De Hoorn van Afrika; Verslag algemeen overleg op 29 november 2001 over de UNMEE-operatie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22831, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

22831 nr. 38

08-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22831Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 831De Hoorn van Afrikanr. 38VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 januari 2002De vaste commissie voor Defensie1 heeft op
29 november 2001 overleg gevoerd met minister De Grave van Defensie over:– de brief van de ministers van Defensie
en Buitenlandse Zaken d.d. 16 oktober 2001 houdende de eindevaluatie
UNMEE (22 831, nr. 37);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 3 april 2001 inzake de externe inhuur en verwerving van logistieke
middelen (Aanh. TK, 2000–2001, nr. 991);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 16 juli 2001 inzake het onderzoeksrapport Defac over aanschaffingen
voor UNMEE (Def-01-118);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 30 augustus 2001 houdende antwoorden op schriftelijke vragen inzake
de financiële stand UNMEE (Def-01-130);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 23 oktober 2001 inzake de evaluatie defensiebijdrage aan CMAC (Def-01-167);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 27 november 2001 houdende antwoorden op schriftelijke vragen inzake
VN, KFOR en EUMM (D 200 100 3818).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Timmermans (PvdA) spreekt allereerst
waardering uit voor de overzichtelijke evaluatie van de Nederlandse bijdrage
aan UNMEE. Uit deze evaluatie blijkt ook dat de minister wel degelijk wenst
te komen tot een verbetertraject.Naar aanleiding van de lessons learned onderschrijft hij de voorgestelde
aanpak op het punt van de financiële verantwoording, waardoor in de toekomst
een betere kostenraming tot stand kan komen en de financiële controle
meer integraal onderdeel uitmaakt van het proces. Ook de aanbevelingen inzake
de rol van de chef defensiestaf (CDS) en het defensiecrisisbeheersingscentrum
(DCBC) krijgen zijn steun. Tevens is het goed om bij de ontplooiing van een
missie aansluiting te zoeken bij de Canadese methodiek. Al bij de verkenning
ter plaatse worden dan bepaalde voorzieningen getroffen, bijvoorbeeld op het
gebied van logistiek. De vraag is of de krijgsmacht dat zelf ter
hand moet nemen dan wel of daarbij ook civiele partijen kunnen worden betrokken.Verder informeert hij ernaar of al in de standaardopleiding bij de verschillende
krijgsmachtdelen wordt geoefend in het gezamenlijk optreden. Vormt de «code
of conduct», de wijze waarop een militair zich in de operaties moet
gedragen, integraal onderdeel van alle opleidingen binnen de krijgsmacht?
Tevens stelt hij de vraag aan de orde in hoeverre de aanbevelingen uit de
evaluatie ook van toepassing zijn op de samenwerking met andere partners bij
dergelijke operaties, met name op het punt van het vergaren van inlichtingen.Tot slot benadrukt de heer Timmermans dat de cijfers uit de raming zijn
overschreden met ruim 50%. Feit is echter ook dat in de kostenoverschrijding
rekening is gehouden met de inverdieneffecten, terwijl die niet waren opgenomen
in de oorspronkelijke planning. Als men daarvan uitgaat, dan is de kostenoverschrijding
zelfs 72%. Een dergelijke kostenoverschrijding geeft al aan hoezeer de aanbevelingen
op financieel gebied noodzakelijk zijn.De heer Van den Doel (VVD) heeft waardering
voor al diegenen die aan de voorbereiding, de uitvoering en de afwikkeling
van de UNMEE-operatie hebben bijgedragen. Gebleken is dat de regering destijds
een goede analyse heeft gemaakt. Nederland heeft met zijn deelname daadwerkelijk
een goede bijdrage geleverd aan de stabiliteit in de regio. Zijn waardering
strekt zich ook uit tot het Apachedetachement in Djibouti, dat onder zeer
moeilijke omstandigheden zijn werk heeft verricht. Bij de onderhavige operatie
heeft de combinatie van politieke, diplomatieke en militaire factoren tot
een stabilisatie geleid. Het optreden van de speciaal vertegenwoordiger van
de SGVN heeft een positieve bijdrage geleverd aan het militair welslagen van
de operatie.Voorts releveert hij dat zijn fractie in het verleden kritisch is geweest
over het oprichten van en het deelnemen in SHIRBRIG. De praktijk heeft uitgewezen
dat aan SHIRBRIG deelnemende landen het lieten afweten toen een beroep op
hen werd gedaan. Met het oog daarop dient hierover in SHIRBRIG een pittige
discussie te worden gevoerd, zodat ook duidelijk wordt onder welke condities
landen wensen deel te nemen. Uit de UNMEE-operatie is echter ook gebleken
dat SHIRBRIG beschikt over een snel inzetbaar hoofdkwartier met alle voordelen
van dien.In de evaluatie wordt geen aandacht besteed aan de voorbereiding van de
deelname in relatie tot het politieke besluitvormingsproces. Vaak wordt het
politieke besluit tot uitzending op een laat moment genomen, zodat de voorbereidingstijd
in militaire zin tekortschiet. Het zou in zijn optiek geen probleem zijn als
de militaire voorbereiding al plaatsvindt voordat de politieke besluitvorming
is afgerond, zij het onder de voorwaarde dat pas tot uitzending wordt overgegaan
als de Kamer daarmee heeft ingestemd.De heer Van den Doel memoreert voorts dat het mandaat van UNMEE inhield,
dat de militairen in de tijdelijke veiligheidszone tussen de twee partijen
zouden opereren. De veiligheidszone werd echter pas op 18 april 2001 vastgesteld,
waardoor UNMEE voor die tijd in een soort vacuüm heeft geopereerd. Met
het oog daarop wekte het ook verbazing, dat de commandant van UNMEE al in
februari meedeelde dat hij zijn mandaat volledig kon uitvoeren.Tevens constateert hij dat in de evaluatie met waardering wordt gesproken
van de op Nederlands initiatief opgerichte Vriendengroep, bestaande uit negen
landen. Uit de evaluatie blijkt echter ook dat 89 landen aan de UNMEE-operatie
hebben deelgenomen. Waarom bestond de Vriendengroep dan slechts uit negen
landen?Hierna informeert hij ernaar of de extractieforce uiteindelijk in de planningsfase
is blijven steken. De verdere uitvoering zou immers pas ter hand worden genomen
op het moment dat dat noodzakelijk zou zijn. Zou dat echter ook
hebben gekund als de situatie zich snel zou hebben verslechterd?Uit de evaluatie maakt hij op dat uitgezonden personeel periodiek zal
worden onderzocht. Welke voorzieningen zijn getroffen voor militairen die
de organisatie hebben verlaten of binnenkort zullen verlaten?Met betrekking tot het financiële aspect memoreert hij dat Nederland
in UNMEE veel meer heeft gedaan dan normaliter bij VN-operaties gebruikelijk
is. Nederland heeft de operatie opgezet en zijn eigen logistieke keten verzorgt,
aangezien de VN daartoe zelf niet in staat waren. Worden deze kosten door
de VN vergoed? Bij de aanloop van de operatie werd gesproken van het huren
van civiele helikopters voor oefeningen met de luchtmobiele brigade, maar
de kosten daarvan zijn niet opgenomen in de cijfers. Betekent dit dat hiervoor
een andere oplossing is gevonden?Uit de evaluatie blijkt dat de commissie-Franssen zich mede zal buigen
over de vraag of aan de functie van CDS een opperbevelhebberschap moet worden
verbonden. In dat geval zou de CDS enerzijds de hoogste adviseur van de minister
zijn en anderzijds als opperbevelhebber functioneren. Een dergelijke combinatie
is voor de heer Van den Doel moeilijk voorstelbaar, want daarbij zou sprake
zijn van een onwenselijke vermenging van beleid en uitvoering.Tot slot vraagt hij of Nederland in het kader van de UNMEE-operatie kon
beschikken over inlichtingen van Frankrijk en de Verenigde Staten. Heeft dat
tot een concept geleid dat ook voor andere missies bruikbaar is?De heer Van Middelkoop (ChristenUnie) heeft
grote waardering voor de wijze waarop de UNMEE-operatie is uitgevoerd, met
name ook vanwege het integrale karakter ervan. Het was een geslaagde militaire
operatie met politiek flankerende maatregelen. De vooraf gemaakte veiligheidspolitieke
analyse bleek inderdaad juist te zijn.Hij sluit zich aan bij de opmerkingen van de heer Van den Doel over SHIRBRIG.
Hoewel ook zijn fractie zeer kritisch stond tegenover de oprichting van SHIRBRIG,
heeft deze brigade met zijn snel inzetbare hoofdkwartier in dit geval vruchten
afgeworpen.Uit de evaluatie blijkt dat de VN er niet in zijn geslaagd om met Eritrea
een specifiek voor UNMEE bestemde «status of forces agreement»
(SOFA) overeen te komen. Op welke wijze heeft de operatie daarvan hinder ondervonden?Ten aanzien van de inzet van het Apachedetachement in Djibouti houdt de
heer Van Middelkoop vast aan zijn eerdere standpunt. In de lessons learned
staat dat bij toekomstige operaties steeds moet worden afgewogen welke militaire
middelen voor een eventuele extractie nodig zijn en in het bijzonder of toevoeging
van (nationale) gevechtskracht wenselijk, noodzakelijk en mogelijk is. In
de evaluatie staat dat de VN, gelet op de aard van UNMEE, geen behoefte hadden
aan de inzet van gevechtshelikopters in het operatiegebied. Vindt de minister,
achteraf bezien, dat er voldoende rechtvaardiging was voor de inzet van het
Apachedetachement? Is het niet voornamelijk om politieke redenen uitgezonden?
In de evaluatie wordt ook niet meer gesproken over de rol van de Verenigde
Staten en Frankrijk in dit verband. Er wordt in de evaluatie sowieso weinig
aandacht besteed aan de samenwerking tussen de aan UNMEE deelnemende landen.Voorts memoreert hij dat de Kamer zich bij de aanvang van dit soort operaties
niet in de eerste plaats zorgen maakt over de financiën. Het is echter
wel verstandig om in de toekomst vanaf het begin duidelijk te maken wat de
status is van de eerste raming van de initiële kosten, zoals de minister
heeft aangegeven. Op die wijze kunnen grote overschrijdingen wellicht ook
worden voorkomen. Buigt de Algemene Rekenkamer zich nog over bepaalde financiële
aspecten van de UNMEE-operatie?Bij een werkbezoek aan het operatiegebied is het hem opgevallen dat veel
militairen van defensiewege van een mobiele telefoon waren voorzien. Wordt dat standaard bij dit soort operaties? Dat heeft wellicht in
sociaal opzicht zo zijn voordelen. Eveneens is het van groot belang dat goede
geestelijke, psychologische en maatschappelijke zorg wordt geboden, opdat
mensen ter plekke goed kunnen functioneren.Tot slot krijgt de heer Van Middelkoop graag de beschikking over de rules
of behaviour. Op welke wijze wordt daarin rekening gehouden met de cultuur
van een land?Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) releveert
ook dat de UNMEE-operatie succesvol was en goed was voorbereid. Uit het werkbezoek
is haar gebleken dat men in het operatiegebied binnen de kortste keren op
orde was en dat verdient alle complimenten.Zij heeft eveneens waardering voor de evaluatie. Het is een in politiek
en militair opzicht uitstekend stuk waarin goed inzicht wordt geboden in wat
er is gebeurd en wat daaruit kan worden geleerd. Wel betreurt zij het dat
in de evaluatie weinig aandacht is geschonken aan het thuisfront. Op welke
manier was dat thuisfront bij de uitzending betrokken? Wat was de respons
van het thuisfront op de enquêteformulieren? Is het juist dat de telefoongesprekken
via sitcell op de band worden opgenomen? Het is van belang om dat ook bij
betrokkenen bekend te maken. Daarnaast is het de vraag waarom deze gegevens
worden opgeslagen en wat er precies mee gebeurt. Wordt bijgehouden hoeveel
personen na uitzending psychisch worden begeleid? Hoe lang wordt dat traject
gevolgd? Waarom kan tussen de krijgsmachtdelen geen uitwisseling van medische
gegevens plaatsvinden?Op zichzelf vond zij het origineel dat in de evaluatie wordt gesproken
over een opwaartse bijstelling op het punt van de financiën. Het gaat
echter om de overschrijding van de kosten met 52%. Er is op nogal wat fronten
iets mis nu bijvoorbeeld is gebleken dat er verkeerde middelen zijn aangeschaft
en ook middelen die al elders binnen de krijgsmacht beschikbaar waren. Het
traject van tracing en tracking is nu ingezet, maar dat is pas over een aantal
jaren beschikbaar. Op welke wijze kan dan worden voorkomen dat in de tussentijd
bij een volgende operatie weer middelen worden aangeschaft die al elders binnen
de krijgsmacht beschikbaar zijn?Mevrouw Van Ardenne steunt de instelling van de commissie-Franssen die
zal adviseren over de rol van de CDS. Bij UNMEE waren de drie krijgsmachtdelen
betrokken. Zijn er thans ook voornemens om gezamenlijk te oefenen? Is daartoe
al een aanwijzing uitgegaan?Hierna memoreert zij dat pas tijdens de ontplooiing van UNMEE een vredesakkoord
tussen partijen tot stand is gekomen. In de lessons learned staat dat uitzending
ook mogelijk zou zijn geweest zonder een vredesakkoord. Is het echter niet
verstandiger om zoveel mogelijk te bereiken alvorens tot uitzending wordt
overgegaan? Als geen freedom of movement is gegarandeerd of als geen mijnenkaart
beschikbaar is, is het de vraag of taken wel kunnen worden uitgevoerd. Desgevraagd
blijft zij bij het standpunt dat vooraf onvoldoende aan de door haar fractie
gestelde voorwaarden was voldaan om te kunnen instemmen met deelname aan UNMEE,
ook al is deze operatie achteraf bezien gunstig verlopen. Bij elke toekomstige
operatie zal haar fractie haar standpunt op basis van de beschikbare informatie
zorgvuldig afwegen, zoals ook bij UNMEE is gebeurd.Zij constateert vervolgens dat de Nederlandse militairen geen moeite hadden
met het ontbreken van de SOFA. Levert dat echter wel problemen op voor andere
VN-lidstaten?Voorts informeert zij naar de internationale gedragscode inzake integriteit,
het omgaan met de bevolking en dergelijke. Wordt daarmee ook vooruitlopend
op een missie rekening gehouden en wordt de naleving ervan ook gevolgd? Volgens
VN-resolutie 1325 dient bij alle vredesoperaties op alle niveaus voldoende
genderdeskundigheid aanwezig te zijn. Op welke wijze wordt dat
bij Nederlandse uitzendingen uitgevoerd en uitgewerkt, ook op het niveau van
de eenheden?Tot slot spreekt zij uit dat het logisch is dat instructies in het kader
van UNMAC zijn gestopt. Op welke wijze worden de Nederlandse mijnendeskundigen
thans ingezet?De heer Harrewijn (GroenLinks) spreekt zijn
complimenten uit voor de evaluatie, met name ook voor het integrale karakter
ervan. Het concept zit goed in elkaar. Zijns inziens is het bijna niet mogelijk
om waar ook ter wereld een vredesmissie te houden als van tevoren wordt geëist
dat alles rond moet zijn. Het feit dat er nog geen finaal vredesakkoord is,
is misschien juist een reden om te gaan. Het feit dat een tijdelijke veiligheidszone
nog niet is ingesteld, geeft aan dat je er moet zijn om escalatie te voorkomen.
Uit de evaluatie blijkt ook dat men moet leren om daarmee om te gaan.Uit de evaluatie blijkt verder dat de betrekkingen tussen Nederland en
Ethiopië in de optiek van Ethiopië niet zijn verbeterd. Ook tijdens
het werkbezoek bleek hem dat Ethiopië het gevoel had ten onrechte gelijk
te worden behandeld met Eritrea. Men had ook het gevoel dat de minister-president
tijdens zijn bezoek te snel naar Eritrea vertrok. Feit is wel dat Eritrea
de meeste blokkades opwierp voor de vredesmissie. Daar komt bij dat Eritrea
nu ook maatregelen neemt die het vredesproces in gevaar kunnen brengen. Welke
rol kunnen de ambassades in dat opzicht spelen?Uit de evaluatie en uit het werkbezoek heeft hij de indruk gekregen, dat
de Nederlandse krijgsmachtdelen goed en professioneel hebben opgetreden. Het
was ook een goede zaak dat Nederland zelf heeft besloten om Chinooks in te
zetten, want zonder dat was de operatie niet goed mogelijk geweest. Dat geldt
echter niet voor de uitzending van het Apachedetachement. Uit de evaluatie
is het nut daarvan op geen enkele manier gebleken. Men had dat ook van tevoren
kunnen zien aankomen, ook gelet op het standpunt van de CDS tijdens de hoorzittingen.
Daar dient de Kamer een les uit te trekken. De Kamer dient zich niet te veel
te bemoeien met dit soort operationele vraagstukken.De heer Harrewijn sluit zich aan bij de waardering voor de wijze waarop
Canada de missie heeft voorbereid. Hij gaat ervan uit dat Nederland dit voorbeeld
in toekomstige missies zal navolgen. Wat SHIRBRIG betreft, wijst hij erop
dat in de onderhavige missie precies volgens het concept van deze brigade
is gehandeld. Het is nooit de bedoeling van SHIRBRIG geweest dat alle daarin
deelnemende landen in een missie participeren. Overigens heeft hij begrepen
dat het nog niet zo eenvoudig was om het hoofdkwartier snel te ontplooien
Zijns inziens dient in het kader van SHIRBRIG dan ook te worden besproken
of de stafcapaciteit wel voldoende groot is voor een snelle ontplooiing.Uit de evaluatie komt verder naar voren dat vanwege het optreden van onder
andere Nederland en Canada ook de VN-reputatie in Afrika enigszins gered is.
Veel Afrikaanse landen hadden weinig hoop meer op steun van de VN. Derhalve
is het een goede zaak dat een aantal westerse landen in deze missie de leiding
heeft genomen. Van belang is ook dat het daar niet bij blijft, want er zijn
meer missies in Afrika waar men veel behoefte heeft aan westerse deskundigheid
en steun. Hij hoopt dan ook dat de Nederlandse regering haar actieve houding
in dat opzicht blijft betrachten.De heer Harrewijn is van opvatting dat te rigide is vastgehouden aan de
vooraf vastgestelde duur van de operatie. Soms kan het immers inefficiënt
zijn om uit te gaan van een uitzendingsduur van zes maanden, met name als
het gaat om staffuncties en ondersteunende eenheden. Het was beter geweest
als hierin een grotere flexibiliteit was betracht.Verder brengt hij onder de aandacht dat de kostenoverschrijding niet alleen
een ramingsprobleem is, maar ook een planningsprobleem. Men dient goed te
plannen welke zaken moeten worden meegenomen en welke zaken nog moeten worden
aangeschaft. Wordt niet te gemakkelijk te veel materieel meegenomen,
waardoor weer aanvullende transportcapaciteit moet worden ingeschakeld? Is
in dat opzicht geen sprake van overkill? Is er al overleg geweest met de Verenigde
Naties over de restitutie van een deel van de Nederlandse bijdrage? Zijns
inziens is het zaak dat de planning meer in handen komt te liggen van het
DCBC. Een van de oorzaken van de kostenoverschrijding was immers gelegen in
de rivaliteit tussen de krijgsmachtdelen. Hij steunt ook de voorstellen van
de minister op dit punt, maar de vraag is of daarmee het probleem in de toekomst
echt kan worden opgelost.Tot slot vraagt hij wat er met de lessons learned gebeurt. Op welke wijze
worden deze in de organisatie geïmplementeerd?Mevrouw Van 't Riet (D66) heeft waardering
voor de evaluatie, met name ook vanwege de integratie van de politieke en
de militaire aspecten. Uit de lessons learned blijkt dat de integratie tussen
deze aspecten en ook tussen de krijgsmachtdelen van groot belang is. Uit de
evaluatie blijkt ook dat de overdracht naar het Indiase bataljon op een goede
wijze plaatsvindt. Te betreuren is evenwel dat in de evaluatie niet duidelijk
wordt hoe de samenwerking met de andere deelnemende landen verlopen is.Zij constateert voorts dat het een goede zaak is geweest dat Nederland
heeft vastgehouden aan handhaving van het wapenembargo. Zij krijgt graag meer
toelichting over de bescheiden voortgang die de bij de vredesregeling ingestelde
arbitragecommissies hebben geboekt, alsmede over de rol van het trust fund.
Zij sluit zich aan bij de vragen over de SOFA.Vervolgens releveert zij dat het Apachedetachement geen onderdeel uitmaakte
van UNMEE en als zodanig ook niet onder de commandostructuur van UNMEE viel,
maar onder de CDS. In hoeverre heeft dat tot problemen geleid? Vormde de afstand
tussen Djibouti en het operatiegebied een belemmering voor een goede inzet
van de extractieforce? Haar persoonlijke opvatting over de uitzending van
dit detachement is bekend. In dat opzicht heeft zij hetzelfde probleem met
haar collega Hoekema als de heer Timmermans met zijn collega Koenders. Als
het over de inzet van middelen gaat, kan men wellicht beter vertrouwen op
de defensiewoordvoerders. Zijn de hogere slijtagekosten aan de Apaches meegenomen
in het kostenoverzicht?Voorts vraagt zij waarom Nederland van zijn financiële bijdrage aan
de operatie zo weinig terugkrijgt van de VN. Heeft dat te maken met de luxe
uitrusting waarmee Nederland optreedt, of vloeit dat voort uit karigheid bij
de VN? Wanneer krijgt Nederland de 23,8 mln gulden terug?Mevrouw Van 't Riet memoreert vervolgens dat in de toekomst bij vredesmissies
meer modulegericht zal worden gewerkt. Dat betekent ook dat de samenwerking
tussen de krijgsmachtdelen optimaal moet zijn. Bij de aanloop van de missie
bleek echter niet iedereen op de hoogte te zijn van elkaars cultuur, de procedures,
de capaciteit, de werkwijze en de uitrusting. Diverse regelingen van de krijgsmachtdelen
op personeelsgebied verschilden qua uitvoering. In haar optiek is een cultuuromslag
bij de krijgsmachtdelen en hun bevelhebbers gewenst om dit soort zaken in
de toekomst te voorkomen.Voorts constateert zij dat de vredesmissieschool in Amersfoort een ondercapaciteit
had, waardoor de krijgsmachtdelen zelf een deel van de opleiding moesten invullen.
Daarbij werd een beroep gedaan op Clingendael en de sectie cultuurhistorische
achtergrond van de Koninklijke landmacht. Op welke wijze wordt in dit knelpunt
op opleidingsgebied voorzien?Tot slot vraagt zij waarom een particulier bedrijf werd ingeschakeld om
twee keer per week de post per lijnvlucht aan te voeren. Wat zijn de kosten
daarvan geweest? Kon de post niet met de reguliere vluchten worden vervoerd? Het antwoord van de ministerDe minister stelt het op prijs dat waardering
voor de evaluatie is uitgesproken. Een aantal jaren geleden is de defensieorganisatie
met dit soort evaluaties begonnen en daarin is steeds meer verbetering opgetreden.
Het wordt ook steeds duidelijker waaraan de Kamer behoefte heeft.Voorts onderschrijft hij het belang van een integrale benadering van de
politieke en de militaire aspecten in de evaluatie. In die zin was het wellicht
beter geweest als ook de minister van Buitenlandse Zaken bij dit overleg aanwezig
was geweest. Bij de voorbereiding van de evaluatie hebben Defensie en Buitenlandse
Zaken overigens in goede harmonie samengewerkt.In antwoord op de vragen over de voorbereiding van een operatie releveert
de minister dat de nodige lessons learned en ervaringen op dit punt in overleg
met de Kamer zijn opgedaan, bijvoorbeeld in het kader van het onderzoek van
de commissie-Bakker. Bij het maken van de afweging inzake deelname aan een
missie dienen ook de nodige elementen bekend te zijn, maar het zal nooit een
simpele optelsom zijn. Het is lastig aan te geven wanneer moet worden gestart
met de voorbereiding van een operatie. In dezen wordt naar bevind van zaken
gehandeld, afhankelijk van de politieke gevoeligheid van deelname aan een
missie. Er zullen pas verplichtingen worden aangegaan als duidelijk is dat
daarvoor politiek voldoende draagvlak bestaat. Mevrouw Van Ardenne noemde
elementen die bij de afweging van de deelname zeker van belang zijn en die
ook zoveel mogelijk moeten zijn geregeld, maar met de heer Harrewijn is hij
van opvatting dat bij dit soort operaties ook veel zaken niet van tevoren
kunnen worden geregeld. Afspraken met betrokken partijen en landen, SOFA's,
rules of engagement en dergelijke zijn zeker belangrijk, maar in sommige situaties
moeten regering en Kamer de verantwoordelijkheid voor een missie nemen als
niet alles bekend is. Het is bijna onmogelijk om te verlangen dat bij dit
soort missies alles van tevoren tot in detail is uitgewerkt. De opmerkingen
in de evaluatie over de SOFA houden in dat deze algemene overeenkomst in de
praktijk toereikend is geweest. Het bleek echter niet mogelijk om daarnaast
speciale afspraken met de betrokken landen te maken. Nederland wenst bij dit
soort operaties een SOFA. Als dat niet mogelijk is, is dat echter niet onder
alle omstandigheden een reden om van deelname aan een missie af te zien. Een
en ander hangt af van de taxatie van de betrokken situatie, mede op basis
van de risicoanalyse.Ten aanzien van de extractieforce in verband met UNMEE heeft de CDS aanvankelijk
inderdaad niet geadviseerd om een Apachedetachement mee te sturen. Vervolgens
is met de Kamer gediscussieerd over de vraag of de extractie wel voldoende
scherp was geregeld. De Kamer heeft er toen op aangedrongen om met de Verenigde
Staten en Frankrijk overleg te voeren over een verder uitgewerkt extractieplan.
Na het overleg dat op dat punt is gevoerd, heeft de CDS aangegeven dat de
aanwezigheid van het Apachedetachement in Djibouti wel van grote betekenis
was als onderdeel van het nader uitgewerkte extractieplan. Derhalve zag minister
De Grave ook geen aanleiding om zich tegen de uitdrukkelijke wens van de Kamermeerderheid
op dit punt te verzetten, zeker ook omdat dit een heel belangrijk element
was voor de Kamer om uiteindelijk met de missie te kunnen instemmen. Het gaat
thans niet aan om elkaar verwijten te maken over de noodzaak van uitzending
van de Apaches, want ook op dit punt was uiteindelijk sprake van een afweging.
Uit het feit dat de Apaches in de praktijk niet behoefden te worden ingezet,
mag ook niet worden afgeleid dat zij niet noodzakelijk waren. Tegen een brandweerkorps
dat een jaar lang niet voor het blussen van branden is ingezet, kan ook moeilijk
worden gezegd dat het niet meer nodig is. In de evaluatie is bewust gekozen
voor een objectieve en geserreerde toonzetting inzake dit onderwerp, want
het zou slecht zijn geweest als dit stuk was gebruikt om achteraf
je politieke gelijk te halen. Op zichzelf had in de evaluatie evenwel wat
meer aandacht kunnen worden geschonken aan de exitstrategie. Hij zegt ook
toe dat de Kamer hierover alsnog aanvullende informatie zal ontvangen. Dan
wordt ook duidelijker dat het Apachedetachement wel degelijk op zijn taak
berekend was, ook in operationele zin. Kenmerk van het extractieplan was dat
snel een opschaling kon plaatsvinden ingeval de situatie zou verslechteren.Hierna benadrukt hij dat men bij de raming van de kosten van dit soort
operaties afhankelijk is van de kennis en inzichten die op het moment van
de opstelling van de raming aanwezig zijn. Er zal ook altijd met onzekerheden
moeten worden gewerkt. In het geval van UNMEE is de raming echter te zeer
opgesteld via een extrapolatie op basis van ervaringen met eerdere missies,
waarbij onvoldoende rekening is gehouden met het specifieke karakter van deze
operatie. Als gevolg daarvan bleken veel kosten aanzienlijk hoger uit te vallen
dan de raming. Daarnaast werd ten onrechte minder aandacht aan de ramingen
geschonken dan noodzakelijk is, ervan uitgaande dat het vooral om een politieke
afweging ging en niet zozeer om een financiële. Op dit punt zijn in overleg
met het departement van Financiën inmiddels ook de nodige verbeteringen
opgetreden en wordt er grondiger gewerkt, opdat de Kamer haar controletaak
goed kan waarmaken. Feit is echter dat de inverdieneffecten van begin af aan
onderdeel van de raming hebben uitgemaakt. Daarnaast hebben er na de raming
een aantal onvoorziene kostenstijgingen opgetreden. Desgevraagd zegt hij toe
dat de Kamer nog een staatje inzake de kostenoverschrijding zal ontvangen.
De kern van de vraag is of de belastingbetaler in dit geval waar voor zijn
geld heeft gekregen c.q. of de gelden effectief zijn aangewend. Deze vraag
beantwoordt hij volmondig met «ja», met uitzondering van de aanschaf
van middelen die reeds binnen de defensieorganisatie beschikbaar waren. In
de toekomst moet veel beter inzicht bestaan in de middelen die binnen de defensieorganisatie
beschikbaar zijn en daartoe zijn ook de nodige maatregelen genomen. Er wordt
ook naar gekeken of men niet te veel materiaal heeft meegenomen. Men kan echter
beter iets te veel meenemen dan te weinig. Het is ook aan de defensieorganisatie
om te bepalen welk materieel men nodig heeft om een operatie goed uit te voeren.
Feit is dat de Nederlandse normen op dit punt duidelijk boven die van de VN
liggen en dat de VN-vergoeding derhalve altijd tekort zal schieten. De onderhandelingen
met de VN hebben er inmiddels in geresulteerd dat Nederland van zijn UNMEE-bijdrage
37 mln gulden krijgt gerestitueerd, terwijl een restitutie van 30 mln gulden
was geraamd. Daarnaast is afgesproken dat de VN 35 mln dollar aan achterstallige
betalingen in het kader van Unprofor zullen doen. Ten aanzien van de rol van
de Algemene Rekenkamer is het hem bekend dat dit hoge college van staat een
zekere belangstelling heeft voor dit onderwerp, maar het is hem niet bekend
welke activiteiten de Rekenkamer ter hand zal nemen.Vervolgens attendeert hij erop dat de CDS een opdracht heeft verstrekt
om de Canadese methodiek bij de voorbereiding van een missie te bestuderen,
teneinde na te gaan welke elementen daaruit voor Nederland van belang zijn.
Bij het vergaren van inlichtingen over het bredere politieke beeld inzake
UNMEE is nauw met de Verenigde Staten en Frankrijk samengewerkt. De «code
of conduct» is algemeen van aard en wordt vervolgens met regels aangevuld
die voor specifieke operaties van belang zijn. In het verband van UNMEE is
bijvoorbeeld veel aandacht geschonken aan genderinstructies voor uitgezonden
militairen. De Kamer kan, als zij daaraan behoefte heeft, een voorbeeld ontvangen
van een dergelijke uitwerking. Alle lessons learned zijn uitgewerkt in de
«Interne actiepunten eindevaluatie UNMEE». In dat stuk komt naar
voren wat het actiepunt is, wie waarvoor verantwoordelijk is, wanneer moet
worden gerapporteerd, etc. Bij de voorbereiding van missies zijn standaard
de drie krijgsmachtdelen betrokken. Hij onderkent dat er tussen de krijgsmachtdelen
nog cultuurverschillen zijn. Een cultuuromslag heeft ook enige
tijd nodig bij organisaties die honderden jaren op een bepaalde manier hebben
gefunctioneerd. Op steeds meer terreinen kan evenwel worden vastgesteld hoe
snel veranderingen en verbeteringen optreden.Ook deelt minister De Grave mede dat ten behoeve van een oefening van
de luchtmobiele brigade gedurende vijf dagen helikopters zijn gehuurd ten
bedrage van f.30 000. Deze kosten vallen volgens de regels niet onder
de UNMEE-begroting, maar onder de reguliere begroting van Defensie.Wat de mijneninstructeurs betreft, biedt Nederland alle steun die gevraagd
wordt en mogelijk is. De hoofdlijn van de VN is echter om met niet-militaire
deminingcapaciteit te willen werken. Als de VN echter toch verzoeken om verlenging
van de aanwezigheid van de Nederlandse mijninstructeurs in het betrokken gebied,
dan is Nederland altijd bereid om te helpen. Defensie voert op dit punt geen
eigen beleid, maar is volgend ten aanzien van wat door de civiele autoriteiten
wordt gevraagd.Als de VN een verzoek indienen voor de inzet van SHIRBRIG, dan ligt het
volgens de minister voor de hand dat de aan SHIRBRIG deelnemende landen nagaan
in hoeverre men gezamenlijk aan dat verzoek kan voldoen. In het geval van
UNMEE heeft een aantal deelnemende landen echter geen of nauwelijks medewerking
verleend. Er is dan ook nog wel degelijk ruimte voor verbeteringen in het
functioneren van het concept van SHIRBRIG. Het positieve van SHIRBRIG lag
in dit geval inderdaad in de snelle ontplooiing van het hoofdkwartier.Voorts wijst hij erop dat waar nodig mobiele telefoons bij dit soort missies
tot de standaarduitrusting zullen behoren, gezien het grote belang van communicatie
met het thuisfront.Tot slot zegt hij desgevraagd toe dat nog schriftelijk zal worden ingegaan
op de vragen over de evaluatie van de UNMEE-operatie in SHIRBRIG-kader, de
telefoongesprekken via sitcell en de nazorg, alsmede op het functioneren van
de communicatiemiddelen in de Chinooks.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeXNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den Doel
(VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Balemans (VVD), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Leers (CDA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66),
Van Middelkoop (ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra
(GroenLinks), Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA),
Marijnissen (SP), Van Baalen (VVD), Wilders (VVD), Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22831-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl