Goedkeuring Besluit van 31-10-1994 betr. het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-24127, nr. 205a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

02-05-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24127 nr. 205a

26-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. VK-compensatie en mogelijke herziening vigerend stelsel3. Informatievoorziening in 1992 en verantwoording regering4. Amendement-Hoogervorst5. Het systeem van de Eigen Middelen en de toepassing6. Neologisme «triloog»Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24127Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 127Goedkeuring van het op 31 oktober 1994 te Luxemburg tot stand gekomen
Besluit betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen
(Trb. 1994, 278)nr. 205aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 26 april 1996 1. AlgemeenDe waarde van het Europese eenwordingsproces, zowel in politieke als in
economische zin, staat buiten kijf. Het debat over de lusten en lasten van
de Europese Gemeenschap mag dan ook niet verengd worden tot een optelsom van
uitgaven aan en ontvangsten uit de Gemeenschapsbegroting. Dit neemt niet weg
dat de budgettaire ontwikkelingen op Gemeenschapsniveau met een voortdurend
kritisch oog gevolgd moeten worden, zeker gezien de omvang die de Gemeenschapsbegroting
in absolute zin heeft gekregen en het beslag dat de bijdragen van de lid-staten
leggen op de nationale begrotingsmiddelen, als ook de groei van beide. Een
gezonde financiële huishouding en een evenwichtige lastenverdeling van
de financiële lasten en baten over de lid-staten zijn van groot belang
voor het economische en politieke draagvlak van Europa.Tijdens het debat in de Tweede Kamer hebben de verschillende fracties
de nodige bezorgdheid doen blijken, mede in het licht van het feit dat Nederland
in relatieve zin tot de grootste netto-betalers aan de EG-begroting is gaan
behoren. De regering deelt deze zorg en zal, wat betreft de Gemeenschapsfinanciën,
naar een meer evenwichtige lastenverdeling over de lid-staten streven. De
regering heeft dan ook aangegeven de moties Van der Ploeg c.s. (Kamerstukken
II 1995/96, 24 127, nrs. 8 en 9) te willen uitvoeren danwel deze te ondersteunen.Reeds bij eerdere gelegenheden heeft de regering aangegeven zich wat betreft
de mogelijkheden op korte termijn te zullen inzetten voor een strikte begrotingsdiscipline
en een duidelijke intensivering van de bestrijding van de fraude met Gemeenschapsmiddelen.Op langere termijn, en mede in het licht van de toekomstige toetreding
van de landen van Midden- en Oost-Europa, acht de regering hervorming van
het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, van de structuurfondsen en van de financieringssystematiek
voorafgaand aan een verdere uitbreiding van de EU onvermijdelijk. Mede op
aandringen van Nederland heeft de Europese Raad van Madrid verzocht zo spoedig
mogelijk een grondige analyse te ondernemen van het systeem van financiering
van de Unie, teneinde onmiddellijk na afsluiting van de Intergouvernementele
Conferentie een mededeling voor te leggen over het toekomstig financiële
kader van de Unie, vanaf 31 december 1999, en daarbij rekening te houden met
het vooruitzicht van de uitbreiding. Dit biedt een goede basis voor onderhandelingen
over de noodzakelijke hervormingen van het beleid en de financiering van de
Unie in de periode na 1999. Deze onderhandelingen zouden, na afloop van de
IGC, aan het eind van het Nederlands voorzitterschap in de eerste helft van
1997 kunnen aanvangen.De leden van de CDA-fractie vroegen de regering welke overwegingen in
concreto ertoe zouden moeten leiden dat aan het thans voorliggende Besluit
betreffende het stelsel van Eigen Middelen van de Europese Gemeenschappen
op grond van een aantal gesignaleerde nadelen goedkeuring niet zou dienen
te worden onthouden. De voordelen verbonden aan de goedkeuring zijn, naar
het oordeel van de leden van de CDA-fractie, tijdens de behandeling van het
besluit in de Tweede Kamer niet of nauwelijks expliciet duidelijk geworden.Vooraleerst dient te worden opgemerkt dat de regering niet wenst te treden
in de overwegingen die de Tweede Kamer ertoe hebben gebracht om in december
jl. het voorstel tot goedkeuring van het onderhavige besluit. Dit is uiteraard
aan de Tweede Kamer zelve.Wel wil de regering gaarne haar eigen opvattingen terzake uiteenzetten.
In de eerste plaats is zij van mening dat het belang van het feit dat de Europese
Unie op grond van het besluit kan beschikken over een solide, meerjarig financieel
kader niet gemakkelijk kan worden overschat. Alleen op basis van een dergelijke
zekerheid biedend financieel raamwerk kan de Unie de haar opgedragen taken
uitvoeren en uitdagingen tegemoet treden. Een vergelijking met de situatie
waarin de Unie nog niet over een dergelijk kader beschikte – zoals tot
1988 toen de Europese Raad van Brussel besluiten nam over het zogenaamde pakket
Delors I – spreekt wat dat betreft boekdelen: deze periode kenmerkte
zich immers door voortdurende crises en uit de hand lopende landbouwuitgaven.
De huidige meerjarige afspraken op financieel terrein hebben aan deze voor
Europa uiterst onwenselijke situatie een einde gemaakt.Een tweede element is gelegen in de mate waarin de Nederlandse inzet bij
de onderhandelingen over het Delors II-pakket gehonoreerd kon worden. Het
moet gezegd: de Nederlandse inzet kon niet volledig gehonoreerd worden; op
een aantal punten heeft ook Nederland water bij de wijn moeten doen. Positieve
punten zijn er echter zeker: het meerjarige kader is uiteindelijk bepaald
op zeven jaar in plaats van de oorspronkelijk voorziene vijf jaar, het uiteindelijk
overeengekomen maximum niveau van de Eigen Middelen ligt duidelijk lager dan
oorspronkelijk voorgesteld, de structuur van de Eigen Middelen is aangepast
richting het draagkrachtbeginsel, zulks conform de Nederlandse wens, en de
begrotingsdiscipline is versterkt.Daarnaast zij nog eens gememoreerd dat de onderhandelingen over het Eigen
Middelenbesluit niet in isolatie plaatsvonden. Tussen de inwerkingtreding
van het Verdrag van Maastricht, de toetreding van een aantal EVA-landen en
de onderhandelingen over het pakket Delors-II bestond een politieke driehoeksrelatie.
Door de Europese Raad van Lissabon werd de start van de toetredingsonderhandelingen
zelfs afhankelijk gemaakt van het welslagen van de twee andere dossiers. Dat
maakte de afronding van die onderhandelingen over Delors-II voor alle lid-staten
tot een politieke prioriteit. Anders gesteld, de afronding daarvan in Edinburgh
heeft derhalve ook een belangrijke bijdrage geleverd aan met name de toetreding van de Noordse landen en Oostenrijk, en die ook mogelijk
gemaakt. Die factor, die destijds van belang was, zou ook nu bij een beoordeling
van het Besluit meegewogen moeten worden.Vanzelfsprekend neemt dit niet weg dat bij het nu voorliggende besluit
de nodige kritische kanttekeningen geplaatst kunnen worden. De regering neemt
deze zeer ter harte en heeft in dat kader ook al aangegeven voor wat betreft
de Gemeenschapsfinanciën naar een meer evenwichtige lastenverdeling te
zullen streven. Zij wenst echter evenzeer het vertrouwen uit te spreken dat
de Kamer haar in de beoordeling van het eindresultaat zal volgen en het voorstel
tot goedkeuring het besluit zal aanvaarden. Een spoedige inwerkingtreding
ervan acht de regering zeer wenselijk. 2. VK-compensatie en mogelijke herziening vigerend stelselDe leden van de fractie van de VVD waren van mening dat Nederland netto-betaler
kan blijven, gezien het relatieve voordeel van ons land en de grote voordelen
die onze open en op export gerichte economie ontleent aan de vrije Europese
markt van goederen en diensten. De Nederlandse netto-positie zal echter niet
onbeperkt mogen oplopen daar Nederland zich wat zijn welvaart betreft in de
middengroep van lid-staten bevindt.Vanzelfsprekend is het gerechtvaardigd dat Nederland, behorend tot de
rijkere EU-lidstaten, netto-betaler is. Niet gerechtvaardigd is het echter
dat Nederland, als een van de minst rijke van de rijkere lid-staten, vanaf
1995 waarschijnlijk relatief de grootste nettobetaler aan de EG-begroting
zal zijn. De regering streeft er daarom naar dat, door initiatieven op korte
en langere termijn, een meer evenwichtige verdeling van baten en lasten in
de EU tot stand wordt gebracht. Voorkomen moet worden dat de huidige situatie
verder verslechterd. Alle lid-staten, ook Nederland, zullen economische voordelen
ontlenen aan de totstandkoming van een vrije markt van goederen en diensten.
Het is echter onwaarschijnlijk dat Nederland daar meer van zou profiteren
dan andere lid-staten.Het relatieve profijt van Nederland van de interne markt kan dus geen
rechtvaardiging vormen voor een negatieve netto-positie. Een beter financieel
evenwicht is daarom gewenst.De leden van de VVD-fractie stelden de vraag of de Nederlandse regering
reeds nu een signaal kan afgeven over de ernst van het vraagstuk van de VK-compensatie
dat het draagvlak voor de Europese integratie in de Nederlandse maatschappij
dreigt aan te tasten. Is het denkbaar dat bij ratificatie een verklaring wordt
afgegeven die de verhoging van het Eigen Middelen-plafond slechts tijdelijke
werking geeft tot 1999, respectievelijk dat Nederland de ratificatie pas deponeert
op het moment dat evident wordt dat het thans vigerende plafond van 1,20%
niet langer voldoende is om de noodzakelijke uitgaven te doen?De regering is van mening dat uitzonderingsposities voor één
of enkele lid-staten te allen tijde moeten worden voorkomen. Voorts is het
niet acceptabel dat Nederland, naar verwachting vanaf 1995 relatief de grootste
netto-betaler aan de EG-begroting, meebetaalt aan de kortingen op de afdrachten
van andere netto-betalers die minder netto bijdragen dan Nederland zelf, terwijl
Nederland zelf geen korting krijgt. Dientengevolge is continuering van de
VK-compensatie tijdens een volgende periode van de Financiële Perspectieven
onaanvaardbaar. Mede daarom is, als een mogelijkheid, een generiek systeem
van netto-begrenzers geïndiceerd, waarbij voor alle lid-staten een gelijke
oplossing wordt geboden voor grote netto-betalersposities. Deze mening is
ook neergelegd in eerdere nota's en brieven aan de Tweede Kamer
(Kamerstukken II 1994/95, 24 099, nr. 1 en Kamerstukken II 1995/96 24 127,
nr. 5).Het Eigen Middelen-besluit, en daarmee de in dit besluit geregelde compensatie
ten behoeve van het Verenigd Koninkrijk, wordt aangegaan voor onbepaalde tijd.
Een verklaring van één Lidstaat bij aanneming van het besluit
heeft geen juridische betekenis.In dit stadium is de keuze aanneming of niet aanneming gevolgd door heronderhandeling.Uitstel van het deponeren van de kennisgeving van de ratificatie van het
Eigen Middelen-besluit is eveneens geen optie meer, daar na de technische
aanpassing in 1996 van de Financiële Perspectieven voor de ontwikkeling
van het BNP en de inflatie, duidelijk zal zijn dat de Financiële Perspectieven
reeds in 1997 de 1,20% van het EU-BNP overschrijden. De EG-begroting voor
het jaar 1997 zal dus naar alle waarschijnlijkheid op het nieuwe Eigen Middelen-besluit
gebaseerd moeten worden.Dit betekent echter niet dat er geen mogelijkheden zijn te bevorderen
dat na 1999 een nieuw Eigen Middelen-besluit met een gewijzigde compensatieregeling
tot stand komt.Het Interinstitutioneel Akkoord over de begrotingsdiscipline en de verbetering
van de begrotingsprocedure (hierna IIA), waar de Financiële Perspectieven
deel van uitmaken, loopt namelijk wél af in 1999 (al is ook voorzien
in een verlengingsregeling bij afwezigheid van een nieuw akkoord). Bij de
onderhandelingen over een nieuw IIA en nieuwe Financiële Perspectieven
voor de periode na 1999 zou Nederland kunnen inbrengen dat eveneens het Eigen
Middelen-besluit wordt aangepast.De regering meent «dat uitzonderingsposities voor één
of enkele lid-staten te allen tijde voorkomen dienen te worden». De
leden van de CDA-fractie vernamen gaarne welke concrete stappen de regering
in dit verband zal nemen en wanneer, en welke concrete effecten zij daarbij
verwacht.De regering is van mening dat een meer evenwichtige verdeling van de financiële
baten en lasten van het EU-lidmaatschap in principe tot stand zou moeten worden
gebracht door een fundamentele hervorming van het beleid, en dan met name
het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het structuurfondsenbeleid. Mochten
dergelijke beleidshervormingen echter onvoldoende tot stand komen of onvoldoende
soelaas bieden voor de netto-positieproblematiek, dan zou een generiek systeem
van netto-begrenzers uitkomst kunnen bieden. Onmiddellijk na afloop van de
IGC, naar verwachting halverwege 1997, zullen op basis van analyses van de
Commissie van het huidig beleid en de huidige financieringssystematiek van
de EU en de te verwachten effecten van de uitbreiding met de landen van Midden-
en Oost-Europa, onderhandelingen starten over het financiële kader na
31 december 1999. Tot die tijd zal de regering, teneinde de IGC niet met deze
financiële problematiek te belasten, zich beperken tot informele consultaties.
Conform de motie Van der Ploeg c.s. (Kamerstukken II 1995/96, 24 127,
nr. 11) zal de regering er naar streven dat de VK-compensatie na 1999 wordt
beëindigd en dat een voor alle landen gelijk zijnde financiële regeling
tot stand wordt gebracht. Nieuwe Financiële Perspectieven en een nieuw
Eigen Middelen-besluit zullen slechts onder die voorwaarde acceptabel zijn
voor de regering. 3. Informatievoorziening in 1992 en verantwoording regeringDe leden van de fractie van de PvdA stelden met de regering van gedachten
te willen wisselen over de vraag of het parlement voldoende gelegenheid heeft
gehad op beslissingen met zulke grote financiële consequenties voor Nederland.
Zij vroegen in dat verband een overzicht van de documenten die
terzake destijds door de regering aan de Kamer zijn overgelegd, en verzochten
de regering nader uit te leggen op welke wijze de Tweede Kamer op basis van
een aantal met name door de leden van de PvdA genoemde stukken tot een oordeel
had kunnen komen. Tenslotte vroegen zij of door de regering in haar schriftelijke
bijdragen en mondelinge interventies in het kader van de plenaire behandeling
van het besluit in de Tweede Kamer verstrekte informatie niet reeds voor of
na Edinburgh kon worden verschaft.Een overzicht van brieven van de regering gezonden aan de Tweede Kamer
waarin inzage wordt gegeven van de stand van zaken van de besprekingen met
betrekking tot het Delors II-pakket wordt gegeven in bijlage dezes. Daarbij
wordt tevens verstrekt een overzicht van de gedachtenwisselingen die hebben
plaatsgevonden tussen de regering en de Tweede Kamer over dit onderwerp.De regering hecht eraan te benadrukken dat zij terzake de besprekingen
over het Delors II-pakket1 immer het uitgangspunt
heeft gehanteerd haar inzichten volledig te delen met het parlement en naar
eigen overtuiging ook bij voortduring dienovereenkomstig heeft gehandeld.
In dit verband moge zij in de eerste plaats verwijzen naar de brief van de
Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van 18 mei 1992 betreffende de voorstellen
van de Europese Commissie tot hervorming van de EG-uitgaven, het zogenaamde
Delors-II pakket (Kamerstukken II 1991/1992, 22 677, nr. 1). In deze
brief, die vergezeld ging van de betreffende Commissiedocumenten, wordt een
uitgebreide toelichting gegeven op de Commissie-voorstellen en wordt een analyse
van de destijds bestaande knelpunten gegeven. Deze brief is voorwerp van uitvoerig
overleg geweest in het Algemeen Overleg van 11 juni 1992 tussen de vaste commissies
voor EG-Zaken en voor Financiën met de Minister van Financiën, de
Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en de Staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken (Kamerstukken II 1992/1993, 22 677, nr. 2).De andere in bijlage dezes opgenomen brieven, en uiteraard de gedachtenwisselingen
met de Tweede Kamer die naar aanleiding daarvan plaatsvonden, hebben ertoe
gediend de Kamer op de hoogte te stellen van de stand van de besprekingen
over het Delors II-pakket. Dat de omvang van de informatieverstrekking per
keer verschillend is geweest, kan mede verklaard worden uit de wisselende
intensiteit waarmee het onderwerp in Raadskader telkens behandeld is geworden.
Voor wat betreft de verslaglegging over het uiteindelijk tot stand gekomen
Delors II-pakket dient in het bijzonder nog vermeld te worden de brief van
de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van 15 april 1993 (Kamerstukken
II 1992/93, 22 677, nr. 3). Daarin wordt specifiek ingegaan op de financiële
consequenties van de afspraken van Edinburgh voor Nederland.Uit dit alles moge blijken dat de regering zich ook daadwerkelijk heeft
willen inspannen om haar inzichten met betrekking tot het Delors II-pakket
volledig met de Kamer te delen en daarover van gedachten te wisselen. Dat
voorafgaande aan de definitieve besluitvorming geen volledige zekerheid verkregen
kon worden over het uiteindelijk te bereiken resultaat, is een gegeven: het
voeren van onderhandelingen brengt dit nu eenmaal met zich mee. Wel wil de
regering de constatering van de leden van de PvdA-fractie dat de gevolgen
van de afspraken van Edinburgh eerst geruime tijd later bekend zijn geworden
enigszins nuanceren. Over de hoogte van het Eigen Middelen-plafond, zoals
deze te Edinburgh werd vastgelegd voor de opeenvolgende jaren 1993–1999,
bestond immers in belangrijke mate duidelijkheid: deze zou trapsgewijs oplopen
tot 1,27 % EU-BNP in 1999. Daarbij blijft uiteraard de nominale omvang van
het plafond, en dus de totale omvang van de gezamenlijke afdrachten van de lid-staten, afhankelijk van de daadwerkelijke ontwikkeling van het
EU-BNP. Derhalve kan geconcludeerd worden dat over de afdrachtenkant –
binnen enige marges – een redelijke mate van zekerheid bestond over
de omvang daarvan. Dit betekent dat op dit punt wel inzicht heeft bestaan
over de aard en omvang van de financiële verplichtingen die voor Nederland
voortvloeien uit de besluiten van Edinburgh. De regering acht het derhalve
heel wel mogelijk en verantwoord om tot meerjarige kaders voor de Europese
financiën te (blijven) komen.Blijft de constatering dat destijds over de gevolgen voor de Nederlandse
netto-positie veel minder duidelijkheid bestond. De regering heeft de nota
naar aanleiding van het verslag aan de Tweede Kamer reeds aangegeven dat ten
tijde van Edinburgh wel de realisatie over 1991 bekend was (ca. 1 miljard
gulden negatief) en dat eveneens voorzien kon worden dat deze zich verder
in negatieve zin zou ontwikkelen. De mate waarin dit echter zou geschieden
was met veel onzekerheden omgeven. Eerst in 1993, toen zowel meer duidelijkheid
ontstond over de uitwerking van de MacSharry hervormingen en nadat de structuurfonds
onderhandelingen in 1993 waren afgerond, kon de netto-positie ontwikkeling
met toenemende zekerheid worden voorspeld. De regering heeft de Kamer dan
ook daarover ingelicht met de brief van de Minister van Financiën van
13 februari 1995 (Kamerstukken II 1994/1995, 24 099, nr. 1).Betreffende de vraag van de leden van de PvdA-fractie inzake de mate waarin
de regering over haar inzet ten aanzien van het Interinstitutioneel Akkoord
inzake de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure
het gevoelen van de Tweede Kamer heeft ingewonnen, verwijst de regering eveneens
naar voornoemde bijlage, waarin ook over de stand van de besprekingen over
dit onderwerp in Raadskader verslag wordt gedaan. 4. Amendement-HoogervorstDe leden van de PvdA-fractie verzochten om nadere uitleg bij het regeringsstandpunt
inzake het amendement-Hoogervorst (Kamerstukken II 1995/96, 24 127, nr.
6) ingediend bij de behandeling van het onderwerpelijke wetsvoorstel in de
Tweede Kamer op 19 december 1995. Daarbij vroegen zij om een nadere onderbouwing
van de overwegingen van de regering om het amendement af te wijzen. De leden
van de PvdA-fractie betoogden daarbij dat de vraag welk mandaat een minister
heeft bij zijn handelen binnen de Raad afhankelijk is van nationale constitutionele
regels en met de communautaire rechtsorde niet zozeer van doen heeft, dat
(met het amendement) precedentswerking juist beoogd wordt omdat het uiteindelijk
gaat om het begrotingsrecht van de Staten-Generaal en dat – in zijn
algemeenheid – veel wetten de beleidsvrijheid van de overheid begrenzen
bij de uitoefening van haar bevoegdheden, hetgeen de kern van de rechtsstaatgedachte
is.Het amendement-Hoogervorst stelde dat, indien op grond van artikel 4 dan
wel artikel 11 van het Interinstitutioneel Akkoord inzake de Begrotingsdiscipline
en de verbetering van de begrotingsprocedure voorgesteld zou worden de Financiële
Perspectieven te wijzigen, c.q. te herzien, de regering vooraf de instemming
van de Staten-Generaal zou dienen te hebben verworven alvorens zij met een
dergelijke verhoging akkoord zou gaan. De regering heeft zich tegen het amendement
verzet op grond van een aantal argumenten. Zij wil haar zienswijze hierover
nog eens nader uiteenzetten.Vooraleerst volgt hieronder een korte schets van de wijze waarop de democratische
controle, i.e. parlementaire betrokkenheid, bij de vaststelling
van financiën van de Unie is vormgegeven. Daarbij vervullen immers zowel
de nationale parlementen van de lid-staten alsook het Europees Parlement een
rol.De zeggenschap van het nationale parlement is in de eerste plaats gegrondvest
op artikel 201 van het EG-verdrag. Dit artikel bepaalt dat, nadat de Raad
op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement
de bepalingen van het stelsel van Eigen Middelen – i.e. het Eigen Middelen-besluit –
heeft vastgesteld, dit door de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden
grondwettelijke bepalingen zal worden aangenomen. Dit komt erop neer dat in
alle lid-staten, zo ook in Nederland, het besluit aan het nationale parlement
ter goedkeuring zal dienen te worden voorgelegd. Het begrotingsrecht van de
Staten-Generaal komt, voorzover het de inkomsten van de Unie betreft, op deze
wijze derhalve afdoende tot zijn recht.De betrokkenheid van het Europees Parlement komt het meest prominent tot
uiting bij de uitgavenkant van de EG-begroting. Allereerst worden door de
Raad en het Europees Parlement, op voorstel van de Commissie, de Financiële
Perspectieven vastgesteld en neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord
inzake de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure.
Deze Financiële Perspectieven vormen een meerjarig financieel kader binnen
het Eigen Middelen-plafond zoals vastgelegd in het Eigen Middelen-besluit.
Ook de procedure volgens welke de Financiële Perspectieven eventueel
kunnen worden herzien is in genoemd Interinstitutioneel Akkoord neergelegd.Daarnaast stelt de Begrotingsautoriteit – gevormd door het Europees
Parlement en de Raad – op basis van artikel 203 van het EG-verdrag jaarlijks,
wederom op voorstel van de Commissie, de begroting vast. Dit geschiedt uiteraard
steeds met inachtneming van de Financiële Perspectieven.Dat laatste betekent overigens geenszins dat de nationale parlementen,
en derhalve de Staten-Generaal, niet op enigerlei wijze betrokken zijn bij
deze besluitvorming. Immers, het gebruikelijke gemeen overleg tussen regering
en parlement over aangelegenheden met betrekking tot de Europese Unie ziet
noodzakelijkerwijze ook op zaken betreffende de EU-financiën, inclusief
de opstelling en uitvoering van de EG-begroting. De regering acht het van
het grootste belang om ook hierbij voortdurend het gevoelen van de Kamer te
vernemen en de door haar in te nemen standpunten in de Raad en – met
inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid van zowel regering als parlement –
met de Kamer af te stemmen.Uit het voorgaande moge blijken dat er ten aanzien van de EU-financiën
naar gestreefd is een stelsel tot stand te brengen waarin de democratische
controle vorm wordt gegeven door zowel een betrokkenheid van de nationale
parlementen alsook het Europees Parlement. Naar het oordeel van de regering
zou men kunnen spreken van een zeker evenwicht in de verdeling tussen beider
betrokkenheid. Het is ook met name om die reden dat de regering zich afhoudend
heeft betoond ten aanzien van het amendement-Hoogervorst.Zowel het gegeven dat bij een herziening van de Financiële Perspectieven
het Europees Parlement medezeggenschap heeft alsook de gebruikelijke afstemming
tussen regering en parlement over zaken betreffende de EU-financiën maakten
naar inzicht van de regering de aanvaarding van het amendement minder wenselijk
en ook onnodig. Hierbij kan overigens nog worden verwezen naar de motie Van
der Ploeg c.s. van 20 december 1995 (Kamerstukken II, 1995/1996, 24 127,
nr. 10) waarin de regering verzocht wordt geen medewerking te verlenen aan dergelijke wijzigingen in de vigerende Financiële Perspectieven,
een motie die door de Tweede Kamer is aanvaard en door de regering destijds
niet is ontraden. De regering acht het vanzelfsprekend dat, indien onverhoopt
een eventuele herziening zoals bedoeld toch onderwerp van discussie zou worden
in Unie-kader, de regering dit uiteraard vooraf met de Kamer zou wensen te
bespreken.Dit laat onverlet dat in meer algemene zin, zoals de leden van de PvdA-fractie
betoogden, de vraag welk mandaat de regering heeft bij haar handelen binnen
de Raad veeleer wordt bepaald door nationale constitutionele regels en veel
minder als direct uitvloeisel kan worden gezien van de communautaire rechtsorde.
De regering acht deze stelling op zichzelf juist. Formeel-juridisch zou ons
staatsrecht niet behoeven te beletten dat regering en parlement een constructie
overeenkomen, waarbij de regering gebonden is aan een voorafgaand instemmingsrecht
van het nationale parlement alvorens zij deelneemt aan de besluitvorming (in
de Raad van Ministers) in EG-kader. Niettemin meent de regering dat juist
in het kader van de EG een dergelijke strikte mandaatsverhouding minder verkieslijk
is. De besluitvorming in het kader van de EG, vaak op korte termijn, is naar
opvatting van ondergetekenden, niet gebaat bij een formele «last en
ruggespraak» verhouding tussen regering (de onderhandelingspartner met
andere lid-staten) en parlement. De regering meent dat zij voldoende ruimte
dient te hebben om met de nodige flexibiliteit deel te nemen aan die onderhandelingen.
De regering geeft er veeleer sterk de voorkeur aan dat afstemming tussen haar
en het parlement geschiedt door een bestendige dialoog, zoals thans te doen
gebruikelijk is. Deze verzekert een constructieve gedachtenwisseling over
EU-zaken en waarborgt in zijn algemeenheid dat de regering bij de uiteindelijke
standpuntbepaling in de Raad voldoende kennis heeft genomen van de opvattingen
in de Kamer en deze ook mee kan laten wegen. Daarbij is uiteraard een voortdurende
en adequate informatievoorziening aan de Kamer een uiterst belangrijk instrument.
De regering zal er derhalve ook naar blijven streven om die informatievoorziening
zo volledig en tijdig mogelijk te doen zijn, en is in het kader daarvan ook
doende om, in overleg met de Kamer, daaraan verder optimaal invulling te geven.Voorts verzochten de leden van de PvdA-fractie om een nadere analyse van
de verschillen tussen een aantal met name genoemde gevallen waarin de Tweede
Kamer een instemmingsrecht heeft verkregen, zoals de Schengen-uitvoeringsovereenkomst,
het Verdrag inzake de Europese Unie (JBZ-pijler en EMU), en het Verdrag van
Dublin (asielaangelegenheden).Een overzicht van de wijze waarop terzake de genoemde gevallen een instemmingsrecht
van de Staten-Generaal vorm heeft gekregen, levert het volgende beeld op.De uitvoeringsovereenkomst van Schengen voorziet in de mogelijkheid dat
het Uitvoerende Comité besluiten kan nemen in het kader van de overeenkomst.
Aangezien de besluiten van het Uitvoerend Comité het Koninkrijk konden
binden en deze de burger rechtstreeks zouden kunnen raken, was de Kamer van
oordeel dat de regering hiervoor vooraf de instemming van de Staten-Generaal
diende te verkrijgen. Dit instemmingsrecht is neergelegd in artikel 2 van
de goedkeuringswet inzake de uitvoeringsovereenkomst van Schengen. Dit bepaalt
dat een ontwerp-besluit dat beoogt het Koninkrijk te binden en dat genomen
zal worden door het in Titel VII van de overeenkomst bedoelde Uitvoerend Comité,
vooraf aan de Staten-Generaal dient te worden voorgelegd en haar instemming
dient te hebben verkregen, alvorens de vertegenwoordiger van het Koninkrijk
zijn medewerking kan verlenen aan de totstandkoming daarvan. De
instemming kan zowel uitdrukkelijk alsook stilzwijgend worden verleend.Een analoog instemmingsrecht is opgenomen in artikel 2 van het wetsvoorstel
tot goedkeuring van de overeenkomst van Dublin. Wel wordt daarbij bepaald
dat dit niet van toepassing is op de vaststelling van wijzigingen of herzieningen
van de overeenkomst.Terzake van besluiten die beogen het Koninkrijk te binden en genomen worden
onder titel VI van het verdrag inzake de Europese Unie is een voorafgaand
instemmingsrecht van de Staten-Generaal neergelegd in artikel 3 van de goedkeuringswet
van het verdrag inzake de Europese Unie.Inzake de EMU stelt laatstgenoemde goedkeuringswet in artikel 5 dat het
standpunt dat de regering inneemt bij de toetsing van de in artikel 109 J,
eerste lid, van het verdrag inzake de Europese Unie neergelegde criteria,
die de grondslag vormen voor de besluitvorming bedoeld in artikel 109 J, tweede,
derde en vierde lid, vooraf de instemming dient te hebben verworven van de
Staten-Generaal. Het artikel ziet op de besluitvorming voor de overgang naar
de derde fase van de EMU, zowel wat betreft de daartoe te volgen procedure,
het tijdstip waarop deze plaatsvindt, alsook de toetsingscriteria die bij
de besluitvorming in acht dienen te worden genomen.De regering wil terzake het volgende opmerken.Wat betreft de uitvoeringsovereenkomst van Schengen alsook de overeenkomst
van Dublin geldt, dat het volledig intergouvernementele verdragen zijn, waarvoor
een adequate democratische controle, in ieder geval voor zover het Nederland
betreft, slechts gestalte kan krijgen door toezicht door het nationale parlement.
Voorts vallen zij volledig buiten Unie-kader. Wat betreft besluitvorming onder
Titel VI van het verdrag inzake de Europese Unie geldt dat, alhoewel de JBZ-pijler
is ingebed in de institutionele structuur van de Europese Unie, deze eveneens
een intergouvernementeel karakter draagt, dus zonder de waarborgen die de
communautaire rechtsorde biedt: niet in alle gevallen initiatiefrecht van
de Commissie, geen verplichte rechtsmacht van het Hof van Justitie en nauwelijks
een rol voor het Europees Parlement. Juist omdat in JBZ-kader besluiten kunnen
worden genomen die de burgers zouden kunnen raken, is een adequate democratische
controle nodig. De nationale parlementen van de lid-staten kunnen, ja zelfs
moeten, hierin voorzien.De besluitvorming inzake de overgang naar de derde fase van de EMU is
volledig ingebed in de eerste pijler van verdrag en valt als zodanig onder
de communautaire rechtsorde. Het instemmingsrecht van de Staten-Generaal met
betrekking tot de besluitvorming over de overgang naar de derde fase van de
EMU (artikel 109 J), zoals neergelegd in artikel 5 van de goedkeuringswet
van het verdrag inzake de Europese Unie, ziet op het standpunt dat de Nederlandse
regering voornemens is in te nemen over de vraag welke lid-staten –
inclusief Nederland zelf – naar haar oordeel voldoen aan de betreffende
convergentiecriteria en zich derhalve zullen kwalificeren voor deelname aan
de derde fase van de EMU. De reikwijdte van deze afstemming tussen regering
en parlement wordt dan ook uitdrukkelijk begrensd door het Verdrag zelf, of
anders gezegd: de door de Staten-Generaal te verlenen instemming betreft nadrukkelijk
niet de vraag of Nederland op dat moment mee wenst te doen aan de EMU, maar
op het standpunt dat de Nederlandse regering zal innemen ten aanzien van de
vraag welke Lid-Staten zich op basis van de convergentiecriteria voor de derde
fase van de EMU zullen kwalificeren. Het parlementaire instemmingsrecht in
casu kan, kortom, niet leiden tot een inbreuk op de door Nederland
door ratificatie van het verdrag inzake de Europese Unie aanvaarde verplichtingen
inzake de totstandkoming van de EMU. 5. Het systeem van de Eigen Middelen en de toepassingDe leden van de VVD-fractie stelden de vraag in hoeverre de regering wil
vasthouden aan het begrip «Eigen Middelen». Hierbij gaven zij
aan dat een bijdrage uitsluitend gebaseerd op het BNP uit het oogpunt van
welvaartsvergelijking inderdaad het billijkst zou zijn, doch dat bij een dergelijke
handelwijze het moeilijk zou worden nog langer te spreken van het eigen karakter
van de beschikbare middelen. Hierbij rijst de vraag wat het effect zou zijn
op de rol van het Europees parlement in de begrotingsprocedure.De term Eigen Middelen heeft van oudsher betrekking op de traditionele
middelen (landbouwheffingen en douanerechten). Ook voor de afdrachten die
gebaseerd zijn op de BTW- en BNP-grondslag is de term gehandhaafd. Hiermee
wordt beoogd aan te geven dat de lid-staten op grond van het EG-verdrag de
plicht hebben deze middelen af te dragen aan de Europese Unie tot een bepaald
maximum (het Eigen Middelen-plafond). Deze middelen kunnen door de Europese
Unie worden gebruikt voor de uitvoering van het beleid, gegeven de begroting
en het bestaan van een rechtsbasis. De regering is dan ook van mening dat
een verdere beweging naar afdrachten van de lid-staten op basis van de BNP-grondslag
geen gevolgen behoeft te hebben voor de term «Eigen Middelen».Evenmin heeft dit gevolgen voor de rol van het Europees Parlement in de
begrotingsprocedure. Immers, artikel 201 van het EG-verdrag stelt dat de Raad,
op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement,
de bepalingen van het stelsel van Eigen Middelen van de Gemeenschap vaststelt.
Het Europees Parlement heeft dus slechts bevoegdheden met betrekking tot de
vaststelling van de begroting binnen de door het Eigen Middelen-besluit gegeven
kaders.De leden van de VVD-fractie vroegen tevens in hoeverre beperking van uitgaven
van structuurfondsen tot de armere landen voor Nederland blijvend soelaas
biedt. Hoewel een dergelijke beperking aanbevelenswaardig is omdat «rondpompen»
van gelden voorkomen moet worden, de criteria voor besteding verscherpt kunnen
worden en ruimte wordt geschapen voor financiering in de landen van Centraal
Europa na hun toetreding, lijkt van een werkelijke bezuiniging geen sprake
te zullen zijn, zodat het probleem van de nettobetalers hiermee niet wordt
opgelost. Integendeel, het probleem van de Britse compensatie zou hierdoor
verzwaard kunnen worden, doordat de uitgaven in het VK afnemen.Beperking van de structuurfondsen tot de armere landen kan in principe
een aanzienlijke, structurele bezuiniging met zich meebrengen indien de Europese
Unie beperkt zou blijven tot de huidige 15 lid-staten. Belangrijk is voorts
dat de toewijzing van middelen aan deze landen zou moeten geschieden op basis
van een objectief economisch criterium, waarbij de omvang van de middelen
per capita gemaximeerd wordt en afneemt naarmate een land welvarender wordt.
Indien vervolgens echter de landen van Midden- en Oost-Europa toetreden tot
de Unie zal het aantal landen dat in aanmerking komt voor steun uit de structuurfondsen
weer fors toenemen (zelfs als geaccepteerd zou worden dat enkele van de huidige
cohesielanden door het lagere gemiddelde EU-BNP niet meer voor steun in aanmerking
zouden komen). Dit zal opnieuw leiden tot kostenstijgingen en een verslechtering
van de netto-posities van de rijkere lid-staten. Ten opzichte van de situatie
van toetreding bij een ongewijzigd structuurfondsenbeleid wordt echter wel
degelijk een forse, structurele bezuiniging gerealiseerd. Immers, zonder hervorming
van het structuurfondsenbeleid zouden de netto-posities van Nederland
en andere rijkere lid-staten bij verdere uitbreiding van de EU een veel slechtere
ontwikkeling te zien geven dan wanneer wel eerst hervormingen worden doorgevoerd.Om een structurele verbetering van de netto-positie tot stand te brengen,
die ook na verdere uitbreiding stand kan houden, kan meer nodig zijn dan alleen
een hervorming van het structuurfondsenbeleid en overigens ook het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid.Daar komt bij dat het onzeker is in hoeverre deze hervormingen gerealiseerd
kunnen worden en dus in welke mate de financiële onevenwichtigheden hierdoor
weggenomen kunnen worden. In dat geval kan een generiek systeem van netto-begrenzers
een oplossing bieden. Voorts zou dit de ongelijke behandeling van het VK,
die alleen maar versterkt wordt bij verdere uitgavenstijgingen op EU-niveau,
opheffen: het VK betaalt immers slechts voor een derde deel van haar normale
bijdrage mee aan de financiering van uitgavenstijgingen en zou dus slechts
voor een klein deel aangeslagen worden voor de kosten van verdere uitbreiding.
Wat betreft de omvang van de problematiek van de huidige VK-compensatie, deze
zal naar verwachting niet toenemen door hervorming van de structuurfondsen
omdat het VK ook met compensatie nog steeds meer betaalt aan de structuurfondsen
dan het ontvangt. Het VK zal dus ook licht profiteren van een hervorming,
waardoor de omvang van de VK-compensatie enigszins zal afnemen (met twee derde
van het saldo van lagere afdrachten en lagere ontvangsten).Resumerende kan worden gesteld dat voor de Nederlandse regering de afschaffing
van de VK-compensatie en hervormingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
en de Structuurfondsen in eerste instantie de belangrijkste instrumenten zullen
blijven om tot een evenwichtiger verdeling van baten en lasten te komen. Mochten
deze hervormingen onvoldoende tot stand komen, dan zou een systeem van netto-begrenzers
uitkomst kunnen bieden.Deze leden waren voorts geïnteresseerd in de projectie van een mogelijk
systeem van netto-begrenzers en het effect dat dit zou hebben op een aantal
netto-betalers, respectievelijk de grootte van hun netto-posities.De gevolgen van een generiek systeem van netto-begrenzers zijn uiteraard
afhankelijk van de modaliteiten van een dergelijk systeem. In het Interdepartementaal
beleidsonderzoek Europese uitgaven, deel II (Kamerstukken II 1995/1996, 24 540,
nr. 1) is een systeem uitgewerkt waarbij Lidstaten die meer dan 0,10% van
hun BNP netto aan de EG-begroting betalen, twee derde van het meerdere terug
ontvangen. De kosten hiervan zijn vervolgens evenredig verdeeld over alle
lid-staten. In ieder geval zullen door toepassing van een dergelijk systeem
netto-betalers geen netto-ontvanger kunnen worden. Het aantal netto-betalers
zal dus in ieder geval niet afnemen. Voorts zal een generiek systeem van netto-begrenzers
vanzelfsprekend vooral gunstig uitpakken voor de relatief grote nettobetalers;
naar verwachting zullen dit de komende jaren het VK, Duitsland, Oostenrijk,
Zweden en Nederland zijn. De andere lid-staten betalen per saldo een zekere
prijs voor invoering van een generiek systeem van netto-begrenzers. Een aantal
kleine netto-betalers als naar verwachting België, Frankrijk, en Italië
zullen netto iets meer gaan betalen. Een aantal kleine netto-ontvangers als
Denemarken en Finland lopen de kans een kleine nettobetaler te worden. Voor
deze landen is het echter van belang dat een generiek systeem van compensaties
een goede garantie biedt tegen toekomstige verslechtering van hun netto-posities door sterke uitgavenstijgingen ten gevolge van bijvoorbeeld de toetreding
van de landen van Midden- en Oost-Europa.Tenslotte vroegen de leden van de VVD-fractie welke positie de regering
inneemt ten aanzien van de rapporten van de ambtelijke werkgroepen Joustra
en Van den Berg, die voorstellen hebben geformuleerd voor de verbetering van
de Nederlandse netto-positie na 1999.In de ambtelijke werkgroepen is bezien welke mogelijkheden er zijn om
door wijziging van de financieringssystematiek en het beleid van de Europese
Unie te komen tot een verbetering van de Nederlandse netto-positie ten opzichte
van de EG-begroting en tot een verlaging van de Nederlandse afdrachten aan
de Unie. De technische scenario's die daarbij ter tafel zijn gekomen dienen
in de eerste plaats als oriëntatie voor de in de toekomst te voeren discussie
over herziening van de financieringssystematiek en het beleid van de Europese
Unie. Deze discussie zal plaatsvinden aan de hand van een analyse die de Commissie
onmiddellijk na afloop van de IGC zal presenteren. In onderling samenspraak
met gelijkgezinden en uiteraard mede onder invloed van de voorstellen die
de Commissie tezijnertijd op tafel zal leggen, zal bepaald moeten worden hoe
en op welke wijze de regering concreet zal opereren. Het denken over de hervorming
van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal meer vorm krijgen naar aanleiding
van de nota die de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij op 1 februari
jl. aan de Tweede Kamer heeft doen toekomen (Kamerstukken II 1995/1996, 24 596,
nr. 1). 6. Neologisme «triloog»Het neologisme «triloog» (ook wel aangeduid als «trialoog»)
is etymologisch gezien een logisch vervolg op het woord «dialoog».
Het gebruik ervan zal uitwijzen of hier sprake is van een aanwinst voor de
Nederlandse taal. De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van MierloDe Minister van Financiën,G. ZalmDe Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,M. Patijn XNoot1De bijlage is ter inzage gelegd op het Centraal Informatiepunt onder griffienr.
117048.3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-24127-205a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl