Samenvoeging van de gemeenten Dodewaard, Echteld en Kesteren; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27589, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

09-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27589 nr. 5

04-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Medel3. Overgang politieregio's4. Financiële aspecten5. ScholenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27589Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 589Samenvoeging van de gemeenten Dodewaard, Echteld en Kesterennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 4 mei 20011. InleidingHet verheugt mij dat de leden van de PvdA-fractie in principe positief
tegenover de voorgestelde samenvoeging staan, de leden van de fractie van
de VVD er met instemming van hebben kennisgenomen, de leden van de D66-fractie
zich kunnen vinden in het wetsvoorstel en de leden van de GroenLinks-fractie
er op hoofdlijnen mee kunnen instemmen. Ik constateer voorts dat de leden
van de fracties van het CDA en de SGP met belangstelling kennis hebben genomen
van het wetsvoorstel. De leden van de ChristenUnie beoordelen dit voorstel
kritisch vanuit financieel oogpunt. Gaarne ga ik in deze nota nader in op
de door de leden naar voren gebrachte vragen en opmerkingen. Bij de beantwoording
heb ik de vragen naar onderwerp bijeen gevoegd.De leden van de CDA-fractie ondersteunen de inspanningen van de gemeenten
om de burgers na de herindeling actief te betrekken bij de politiek. De invulling
dient, zo menen zij, via wijk- en dorpsraden verder uitgewerkt te worden.
De aan het woord zijnde leden vroegen op welke wijze de regering deze uitwerking
wil ondersteunen.Het kabinet ondersteunt, met de CDA-fractie, de inspanningen van gemeenten
om burgers actief te betrekken bij de politiek. Dit geldt ook na een herindeling.
De instelling van dorps- en/of wijkraden is echter een aangelegenheid die
binnen de gemeentelijke autonomie valt. De keuze om binnengemeentelijk te
decentraliseren en de wijze waarop is een verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur
zelf. Uit de brief over dit onderwerp die ik zeer recentelijk aan de Tweede
Kamer heb gestuurd blijkt dat gemeenten een enorme diversiteit aan vormen
inzetten al naar gelang hun behoefte. Ik beoordeel dit als positief omdat,
zoals ook al in de essays «De wisselwerking tussen gemeente en gemeenschap»
en «Gemeente, gemeenschap en territoriaal zelfbeheer» werd opgemerkt,
maatwerk in deze essentieel is. Zoals in de eerdergenoemde brief staat zal
overleg plaatsvinden met de VNG over haar rol bij het delen van kennis en
ervaringen tussen gemeenten op dit gebied. Daarnaast vindt samen met gemeenten
die al hebben gedecentraliseerd een evaluatieonderzoek plaats naar de effectiviteit
en efficiëntie van de inzet van deze organisatievormen. De leden van de SGP-fractie hadden een aantal vragen naar aanleiding van
de opmerking in de memorie van toelichting dat er onlangs een tweetal krachtige
buurgemeenten zijn gevormd. Zij vroegen in de eerste plaats of de regering
hiermee wil zeggen dat de huidige drie gemeenten geen krachtig bestuur hebben.
Ook wilden deze leden weten in welk opzicht het bestuurlijk gezien problematisch
kan zijn dat de drie zelfstandige gemeenten Dodewaard, Echteld en Kesteren
grotere buurgemeenten hebben. Zij vroegen tevens in hoeverre de grootte van
een gemeente en de bestuurskracht ervan in elkaars verlengde liggen.Ik geef net zomin als de provincie Gelderland met dit voorstel een oordeel
over het huidige functioneren van de gemeentebesturen. Dat ik de door de provincie
voorgestelde samenvoeging overneem is omdat het in lijn is met het kabinetsbeleid,
zoals verwoord in de beleidsnotitie gemeentelijke herindeling 19981.Hoofdpunt van dit beleid is dat gemeenten ook in de toekomst in staat
dienen te zijn zelfstandig een substantieel pakket van sturende en verdelende
lokale taken te behartigen. Zowel de gemeente Dodewaard als de gemeente Echteld
hebben tijdens de openoverlegfase aangegeven dat het bestuurlijk draagvlak
van de huidige gemeente te gering is voor de uitvoering van de (toenemende)
gemeentelijke taken. De meerderheid van de raad van de gemeente Kesteren heeft
zich tegen de samenvoeging uitgesproken, maar tevens geconstateerd dat er
een ambtelijke en bestuurlijke kwaliteitsslag moet plaatsvinden. Een ander
onderdeel van bedoeld kabinetsbeleid is dat er geen getalscriterium wordt
gehanteerd bij herindeling. Het kabinet heeft dit beleid onlangs nog onderstreept
in de door de leden van SGP-fractie aangehaalde passage2 uit het kabinetsstandpunt op de rapportage «Gemeenten meer dan
lokaal bestuur» van de stuurgroep Krachtige gemeenten. De vraag of herindeling
wenselijk is, is ondermeer afhankelijk van factoren als de functie van de
gemeente en de problemen waarmee een gemeente wordt geconfronteerd.De leden van de fracties van GroenLinks, de ChristenUnie en de SGP stelden
vragen over het draagvlak voor het wetsvoorstel bij de betrokken gemeenten.
Zo vroegen de leden van de GroenLinks-fractie waaruit het draagvlak onder
de bevolking voor de herindeling blijkt. De leden van de fractie van de ChristenUnie
stelden de vraag in welke mate de kennelijke weerstand van de raad van Kesteren
meeweegt in het nu voorliggende wetsvoorstel. De leden van de SGP-fractie
waren van mening dat de regering toch niet kan volhouden dat het draagvlak
voor de herindeling groot is. Ook in een ander opzicht kon volgens de leden
van de SGP-fractie niet gesteld worden dat het draagvlak groot is: instemming
met de herindeling hing voor de raad van Echteld af van tegemoetkoming aan
de wens om het gebied Medel niet naar Tiel over te laten gaan. Ook de raad
van Kesteren was, zo merkten de leden van de fractie van SGP op, in meerderheid
tegen de overgang naar Tiel van dit (toekomstig) bedrijventerrein.De gemeenteraden van Dodewaard en Echteld hebben zich herhaalde malen
uitgesproken voor een samenvoeging. Ook een minderheid van de raad van Kesteren
steunt de samenvoeging. De gemeentebesturen hebben de Vaste Commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties desgevraagd laten weten dat de herindeling
naar hun mening niet leeft onder de bevolking. Er zijn een zestal reacties
van particulieren binnengekomen op het herindelingsplan. Op mijn ministerie
heb ik geen brieven van burgers ontvangen. Met mijn opmerking in de memorie
van toelichting dat de onderhavige samenvoeging een groot draagvlak heeft,
doel ik op het draagvlak bij de drie gemeenten tezamen. Ik ben mij bewust
van de gevoelens van weerstand tegen de samenvoeging zoals die bij een deel
van de leden van de gemeenteraad van Kesteren leven, maar ben, net als de
provincie, van mening dat samenvoeging van de drie gemeenten gewenst is. In
de memorie van toelichting heb ik aangegeven dat de overgang van het gebied
Medel naar Tiel geen punt van discussie (meer) is voor de samen
te voegen gemeenten. Geen van de drie gemeenten heeft haar houding ten aanzien
van samenvoeging gewijzigd als gevolg van de overgang van Medel naar Tiel.De leden van de fractie van D66 wilden geïnformeerd worden over de
gevolgen van de samenvoeging voor de ruimtelijke omgeving van de drie gemeenten.In het Streekplan Gelderland 1996 is voor dit gebied een ruimtelijk beleid
voorzien dat vooral gericht is op het open houden van het gebied. Door de
samenvoeging van de gemeenten wijzigt deze doelstelling niet.2. MedelDe leden van de GroenLinks-fractie vroegen waarom ervoor is gekozen om
het industrieterrein Medel aan de gemeente Tiel toe te voegen en niet aan
de nieuwe gemeente Kesteren. De leden van de SGP-fractie stelden in het verlengde
hiervan de vraag waarom de huidige samenwerkingsconstructie met betrekking
tot Medel niet zou kunnen worden gecontinueerd.In antwoord op deze vragen merk ik op dat Medel een grootschalig, regionaal
bedrijventerrein is. Uit functioneel oogpunt ligt het voor de hand dat het
deel uitmaakt van de centrumgemeente Tiel in plaats van de nieuw te vormen
plattelandsgemeente Kesteren. Indien het gebied niet overgaat, dan zal Tiel
bij het uitvoeren van haar taken als centrumgemeente afhankelijk blijven van
de nieuw te vormen gemeente nu bij deze gemeente alle publiekrechtelijke bevoegdheden
zouden komen te rusten. Ik wil er met nadruk op wijzen dat de nieuwe gemeente
Kesteren haar invloed op de ontwikkeling van Medel houdt. Zij blijft deel
uitmaken van de nieuwe samenwerkingsvorm.De leden van de fracties van GroenLinks en het CDA hadden vragen met betrekking
tot de financiële transactie tussen Echteld en Tiel voor de overgang
van het bedrijventerrein. De eerstbedoelde leden vroegen hoe de transactie
tot stand is gekomen, terwijl laatstbedoelde leden mij om een oordeel over
de tussen de gemeente overeengekomen compensatie vroegen.De transactie is tot stand gekomen in een tweetal besprekingen van bestuurlijke
vertegenwoordigers van de vier betrokken gemeentebesturen. Op basis van een
provinciale ambtelijke berekening is er overeenstemming bereikt over het bedrag
van 4,25 miljoen. Tiel verkrijgt hiermee, indien de grenscorrectie doorgang
vindt, de publiekrechtelijke zeggenschap over Medel om zo haar taken als regionale
kern beter waar te kunnen maken. Het is niet aan mij om een oordeel te geven
over de hoogte van het bedrag nu alle betrokken gemeenten ermee hebben ingestemd.De leden van de GroenLinks-fractie vroegen of het gebruikelijk is of in
het verleden vaker is voorgekomen dat gemeenten bij een gemeentelijke herindeling
grond moeten kopen, en zo ja, waar en wanneer. Wat is, zo vroegen zij, het
oordeel van de regering over deze gang van zaken? Is zij niet bevreesd dat
hier sprake kan zijn van een precedentwerking? Kan de koppeling van grondaankopen
aan grenscorrecties er niet toe leiden, zo vroegen deze leden, dat rijkere
gemeenten in de toekomst stukken grondgebied van armere buurgemeenten kopen?
Zo neen, zo vroegen zij, hoe kan de regering waarborgen dat het lokale bestuur
zich in de toekomst niet door dergelijke financiële tegemoetkomingen
of (af)koopsommen zal laten leiden?Bij een grenscorrectie of een gemeentelijke herindeling geldt het regiem
van de Wet arhi. Voor wat betreft grenscorrecties gaan op grond van artikel
44, tweede lid, alle rechten en verplichtingen van een gemeente, betrekking
hebbende op van die gemeente overgaand gebied, op de datum van herindeling
over op de gemeente waaraan dat gebied wordt toegevoegd, zonder dat daarvoor
een nadere akte wordt gevorderd. In dit verband wordt in algemene zin ook
gewezen op de mogelijkheid die artikel 50 van de Wet arhi biedt om tot een
verrekening tussen gemeenten over te gaan. In het geval van Medel is reeds
nu een compensatiebedrag overeengekomen. Er is dan ook geen sprake van de
koppeling van grondaankoop aan een grenscorrectie.Verrekening na gemeentelijke herindeling, voor bijvoorbeeld het wegvallen
van inkomsten komt vaker voor. Na overleg tussen de gemeenten of door tussenkomst
van de provincie kan een dergelijke compensatie worden vastgesteld, zoals
bij de wijziging van de grens tussen de gemeenten Elst en Nijmegen1 en bij de grenscorrectie per1 januari 2001 tussen de
gemeenten Urk en Noordoostpolder, om twee voorbeelde te noemen. De regering
acht deze mogelijkheid tot verrekening een noodzakelijk en wenselijk sluitstuk
van een gemeentelijke herindeling of een grenscorrectie en is er niet bang
voor dat rijkere gemeenten in de toekomst stukken grondgebied van armere buurgemeenten
kopen. Hoewel een gemeente zeker bezit kan verwerven in een andere gemeente,
wordt daarmee nog geen grenscorrectie bewerkstelligd.De leden van de PvdA-fractie stelden de vraag op welke manier de nieuw
te vormen gemeente Kesteren invloed kan blijven uitoefenen op de wijze waarop
het bedrijventerrein Medel zal worden ingericht. De leden van de SGP-fractie
vroegen of de huidige zeggenschapsconstructie ongewijzigd blijft. Ook de leden
van de CDA-fractie vroegen naar de bestuurlijke constructie en wie de eindverantwoordelijkheid
heeft. Zij wilden voorts weten welke taken het Industrieschap en welke taken
Tiel en Echteld gaan uitvoeren.De nieuwe gemeente Kesteren zal, evenals nu het geval is met de gemeente
Echteld, samen met de gemeente Tiel participeren in een Industrieschap in
nieuwe vorm en in die zin invloed kunnen uitoefenen. De samenwerkingsvorm
beperkt zich tot taken als gronduitgifte, de daarvoor op te stellen uitgiftecriteria
en de selectie van gegadigden. Kesteren deelt voor 50% in de exploitatiewinst
(of het verlies). De publiekrechtelijke taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden,
baten en lasten gaan als gevolg van de grenscorrectie over naar Tiel.Naar de mening van het gemeentebestuur van Tiel kunnen zich situaties
voordoen, die alles afwegende moeten leiden tot het doorhakken van knopen.
In situaties, waarbij de verantwoordelijkheid van Tiel als regionale kern
op het gebied van wonen en werken aan de orde is danwel het samenhangend stedelijk
ontwikkelingsbeleid (dat aangehaakt is aan het Gelders stedelijk ontwikkelingbeleid)
in het geding is, meent Tiel bij een blijvend verschil van mening een doorslaggevende
stem te moeten hebben. Hierbij valt te denken aan de keuze tussen het vestigen
van een bedrijf uit de regio of een bedrijf van buiten de regio op Medel.
Een ander voorbeeld is het verplaatsen van een bedrijf uit Tiel naar Medel
als gevolg van overheidshandelen in Tiel. Tijdens de hoorzitting van 14 maart
2001 is gebleken dat de nieuwe gemeente Kesteren een andere mening over de
doorslaggevende stem van Tiel is toegedaan. Over de toekomstige samenwerking
ten behoeve van het bedrijventerrein Medel moeten nog nadere uitwerkingsafspraken
worden gemaakt waarbij dit punt mede van belang is. De gemeenten zijn hierover
met elkaar in overleg. Gezien de intentie van Tiel en de samen te voegen gemeenten
om gezamenlijk het industrieschap, zij het in een ander vorm, voort te zetten
verwacht ik dat zij op enige manier tot een gezamenlijke uitkomst zullen komen.De leden van de GroenLinks-fractie staan achter de plannen voor de aanleg
van industriepark Medel, maar menen dat bij de invulling van de plannen
tevens stilgestaan moet worden bij de vraag waar de 4000 toekomstige employees
van het industrieterrein zullen kunnen gaan wonen. Nieuwe woningen zijn, zo
menen zij, ook na realisatie van de thans voorliggende herindelingsplannen,
uitsluitend aan de westkant van Tiel te realiseren, namelijk in Passewaay.
Wonen in Passewaay en werken in Medel stimuleert, zo stellen zij, derhalve
het autogebruik. De aan het woord zijnde leden vroegen of de regering deze
zorgen deelt en op welke wijze de aantasting van het cultuur-agrarisch landschap
door woningbouw ten westen van Tiel voor de toekomst kan worden voorkomen.
Deze leden stelden tevens de vraag of de regering bereid is om het grondgebied
van de Biezenburg via een grenscorrectie toe te voegen aan de gemeente Tiel.In reactie hierop merk ik in de eerste plaats op dat deze kwestie buiten
dit herindelingsvoorstel staat. Ook zonder overgang van Medel naar Tiel blijft
deze problematiek bestaan. Van belang is echter dat duidelijk is dat de gemeente
Tiel niet voornemens is nieuwe bouwplannen in westelijke richting te ontplooien.
Dit mede gezien het feit dat men het onwenselijk acht dat met name de afstand
tussen het woongebied en de binnenstad van Tiel te groot wordt. Op basis van
het vigerende streekplan heeft Tiel voldoende ruimte om in (andere) woningbouwmogelijkheden
te voorzien. In het kader van het opstellen van de hoofdlijnen van het nieuwe
streekplan zal dit aspect nader door de provincie worden bezien. Hierbij zullen
de provinciale resultaten van het Experiment Ruimtebeslag Rivierenland (contourennota)
mede worden betrokken. Ik zie, met de provincie, geen aanleiding om Biezenburg
aan Tiel toe te voegen.3. Overgang politieregio'sDe leden van de CDA-fractie stelden vast dat het gelet op de geografische
ligging en de effectiviteit van de uitoefening van de politietaak, in de rede
ligt dat de gemeente Dodewaard ingedeeld zal worden bij de politieregio Gelderland-Zuid.
Zij vroegen hoe deze overgang gerealiseerd zal worden. De leden van de D66-fractie
stelden de vraag of deze indeling gevolgen heeft voor de organisatie van zowel
de politieregio's «Gelderland-Midden» als voor als «Gelderland-Zuid»
en of aan deze indeling personele en financiële consequenties zijn verbonden.De grenzen van de politieregio's volgen de nieuwe gemeentelijke grenzen.
De gemeente Dodewaard maakt momenteel deel uit van het district Over-Betuwe
van de politieregio Gelderland-Midden. Na de herindeling gaat de gemeente
onderdeel uit maken van het district De Waarden van de politieregio Gelderland-Zuid.
Over de organisatorische aspecten van de nieuwe indeling vindt op dit moment
overleg plaats tussen de betrokken politieregio's. De overgang van de gemeente
Dodewaard van de politieregio Gelderland-Midden naar de politieregio Gelderland-Zuid
leidt binnen het huidige bekostigingsstelsel tot een budgettaire mutatie van
ca. 7 budgetverdeeleenheden (bve's) tussen deze beide regio's. Deze vergoeding
zal na de herindeling verstrekt worden aan de politieregio Gelderland-Zuid.
De eventuele personele consequenties worden betrokken bij het eerder genoemde
overleg dat plaatsvindt tussen beide politieregio's over de organisatorische
gevolgen.De formele realisatie van de overgang van Dodewaard van de politieregio
«Gelderland-Midden» naar de politieregio «Gelderland-Zuid»
geschiedt door wijziging van de bijlage bij de Politiewet 1993. Hierin is
voorzien in artikel 9 van dit wetsvoorstel. 4. Financiële aspectenDe financiële startpositie van de nieuwe gemeente is in 1999 in opdracht
van de betrokken gemeenten onderzocht door Deloitte & Touche Bakkenist
(DTB). Voor het startjaar 2002 raamt DTB bij ongewijzigd beleid een tekort
van f 3 miljoen. Indien rekening wordt gehouden met efficiencybesparingen
zou een tekort van f 2,3 miljoen resulteren. De leden van de fracties
van de PvdA, het CDA, de ChristenUnie en de SGP hebben gevraagd om een reactie
op dit rapport.DTB is uitgegaan van de begrotingscijfers van 1999. Momenteel kan als
gevolg van de acressen van het gemeentefonds de uitkering per persoon in 2002
worden gesteld op f 1150 in plaats van de door DTB begrote f 955.
Voor de nieuwe gemeente komt dit neer op een uitkering die f 4,3 miljoen
hoger is dan gedacht. Wordt de raming van DTB met deze gegevens bijgesteld
dan is geen sprake meer van een tekort in het startjaar 2002. Structureel
zal de algemene uitkering van de nieuwe gemeente bijna f 1,0 miljoen
lager uitvallen dan het totaal van de drie huidige gemeenten. Het moet mogelijk
zijn om dit bedrag te compenseren door efficiencybesparingen.De leden van de D66-fractie hebben gevraagd naar ervaringscijfers over
de efficiencyvoordelen en de termijn van realisatie. De genoemde daling van
de algemene uitkering is het gevolg van het wegvallen van vaste bedragen en
van een verlaging van de schaalfactor sociale dienst. Via deze verdeelmaatstaven
ontvangen kleine gemeenten extra middelen ter compensatie van de effecten
van kleinschaligheid. Na schaalvergroting zijn deze extra middelen uiteraard
niet langer nodig. Aangezien het verdeelstelsel gebaseerd is op concreet kostenonderzoek
meen ik dat het bedrag van f 1 miljoen een gefundeerde en realistische
benadering is van de mogelijke efficiencyvoordelen.In deze opvatting acht ik mij gesterkt door het genoemde DTB-rapport.
Dat concludeert via een andere methodiek dat als gevolg van de schaalvergroting
structurele besparingen mogelijk zijn van f 1 à f 1,2 miljoen.
Het gaat dan vooral om besparingen in de personele sfeer. DTB spreekt van
een overformatie van 11 plaatsen.De termijn waarop de efficiencyvoordelen gerealiseerd kunnen zijn, hangt
af van het personeelsbeleid van de nieuwe gemeente. Wordt vanaf het begin
toegewerkt naar een gestroomlijnde nieuwe organisatie, dan zal het mogelijk
zijn de voordelen te realiseren binnen de overgangsperiode van vier jaren.
Incidenteel zal de nieuwe gemeente op grond van de maatstaf herindeling circa
f 10 miljoen ontvangen (verdeeld over vier jaren). De drie gemeenten
hebben in een brief aan de Tweede Kamer van 16 maart 2001 hun visie gegeven
op de fusie- en frictiekosten die met dit bedrag gedekt moeten worden. Hun
opstelling komt uit op f 14,8 miljoen aan directe kosten en f 12,5
à f 25 miljoen aan indirecte kosten (huisvesting). De gemeenten
menen derhalve dat de maatstaf herindeling sterk tekort schiet.De leden van de fracties van het CDA, D66, de ChristenUnie en de SGP hebben
gevraagd om nader in te gaan op dit onderwerp en een reactie te geven op de
brief.De brief onderbouwt de verschillende kosten slechts summier, zodat een
gedetailleerde beoordeling van alle ramingen niet goed mogelijk is. Wel is
duidelijk dat bij een aantal posten naast uitgaven ook besparingen zijn te
verwachten.Bij de directe frictiekosten wordt bijvoorbeeld f 3,9 miljoen opgevoerd
voor tijdelijk personeel. Omdat dit personeel ingehuurd zal worden om de vacatures
van de huidige gemeenten op te vullen of om bij de nieuwe gemeente de structurele
formatie te beperken, mag aangenomen worden dat voor deze personele lasten
al dekking bestaat in de reguliere begrotingen. Verder wordt voor tijdelijke
huisvesting op één centraal punt f 3 miljoen uitgetrokken.
Mogelijke besparingen op grond van verhuur of verkoop van de vrijkomende
gemeentelijke gebouwen worden niet geraamd. Tenslotte wordt ruim f 2
miljoen uitgetrokken voor afvloeiingsregelingen voor gemeentesecretarissen
en personeel ouder dan 58 jaren. Het is de gemeente zelf die kiest voor een
dure oplossing.De indirecte frictiekosten betreffen het nieuwe gemeentehuis. In het algemeen
kan gesteld worden dat de uitgaven voor de gemeentelijke huisvesting behoren
tot de normale kosten, waarvoor alle gemeenten hun algemene middelen moeten
aanspreken. Op zich hebben deze uitgaven geen relatie met gemeentelijke herindeling;
de reguliere algemene uitkering omvat compensatie voor de huisvestingslasten.
Alleen extra kosten als gevolg van onontkoombare hoge uitgaven voor nieuwbouw
kunnen eventueel in verband gebracht worden met een herindeling. Daartegenover
staan dan echter ook voordelen door het afstoten van oude gemeentehuizen (wegvallende
kapitaallasten, vaak ook boekwinsten).Op grond van het voorafgaande meen ik dat de uitkering van circa f 10
miljoen, die de nieuwe gemeente zal ontvangen op grond van de maatstaf herindeling,
voldoende zal zijn om de fusie- en frictiekosten te dekken.Speciale aandacht voor de kosten van uittreding van Dodewaard uit gemeenschappelijk
regelingen is gevraagd door de leden van de fracties van de VVD en de ChristenUnie.
Momenteel is het moeilijk om daarover uitspraken te doen. De regelingen melden
geen bedragen voor een eventuele uittreding. Over een uiteindelijk bedrag
neemt het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling een beslissing.
Daarbij kan overwogen worden dat er voor de ene regeling een desintegratienadeel
is waartegenover een integratievoordeel bij een andere regeling staat. Ook
kan men bijvoorbeeld uitgaan van een bepaalde afbouwtermijn. De provincie
Gelderland heeft aangegeven indien nodig te zijner tijd bemiddelend te willen
optreden.De leden van de fractie van de SGP vroegen zich af of de financiële
positie beter zal uitvallen als het bedrijventerrein Medel niet overgaat naar
Tiel maar bij de samenvoegingsgemeente zal blijven. Ook vragen deze leden
naar de publiekrechtelijke revenuen die de nieuwe gemeente zal derven door
de overgang van het bedrijventerrein.Het is belangrijk dat bedrijvigheid geconcentreerd wordt bij en onder
regie komt van centrumgemeenten. Hoewel voor deze grenswijziging de bestuurlijke
overwegingen dan ook doorslaggevend zijn, is het financiële aspect niet
onbelangrijk. De provincie heeft daaraan dan ook ruime aandacht gegeven. Eventuele
indeling van Medel bij de nieuwe gemeente zou weliswaar een positief effect
hebben op de algemene middelen, maar daartegenover zouden hogere lasten staan.
Bij nieuwbouw op het bedrijventerrein zou de meeropbrengst aan OZB voor een
groot deel weglopen via de negatieve rekenfactor OZB bij de algemene uitkering
uit het gemeentefonds. Wat betreft de publiekrechtelijke revenuen van het
bedrijventerrein is op te merken dat de nieuwe gemeente hiervoor een vergoeding
zal ontvangen van Tiel. Op grond van deze informatie meen ik dat de financiële
positie van de nieuwe gemeente niet wezenlijk anders zal uitvallen indien
Medel niet zou overgaan naar Tiel. Ik verwijs naar Bijlage I bij de ontwerp-herindelingsregeling,
zoals die op 21 juni 2000 door provinciale staten werd vastgesteld. Dit document
is met het wetsvoorstel aan de Kamer gezonden.Het geheel overziend meen ik dat de nieuwe gemeente geen bijzondere financiële
problemen zal ontmoeten. De huidige positie van de drie samenstellende gemeenten
is niet riant, maar ook niet bijzonder zorgwekkend. De huidige lokale lasten
liggen ongeveer op een gemiddeld niveau en er is geen reden om aan te nemen
dat de nieuwe gemeente de lasten in sterke mate zal moeten verhogen. Bij de
start is er geen tekort, indien de structurele wijziging in de algemene uitkering
wordt opgevangen door een doelgericht personeelsbeleid (in lijn
met het advies van DTB). De uitkering op grond van de maatstaf herindeling
acht ik voldoende om de fusie- en frictiekosten te dekken. Voor een bijzondere
maatregel, een speciale eenmalige financiële tegemoetkoming zoals die
is geopperd door de leden van de fracties van de VVD en de ChristenUnie, zie
ik dan ook geen aanleiding.Ter afsluiting wil ik opmerken dat deze bevindingen een bevestiging vormen
van de algemene beleidslijn, die geldt ten aanzien van de financiële
aspecten van gemeentelijke herindelingen. Door de huidige Financiële-verhoudingswet
en de daarmee samenhangende ijkingen is de algemene uitkering kostengeoriënteerd.
De uitkering is slechts in geringe mate gevoelig voor bestuurlijke herindelingen.
Structurele wijzigingen als gevolg van herindeling hebben voornamelijk betrekking
op kostenverschillen, die samenhangen met de schaalgrootte van de gemeenten.
Zij kunnen zonder grote moeite opgevangen worden. Voor de incidentele kosten
van herindeling ontvangen de gemeenten een extra uitkering op grond van de
verdeelmaatstaf herindeling. In mei 2000 heeft de Tweede Kamer ingestemd met
een verbetering van de financiële regeling bij gemeentelijke herindeling
en een vergaande vereenvoudiging ten opzichte van de huidige maatstaf in het
gemeentefonds. De nieuwe maatstaf is mede gebaseerd op onderzoek bij recent
heringedeelde gemeenten. De onderzoeksresultaten zijn meegewogen in de besluitvorming
van de regering. De regering is van mening dat de gemeenten met deze globale
verdubbeling van de vergoeding een adequate tegemoetkoming van de frictiekosten
bij herindeling ontvangen, waardoor een dergelijk proces in ieder geval voldoende
gefaciliteerd wordt.De leden van de fractie van de VVD stelden tot slot de vraag of het zojuist
begonnen monitorproces met betrekking tot herindelingen al lessen heeft opgeleverd
waarmee de nieuwe gemeente Kesteren haar voordeel kan doen.Momenteel wordt gewerkt aan de ontwikkeling van dit instrument. In de
eerste helft van 2001 wordt de monitor in enkele pilotgemeenten op praktische
bruikbaarheid en eenduidigheid getest. Naar verwachting zal medio 2001 duidelijk
zijn of de kwaliteitsmonitor herindeling breed toepasbaar is.5. ScholenDe leden van de PvdA-fractie vroegen naar de gevolgen van de voorgestelde
samenvoeging voor het voortgezet onderwijs in de nieuw te vormen gemeente
Kesteren en naar de oplossingsrichtingen die de regering ziet voor de steeds
groter wordende financieringsproblemen bij de onderwijshuisvesting van het
Van Lodenstein College.Kort geleden (maart 2001) is, na een uitgebreid onderzoek, het rapport
«Lokaal Verdeeld» aan de Kamer aangeboden. Hierin worden voorstellen
gedaan voor een andere verdeling van het geld voor de onderwijshuisvesting.
Als onderdeel van het onderzoek is gemeenten gevraagd knelpunten naar voren
te brengen. Ook de gemeente Kesteren heeft hierop gereageerd. In het rapport
«Lokaal verdeeld» zijn voorstellen gedaan die er op gericht zijn
om de knelpunten, zoals die in Kesteren zouden kunnen ontstaan, weg te nemen.
Het gaat dan met name om maatregelen voor (snelle) groei en voor kleine gemeenten
met een school die een regionale functie vervult. Bij brief van 4 april 2001
aan de Tweede Kamer heeft het kabinet zijn voornemens geformuleerd naar aanleiding
van het rapport «Lokaal verdeeld», alsmede over het advies van
de Raad voor de financiële verhoudingen over het rapport. De voorstellen
uit het rapport zijn overgenomen. De regering creëert daarmee het nieuwe
financiële kader waarbinnen de nieuwe gemeente Kesteren het vraagstuk
van de onderwijshuisvesting tot een oplossing moet brengen. Zowel de leden van de CDA-fractie als van de fractie van D66 gaan in op
het voortbestaan na de herindeling van één van de basisscholen
in Echteld. Samenvoeging van gemeenten leidt, zo is in de Wet op het primair
onderwijs bepaald, in alle gevallen tot het vaststellen van een nieuwe opheffingsnorm
voor scholen voor de na de gemeentelijke herindeling ontstane gemeente.De nieuwe opheffingsnorm kan een hogere maar ook een lagere zijn dan de
norm die gold vóór de herindeling.Indien onverhoopt een basisschool in zijn voortbestaan wordt bedreigd
door een gewijzigde opheffingsnorm, kent de Wet op het primair onderwijs diverse
bepalingen op grond waarvan instandhouding van de school alsnog mogelijk is.
Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan de splitsing van de gemeente in twee
gebieden hetgeen gewijzigde opheffingsnormen oplevert of toepassing van de
zogenaamde gemiddelde schoolgrootte.Daarnaast is het mogelijk de met opheffing bedreigde school om te vormen
tot nevenvestiging, waardoor de onderwijsvoorziening ter plaatse kan worden
gehandhaafd.Tot slot wordt opgemerkt dat de nieuwe opheffingsnorm als gevolg van de
gemeentelijke herindeling eerst in gaat één jaar na de datum
van herindeling, hetgeen de schoolbesturen in de gelegenheid stelt te anticiperen
op de nieuw ontstane situatie.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de VriesXNoot1Kamerstukken II 1998/99, 26 331, nr. 1.XNoot2Kamerstukken II 2000/2001, 26 331, nr. 15, bladzijde 15.XNoot1Kamerstukken II, 1996–1997, 25 169, nr. 3, bladzijde 3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27589-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl