Vaststelling begroting van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2006; Brief ministers over Defensie als structurele veiligheidspartner
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-X, nr. 106

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-06-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-X nr. 106

24-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. INLEIDING2. BESTUURLIJKE KADERSVeranderend veiligheidsbeeldGroeiende rol krijgsmachtInternationale ontwikkelingenNationale aansturing3. INTENSIVERING VAN DE MILITAIRE STEUN EN BIJSTAND3.1 Uitbreiding huidig CMBAGegarandeerd, meer en beterFlexibele reactietijdenActualisering CMBA-convenant3.2 De handhaving van de openbare orde en veiligheidInzet militairen voor ordehandhavingstakenBewaken en beveiligen objectenBewaking gebieden, grenzen en routesBewaken en ontzeggen delen van het luchtruimBescherming havens (met inbegrip van de kustlijn)Detectie en ruiming van (geïmproviseerde) explosieven3.3 De bestrijding van rampen en zware ongevallenMogelijke militaire taken bij civiele rampenbestrijdingMilitaire capaciteiten voor rampenbestrijdingHelikoptersteunBestrijding van NBC-besmettingen4. MULTIDISCIPLINAIRE AANSTURING4.1 Aansturing op bestuurlijk niveau4.2 Aansturing op decentraal operationeel niveauDecentrale borging van de civiel-militaire samenwerkingVersnelde aanvraagprocedures4.3 Informatievoorziening onder crisisomstandighedenOntwikkelingen DefensieNetcentrische ICT-ondersteuning5. OVERIGE VORMEN VAN SAMENWERKINGGezamenlijke opleidingenGemeenschappelijke oefeningenGezamenlijke kennisbasis6. FINANCIËNFinanciële consequentiesToetsing door Commissie Van MaanenFinanciering ICMS7. TOT SLOTOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2006nr. 106BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 mei 20061. INLEIDINGLange tijd fungeerde Defensie bij nationale veiligheid vooral als een
vangnet voor civiele autoriteiten in geval van dreigende tekorten aan civiele
capaciteiten. De toegevoegde waarde van Defensie, zo wordt steeds duidelijker,
ligt echter nadrukkelijk ook in de ondersteuning met specialistische en unieke
capaciteiten waarmee veel ervaring is opgedaan in crisisbeheersingsoperaties
in het buitenland. Veel van de asymmetrische bedreigingen van de nationale
veiligheid zijn namelijk vergelijkbaar met gevaren waarmee de krijgsmacht
wordt geconfronteerd in missies elders in de wereld. In de brief «Defensie
en Nationale Veiligheid» van 22 april 20051 beschreven wij een koerswijziging voor de zogenaamde «derde
hoofdtaak» van Defensie. Wij kondigden aan dat Defensie zich ontwikkelt
van een vangnet als civiele capaciteiten tekort schieten, tot een structurele
veiligheidspartner naast de politie, de brandweer en de geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen.Tijdens de behandeling van de brief «Defensie en Nationale Veiligheid»
op 10 november jongstleden, was er brede steun in de Tweede Kamer voor
de koerswijziging. De Kamer benadrukte dat de ambities naar boven bijgesteld
kunnen worden en dat civiele en militaire diensten elkaar, zowel voorafgaand
aan een crisis (preventie en preparatie) als in reactie op een crisis (respons
en nazorg), blindelings moeten kunnen vinden. De burger verwacht dat Defensie
er ook binnen de Nederlandse grenzen staat als de nationale veiligheid in
het geding is. Diverse fracties toonden zich bezorgd over de toereikendheid
van de totale capaciteit die de krijgsmacht te bieden heeft. Met deze nieuwe
brief doen wij onze toezegging gestand om de Kamer begin 2006 te informeren
over de concrete uitwerking van de rol van Defensie als structurele veiligheidspartner.Op diverse terreinen heeft de structurele samenwerking tussen Defensie
en BZK al gestalte gekregen. De nationale taakvelden van de Koninklijke Marechaussee,
de Kustwacht en de bijzondere bijstandseenheden zijn daar voorbeelden van.
Er doen zich dan ook nieuwe mogelijkheden tot samenwerking voor op de kansrijke
gebieden die wij u in de brief van 22 april 2005 schetsten. Het afgelopen
half jaar hebben wij een pakket aan samenwerkingsafspraken uitgewerkt over
de inzet van specialistische defensiecapaciteiten (hoofdstuk 3). Ook onderzochten
wij de mogelijkheden tot samenwerking op uiteenlopende gebieden, zoals de
aansturing van de inzet van mensen en middelen, ICT-ondersteuning (hoofdstuk
4), gemeenschappelijke oefeningen, gezamenlijke opleidingen en wetenschappelijk
onderzoek (hoofdstuk 5). Het resultaat is een intensivering van de civiel-militaire
samenwerking op al deze gebieden. De grootste verandering is kwalitatief van
aard en behelst de gegarandeerde beschikbaarheid van specialistische capaciteiten
en de operationele aansturing daarvan onder civiel gezag. In sommige gevallen
kan de samenwerking verder gaan. Zo kan bijvoorbeeld worden besloten de krijgsmacht
te belasten met de operationele leiding over evacuaties bij crises en rampen.
Doordat de afspraken een bindend karakter hebben, kunnen de civiele autoriteiten
snel en zonder tijdrovend overleg, beschikken over de benodigde specialistische
militaire steun en bijstand.Voor een groot deel kan Defensie vanuit de huidige organisatie voorzien
in de gestelde civiele behoeften. De inzet van eenheden in het buitenland
geschiedt immers op roulatiebasis, waardoor een deel van de capaciteit altijd
in Nederland aanwezig is ter voorbereiding op een volgende missie. Daadwerkelijke
inzet bij crises en rampen zal niet ten koste gaan van de expeditionaire inzetbaarheid.
Voor enkele specialistische capaciteiten zijn uitbreidingen echter noodzakelijk
om enerzijds invulling te geven aan de civiele behoeftestelling verbonden
aan het hogere ambitieniveau voor de derde hoofdtaak en anderzijds de expeditionaire
inzet van de krijgsmacht te kunnen continueren. Op grond van de uitgevoerde
scenarioanalyses en na een toetsing door een onafhankelijke commissie, is
het kabinet gekomen tot een prioriteitstelling in de onderkende behoeften
en heeft zij extra geld beschikbaar gesteld voor uitbreiding van onder andere
havenbeschermings-, EOD- en NBC-capaciteit in de periode tot 2012. De intensiveringen
behelzen € 115 miljoen aan investeringen en € 34 miljoen
aan exploitatiekosten. Enkele andere, eveneens wenselijk geachte, maatregelen
wil het kabinet de komende periode nader onderzoeken. Deze betreffen onder
andere de gegarandeerde beschikbaarheid van helikoptersteun bij rampenbestrijding
en crisisbeheersing en een verdere verkorting van reactietijden.Het project «Intensivering Civiel-Militaire Samenwerking»
(ICMS) toont aan hoe de overheid met bindende afspraken haar slagkracht kan
vergroten en onnodige duplicatie van capaciteiten kan vermijden. Het bindende
karakter van de afspraken biedt duidelijkheid aan de civiele autoriteiten
die weten waar ze binnen enkele uren op kunnen rekenen. Ten opzichte van het
convenant «Civiel-Militaire Bestuursafspraken» (CMBA) uit 2005,
neemt de minimaal gegarandeerde ondersteuning door de krijgsmacht toe van
3 000 tot circa 4 600 militairen. Deze ondersteuning vormt een aanvulling
op de vele bestaande vormen van samenwerking die wij in de brief van 22 april
2005 beschreven, zoals grensbewaking, kustwacht en bijzondere bijstand. Bij
elkaar opgeteld stelt Defensie meer dan 25% van haar militaire capaciteit
beschikbaar voor haar rol als veiligheidspartner.2. BESTUURLIJKE KADERSVeranderend veiligheidsbeeldHet onderwerp «nationale veiligheid» staat in binnen- en buitenland
volop in de belangstelling. Klassieke dreigingen hebben plaatsgemaakt voor
een diffuus dreigingsbeeld en het dreiginggeoriënteerde denken is verlaten
voor een concept waarin de waarborging van vitale belangen voorop staat. Daarbij
moet worden gedacht aan territoriale veiligheid, economische veiligheid, ecologische
veiligheid, individuele veiligheid en sociale en politieke stabiliteit. Nederland
moet zijn voorbereid op tal van uiteenlopende dreigingen die de vitale belangen
kunnen aantasten. Het gaat niet meer alleen om dreigingen zoals de aantasting
van de (inter)nationale vrede en veiligheid en terrorisme, maar ook om sociaal-economische
dreigingen en natuurlijke dreigingen zoals natuurrampen en pandemieën.
Deze dreigingen zijn transnationaal van aard en afstanden zijn niet langer
relevant. De verwevenheid van externe en interne veiligheid neemt verder toe
en in sommige gevallen is dit onderscheid niet meer van betekenis. Open en
complexe democratische samenlevingen als de onze zijn extra kwetsbaar geworden.Groeiende rol krijgsmachtDe burger, die met onveiligheid wordt geconfronteerd, verwacht veiligheidsgaranties
van de overheid. De overheid, op haar beurt, kan er veel aan doen om die ambitie
waar te maken, overigens in het volle besef dat absolute garanties niet kunnen
worden gegeven. De aard, de omvang en de gevolgen van hedendaagse crises en
rampen vergen nieuwe vormen van crisisbeheersing en samenwerking. Als zich
een incident voordoet, zal de beschikbare capaciteit bovendien efficiënt
en effectief moeten worden ingezet. Tegen deze achtergrond is de actieve betrokkenheid
van Defensie geen vrijblijvende optie, maar noodzaak.Bij crises verwacht de Nederlandse bevolking dat de krijgsmacht er staat
en nauw samenwerkt met de civiele autoriteiten. De tijd dat Defensie uitsluitend
was voorbereid op grootschalig optreden ligt achter ons. De hedendaagse krijgsmacht
beschikt over specifieke kennis, vaardigheden en middelen die van essentieel
belang kunnen zijn bij de bestrijding van nationale crises. De structurele
inzet van de krijgsmacht in Nederland lijkt hoe langer hoe meer een noodzakelijke
voorwaarde om crises en rampen zo goed mogelijk te beheersen. Recente crisisbeheersingsoefeningen
en scenario-exercities hebben de civiele mogelijkheden én beperkingen
voor crisisbeheersing en rampenbestrijding in beeld gebracht en hebben het
inzicht versterkt dat de structurele inzet van Defensie op dit terrein gewenst
is.Internationale ontwikkelingenOok in andere landen wordt de krijgsmacht in toenemende mate ingezet voor
de binnenlandse veiligheid. Dit blijkt onder andere uit vergelijkend onderzoek
van het kennisinstituut «RAND Europe» van de nationale veiligheidsconcepten
van Duitsland, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde
Staten. RAND constateert dat oude veiligheidsconcepten met een sterke scheiding
tussen interne en externe veiligheid of een sterk op dreigingen gebaseerde
planning, niet langer voldoen. Zij bepleit de ontwikkeling van een strategie
voor nationale veiligheid en een betere benutting van de capaciteiten waarover
de krijgsmacht beschikt. Ook adviseert RAND de civiele toepasbaarheid te onderzoeken
van nieuwe militaire concepten op het gebied van netcentrische informatievoorziening.
Deze concepten richten zich op de ontsluiting van de informatievoorziening
tussen verschillende disciplines en functiegebieden, teneinde een actueel
en gedeeld omgevingsbeeld te creëren.Nationale aansturingDe structurele inzet van de krijgsmacht als een volwaardige veiligheidspartner
bij nationale crisisbeheersing vergt bijzondere aandacht voor het bestuurlijke
concept van besluitvorming en aansturing onder crisisomstandigheden. De kern
van het concept is dat de krijgsmacht bij crisisbeheersing en rampenbestrijding
wordt ingezet onder aansturing van het civiele gezag. Op nationaal niveau
is dat de minister van BZK en bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde,
waaronder de terrorismebestrijding, is het de minister van Justitie. De minister
van Defensie bepaalt mede de wijze van inzet van de krijgsmacht. Op uitvoerend
niveau moet het streven gericht zijn op een zo eenvoudig mogelijk aansturings-
en besluitvormingsmodel, met een rechtstreekse lijn tussen de militaire commandant
en het bevoegde gezag. Een aansturings- en besluitvormingsconcept met korte
lijnen voor de inzet van de krijgsmacht onder civiel gezag is een noodzakelijke
voorwaarde voor optimale crisisbeheersing en rampenbestrijding. BZK en Defensie
streven ernaar dit concept in de loop van 2006 bestuurlijk vast te stellen.De inzet van militaire capaciteiten ten behoeve van de civiele autoriteiten
geschiedt met name binnen het wettelijke kader van militaire bijstand op basis
van de Politiewet 1993 en de Wet Rampen en Zware Ongevallen. Hoewel dit kader
in het algemeen toereikend is voor de inzet van militaire capaciteiten, zal
voor een beperkt aantal middelen, zoals onbemande vliegtuigen, wellicht aanpassing
van wet- en regelgeving nodig zijn. Deze aspecten worden betrokken bij de
verdere uitwerking van de overeengekomen maatregelen, evenals afspraken over
de verdeling van aansprakelijkheden.3. INTENSIVERING VAN DE MILITAIRE STEUN EN BIJSTANDZoals al aangekondigd in de inleiding zijn in de tweede helft van 2005
de mogelijkheden onderzocht om de rol van Defensie als structurele veiligheidspartner
in Nederland verder gestalte te geven. Scenarioanalyses, ervaringsgegevens
uit verschillende crisissituaties in binnen- en buitenland, evaluaties van
eerdere oefeningen en militaire ondersteuning, boden inzicht in de civiele
behoefte aan ondersteuning op het gebied van de handhaving van de openbare
orde en veiligheid en de rampenbestrijding. Met ondersteuning van TNO en gebruikmakend
van circa 200 deskundigen van centraal en decentraal niveau, zijn scenario’s
onderzocht voor de bescherming van havens, luchtruim, objecten en gebieden
en voor de bestrijding van rampen. De betrokken departementen, operationele
diensten en lokale instanties (Havenbedrijf Rotterdam, Schiphol) kregen met
behulp van gedegen analyses meer inzicht in de grenzen en beperkingen van
eigen capaciteiten en in de mogelijkheden van Defensie om hun slagkracht te
versterken. Dat bleek op zichzelf al een winstpunt. De analyses resulteerden
in een civiele behoeftestelling aan steun van Defensie die vervolgens is vertaald
in afspraken en maatregelen over de inzet van specialistische defensiecapaciteiten
bij de handhaving van de openbare orde en veiligheid en bij de bestrijding
van rampen en zware ongevallen. Op ieder van de onderstaande gebieden worden
de maatregelen in de volgende paragrafen nader toegelicht:1. Uitbreiding van de huidige Civiel-Militaire Bestuursafspraken (CMBA);2. Handhaving van de openbare orde en veiligheid;3. Bestrijding van rampen en zware ongevallen.3.1 Uitbreiding huidig CMBADe huidige CMBA-overeenkomst garandeert de beschikbaarheid van een «pool»
van 3 000 militairen. Hiervan dienen 200 militairen binnen acht uur beschikbaar
te zijn, 300 binnen twaalf uur, 1 000 binnen 24 uur en 1 500 na
meer dan 24 uur. Indien de inzet van 24 uur per dag gedurende langere tijd
moet worden volgehouden, is een ploegendienst noodzakelijk en daalt het aantal
militairen dat gelijktijdig kan worden ingezet tot eenderde deel van deze «pool»,
dat wil zeggen 1 000 militairen. Het convenant gaat niet in op de specialistische
deskundigheden van deze militairen en evenmin op de leiding bij werkelijke
inzet.Gegarandeerd, meer en beterUit bovengenoemd onderzoek bleek de behoefte bij civiele autoriteiten
aan aanscherpingen van het CMBA-convenant. Er bleek vooral behoefte aan grotere
aantallen militairen in meer organieke verbanden, aan specifieke vormen van
ondersteuning en aan een versnelde afhandeling van aanvraagprocedures. De
afspraken in de volgende paragrafen voorzien in deze behoeften. Met de afspraken
krijgt de bijstand door Defensie een meer kwalitatieve invulling. Het gaat
niet meer hoofdzakelijk om personeel voor algemene ondersteunende taken, maar
steeds meer om specialistische vormen van ondersteuning en (deel)taken die
Defensie, al dan niet zelfstandig, onder civiel gezag uitvoert. Deze taken
rouleren tussen eenheden, afhankelijk van de inzetverplichtingen in het kader
van de andere hoofdtaken van de krijgsmacht. Ook de Reservisten Militaire
Taken (Natres) zijn hiervoor inzetbaar. Bij de omvorming en afslanking van
het reservistenbestand zijn de Natres-eenheden ongemoeid gelaten. De Natres
heeft nu reeds een grotendeels landelijke dekking en is regionaal snel inzetbaar.Doordat ook de huidige «algemene pool» van 3 000 militairen
gehandhaafd blijft, resulteren de in de volgende paragrafen beschreven afspraken
in een toename van de ondersteuning door de krijgsmacht tot circa 4 600
militairen. De duur van de inzet van de krijgsmacht (inclusief instandhouding)
is niet standaard vast te leggen; deze is afhankelijk van de aard van de crisis
in Nederland en de actuele inzet van de krijgsmacht voor missies in het buitenland.Flexibele reactietijdenDe maatregelen in deze brief behelzen een flexibel stelsel van reactietijden.
Het is zeer ondoelmatig en demotiverend grotere aantallen militairen en verschillende
specialistische eenheden onafgebroken op een reactietijd van enkele uren te
houden. De noodzaak hiertoe ontbreekt ook omdat voor veel dreigingen een bepaalde
voorwaarschuwingstijd (overstromingen, pandemieën, etc) geldt die het
mogelijk maakt reactietijden te koppelen aan alerteringsniveaus. Bij de uitwerking
van de maatregelen, zoals die vermeld zijn in deze brief, is daarom uitgegaan
van een reguliere reactietijd van 48 uur. Uitzondering daarop zijn de inzet
van onder andere EOD-teams, F-16’s en NBCR-capaciteit in het kader van
terrorismebestrijding. Deze dreiging is namelijk niet of moeilijk voorspelbaar
en vereist een snelle respons, die altijd gegarandeerd moet zijn. Overigens
is het voor alle in deze brief genoemde maatregelen mogelijk in geval van
verhoogde dreiging de reactietijd gericht te verkorten tot enkele uren of
eenheden zelfs al klaar te zetten. Een dergelijke flexibele benadering beperkt
de noodzaak tot reguliere kostbare consignatiemaatregelen.Actualisering CMBA-convenantWij hebben afgesproken de maatregelen uit deze brief, en alle reeds bestaande
afspraken en overeenkomsten, nog in 2006 te verwerken in één
nieuw CMBA-convenant. Hierin moet voor alle civiele autoriteiten en militaire
commandanten duidelijk zijn welke vormen van bijstand Defensie binnen welke
reactietijden beschikbaar stelt en welke regelingen daarvoor gelden. De scenarioanalyses
toonden een behoefte aan duidelijkheid en inzicht in de beschikbaarheid van
militaire capaciteiten en aan eenduidige gereedstellingsprocedures. Het nieuwe
CMBA-convenant moet dat inzicht bieden en zal mede daarom worden uitgegeven
in het formaat van een handzame catalogus. Een dergelijke catalogus biedt
helderheid aan de civiele autoriteiten en vormt een hulpmiddel bij de uitwerking
van crisisbeheersingsplannen op decentraal niveau. Het convenant zal tevens
kengetallen en regelingen bevatten voor de financiële verrekening (met
de aanvrager) van de meerkosten van de verhoogde beschikbaarheid en de werkelijke
inzet van militaire capaciteiten. Een groot deel van de afspraken is al met
ingang van 2007 van kracht. Voor enkele afspraken geldt een langere reactietijd
omdat deze gepaard gaan met organisatorische aanpassingen, aanschaf van nieuw
materieel en werving en opleiding van personeel. In 2012 zijn alle maatregelen
volledig geëffectueerd.3.2 De handhaving van de openbare orde en veiligheidEen eerste categorie van afspraken over de inzet van defensiecapaciteiten
ligt op het terrein van de handhaving van de openbare orde en veiligheid.
Hierbij gaat het niet alleen om aanvullende menskracht voor politie en marechaussee,
maar ook om de inzet van specialistische middelen voor observatie- en bewakingstaken.
De afspraken over de handhaving van de orde en veiligheid zijn ingedeeld in
de volgende categorieën:• inzet militairen voor ordehandhavingstaken;• bewaken en beveiligen van objecten;• bewaken grenzen, gebieden en routes;• bewaken luchtruim;• bescherming havens;• detectie en ruiming van explosieven.Inzet militairen voor ordehandhavingstakenOp operationeel niveau is de politie belast met de handhaving van de openbare
orde. De Koninklijke Marechaussee (KMar) kan op basis van artikel 58 van de
Politiewet 1993 bijstand verlenen indien de menskracht van de politie niet
toereikend is en de KMar, gelet op haar specifieke deskundigheid, bewapening
en uitrusting daarvoor het meest in aanmerking komt. Indien de KMar niet in
de behoefte aan bijstand kan voorzien, dan is het ook mogelijk dat andere
onderdelen van de krijgsmacht bijstand verlenen. Dergelijke situaties zijn
niet ondenkbaar. Zo kan bijvoorbeeld een grieppandemie een grote uitval van
politiepersoneel tot gevolg hebben en leiden tot grootschalige, langdurige
openbare ordeverstoringen op veel locaties in Nederland. De politie en de
KMar kunnen dan relatief snel tegen de grenzen van hun mogelijkheden aanlopen
om de openbare orde te kunnen handhaven, waardoor bijstand van andere onderdelen
van de krijgsmacht geboden is. Tegen deze achtergrond hebben wij besloten
in de uitwerking van het nieuwe CMBA-convenant te bezien, of en hoe een nader
te bepalen deel van het totale contingent van circa 4 600 militairen
kan worden opgeleid en uitgerust, om bij grootschalige crises in Nederland
bijstand te verlenen bij de handhaving van de openbare orde.Bewaken en beveiligen objectenIn geval van een verhoogde dreiging worden de civiele hulpverleningsdiensten
al snel overvraagd, zeker als het om inzet voor langere duur gaat. Militaire
eenheden zijn op grond van hun reguliere training uitstekend geschikt voor
de uitvoering van bewakings- en beveiligingstaken. De ondersteuning kan daarbij
variëren van kleine groepen militairen ter aanvulling op de politie,
tot een militaire eenheid met de omvang van een bataljonsequivalent die in
pieksituaties de bewaking en de beveiliging van vitale objecten op zich neemt.
Daarmee kan politiecapaciteit worden vrijgespeeld voor andere taken. Eenheden
van de Natres kunnen een belangrijk deel van het voortzettingsvermogen leveren
indien deze taken gedurende langere tijd moeten worden uitgevoerd.De bewakings- en beveiligingsmogelijkheden kunnen worden vergroot met
behulp van surveillance vanuit de lucht. In technisch opzicht zijn de sensoren
van Apache helikopters en F-16 jachtvliegtuigen hier goed voor te gebruiken.
Deze middelen zijn echter duur en schaars en daardoor niet onafgebroken en
gegarandeerd beschikbaar. Kleine onbemande vliegtuigjes bieden een geschikt
en goedkoper alternatief. In aanvulling op de bewakingscapaciteit op de grond
vormen zij een soort onzichtbare bewakingsschil waarmee verschillende objecten
onafgebroken onder waarneming kunnen worden gehouden. Bovendien voorzien zij
de civiele autoriteiten en diensten van een actueel beeld van de situatie.
Wij hebben afgesproken dat:• Defensie een grondgebonden eenheid beschikbaar stelt met een maximale
omvang van een bataljon voor de verscherpte bewaking en beveiliging van objecten
(operationeel in 2007);• Defensie extra kleine, tactische, onbemande vliegtuigjes («unmanned aerial vehicles» (UAV)) aanschaft om objecten
vanuit de lucht onder waarneming te kunnen houden (operationeel in 2008);• BZK en Defensie treffen in 2006 een regeling met Verkeer &
Waterstaat die de (beoefening van) de inzet van onbemande vliegtuigen in het
civiele luchtruim boven Nederlands grondgebied mogelijk maakt.Bewaking gebieden, grenzen en routesDe bewaking van grotere gebieden is zeer personeelsintensief. Dit geldt
ook voor de bewaking van grenzen en routes, indien deze geheel of gedeeltelijk
gesloten zouden moeten worden. De grensbewaking is op grond van de Politiewet
1993 een reguliere taak van de KMar. De civiele autoriteiten kunnen een beroep
doen op de krijgsmacht voor de ondersteuning van de politie en de KMar in
geval een verscherpte bewaking van gebieden, grenzen en routes noodzakelijk
is. Omdat dit werk zeer veel personele capaciteit vergt ligt de oplossing
vooral in een combinatie van lucht- en grondgebonden sensoren met een reactiecapaciteit
van de politie en/of Defensie op de grond.De eerdergenoemde eenheid van bataljonsomvang kan als responscapaciteit
op de grond dienen bij de bewaking van grotere gebieden. Surveillance vanuit
de lucht is momenteel beperkt mogelijk, op basis van beschikbaarheid, met
capaciteiten zoals F-16’s en helikopters. De analyses resulteerden in
de volgende afspraken over de bewaking van grotere gebieden, routes en grenzen:• De eerdergenoemde militaire eenheid voor de bewaking en beveiliging
van objecten is tevens continu inzetbaar voor de bewaking van gebieden, routes
en grenzen (met ingang van 2007);• Defensie kan deze eenheid gegarandeerd versterken met grondradars
en breidt daartoe haar radarsysteem SQUIRE (gevechtveldsradar) beperkt uit
(met ingang van 2008);Bewaken en ontzeggen delen van het luchtruimHet civiele luchtverkeersleidingscentrum op de luchthaven Schiphol en
haar militaire tegenhanger te Nieuw Milligen zijn verantwoordelijk voor het
luchtbeeld en de luchtverkeersleiding boven Nederland. Nieuw Milligen maakt
onderdeel uit van een groter Navo-netwerk. De afgelopen jaren zijn de militaire
en civiele verkeersleidingsradars uit onder andere Nederland, België
en Duitsland, geïntegreerd tot één netwerk in het zogenaamde
Radnet. Ook de onlangs op de diverse Nederlandse vliegbases geplaatste radarsystemen
worden aan dit net toegevoegd. Daarmee is een volledige luchtbeelduitwisseling
een feit. Mocht het Radnet volledig uitvallen, dan beschikt de militaire verkeersleiding
over voldoende eigen middelen om een adequate radardekking te geven voor Schiphol.De scenarioanalyses toonden ook een tekortkoming in de radardekking van
de bestaande civiele en militaire radarstations. Zo bieden zij slechts een
beperkt zicht op het luchtruim beneden de 250 voet (80 meter). Indien bij
verhoogde dreiging wordt besloten tot afsluiting van (delen van) het luchtruim,
is het noodzakelijk ook deze lagere delen van het luchtruim te bewaken. Tijdens
het bezoek van president Bush aan Margraten werden hiervoor AWACS-vliegtuigen
van de Navo ingezet. Dit betreft echter een dure en niet gegarandeerde oplossing.
De luchtbeeldopbouwcapaciteiten van luchtverdedigingseenheden en van de M-
en LC-fregatten kunnen tijdelijk een complementaire capaciteit vormen. Een
meer structurele oplossing betreft de aanschaf van aanvullende radarsystemen
die, bijvoorbeeld geplaatst op masten, de lagere luchtdelen kunnen bewaken.
De wenselijkheid en technische haalbaarheid zal met het ministerie van Verkeer &
Waterstaat nader worden onderzocht.Op het gebied van de luchtverkeersleiding kan Defensie, met enkele beperkte
maatregelen, in geval van nood 60 à 70% van de luchtverkeersleidingscapaciteit
van Schiphol vanuit Nieuw-Milligen verzorgen. De maatregelen behelzen de installatie
van een aantal civiele werkstations in de bestaande militaire infrastructuur
in Nieuw Milligen en de aanpassing van de ICT-infrastructuur. Het eventueel
operationeel houden van overige functies van Schiphol maakt geen onderdeel
uit van de afspraken. Dit zou een duplicatie van essentiële systemen
vereisen voor bijvoorbeeld de uitwisseling van vluchtplangegevens en het voorkomen
van onbedoelde baankruisingen op Schiphol.Samenvattend hebben wij voor de bewaking van het luchtruim afgesproken:• in 2006 met V&W de wenselijkheid en technische haalbaarheid
van landelijke radardekking voor de lagere luchtlagen te onderzoeken;• uiterlijk 2007 het militaire luchtverkeersleidingscentrum in Nieuw
Milligen infrastructureel zodanig aan te passen dat dit als back-up kan dienen
voor 60 à 70% van de luchtverkeersleiding van Schiphol (niet
inbegrepen de duplicatie van essentiële systemen op Schiphol).Bescherming havens (met inbegrip van de kustlijn)Voor de kustwacht en de beveiliging van havens bestaan al vele regelingen.
Zo heeft de regering onlangs besloten het beheer en de operationele aansturing
van de middelen voor de kustwachttaken te concentreren bij het Kustwachtcentrum
van Defensie. Nog in 2006 moet de «Kustwacht nieuwe stijl» operationeel
zijn. Met de Havendienst Rotterdam en de betrokken diensten en departementen
zijn aanvullende samenwerkingsmogelijkheden onderzocht voor de bescherming
van havengebieden. De onderzoeken tonen een behoefte aan ondersteuning met
hoogspecialistische capaciteiten voor de detectie en onderschepping van kleine, snelle vaartuigen, voor het «boarden» van zeeschepen
en voor de onderwaterbeveiliging tegen explosieven en ongewenste onderwaterbewegingen.Voor de veiligheid op zee spitst de behoefte zich toe op twee «schepen
van de wacht». Het betreft één fregat (of in de toekomst
patrouillevaartuig) voor het boarden van zeeschepen en het onderscheppen van
kleine vaartuigen, en één mijnenbestrijdingsvaartuig voor het
detecteren (jagen) en ruimen (vegen) van mijnen. Voor de veiligheid in havengebieden
is een behoefte gesteld aan twee samengestelde eenheden, bestaande uit personeel
van de EOD-personeel van de Duik en Demonteer Groep, een duikvaartuig, havenbeschermingsmiddelen,
mijnenbestrijdingsmiddelen en twee snelle vaartuigen (RHIB’s) met wapens
en nachtzichtapparatuur. De huidige middelen en plannen voorzien voor een
deel in deze behoefte. Voor de handhaving van de orde op en onder water zijn
de volgende afspraken gemaakt:• Defensie treft in 2006 maatregelen om bij een verhoogde dreiging,
vanuit de bestaande capaciteiten, twee «schepen van de wacht»
beschikbaar te stellen voor het boarden van zeeschepen, het onderscheppen
van kleine vaartuigen en voor het detecteren en ruimen van zeemijnen;• Defensie past haar capaciteit voor de bescherming van havens zodanig
aan dat zij twee samengestelde eenheden met verschillende graden van gereedheid
gegarandeerd beschikbaar kan stellen voor het detecteren en onschadelijk maken
van mijnen/explosieven en het bestrijden van ongewenste bewegingen onder en
boven water in havengebieden (volledig operationeel met ingang van 2011).Detectie en ruiming van (geïmproviseerde) explosievenDe Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) voorziet in capaciteit
voor de opsporing, identificatie en ruiming van conventionele en geïmproviseerde
explosieven, zowel op het land als in het water. Het takenpakket van de EODD
omvat tevens de bescherming van uitgezonden eenheden. De toegenomen uitzenddruk
en het gestegen aantal meldingen van verdachte bompakketten hebben geleid
tot een verdere stijging van de vraag naar deze schaarse specialistische capaciteit.
Zo is de EOD de afgelopen jaren veelvuldig ingezet om preventieve controles
uit te voeren en verdachte locaties te onderzoeken op de aanwezigheid van
explosieven.Uit de scenarioanalyses blijkt een aanvullende behoefte aan EOD-capaciteit.
Deze moet binnen drie uur op vier locaties (was twee) in geheel Nederland
tegelijkertijd inzetbaar zijn. Ook vraagt de opkomst van explosieven die op
afstand bedienbaar zijn, om nieuwe technologische antwoorden. Een vergelijkbare
dreiging doet zich voor bij de inzet van de krijgsmacht in het buitenland.
In dit kader beproeft Defensie stoorsystemen tegen elektronisch of radiografisch
bediende explosieven en is de aanschaf van gerobotiseerde ruimingmiddelen
in de plannen verwerkt. Besloten is de EOD-capaciteit uit te breiden met vier
EOD-teams, inbegrepen gerobotiseerde ruimingmiddelen, zodat Defensie de gelijktijdige
ondersteuning kan vergroten van twee naar vier locaties binnen een reactietijd
van drie uur (volledig beschikbaar met ingang van 2010).3.3 De bestrijding van rampen en zware ongevallenDe tweede categorie afspraken over de inzet van defensiecapaciteiten ligt
op het terrein van de bestrijding van rampen en zware ongevallen. Een snelle
respons is daarbij van groot belang. Vanwege het mogelijk grootschalige karakter
van rampen en grotere incidenten, kunnen de capaciteiten van
bestaande hulpdiensten al snel tekort schieten. Rampenplannen gaan dan ook
uit van de inschakeling van aanvullende civiele capaciteiten voor bijvoorbeeld
het vervoer van grotere aantallen burgers. Binnen een rampgebied is dit echter
niet altijd mogelijk. Zo kan het rampgebied niet of beperkt toegankelijk zijn
ten gevolge van bijvoorbeeld overstromingen of de aanwezigheid van een gifwolk.
Deze paragraaf beschrijft de taken die Defensie bij de bestrijding van rampen
voor de civiele autoriteiten kan verrichten en de capaciteiten die Defensie
daarvoor beschikbaar stelt.Mogelijke militaire taken bij civiele rampenbestrijdingDe bestrijding van rampen en het verlenen van noodhulp maken al langere
tijd deel uit van de militaire taken die Defensie moet kunnen verrichten.
Zo leverde Defensie diverse malen noodhulp bij orkanen op de Nederlandse Antillen
en ontplooide Defensie in 1991 een geniehulpbataljon naar Noord-Irak voor
noodhulp aan Koerdische vluchtelingen. Alle eenheden van Defensie zijn vanuit
hun reguliere training voor expeditionaire inzet in het buitenland tevens
voorbereid op de uitvoering van rampenbestrijdingstaken. Defensie kan daarbij
vele vormen van ondersteuning bieden. Zo beschikt zij over middelen om moeilijk
toegankelijke gebieden te kunnen betreden en is zij ingericht om onafhankelijk
van lokale omstandigheden haar taken te kunnen uitvoeren. De ondersteuning
is niet alleen variabel qua functionaliteit (medisch, genie, transport), maar
ook qua aard en omvang (advies, ondersteuning, zelfstandige inzet). In dit
kader is afgesproken dat Defensie in voorkomende gevallen en onder civiel
gezag kan worden belast met taken zoals:• Het overnemen van de operationele aansturing van (door civiele
hulpverleningsdiensten in gang gezette) evacuaties bij grootschalige rampen
en crises (als totaalpakket)• het vervoer van burgers en gewonden uit slecht toegankelijke rampgebieden
naar verzamelpunten aan de rand van die gebieden;• de inrichting van die verzamelpunten, met inbegrip van de eerstelijns
geneeskundige verzorging, voor de initiële opvang van burgers en gewonden;• de coördinatie van de verdere evacuatie van burgers met civiele
middelen naar grotere opvanglocaties;• de ondersteuning van de civiele diensten met militaire ziekenautocapaciteit
en militair verplegend personeel;• de inrichting van een noodhospitaal voor de opvang van gewonden
als aanvulling op civiele ziekenhuiscapaciteit;• het treffen van noodconstructies, noodvoorzieningen aan dijken
en wegen, noodbruggen en vlotten voor vervoer van personeel en materieel in
ondergelopen gebieden;• de ontsmetting van routes en het inrichten van ontsmettingsstraten
voor personeel, voertuigen en materieel met chemische besmettingen;Militaire capaciteiten voor rampenbestrijdingIn principe zijn alle maatregelen uit de voorgaande paragraaf over de
handhaving van de openbare orde en veiligheid, ook toepasbaar bij de bestrijding
van rampen. Afhankelijk van de civiele behoefte kunnen zij afzonderlijk, of
als samengesteld geheel, beschikbaar worden gesteld aan de civiele autoriteiten.
Zo kan de bij objectbeveiliging beschreven eenheid met de omvang van een bataljonsequivalent
als een soort moedereenheid fungeren voor diverse aanvullende capaciteiten
voor noodhulp en evacuaties. In aanvulling hierop is overeengekomen dat Defensie,
vanuit haar reeds bestaande middelen, de volgende capaciteiten met ingang
van 2007 gegarandeerd beschikbaar stelt:• stafcapaciteit voor de operationele aansturing van evacuaties bij
grootschalige rampen en crises;• maximaal 350 rups- en wielvoertuigen voor de evacuatie van burgers
binnen rampgebieden;• een peloton vouwbrug voor noodbruggen en noodvlotten;• een constructiecompagnie van de genie (inclusief technische adviescapaciteit)
voor noodconstructies en noodvoorzieningen;• zes geneeskundige hulpposten voor triage en de eerstelijns hulp
aan gewonden;• een noodhospitaal voor de tweedelijns verzorging van gewonden nabij
het rampengebied;• een ziekenautopeloton als aanvulling op de civiele ambulancecapaciteit
voor gewondenvervoer van de hulpposten naar de diverse hospitalen;Voorts is overeengekomen dat BZK en Defensie nog in 2006 sluitende afspraken
maken met VWS over de volwaardige inzet van militair geneeskundig personeel
en materieel bij de bestrijding van rampen.HelikoptersteunUit de analyses bleek een behoefte aan helikopters om de bevolking tijdig
in veiligheid te brengen. Ook het eerder genoemde rapport «De organisatorische
voorbereiding op overstromingen Rijn en Maas» signaleert als knelpunt
het tijdig bereiken van slachtoffers in overstroomde gebieden. Vooral gedurende
de eerste uren van een ramp (bv een overstroming) is het van belang over een
snel en weers- en terreinonafhankelijk reddingsmiddel te kunnen beschikken.
De helikoptersteun is in dit kader inzetbaar voor meerdere taken zoals noodhulp,
evacuaties, gewondentransport en brandbestrijding. De benodigde aantallen
zijn niet één-op-één op wiskundige wijze af te
leiden uit rampenscenario’s. Bij de vaststelling van de civiele behoefte
is daarom uitgegaan van een minimale first-response capaciteit, rekening houdend
met het feit dat extra capaciteiten uit binnen- of buitenland na de eerste
48 uur beschikbaar kan zijn. Om aan de civiele behoefte van twee Chinook-
en twee NH90/Cougar-helikopters te kunnen voldoen zou het noodzakelijk zijn
het helikopterbestand van Defensie uit te breiden met één helikopter
van ieder type.De commissie die de ICMS-maatregelen onafhankelijk heeft getoetst, achtte
de noodzaak van de helikopteruitbreiding onvoldoende aangetoond. De commissie
wijst op de langere waarschuwingstijd bij calamiteiten zoals overstromingen
van rivieren. De commissie meent dat er bij een dergelijke calamiteit op ad
hoc basis een beroep kan worden gedaan op Defensie, de ons omringende landen
en de civiele sector. Mede op grond van dit advies is besloten de invulling
van de benodigde helikoptersteun nader te onderzoeken.Bestrijding van NBC-besmettingenUit alle scenarioanalyses bleek een duidelijke behoefte aan ondersteuning
op het gebied van bescherming tegen de gevolgen van biologische en chemische
besmettingen. De Brandweer is de eerstverantwoordelijke instantie bij de bestrijding
van besmettingen. Daartoe beschikt zij over een «first-response»
capaciteit voor personele ontsmetting. Deze capaciteit is echter beperkt qua
omvang en qua mogelijkheden. Vooral bij grotere giframpen en bij de besmetting
van grotere gebieden en infrastructuur, schieten de bestaande capaciteiten
tekort. Ook bleek tijdens de analyses een duidelijk gebrek aan mogelijkheden
van andere hulpverleningsdiensten om in onveilig verklaarde gebieden op te
treden.Defensie beschikt over één NBC-eenheid met onder andere
ontsmettingscapaciteit voor de ontsmetting van routes, voertuigen, materieel
en personeel. Omdat deze eenheid uniek is, is deze capaciteit slechts beperkt
inzetbaar voor nationale taken in Nederland. De NBC-eenheid dient
namelijk vooral ter bescherming van uitgezonden militairen. De oprichting
van een tweede eenheid maakt het mogelijk te rouleren tussen buitenlandse
en binnenlandse inzet. In haar recente advies over het nucleaire non-proliferatieregime
onderstreepte ook Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) het belang
van de uitbreiding van de NBC-bestrijdingscapaciteit van de krijgsmacht. Deze
uitbreiding maakt het mogelijk een continue nationale ondersteuning te garanderen
die aansluit op de civiele mogelijkheden voor personele ontsmetting. Gelet
op het onvoorspelbare karakter van NBC-incidenten is het noodzakelijk voor
een deel van deze capaciteit korte, permanente, reactietijden te hanteren.
De uitwerking van deze reactietijden maakt onderdeel uit van het nieuwe CMBA-convenant.
Ook zal Defensie participeren in een project van de brandweer om de meetstrategie
bij NBC-incidenten te optimaliseren. Voorts kan Defensie VROM en VWS adviseren
over specifieke NBC-aspecten en de respons ondersteunen door middel van NBC-beschermde
militairen en met specialistische middelen voor NBC-detectie (Fuchs NBC-verkenningsvoertuigen).
De implementatie van de overeengekomen onderstaande maatregelen wordt nog
dit jaar gestart en zullen uiterlijk 2012 volledig zijn geëffectueerd:• Defensie richt een tweede NBC-eenheid op;• Defensie treft regelingen om binnen twee uur een NBC-responseteam
gegarandeerd beschikbaar te stellen;• Defensie garandeert de beschikbaarheid binnen 24 uur van NBC-ontsmettingscapaciteit;• Het materieel van de NBC-eenheden en de beschermende kleding van
NBC-personeel wordt zo veel mogelijk aangepast aan optreden in civiele omstandigheden;• Defensie en BZK creëren een trainingsfaciliteit voor de opleiding
en training van civiel en militair NBC-personeel onder omstandigheden zoals
die zich in Nederland kunnen voordoen.• Defensie, BZK, VROM en VWS bevorderen een actieve informatie-uitwisseling
tussen de betrokken kennis- en onderzoeksinstituten.4. MULTIDISCIPLINAIRE AANSTURINGDe inzet van specialistische militaire eenheden in samenwerking met civiele
hulpverleningsdiensten stelt hoge eisen aan de multidisciplinaire aansturing.
Hoewel de omstandigheden voor de civiele crisisbeheersing in Nederland afwijken
van de omstandigheden bij militaire crisisbeheersingoperaties in het buitenland,
zijn er ook veel parallellen te trekken waarbij van elkaars concepten kan
worden geleerd. Zowel militaire als civiele crises kenmerken zich door snel
wijzigende omstandigheden, grote politieke gevoeligheid, veel media-aandacht
en een overaanbod van, vaak tegenstrijdige, informatie. Bij beide soorten
crises staat de besluitvorming onder tijdsdruk en moet het verantwoordelijke
gezag in een zeer kort tijdsbestek kunnen beschikken over een juiste (civiel-militaire)
mengeling aan eenheden en middelen. Deze mix verschilt per situatie; er zijn
geen standaardoplossingen.Bij crisisbeheersing is een goede informatievoorziening essentieel voor
een juiste besluitvorming en een effectieve inzet van middelen. Onder de doorgaans
chaotische omstandigheden ontstaan bij de vele betrokken partijen al snel
verschillende percepties over de feitelijke situatie en de te treffen maatregelen,
met alle mogelijke consequenties van dien. Vanuit de dagelijkse ervaring met
het optreden onder snel wijzigende omstandigheden beschikt Defensie over specifieke
capaciteiten, procedures en ICT-ondersteuning voor de analyse en de verwerking
van inlichtingen- en informatiestromen. Nieuwe technologische ontwikkelingen
maken een netwerkbenadering mogelijk voor multidisciplinaire
aansturing en voor de verwerking en ontsluiting van informatiestromen.De volgende paragrafen beschrijven vanuit drie invalshoeken de afspraken
die wij hebben gemaakt over de (ondersteuning van de) aansturing in het kader
van de civiel-militaire samenwerking:1. Aansturing op bestuurlijk niveau;2. Aansturing op decentraal-operationeel niveau;3. Informatievoorziening onder crisisomstandigheden;4.1 Aansturing op bestuurlijk niveauVanuit de dagelijkse ervaring op het terrein van de handhaving van de
openbare orde en veiligheid en het bestrijden van rampen en zware ongevallen
beschikt BZK over bestuurlijke en operationele expertise die voor een toereikend
crisismanagement benodigd is. BZK bedient zich in dit kader van het Nationaal
Coördinatiecentrum (NCC), van het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum
(LOCC), van de Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding (LFR) en van het Expertisecentrum
voor Risico- en Crisiscommunicatie (ERC). Het NCC is recentelijk verbouwd
en aangepast om de bestuurlijke centrale besluitvorming en aansturing bij
een crisis beter te kunnen faciliteren. Daarmee kan het NCC op interdepartementaal
niveau fungeren als een platform voor netcentrische informatie-uitwisseling.Het Defensie Operatie Centrum (DOC) is recent gereorganiseerd om de bestuurlijke
besluitvorming over de inzet van militaire eenheden, en de operationele aansturing
daarvan, beter te kunnen ondersteunen. Voor een goede civiel-militaire samenwerking
is het essentieel dat de besluitvormingsprocessen en de informatievoorziening
in het NCC, het LOCC en het DOC naadloos op elkaar aansluiten. Waar nodig
moeten zij op elkaar kunnen terugvallen. Wij hebben afgesproken:• bij de herinrichting en herpositionering van het NCC gebruik te
maken van de expertise van Defensie en de ervaringen die zijn opgedaan bij
de reorganisatie van het DOC;• daarbij de processen en informatievoorziening zodanig in te richten
dat deze naadloos op elkaar aansluiten;• in Den Haag een gezamenlijke uitwijklocatie te creëren voor
zowel NCC als DOC.4.2 Aansturing op decentraal operationeel niveauDe gezamenlijke onderzoeken in het kader van het project ICMS toonden
een zekere onbekendheid met elkaars mogelijkheden en werkwijze. Zowel op centraal
als op decentraal niveau weten civiele bestuurders en militaire commandanten
elkaar niet altijd te vinden en is soms zelfs sprake van een bepaalde terughoudendheid
om naar elkaar toe te stappen. Vanuit verschillende invalshoeken ontstond
een algemeen onderkende behoefte om Defensie structureel en vroegtijdig te
betrekken bij de voorbereiding op rampen en crises. Om de samenwerking op
operationeel niveau te verbeteren zijn afspraken gemaakt over zowel de decentrale
borging van de samenwerking als de verbetering van aanvraagprocedures.Decentrale borging van de civiel-militaire samenwerkingEen belangrijke rol is hier weggelegd voor de Regionaal Militair Commandanten
(RMC-en). De RMC moet de veiligheidsregio’s bijstaan bij de uitwerking
van rampenplannen en moet kunnen adviseren over de inzetmogelijkheden van
specialistische militaire capaciteiten. De RMC fungeert als liaison namens
Defensie en kan de indiening van verzoeken om militaire steun
en bijstand ondersteunen en begeleiden, zodat een snelle afhandeling mogelijk
is. Tijdens de operationele uitvoering kan de minister van BZK, in overeenstemming
met de minister van Defensie, aan de RMC bepaalde taken mandateren. Voorts
dient de RMC als intermediair voor de afstemming van de deelname van militaire
eenheden aan multidisciplinaire oefeningen en de planning daarvan in oefenkalenders.
Om een goede civiel-militaire samenwerking op decentraal niveau mogelijk te
maken hebben wij afgesproken:• de adviescapaciteit van de RMC’s dusdanig uit te breiden
dat de 25 veiligheidsregio’s ieder over een eigen militair adviseur
kunnen beschikken;• deze militair adviseurs ieder te laten bijstaan door twee actief
dienende reservisten met kennis van de Defensieorganisatie en met lokale bekendheid;• de vernieuwde rol van de RMC’s te verwerken in de regelgeving
ten aanzien van de veiligheidsregio’s;• de (behoefte aan) inzet van defensiecapaciteiten te verwerken in
alle decentrale crisisbeheersingsplannen.Versnelde aanvraagproceduresDe aanvraagprocedures voor militaire steun en bijstand staan beschreven
in wet- en regelgeving en maken onderdeel uit van het CMBA-convenant. De gezamenlijke
analyses toonden een behoefte aan versnelling van deze procedures. In dit
kader is overeengekomen parallel aan de formele aanvraagprocedure een voorwaarschuwingstraject
te creëren, waarin de behoefte aan ondersteuning wordt afgestemd tussen
het LOCC en het DOC. Bij acute behoeften kan worden besloten, vooruitlopend
op de formele besluitvorming, al te beginnen met de gereedstelling en eventueel
zelfs de verplaatsing de benodigde militaire steun. De RMC’s vervullen
hierin een faciliterende rol. Zij kunnen vroegtijdig adviseren over de bijstandsaanvraag
en de operationele afhandeling daarvan begeleiden.4.3 Informatievoorziening onder crisisomstandighedenEen kritische succesfactor bij crisismanagement betreft de beschikbaarheid
van een actueel en betrouwbaar beeld van de situatie. Onder crisisomstandigheden
wordt het gezag al snel overspoeld met een veelheid aan, al dan niet relevante
en veelal tegenstrijdige, informatie. Daardoor ontstaan bij de diverse spelers
verschillende percepties over de feitelijke situatie, over de te nemen maatregelen
en over de effecten van de uitvoering daarvan. Het toenemende multidisciplinaire
karakter van crisisbeheersing vergroot de noodzaak van een professionele en
integrale invulling van de verzameling, analyse en verwerking van informatie
tot één actueel en gedeeld beeld van de situatie. Het rapport
van de Adviescommissie Coördinatie ICT Rampenbestrijding (ACIR) en het
kabinetsstandpunt daarover, onderstrepen de noodzaak van verbeteringen in
de integrale informatievoorziening1.Ontwikkelingen DefensieNieuwe technologische ontwikkelingen maken een netwerkbenadering mogelijk
voor de aansturing van sensoren en de ontsluiting van informatie. Onafhankelijke
communicatiemiddelen garanderen daarbij een continue uitwisseling van informatie
in de vorm van beeld, gegevens en spraak. Verder beschikt Defensie over geografische
informatiesystemen om de informatie te visualiseren en alle betrokken partijen
een «online» en identiek beeld te geven van de werkelijke situatie.
Met landen als de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk behoort de Nederlandse krijgsmacht tot de koplopers op het gebied van netcentrische ICT-ondersteuning.Netcentrische ICT-ondersteuningOm de verwerking van informatie te ondersteunen en een actueel omgevingsbeeld
te kunnen presenteren is een goede ICT-ondersteuning onontbeerlijk. In de
vorm van een proeftuin is de afgelopen maanden een netwerkachtige benadering
van de informatievoorziening getest. Bestaande civiele en militaire ICT-toepassingen
werden gecombineerd, gebruik makend van de technologische kennis van «netcentric operations» waarover Defensie beschikt.
De zogenaamde «netwerkcentrische informatievoorziening» richt
zich op de verticale en horizontale ontsluiting van informatie uit crisiscentra
en functionele diensten. De netcentrische benadering maakt het mogelijk informatie
uit functionele systemen van verschillende diensten uit te wisselen. Zo kan
in de nabije toekomst op uitvoerend niveau een militair die een object bewaakt, «online»
worden verbonden met de sensoren van een onbemand vliegtuigje dat boven datzelfde
object vliegt. De netcentrische benadering maakt het tevens mogelijk het omgevingsbeeld
dat uit de informatie van de diverse sensoren ontstaat, actueel te houden
en met elkaar te delen. Het gezag en de betrokken autoriteiten en diensten
beschikken op die manier over een gelijk beeld van de situatie, waardoor een
integrale onderlinge afstemming van de inspanningen mogelijk is.De proeftuin is uitgevoerd bij het LOCC in Driebergen. Aan de proeftuin
is verder deelgenomen door de ministeries van BZK en Defensie, drie veiligheidsregio’s,
het NCC en het DOC. TNO en de Defensie Telematica Organisatie verzorgden de
ondersteuning. De resultaten van de proeftuin tonen aan dat het netcentrische
concept ook bij civiele crisisbeheersing een toegevoegde waarde heeft en dat
verbeteringen van de informatievoorziening door integratie van bestaande ICT
toepassingen op relatief korte termijn mogelijk zijn. Vanwege de diverse reeds
bestaande civiele systemen vraagt de integratie daarvan om een nadere technische
beschouwing. Ook de bestuurlijk-organisatorische inbedding vraagt nog de nodige
aandacht. Wij hebben besloten tot de uitvoering van een proefproject in 2006/7
dat, in nauwe afstemming met de behoeftestellers uit het veld, moet resulteren
in een werkende configuratie van systemen. Deze configuratie willen wij medio
2007 op alle niveaus operationeel testen in de volgende grootschalige interdepartementale
crisisbeheersingsoefening (Voyager 2007).5. OVERIGE VORMEN VAN SAMENWERKINGEen effectieve civiel-militaire samenwerking bij de bestrijding van rampen
en crises, stelt eisen aan de voorbereiding daarop. Deze voorbereiding gaat
verder dan het opstellen van rampenplannen en richt zich ook op aspecten als
gemeenschappelijke oefeningen, gezamenlijke opleidingen en samenwerking op
het vlak van wetenschappelijk onderzoek. Gezamenlijke opleidingenMet de instituten Nederlandse Defensie Academie, NIBRA en Politieacademie
zijn de wenselijkheid en de mogelijkheden onderzocht voor de inbedding van
de civiel-militaire samenwerking in, al dan niet gezamenlijke, opleidingen.
Op grond van dit onderzoek hebben wij besloten• de samenwerking structureel te borgen in een gezamenlijk netwerk
op institutioneel niveau• een samenwerkingsovereenkomst uit te werken tussen de drie instituten met afspraken over de structurele uitwisseling van kennis, de
gezamenlijke organisatie van (onderwijs)activiteiten en de onderlinge afstemming
van nieuwe opleidingen op het gebied van nationale veiligheid• een gezamenlijke basismodule Opleiding Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
te ontwikkelen• de civiel-militaire samenwerking op te nemen in de curricula van
de instituten en te introduceren als thema bij gezamenlijk te organiseren
activiteiten.Gemeenschappelijke oefeningenDe ervaringen bij onder meer de oefening Bonfire onderstrepen de noodzaak
van een versterking van een gemeenschappelijk oefenbeleid tussen Defensie
en BZK. Het oefenen op nationaal niveau is onder meer geborgd door structurele
deelname van Defensie aan nationale crisisbeheersingsoefeningen. Op decentraal
niveau streven wij naar een grotere participatie van Defensie in multidisciplinaire
oefeningen. Wij hebben afgesproken:• deze aspecten structureel onderdeel te laten uitmaken van de uitwerking
van het Oefenplan Crisisbeheersing en de ontwikkeling van de Beleidsvisie
multidisciplinair en bestuurlijk oefenen;• Defensie te betrekken bij de uitbreiding van het Steunpunt Effectief
Oefenen en bij de totstandkoming van een landelijk multidisciplinair oefencentrum;• dat Defensie participeert in de ontwikkeling van een Shared Service
Crisisbeheersingsorganisatie bij BZK.Gezamenlijke kennisbasisHet toenemende multidisciplinaire karakter van nationale crisisbeheersing
vraagt eveneens om een meer integrale benadering van de kennisontwikkeling
op dit vlak. In dit kader is onderzocht welke behoeften en inspanningen op
het gebied van wetenschappelijk onderzoek verder geïntegreerd en gebundeld
kunnen worden. Wij concluderen dat samenwerking op dit vlak wenselijk is en
zich zou moeten richten op gemeenschappelijke thema’s als detectie van
objecten en personen, detectie van sporen en van CBRN-middelen, informatieanalyse,
informatiesystemen en communicatiemiddelen, informatiebeveiliging, persoonlijke
bescherming en ten slotte kleding en uitrusting.In overeenstemming met het kabinetsstandpunt over het advies van de Commissie
Wijffels en de recente voortgangsrapportage hierover aan de Kamer zal BZK
de kennisarena «Maatschappelijke Veiligheid» inrichten. Defensie
heeft conform het advies van Wijffels de kennisarena «Defensie»
ingericht. De gemeenschappelijke kennisbasis wordt gevormd door de kennisbehoefte
die in beide kennisarena‘s tot gezamenlijke onderzoeksprogrammering
kan leiden. Daarbij zal BZK een, met Defensie vergelijkbare, «Research &
Development» organisatie opzetten. Wederzijdse detachering moet een
betere kennisuitwisseling mogelijk maken waardoor BZK versneld kan voldoen
aan de eisen gesteld door de Commissie Wijffels.6. FINANCIËNFinanciële consequentiesDe in deze brief beschreven afspraken geven concreet inhoud aan de rol
van Defensie als structurele veiligheidspartner en aan de verhoogde ambitie
van het kabinet ten aanzien van de derde hoofdtaak van Defensie. Het
kabinet heeft kritisch bezien hoe deze rol gestalte kan krijgen met maximale
gebruikmaking van de bestaande middelen en binnen de bestaande financiële
kaders van BZK en Defensie. Het bleek mogelijk het overgrote deel van de maatregelen
binnen die kaders te accommoderen. De inzet van de krijgsmacht in het buitenland
geschiedt immers op rotatiebasis waardoor een groot deel van het militaire
potentieel in Nederland aanwezig is en zich voorbereidt op een volgende missie.Bij enkele unieke capaciteiten bleek het niet mogelijk om vanuit de reeds
beschikbare middelen in de civiele behoefte te kunnen voorzien. Uitbreidingen
bleken wenselijk met een financieel volume oplopend tot uiteindelijk 55,1
miljoen euro aan structurele kosten en 255,3 miljoen euro aan eenmalige investeringen.Toetsing door Commissie Van MaanenHet kabinet heeft de noodzaak en wenselijkheid van deze intensiveringen
laten toetsen door een onafhankelijke commissie onder leiding van drs. G.H.O.
van Maanen, Secretaris-Generaal van Verkeer & Waterstaat. De commissie
concludeerde dat voor sommige maatregelen de kosten thans niet opwegen tegen
een momenteel nog onduidelijke bijdrage aan het verminderen van de problematiek.
De commissie adviseerde voor enkele maatregelen nut en noodzaak nader te onderzoeken
en zeker niet definitief uit beeld te laten verdwijnen. Dit betroffen onder
andere maatregelen als de gegarandeerde beschikbaarheid van helikoptersteun
bij rampenbestrijding, detectiemiddelen voor objectbewaking, de radardekking
voor de lagere delen van het luchtruim en een verdere verkorting van reactietijden.Financiering ICMSMede op grond van de advisering door de Commissie Van Maanen stelt het
kabinet additionele middelen aan Defensie ter beschikking om de afspraken
te kunnen effectueren. Deze bestaan uit € 34,3 miljoen aan structurele
kosten en € 115,2 miljoen aan incidentele investeringen.De structurele kosten betreffen blijvende exploitatielasten verbonden
aan de uitbreiding van enkele schaarse capaciteiten en aan de vereiste continue
beschikbaarheid van personeel en middelen. Het gaat om de volgende bedragen:20062007200820092010201120122013
e.v.11,014,216,420,625,532,533,934,3De intensiveringen vergen eenmalige investeringen in onder meer middelen
voor NBC-ontsmetting en explosievenopruiming. Het gaat om de volgende bedragen1:20062007200820092010201120122013totaal14,917,017,222,327,812,53,50115,2Bovenstaande prioriteitstelling impliceert een keuze om enkele, aanvankelijk
door BZK en Defensie eveneens wenselijk geachte maatregelen, overeenkomstig
de advisering door de Commissie Van Maanen, vooralsnog niet te financieren.
Het kabinet acht de huidige vangnetbenadering op deze gebieden vooralsnog
toereikend in afwachting van nader onderzoek naar nut en noodzaak. Een deel
van dat onderzoek hebben wij reeds gestart. Zo is de Commissie Van Maanen
gevraagd om een nadere advisering over de optimale invulling
van de gewenste helikopterondersteuning voor rampenbestrijding en crisisbeheersing,
voor inzet van de bijzondere bijstandseenheden en voor de uitvoering van politietaken.
Daarbij wordt ook de mogelijkheid en wenselijkheid bezien, de diversiteit
aan typen overheids-helikopters te beperken en te komen totéén
organisatie voor de aanschaf en het beheer van de genoemde overheidshelikopters.7. TOT SLOTWij beschouwen de overeengekomen maatregelen als een grote stap voorwaarts.
Zij geven zeer concreet invulling aan de wijze waarop Defensie zich op het
terrein van de nationale veiligheid ontwikkelt tot structurele partner. Ook
tonen de maatregelen hoe de overheid haar slagkracht kan vergroten door middelen
en diensten horizontaal te ontsluiten en daar bindende afspraken over te maken.
De aanslagen in Londen, de natuurrampen in New Orleans en Pakistan en de onlusten
in Parijs tonen de toenemende diversiteit en verwevenheid van externe en interne
dreigingen. Deze ontwikkeling vraagt om een geïntegreerde aanpak, om
rijksbrede antwoorden en een optimale rijksbrede benutting van zowel civiele
als militaire capaciteiten. Met deze brief presenteren wij afspraken om dit
te bewerkstelligen. Defensie heeft een grote professionaliseringsslag doorgemaakt
en beschikt over middelen, en recente operationele kennis en ervaring, die
van grote waarde kunnen zijn mochten de genoemde incidenten zich in Nederland
voordoen. Door hier bindende horizontale afspraken over te maken, kunnen civiele
autoriteiten binnen korte reactietijden een beroep doen op militaire ondersteuning,
zonder langdurig coördinerend vooroverleg.Voor de komende periode ligt de uitdaging in de operationalisering van
de maatregelen. Onze planning is ambitieus. Nog in 2006 willen wij de gemaakte
afspraken in detail uitwerken in een bijgesteld CMBA-convenant, zodat het
merendeel van de maatregelen per 1 januari 2007 van kracht kan zijn.
Voor enkele maatregelen is dat niet mogelijk vanwege de daaraan verbonden
organisatorische consequenties. Uiterlijk in 2012 moeten ook de laatste maatregelen
zijn geëffectueerd.Een «technisch» voltooien van een implementatie traject van
maatregelen is echter niet voldoende. Bij rampen en crises zijn het mensen
die blindelings moeten kunnen werken met deze maatregelen. Niet alleen in
hun eigen organisatie, maar juist samen met andere betrokken organisaties.
Het zijn vooral de aspecten van samenwerking waaraan nu met voortvarendheid
gewerkt moet worden om het civiel militaire partnerschap in de toekomst blijvend
tot een succes te maken. Hierbij zullen op centraal niveau voortdurend beleidsimpulsen
nodig zijn om de samenwerking blijvend te laten voldoen aan de eisen van de
tijd. Onze speciale aandacht gaat daarom uit naar de borging van de samenwerkingsafspraken.
In verband daarmee zal de minister van BZK, als coördinerend minister
voor crisisbeheersing, op korte termijn een herkenbaar en aanspreekbaar organisatie
element vormen dat met deze taak wordt belast.Bijzondere aandacht gaat voorts uit naar de relatie tussen het centrale
en het decentrale niveau en naar de betrokkenheid van de partijen die op het
decentrale niveau betrokken zijn bij rampenbestrijding en crisisbeheersing.
In de communicatie met deze partijen, zullen wij de komende periode extra
aandacht besteden om onze voornemens en de maatregelen die daaruit voortvloeien
een bredere bekendheid te geven. Met betrekking tot de aanpak op decentraal
niveau beogen wij drempels te verlagen en wederzijdse contacten tussen militaire
en civiele instanties te bevorderen door de structurele betrokkenheid van
de RMC’s in de veiligheidsregio’s.Vooruitkijkend is het pakket van maatregelen en activiteiten dat wij in
deze brief uiteengezet hebben een belangrijke stap in een traject dat via
gezamenlijke planvorming, opleiding en oefening naar onze vaste overtuiging
zal leiden tot een structureel betere aanpak van rampen en crises in Nederland.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesDe Minister van Defensie,H. G. J. KampXNoot1TK 2004–2005, 29 800 X, nr. 84.XNoot1TK 2004–2005, 26 956, nr. 37.XNoot1De bedragen zijn niet geïndexeerd en de investeringen zijn exclusief
de gebruikelijke risico-opslag van 10%. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-X-106.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl