Wijziging o.a. APPA inzake harmonisatie uitkeringsrechten en wijziging rechtspositie commissarissen van de Koning en de burgemeesters; Voorlopig verslag van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat/ Algemene Zaken en Huis Der Koningin
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137676
 2009-2010
 
 30 424
 Wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en enige
andere wetten in verband met de harmonisatie van de uitkeringsrechten en het
onder de werking van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers brengen
van de commissarissen van de Koning, de burgemeesters en de bestuurders van
waterschappen
 
 
 
 
 B
 VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE ZAKEN EN
DE HOGE COLLEGES VAN STAAT/ ALGEMENE ZAKEN EN HUIS DER KONINGIN1
 Vastgesteld 24 november 2009
 Het voorbereidend onderzoek geeft de commissie aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.
 Algemeen
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel.
 
 De leden van de fractie van de PvdA hebben
met belangstelling en ook waardering kennis genomen van het wetsontwerp inzake
wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers etc. Deze leden
stellen vast dat de periode van behandeling erg veel tijd heeft gekost en
dat mede als gevolg hiervan het wetsontwerp veel wijzigingen heeft ondergaan.
 Deze leden delen de inzet van de regering om tot een harmonisatie van
uitkeringsrechten te komen. Zij delen evenzeer het voornemen om te komen tot
het mitigeren van enkele bijzondere rechten van politieke ambtsdragers bij
ontslag (lengte van de uitkeringstijd, leeftijdsbepalingen e.d.). De leden
van de fractie van de PvdA hadden nog enkele vragen over het onderhavige wetsontwerp
voor het voorlopig verslag.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen
van het wetsvoorstel.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling
kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij kunnen zich in grote
lijnen met het voorstel zoals het nu ligt verenigen.
 
 De leden van de SGP-fractie alsmede de leden
van de CU-fractie hebben met belangstelling van
het wetsvoorstel kennis genomen. Zij hebben er behoefte aan de regering enkele
algemene vragen voor te leggen.
 
 De leden van de fracties van D66 en OSF hebben met instemming kennis genomen van het wetsvoorstel.
Zij stellen vast dat het voorstel beoogt om de rechtspositieregelingen van
diverse ambtsdragers te harmoniseren. Deze leden stellen met tevredenheid
vast dat het voorstel leidt tot een vermindering van de aanspraak op wachtgeld.
Een en ander komt meer in lijn met uitkeringsrechten zoals deze voor werknemers
gelden.
 Doelstelling
 Volgens de leden van de fractie van het CDA
is het wetsvoorstel een uitvloeisel van het rapport van de Commissie Dijkstal.
Het doel van de Commissie Dijkstal is mede geweest het meer aantrekkelijk
maken van politieke functies teneinde een te eenzijdige samenstelling van
vertegenwoordigende lichamen te voorkomen of te beperken. Het wetsvoorstel
kan nauwelijks worden gezien als een verbetering van de positie van politieke
ambtsdragers. Kan de regering nog eens helder de relatie tussen dit wetsvoorstel
en het rapport Dijkstal uiteenzetten?
 
 Het verbaast de leden van de fractie van de VVD
dat middels dit wetsontwerp zoveel afstand wordt genomen van de bedoelingen
van de commissie Dijkstal. Immers de belangrijkste doelstellingen zijn het
aantrekkelijk maken van politieke functies en het voorkomen van het gevaar
van te eenzijdig samengestelde vertegenwoordigende lichamen. Door in dit wetsvoorstel
te kiezen voor een gelijkstelling van de politieke ambtsdragers aan andere
werknemers wordt wel op heel bijzondere wijze invulling gegeven aan de doelstellingen
van de commissie Dijkstal zo betoogden deze leden. Kan de regering nog eens
aangeven op welke wijze zij daadwerkelijk invulling wil geven aan de realisatie
van de maatregelen die de commissie Dijkstal noodzakelijk achtte om de door
haar gewenste doelstellingen te bereiken?
 
 De leden van de fractie van de SP hebben de
behoefte aan nadere opheldering over de beleidsdoelstellingen die achter het
wetsvoorstel liggen. Het voorliggende wetsvoorstel is immers de uitkomst van
een meer dan drie jaar durend wetgevingsproces. De leden van de fractie van
de SP zijn benieuwd in hoeverre de doelstellingen die aanvankelijk achter
het wetsvoorstel lagen nog steeds ten grondslag liggen aan het voorstel. Zijn
er gedurende het proces nieuwe doelstellingen aan toegevoegd en zo ja, welke?
 Rechtspositie
 Zowel in het Advies van de Raad van State als bij de behandeling van het
Wetsvoorstel in de Tweede Kamer heeft de vraag centraal gestaan in hoeverre
politieke ambtsdragers met normale werknemers gelijk kunnen worden gesteld.
Graag vernemen de leden van de fractie van het CDA
een visie van de regering op dit punt. Is een volledige gelijkstelling zoals
de SP en de PVV schijnen na te streven wel bevorderlijk voor het aanzien van
de onmisbare democratische instellingen?
 
 Daar de leden van de Tweede Kamer moeten beslissen over de eigen rechtspositie
hebben de leden van de CDA-fractie begrip voor de wens te komen tot een zekere
objectivering. Dit zou kunnen door buitenstaanders meer in te schakelen met
betrekking tot deze positie, bijvoorbeeld via een Adviescollege over de Rechtspositie.
Het betreffende wetsvoorstel is aangehouden. Heeft de regering al een standpunt
ingenomen over deze mogelijkheid? Zijn er andere vormen overwogen?
 
 De huidige vorm van objectivering is het leggen van een relatie met de
beloning van ambtenaren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de koppeling van de inkomens van politieke ambtsdragers aan de stijging van de salarissen
bij ambtenaren. Een ander voorbeeld is de reiskostenvergoeding. Het wetsvoorstel
gaat op deze weg door op het terrein van de wachtgelduitkeringen. Er wordt
meer aangesloten bij de werkloosheidswet, de verplichte sollicitatie en hulp
bij het zoeken naar een nieuwe baan. In de Tweede Kamer zijn veel vragen gesteld
over de pensioenen. Deze vragen zijn beantwoord met een verwijzing naar een
nog in te dienen wetsvoorstel. Wanneer is dit voorstel te verwachten?
 
 Tevens is in de Tweede Kamer bij motie aandacht gevraagd voor de Nabestaandenpensioenen.
In het debat ook voor de levensloopregeling. Om te verhinderen dat hier een
soort cafetariasysteem ontstaat waarbij iedereen een wens uitspreekt zouden
deze leden graag van de regering willen horen hoe ver men wil gaan met de
gelijkschakeling met werknemers. Werkt de regering bijvoorbeeld ook aan een
ontslagvergoeding en een arbeidsongeschiktheidsregeling binnen de APPA-regeling?
 
 In het onderhavige wetsvoorstel kiest de regering ervoor om alleen fulltime
politieke ambtsdragers onder de wet te laten vallen. De leden van de fractie
van de VVD vragen wat de positie is van politici
die zowel een Raads- als Staten-functie en mogelijk ook Eerste Kamer lidmaatschap
vervullen en daardoor in feite als fulltime politici kunnen worden beschouwd?
 
 De leden van de fracties van de SGP en CU stellen dat de APPA niet op raads- en statenleden van
toepassing is. Op hen zijn rechtspositiebesluiten van toepassing. Liggen aan
de vrijheid van gemeenten en provincies om naar gemeente en provincie variërende
regelen te treffen nog andere overwegingen ten grondslag dan de (relatieve)
autonomie van deze lichamen?
 
 De leden van de fracties van D66 en OSF staan positief tegenover de harmonisatie van rechtspositieregelingen
van politieke ambtsdragers. Zij stellen vast dat een verschil blijft bestaan
tussen fulltime en parttime politici. Kort gezegd vallen alleen de fulltime
politici onder de APPA. In de praktijk is het echter niet ongebruikelijk –
wettelijk ook mogelijk – dat personen tegelijkertijd lid zijn van Provinciale
Staten en de Eerste Kamer of lid zijn van een gemeenteraad en de Provinciale
Staten. Kan de regering aangeven hoe zij een verdere harmonisatie van rechtspositieregelingen
van niet-APPA functies ziet?
 Uitkering
 De leden van de fracties van D66 en OSF stellen dat in de memorie van toelichting bij dit
wetsvoorstel door de regering wordt opgemerkt dat in de toekomst moet worden
bezien of de leeftijd van de voortgezette uitkering moet worden verhoogd.
Kan de regering verduidelijking geven over de aard van deze opmerking. Het
is huidige ambtsdragers van belang om te weten of de regering reden ziet voor
een toekomstige verhoging. Deze leden van de fracties van D66 en OSF vragen
zich af waarom uit oogpunt van rechtszekerheid niet is gekozen voor een wettelijk
verankerde gefaseerde verhoging van de leeftijd voor de voortgezette uitkering?
 
 De leden van de fracties van D66 en OSF hebben kennis genomen van het regeringsvoornemen
om de leeftijd voor een uitkering op basis van de Algemene Ouderdomswet te
verhogen. Kan de regering verduidelijken welke implicaties deze wijziging
zal hebben voor de leeftijden die in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers
worden gehanteerd. Als voorbeeld noemen zij de voortgezette uitkering, waar
sprake is van een uitkeringsrecht tot 65 jaar. Hierbij is aansluiting gezocht
bij de thans geldende AOW-leeftijd. Deze leden vragen zich af
of het recht op een voortgezette uitkering als gevolg van de mogelijke verhoging
van de AOW-leeftijd ook zal worden verhoogd? In het licht van de versobering
van de thans voorliggende rechtspositieregelingen vragen deze leden zich af
op welke manier de regering een leeftijdsverhoging zal inpassen. Aansluiting
bij de verhoogde AOW-leeftijd betekent immers dat het voorgezette uitkeringsrecht
twee jaar langer duurt. Deze leden menen dat het ruwweg verhogen van de leeftijd
naar 67 jaar op gespannen voet staat met de beoogde versobering. Zij menen
ook dat het niet bijdraagt aan het doel van deze wet om verdere aansluiting
te zoeken bij regelingen die gelden voor werknemers. Voorziet de regering
in het licht van deze discussie een integrale heroverweging van gehanteerde
leeftijden? Kan de regering haar toekomstbeeld geven op deze punten?
 Wachtgeld
 De leden van de fracties van de SGP en CU vragen of de regering beargumenteerd uiteen kan zetten
waarom in het wetsvoorstel, evenmin als in de bestaande regelgeving het geval
is, geen sprake is van een geleidelijke afbouw van het wachtgeld? Is de regering
niet van mening dat van een afbouwtraject een (extra) prikkel zou kunnen uitgaan
om uit het wachtgeld te komen?
 
 Kan de regering op inhoudelijke gronden ontleend aan de inhoud van het
wetsvoorstel, duidelijk maken dat het wachtgeld niet gezien moet worden als
een soort inkomensgarantie, maar als een vangnet op weg naar een nieuwe baan?
 ABP
 De eerste vraag van de leden van de fractie van de PvdA betreft het onderscheid tussen APPA als bijzondere voorziening
en de algemene regelingen van ABP. Deze leden constateerden dat door het overbrengen
van burgemeesters, commissarissen van de Koningin en voorzitters van de waterschappen
van het ABP naar het APPA weliswaar een harmonisering tussen functionarissen
in politiek – bestuurlijke functies plaatsvindt, maar dat tegelijkertijd
het onderscheid met andere, ambtelijke functionarissen in dienst van het openbaar
bestuur versterkt wordt. De leden van de fractie van de PvdA hadden begrepen
dat het juist de bedoeling was dat het APPA op de langere termijn volledig
zou opgaan in het ABP. Hadden deze leden dit goed begrepen en zo niet, wat
vond de regering van de gedachte om APPA en ABP te integreren?
 
 De tweede vraag van de leden van de PvdA-fractie sluit aan bij bovengestelde
vraag. In het verleden hebben discussies plaatsgevonden over waardeoverdracht
van APPA-regelingen naar het ABP. Hebben deze overdrachten plaatsgevonden
en zo ja, welke effecten hadden deze overdrachten.
 De derde vraag die de leden van de fractie van de PvdA hebben, betreft
een vergelijking tussen de regelingen. Deze leden verzoeken een (algemeen)
vergelijkend overzicht van de regelingen APPA en ABP in termen van het effect
op pensioenuitkeringen.
 
 De voorzitter van de commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge
Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin,
 Hermans
 De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de
Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis der Koningin,
 Hester Menninga
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Holdijk (SGP), Meindertsma (PvdA), Bemelmans-Videc CDA), Dölle (CDA),
Ten Hoeve (OSF), Kox (SP), Van Bijsterveld (CDA), Noten (PvdA), Putters (PvdA)
(vice-voorzitter), Engels (D66), Laurier (GL), Hendrikx (CDA), Van Kappen
(VVD), De Boer (CU), Quik-Schuijt (SP), K. G. de Vries (PvdA), Schaap
(VVD), Hermans (VVD) (voorzitter), Ten Horn (SP), De Vries-Leggedoor (CDA),
Koffeman (PvdD), Böhler (GroenLinks), Lagerwerf-Vergunst (CU), Eigeman
(PvdA), Duthler (VVD), Vliegenthart (SP) en Yildirim (Fractie-Yildirim).