Beleidsnota Biologische Landbouw 2001-2004; Nota "Een biologische markt te winnen"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27416, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-09-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27416 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamEen biologische markt te winnenBeleidsnota Biologische Landbouw 2001–2004 Inleiding2. De ambitie3. KnelpuntenKnelpunt: niet optimaal functionerende ketenKnelpunt: waarmaken van het vertrouwen van de consumentKnelpunt: gebrek aan nieuwe kennis en onvoldoende kennisverspreiding4. De speerpunten van beleidI. Traject professionaliseren van vraaggerichte ketensA. Een raamconvenant uitgewerkt in business-plannenB. Voorlichtings- en communicatieplanII. Optimale transparantie en sluiten van de ketenA. KetengarantiesystemenB. Sluiten van de ketenC. ControleD. Harmonisatie internationale wet- en regelgeving voor
biologische landbouwIII. Kennisontwikkeling en -verspreidingVoorbeelden van knelpunten waarmee de primaire producent
in de biologische bedrijfsvoering wordt geconfronteerd:IV. Stimuleren van de biologische primaire productieA. Garantstelling voor de kapitaalintensieve sectorenB. Regeling Stimulering Biologische Productiemethode (RSBP)C. BedrijfsdoorlichtingV. OverigA. Fiscale maatregelenB. ArbeidC. BTW-tarief biologische producten5. Financiële middelenFinancieel overzicht (verplichting in miljoenen guldens) BIJLAGE Stand van zaken biologische landbouw in NederlandConsumptie en retail van biologische producten in NederlandConsumptieRetailDe totale winkelomzet van biologische producten is in
Nederland de afgelopen jaren sterk gestegen (in miljoenen guldens): Verwerkende bedrijvenPrimaire biologische productiebedrijvenVerdeling van de bedrijven per sector in procenten (1999): Enkele sectorenZuivel Marktaandeel (in procenten) van biologische zuivel t.o.v.
de totale dagverse zuivelconsumptie: VarkenshouderijEierproductieAardappelen, Groenten en Fruit (AGF)Appels Champignons 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27416Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 416Beleidsnota Biologische Landbouw 2001–2004nr. 2NOTAEen biologische markt te winnenBeleidsnota Biologische Landbouw 2001–2004 1.Inleiding1 2.De ambitie3 3.Knelpunten4  Knelpunt: niet optimaal functionerende keten4  Knelpunt:
waarmaken van het vertrouwen van de consument5  Knelpunt:
gebrek aan nieuwe kennis en onvoldoende kennisverspreiding6 4.De speerpunten
van beleid6  I.Traject professionaliseren van vraaggerichte ketens7  II.Optimale transparantie en sluiten van de keten8  III.Kennisontwikkeling en -verspreiding10  IV.Stimuleren van de biologische
primaire productie11  V.Overig125.Financiële middelen13      Bijlage: Stand van zaken biologische landbouw in Nederland15InleidingDe kern van de nota «Voedsel en Groen» wordt gevormd door
de omslag in denken over de agrarische sector: het gaat niet uitsluitend om
de primaire landbouw, maar over het agrofood-complex, de hele keten van consument
tot primaire sector. Een agrofood-complex dat zich kenmerkt door maatschappelijk
verantwoord ondernemerschap, een hoog kennisniveau, innovatieve kracht en
dat daarmee behoort tot de top van de wereldmarkt. Een vraaggerichte benadering
staat daarbij centraal: de wensen van burgers en consumenten sturen het agrofood-complex
aan.De vraaggerichte benadering vormt de spil van deze eerste deelnota van
Voedsel en Groen. Net als andere onderdelen van het agrofood-complex staat
de biologische keten voor de uitdaging om zich in het komende decennium te
ontwikkelen naar een op eigen kracht internationaal concurrerende
duurzame sector, die midden in de samenleving staat en toonaangevend is in
Europa.De keuze voor een vraaggerichte benadering heeft consequenties voor de
rol van de verschillende betrokken partijen. In deze Beleidsnota Biologische
Landbouw wordt inhoud gegeven aan de rol die de rijksoverheid, en in het bijzonder
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV), in de periode
2001 tot en met 2004 voor de biologische keten zal vervullen.Uit een oogpunt van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap scoort
de biologische sector hoog: de biologische productie voldoet in alle schakels
van de keten in hoge mate aan onze maatschappelijke eisen op het gebied van
milieu, dierenwelzijn en biodiversiteit en vervult daarmee een voortrekkersrol
voor het hele agrofood-complex. Bovendien is er een groeiende vraag naar biologische
producten. Terwijl de totale verkoop van voedingsmiddelen in de Europese Unie
stagneert, stijgen de verkoopcijfers van biologische producten. Hierbij wordt
de consument niet alleen gedreven door maatschappelijk bewustzijn, maar ook
door het gezonde en betrouwbare imago van biologische producten. De certificering
van de producten en de productiewijze met het EKO-keurmerk dragen hieraan
bij. Biologische productie appelleert aan de normen en waarden van zowel consument
als producent: trots zijn op een product dat tot stand komt met respect voor
onze natuurlijke omgeving.In haar ontwikkeling kan de biologische sector steunen op twee belangrijke
pijlers van het Nederlandse agrofood-complex, namelijk het hoge kennisniveau
en de handel. Gezien het hoge kennisniveau kan reeds bestaande kennis worden
gebruikt en verspreid of nieuwe kennis binnen afzienbare tijd worden ontwikkeld.
Biologische landbouw vraagt immers een ander systeem van produceren en is
daardoor een aanjager van innovaties, die ook voor de gangbare landbouw van
groot belang kunnen zijn. Mede door de sterke betrokkenheid van supermarktketens
is er sprake van een internationale markt. Nederland heeft hierin reeds een
goede positie en verdere versterking van de handel is dan ook van groot belang
bij de benutting van de internationale potentie van de Nederlandse biologische
productie.Naast deze sterke punten is er ook een aantal zwakke punten van de keten
te noemen. Ondanks de inspanningen van de keten zelf, ondersteund door stimulering
van de overheid, neemt de Nederlandse biologische landbouw Europees gezien
een bescheiden positie in. Zo werd in Nederland in 1999 slechts op iets meer
dan 1 procent van het totale landbouwareaal op biologische wijze geproduceerd
(CBS).  Areaal biologische landbouw (ha) in 1998Aandeel biologische landbouw van totaal areaal (%) in 1998Gemiddelde groei per jaar(%)
in periode 1993–1998 België6 8000,512,3Denemarken90 0003,328,2Duitsland374 0002,210,7Finland119 0005,525,6Frankrijk230.000,413,9Griekenland7 2000,178,3Groot-Brittannië188 0001,018,1Italië610 0004,146,6Nederland19 0001,016,1Noorwegen15 5811,532,8Oostenrijk350 00010,115,5Portugal17 0000,433,6 Spanje140 0000,636,1Zweden110 0003,212,9Bron: Instituut voor Milieuvraagstukken, Vrije Universiteit AmsterdamDe biologische sector is bezig met een omslag van een pioniers- naar een
expansiefase. De belangrijkste trekker voor groei, de marktvraag, is aanwezig.
Maar het groeien gaat nog met horten en stoten. De keten scoort nog niet hoog
genoeg qua schaalgrootte en sterkte: schaalgrootte om voldoende aanbod te
genereren, sterkte om te kunnen blijven voldoen aan de hoge verwachtingen
van de consumenten. Bovendien lijkt de keten te aarzelen: in plaats van zelf
initiatief te nemen wordt nog te veel afgewacht of de bal bij anderen gelegd.
En dat terwijl de marktperspectieven gunstiger zijn dan ooit. Belangrijke
marktpartijen geven aan bereid te zijn om te investeren in biologische productie.
Een voorbeeld hiervan is de branchevereniging van supermarkten, het Centraal
Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), die onlangs heeft aangekondigd dat biologische
producten in de supermarkten een voorkeursbehandeling zullen krijgen en extra
zullen worden gepromoot.De verantwoordelijkheid voor het investeren in de kansrijke toekomst ligt
bij de biologische keten zelf. De combinatie van marktperspectieven enerzijds
en een voortrekkersrol van de biologische sector op het gebied van maatschappelijk
verantwoord en vernieuwend ondernemerschap anderzijds, rechtvaardigen echter
een stimuleringsbeleid om de biologische sector een extra impuls te geven.
Daarbij wordt veel nadrukkelijker dan in de afgelopen vier jaren voor een
vraaggerichte aanpak gekozen: de markt moet leidend zijn voor een ondernemer;
de verschillende ketenpartijen moeten de marktperspectieven voor biologische
producten benutten. En goede marktperspectieven zijn er: er is een biologische
markt te winnen!2. De ambitieHet zou Nederland sieren als in 2010 10 procent van het areaal biologisch
is. Internationaal gezien zou Nederland hiermee een mooie positie innemen.
Een rekensom leert dat om deze ambitie te verwezenlijken het areaal vanaf 2001
met zo'n 25 procent per jaar moet toenemen. Kijkend naar de gemiddelde jaarlijkse
groei van 16 procent tussen 1993 en 1998 is de conclusie dat er een versnelling
op gang moet komen. Deze versnelling kan niet bereikt worden door alleen stimulering
van het aanbod door de overheid. De marktpartijen, inclusief de consumenten-
en maatschappelijke organisaties, moeten deze uitdaging aangaan. Door goede
samenwerking kan de noodzakelijke versnelling tot stand komen.Bij een sterke groei van het areaal biologische landbouw hoort dat aan
het einde van het huidige decennium:• de Nederlandse consument via retail, grootverbruik en horeca tenminste
bij de top van de Europese gebruikers van biologische producten behoort;• de agrofoodproducenten beschikken over een aantal sterke biologische
merken;• de Nederlandse landbouw, met haar vooraanstaande positie op het
terrein van productie, technologie en management, ook het terrein van de biologische
productie als geen ander beheerst;• de sector internationaal op eigen kracht concurreert;• het Nederlands agrarisch kenniscomplex een bijdrage van betekenis
aan kennis en technologie genereert. De marktpartijen staan gezamenlijk als eerste voor deze opgaven aan de
lat. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor retail, grootverbruik en
horeca: zij vormen immers de schakel naar de consument en kunnen met de groeiende
vraag naar biologische producten een aanzuigende kracht uitoefenen op de omschakeling
van de primaire landbouw. De overheid wil de groei versnellen door deze tijdelijk
een impuls te geven, waarbij de nadruk ligt op het in gang zetten van samenwerking
tussen marktpartijen. Met deze tijdelijke impuls wil de overheid haar bijdrage
leveren aan de biologische landbouw als een maatschappelijk verantwoorde en
vernieuwende wijze van ondernemen met uitstraling voor het hele agrofood-complex.3. KnelpuntenDe perspectieven van de markt zijn gunstig voor de biologische landbouw.
Een aantal knelpunten kan echter de gewenste versnelling in de groei belemmeren.
Concreet kunnen de knelpunten in een drietal thema's worden samengevat.Knelpunt: niet optimaal functionerende ketenOm optimaal in te spelen op gunstige marktperspectieven moeten ketens
goed en professioneel functioneren. Marktpartijen moeten met elkaar kunnen
samenwerken. Op dit moment weten de marktpartijen in de keten van de biologische
landbouw elkaar nog onvoldoende te vinden, vertrouwen elkaar niet of zijn
zelfs nog onbekend voor elkaar. De mogelijkheden worden daardoor onvoldoende
benut. Bovendien kunnen bestaande instituties de ketenwerking belemmeren.
Opmerkelijk is het dat vanuit een aantal bestaande instituties de biologische
landbouw niet of slechts mondjesmaat wordt opgepakt. Het zou goed zijn als
bijvoorbeeld sommige productschappen meer middelen zouden inzetten op versterking
van biologische ketens.Het gevolg van het niet optimaal werken van de keten is dat het aanbod
en assortiment te beperkt zijn en er onnodige kosten in de keten worden gemaakt
waardoor de prijs voor de consument onnodig hoog is.De marktperspectieven zijn gunstig omdat er een grote groep potentiële
nieuwe consumenten van biologische producten is. Maar deze groep nieuwe consumenten
wordt nog onvoldoende bereikt. Deze groep nieuwe consumenten vraagt namelijk
een andere benadering dan de huidige veelal sterk ideologisch gedreven consument
van biologische producten. Voor de nieuwe consumenten zijn de kwaliteit van
het product, objectief gezien maar in het bijzonder qua beleving, en een breed
assortiment belangrijk. De meerprijs voor dit kwaliteitsproduct moet niet
te hoog zijn in vergelijking met de prijs voor een gangbaar geproduceerd product,
zeker wanneer ook rekening wordt gehouden met het feit dat gangbare producten
steeds schoner en milieuvriendelijker worden geproduceerd.De gunstige marktperspectieven zijn nog niet zo ver in de keten doorgedrongen
dat dit heeft geleid tot een voldoende toename in de bereidheid van primaire
producenten om biologisch te gaan produceren. De achterblijvende belangstelling
voor omschakeling heeft een aantal oorzaken. Bij velen is de combinatie van
een omschakelperiode van 2 tot 3 jaar in combinatie met de onzekerheid over
de marktsituatie op de middellange termijn een belangrijke reden voor terughoudendheid.
Ook vraagt de omschakeling van gangbaar naar biologisch produceren een omslag
in de bedrijfsvoering en de bedrijfsfilosofie. Biologisch produceren is een
andere wijze van produceren die van de producenten andere kennis en vaardigheden
vraagt, meer arbeid vergt en vooral in de eerste jaren bedrijfseconomische
risico's met zich meebrengt. Veel sectoren hebben bovendien te maken met een
in Europees verband afgesproken wettelijke omschakelperiode waardoor een derving
in de opbrengsten wordt geleden waar tijdens die periode geen directe prijscompensatie
tegenover staat. De producten mogen namelijk nog niet als biologisch worden
verkocht. In bepaalde sectoren, zoals de varkenshouderij, zal fors in de aanpassing
van de stallen moeten worden geïnvesteerd om te voldoen aan de voorschriften
op het gebied van de huisvesting.Knelpunt: waarmaken van het vertrouwen van de consumentConsumenten stellen steeds hogere eisen aan de productkwaliteit en de
productiewijze. Dit gaat voor alle ketens op. Voor de biologische keten geldt
dit in het bijzonder omdat consumenten een hoge belevingswaarde hebben bij
de biologische producten. Bovendien vragen consumenten steeds vaker om inzicht
in het productieproces, de traceerbaarheid en de herkomst van gebruikte grondstoffen.
Bij biologische producten zal de consument uiteraard de garantie willen hebben
dat het product daadwerkelijk voor 100 procent biologisch is geproduceerd.
Dit alles vergt een betrouwbaar controle- en certificeringssysteem binnen
de keten. Juist omdat de biologische keten zich nu nog in een vroeg stadium
van ontwikkeling bevindt, is er de mogelijkheid om de keten goed te sluiten.In Europese regelgeving (verordening (EEG) nr. 2092/91) zijn de eisen
vastgelegd waaraan de biologische productiewijze en producten moeten voldoen
en is de controle daarop geregeld. Deze Europese regelgeving laat het gebruik
van gangbare producten in de biologische landbouw in beperkte mate en veelal
voor een beperkte tijd toe. Hoewel dit gebruik wettelijk is toegestaan moet
de sector ter versterking van haar imago streven naar een zo biologisch mogelijke
productiewijze. De biologische landbouw kan op dit moment echter nog niet
volledig garanderen dat in het productieproces uitsluitend gebruik is gemaakt
van producten van biologische oorsprong. Dit heeft verschillende oorzaken.
Bij bijvoorbeeld biologisch uitgangsmateriaal en biologische glastuinbouw
is nog onduidelijk aan welke voorwaarden het product of de productiewijze
moet voldoen. Het biologisch product kan ook onvoldoende beschikbaar zijn,
zoals bijvoorbeeld bij biologische mest en gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke
oorsprong. Tenslotte kan de sector niet in alle gevallen voor 100 procent
voorkomen dat producten die niet thuis horen in de biologische landbouw toch
in het proces terechtkomen. De genetisch gemodificeerde organismen (ggo's)
zijn daar een voorbeeld van. Op basis van de Europese regelgeving mag in de
biologische keten geen gebruik worden gemaakt van ggo's of daarvan afgeleide
producten. Maar daarmee wordt niet automatisch voorkomen dat bijvoorbeeld
bij transport onbedoeld toch ggo's in het biologische productieproces terecht
komen.De Europese regelgeving voor de biologische productiemethode is nog volop
in ontwikkeling. Per 24 augustus 2000 zijn de regels voor de plantaardige
productie aangevuld met die voor de dierlijke productie. In de praktijk moeten
de regels echter nog verder worden uitgewerkt voordat er daadwerkelijk sprake
is van Europese harmonisatie. Te denken valt bijvoorbeeld aan uitwerking van
de regelgeving voor de biologische glastuinbouw. Door deze onvolledige Europese
harmonisatie is er nog steeds geen optimale duidelijkheid. Hierdoor zijn voor
de consument de biologische producten geproduceerd in verschillende EG-lidstaten
niet altijd vergelijkbaar.De toenemende eisen van de consument zullen verder gaan dan hetgeen wettelijk
is geregeld. De biologische landbouw zal daarom gevraagd worden om de komende
jaren op een breder terrein betrouwbare garanties te geven en
waar te maken. Het controle- en certificeringssysteem zal zich continu moeten
ontwikkelen. Transparantie is daarbij voorwaarde voor een blijvend vertrouwen
van de consument.Knelpunt: gebrek aan nieuwe kennis en onvoldoende kennisverspreidingDe biologische productiewijze vraagt andere kennis en vaardigheden van
alle schakels in de keten omdat het een ander systeem van produceren is. Met
name bij de primaire producenten is er nog grote behoefte aan nieuwe kennis
over biologische productiesystemen en -technieken en specifieke knelpunten
in de bedrijfsvoering. Dit betreft onderwerpen zoals het ontwikkelen van bedrijfssystemen,
uitgangsmateriaal en gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong en
nieuwe vormen van onkruidbeheersing, energieverbruik in glastuinbouw en arbeidsbesparende
en arbeidsverlichtende technieken. Voor een verdere professionalisering van
de keten is een gezamenlijke kennisontwikkeling nodig, waarbij gangbaar en
biologisch bedrijfsleven en de kennisinstituten beter moeten samenwerken en
wederzijdse kennis kunnen benutten.De beschikbaarheid van de ontwikkelde kennis (inclusief ervaringskennis)
voor de individuele bedrijven vormt een knelpunt. Een intensievere interactie
tussen onderzoek, voorlichting, onderwijs, intermediairen en primaire producenten
en een betere verspreiding en uitwisseling van kennis zijn in dit kader van
groot belang en zullen extra aandacht moeten krijgen. Tenslotte geeft de biologische
landbouw in de aansturing van het onderzoek nog onvoldoende invulling aan
de eigen verantwoordelijkheid voor het formuleren van de kennisvragen.4. De speerpunten van beleidDe rol van de overheid valt in twee delen uiteen. Enerzijds is er een
permanente rol omdat de overheid op basis van onder meer verordening (EEG)
nr. 2092/91 verantwoordelijk is voor het handhaven van wet- en regelgeving
en de overheid toezicht houdt op de controle. Bovendien zijn onderzoek, onderwijs
en voorlichting belangrijke beleidsinstrumenten van de overheid.Maar omdat de biologische keten in de gewenste groei wordt geconfronteerd
met een aantal knelpunten, zal de overheid anderzijds ook een tijdelijke rol
als aanjager hebben: aanjagen om bij de keten initiatieven te ontlokken om
de knelpunten te lijf te gaan. Op deze wijze draagt de overheid bij aan een
economisch gezonde en maatschappelijk verantwoord ondernemende sector zodat
deze op korte termijn zonder overheidssteun kan functioneren. Zoals gezegd,
deze rol van de overheid zal tijdelijk zijn. Het zijn uiteindelijk de marktpartijen
die het werk op eigen kracht moeten afmaken.Samenwerking tussen alle partijen is belangrijk. Wat betreft het overheidsbeleid
moet benadrukt worden dat niet alleen het rijk maar ook de provincies de biologische
landbouw stimuleren. Andere regionale overheden, zoals gemeenten en waterschappen,
en maatschappelijke organisaties ontwikkelen eveneens activiteiten gericht
op de expansie van de biologische landbouw. Deze initiatieven worden van harte
toegejuicht.Platform Biologica is een koepelorganisatie waarin de biologische primaire
producenten, de toeleverende en verwerkende industrie, de handel en de detaillisten
participeren. Naast activiteiten op het gebied van de belangenbehartiging
van de sector is voor Platform Biologica, in relatie met deze Beleidsnota,
een relevante rol weggelegd op het gebied van het sluiten van de keten (o.a.
biologisch uitgangsmateriaal, ggo's), het vergroten van de bekendheid
met de voorschriften voor en de kennis over de biologische productiemethode
en de samenwerking met de gangbare sector. Bovendien kan het Platform een
rol vervullen in de private en publieke initiatieven om de biologische landbouw
te stimuleren. Platform Biologica heeft in de afgelopen jaren belangrijk werk
verzet. Net als bij andere organisaties wil het Ministerie van LNV in de financiering
van Platform Biologica kiezen voor een meer marktgerichte benadering. In 2001
zal de financiering van Platform Biologica worden gecontinueerd. Met ingang
van 2002 zal de financiering op projectbasis plaatsvinden. De omvang zal afhankelijk
zijn van de ingediende en goedgekeurde projectvoorstellen.Kijkend naar de aard van de geconstateerde knelpunten en de gewenste snelle
groei van het biologisch areaal is er geen aanleiding om in het rijksbeleid
keuzes te maken tussen gebieden en/of sectoren in Nederland. Ondernemers moeten
zelf de keuze maken waar en welke producten ze biologisch produceren. Het
rijksbeleid zal daarom generiek van aard zijn. De vraaggerichte benadering
staat daarbij voorop. Dit werkt door in de keuze van beleidsinstrumenten.Het Plan van Aanpak 1997–2000 was vooral gericht op de ondersteuning
van de marktontwikkeling, de kwaliteitsverbetering en de stimulering van de
omschakeling van de primaire productie. Nu is de tijd rijp voor een andere,
nieuwe oriëntatie: de keten vormt de spil en gezien de gunstige marktperspectieven
is een vraaggerichte aanpak op zijn plaats. Gezien de aard van de knelpunten
wordt gekozen voor de volgende aanpak:• synergie: door samenwerking tussen marktpartijen worden de goede
marktperspectieven benut;• kwaliteit en garanties door sluiten keten;• kennisontwikkeling en -verspreiding.Met de Beleidsnota Biologische Landbouw zal de komende vier jaar het beleid
gericht zijn op de volgende speerpunten:I. Traject professionaliseren van vraaggerichte ketensDit traject is gericht op het door samenwerking tussen marktpartijen optimaal
benutten van de marktperspectieven. Het moet concreet resulteren in sterkere
ketens met een groter aanbod van en een breder assortiment aan biologische
producten tegen lagere kosten en met voldoende perspectief voor de primaire
producenten om om te schakelen naar de biologische productiemethode.A. Een raamconvenant uitgewerkt in business-plannenHet Ministerie zal een Task-force Marktontwikkeling
Biologische Landbouw vormen waarin een beperkt aantal vertegenwoordigers
uit diverse schakels van de keten, inclusief banken en consumenten- en maatschappelijke
organisaties, zitting hebben. Deze Task-force
heeft als opdracht de knelpunten in kaart te brengen en oplossingen en doelstellingen
in de verschillende ketens te benoemen. Ter voorbereiding van het werk van
deze Task-force heeft het Ministerie reeds in
overleg met CBL, LTO Nederland en Platform Biologica een extern onderzoek
gefinancierd naar knelpunten en oplossingsrichtingen in een aantal biologische
ketens. Het werk van de Task-force moet resulteren
in de ondertekening van een raamconvenant. Gezien de getoonde bereidheid van
de marktpartijen moet de ondertekening van het raamconvenant eind 2000 mogelijk
zijn. Deze samenwerking tussen marktpartijen moet vervolgens uitmonden in concrete
business-plannen voor de diverse ketens. Deze business-plannen moeten concrete
doelstellingen en bindende afspraken over de stimulering van de biologische
ketens bevatten. Het business-plan is ook de stap waarin de door de diverse
marktpartijen uitgesproken intenties worden geoperationaliseerd.In de uitvoering van de business-plannen zal de overheid op projectbasis
financieel, onder andere via het co-innovatieprogramma, bijdragen aan te ontwikkelen
concrete marktactiviteiten. Marktactiviteiten bijvoorbeeld op het gebied van
kwaliteitsverbeteringen, productievolumes, productinnovaties, clustering van
bedrijven en logistiek. De financiële bijdrage zal zich beperken tot
projecten waarbij verschillende marktpartijen belang hebben, projecten die
niet zonder het extra duwtje van de overheid van de grond komen en die bijdragen
aan de in de business-plannen afgesproken doelstellingen. De resultaten van
de projecten moeten bovendien bruikbaar zijn voor alle partijen.Medio 2001 moeten de business-plannen tot stand zijn gekomen. Dit tijdstip
is ook het moment voor evaluatie van dit deeltraject: geen of te weinig business-plannen
betekenen heroverweging van de inzet van overheidsinstrumenten en -middelen.
De uitvoering van de business-plannen wordt jaarlijks door het Ministerie
gemonitord, gevolgd door eventuele bijsturing.B. Voorlichtings- en communicatieplanDe overheid heeft de taak om de burger objectief voor te lichten. Door
de burger voor te lichten over duurzame productie, dierenwelzijn en biodiversiteit
krijgt diezelfde burger als consument begrip voor de werkelijke waarde van
het product en zal deze eerder bereid zijn hiervoor de hogere prijs te betalen.
Een hogere prijs omdat de biologische landbouw aan een aantal voorwaarden
voldoet die verder gaan dan het wettelijk niveau dat voor de gangbare landbouw
geldt, met als gevolg hogere kosten voor deze productiewijze. De totale landbouw
kan profiteren van dit bewustwordingsproces bij de consument. Er zal een voorlichtingsplan
worden uitgewerkt waarin instanties als bijvoorbeeld het Voedingscentrum Nederland
de burger objectief informeren over duurzaam geproduceerde landbouwproducten.Communicatie richting de potentiële, nieuwe consumenten moet door
de marktpartijen gezamenlijk worden opgepakt. Een communicatieplan gekoppeld
aan het raamconvenant c.q. de business-plannen ligt hierbij voor de hand.
Dit communicatieplan moet gericht zijn op de consument en het ketensegment
dat de consument bedient (retail, horeca en grootverbruik), waarbij de nadruk
komt te liggen op de promotie van biologische producten. Belangrijkste doel
van het communicatieplan moet zijn het bereiken en vasthouden van nieuwe consumenten.II. Optimale transparantie en sluiten van de ketenDe noodzaak van optimale transparantie en het sluiten van de keten geldt
voor alle ketens van het agrofoodcomplex. Ketens zijn zelf verantwoordelijk,
met als doel het bieden van garanties en het waarmaken van consumentenverwachtingen.
Gezien de fase van ontwikkeling van de biologische keten ligt er nu de kans
om een solide en efficiënt systeem op te bouwen. A. KetengarantiesystemenDe biologische keten moet net als de andere ketens voldoen aan de eisen
gesteld voor volksgezondheid en andere, aanvullende eisen gesteld door marktpartijen.
Aanhaken bij ontwikkelingen van ketengarantiesystemen en certificering in
de gangbare sector ligt hierbij voor de hand. Waar noodzakelijk kan besloten
worden om een ketengarantiesysteem aan te passen aan het biologische productiesysteem.
Transparantie is voorwaarde voor het consumentenvertrouwen. Het gehele productieproces
moet stap voor stap worden gecontroleerd en te traceren zijn. Het gebruik
van het Hazards Analysis of Critical Control Points (HACCP)-principe in de
hele keten is daarvoor wenselijk. De biologische keten kan hierbij de expertise
op het gebied van certificering met het Eko-keurmerk inbrengen.B. Sluiten van de ketenBiologische producten hebben een hoge belevingswaarde. Bij de consument
staan de producten bekend als op natuurlijke en milieuvriendelijke wijze geproduceerd
zonder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en genetisch gemodificeerde organismen.
Daartegenover staat dat de keten op dit moment niet kan garanderen dat alles
100 procent biologisch is. De keten is hier de primaire verantwoordelijke
voor. Gezien de voor deze keten specifieke onderwerpen en het grote belang
van het sluiten van de keten wil de overheid het proces aanjagen. Waar nodig
wordt op de volgende punten tijdelijk een bijdrage verleend:• biologisch uitgangsmateriaal De biologische sector en de veredelingsector moeten op korte termijn
gezamenlijk op Europees niveau tot een adequate en geaccepteerde definitie
komen van biologische veredeling. Daarbij moet ook de vraag beantwoord worden
welke methodieken acceptabel zijn en hoe het veredelingsproces dient plaats
te vinden. Allianties tussen de gangbare en biologische sector lijken hier
voor de hand te liggen. Nederland staat immers in de wereld hoog aangeschreven
op het gebied van veredeling en productie van uitgangsmateriaal. Na afronding
van deze eerste stap wordt op basis van door het bedrijfsleven voor te stellen
initiatieven het veredelingsproces tijdelijk financieel gestimuleerd. Verder
zal ter ondersteuning het onderzoek nadrukkelijk gericht worden op het bevorderen
van de beschikbaarheid van biologisch uitgangsmateriaal.• genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) Het ggo-vrij houden van de keten geldt niet alleen voor de biologische
landbouw maar voor alle andere ketens die ggo-vrij willen produceren. De keten
is primair zelf verantwoordelijk voor het niet gebruiken van ggo's. De rol
van de overheid bij ggo's wordt in de Integrale Beleidsnota Biotechnologie
uiteengezet. De overheid wil consumenten de mogelijkheid geven om te kiezen
tussen genetisch gemodificeerde en gentech-vrije producten. Sinds enige jaren
draagt het Ministerie bij aan een project gericht op het gentechvrije karakter
van de biologische keten. In vervolg op dit project zal financiële ondersteuning
worden verleend aan een gezamenlijk initiatief van het biologisch bedrijfsleven
gericht op het daadwerkelijk ontwikkelen van een gentechvrije biologische
keten en de controle hierop. Samenwerking in dit project met andere gentech-vrije
ketens is hierbij een pre.• gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong Wat betreft het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zal de consument
in de toekomst van de sector verwachten dat het gebruik van de volgens de
regelgeving toegestane en toegelaten gewasbeschermingsmiddelen
tot het minimum wordt beperkt. Het voorkomen van ziekten en plagen moet de
prioriteit hebben. Het beleid ten aanzien van gewasbescherming na 2000 zal
dit najaar worden vastgesteld. Voor de door de biologische sector gevraagde
gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong geldt evenals voor de
gangbare middelen dat zij veilig moeten zijn voor mens en milieu. Op dit moment
wordt zowel nationaal als internationaal gewerkt aan een vereenvoudiging van
de toelating van gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong en daarmee
aan een beperking van de kosten van de beoordeling. Verder wordt de instelling
van een tijdelijk stimuleringsfonds voor de toelating onderzocht.Deze acties in combinatie met de activiteiten van de sector op deze terreinen
moeten voldoende effect hebben om de biologische keten daadwerkelijk te sluiten.C. ControleZoals in de nota «Voedsel en Groen» is aangekondigd zal de
overheid zich sterker richten op het controleren van de controle. Op dit moment
is op basis van het Landbouwkwaliteitsbesluit biologische productiemethode
in Nederland Skal belast met de controle van de biologische productiemethode.
De rol van het Ministerie van LNV als rijkstoezichtshouder op Skal wordt op
dit moment geëvalueerd en zo nodig aangepast. Dit geldt eveneens voor
de unieke positie van Skal in Nederland.D. Harmonisatie internationale wet- en regelgeving voor
biologische landbouwNaast de rol van aanjager en toezichthouder ligt er voor LNV een belangrijke
taak op het terrein van de ontwikkeling van Europese en internationale wet-
en regelgeving. De discussie over de normen voor biologische productie vindt
op dit moment vooral in Europees verband plaats. Voor Nederland zijn onderwerpen
als de import van biologische producten uit derde landen, de regels voor de
biologische glastuinbouw en uitgangsmateriaal en de nadere uitwerking van
een biologische landbouw zonder ggo's van groot belang. Van de sector wordt
een actieve inzet gevraagd om duidelijk aan te geven wat de gewenste ontwikkelingsrichtingen
zijn. Het doel is een optimale harmonisatie van internationale wet- en regelgeving.
Dit moet de transparantie van de keten ten goede komen.Met ingang van 24 augustus 2000 zijn er Europese regels van kracht voor
de biologische dierlijke productie. Dezelfde Europese regels bieden de mogelijkheid
om in aanvulling op de Europese regels nationale regels te stellen. Het Ministerie
van LNV heeft besloten om publiekrechtelijk geen aanvullende nationale regels
te stellen. De argumentatie hiervoor is dat de Europese regels het basisniveau
vormen en de «plus», de nationale strengere voorschriften, in
de markt tot stand kan komen. Het Ministerie wil zich echter in Brussel sterk
maken voor een volgende ronde van harmonisatie tussen de lidstaten. Blijkt
aanvullende harmonisatie niet mogelijk dan zal in Europees verband naar samenwerking
met de andere lidstaten met vergelijkbare opvattingen worden gezocht.III. Kennisontwikkeling en -verspreidingKennis is essentieel voor het aanboren van nieuwe markten, voor de ontwikkeling
van nieuwe manieren om consumenten te bereiken, voor verbetering van de kwaliteit
van de leefomgeving. Kennisontwikkeling en -verspreiding hoort in alle schakels
van de keten: op gebied van teelt, verwerking, afzet en distributie. Kennisontwikkeling en -verspreiding hebben de afgelopen jaren een wezenlijke
bijdrage geleverd aan de groei van de biologische landbouw. Maar ook in de
komende jaren blijft hier vraag naar. Vooral de ondersteuning van de omschakelende
primaire producenten via onderzoek naar en voorlichting over biologische productiesystemen
en -technieken en specifieke knelpunten in de bedrijfsvoering zijn van belang.
De reeds aanwezige kennis en infrastructuur kan benut worden door een koppeling
te maken tussen biologisch en gangbaar onderzoek. De biologische landbouw
zal haar positie binnen de huidige structuur van de aansturing van het onderzoek
moeten versterken. Het goed organiseren van de kennisvragen en het leveren
van een bijdrage aan de realisatie van het onderzoek dragen aan een sterkere
positie bij.Tevens heeft Wageningen Universiteit en Researchcentrum (UR) aangekondigd
biologische landbouw nadrukkelijk op de agenda te willen zetten. Binnen afzienbare
tijd zal Wageningen UR 10 procent van het door Wageningen UR vrij in te zetten
onderzoeksbudget besteden aan biologische landbouw. Tevens worden de mogelijkheden
voor de start van een nieuwe opleiding biologische landbouw onderzocht. Deze
initiatieven van Wageningen UR vormen een goede versterking van kennisontwikkeling
en -verspreiding.Voorbeelden van knelpunten waarmee de primaire producent
in de biologische bedrijfsvoering wordt geconfronteerd:• ziekten en plagen• mechanische onkruidbeheersing• energieverbruik en nutriëntenbeheer in de glastuinbouw• bodem- en nutriëntenbeheer• mineralisatie biologische meststoffen• arbeidsproductiviteitOnderzoek is geen op zichzelf staand doel. Kennisverspreiding en -overdracht
zijn minstens zo belangrijk. Op dit vlak zullen kennisinstellingen gezamenlijk
extra inspanningen moeten verrichten door samenwerking tussen onderzoek, voorlichting,
onderwijs en intermediairen. De financiële bijdrage van de overheid aan
de kennisverspreiding door middel van voorlichting aan potentiële biologische
agrariërs wordt voortgezet. Nadruk ligt hierbij op het stimuleren van
de omschakeling en het verbeteren van het biologisch ondernemerschap.In het onderwijs is de afgelopen jaren de integratie van de biologische
landbouw in de reguliere opleidingen serieus opgepakt. Hiermee is een basis
gelegd voor een brede introductie en verspreiding van de biologische landbouw
in de beroepspraktijk. Deze lijn wordt de volgende jaren voortgezet, onder
meer in de vernieuwing van het agrarisch onderwijs. Hiervoor worden in het
kader van de innovatieregeling voor het agrarisch onderwijs ook financiële
middelen ter beschikking gesteld. Voor de huidige producenten worden cursussen
op het gebied van de biologische landbouw financieel ondersteund zodat deze
tegen een gereduceerd tarief gevolgd kunnen worden.Met deze acties op het gebied van onderzoek, voorlichting en onderwijs,
waar de overheid vanuit de traditie een rol heeft, wordt de aanpak van de
nog liggende kennisvragen gestimuleerd.IV. Stimuleren van de biologische primaire productieHet direct stimuleren door de overheid van het aanbod van biologische
producten is niet de geëigende weg voor de toekomst. Goede marktperspectieven
moeten de basis zijn waarop ondernemers omschakelen naar biologisch.
De onder het traject «professionalisering vraaggerichte ketens»
genoemde business-plannen moeten op korte termijn de primaire producent voldoende
garanties kunnen bieden om de stap naar de biologische productie te maken.
Anderzijds moet de sector enige tijd krijgen om zich deze vraaggerichte benadering
meer eigen te maken. Daarom zullen de komende jaren overgangsjaren worden:
nieuwe instrumenten voor de stimulering van de omschakeling worden ingericht,
oude afgebouwd.A. Garantstelling voor de kapitaalintensieve sectorenMet een garantstelling door overheid worden risico's bij investeringen
in kapitaalintensieve bedrijfssystemen verminderd. Gezien de bij de omschakeling
behorende kostenplaatjes heeft met name de varkenshouderij hoge investeringskosten
als gevolg van de aanpassing van de huisvesting. Op dit moment bestaat al
de faciliteit van het Borgstellingsfonds waarbij banken lenen aan ondernemers
onder de (gedeeltelijke) garantstelling door de overheid dat de rente en aflossing
worden terugbetaald.B. Regeling Stimulering Biologische Productiemethode (RSBP)In het Plan van Aanpak 1997–2000 is de omschakeling van de primaire
productie naar biologisch in de plantaardige sectoren en de melkveehouderij
financieel ondersteund door de Regeling Stimulering Biologische Productiemethode
(RSBP). De overheid droeg met deze regeling bij aan de compensatie van de
inkomstenderving die wordt veroorzaakt door de wettelijke omschakelperiode
waarin de primaire producent wel biologisch produceert maar het product niet
als biologisch mag afzetten. In het laatste jaar van het huidige Plan van
Aanpak (2000) en het eerste jaar van deze beleidsnota (2001) wordt in de RSBP
65 procent van de inkomstenderving door de overheid vergoed. De RSBP zal in
2002 voor de laatste maal worden opengesteld. Het percentage van vergoeding
van de inkomstenderving wordt dan op 50 procent gesteld. Bij de openstelling
van de RSBP wordt geen keuze gemaakt tussen de sectoren die onder de RSBP
vallen, met andere woorden geen selectieve openstelling.C. BedrijfsdoorlichtingVoor een weloverwogen keuze tot omschakelen naar biologische productie
is het opstellen van een bedrijfsgericht ontwikkelingsplan door erkende voorlichtingsorganisaties
voor een ondernemer van groot belang. Gezien dit belang en om de kosten van
het opstellen van een dergelijk plan geen onnodige belemmering te laten zijn,
zal deze activiteit voor alle sectoren financieel ondersteund worden.V. OverigA. Fiscale maatregelenHet nieuwe belastingstelsel, onder meer gericht op duurzame ontwikkeling
en op het bevorderen van de werkgelegenheid door de factor arbeid relatief
minder te belasten geeft een verdere stimulans aan de ontwikkeling van de
biologische landbouw.Naast bestaande instrumenten, waaronder de regeling groenfinanciering,
de regeling willekeurig afschrijving milieu-investeringen (VAMIL) en de energie-investeringsaftrek
(EIA) zijn er nieuwe instrumenten ontwikkeld zoals de milieu-investeringsaftrek
(MIA) en de duurzame ondernemingsaftrek (DOA). Deze nieuwe instrumenten geven
een extra impuls aan de ontwikkeling van de biologische landbouw. De MIA is
reeds ingevoerd en de DOA zal, na goedkeuring door de Europese Commissie,
van kracht worden. De DOA-aftrek van 15 000 gulden zal met
ingang van 2001 worden verhoogd tot 22 500 gulden.B. ArbeidBiologische landbouw is arbeidsintensief en heeft te maken met veelal
seizoensgebonden arbeidspieken. Deze situatie is niet uniek voor de biologische
landbouw. Ook andere primaire sectoren worden geconfronteerd met krapte aan
arbeidskrachten. Ook de arbeidsomstandigheden in de land- en tuinbouw staan
(nog) niet bekend als gunstig. Het aantrekken van de benodigde arbeidskrachten
levert soms grote problemen op. De arbeidsvoorziening is in eerste instantie
een verantwoordelijkheid van de ondernemer zelf. In de nota «Voedsel
en Groen» heeft het kabinet echter aangekondigd de vorming van arbeidspools
te onderzoeken. Hiermee wordt een brede, niet bedrijfsgebonden arbeidsinzet
mogelijk. De biologische landbouw zal hiervan gebruik kunnen maken. Tevens
zal in het onderzoek aandacht worden besteed aan arbeidsbesparing in de bedrijfsvoering
onder meer via de ontwikkeling van arbeidsbesparende technieken.C. BTW-tarief biologische productenOp grond van de zesde EU-richtlijn inzake omzetbelasting is thans een
nultarief voor biologisch producten in Europa niet toegestaan. In de Notitie
inzake diverse BTW-onderwerpen van 14 juni 2000 aan de Vaste Commissie voor
Financiën van de Tweede Kamer geeft de Staatssecretaris van Financiën
aan dat dit slechts kansrijk is indien de andere EU-lidstaten bereid zijn
een dergelijk verzoek van Nederland te ondersteunen. Het Ministerie van Financiën
inventariseert op dit moment de standpunten van de overige lidstaten en zal
de Kamer bij gelegenheid informeren over de voortgang van dit dossier.5. Financiële middelenDe inzet van de financiële overheidsmiddelen is voor een belangrijk
deel afhankelijk van de wil van de marktpartijen om gezamenlijk tot marktgerichte
projecten te komen. Medio 2001 wordt de Beleidsnota, op het onderdeel «professionaliseren
vraaggerichte ketens», voor het eerst geëvalueerd en zo nodig zal
de beleidsinzet worden aangepast.De keuze is gemaakt om de inzet van de financiële middelen niet vast
te leggen op bepaalde onderdelen van de keten. Gezien de ontwikkeling van
de keten moet de inzet flexibel kunnen zijn. Uitzondering daarop vormt de
ondersteuning van kennisontwikkeling en -verspreiding.De volgende bedragen zijn voor de uitvoering van de Beleidsnota Biologische
Landbouw 2001–2004 beschikbaar:Financieel overzicht (verplichting in miljoenen guldens)  2001200220032004TOTAAL1. Professionalisering
ketens en optimale transparantie en sluiten keten57,57,55 25  2. Kennis     – onderzoek1718,5181871,5– voorlichting
en cursorisch onderwijs2,62,62,62,710,5 3. Stimulering omschakeling
primaire sector     – garantstelling555520 – RSBP20100030– bedrijfsdoorlichting111144. Publieksvoorlichting1,62,52,52,59,15. Platform Biologica0,9pm*pm*pm*0,9/pm*6. Fiscaal: duurzame ondernemingsaftrek**22252831106TOTAAL75,172,164,665,2277* Op basis van projectfinanciering uit begrotingspost publieksvoorlichting** Het structurele beslag van de DOA voor de biologische landbouw bedraagt
75 miljoen gulden en wordt in 2015 bereikt. Van de andere fiscale instrumenten
is niet precies bekend hoe die neerslaan bij de biologische landbouw. Het
fiscale voordeel van de regeling groen beleggen wordt thans geraamd op ruim
10 miljoen gulden per jaar.Naast bovenstaande instrumenten kan de biologische landbouw uiteraard
ook gebruik maken van de overige LNV-subsidie-instrumenten, zoals het te ontwikkelen
Agro-innovatiefonds.Opgemerkt wordt dat nieuwe aanvullende beleidsinstrumenten en wijzigingen
van bestaande instrumenten voorafgaand aan de inwerkingtreding ter goedkeuring
aan de Europese Commissie moeten worden voorgelegd. Voor nieuwe beleidsinstrumenten
zal worden ingezet op een zo goed mogelijke benutting van mogelijkheden voor
Europese cofinanciering.Tijdens de looptijd van de Beleidsnota wordt de voortgang van de inzet
van stimulerende maatregelen op hoofdlijnen gevolgd. In 2001 zal een eerste
deeltraject, namelijk de ontwikkeling van businessplannen, worden geëvalueerd
waarna in 2004 een eindevaluatie zal worden uitgevoerd welke aan de Kamer
wordt toegezonden. Voorts zal de Kamer jaarlijks bij de begrotingsverantwoording
in mei worden geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van de
Beleidsnota. BIJLAGE Stand van zaken biologische landbouw in NederlandIn de Beleidsnota biologische landbouw is gesteld dat de biologische sector
de afgelopen jaren een sterke groei heeft doorgemaakt. Dit wordt onderbouwd
door de cijfers in deze bijlage.Consumptie en retail van biologische producten in NederlandConsumptieTen algemene kan worden geconcludeerd dat zowel de productie als consumptie
van biologische producten in Nederland circa 1 procent bedraagt van de totale
productie c.q. consumptie. Yoghurt is hierop een positieve uitzondering met
een marktaandeel van 2,6 procent in 1999. Ook in andere Europese landen is
het aandeel biologisch in de voedselconsumptie ongeveer 1 procent. Positieve
uitzonderingen zijn Duitsland (2,5 procent), Denemarken (3 procent) en Oostenrijk
(5 procent).Opmerkelijk is dat Nederland het merendeel van de biologische producten
importeert uit het buitenland. Van deze import wordt weer 80 procent geëxporteerd.
Daarnaast wordt een deel van de Nederlandse productie geëxporteerd. Met
name het Verenigd Koninkrijk vormt een interessante afzetmarkt.Bron: N. M. van der Grijp, F. de Hond: Green supply
chain initiatives in the European food and retailing industry (1999) Institute
for Environmental Studies (VU Amsterdam); EKO-monitor, Platform BiologicaRetailDe totale winkelomzet van biologische producten is in
Nederland de afgelopen jaren sterk gestegen (in miljoenen guldens): 1997:375 1998:4401999:515Bron: EKO-monitor, januari 2000, Platform Biologica.De totale food omzet in de Nederlandse detailhandel bedroeg in 1999 45,9
miljard gulden. Het aandeel biologisch hierin is 1,1 procent.Bron: CBLOok is het aantal verkooppunten sterk gestegen. Zo is het aandeel supermarkten
dat meer dan 15 biologische producten het assortiment heeft, toegenomen van
70 in 1995 naar meer dan 4 000 in 1999. Het aantal natuurvoedingswinkels
is in dezelfde periode gestegen van 280 naar meer dan 400 en het aantal groenteabonnementen
liet een stijging zien van 4 000 naar 44 000.Op dit moment blijkt 60% van de consumenten zijn biologische producten
in de supermarkt te kopen, 30% in natuurvoedingswinkels, 15% rechtstreeks
bij de boer of op boerenmarkten. Doordat een gedeelte van de consumenten meerdere
aankoopkanalen benut komt het totaal boven de 100% uit.Bron: Evaluatie Plan van aanpak biologische landbouw
1997–1999Verwerkende bedrijvenSinds 1996 is het aantal verwerkers en bereiders van biologische producten
met 350 gegroeid. In Nederland zijn momenteel 780 biologische verwerkers geregistreerd.
Het betreft industriële en ambachtelijke bereiders, importeurs en dienstverlenende
bedrijven.Bron: EKO-monitor, mei 2000, Platform BiologicaPrimaire biologische productiebedrijvenIn 1999 werd op 1216 bedrijven (1,2 procent van het totaal aantal primaire
productiebedrijven) de biologische productiemethode toegepast. Hiervan waren
280 bedrijven in omschakeling. Tijdens de periode van het Plan van Aanpak
(1997 tot en met 1999) is het areaal biologische landbouw toegenomen met ruim
10 000 hectare, tot 22 997 hectare (1,2% van het totale landbouwareaal).Uit CBS-cijfers blijkt dat in de periode 1996–1999 de groei van
het areaal biologische landbouw voor 61% gerealiseerd is in de melkveehouderij,
voor 34% in de akkerbouw en 5% in de tuinbouw.Verdeling van de bedrijven per sector in procenten (1999): tuinbouw24,5 fruitteelt6,0akkerbouw24,0 veehouderij42,0 overige (o.a. paddestoelen en plantgoed)3,5Bron: EKO-monitor, januari 2000, Platform Biologica; Evaluatie Plan van
aanpak biologische landbouw 1997–1999Enkele sectorenOnderstaande cijfers hebben betrekking op de ontwikkeling van de biologische
landbouw uitgesplitst naar verschillende sectoren. Ondanks dat niet voor alle
sectoren dezelfde statistische gegevens bekend zijn, wordt een beeld geschetst
van de groei van de biologische landbouw.Zuivel  199719982001
(prognose) aantal
veehouders120175340 melkaanvoer (miljoen
liters)335098 percentage van totaal0,30,51,0Marktaandeel (in procenten) van biologische zuivel t.o.v.
de totale dagverse zuivelconsumptie:  totaalyoghurt(karne)melkvla1998 (t/m 3de kwartaal):0,70,90,90,2 1999 (t/m 3de
kwartaal):1,82,62,10,4Bron: EKO-monitor, januari 2000, Platform BiologicaVarkenshouderijEind 1999 waren er in Nederland 9 000 biologische vleesvarkensplaatsen
en 1200 zeugenplaatsen (35 bedrijven). Er zijn in 1999 23 000 biologische
varkens geslacht. In dezelfde periode zijn er 4 000 biologische varkens
geïmporteerd.Met name de vraag naar voorverpakt vlees voor supermarkten groeit gestaag.Bron : EKO-monitor, mei 2000, Platform BiologicaEierproductieDe biologische pluimveestapel bestond in mei 2000 uit circa 90 000
kippen. Dit is ongeveer 0,5 procent van de totale eierproductie. Vorig jaar
waren er 50 000 biologische kippen.Bron: EKO-monitor, mei 2000, Platform BiologicaAardappelen, Groenten en Fruit (AGF)Volgens het CBL ligt het marktaandeel van biologische agf-producten in
supermarkten op dit moment rond de 5 procent en zal dit in de toekomst groeien
naar 10 procent.Bron : EKO-monitor, januari 2000, Platform BiologicaHet areaal akkerbouwgewassen is in de periode 1996 – 1999 toegenomen
van 5115 hectare naar 6661 hectare, een groei van 30 procent. Deze groei is
vooral het gevolg van de toename van het areaal voedergewassen (maïs,
luzerne, granen). Het areaal tuinbouw is in deze periode gestegen van 1086
naar 1633 hectare, een groei van 50 procent.Bron : CBSHet areaal aardappelen is tussen 1996 en 1998 gegroeid met 55 ha (8%)
tot 749 ha.Bron : CBSAppels  19992000 (prognose) totaal (Landbouwtelling)12 084 ha biologisch183 ha300 ha aandeel in totale Nederlandse
areaal (in procenten)1,52,5Bron: publicatie «Biologische groeistuipen», maart 2000, Rabobank
Stafgroep Duurzame OntwikkelingenChampignons  19992000 (prognose) biologisch30–40 ton/week130–150
ton/weekaandeel in totale Nederlandse productie
(in procenten)0,83Bron: publicatie «Biologische groeistuipen», maart 2000, Rabobank
Stafgroep Duurzame Ontwikkelingen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27416-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl