteit (GOC's )van de Koninklijke Marechaussee
die zijn toegevoegd aan de regiokorpsen Haaglanden, Rotterdam-Rijnmond en
Amsterdam-Amstelland. Deze GOC-teams zijn speciaal belast met de bestrijding
van mensensmokkel. Op regionaal niveau hebben verschillende regionale politiekorpsen
eigen onderzoeksteams.Ter bestrijding van de mensenhandel zijn er door het Openbaar Ministerie
op alle19 arrondissementen contactpersonen mensenhandel aangesteld. Bij de
politie zijn er op landelijk niveau geen onderdelen die zich specifiek met
mensenhandel bezighouden. Desondanks spelen IAM, UMS en GOC's ook een rol
in de strijd tegen mensenhandel. Met name daar waar het de binnenkomst van
slachtoffers van mensenhandel in Nederland betreft.De bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel is niet bij uitsluiting
een taak van bovengenoemde organisatie-onderdelen. Zo kunnen kernteam-waardige
onderzoeken ook worden toebedeeld aan andere kernteams dan het kernteam Noordoost
Nederland en vergaart en analyseert ook het Expertisecentrum Zuidoost Azie
van het kernteam Rotterdam-Rijnmond informatie over mensenhandel en mensensmokkel,
indien dit gerelateerd is aan Zuidoost Aziatische criminaliteit.111Welke zijn de beoogde resultaten van de bestrijding
van mensensmokkel? (blz. 50)De taskforce mensensmokkel is opgericht om effectiever en efficiënter
de mensensmokkel te kunnen bestrijden. De kracht van de taskforce is gelegen
in gegarandeerde en gespecialiseerde opsporingscapaciteit en een adequate
informatiehuishouding. Voor een efficiënte en effectieve bestrijding
van de mensensmokkel is echter meer nodig dan inzet van politie
en openbaar ministerie. Om die reden wordt intensief samengewerkt met andere
departementen en diensten. Uiteindelijk zal dit moeten leiden tot een verhoogde
pakkans voor mensensmokkelaars en het bemoeilijken van de smokkel naar de
Europese Unie en naar Nederland in het bijzonder.112Hoeveel asielzoekers zijn de afgelopen jaren vervolgd
en veroordeeld wegens het plegen van strafbare feiten? Welke gevolgen heeft
dit gehad voor de behandeling van hun asielverzoek en eventuele verwijdering
uit Nederland? (blz. 51)Het is bij het Openbaar Ministerie niet bekend hoeveel asielzoekers de
afgelopen jaren zijn vervolgd en veroordeeld wegens het plegen van strafbare
feiten. Door het Openbaar Ministerie wordt geen register bijgehouden van asielzoekers
die zijn vervolgd en veroordeeld. Omdat het Openbaar Ministerie administreert
op naam en niet op verblijfstitel kan evenmin worden herleid welke verblijfsstatus
een veroordeelde bezit. Bij de IND wordt van gedetineerde vreemdelingen een
registratie bijgehouden. De afloop van een detentie wordt door de IND tijdig
gemeld aan de betrokken Vreemdelingendienst met het oog op ongewenstverklaring
en uitzetting. Op dit moment wordt hier aan nog niet door alle VD's voldoende
vervolg gegeven. De IND is inmiddels een traject gestart om hier bij de VD's
meer aandacht te vragen.De hoofdregel is dat de toelating tot Nederland van een vreemdeling wordt
geweigerd dan wel het voortgezet verblijf in Nederland wordt ontzegd indien
de vreemdeling ten aanzien van het strafbare feit een gevangenisstraf of –
in geval van eerste toelating – een vrijheidsontnemende maatregel is
opgelegd. Het gaat uitsluitend om misdrijven. Het beleid ten aanzien van vreemdelingen
die een strafbaar feit hebben begaan is nader uitgewerkt in paragraaf A4.4.3.2.
van de Vreemdelingencirculaire.Naast het bovenstaande geldt voor asielzoekers nog dat de toelating in
Nederland wordt geweigerd indien artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag of
artikel 15, tweede lid, Vw van toepassing is.Ten slotte geldt dat ook aan vreemdelingen die een beroep doen op het
driejarenbeleid een vergunning kan worden geweigerd vanwege het hebben gepleegd
van strafbare feiten. De regels hiervoor zijn neergelegd in paragraaf A4.6.17.3.
van de Vreemdelingencirculaire.113Waaraan wordt gedacht bij de invulling van de andere
helft van de taakstelling van het COA? (blz. 53)Er kan met name worden gedacht aan bezuinigingen als gevolg van het realiseren
van het nieuwe opvangmodel (uitgaande van een generiek bezettingspercentage
van 95%) en het verder professionaliseren van het vastgoedbeleid en vastgoedmanagement.Hierover wordt nog nader overlegd met het bestuur van het COA.114Wordt in het kader van de verwerving van buffercapaciteit
van het COA ook gedacht aan woningen? (blz. 53)Neen, bij de verwerving van buffercapaciteit van het COA wordt op dit
moment niet gedacht aan woningen. 115Hoe schat u de kans van slagen van het overleg met
de VNG in, gezien de bezwaren van de VNG tegen opvang in woningen? (blz. 53)Op 28 oktober 1999 vindt het periodieke overleg plaats tussen een kabinetsdelegatie
en vertegenwoordigers van VNG en IPO. Tijdens dit overleg zal ondermeer worden
gesproken over het voorstel voor de herziening van het opvangmodel. Over de
uitkomsten van dit overleg, waarop ik niet vooruit kan lopen, zult u separaat
worden geïnformeerd.116Het VN-comité voor de Rechten van het Kind heeft
in het rapport van 8 oktober 1999 gewezen op het tekort aan plaatsen in jeugdinrichtingen
en geeft de aanbeveling meer aandacht te geven aan alternatieve vormen van
opvang, in het bijzonder de pleegzorg. Op welke wijze wordt uitvoering gegeven
aan deze aanbeveling? Wordt daarbij ook de mogelijkheid van betaalde pleegzorg
onderzocht? (blz. 54)Hoewel het natuurlijk niet zo is dat alle eventuele knelpunten met betrekking
tot de inrichtingscapaciteit in de jeugdzorg opgelost kunnen worden door intensivering
van de pleegzorg, kan worden vermeld dat er een groot, meerjarig project met
betrekking tot de versterking van de pleegzorg loopt.Bij brief van 7 november 1997 van de staatssecretaris van VWS werd de
notitie «Speerpunten verbetering Pleegzorg» aan de Tweede Kamer
aangeboden.In deze notitie werden de hoofdlijnen beschreven van de innovatie en kwaliteitsverbetering
in de pleegzorg voor de jaren 1998 t/m 2000. Uitgegaan wordt van een kwaliteitsbeleid
op de volgende samenhangende onderdelen:• een visie op pleegzorg• het primair proces, waaronder ook voorlichting en werving• methoden en differentiaties• medewerkers, training en opleiding• organisatie en randvoorwaardenGebaseerd op deze notitie is bij instellingsbeschikking van de bewindslieden
van VWS en Justitie van 28 mei 1998 een Landelijke Stuurgroep Pleegzorg en
de landelijke projectorganisatie Trillium in het leven geroepen. Doel van
het project is om een aantal geconstateerde knelpunten in de pleegzorg op
te lossen en mogelijke oplossingen in kaart te brengen. Daartoe wordt de bestaande
inrichting van de pleegzorg integraal onder de loupe genomen.De spil van het door VWS en Justitie geïnitieerde project wordt gevormd
door het visiedocument pleegzorg.In het deze zomer verschenen ontwerp-visiedocument wordt voorgesteld een
tweetal typen pleegzorg te onderscheiden: pleegzorg als module in een zorgprogramma
(intensieve ambulante hulp in combinatie met een gedeeltelijke en tijdelijke
uithuisplaatsing) en pleegzorg als opvoedingsarrangement (het bieden van een
ander primair milieu dan het gezin als perspectiefvolle opvoedingssituatie).
Ter bespreking van dit ontwerp-visiedocument vinden thans regionale bijeenkomsten
in den lande plaats, waarbij een groot aantal betrokken personen en organisaties
zijn mening daarover kenbaar kan maken.Begin 2000 zal door VWS en Justitie een regeringsstandpunt over het definitieve
visiedocument worden voorbereid, waarna de consequenties ervan voor wetgeving,
financiering, organisatie en kwaliteitsbeleid van de pleegzorg nader uitgewerkt
zullen worden. 117Waaruit blijkt – ook kwantitatief – dat
door de zg. Kalsbeekgelden een impuls is gegeven aan de preventietaak van
de Raad van de Kinderbescherming? Hoe verhoudt de stelling dat de Raad meer
aan preventie heeft gedaan zich tot figuur 11, waaruit blijkt dat met name
de hoeveelheid strafzaken scherp is toegenomen? Waaruit is deze toename van
als repressief te kenschetsen activiteiten betaald? (blz. 55)In 1997 is bij amendement (nr. 28) van het Kamerlid Kalsbeek-Jasperse
vanaf 1998 f 7,5 mln. extra beschikbaar gesteld aan de Raad voor
de Kinderbescherming. Van deze gelden was f 5 mln. bestemd voor de verkorting
van doorlooptijden in beschermingszaken en scheidingszaken. De resterende
f 2,5 mln. diende ter aanwending van de know-how van de raad voor meer
voorlichting en ondersteuning aan beroepsgroepen zoals huisartsen en onderwijzers.
Deze middelen zijn besteed aan de aanstelling van een projectleider preventie
op het landelijk bureau en medewerkers op directie- en vestigingsniveau, in
totaal 25 fte. Vervolgens is een projectplan opgesteld dat voorziet in te
ondernemen activiteiten, zowel gericht op bedoelde voorlichting als op trend-signalering
op boven-casuïstisch niveau.Er is geen directe relatie met de hoeveelheid aangemelde processen verbaal
(strafzaken), omdat de stijging hiervan wordt veroorzaakt door de inspanningen
van de raad om te bevorderen dat de politie alle PV's inzake jongeren die
een misdrijf hebben gepleegd aanmeldt bij de raad. Dit als gevolg van de bevindingen
en aanbevelingen van de Commissie van Montfrans. Deze toename in strafzaken
is ondermeer betaald uit de extra toegekende Regeerakkoordgelden (oplopend
van f 1,8 mln. in 1999 tot f 8,0 mln. in 2002).118Hoeveel jeugdigen van het totaal dat onder toezicht
wordt gesteld, worden in gesloten justitiële jeugdinrichtingen geplaatst?Komt het voor dat kinderrechters in de beschikking
tot uithuisplaatsing opnemen dat opname in een gesloten justitiële jeugdinrichting
dient plaats te vinden om er zeker van te zijn dat opname in een inrichting
zal plaatsvinden en dit ten gevolge van het plaatsgebrek in niet-justitiële
inrichtingen niet altijd verzekerd is?In hoeverre is verder differentiatie in inrichtingen
gewenst, zodat civielrechtelijk geplaatsten onder een ander regime dan strafrechtelijk
geplaatsten kunnen worden opgenomen? (blz. 55)In 1998 was sprake van 10 332 lopende ondertoezichtstellingen onder
jeugdigen van 12 tot 18 jaar.In 1998 vond bij 5,5% van de lopende ondertoezichtstellingen van jeugdigen
van 12 tot 18 jaar plaatsing in een justitiele jeugdinrichting plaats (570
jeugdigen). In ongeveer ¾ van de gevallen betrof dit een plaatsing
in een gesloten justitiële jeugdinrichting.Artikel 261, eerste lid van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat indien
dit noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige
of tot onderzoek van diens geestelijke of lichamelijke gesteldheid, de kinderrechter
de gezinsvoogdij-instelling op haar verzoek kan machtigen de minderjarige
gedurende dag en nacht uit huis te plaatsen. De Wet op de jeugdhulpverlening
bepaalt vervolgens dat de hulpverlening plaats vindt in de minst ingrijpende
vorm, zo dicht mogelijk bij de plaats waar de jeugdige duurzaam verblijft
en gedurende een zo kort mogelijke periode en ook overigens voldoet aan de
eis dat zij voor de jeugdige de meest aangewezene is te achten. Bij de provincies
berust de plicht een genoegzaam aanbod van jeugdhulpverlening in stand te
houden ten behoeve van jeugdigen ten aanzien van wie een maatregel van justitiële
kinderbescherming is toegepast. Het derde lid van artikel 261 Burgerlijk Wetboek bepaalt dat voor plaatsing
in een gesloten inrichting een nadrukkelijk daartoe strekkende machtiging
van de kinderrechter is vereist. Deze machtiging wordt slechts verleend, indien
zij vereist is wegens ernstige gedragsproblemen van de minderjarige.Ik heb geen aanwijzingen dat kinderrechters een machtiging tot gesloten
plaatsing afgeven in gevallen waarin dat wettelijk niet toegestaan zou zijn.
Ik sluit echter niet uit, dat situaties ten aanzien van jeugdigen kunnen verergeren
in verband met ontoereikende opvangmogelijkheden in niet-justitiële voorzieningen
in een eerder stadium, waarna de gezinsvoogd aan de kinderrechter vraagt een
machtiging voor plaatsing in een gesloten inrichting af te geven in verband
met deze verergerde omstandigheden.Ik ben van mening dat verdere differentiatie in de inrichtingen, waardoor
civielrechtelijk geplaatste jeugdigen onder een ander regime vallen dan de
strafrechtelijk geplaatsten niet wenselijk is. Zoals ik ook heb aangegeven
in de Nota naar aanleiding van het verslag (TK, 1998–1999, 26 016,
nr 6) bij het wetsvoorstel voor een Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen,
vind ik – wanneer eenmaal bepaald is dat een jeugdige in een justitiële
jeugdinrichting wordt opgenomen – dat de bejegening niet meer primair
afhankelijk is van de weg waarlangs de jeugdige daar terecht is gekomen, maar
wordt bepaald door de zorgbehoefte die de jeugdige heeft en de opdracht van
de justitiële jeugdinrichting van opname. Waar nodig of gewenst zijn
in het wetsvoorstel aanvullende bepalingen opgenomen die met het specifieke
karakter van de civielrechtelijke maatregel samenhangen.119Is het bekend in hoeveel gevallen het strafrecht voor
volwassenen is toegepast op jeugdige delinquenten? Om hoeveel gevallen gaat
het? Wat was de reden voor deze toepassing? (blz. 55)Artikel 77 b Wetboek van Strafrecht biedt de mogelijkheid om op jeugdigen,
die ten tijde van het begaan van het strafbare feit de leeftijd van 16 jaar
hebben bereikt maar nog niet die van 18 jaar het volwassenenstrafrecht toe
te passen.Sinds de herziening van het jeugdstrafrecht in 1995 is de mate waarin
rechters van deze mogelijkheid gebruik maken fors afgenomen.In 1995 werd bij 16 en 17-jarigen in 25% van de gevallen (ongeveer 1000
keer) het volwassenenstrafrecht toegepast, in 1996 was dat in ruim 10% van
de gevallen (ongeveer 500 keer) zo en in 1997 slechts in 6% van de gevallen
(ongeveer 200).De gronden hiervoor lagen in de ernst van het begane feit, de persoonlijkheid
van de dader of de omstandigheden waaronder het delict is gepleegd.120Hoeveel aanvragen om bemiddeling heeft de Raad voor
de Kinderbescherming inmiddels ontvangen i.v.m. de uitoefening van de voogdijregeling
voor Antilliaanse jongeren? (blz. 55)Met ondertekening van het protocol op 29 maart 1999 door de Ministers
van Justitie van Nederland en van de Nederlandse Antillen, is tevens overeengekomen
dat de voogdijregeling jaarlijks zal worden geëvalueerd, doch voor het
eerst niet eerder dan een half jaar na inwerkingtreding van de regeling. Aangezien
de regeling op 1 augustus 1999 in werking is getreden zal eerst op 1 februari
2000 met de deze evaluatie worden gestart. Zowel de Voogdijraden op de Nederlandse
Antillen als de Raad voor de Kinderbescherming in Nederland zijn per 1 augustus
1999 met de uitvoering van de voogdijregeling begonnen. De ervaringen
tot op heden leiden tot de voorlopige conclusie dat het aantal minderjarigen
dat na 1 augustus 1999 alleen en onbegeleid naar Nederland vertrekt zeer beperkt
is. De Raad voor de kinderbescherming heeft in de eerste twee maanden na inwerkingtreding
van de regeling 15 verzoeken om informatie van de Voogdijraad ontvangen.121Waarom bedragen de kosten voor implementatie van de
Euro f 58,1 miljoen (blz. 58)?De invoering van de euro heeft ingrijpende gevolgen voor de bedrijfsprocessen
van het Ministerie van Justitie. Zo moeten alle geautomatiseerde financiële
systemen, wet- en regelgeving, in- en extern voorlichtingsmateriaal, allerlei
formulieren en werkinstructies, printers en andere apparaten worden aangepast.
In de afgelopen maanden hebben alle 32 Justitie-onderdelen, en de daaronder
ressorterende instellingen, de aan te passen objecten geïnventariseerd
en berekend wat de kosten van de aanpassingen zullen zijn.Uit deze inventarisatie bleek dat de implementatie van de euro bij het
Ministerie van Justitie een bedrag aan eenmalige kosten vergt van 122,3 miljoen.
Deze raming is vervolgens kritisch getoetst door het Ministerie van Financiën.
Vervolgens is op basis van co-financiering (50%) een bedrag van 58,1 miljoen
gulden toegekend door het kabinet. Het resterende deel van de eenmalige kosten
moet worden opgevangen binnen de Justitie-begroting.122Waarom is niet besloten tot een verhoging van de tarieven
voor boeten en transacties? Waaraan is de f 20 miljoen hogere opbrensten
boeten en transacties in de eerste helft van 1999 te danken? Bestaan de extra
ontvangsten van structureel f 120 miljoen geheel uit de opbrengst van
boeten en transacties? Waarom wordt er vanuit gegaan dat die opbrengst structureel
hetzelfde blijft? Zou meer beboeten etc. niet leiden tot meer norm-conform
gedrag? Waaruit bestaan de extra kosten voor de regioplannen precies? Waarom
komt er f 72 miljoen (resp. f 52 miljoen structureel) ten laste
van de justitiebegroting? Op welke posten in de begroting zijn deze f 72
miljoen terug te vinden (rechterlijke macht, O.M., executie?). (blz. 59)Er is afgezien van een verhoging van de tarieven voor boeten en transacties
omdat de praktijkervaring leert dat een verhoging van de pakkans in het algemeen
een grotere bijdrage levert aan de verbetering van het verkeersgedrag dan
een verhogingen van de tarieven. Uit dien hoofde is in plaats van een tariefsverhoging
gekozen voor een versnelde uitvoering van het kabinetsstandpunt IBO-V door
intensivering van de verkeershandhaving via de zogeheten regioplannen.De extra ontvangsten van structureel 120 mln. vloeien geheel voort uit
voornoemde voorgenomen intensivering van de verkeershandhaving en bestaan
volledig uit meerontvangsten boeten en transacties. De ontvangsten uit boeten
en transacties in de eerste helft van 1999 lagen circa 20 mln. hoger dan in
de overeenkomstige periode van 1998. Deze meerontvangst houdt voornamelijk
verband met de in 1999 (ten opzichte van 1998) verder geïntensiveerde
verkeershandhaving (los van de regioplannen waarvan de startdatum in juli
1999 is voorzien).Er is vanuit gegaan dat de opbrengst structureel hetzelfde blijft omdat
aangenomen kan worden dat het feitelijk aantalgepleegde overtredingen aanmerkelijk groter is dan het aantal geconstateerde overtredingen. Daarom is het bij een grotere
controlekans als gevolg van versnelde invoering van het kabinetsstandpunt
IBO-V aannemelijk dat het aantal geconstateerde overtredingen op een structureel
gelijk niveau zal blijven [zie onder] , ook al is sprake van verbeterd weggedrag.
Op de langere termijn mag evenwel worden verwacht dat de (verdere) intensivering
van de handhaving tot een zodanige verbetering van het verkeersgedrag leidt
dat de boeteontvangsten zullen afnemen. Wanneer dat moment aanbreekt, is echter
moeilijk te voorspellen.De extra kosten van f 72 mln. (resp. f 52 mln.) omvatten de
personele en materiële (incl. investerings-)kosten van de (keten) instanties
die met de uitvoering van de regioplannen zijn belast. Dit zijn resp. de regiokorpsen,
het OM, de ZM en het CJIB. Ze komen geheel – dat wil zeggen inclusief
de kosten van de regiokorpsen – ten laste van de Justitiebegroting omdat
de budget- en de beleidsverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de regioplannen
door het OM gedragen wordt.De f 72 mln. (resp. f 52 mln.) zijn vooralsnog centraal geparkeerd
op begrotingsartikel 09.05.02 van het Openbaar ministerie (zie ook het antwoord
op vraag 160).Bij Voorjaarsnota 2000/Kaderbrief 2001 zal een nadere verdeling van
deze kosten plaatsvinden over de bij de uitvoering betrokken ketenpartners
i.c. de ZM en het CJIB. Het alsdan resterende bedrag blijft bij het OM ondergebracht
en is bestemd voor de uitvoeringskosten van het OM zelf alsmede voor de betaling
door het OM van de uitvoeringskosten van de regiokorpsen.123Kan de regering, nauwkeuriger dan nu het geval is,
in een overzichtelijke tabel per onderdeel precies aangeven waaraan de f 15
miljoen structureel, die extra voor jeugd en geweld wordt uitgetrokken, wordt
besteed? (blz. 59)Uit de opbrengst van de fiscalisering van de omroepbijdrage wordt een
bedrag van f 15,0 mln. aangewend voor de intensivering van de aanpak
van de jeugdcriminaliteit.Deze middelen wordt als volgt ingezet: Intensivering van de aanpak
jeugdcriminaliteit20002001200220031. uitbreiding
capaciteit 5552. verbetering afstemming lokaal beleid met justitie en politieketen3333 3. - verbetering
informatievoorziening5555– ontwikkeling nieuwe beleidsinformatiesyst.5   4. keteneffect Grote Stedenbeleid2222Toelichting per onderwerp:Uitbreiding capaciteitIn de recente prognose sanctiecapaciteit, u toegezonden bij brief van
30 september 1999, wordt voorzien dat tot en met het jaar 2001 een verdere
groei zal plaatsvinden van het aantal jeugdigen dat wegens delictgedrag met
de politie en justitie in aanraking komt. Op basis hiervan worden de prognoses
van de benodigde capaciteit in de jeugdstrafrechtketen bijgesteld: in het
bijzonder Halt en de Raad voor de Kinderbescherming. Naar het zich laat aanzien
kan de voorziene groei in capaciteit in deze periode worden opgevangen
binnen de bestaande financiële kaders. Voor de periode 2002 en later
wordt uitgegaan van de veronderstelling, dat zich in deze periode eveneens
een groei van het aantal jeugdigen zal voordoen die in aanraking komt met
de politie en justitie vanwege delictgedrag. Voor het opvangen van de daaruit
voorvloeiende extra capaciteitsbehoefte bij Halt en de Raad voor de Kinderbescherming
wordt vanaf 2002 een bedrag gereserveerd van f 5,0 mln. per jaar.Voor 2001 wordt voor de voorwerving van personeel ten behoeve van de uitbreiding
van het aantal taakstraffen bij de raad een bedrag ingezet van f 2,5
mln. Een zelfde bedrag wordt aangewend voor het opvangen van productieverlies
strafzaken bij de raad vanwege de invoering een voorlichtings- en screeningsinstrument
ten behoeve van het basisonderzoek in strafzaken.Verbetering afstemming lokaal beleid met justitie en politieketenGeconcludeerd is dat de lokale afstemming tussen politie en justitieorganisaties
onderling en met de gemeentebesturen die hun regierol op het gebied van jeugd
en veiligheid invullen, verbetering behoeft. Hiertoe zal, op basis van nader
onderzoek, ondersteuning van de arrondissementale platforms jeugdcriminaliteit
worden geboden. In dit verband is ook de doelstelling: verkorting doorlooptijd
van jeugdstrafzaken door de justitiële keten van belang.De gelden zullen, afhankelijk van de behoeften blijkend uit een nadere
inventarisatie, besteed worden aan toerusting van het lokale overleg met een
projectleider/secretaris, dan wel aan de uitvoering van lokaal overeengekomen
samenwerkingsprojecten waarvoor extra inzet nodig is.Verbetering informatievoorziening ten behoeve van beleidsvorming
en -verantwoordingDe informatievoorziening over de ontwikkeling van de aard en de omvang
van de jeugdcriminaliteit zowel als over de inzet en effecten van beleidsmaatregelen
en de verantwoording hierover aan de Kamer schiet thans tekort. Op de plaatsen
waar registratie, veredeling en verspreiding van informatie plaats vindt zijn
verbeteringen nodig in de kwaliteit en in de infrastructuur. De toegenomen
behoefte van enerzijds de verantwoordelijke beleidsafdelingen en anderzijds
de volksvertegenwoordiging vergen nieuwe initiatieven om de gewenste informatie
betrouwbaar en stabiel beschikbaar te maken. Naast investeringen in beleidsinformatiesystemen,
«bovenop» de operationele systemen, zijn er inspanningen nodig
met betrekking tot zaken als de kwaliteitscontrole en rechtmatigheid (privacywetgeving)
van de informatievoorziening.Het gaat in eerste instantie om de systemen (en organisaties) specifiek
gericht op minderjarigen. Met name gaat het hier om de levering van gegevens
aan het Centraal Informatiepunt Jeugdzorg. Om dit vanuit de drie betrokken
Justitieorganisaties (Justitiële Jeugdinrichtingen, Gezinsvoogdijinstellingen
en de Raad voor de Kinderbescherming) gestalte te geven zijn nieuwe systemen
nodig, dan wel zullen bestaande systemen moeten worden aangepast. Daarnaast
gaat het om organisaties waar voor het beleid ten aanzien van de jeugdcriminaliteit
relevante informatie voorhanden is, informatie over opsporing, vervolging,
berechting en de ten uitvoer legging van straffen en maatregelen.In vooronderzoeken zullen problemen ten aanzien van de beleidsinformatievoorziening
over het onderwerp jeugd nader in kaart worden gebracht om vervolgens een
verantwoorde keuze te kunnen maken over de volgorde en de oplossingsrichtingen.
Dit wordt uitgewerkt in het programma Verbetering Bestuurlijke Informatievoorziening
op het terrein Jeugd (BIV-jeugd). Toegezegd is dat de Kamer in
november 1999 wordt geïnformeerd over de stand van zaken op dat moment.Keteneffecten van het Grote Stedenbeleid.In het doorstartconvenant met de G25 is vastgesteld dat de lokale activiteiten
die in de vorige kabinetsperiode door de steden zijn ontwikkeld ten aanzien
van jeugd en veiligheid, onverminderd moeten worden voortgezet. Het is derhalve
aan te nemen dat in de eind dit jaar tot stand komende stadsconvenanten activiteiten
zullen zijn opgenomen die extra inspanning van de lokale justitieorganisaties
vergen. Hiertoe dient ruimte te zijn om de justitie inspanning «op maat»
te kunnen afstemmen. De gelden zullen kunnen worden ingezet voor extra toerusting
van de Justitieorganisaties die met de G25 samenwerken en die op grond van
het geïntensiveerde stedelijke beleid extra inspanningen moeten plegen.
Daarnaast is ook mogelijk dat justitieorganisaties financieel bijdragen aan
stadsprojecten die voor de uitoefening van de Justitietaken van belang zijn,
b.v. gericht op preventie in risico wijken, maar die niet tot de eigen kerntaken
gerekend kunnen worden.Duidelijk is dat in deze gevallen concrete, meetbare doelstellingen aan
de te ondersteunen activiteit ten grondslag moeten liggen.125In de brief van 14 september 1999 betreffende de bestuurlijke
informatievoorziening op het terrein jeugd wordt in het antwoord op vraag
11 gesteld dat «de intensiveringmiddelen alleen kunnen worden ingezet
wanneer expliciete resultaatsafspraken per provincie, cq. grootstedelijke
regio kunnen worden gemaakt». Is inmiddels de uitvoering van het kader
gereed? (toezegging: voor 1 november 1999). Is het kabinet bereid dit kader
naar de Kamer te sturen? (blz. 59)Uitwerking van het kader is helaas nog niet gereed, het ambtelijk overleg
is nog niet afgerond.Over de onderwerpen verdere invoering van de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling,
de Bureaus Jeugdzorg en de aanpak van de wachtlijstproblematiek zullen meerjarenafspraken
worden gemaakt. Het streven blijft om voor het eind van het jaar tot afspraken
te komen. De aanpak van de wachtlijstenproblematiek is dus een onderdeel in
een breder pakket.Deze afspraken zullen per provincie en grootstedelijke regio uitgewerkt
worden in nadere plannen. Op basis van die plannen worden resultaatafspraken
gemaakt. Wanneer de meerjarenafspraken overeen zijn gekomen, zal de Kamer
worden geïnformeerd.Ook over de inzet van de middelen en in een later stadium de bereikte
resultaten zal de Kamer te zijner tijd worden geïnformeerd.126Kunt u volgens dezelfde systematiek als in de beantwoording
van de vragen gesteld bij de voorjaarsnota (26 507, nr. 4), aangeven
wat Rijksbreed de kosten voor het asielbeleid zijn? (p. 61)De totale aan het directe asielbeleid gerelateerde uitgaven voor het jaar
2000 zijn: In miljoenen guldensBegroting 1999Begroting 2000Justitie14792826 BZK en OCW294515Totaal17733341Voor Justitie betreft het uitgaven voor de IND, het COA, rechtshulp, Vreemdelingenkamers,
tolken en alleenstaande minderjarige asielzoekers. De uitgaven bij de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
betreffen de politie-inzet bij opvangcentra, de zorgwet VVTV en onderwijs
aan leerplichtige asielzoekers.127Wat is het gevolg van het niet volledig inzetten van
de intensiveringmiddelen voor sanctiecapaciteit? (blz. 61 en blz. 66)Op basis van het Rapport «Prognose sanctiecapaciteit, Actualisering
1998–2002», dat in februari 1998 is gepubliceerd, werd een verdere
stijging van de capaciteitsbehoefte voor het gevangeniswezen voorzien. Aangezien
de bezetting achterbleef bij de prognoses, is dat deel van de intensiveringsgelden,
dat bestemd was voor het realiseren van penitentiaire capaciteit, elders binnen
Justitie ingezet. Nu uit de nieuwe prognoses, en ook in de praktijk, gebleken
is dat de capaciteitsbehoefte voor het gevangeniswezen aanmerkelijk minder
sterk is toegenomen dat in 1998 was voorzien, kan geconstateerd worden dat
het eerder niet volledig inzetten van de intensiveringsmiddelen de ruimte
vergroot voor DJI om oplossingen te vinden voor de opdrachten om capaciteitsreductie
binnen het gevangeniswezen te realiseren en om de 115 miljoen taakstelling
te realiseren.Op de executie van vonnissen heeft deze niet volledige inzet geen effect:
voor het executeren van lopende vonnissen en arrestatiebevelen is voldoende
capaciteit beschikbaar.128Hoe verhoudt het niet inzetten van een deel van de
intensiveringmiddelen voor sanctiecapaciteit zich tot het ten uitvoer leggen
van lopende vonnissen? Hoeveel lopende vonnissen zijn er momenteel en in welk
tempo (hoeveel per jaar) zullen deze lopende vonnissen worden geëxecuteerd?
(blz. 61)Zoals bij vraag 127 gesteld: het niet inzetten van een deel van de intensiveringsmiddelen
heeft geen gevolgen voor het tempo waarin lopende vonnissen worden geëxecuteerd,
omdat er zowel in de zelfmeldinrichtingen als in de arrestanteninrichtingen
voldoende capaciteit beschikbaar is.Het aantal openstaande lopende vonnissen bedroeg op de peildatum van 1
oktober 1999: 18 606. Van dit totaal zijn 11 227 zaken in het Opsporingsregister
(OPS) geplaatst. Van de resterende zaken vallen 2341 in de categorie zelfmelder
(BBD) en de werkvoorraad van het CJIB bedraagt 5038 zaken.In 1998 zijn 13 274 zaken door het CJIB afgedaan. Daarnaast is er
nog de groep zelfmelders (1629), die in de eerste helft van dat jaar door
het BBD (dus zonder tussenkomst van het CJIB) is gedetineerd en die sinds
juli 1998 ook in de categorie door het LCA afgedane zaken vallen.Voor 1999 zijn er cijfers beschikbaar tot en met september. In 1999 (tot
en met maand negen) zijn 14 312 zaken door het CJIB afgedaan. Naar verwachting
zullen in 1999 derhalve ca. 18 000 zaken worden afgedaan.De verwachting is dat het tempo van executie volgend jaar zeker op hetzelfde
niveau als in 1999 zal liggen en dat wellicht een kleine verbetering zichtbaar
zal zijn. Dit is dan toe te schrijven aan betere sturingsinstrumenten. In de beantwoording van de kamervragen van het lid Niederer over leegstand
in de gevangenissen, ingezonden 22 januari 1999, kenmerk 2989906190, is ingegaan
op de ontwikkelingen in de voorraad lopende vonnissen. Ten opzichte van die
peildatum zijn de voorraden lopende vonnissen als volgt veranderd:De voorraad vonnissen bij de BBD (zelfmelders) nam tussen 1 februari en
1 oktober 1999 af van 3104 tot 2341. Daarmee is de voorraad gedaald tot iets
onder de normale «werkvoorraad», van 2500 vonnissen, die nodig
is om te bereiken dat er tussen de datum waarop iemand zijn oproep ontvangt
om zich te melden voor het uitzitten van zijn gevangenisstraf en de datum
waarop hij zich moet melden, een termijn van 6 tot 8 weken ligt. De voorraad
vonnissen in bewerking bij het CJIB nam iets toe van 4764 tot 5038.129Zijn er inmiddels andere en betere afspraken gemaakt
met o.m. de politie over hun medewerking aan het executeren van lopende vonnissen
(zie behandeling begroting 1999)? (blz. 61)In nagenoeg alle beleidsafspraken die sindsdien tussen OM en politie gemaakt
zijn, is de executie als onderwerp opgenomen.130In hoeverre zal de vrijgekomen capaciteit in het gevangeniswezen
worden ingezet voor extra capaciteit bij de jeugdinrichtingen en tbs-klinieken?
Op welke termijn kunnen deze cellen zijn omgebouwd? Welke bedragen zijn gemoeid
met het ombouwen van cellen voor extra capaciteit ten behoeve van de jeugdinrichtingen
en de tbs-klinieken. (blz. 61)Het maximale aantal uit te breiden Jeugdplaatsen bedraagt 305 plaatsen
in het jaar 2000 en 380 plaatsen in het jaar 2001. Dat is inclusief de plaatsen
die kunnen worden gerealiseerd uit de intensiveringgelden van het regeeraccoord.
Voor een deel zijn deze plaatsen al opgenomen in de in uitvoering zijnde uitbreidingsprojecten.
Het maximale aantal her te bestemmen penitentiaire inrichtingsplaatsen t.b.v.
jeugd bedraagt daardoor in 2001 circa 330 plaatsen.De criteria voor het herbestemmen t.b.v. jeugd zijn:– paviljoens van bij voorkeur 12 cellen– interne activiteitenruimten– externe activiteiten– activiteiten fysiek dan wel programmatisch gescheiden van de volwassen
gedetineerden– zo mogelijk een eigen ingang met eigen portiersloge– normaal beveiligdHet tekort aan tbs-plaatsen (incl. 45 en 105 plaatsen intensivering regeeraccoord)
bedraagt 95 plaatsen in 2000 en 210 in 2001. Het overgrote deel van de regeeraccoordgelden
wordt uitgezet voor het structureel maken van al bestaande «noodplaatsen».
Het maximale aantal te herbestemmen plaatsen t.b.v. TBS bedraagt daardoor
in 2001 circa 120 plaatsen.De programmatische eisen voor een tbs-kliniek zijn totaal verschillend
van die van een Penitentiaire Inrichting. Om in eenzelfde bouwkundige omgeving
te passen moeten de werkprocessen op elkaar lijken. Dat is wellicht voor wat
betreft de woonfunctie deels zo, maar verder wijkt het primaire proces van
een tbs-kliniek sterk af van dat van een penitentiaire inrichting. Dit stelt
dus totaal andere eisen aan een gebouw. In het perspectief van een mogelijke
verbetering van de exploitatie van de penitentiaire inrichtingen
Over-Amstel wordt momenteel onderzocht of het mogelijk is om van twee units
een volwaardige TBS-kliniek te maken.Momenteel wordt onderzocht welke plaatsen het meest geschikt zijn voor
ombouw, hoeveel tijd dit in beslag neemt en welke bedragen ermee zijn gemoeid.131Kan in het kader van deze begroting, zoals toegezegd
bij brief nr. 26 200, nr. 49, een concrete invulling van de bezuinigingen
op het gevangeniswezen van 115 miljoen gulden worden gegeven? (blz. 61)In de brief aan de Tweede kamer van 30 september 1999 is onder paragraaf 2.2.
Ombuigingsmaatregelen al aangegeven dat de uitwerking van de maatregelen plaatsvindt
in samenhang met de te treffen maatregelen om te komen tot herschikking van
de intramurale sanctiecapaciteit. Het betreft hier een ingrijpende operatie,
waarvan de uitkomsten ultimo 1999 beschikbaar komen op basis van een door
de DJI op te stellen Masterplan. In dit Masterplan zullen de financiele, personele,
materiele en gebouwelijke consequenties van de capaciteitsreducties, herbestemmingen,
uitbreidingen en overige maatregelen ter invulling van de f 115 mln.
ombuigingstaakstelling worden doorgerekend en in een samenhangend geheel worden
geplaatst. Alsdan zal ook blijken in hoeverre de DJI in staat kan worden geacht
de taakstelling van f 115 mln. al dan niet tijdig in te vullen en/of
additionele maatregelen nodig zijn. De Tweede kamer zal over de financiële
uitkomsten in het eerste kwartaal 2000 schriftelijk nader worden geïnformeerd.
Voor wat betreft de beleidsmatige invulling van de maatregelen wordt verwezen
naar de bijlage van brief nr. 26 200, nr. 49 en de bijstelling hierop
als verwoord onder paragraaf 2.2. in mijn hoger genoemde brief van 30
september jl.132Kan aangegeven worden wat de achtergrond is van het
afromen van het eigen vermogen van agentschappen voor een bedrag van f 454,1
miljoen? (blz. 62)De regering heeft besloten een wijziging aan te brengen in de financiering
van agentschappen.Op grond van daaruit voortvloeiende nieuwe regelgeving van het ministerie
van Financiën heeft voor agentschappen een conversie plaatsgevonden van
het eigen vermogen in vreemd vermogen. In het vervolg kan gebruik worden gemaakt
van de leenfaciliteit bij het ministerie van Financiën. Op deze wijze
worden bestaande agentschappen gelijk behandeld aan de nieuwe agentschappen.
Doordat reserves van de bestaande agentschappen worden omgezet in een lening
komen éénmalig middelen vrij voor het begrotingsbeeld van het
Rijk.Voor een uitgebreidere toelichting op het beleid ten aanzien van diensten
die een baten/lasten-stelsel voeren, wordt verder verwezen naar hoofdstuk
5, paragraaf 5 van de Miljoenennota 2000.133Wordt bij de afweging of de Raad van de Kinderbescherming,
de Directie Bestuurszaken en het Nederlands Forensisch Instituut in oprichting
verzelfstandigd moeten worden ook de vraag betrokken in welke mate meer of
minder sturing op output mogelijk is bij de betreffende organisaties? (blz. 63)Ja. Bij het onderzoek naar de wenselijkheid van verzelfstandiging van
de Raad voor de Kinderbescherming, de Directie Bestuurszaken en hetNederlands
Forensisch Instituut wordt het maken van afspraken over aantallen producten
en daaraan verbonden kosten aan de hand van kostprijzen en kwaliteitsgegevens
(outputsturing) als één van de voorwaarden voor verzelfstandiging
beschouwd.134Welke criteria gelden voor de besteding van het ODA-budget?
Mogen hier de opvangkosten van alle asielzoekers van worden betaald of is
het alleen voor A-statushouders? Wat is de reden van de beleidswijziging van
het ministerie om niet meer alleen de kosten voor houders van een vluchtelingenstatus
op dit budget te verhalen? (blz. 67)In het Regeeraccoord is bepaald dat de toerekening aan ODA van de directe
kosten van de eerstejaarsopvang van A-statushouders zou worden verhoogd van
119 mln forfaitair naar 244 mln op basis van realisaties. Echter, sinds het
Regeeraccoord is er sprake van een groei van de instroom van asielzoekers,
terwijl het aantal afgegeven A-statushouders hierbij achterblijft.Derhalve heeft de Regering besloten over te gaan tot een forfaitaire toerekening
aan ODA. Bij het bepalen van de hoogte van het forfaitaire bedrag wordt vanaf 2000
niet langer uitgegaan van het aantal asielzoekers dat een A-status wordt verleend,
doch van het aantal asielzoekers dat in Nederland een A-status aanvraagt.Na actualisatie van de instroomcijfers ten opzicht van het regeeraccoord
resulteert een additionele toerekening van 120 mln voor 2000 aflopend tot
90 mln in 2003. De toerekening schommelt met de mate waarin de instroomcijfers
veranderen. De toerekening wordt voorts verminderd voor de mate waarin ODA-middelen
worden ingezet voor de gefaciliteerde terugkeer van asielzoekers naar ontwikkelingslanden.136Waarom wordt voor het budget voor de versterking van
de Rechterlijke organisatie een daling voorzien van f 23 mln.? (blz. 68)De genoemde circa 23 mln. in 2000 is een optelling van de volgende verlagingen
van de budgetten:– Openbaar Ministerie – regioplannen 19,086 mln. Reden voor
deze verlaging is de overboeking van het Openbaar Ministerie naar het Centraal
Justitieel Incassobureau voor de incassoafhandeling van de regioplannen en
een overboeking naar de Rechtspraak, eveneens in het kader van de regioplannen.– Beheersdienst (gemeenschappelijk beheer) – bijdrage aan
oplossing van justitiebrede problematiek 0,78 mln. Er zullen minder inkopen
van materieel gedaan worden en er zullen minder externen ingehuurd worden.– Landelijke diensten – correctie op heffing Registratiekamer
2,6 mln.Zie opbouw verplichtingen en uitgaven op pagina 133 voor de begroting.137Aan welke «eigen justitie-onderdelen» worden
de gelden die in het schema «grote-stedenbeleid» op blz. 69
achter «Criem» staan toegedeeld? Is daarbij aangegeven hoe die
gelden besteed moeten worden? Welke garanties zijn er dat deze gelden daadwerkelijk
voor het aangeduide doel worden aangewend? (blz. 69)Naast de bij ieder project behorende kosten van overhead, onderzoek en
overige projectkosten, zal het overgrote deel van het bedrag besteed worden
aan de bekostiging van individuele trajectbegeleiding (itb) ten behoeve van
de groep etnische jongeren die reeds in aanraking zijn gekomen met het strafrecht
wegens het plegen van lichte vormen van criminaliteit. Tevens
wordt uit de bedoelde middelen itb bekostigd die door tussenkomst van de gezinsvoogdij-instellingen
aan harde kern-jongeren wordt opgelegd. De financiering hiervan zal lopen
via de Gezinsvoogdij-instellingen. De lichtere vorm van individuele trajectbegeleiding
voor etnische jongeren die in aanraking dreigen
te komen met het strafrecht dient plaats te vinden door de instanties van
Jeugdhulpverlening. Voor itb ten behoeve van deze groep jongeren zijn aan
de zijde van Justitie geen middelen gereserveerd.Besteding van de verkregen middelen dient afzonderlijk verantwoord te
worden aan de hand van de werkelijk gemaakte kosten in het financiële
jaarverslag van de instantie. Voorts dient bij dat verslag gevoegd te worden
een lijst van het aantal deelnemers, met daarin vermeld de startdatum en de
duur van de begeleiding van de afzonderlijke jongeren.138Wat is de oorzaak van het niet mee stijgen van het
aantal doormeldingen met de stijging van het aantal meldingen van ongebruikelijke
transacties? Is er sprake van een capaciteitstekort? (blz. 75–76)De productie van doormeldingen is in de afgelopen jaren gestegen van 2015
in 1994 naar 3995 in 1998. In de eerste negen maanden van 1999 heeft het Meldpunt
al bijna 4500 transacties doorgemeld. De vertekening in de cijfers vindt plaats
door het moment van registratie van de doormelddatum. Het percentage doormeldingen
over een bepaald jaar loopt in de daaropvolgende jaren nog met zo'n vijf procent
per jaar op tot 25%. Het percentage doorgemelde transacties over 2000 zal
pas over twee à drie jaar dat niveau halen.139Waaraan moet worden gedacht bij een ander gebruik van
de Gratiewet dan werd beoogd. (blz. 76)Gratieverzoeken worden in toenemende mate ingediend. In ongeveer 10 procent
van de opgelegde vonnissen wordt een gratieverzoek ingediend (in 1998 6800
verzoeken).Een opvallende categorie gratieverzoeken (30 procent van de gratieverzoeken)
die de afgelopen jaren sterk in omvang is toegenomen, heeft betrekking op
verzoeken van bij verstek veroordeelden tot omzetting van een vrijheidsstraf
in een taakstraf. In het kader van het project Redesign Gratie wordt onderzocht
in hoeverre deze categorie zaken in de gratieprocedure thuis hoort.140Kan in een cijfermatig overzicht worden aangegeven
welke politieregio's hoeveel aandacht schenken aan resp. de Wet Wapens en
Munitie en de Jachtwet»? (blz. 77)Alle politieregio's besteden aandacht aan respectievelijk de Wet Wapens
en Munitie en de Jachtwet. Zij hebben gespecialiseerde functionarissen in
dienst, vaak in de vorm van een afdeling bijzondere wetten. Een exact uitgewerkt
overzicht is niet voorhanden.141De instroom van nieuwe beroepszaken inzake de Wet Wapens
en Munitie en Jachtwet lijkt zich te consolideren. Die instroom is sterk afhankelijk
van de aandacht die in de politieregio's wordt gegeven aan de controle op
naleving van de wet. Betekent de consolidatie dat, in tegenstelling tot het
uitgesproken beleid, de controle ook consolideert? (blz. 77) De controle op naleving van de Wet Wapens en Munitie is, over het geheel
gezien, naar mijn idee niet onderhevig aan consolidatie. Wel is er binnen
de controle op naleving van de WWM sprake van een accentverschuiving. Hoogste
prioriteit heeft de bestrijding van het illegale (wapen) circuit, dit in verband
met het toenemend gebruik van illegale wapens in situaties van zinloos geweld.
In dit kader moet ook het preventief optreden met betrekking tot slag-, en
steekwapens aan het eind van dit jaar en mogelijk met betrekking tot vuurwapens
begin volgend jaar worden bezien. Uiteraard ben ik van mening dat de politie
voldoende aandacht dient te blijven geven aan de controle op naleving van
al het in de Wet Wapens en Munitie gestelde.142De beslissingen van de korpschefs houden in het algemeen
tijdens beroepszaken inzake de Wet Wapens en Munitie en Jachtwet, stand. Kan
de regering aangeven hoeveel zaken in eerste termijn of in beroep geen stand
houdt vanwege onrechtmatig verkregen bewijs? Welke argumenten hebben hebben
geleid tot dat oordeel? (blz. 77)Het probleem van onrechtmatig verkregen bewijs speelt in de aan mij gerichte
beroepszaken geen rol. De enige procedure waarin dit vraagstuk bij de Raad
van State aan de orde is geweest, heeft niet geleid tot een gegrondverklaring
van het beroep.143Als gevolg van de invoering van een vergunningplicht
voor horecaportiers is het aantal vergunningaanvragen gestegen. In relatie
met de vermoedelijke uitkomst over 1999 (300 vergunningen) is de begroting
over 2000 (150 vergunningen) met de helft verminderd. Hoe verhoudt dit zich
met het beleid dat bevorderd moet worden dat bijvoorbeeld eigenaren van uitgaansgelegenheden
in het kader van gedeelde verantwoordelijkheid moeten intensiveren? (blz. 77)De vergunningplicht voor horecaportiers is in juli 1998 gefaseerd ingevoerd.
De invoering van bedoeld scenario heeft tot op heden tot een groot aantal
vergunningaanvragen en -verleningen geleid. Deze verwachting heeft tot de
aangegeven inschatting van het aantal aanvragen in 1999 en 2000 geleid. Juist
door het hoge aantal aanvragen in 1999 is de verwachting dat dit aantal terugloopt
in 2000.144Kan vertrouwelijke inzage gegeven worden in de onderdelen
waaruit het artikel 01.05 geheime uitgaven bestaat? Waren er ook geheime inkomsten?
Zijn deze gesaldeerd met de geheime uitgaven? (blz. 81)Het begrotingsartikel 01.05 inzake de geheime uitgaven is formeel als
«geheim» gekwalificeerd. De controle op de geheime uitgaven geschiedt
op grond van artikel 54 van de Comptabiliteitswet door de president van de
Algemene Rekenkamer in persoon. Hij is daarbij tot geheimhouding verplicht.
Ook de mededelingen over de resultaten van zijn bevindingen dient hij volgens
genoemd artikel aan de Minister van Justitie in persoon te doen.Gelet op deze in wet geregelde controlebevoegdheid en de daaraan verbonden
geheimhoudingsverplichtingen, kan ik u over de inhoud van het begrotingsartikel
01.05 geen mededelingen doen.145Is bekend wat de totale (geschatte) materiële
schade is die wordt geleden ten gevolge van geweldsmisdrijven die in principe
voor vergoeding uit het schadefonds in aanmerking zouden komen? (blz. 90) Op dit moment is dit niet bekend. Het Schadefonds bereidt een onderzoek
daarnaar voor.146Hoe groot is het beslag van meerjarige onderzoeken
op de begroting van het WODC? (blz. 92)Het beslag voor onderzoek is 9 miljoen. (in- en externe uitvoering). Het
aandeel daarin voor meerjarige onderzoeken is 80%, die in de regel een gemiddelde
doorlooptijd hebben van 14 maanden.148Voor hoeveel kinderen/gezinnen wordt de doorlooptijd
korter en hoeveel korter wordt deze? (blz. 101)Voor de versnelling van de behandeling van alle civiele zaken (verkorten
doorlooptijden voor beschermingszaken en scheidings- en omgangszaken) is vanaf 1999
f 1,1 mln. extra beschikbaar, oplopend tot f 5,0 mln. in 2002. Deze
middelen zijn en worden ingezet voor het aantrekken van extra personeel. Als
gevolg hiervan zijn de gemiddelde doorlooptijden (met inbegrip van de wachtstapels)
teruggedrongen van 129 dagen voor beschermingszaken en 159 dagen voor scheiding
en omgangszaken ultimo 1998 tot respectievelijk 104 en 149 dagen over de verslagperiode
mei t/m augustus 1999. De norm voor de doorlooptijden, gebaseerd op de zgn.
Wopp-rapporten (Wopp = Werkwijze en organisatie van het primaire proces) voor
beschermingszaken en scheidings- en omgangszaken, is respectievelijk 117 en
155 dagen. Het gaat hierbij om gemiddelden. Uit nadere analyse is gebleken
dat ruim 40% van de zaken nog niet binnen de norm wordt afgehandeld. Dit betekent
dat de inspanningen erop gericht zijn om ook de afhandeling van deze relatief
moeilijke zaken binnen de norm te realiseren.149Is, nu de bijdrage aanmeldpunten kindermishandeling
wordt verhoogd, gegarandeerd dat er een follow-up is voor de aanmelding? Op
welke wijze wordt hieraan uitvoering gegeven? (blz. 101)De medewerkers van de AMK's kunnen verwijzen voor hulp of begeleiding
naar de jeugdzorg (bureaus Jeugdzorg). In voorkomende gevallen kan tegelijkertijd
wanneer dat aangewezen is, de zaak aangemeld worden bij de Raad voor de kinderbescherming
voor een onderzoek.De jeugdzorg wordt geconfronteerd met een wachtlijstproblematiek. Echter
in geval van urgente problemen mag verwacht worden dat met prioriteit zorg
geboden zal worden. Voor de komende jaren zullen door het Ministerie van VWS
en het Ministerie van Justitie extra middelen beschikbaar worden gesteld oplopend
tot f 110 miljoen in 2002 met als doel de capaciteit van de AMK's op het gewenste
peil te brengen, de Bureaus jeugzorg verder in te inrichten en de wachtlijstproblematiek
te verminderen.150Hoe wordt de verhoging «toename aantal strafzaken»
vertaald in de rest van de strafrechtketen? Komen er bijvoorbeeld meer kinderrechters
en meer plaatsen in justitiële inrichtingen? (blz. 101)De intensivering van het beleid gericht op jeugdcriminaliteit heeft in
de afgelopen jaren geleid tot toename van het aantal strafzaken en tot versterking
van de diverse schakels van de jeugdveiligheidsketen, van opsporing tot executie.
In de komende jaren zullen de justitiële jeugdinrichtingen met 276 plaatsen
worden uitgebreid. Hiervoor zijn in het regeerakkoord 1998–2002
extra middelen beschikbaar gesteld. Zoals ik U onlangs heb bericht in de brief
inzake de Herschikking van de sanctiecapaciteit dd. 30 september 1999, zal
het surplus aan gevangeniscapaciteit waar mogelijk worden aangewend om voorziene
plaatstekorten in de TBS- en justitiële jeugdinrichtingen op te vangen.Ook bij de zittende magistratuur is sprake van uitbreiding van middelen.
Voor de strafrechtssector is in 1998 11 mln. zgn. Bolkesteingelden beschikbaar
gekomen.In de komende jaren zullen in het kader van de contourennota extra capaciteitsmiddelen
worden ingezet oplopend van 20 mln. in 2000 tot f 50 mln. in 2002. Over
de inzet van deze gelden voor diverse onderdelen wordt op arrondissementaal
niveau, afhankelijk van de lokale situatie, beslist.151De subsidie voor projecten preventie geweld worden
in de komende jaren verhoogd. Uit de toelichting blijkt dat de eerste stap
wordt gebruikt voor het verzamelen van gegevens. Welk gedeelte van het budget
is beschikbaar voor de feitelijke uitvoering van het beleid? (blz. 101)De begrotingspost projecten preventie geweld is in zijn geheel bestemd
voor de feitelijke uitvoering van het beleid.Het verzamelen van gegevens over de intensiveringsgelden Jeugd en Geweld
heeft betrekking op een breder terrein dan alleen de post projecten preventie
geweld. De kosten voor het project Verantwoording Intensiveringsgelden Jeugd
en Geweld worden gefinancierd uit de gelden die het Ministerie van Justitie
ter beschiking heeft gekregen uit de fiscalisering van de omroepbijdragen.152De toename in beschermingszaken wordt gefinancierd
uit de regeerakkoordgelden voor Jeugd en Geweld. Welk bedrag is daarbij aan
de orde? Wat zijn de consequenties voor het beleid met betrekking tot Jeugd
en Geweld? (blz. 104)De intensiveringsgelden Jeugd en Geweld betreffen een reeks oplopend tot
in totaal f 75,0 mln. in 2002 (zie mijn brief d.d. 3 november 1998, kenmerk
726439/98/PJS, in antwoord op nadere vragen i.v.m. de behandeling van de Justitiebegroting
1999). Voor de Raad voor de Kinderbescherming betreft dit een reeks oplopend
van f 5,7 mln. in 1999 tot f 22,0 mln. in 2002. Deze gelden worden
ingezet voor de versnelling van (de behandeling van) het aantal civiele zaken,
de ontwikkeling en toepassing van forensische diagnostiek, werklastverlichting
t.b.v. allochtonen en de toename van het aantal strafzaken. Daarnaast wordt
voorzien in een bijdrage aan de tot standkoming van de AMK's.De evenwichtige aanpak van jeugdcriminaliteit omvat zowel preventieve
als repressieve activiteiten. Verbetering van de uitvoering van de beschermingstaken
van Justitie levert dan ook naar verwachting een positieve bijdrage aan de
integrale aanpak van jeugd en geweld.153Kunnen de «prijzen per product» nader worden
verklaard? Hoe kan bijvoorbeeld een voorlichtingsrapport duurder zijn dan
begeleiding intramuraal? (blz. 110)De prijzen per product zijn het resultaat van de vermenigvuldiging van
de normtijden (per product) met de zogenoemde voorcalculatorische prijs per
uur. Voor een voorlichtingsrapport staat 14 uur; voor een begeleiding intramuraal
wordt thans een normtijd gehanteerd van 12,18 uur, waardoor een
voorlichtingsrapport duurder uitkomt. Hierbij is van belang dat de begeleiding
intramuraal een geheel nieuw product is, waarvan de tijdnorm is bepaald aan
de hand van schattingen en veronderstellingen die in de praktijk nader moeten
worden getoetst.154Hoever is het Openbaar Ministerie gevorderd met het
onderzoek naar (kans)spelen in verschillende televisie-programma's, waaronder
Veronica studio 8 (zie Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999
nr. 1293)? (blz. 121)Het lopende onderzoek naar (kans)spelen in verschillende televisie-programma's
wordt door het Openbaar Ministerie aangehouden. Dit in afwachting van de resultaten
van een onlangs gestart overleg tussen de betrokken zenders en producenten
en mijn ministerie over (zelf)regulering van interactieve (kans)spelen op
radio en televisie.155Wat wordt verstaan onder «bijdrage novoteam KLPD?»
Waarom wordt deze post verlaagd? (blz. 126)Voor de opsporing van oorlogsmisdrijven is het Nederlands opsporingsteam
voor oorlogsmisdrijven (Novo-team) geformeerd. De financiering van dit team
geschiedt uit het budget voor georganiseerde criminaliteit, dat is ondergebracht
op het artikel 09.02 Bijzondere uitgaven politie.Aangezien het Novo-team organisatorisch is ondergebracht bij het Korps
landelijke politiediensten (KLPD) is besloten het budget hiervoor over te
hevelen naar het artikel 09.04 Bijdrage Korps Landelijke politiediensten (pag.
128). Dit betekent een verlaging van het artikel 09.02 met f 2,6 mln.
en een verhoging van het artikel 09.04 met eveneens f 2,6 mln.156Hoe vaak is vanuit Nederland een beroep gedaan op Europol
voor het uitwisselen van informatie en het maken van een misdaadanalyse? (blz. 127)Al enkele jaren werken de lidstaten van de Europese Unie samen via de
Europol Drugseenheid (EDE) bij de bestrijding van de grensoverschrijdende
georganiseerde criminaliteit. De daadwerkelijke start van Europol vond plaats
per 1 juli 1999. Vanaf deze datum heeft Europol juridisch de mogelijkheid
om operationele misdaadanalyses te verrichten. De EDE had deze mogelijkheid
niet omdat de EDE de bevoegdheid miste om persoonsgegevens op te slaan en
te verwerken in eigen geautomatiseerde gegevensbestanden.Voor wat betreft de informatie-uitwisseling via de EDE/ Europol meld ik
u het volgende:In onderstaande tabel staat voor 1996, 1997 en 1998 aangegeven het aantal
verzoeken om informatie dat Nederland heeft verzonden aan de landen die binnen
de EDE waren vertegenwoordigd, en het aantal zaken op basis waarvan deze verzoeken
zijn gedaan. Voor de volledigheid zijn ook de EDE totalen weergegeven:JaarNederlandEDE ZakenVerzoeken om informatieZakenVerzoeken om informatie19961132812 0536 01219972087382 6078 09919982057732 2988 336De officiële cijfers over de informatie-uitwisseling via EDE/Europol
over het jaar 1999 zijn op dit moment nog niet beschikbaar.Europol kan sinds 1 juli 1999 ook ingeschakeld worden voor het maken van
internationale operationele misdaadanalyses. Europol legt hiertoe analyse-werkbestanden
aan. Tot het openen van een analyse-werkbestand kan worden besloten indien
verschillende lidstaten ten aanzien van een bepaald onderwerp een analyse
wensen. Nadat tot de aanleg van een analysewerkbestand is besloten, kunnen
de lidstaten aangeven in een dergelijk project te willen participeren. Participatie
wordt mede bezien in relatie tot nationale prioriteiten en de mate waarin
een dergelijke analyse relevant kan zijn voor de nationale situatie. Nederland
participeert in twee van de vier inmiddels door Europol aangelegde werkbestanden
voor analyse.157Bij het KLPD is sprake van omvangrijke tekorten door
een onbalans tussen taken en middelen. Hoe en ten koste waarvan wordt de bestrijding
van eventuele wapenverkoop via internet gefinancierd? (blz. 129)Zoals al bij het antwoord op vraag 43 is aangegeven, zijn eventuele wapenverkopen
via internet geen vorm van criminaliteit waarvoor op dit moment een afzonderlijke
structurele voorziening wordt gecreeerd. Wel is er een speciale eenheid INT
criminaliteit bij de KLPD. Daarvoor is dan ook geen afzonderlijke financiering
nodig. Een en ander staat los van het bij het KLPD ingezette proces om de
taken en middelen met elkaar in balans te brengen.158Hoe wordt het andere deel in de problematiek bij de
KLPD opgelost? (blz. 129)Op pagina 129 is in de toelichting op artikel 09.04 (Bijdrage Korps landelijke
politiediensten) aangegeven dat het tekort naar verwachting in 2000 f 40
miljoen bedraagt en vanaf 2001 f 50 miljoen. Door middel van een
verhoging van de bijdrage met f 20 miljoen respectievelijk f 30
miljoen wordt een deel opgevangen. Het resterende deel van f 20 miljoen
moet worden gedekt met opbrengsten uit het herstructureringsproces dat bij
het KLPD gaande is (en dat een bedrag van f 10 miljoen genereert) en
uit de integrale kostendoorberekening bij de divisie Logistiek (eveneens ten
bedrage van f 10 miljoen). Deze informatie is ook te vinden op de bladzijden
225 en 226 die de agentschapbegroting van het KLPD behandelen.159Met hoeveel zaken is de instroom bij de Commissie Gelijke
Behandeling toegenomen? Welke discriminatiegronden betreffen deze zaken? Hoe
wordt de verwerkingscapaciteit van de Commissie uitgebreid? Is naar aanleiding
van de evaluatie te verwachten dat de instroom van zaken zal afnemen? Zo niet,
waarom wordt dan de verwerkingscapaciteit maar tijdelijk uitgebreid? (blz. 132)– Met hoeveel zaken is de instroom van de Commissie Gelijke Behandeling
toegenomen?In navolgende tabel is de instroom van de Commissie Gelijke Behandeling
opgenomen: Jaar19951996199719981999
(tm 3e kw.) Aantal verzoeken246271279346179– Welke discriminatiegronden betreffen deze vragen?In navolgende tabel is opgenomen op welke discriminatiegronden de door
de Commissie Gelijke Behandeling in behandeling genomen verzoekschriften betrekking
hebben. De niet ontvankelijke verzoekschriften zijn hier niet in meegenomen. Grond19951996199719981999
(tm 3e kw) Geslacht979010211863Ras/nationaliteit41779410450Godsdienst616191811Levensovertuiging14310 Seksuele
gerichtheid131317227 Burgerlijke staat1814193510 Politieke gezindheid02311Arbeidsduur–5322719Overige0002018 Totaal in behandeling genomen verzoekschriften*246271279346179* Bij sommige verzoeken gelden meerdere gronden.– Hoe wordt de verwerkingscapaciteit van de Commissie uitgebreid?Ten opzichte van de formatie waarmee de Commissie Gelijke Behandeling
in 1994 is gestart, is op basis van het rapport Producten en middelen Commissie
Gelijke behandeling, de formatie in de loop der jaren uitgebreid met 12,9
fte, waarvan 5,8 fte tijdelijk. De grootste uitbreiding heeft in 1999 plaatsgevonden.Deze uitbreiding is als volgt ingezet. Het juridisch bureau is uitgebreid
met 6,4 fte. Het stafbureau en de administratie is met 6,5 fte uitgebreid.Een nieuwe functie beleidscoördinator is gecreëerd. De werkzaamheden
van deze coördinator zullen gericht zijn op het verstrekken en uitbreiden
van een preventief en structureel antidiscrimatiebeleid, mede op basis van
de gevormde jurisprudentie. De staf is uitgebreid met een telefonist, een
secretaresse ten behoeve van het management en een medewerker bedrijfsvoering.– Is naar aanleiding van de evaluatie te verwachten dat de instroom
van zaken zal afnemen?Nee. Naar aanleiding van het evaluatieonderzoek van de Algemene wet gelijke
behandeling (AWGB) zal er naar verwachting geen sprake zijn van (een beeld
van) af- of toename van zaken bij de Commissie Gelijke Behandeling. Deze materie
zal wel in beeld worden gebracht. Aan de hand hiervan zal het kabinet een
standpunt innemen. – Zo niet, waarom wordt dan de verwerkingscapaciteit maar tijdelijk
uitgebreid?De formatie van de Commissie Gelijke Behandeling is in 1994 vastgesteld
voor een benoemingstermijn van vijf jaar. Na verloop van die termijn zal het
kabinet beoordelen of een wijziging in de formatie van de Commissie Gelijke
Behandeling dient plaats te vinden.160Wat moet worden verstaan onder «centraal geparkeerde
budgetten bij het O.M.»? (blz. 134)Onder «centraal geparkeerde budgetten bij het OM» worden verstaan
de budgetten die centraal door het OM beheerd worden vanwege het feit dat
het OM de algehele budgetverantwoordelijkheid voor deze budgetten draagt.
Het OM draagt zorg voor de uiteindelijke verdeling van deze middelen over
de betrokken actoren in de Justitieketen (de regiokorpsen, het OM zelf, de
rechtspraak en het CJIB).161Tot welke keteneffecten zal de intensivering van het
verkeerstoezicht leiden? (blz. 135)Op 1 januari 2000 zullen 10 regioplannen operationeel zijn, op 1 juli
2000 naar verwachting 16. Per regioplan worden ca. 220 000 extra constateringen
verwacht.Op basis van de de cijfers zoals deze worden vermeld in het jaarverslag
van het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) worden de volgende keteneffecten
verwacht.Circa 96% van alle constateringen betreft de zogenaamde Muldergedragingen.
Van alle beschikkingen (op deze Muldergedragingen) die door het CJIB worden
uitgestuurd, gaat ongeveer 4% (in 1997: 4% en in 1998: 3,6 %) van de betrokkenen
in beroep bij de officier van justitie. Na afdoening van die beroepsschriften
gaat 0,3% (van het totaal) in beroep bij de kantonrechter. Van alle beschikkingen
leidt ongeveer 0,03% tot cassatiezaken bij de Hoge Raad.Voor snelheidsovertredingen liggen de percentages wat lager dan deze gemiddelden:
het percentage beroep op de officier van justitie bedraagt 2,5 en bij de kantonrechter
0,1.In de strafrechtketen (4% van het aantal constateringen) wordt in 96%
van de zaken een transactievoorstel gedaan. In de andere 4% wordt gedagvaard.
Van de zaken die in eerste aanleg ter terechtzitting zijn behandeld gaat 30%
in hoger beroep bij de rechtbank. Van de zaken die door de rechtbank zijn
behandeld, gaat vervolgens 10% in cassatie bij de Hoge Raad.De constateringen die worden gedaan met betrekking tot alcohol betreffen
per definitie misdrijven en vallen derhalve geheel binnen de strafrechtketen.163Waarom neemt tot 2004 de hoeveelheid ondersteunend
en rechtsgeleerd personeel bij het O.M. af? Hoe verhoudt zich dit tot doorlooptijden,
meer aandacht voor slachtoffers, meer justitie in de buurt enz.? (blz. 138)De in het overzicht op blz. 138 gepresenteerde aantallen fte's zijn direct
gekoppeld aan de (thans) in de begroting van het Openbaar ministerie opgenomen
meerjarige personele financiële kaders. De cijfers van 1999 tot en met
2004 vertonen nauwelijks een daling. Diverse gelden die nu tijdelijk aan het
OM zijn toegewezen (zoals bijvoorbeeld voor Justitie in de Buurt),
zijn evenwel (nog) niet in deze meerjarenkaders verwerkt. Zodra deze gelden
aan het OM worden toegewezen, zal het aantal fte's – overeenkomstig
de in deze toewijzing begrepen personele component – navenant toenemen.164Hier wordt geschreven over de belasting van de gerechtshoven
door onder meer de Wet Waardering Onroerende Zaken. De instroom van deze categorie
kwam op in 1997, kende een piek in 1998 en liep af in 1999. Binnenkort staat
de hertaxatie van onroerend goed in het kader van deze wet WOZ weer op het
programma. Algemeen zijn de marktprijzen van onroerend goed exorbitant gestegen
in de laatste jaren, zoals de Telegraaf d.d. 11/10 berechtte in het laatste
jaar met maar liefst 17,5%. Dat deze taxaties voor veel kritiek zorgden is
wijd verbreid. Indien bij een hertaxatie de theoretische waardetoename weer
doorbelast zal worden aan de particulier, dan kan men wederom een vloed aan
procedures verwachten. Wordt hierop geanticipeerd met betrokken ministeries
om binnen Justitie het aantal procedures inzake de WOZ te beperken? (blz. 139)Op dit moment is de herwaardering voor het tweede WOZ-tijdvak –
de belastingjaren 2001 t/m 2004 – in volle gang. Deze herwaardering
vindt plaats naar de waardepeildatum 1 januari 1999. De genoemde prijsstijging
van het laatste jaar is daarvoor derhalve niet relevant.De geprognosticeerde resultaten van de herwaardering worden nu besproken
in de werkgroep Waardeontwikkeling Onroerende Zaken ressorterend onder mijn
ambtgenoot van Financiën. In die werkgroep zijn de ministeries van Binnenlandse
en Zaken en Koninkrijksaangelegenheden, Financiën en de Vereniging Nederlandse
Gemeenten vertegenwoordigd. Naar aanleiding van de bevindingen van de werkgroep
is het mogelijk dat wetgeving (met name de Gemeentewet) wordt aangepast om
gemeenten in staat te stellen nog adequater te kunnen reageren op bepaalde
waardeontwikkelingen. Gemeenten beschikken namelijk al over wettelijke instrumenten
om rekening te kunnen houden met de waardestijgingen en lastenverschuivingen
(tariefdifferentiatie woningen/niet-woningen, ingroeivariant, aftopvariant).
Daarnaast kan de waardeontwikkeling in het algemeen worden opgevangen door
verlaging van de tarieven. Het is dan ook niet juist te veronderstellen dat
iedere waardestijging wordt doorbelast aan de particulier.Voorts zal de Staatssecretaris van Financiën in november 1999 een
evaluatierapport inzake de wet WOZ uitbrengen waarin onder meer zal worden
ingegaan op (de ontwikkeling van) het aantal beroepsprocedures. Ook in het
evaluatierapport van de Waarderingskamer is daaraan aandacht besteed en zijn
daarover aanbevelingen gedaan. Of in het tweede WOZ-tijdvak een toename optreedt
in het aantal beroepsprocedures is mede gelet op het bovenstaande niet voorspelbaar.Van de verdere kwaliteitsverbetering van de uitvoering van de wet bij
deze herwaardering en de gewenning van de belanghebbende aan de uitgangspunten
van de wet WOZ kan een positieve invloed uitgaan.165Waarom is voor 1999 «nog geen rekening gehouden»
met een mogelijke stijging van asielprocedures als gevolg van de stijging
van het aantal asielzoekers? (blz. 140)De instroomscenario's voor asielzoekers werken met enige vertraging door
in de werkvoorraad van de vreemdelingenkamers. Voor 1999 bestond er nog geen
aanleiding de in- en uitstroomprognoses van de vreemdelingenkamers aan te
passen. Wel zijn in 1999 voorbereidingen getroffen voor de uitbreiding van de
vreemdelingenkamers opdat de effecten van de verhoogde instroom adequaat kunnen
worden opgevangen.166Uit het overzicht van de instroom arrondissementsparketten
in eerste aanleg, blijkt dat (openlijk) geweld sinds 1995 nauwelijks is gestegen.
Hoe is dat te verklaren in het licht dat prioriteit wordt gegeven aan vervolging
van geweldsmisdrijven? (blz. 145)De figuur 23 in de Memorie van Toelichting laat, door zijn schaalverdeling,
onvoldoende scherp zien wat de ontwikkeling is van het aantal ingeschreven
geweldszaken bij de arrondissementsparketten. Ten opzicht van 1995 is het
aantal geweldszaken in 1998 met 2 800 toegenomen, hetgeen een stijging
van 8.8% inhoudt.167 (zie ook 24, 25 en 29)Op welke wijze komen de extra middelen voor de gefinancierde
rechtsbijstand ten goede aan een indexering van de tarieven van de gerechtsdeurwaarders?
Wanneer heeft voor het laatst een bijstelling van die tarieven plaatsgevonden?
Welke kosten gaan gepaard met het indexeren van die tarieven? (blz. 147
e.v.)De gerechtsdeurwaarder die op basis van een toevoeging rechtsbijstand
verleent profiteert op dezelfde wijze van de verhoging als advocaten. Voor
de tarieven voor ambtshandelingen van gerechtsdeurwaarders geldt dat deze
worden vastgesteld krachtens artikel 14 van het Deurwaardersreglement. Deze
vaststelling staat los van het vergoedingenregime voor de gefinancierde rechtsbijstand.
De extra middelen voor de gefinancierde rechtsbijstand komen dan ook niet
ten goede aan een verhoging van de tarieven voor ambtshandelingen. De laatste
bijstelling van de tarieven voor ambthandelingen heeft plaatsgevonden in 1992.
Mede naar aanleiding van het MDW-rapport gerechtsdeurwaarders, waarin wordt
aanbevolen de huidige tariefregeling te saneren en te herijken, zal binnenkort
een commissie, onder voorzitterschap van mr. A.R. van der Winkel, vice-president
van de rechtbank Almelo, worden ingesteld, die over een goede afbakening van
de ambtelijke werkzaamheden en de hoogte van de tarieven moet adviseren. De
kosten van indexering op basis van de thans geldende tariefstructuur komen
ten laste van de opdrachtgever. Voor zover die opdrachtgever aanspraak kan
maken op gefinancierde rechtsbijstand neemt de overheid de kosten voor haar
rekening. De kosten van de verhoging in die sector kunnen worden begroot op
0.7 miljoen. Daarnaast is Justitie middels het Centraal Justitieel Incasso
Bureau (CJIB) opdrachtgever. Voor het CJIB kunnen de extra kosten worden begroot
op 3.6 miljoen.168Indien de uurvergoeding van de advocaten in het kader
van de gefinancierde rechtshulp zou worden verhoogd van circa f 150,00
naar f 180,00, welke bedrag is hier dan mee gemoeid? Is er voor dit bedrag
ruimte in de begroting? (blz. 147)Een verdere verhoging van het vergoedingenniveau met f 30,–
per uur kost minimaal f 85 mln., namelijk minimaal f 10 mln. voor
asielzaken en circa f 75 mln. voor de overige zaken.Binnen de Justitiebegroting is geen ruimte aanwezig om een dergelijke
maatregel te financieren. 169Op welke wijze is tot op heden invulling gegeven aan
de mogelijkheid van de Raden voor de Rechtsbijstand om in het kader van de
gefinancierde rechtsbijstand arrangementen te sluiten? (blz. 149)De huidige wet- en regelgeving kent niet de mogelijkheid in afwijking
van het vastgestelde vergoedingenniveau bijzondere vergoedingsarrangementen
met rechtsbijstandverleners af te sluiten. Het Besluit vergoedingen rechtsbijstand
2000, dat naar verwachting op 1 januari 2000 in werking treedt, maakt het
mogelijk dat de raden voor rechtsbijstand in afwijking van de generieke vergoedingenregeling
bijzondere arrangementen met rechtsbijstandverleners aangaan. Deze zullen
dan ook pas dan kunnen worden afgesloten.170Hoe verloopt het proces van afbouw van de zogenaamde
«betalende praktijken» van de bureaus voor rechtshulp? (blz. 149)De raden voor rechtsbijstand Leeuwarden en Den Haag hebben de betreffende
stichtingen rechtsbijstand april jl. medegedeeld dat de afbouw van de betalende
praktijk op 1 januari 2000 gerealiseerd moet zijn. Beide raden hebben de stichtingen
rechtsbijstand tevens medegedeeld dat indien de afbouw niet op genoemde datum
gerealiseerd is dit consequenties kan hebben voor de subsidiering van de desbetreffende
stichting rechtsbijstand.De stichtingen rechtsbijstand te Assen en Leeuwarden hebben inmiddels
bezwaar aangetekend tegen deze beslissing van de raad Leeuwarden. Op dit bezwaar
is nog niet beslist.De stichting rechtsbijstand Dordrecht heeft geen bezwaar aangetekend tegen
de beslissing van de raad Den Haag.172Waarom stijgt het aantal fte's van ambtelijk personeel
bij het Gerechtelijk Laboratorium in 1999 van 14,7 naar 17,6 in 2000? (blz. 158)Het overzicht van de kengetallen op blz. 158 van de begroting vermeldt
een onjuistheid. In 1998 bedroeg de sterkte van het Laboratorium voor Gerechtelijke
Pathologie 16 fte en niet 14,7. Waarschijnlijk is hier abusievelijk de feitelijke
bezetting weergegeven. Voor 1999 en volgende jaren is aan de sterkte van het
laboratorium 1,6 fte toegevoegd om het evenwicht te herstellen tussen de casus-
en niet casusgebonden activiteiten. In de loop der jaren was hier onbalans
in ontstaan waardoor onvoldoende tijd kon worden besteed aan de ontwikkelingen
van innovatieve technieken en expertise.173Hoe is de piek in de exploitatie-uitgaven bij het Nederlands
Forensisch Instituut in 1999 te verklaren? (blz. 158)Zoals is vermeld in de toelichting bij het overzicht van de onderverdeling
naar artikelonderdelen is de verhoging van de exploitatie-uitgaven voor 1999
en 2000 het gevolg van een structurele toekenning van budget vanwege de Stelselwijziging
Rijkshuisvesting. Daarnaast is voor 1999 éénmalig een bedrag
toegezegd voor de aanpak van de millenniumproblematiek.174Hoe is de prijsstijging van de verrichte onderzoeken
in het Gerechtelijk Laboratorium te verklaren? (blz. 159) De toename van de gemiddelde prijs per onderzoek bij het Nederlands Forensisch
Instituut wordt veroorzaakt door afspraken in de strafrechtketen dat het NFI
prioriteit stelt bij de meer complexe zaken. Deze zaken vragen meer onderzoekscapaciteit
per zaak waardoor bij een lichte afname van de instroom en gelijkblijvende
capaciteit de prijs stijgt.175 (zie ook 90 en 91)De regering wijt de daling in het aantal laboratoriumonderzoeken
aan het feit dat het Nederlands Forensisch Instituut alleen nog maar gecompliceerde
onderzoeken doet. De routinematige onderzoeken worden overgedragen. Valt hier
ook het DNA-onderzoek onder? (blz. 159)Het DNA-onderzoek valt niet onder de routinematige onderzoeken die worden
overgedragen. In wet- en regelgeving is de uitvoering van DNA-onderzoek genormeerd.
In de huidige wetgeving zijn alleen het Gerechtelijk Laboratorium en het laboratorium
van de Universiteit Leiden aangewezen voor het uitvoeren van DNA-onderzoek.176 en 177Kunt u specificeren hoeveel boeten in 2000 door de
Staat zullen worden geïnd hetzij langs rechterlijke weg hetzij door middel
van transactie? Wat is gemiddeld het bedrag van de boeten die langs rechterlijke
weg of door middel van transactie worden geïnd, zulks in vergelijking
tot voorgaande jaren? (blz. 171)In figuur 27 is sprake van een toename van de transacties
via het CJIB, waarbij het totaal bedrag aan inningen toeneemt. Neemt het aantal
transacties ook toe in vergelijking tot voorgaande jaren? (blz. 173)Figuur 27 op bladzijde 173 kan aanleiding geven tot misverstanden. Het
gaat hier namelijk om de zogeheten Mulder-sancties, de sancties voortvloeiend
uit de Wet administratiefrechtlijke handhaving verkeersvoorschriften (WAHV).
De inkomsten uit andere hoofde blijven in deze figuur derhalve onbesproken.Inzicht in de getalsmatige ontwikkeling van zowel de WAHV-sancties als
de boeten en transacties, wordt gegeven in de toelichting op de agentschapsbegroting
van het CJIB op bladzijden 216 en 217 van de Justitiebegroting.Uit de overzichten daar blijkt dat aan WAHV-sancties een uitstroom (aantal
afdoeningen) in 2000 is voorzien van 7 718 000 zaken, ten opzichte
van 6 654 000 in 1999 en 5 004 467 in 1998.Als uitstroom aan boeten wordt in 2000 120 000 voorzien, evenals
voor 1999. Voor 1998 bedroeg deze 136 770.Voor de transacties zijn de cijfers 396 000 in 2000, ten opzichte
van 50 000 in 1999 en 24 584 in 1998. Deze enorme groei heeft te
maken met het feit dat het CJIB vanaf eind dit jaar verantwoordelijk zal zijn
voor de inning van alle boeten en transacties.Bij Mulder-zaken gaat het om een gemiddeld initieel bedrag van f 91,–.
Voor de overige boeten en transacties kan op dit moment nog geen reëel
gemiddelde worden berekend.178Wat is de huidige werkvoorraad van de IND? Is er met
de behandelingscapaciteit van de IND (60 000 asielverzoeken in 2000)
rekening gehouden met de achterstanden? Op welke termijn denkt de staatssecretaris
dat met deze behandelingscapaciteit de werkvoorraden weggewerkt zullen zijn?
Indien dat niet vóór 1 januari 2001 zal zijn, verwacht hij dan
geen problemen bij de invoering van de Nieuwe Vreemdelingenwet? (blz. 180) De voorraden asiel van de IND per begin oktober 1999 zijn: Procedurevoorraad per 3/10/99 Asiel gehoor10 031 Asiel beslis24 272Asiel bezwaar25 827Bij het inrichten van een behandelcapaciteit van 60 000 asielaanvragen
is sprake van een buffercapaciteit indien de feitelijke instroom asiel lager
uitvalt dan 60 000. De buffercapaciteit zal dan worden gebruikt om de
achterstanden weg te werken. Wanneer en hoe de achterstanden (asiel gehoor,
asiel beslis en asiel bezwaar) worden weggewerkt is afhankelijk van de te
kiezen implementatiestrategie voor de nieuwe Vreemdelingenwet. Eén
en ander moet bovendien worden bezien met alle betrokkenen in de vreemdelingenketen,
in het bijzonder de Vreemdelingenkamers. Uiterlijk januari 2000 zal worden
besloten of de situatie van de achterstanden aanleiding geeft tot aanvullende
maatregelen.179Welke maatregelen treft de IND om het vernietingspercentage
van beroepen en verzoeken om voorlopige voorziening van de rechtbanken te
verkleinen, zowel met betrekking tot de schendingen van het vormvereiste als
de motiveringsgebreken of andere kwaliteitsgebreken? (blz. 180)De maatregelen die door de IND worden genomen ten einde het vernietigingspercentage
van beroepen en verzoeken om voorlopige voorzieningen van rechtbanken te verkleinen
zijn neergelegd in het Programma Verbeteren Beslisvermogen. In de rapportage
asielketen over de eerste vier maanden van 1999 (TK 1998–1999, 19 637,
nr. 445) is aan de kamer gemeld welke activiteiten hieronder vallen.De resultaten van de projecten die onder het Programma Verbeteren Beslisvermogen
worden uitgevoerd beogen bij te dragen tot het beter en sneller nemen van
beslissingen, waarmee het aantal vernietigingen naar verwachting zal afnemen.180Heeft het doeltreffendheidkengetal betrekking op zaken
die op basis van de Nieuwe Vreemdelingenwet worden behandeld? Zo ja, is de
ambitie om 75% binnen zes maanden op bezwaar te hebben beslist niet laag,
gelet op de wettelijke termijn van 16 weken en het feit dat slechts nog voor
reguliere vreemdelingenzaken bezwaar openstaat? (blz. 181)Ja, het genoemde streefpercentage heeft betrekking op zaken die volgens
de nieuwe wet worden afgedaan. Het kengetal geeft weer welk deel van de productie
binnen de gewenste termijn is afgedaan en moet altijd worden bekeken in combinatie
met de ouderdom en omvang van de voorraden. Voor de afdoening geldt dat gewerkt
wordt volgens het fifo-principe («first in first out»: oude zaken
eerst). Zolang de voorraden hoog en relatief oud zijn zal dit kengetal dus
een lage waarde hebben.Voor 2001, na invoering van de nieuwe vreemdelingenwet, zal een norm worden
gesteld die recht doet aan de wettelijke termijnen. Voor asiel betekent dit
dat alle beslissingen binnen de wettelijke termijn moeten worden genomen met
uitzondering van zaken die buiten de invloedssfeer van de IND liggen.Voorbeelden hiervan zijn medische advisering, individuele ambtsberichten,
«plankzaken». Onder de nieuwe wet bestaat geen bezwaar in asielzaken
meer, dus wordt hiervoor geen streefpercentage genoemd. Het geformuleerde doel van 75% binnen zes maanden voor reguliere bezwaarzaken
betekent een verbetering ten opzichte van de huidige situatie, waarbij 60%
binnen zes maanden wordt beslist.181Wat is de grondslag voor de verwachting dat de instroom
van asielzoekers binnen twee jaar met vijfduizend zal afnemen? Is in het verleden
niet gebleken dat de effecten van instroombeperkende maatregelen nauwelijks
in te schatten zijn? Wat zijn de consequenties voor de begroting indien blijkt
dat de instroom niet zal dalen? (blz. 181)In de begroting 2000 is een aantal beleidsmaatregelen opgenomen die zijn
bedoeld om de instroom van asielzoekers te laten dalen respectievelijk de
uitstroom te laten stijgen. Dit heeft geleid tot een instroomreeks van 47 000
voor 2000, 44 000 voor 2001 en 42 000 voor 2002 en volgende jaren.
De bedoelde beleidsmaatregelen betreffen o.m. het intensiveren en apart organiseren
van het terugkeerbeleid, het niet meer opvangen van uitgeprocedeerde asielzoekers,
de versnelde uitplaatsing van statushouders en het intensiveren van de activiteiten
van Buitenlandse Zaken bij het uitbrengen van ambstberichten en de beperking
van de instroom van asielzoekers. Deze maatregelen hebben behalve een opwaarts
effect op de uitstroomprognose, een neerwaarts effect op de instroomprognose
als gevolg van het signaal dat van het nieuwe beleid uitgaat naar potentiële
nieuwe asielzoekers. De instroomraming is zo goed mogelijk ingeschat, doch
kent niettemin een grote mate van onzekerheid, die niet alleen samenhangt
met de kwantitatieve inschatting van de effecten van de instroom-beperkende
maatregelen, maar ook met andere factoren.Het gegeven dat de instroom in bepaalde jaren niet daalt houdt niet op
voorhand in dat de instroombeperkende maatregelen hebben gefaald of dat de
effecten ervan verkeerd zijn ingeschat.In budgettaire zin bestaan er voor de behandelorganisaties in de asielketen
geen consequenties als de werkelijke asielinstroom niet al te zeer afwijkt
van de geraamde instroom. Dit wordt veroorzaakt doordat de behandelorganisaties
met ingang van de begroting 2000 zijn gefinancierd tot een behandelcapaciteit
van 60 000 asielzoekers. Voor de opvang daarentegen leidt dit tot hogere
kosten.182Wat zijn de beleidsvoornemens in het kader van de reorganisatie
van de geestelijke verzorging in penitentiaire inrichtingen? Welke plaats
krijgen de christelijke, de islamitische en de humanistische geestelijke verzorging
daarbinnen? Is deze ontwikkeling niet in strijd met de principiële scheiding
tussen kerk en staat, aangezien de invulling dan van de geestelijke verzorging
niet langer door de zendende instanties maar door de directeuren van gevangenissen
wordt bepaald? Hoe kan worden voorkomen dat rechtsongelijkheid ontstaat inzake
de mogelijkheden om geestelijke verzorging te krijgen, ten gevolge van de
autonome beslissingsbevoegdheid van de directies van penitentiaire inrichtingen
inzake de geestelijke verzorging? (blz. 189)De beleidsvoornemens zoals verwoord in het eindrapport van de werkgroep
Geestelijke Verzorging luiden:– De algemeen directeuren van de justitiële inrichtingen krijgen
een geoormerkt budget voor de geestelijke verzorging, zodat de middelen voor
de geestelijke verzorging gewaarborgd zijn. In het kader van de planning-
en controlcyclus worden hierover jaarlijks tussen inrichtingsdirecteur en
sectordirecteur afspraken gemaakt en verantwoording afgelegd.– De hoofdgeestelijken blijven adviseurs, dragen kandidaat geestelijk
verzorgers voor en behouden hun inbreng bij het inhoudelijk functioneren
van de geestelijk verzorgers. Zij bewaken de kwaliteit namens de zendende
instanties. Hun positionering wordt bezien in het kader van het «herontwerp
besturing DJI».– Het opleidingsbudget van de geestelijke verzorgers zal geoormerkt
aan de inrichtingen worden toegekend. Hiermee blijft gewaarborgd dat er middelen
zijn voor de deskundigheidsbevordering van geestelijk verzorgers. De hoofdgeestelijken
blijven adviseren over de te volgen cursussen voor zover zij betrekking hebben
op de inhoud van het werk.– De norm zal vanaf het moment van decentralisatie naar de clusters
met 10% afnemen en als dan derhalve 1 fte op 99 plaatsen bedragen.Besluitvorming over een systematiek voor de bepaling van de verdeling
van de behoefte over de denominaties is gewenst. Hierover wordt overleg gevoerd
met de Zendende Instanties. Indien geen acceptabele landelijke verdeelsleutel
wordt gevonden, zullen de inrichtingen elk afzonderlijk verplicht worden de
behoefte aan geestelijke verzorging vast te stellen en het aanbod daarop in
overeenstemming te brengen. Vooralsnog wordt de formatie voor 85% ingevuld
door de drie denominaties en de geestelijk verzorgers voor Joden en voor 15%
door geestelijk verzorgers voor moslims en hindoes.De ontwikkeling is geenszins in strijd met de scheiding tussen Kerk en
Staat. Het uitgangspunt van scheiding van Kerk en Staat bepaalt de afbakening
van bevoegdheden van (de vertegenwoordigers van) de zendende instanties en
(de vertegenwoordigers van) DJI. Als hoofdlijn bij deze verdeling wordt aangehouden
dat de minister verantwoordelijk is voor het beheer en de zendende instanties
voor de inhoud en de kwaliteit van de geestelijke verzorging. Hoe de geestelijk
verzorgers hun inhoudelijke taak invullen en op welke wijze zij verantwoording
afleggen aan hun zendende instantie is niet aan de Staat om te regelen. De
verantwoordelijkheden blijven identiek aan de huidige situatie.De algemeen directeur van de penitentiaire inrichting draagt er krachtens
de Penitentiaire beginselenwet (artikel 41) en de Penitentiaire maatregel
(Hoofdstuk 6) zorg voor, dat er in de inrichting voldoende geestelijke verzorging
beschikbaar is. In het besluit regels inrichtingen voor justitiële kinderbescherming
(artikel 12) is dit vastgelegd voor jeugd. De geestelijke verzorging van ter
beschikking gestelden wordt geregeld in de Beginselenwet verpleging ter beschikking
gestelden (artikel 40) en in het Reglement verpleging ter beschikking gestelden
(artikel 56). Verder is in penitentiaire inrichtingen, jeugdinrichtingen en
TBS-klinieken de circulaire geestelijke verzorging moslims en hindoes van
kracht.Zie ook het antwoord op vraag 187.183Welke betekenis moet thans nog worden gehecht aan de
begroting voor de DJI, gelet op de brief van de minister van 30 september
1999 met betrekking tot herschikking van sanctiecapaciteit? (blz. 189
e.v.)In de meerjarenraming van de DJI zijn zowel de intensiveringsgelden als
de taakstelling van f 115 mln., beide uit hoofde van het Regeerakkoord
1998–2002, verwerkt. De effecten van de nieuwe prognoses betreffende
de capaciteitsbehoefte in de sectoren Gevangeniswezen, TBS en Jeugd zijn niet
verwerkt. Mede gelet op de raakvlakken, dienen de te treffen volumemaatregelen
in samenhang te worden bezien. Eerst eind 1999 zal meer duidelijkheid over
de financiële uitkomsten kunnen worden geboden.Vervolgens zal, mede op basis van definitieve besluitvorming over de uitvoeringsplannen
en na afstemming met de betrokken departementale en interdepartementale
ketenpartners, verwerking van de nadere begrotingsmutaties aan de orde zijn.
Voorgesteld wordt bij suppletoire begroting naar aanleiding van de Voorjaarsnota
2000 de departementale en interdepartementale keteneffecten van zowel de volumebeperkende
maatregelen als de meerkosten van de intensivering van alternatieve sanctiemodaliteiten,
te formaliseren.184Ten tijde van de behandeling van de justitiebegroting
1999 was al bekend dat zich een aanzienlijke leegstand van zo'n 700 cellen
voordeed in de penitentiaire inrichtingen. Waarom is het de minister niettemin
niet gelukt om de thans voorliggende begroting te baseren op een betere raming
van de benodigde celcapaciteit? (blz. 191)Bij de behandeling van de justitiebegroting 1999 en vervolgens in de loop
van dit jaar was inderdaad – zoals ik ook eerder aan de Kamer heb laten
weten – duidelijk dat er op dat moment sprake was van enige leegstand
in het gevangeniswezen, overigens variërend in omvang. Onduidelijk was
toen echter nog of het een incidenteel verschijnsel betrof (fricties, mogelijk
aanzienlijke seizoenseffecten, etc.) dan wel een meer duurzame of structurele
(ontwikkeling van de criminaliteit, ontwikkelingen in de straftoemeting, etc.).
Dit was ook de reden dat ik de prognoses in de loop van dit jaar opnieuw heb
laten maken.Zo zijn de prognoses in belangrijke mate gebaseerd op cijfers over straftoemeting.
Lag het oorspronkelijk in de bedoeling deze te actualiseren als aanloop naar
de begrotingscyclus, dus reeds begin 1999, pas in mei jongstleden kwamen over
de jaren vanaf 1994 betrouwbare cijfers beschikbaar, afkomstig van het
CBS. De determinanten van de leegstand op dat moment waren eerder dit jaar
dus nog onvoldoende bekend om de begroting 2000 er aan aan te passen. Overigens
wordt het instrument van de prognoses steeds verder verfijnd.Voorts blijft een beperkte buffercapaciteit aan cellen altijd noodzakelijk
ten behoeve van een effectieve tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen:
het aanbod van preventief te hechten personen is door het gevangeniswezen
niet beïnvloedbaar en het aantal heenzendingen dient zoveel mogelijk
te worden beperkt; de differentiatie van het penitentiaire stelsel vraagt
de voortdurende beschikbaarheid van verschillendsoortige capaciteit; en een
slagvaardig arrestatiebeleid, zoals ten behoeve van het EK 2000, vergt de
beschikbaarheid van lege cellen. Optimalisatie, binnen de budgettaire kaders,
van de bezettingsgraad vraagt dan ook een zekere buffer.185Wat zijn de gevolgen van het gegeven dat nog geen gehele
toedeling uit de intensiveringgelden uit het regeerakkoord zal plaatsvinden?
Dit ook uitgedrukt in de hoeveelheid plaatsen dat minder beschikbaar zal zijn
in de jaren t/m 2004 ten opzichte van het wel volledig inzetten van de intensiveringgelden?
(blz. 192)Het gevolg van de niet volledige toedeling van de intensiveringsgelden
uit het regeerakkoord in de ontwerpbegroting 2000 is dat van de aanvankelijk
geplande uitbreiding in de jeugdsector van 280 plaatsen – in afwachting
van de medio 1999 te verwachten capaciteitsprognoses – circa 160 plaatsen
vooralsnog niet in uitvoering zullen worden genomen. Inmiddels is op 30 september
jl. de Tweede Kamer schriftelijk geinformeerd over de prognose-uitkomsten.
De behoeftenprognoses laten voor wat betreft de Jeugdsector, afgezet tegen
de beschikbare capaciteit, een fors tekort zien. Reden waarom inmiddels de
uitbreiding van de Jeugdcapaciteit door inzet van de intensiveringsgelden
uit het Regeerakkoord overigens onverkort zal worden uitgevoerd. 186De intensiveringgelden ten behoeve van TBS en jeugdinrichtingen
worden t/m 2004 niet volledig ingezet. Wat wordt met het op deze manier «uitgespaarde»
geld gedaan, anders dan re-allocatie ten behoeve van KLPD en de sociale advocatuur?
(blz. 192)In de vraagstelling wordt er ten onrechte van uit gegaan dat het niet
volledig inzetten van de intensiveringsgelden zowel de sectoren Jeugd als
TBS betreft. In de ontwerpbegroting gaat het echter alleen om de Jeugdsector.In het antwoord op vraag 185 is al aangegeven dat – ter mitigering
van het geprognosticeerde capaciteitstekort in de Jeugdsector – een
volledige uitvoering van de voorgenomen capaciteitsuitbreidingen in deze sector
wordt nagestreefd. Van resterende «uitgespaarde gelden» is alsdan
geen sprake meer.187In hoeverre omvat de invulling van de bezuinigingstaakstelling
in het gevangeniswezen bezuinigingen op het budget voor geestelijke verzorging
in de jusititiële inrichtingen? Indien dit het geval is, kan uiteengezet
worden op welke wijze deze bezuinigingen vorm zullen krijgen. (blz. 192)Ook van de Geestelijk Verzorging verwacht ik een substantiële bijdrage
aan de financiële taakstelling van 115 miljoen voor DJI. Dat kan door
bijstelling van de norm en door het behalen van efficiencywinst. De afgelopen
jaren is bij DJI door diverse taakstellingen de verhouding van het beschikbare
aantal personeelsleden per gedetineerde fors afgenomen. Deze verhouding is
bij de geestelijke verzorging ongewijzigd gebleven. Bijstelling van de norm
(1 fte op 90 plaatsen) acht ik derhalve redelijk. De norm zal vanaf het moment
van decentralisatie naar de clusters met 10% afnemen en dan 1 fte op 99 plaatsen
bedragen. Daarnaast kan door de vorming van de clusters bij het gevangeniswezen
onder gelijktijdige deconcentratie van de middelen efficiencywinst worden
gehaald. Als gevolg van de clustering van inrichtingen, zijn besparingen te
behalen in de netto effectieve inzetbare uren van de geestelijke verzorgers.
Zij zijn niet langer aan één inrichting gebonden wat een beter
formatiebeheer mogelijk maakt. Een flexibele inzet van geestelijk verzorgers
binnen het cluster is mogelijk, afhankelijk van de individuele behoefte van
de gedetineerde op een bepaald moment in zijn detentietraject.Zie ook het antwoord op vraag 182.188In welke andere steden naast Rotterdam worden SOV voorzieningen
opgestart, en om hoeveel plaatsen gaat het? (blz. 193)SOV-voorzieningen worden naast Rotterdam opgestart in Amsterdam, Utrecht
en op een nader te bepalen locatie voor de G 21-gemeenten. Ook in Den Haag
is een voorziening gepland, maar de gemeente heeft nog geen besluit genomen
over definitieve co-financiering.In totaal gaat het om 258 intramurale plaatsen, als volgt verdeeld:Rotterdam 72, Amsterdam 72, Utrecht 36, de G-21 42 en Den Haag (onder
voorbehoud) 36.189De ingebruikname van SOV-voorzieningen in 2000 is uiteraard
afhankelijk van de behandeling van het betreffende wetsvoorstel door respectievelijk
de Tweede en Eerste Kamer. Gelet op de toenemende kritiek op dit wetsvoorstel
en de vele vragen die door deskundigen worden gesteld bij de
te verwachten effectiviteit ervan, lijkt de uitkomst van die behandeling nog
onzeker. Houdt de minister hiermee rekening in verband met de investeringen
die reeds zijn en nog worden gepleegd? (blz. 193)In Rotterdam (Hoogvliet) is de nieuw te bouwen intramurale SOV-voorziening
(gesloten en half open inrichting) gereed medio 2000. Het bouwproces is ruim
acht maanden geleden gestart.Het voornemen is om in Amsterdam en Utrecht bestaande gevangeniscapaciteit
te benutten voor onder meer de SOV. Zo ligt het in de bedoeling om een toren
in het penitentiair complex Over-Amstel aan te passen voor SOV en een andere,
nader te bepalen bestemming. Binnen enkele maanden zal hierover een definitief
besluit worden genomen. In Utrecht zal het Wolvenplein worden gerenoveerd
en bestemd worden voor SOV en voor een Huis van Bewaring met een sober regime.De inrichting van intramurale SOV-voorzieningen zal iets afwijken van
«standaard» p.i.'s, met meer accent op zorg, gelet op de specifieke
eisen die het in het wetsvoorstel voorziene gefaceerde SOV-programma stelt.Indien het wetsvoorstel SOV onverhoopt wordt afgewezen door de Tweede
of Eerste kamer zal de dan ontstane capaciteit anders worden benut. Daarbij
kan bijvoorbeeld gedacht worden aan Verslaafden Begeleidings Afdelingen (VBA's).190Hoe verhouden de aflopende noodmaatregelen voor de
TBS-sector zich tot de benodigde capaciteitsuitbreiding? (blz. 210)Een van de maatregelen ter lediging van de capaciteitsnood, en daarmee
het terugdringen van het aantal passanten-tbs, betrof de ingebruikname van
noodcapaciteit. De afname van (delen van) de noodcapaciteit wordt opgevangen
door de invoering van structurele capaciteit. De reguliere capaciteit neemt
dan ook toe van 1199 over 1999 tot en met 1280 vanaf 2002.191Waar wordt in de begroting het budget voor de Geestelijke
Verzorging binnen het DJI aangegeven? (blz. 213)Het budget voor de geestelijke verzorging is niet expliciet in de begroting
aangegeven, maar vormt onderdeel van de opslag die op de normprijzen van de
DJI-inrichtingen wordt gelegd betreffende onder andere de toerekening van
kosten voor de Landelijke diensten (opleidingen, vervoer, systeembeheer, geestelijke
en geneeskundige verzorging, etc.). Ter informatie geldt dat het budget van
de Geestelijke Verzorging voor het jaar 2000 bijna f 25 mln. bedraagt.192Wat is de stand van zaken met betrekking tot de nationale
rapporteur tegen vrouwenhandel? (bijlage 3, blz. 18)De voorbereidingen voor de werving van de nationale rapporteur tegen vrouwenhandel
zijn in volle gang.Binnenkort vindt interdepartementaal overleg plaats over de nadere invulling
van de taken, bevoegdheden en ondersteuning van de rapporteur.Daarnaast wordt de formele procedure voorbereid, waarvoor een aantal producten
benodigd is, zoals nadere profielschets, functiebeschrijving en vaststelling
salarisschaal.XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66),
ondervoorzitter, Rabbae (GL), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), O. P. G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GL), Weekers (VVD), Van der Staaij
(SGP), Wijn (CDA), Brood (VVD).Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Wagenaar (PvdA), Van Vliet
(D66), Arib (PvdA), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth
(PvdA), Hoekema (D66), Karimi (GL), Schutte (GPV), Santi (PvdA), Van den Doel
(VVD), Rietkerk (CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Buijs (CDA), Van
Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GL), De Vries
(VVD), Van Walsem (D66), Eurlings (CDA), Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-VI-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl