Wet identiteitsvaststelling verdachten, veroordeelden en getuigen; Memorie van Antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31436, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

20-03-2009

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31436 nr. C

17-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 31436, nr. C b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31436Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 436Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht
en enige andere wetten in verband met het verbeteren en versterken van de
vaststelling van de identiteit van verdachten, veroordeelden en getuigen (Wet
identiteitsvaststelling verdachten, veroordeelden en getuigen)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 17 maart 2009InleidingMet genoegen heb ik kennisgenomen van het verslag over het voorstel van
Wet identiteitsvaststelling verdachten, veroordeelden en getuigen. Het verheugt
mij dat de fracties die aan het woord zijn, de inhoud en de doelstelling van
dit wetsvoorstel in algemene zin onderschrijven. De positieve houding van
deze fracties neemt echter niet weg dat zij op een aantal onderdelen behoefte
hebben aan het voorleggen van enige vragen en het maken van een aantal opmerkingen.
Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om de gestelde vragen te beantwoorden
en op de gemaakte opmerkingen te reageren.Bescherming persoonsgegevensArtikel 27b, vierde lid, dat bij dit wetsvoorstel in het Wetboek van Strafvordering
(Sv) wordt ingevoegd, spreekt van «het strafrechtsketennummer en de
andere gegevens die noodzakelijk zijn voor de vaststelling van de identiteit
van verdachten en veroordeelden en die bij algemene maatregel van bestuur
zijn aangewezen». Het valt volgens de leden van de VVD-fractie te betwijfelen
of deze formulering een duidelijk afbakening bevat van de gegevens die in
de strafrechtsketendatbank zullen worden verwerkt. Bovendien kent de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp) volgens deze leden allerlei uitzonderingen als het
gaat om verwerking van gegevens voor strafrechtelijke doeleinden en stelt
deze wet extra eisen aan bijzondere gegevens, zoals het gebruik van identificerende
nummers. Het feit dat de Wbp volgens de minister voldoende algemene verplichtingen
biedt, achten de leden van de VVD-fractie niet erg sterk. Nu het gebruik van
de gegevens in de strafrechtsketendatabank in een algemene maatregel van bestuur
wordt geregeld in plaats van in een formele wet, verzoeken de leden van de
VVD-fractie de algemene maatregel van bestuur door middel van een voorhangprocedure
aan de Kamer voor te leggen en vragen of de minister hiertoe bereid is.Artikel 27b, vierde lid, Sv voorziet erin dat louter andere gegevens dan
het strafrechtsketennummer (SKN), die noodzakelijk zijn voor de vaststelling
van de identiteit van verdachten en veroordeelden, bij algemene maatregel
van bestuur worden aangewezen als gegevens die in de strafrechtsketendatabank
worden verwerkt. Deze omschrijving begrenst de reikwijdte van de algemene
maatregel van bestuur en van de in die databank te verwerken gegevens. Voor
aanwijzing bij algemene maatregel van bestuur komen slechts in aanmerking
de gegevens met behulp waarvan de functionarissen en organen die met de toepassing
van het strafrecht zijn belast de verdachte of veroordeelde kunnen identificeren.
Andere gegevens dan identificerende gegevens mogen dus niet in de strafrechtsketendatabank
worden verwerkt. Ik besef dat wat onder identificerende gegevens moet worden
verstaan voor discussie vatbaar is, maar de schriftelijke stukken bij het
wetsvoorstel laten daar geen misverstand over bestaan. Het gaat om gegevens
als de personalia van betrokkene, zijn BSN, een kopie van zijn overgelegde
identiteitsbewijs, zijn detentie-adres, het nummer waaronder de vingerafdrukken
in HAVANK, het landelijke vingerafdrukkenbestand van de politie, zijn opgeslagen,
zijn vreemdelingennummer, indien hij een vreemdeling is, en de foto’s
die ingevolge het Wetboek van Strafvordering van hem zijn genomen. In artikel
2 van het ontwerp-Besluit identiteitsvaststelling verdachten en veroordeelden
zijn de identificerende gegevens die in de strafrechtsketendatabank zullen
worden verwerkt, limitatief opgesomd. Om de leden van de VVD-fractie de gelegenheid
te geven een volledig beeld en oordeel te kunnen vormen van de toekomstige
inhoud van de strafrechtsketendatabank zend ik bij deze memorie van antwoord
de versie van het ontwerpbesluit1 toe die ik begin
december 2008 aan de betrokken adviesorganen voor advies heb toegestuurd.
Mede gelet op de inhoud van het ontwerpbesluit zie ik daarnaast geen noodzaak
om het ontwerpbesluit bij de Kamer voor te hangen. In het wetsvoorstel ontbreekt
ook een grondslag daarvoor.Overigens heeft het feit dat de Wbp al de algemene verplichtingen bevat
die gelden voor de identiferende gegevens, bedoeld in artikel 27b, vierde
lid, Sv, geen rol gespeeld, zoals de leden van de VVD-fractie lijken te veronderstellen,
bij de afweging om die gegevens hetzij bij algemene maatregel van bestuur
aan te wijzen hetzij in artikel 27b, vierde lid, Sv te noemen (zie Kamerstukken
II 2007/08, 31 436, nr. 5, blz. 6–7). Het argument van de Wbp heb
ik destijds wel een rol laten spelen bij de beslissing om bij algemene maatregel
van bestuur in plaats van bij wet te regelen welke personen welke persoonsgegevens
mogen verwerken of verder mogen verwerken en hoe de beveiliging wordt gewaarborgd.
De Wbp bevat terzake al de algemene verplichtingen die gelden voor deze persoonsgegevens
en om die reden kan de uitwerking van de algemene regels uit de Wbp ten aanzien
van deze aspecten, waar nodig, in de algemene maatregel van bestuur, bedoeld
in het voorgestelde artikel 27b, vijfde lid, Sv worden neergelegd. Het ontwerp-Besluit
identiteitsvaststelling verdachten en veroordeelden bevat die uitwerking.Foto’s en vingerafdrukken kunnen conform artikel 55c, vierde lid,
Sv ook voor andere doeleinden dan identiteitsvaststelling worden verwerkt,
te weten het voorkomen, opsporen, vervolgen en berechten van strafbare feiten.
Dit is volgens de leden van de VVD-fractie nogal ruim en voldoet ook niet
aan het vereiste van artikel 6 van de Wbp dat een doel welbepaald moet zijn.
Zij vragen hoe artikel 55c, vierde lid, Sv zich tot artikel 6 van de Wbp verhoudt.Gelet op de korte samenvatting die de leden van de VVD-fractie van artikel
6 van de Wbp geven, heb ik het vermoeden dat zij abusievelijk de artikelen
6 en 7 van de Wbp met elkaar hebben verward. Artikel 7 en niet artikel 6 schrijft
namelijk voor dat het doel waarvoor persoonsgegevens worden verwerkt, welbepaald,
uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd dient te zijn. Artikel 55c, vierde
lid, Sv voldoet aan deze criteria. Dit artikellid voorziet erin dat de foto’s
en vingerafdrukken die krachtens het tweede en derde lid van artikel 55c Sv
ter vaststelling van de identiteit van een verdachte genomen worden, ook gebruikt
mogen worden voor het voorkomen, opsporen, vervolgen en berechten van strafbare
feiten en het vaststellen van de identiteit van een lijk. Hiermee
is het doel waarvoor de foto’s en vingerafdrukken worden verwerkt, conform
de eis van artikel 7 van de Wbp «welbepaald en uitdrukkelijk omschreven».
Het doel is immers duidelijk en begrensd. Alleen voor de in artikel 55c Sv
beschreven doeleinden kunnen de foto’s en vingerafdrukken worden gebruikt.
Het is niet toegestaan deze persoonsgegevens voor een ander doel te gebruiken,
ook niet indien dat andere doel verenigbaar is met het aangegeven oorspronkelijke
doel waarvoor deze zijn verkregen. Verwerking van de foto’s en vingerafdrukken
ten behoeve van een andere dan de in artikel 55c Sv omschreven doeleinden
vereist wetswijziging.Ook zijn de doeleinden waarvoor de foto’s en vingerafdrukken worden
verwerkt, gerechtvaardigd. Op grond van artikel 9 van de Wbp dienen de twee
hiervoor genoemde nevendoelen waarvoor de foto’s en vingerafdrukken
worden verwerkt, verenigbaar te zijn met het hoofddoel «het vaststellen
van de identiteit van een verdachte». In eerdere stukken is uitvoerig
beschreven dat het verwerken van deze persoonsgegevens voor opsporings- en
vervolgingsdoeleinden verenigbaar is met het oorspronkelijke doel van identiteitsvaststelling
waarvoor zij zijn verzameld (zie Kamerstukken II 2007/08, 31 436, nr.
3, blz. 73 en 74). Dit tweeledige doel van foto’s en vingerafdrukken
is overigens niet nieuw. Het is nu al met zoveel worden neergelegd in artikel
61a Sv. Foto’s en vingerafdrukken die op basis van het huidige artikel
61a worden genomen en verwerkt in HAVANK ten behoeve van de identiteitsvaststelling,
worden ook benut voor opsporingsen vervolgingsdoeleinden. Dat is ook logisch,
omdat in de praktijk deze doeleinden veelal met elkaar verweven zijn. Immers,
de identiteitsvaststelling dient er mede toe te verzekeren dat de juiste persoon
wordt opgespoord, vervolgd en berecht.Verder vragen de leden van de VVD-fractie waarom de minister de Wbp niet
voldoende acht als het gaat om de verwerking van justitiële en strafvorderlijke
gegevens of het burgerservicenummer en voor die gegevens aparte wetten maakt,
maar wel als het gaat om de strafrechtsketendatabank waarin foto’ s
en vingerafdrukken worden opgenomen.Ter uitwerking van artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) is het Verdrag van de Raad
van Europa inzake de bescherming van personen met het oog op de geautomatiseerde
verwerking van persoonsgegevens (Trb. 1988, 7) totstandgekomen dat in artikel
4 aan iedere Verdragspartij de verplichting oplegt om in de nationale wetgeving
een niveau van gegevensbescherming te verwezenlijken dat ten minste gelijk
is aan het niveau dat voortvloeit uit de algemene beginselen van gegevensbescherming
die zijn neergelegd in het verdrag. De richtlijn nr. 95/46/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende de bescherming van natuurlijke
personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende
het vrije verkeer van die gegevens (PbEG van 24 oktober 1995, L 81) bouwt
voort op het genoemde verdrag en kent soortgelijke algemene beginselen van
gegevensbescherming als die het verdrag noemt. Om deze beginselen te concretiseren
kunnen twee modellen worden onderscheiden. In het ene model zijn op persoonsgegevens
de algemene regels die de Wbp kent over het verwerken van persoonsgegevens
die een implementatie vormen van het verdrag en de EU-privacyrichtlijn, van
toepassing en gelden daarnaast de regels die ter uitvoering van die algemene
regels zijn vastgelegd. In het andere model zijn op persoonsgegevens de algemene
rechtsbeginselen uit het verdrag en de EU-privacyrichtlijn van toepassing
die in een specifieke wet zijn neergelegd en uitgewerkt. Voorbeelden van het
eerste model zijn de voorgestelde artikelen uit het Wetboek van Strafvordering
die betrekking op het verwerken van foto’s en vingerafdrukken, de artikelen
uit dat wetboek die betrekking hebben op het verwerken van DNA-profielen,
en de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer. Het feit dat
voor het burgerservicenummer een afzonderlijke wet geldt, betekent dus niet,
zoals de leden van de VVD-fractie lijken te veronderstellen, dat de Wbp niet
op het verwerken van dat nummer van toepassing is. Voorbeelden van het tweede
model zijn de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens. Indien voor het reguleren van het verwerken van persoonsgegevens
is gekozen voor het tweede model, komt dit tot uitdrukking in artikel 2, tweede
lid, van de Wbp. In dat artikellid zijn de wetten die specifieke regels bevatten
van de werkingssfeer van de Wbp uitgezonderd. Indien de afzonderlijke wet
niet is uitgezonderd van de Wbp, is op de gegevensverwerking de Wbp van toepassing
(zie het eerste lid van artikel 2). De keuze om een aparte regeling te treffen
voor bepaalde persoonsgegevens, is over het algemeen historisch verklaarbaar.
Zo bestond ten tijde van de totstandkoming van de Wet op de justitiële
documentatie en op de verklaringen omtrent het gedrag, die de voorganger is
van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens, geen algemene privacywet
als de Wbp en was het dus logisch om in een specifieke wet een regeling voor
het verwerken van die gegevens te treffen. Dat laat overigens onverlet dat
ook deze wet, zoals eerder is aangegeven, in overeenstemming met de algemene
beginselen van privacybescherming dient te zijn.Tot slot attendeer ik er, om misverstanden te voorkomen, nog op dat de
vingerafdrukken, anders dan de leden van de VVD-fractie veronderstellen, niet
in de strafrechtsketendatabank worden opgeslagen, maar overeenkomstig de thans
geldende situatie in HAVANK.De leden van de fracties van SGP en CU stellen de vraag waarom het voorstel
van wet wordt aangeduid als «Wet identiteitsvaststelling verdachten,
veroordeelden en getuigen», terwijl vaststaat dat aan getuigen geen
strafrechtsketennummer zal worden toegekend. Deze leden vragen zich af of
dit betekent dat ten behoeve van de identiteitsvaststelling eventueel wel
vingerafdrukken en foto’s van getuigen kunnen worden genomen. De reden
om in de citeertitel van dit wetsvoorstel het woord «getuigen»
op te nemen is om tot uitdrukking te brengen dat het voor een zij het beperkt
deel ook betrekking heeft op de identiteitsvaststelling van getuigen. Het
wetsvoorstel legt getuigen namelijk de verplichting op zich desgevraagd tegenover
de rechter te legitimeren. Ik verwijs hiervoor naar paragraaf 6.3 van
de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel. Het gewag maken van «getuigen»
in de citeertitel beoogt dus geenszins aan te geven dat van hen foto’s
en vingerafdrukken kunnen worden genomen ten behoeve van de identiteitsvaststelling.
Het wetsvoorstel kent daarvoor geen bevoegdheden of verplichtingen.Het wetsvoorstel schrijft voor dat van een ieder die verdacht wordt van
een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, bij aanhouding steeds
foto’s en vingerafdrukken worden genomen. Daarmee wordt aangesloten
bij de praktijk van politiekorpsen in het kader waarvan van verdachten die
in verzekering worden gesteld voor opsporings- en identificatiedoeleinden
foto’s en vingerafdrukken worden genomen, alhoewel dit wettelijk nu
alleen maar «in het belang van het onderzoek» geoorloofd is. De
minister verwacht dat de bestaande praktijk zich niet – opnieuw –
zal uitbreiden. De leden van de fracties van SGP en CU vragen waarop de verwachting
is gebaseerd dat audits een mogelijke verlegging in de praktijk van de wettelijke
grenzen voor het nemen van foto’s en vingerafdrukken aan het licht zullen
brengen. Verder vragen deze leden of nu al vaststaat welke houding de minister
zal innemen indien deze situatie zich toch onverhoopt zou manifesteren.Een van de punten die tijdens een audit aandacht behoeft, is de rechtmatigheid
van de verwerking van de gegevens van verdachten en veroordeelden in de strafrechtsketendatabank.
Een belangrijk onderdeel van deze rechtmatigheidstoets zal zijn of de foto’s
die in de strafrechtsketendatabank zijn verwerkt, overeenkomstig
de wettelijke bepalingen zijn genomen. Dit geldt evenzeer ten aanzien van
de vingerafdrukken die in HAVANK zijn verwerkt. De aanwezigheid van een bevel
van de officier van justitie of de hulpofficier van justitie op grond waarvan
foto’s en vingerafdrukken zijn genomen van een verdachte wegens een
misdrijf waarvoor geen voorlopige hechtenis mogelijk is of een overtreding,
is een belangrijke toetssteen om de rechtmatigheid van de verwerkte foto’s
en vingerafdrukken te beoordelen. Ook kan het aantal verwerkte foto’s
en vingerafdrukken van deze categorie verdachten in verhouding tot het aantal
verwerkte foto’s en vingerafdrukken van verdachten wegens een misdrijf
waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is en van wie op grond van het wetsvoorstel
standaard foto’s en vingerafdrukken worden genomen, een indicatie vormen
voor de beoordeling van de rechtmatigheid van de verwerking van deze persoonsgegevens.
Indien tijdens een audit blijkt dat er naar verhouding veel foto’s en
vingerafdrukken van personen die niet worden verdacht van een voorlopig-hechtenis-misdrijf,
zijn verwerkt, zal dat reden kunnen zijn om mede aan de hand van de bevelen
van de officier van justitie en de hulpofficier van justitie verder te onderzoeken
of bij al die personen voorafgaand aan het nemen van hun foto’s en vingerafdrukken
twijfel bestond over hun identiteit. Indien tijdens een audit naar boven komt
dat in strijd met de wettelijke bepalingen van verdachten wegens een misdrijf
waarvoor geen voorlopige hechtenis mogelijk is of een overtreding, foto’s
en vingerafdrukken zijn genomen, zal ik erop toezien dat zij worden vernietigd
en ervoor waken dat herhaling van de gang van zaken wordt voorkomen door bij
de verantwoordelijken gericht aandacht te vragen voor de naleving van de wettelijke
bepalingen. Indien onverhoeds naar voren komt dat een deugdelijke identiteitsvaststelling
in de strafrechtsketen bij nader inzien rechtvaardigt dat ook in gevallen
waarin geen sprake is van een voorlopig-hechtenis-misdrijf, steeds foto’s
en vingerafdrukken van verdachten worden genomen, zou wetswijziging overwogen
kunnen worden. Daarbij zullen de organisatorische en financiële middelen
die op dat moment ter beschikking staan, elementen zijn die in de overwegingen
voor een mogelijke wetswijziging dienen te worden betrokken.Maatschappelijke ontwikkelingenDe leden van de SGP-fractie en de CU-fractie vragen of de minister kan
verduidelijken wat hij verstaat onder «autonome ontwikkelingen in de
samenleving», die (mede) oorzaak zouden zijn van het feit dat de problematiek
van identiteitsvaststelling pas in de laatste jaren grotere aandacht krijgt.
Kunnen bedoelde ontwikkelingen meer concreet worden benoemd, zo vragen deze
leden.Met de verwijzing naar de «autonome ontwikkelingen in de samenleving»
wordt gedoeld op de ontwikkelingen die geschetst zijn in paragraaf 3
van de memorie van toelichting. Kort samengevat gaat het om het feit dat een
goede dienstverlening in onze samenleving meer en meer afhankelijk wordt van
gegevens die zijn opgenomen in geautomatiseerde bestanden. Immers, de functionarissen
die diensten moeten verlenen, of werkzaam zijn bij bijvoorbeeld een overheidsinstelling,
een bank of in een ziekenhuis, kennen de meeste van hun cliënten niet
persoonlijk. Derhalve zijn er registraties nodig en moeten mensen zich identificeren
om in aanmerking te komen voor de door hen gewenste dienst. De keerzijde daarvan
is dat mensen er een belang bij kunnen hebben om zich uit te geven voor een
ander. Naarmate wij in het economisch en bestuurlijk verkeer meer belang hechten
aan het vaststellen en bewijzen van de identiteit van personen, wordt het
belang van fraude met iemands identiteit navenant groter. Het fenomeen identiteitsfraude
kan aldus worden beschouwd als een product van onze huidige maatschappij.
Algemeen wordt aangenomen dat in Europa identiteitsfraude snel toeneemt. In
2002 heeft het toenmalige kabinet dan ook reeds zijn voornemens
bekend gemaakt om identiteitsfraude in algemene zin gerichter en krachtiger
te bestrijden. Het voorliggende wetsvoorstel kan worden gezien als een onderdeel
van die aanpak.De leden van de SGP-fractie en de CU-fractie vragen tevens om een verduidelijking
van «de achtergrond van het tijdsbeeld», welke (mede) debet zou
zijn aan het feit dat op enig moment de praktijk van het nemen van vingerafdrukken
in de penitentiaire inrichtingen is afgeschaft. Ook vragen zij of dit «tijdsbeeld»
nader kan worden bepaald.In het verleden werd een gedetineerde bij binnenkomst in een inrichting
gevraagd naar zijn identiteitsbewijs en werden van hem foto’s en vingerafdrukken
genomen. Op een bepaald moment is deze praktijk afgeschaft omdat de toegevoegde
waarde daarvan niet langer meer werd ingezien en vanwege capaciteitsgebrek
bij de Criminele Recherche Informatiedienst, de toenmalige beheerder van HAVANK.
Voor het vaststellen van de identiteit in de inrichting werd het overleggen
van een identiteitsbewijs en het nemen van foto’s als voldoende beschouwd.
Slechts in die gevallen waarin de identiteit van betrokkene niet met behulp
van een identiteitsbewijs kon worden vastgesteld, werd geadviseerd vingerafdrukken
te nemen. Dat op enig moment de vingerafdrukken als laatste redmiddel zijn
gaan fungeren bij de vaststelling van de identiteit van een veroordeelde in
een penitentiaire inrichting, moet worden gezien tegen de achtergrond van
het tijdsbeeld. Hiervoor werd al gesteld dat pas in de laatste jaren de problematiek
van identiteitsvaststelling grotere aandacht krijgt. Ten tijde van de totstandkoming
van de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden is het besef gegroeid dat het niet
toereikend is om de identiteit van een veroordeelde vast te stellen aan de
hand van een identiteitsbewijs en het nemen van foto’s, maar dat het
nemen van diens vingerafdrukken bij binnenkomst in de inrichting ook van groot
belang is. Een veroordeelde heeft er namelijk in beginsel geen belang bij
om mee te werken aan de tenuitvoerlegging van zijn straf of maatregel. Hij
heeft er evenmin belang bij dat hij op de juiste wijze in een inrichting staat
geregistreerd. Bovendien is het controleren van identiteitsbewijzen specialistenwerk.
Falsificaten zijn voor het ongeoefende oog nauwelijks te herkennen. De praktijk
heeft uitgewezen dat documenten regelmatig worden vervalst of worden gebruikt
door personen die gelijkenis vertonen met de rechtmatige houder. Om die reden
heeft de toenmalige Minister van Justitie eind 2006 besloten dat bij wijze
van inhaalslag van alle gedetineerden in Nederland eenmalig foto’s en
vingerafdrukken zullen worden genomen. De bedoeling was dat structureel bij
binnenkomst en verlaten van de inrichting en voor en na de ontvangst van bezoek
de identiteit van alle gedetineerden wordt vastgesteld met behulp van vingerafdrukken
en foto’s (zie Kamerstukken II 2006/07, 30 800 VI en 29 271,
nr. 23, blz. 4). Dit wordt sinds 2008 geëffectueerd met de gefaseerde
uitrol van de BasisVoorziening Biometrie (BVB) in alle inrichtingen die onder
de verantwoordelijkheid van de Dienst Justitiële Inrichtingen vallen.
Vooruitlopend daarop is, omdat het ondoenlijk was in een keer de hele populatie
te onderzoeken, vanaf maart 2007 van bijna 25 000 gedetineerden bij voorrang
de identiteit onderzocht. Deze doelgroep omvatte diegenen die niet onder de
bij de Dienst Justitiële Inrichtingen bekende naam bekend waren in HAVANK,
en diegenen die met meer dan een naam bekend waren in HAVANK. Deze actie heeft
geleid tot een groot aantal correcties van de gegevens in diverse bestanden,
zoals HAVANK en de Verwijsindex Personen.OverigHet SKN past volgens de leden van de VVD-fractie binnen de definitie van
justitiële gegevens van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens.
Deze leden vragen daarom aan te geven hoe onderhavig wetsvoorstel zich verhoudt
tot de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens. Blijkens de definitie uit artikel 1, onder a, van de Wet justitiële
en strafvorderlijke gegevens zijn justitiële gegevens «de bij algemene
maatregel van bestuur te omschrijven gegevens omtrent natuurlijke personen
en rechtspersonen inzake de toepassing van het strafrecht of de strafvordering».
Bij eerste lezing van deze definitie zou de indruk kunnen ontstaan dat het
SKN daaronder valt. Dat is echter niet het geval. Justitiële gegevens
zijn ingevolge artikel 2, eerste lid, van de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens pas justitiële gegevens als zij in de justitiële documentatie
zijn verwerkt. Bovendien dienen zij in het Besluit justitiële gegevens
te zijn opgesomd. Uit deze opspomming blijkt dat het hier persoonsgegevens
betreft die inzicht geven in iemands strafrechtelijk relevant verleden. Het
SKN daarentegen wordt ingevolge artikel 27b, vierde lid, Sv in de strafrechtsketendatabank
verwerkt en is niet bij laatstgenoemd besluit als justitieel gegeven aangewezen.
Het bevat geen informatie over de betrokken justitiabele. Het SKN is wel het
persoonsnummer waaronder de justitiële gegevens van een justitiabele
in de justitiële documentatie worden verwerkt, opdat de daarin vastgelegde
persoonsgebonden informatie uniek wordt gerelateerd aan de juiste persoon.
Dit nummer vormt dus al het ware de sleutel tot zijn justitiële gegevens
met behulp waarvan bijvoorbeeld bij de bepaling van de strafmaat in het kader
van een latere veroordeling rekening kan worden gehouden. In die zin bestaat
er een beperkt, maar belangrijk raakvlak tussen dit wetsvoorstel en de Wet
justitiële en strafvorderlijke gegevens.De leden van de GroenLinks-fractie zouden graag een reactie van de minister
krijgen op de opmerkingen gemaakt door de Commissie Meijers in haar brief
van 22 januari 2009. De leden van de fracties van de VVD en de D66 sluiten
zich hierbij aan. Hierna ga ik in op deze opmerkingen. Daarbij houd ik de
volgorde aan waarin de commissie de opmerkingen heeft gemaakt.In de eerste plaats stelt de Commissie Meijers dat de in artikel 55c,
tweede lid, Sv neergelegde bevoegdheid op grond waarvan de vingerafdrukken
die van vreemdelingen overeenkomstig de Vreemdelingenwet 2000 zijn genomen
en in de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV) zijn verwerkt, worden geraadpleegd,
indien vermoed wordt dat de verdachte een vreemdeling is, niet voldoende onderbouwd
is en dat daartegen juridische bezwaren gelden. De Commissie beroept zich
daarbij op de bezwaren die het College bescherming persoonsgegevens in zijn
advies van 31 mei 2006 heeft geuit ten aanzien van het verruimen van
de mogelijkheden van het gebruik van de vingerafdrukken van vreemdelingen
voor opsporingsdoeleinden. De vergelijking die de Commissie Meijers maakt
tussen het gebruik van vingerafdrukken van vreemdelingen in het kader van
dit wetsvoorstel en het voorstel dat ik bij brief van 12 november 2007
aan de Tweede Kamer heb gedaan om de voorwaarden voor het gebruik van vingerafdrukken
van vreemdelingen voor opsporingsdoeleinden te verruimen (zie Kamerstukken
II 2007/08, 19 637, nr. 1176), gaat naar mijn mening niet op. Bij het
gebruik van de vingerafdrukken van vreemdelingen ten behoeve van de opsporing
van strafbare feiten gaat het om het vergelijken van gevonden sporen van vingerafdrukken
van een onopgelost misdrijf met de vingerafdrukken die van vreemdelingen zijn
verwerkt. Een dergelijke vergelijking is toegestaan indien er een redelijk
vermoeden bestaat dat de verdachte een vreemdeling is, of indien er sprake
is van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is en het opsporingsonderzoek
op een dood spoor is beland dan wel dat snel resultaat geboden is bij de opheldering
van het misdrijf. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet er, anders dan de
Commissie Meijers veronderstelt, echter niet in de om de vingerafdrukken van
vreemdelingen voor dat doel te gebruiken. Het regelt slechts dat de vingerafdrukken
die op basis van artikel 55c, tweede en derde lid, Sv van een verdachte worden
genomen, worden vergeleken met de vingerafdrukken die in HAVANK zijn verwerkt, alsmede met de vingerafdrukken die van de vreemdelingen zijn verwerkt,
indien de verdachte vermoedelijk een vreemdeling is. Deze voorziening is dus
niet meer dan een instrument om de identiteit van een verdachte deugdelijk
te kunnen vaststellen en is naar mijn mening in overstemming met artikel 9,
eerste lid, van de Wbp. De onderhavige vorm van verdere verwerking van de
vingerafdrukken van vreemdellingen is verenigbaar met het doel waarvoor deze
gegevens zijn verkregen en ook proportioneel gelet op de aard van de gegevens.In de tweede plaats stelt de Commissie Meijers dat het standaard raadplegen
van de vingerafdrukken van vreemdelingen als bedoeld in artikel 55c, tweede
en derde lid, Sv in strijd is met artikel 14 van het EVRM en het Twaalfde
Protocol bij het EVRM. Omdat vreemdelingen wel wettelijk verplicht zijn hun
vingerafdrukken te laten nemen, terwijl een dergelijke verplichting niet geldt
voor Nederlanders, is de kans dat vreemdelingen bij een strafrechtelijke vervolging
betrokken raken naar het oordeel van de Commissie namelijk aanmerkelijk vergroot,
evenals het risico van stigmatisering.Zoals ik hiervoor heb uiteengezet, worden de vingerafdrukken die van vreemdelingen
op basis van de Vreemdelingenwet 2000 zijn verwerkt, in het kader van dit
wetsvoorstel niet geraadpleegd om de vreemdeling strafrechtelijk te vervolgen,
maar om hen op goede en zorgvuldige wijze te kunnen identificeren. Los daarvan
onderschrijf ik niet dat het gebruik van vingerafdrukken van vreemdelingen
voor opsporingsdoeleinden in strijd zou zijn met het verbod van discriminatie,
zoals neergelegd is in artikel 1 van de Grondwet, artikel 14 van het EVRM
en het Twaalfde Protocol bij het EVRM. Artikel 1 van de Grondwet schrijft
voor dat allen die zich op Nederlands grondgebied bevindt, in gelijke gevallen
gelijk worden behandeld. Gelijke gevallen moeten dus gelijk en ongelijke gevallen
ongelijk worden behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging,
politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
Het verbod op discriminatie is ook neergelegd in artikel 14 van het EVRM.
Bij de uitoefening van het genot van vrijheden en rechten die in het EVRM
zijn vermeld, is het verboden een onderscheid te maken op een van de in dat
artikel genoemde discriminatiegronden. Ingevolge het Twaalfde Protocol bij
het EVRM is discriminatie op elke grond bij het genot van een naar nationaal
recht gewaarborgd recht verboden. Duidelijk is dat een vreemdeling, doordat
zijn vingerafdrukken ingevolge de Vreemdelingenwet 2000 zijn verwerkt, sneller
kan worden opgespoord terzake van een door hem begaan strafbaar feit indien
de sporen die hij van zijn vingerafdrukken op de plaats van het delict heeft
achtergelaten, onder de voorwaarden die zijn genoemd in mijn hiervoor aangehaalde
brief van 12 november 2007, worden vergeleken met de vingerafdrukken
die in de Basisvoorziening Vreemdelingen zijn verwerkt. Het belang om niet
of minder gemakkelijk opgespoord te kunnen worden, is echter geen rechtens
te respecteren belang en rechtvaardigt naar mijn mening geen bescherming door
het gelijkheidsbeginsel of discriminatieverbod. Dat komt ook tot uitdrukking
in artikel 43 van de Wbp. Op grond van dit artikel kunnen persoonsgegevens
voor een ander, niet-verenigbaar doel dan het oorspronkelijke doel worden
gebruikt indien dit noodzakelijk is in het belang van een van de in artikel
43 genoemde gronden. Een van die gronden is het belang van de voorkoming,
opsporing en vervolging van strafbare feiten. Verder kan evenmin worden gezegd
dat vreemdelingen doordat van hen vingerafdrukken zijn verwerkt in een nadeliger
positie worden gebracht ten opzichte van Nederlanders, in de zin dat hun vrijheid
van handelen meer wordt ingeperkt: geen van beiden mag immers strafbare feiten
plegen. Bovendien kunnen de vingerafdrukken die van iedere Nederlander in
de centrale reisdocumentenadministratie worden opgeslagen, ook worden gebruikt
in het belang van het onderzoek in geval van een misdrijf waarvoor voorlopige
hechtenis is toegelaten (zieverder de hierna te behandelen uitspraak
Huber tegen Duitsland van 16 december 2008, nr. C-524/06). Verder verwacht
ik van het raadplegen van de vingerafdrukken van vreemdelingen voor opsporingsdoeleinden
geen stigmatiserend effect. In de uitspraak in de zaak S. en Marper tegen
het Verenigd Koninkrijk (EHRM 4 december 2008, appl.nr. 30 567/04
en 30 566/04) die de Commissie Meijers ter ondersteuning van haar betoog
aanhaalt, kan daarvoor ook geen steun worden gevonden. In deze zaak oordeelde
het EHRM dat het ongelimiteerd bewaren van gegevens als vingerafdrukken van
iedere vrijgesproken of niet-vervolgde verdachte van ieder strafbaar feit
in een strafrechtelijke databank in strijd is met het recht op eerbiediging
van de persoonlijke levenssfeer, zoals dat besloten ligt in artikel 8 van
het EVRM. Juist de strafrechtelijke context tezamen met de omstandigheid dat
er geen grenzen waren gesteld inzake de ernst van het strafbare feit en de
duur van het bewaren van de vingerafdrukken, maakte dat het Hof het bewaren
van de vingerafdrukken van betrokkenen in een centraal bestand als strijdig
beschouwde met artikel 8 van het EVRM. Het EHRM meende dat er geen goede argumenten
waren aangevoerd die een dergelijke inbreuk rechtvaardigen. De vingerafdrukken
van vreemdelingen worden, anders dan in de zaak S. en Marper, echter niet
opgeslagen in het kader van de toepassing van het Wetboek van Strafvordering,
maar van de Vreemdelingenwet 2000. Het verwerken van de vingerafdrukken van
vreemdelingen geldt voor iedere vreemdeling en heeft derhalve als zodanig
geen stigmatiserend effect.In de derde plaats betwijfelt de Commissie Meijers of het Hof van Justitie
artikel 55c, tweede en derde lid, Sv aanvaardbaar zou achten, gelet op de
uitspraak die het Hof op 16 december 2008 in de zaak Huber tegen Duitsland
(C-524/06) heeft gedaan. Het Hof stelt dat het verwerken van persoonsgegevens
van burgers van de Europese Unie die niet de nationaliteit van de betrokken
lidstaat hebben, in een centraal vreemdelingenregister slechts dan voldoet
aan het vereiste van noodzakelijkheid dat is gesteld in artikel 7, onder e,
van de eerder in deze memorie van antwoord aangehaalde EU-privacyrichtlijn
nr. 95/46/EG indien aan twee voorwaarden is voldaan. De eerste voorwaarde
is dat de verwerkte gegevens noodzakelijk zijn voor de wetgeving van de desbetreffende
lidstaat. De tweede voorwaarde is dat door de centrale verwerking van de gegevens
de uitvoering van deze wetgeving met betrekking tot het verblijfsrecht van
burgers van de Europese Unie die de nationaliteit van de lidstaat bezitten,
efficiënter kan verlopen. Het verwerken van persoonsgegevens van burgers
van de Europese Unie die niet de nationaliteit van de betrokken lidstaat bezitten,
in een centraal vreemdelingenregister met als doel het bestrijden van criminaliteit
is in strijd met het verbod op discriminatie naar nationaliteit dat in artikel
12 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is verankerd,
tenzij voor de eigen onderdanen een soortgelijk register bestaat en de gegevens
die daarin zijn verwerkt noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor zij worden
verwerkt. De vingerafdrukken van vreemdelingen waaronder ook onderdanen van
de lidstaten van de Europese Unie vallen (zie artikel 1, onder e, juncto onder
m, van de Vreemdelingenwet 2000) , die in de Basisvoorziening Vreemdelingen
zijn opgeslagen, zijn niet afgenomen en opgeslagen ten behoeve van het opsporen
en vervolgen van strafbare feiten, maar om de vreemdeling te kunnen identificeren
op het moment dat er bijvoorbeeld bij het aanvragen van verblijfsvergunning
twijfel bestaat over zijn identiteit. De vingerafdrukken strekken er dus toe
om identiteitsfraude te voorkomen en de uitvoering van de Vreemdelingenwet
2000 efficiënter te laten verlopen. Om soortgelijke redenen wordt in
het voorstel van wet tot wijziging van de Paspoortwet in verband met het herinrichten
van de reisdocumentenadministratie (zie Kamerstukken II 2008/09, 31 324
(R1844), nr. A) in artikel 4a, eerste lid, van de Paspoortwet voorgesteld
een centrale reisdocumentenadministratie in het leven te roepen, waarin naast
de gezichtsopname ook vier vingerafdrukken van een iedere Nederlander
worden verwerkt op het moment dat hij een Nederlands reisdocument aanvraagt.
Ingevolge het voorgestelde artikel 4b, vierde lid, van de Paspoortwet kunnen
deze vingerafdrukken aan de officier van justitie worden verstrekt ten behoeve
van de vaststelling van de identiteit van een verdachte of veroordeelde voor
zover in het kader van de toepassing van het strafrecht van hem een of meer
vingerafdrukken zijn genomen en er twijfel bestaat over zijn identiteit dan
wel in het belang van het onderzoek in geval van een misdrijf waarvoor voorlopige
hechtenis is toegelaten. Deze voorwaarden zijn materieel gelijk aan de voorwaarden
waaronder de vingerafdrukken van vreemdelingen ten behoeve van het vaststellen
van de identiteit van een verdachte vreemdeling (zie artikel 55c, tweede en
derde lid, Sv) en het opsporen en vervolgen van strafbare feiten (zie mijn
brief van 12 november 2007) worden geraadpleegd. Gelet hierop acht ik,
anders dan de Commissie Meijers, geen redenen aanwezig om te betwijfelen of
het Hof het aanvaardbaar zou achten dat de vingerafdrukken die op basis van
artikel 55c, tweede en derde lid, Sv van een verdachte worden genomen, worden
vergeleken met de vingerafdrukken die van de vreemdelingen in de Basisvoorziening
Vreemdelingen zijn verwerkt, indien de verdachte vermoedelijk een vreemdeling
is.Tot slot vraagt de Commissie Meijers zich af of de vingerafdrukken van
bijvoorbeeld voormalige asielzoekers bij naturalisatie in Nederland of in
een andere lidstaat automatisch uit de Basisvoorziening Vreemdelingen worden
verwijderd. Het is de bedoeling dat de vingerafdrukken van de vreemdelingen
aan wie het Nederlandschap is verleend, uit dit bestand worden verwijderd
en vernietigd. De vingerafdrukken van vreemdelingen die in een andere lidstaat
zijn genaturaliseerd, worden niet zonder meer vernietigd. De verwerking daarvan
kan, zoals hiervoor is betoogd, ter uitvoering van de Vreemdelingenwet 2000
noodzakelijk zijn.De leden van de SGP-fractie en de CU-fractie tonen zich tenslotte (nog)
niet overtuigd door de argumenten die door de minister worden aangevoerd voor
het standpunt om niet te voorzien in de verificatie van de identiteit van
jongeren met een Halt-straf door de medewerkers van de Halt-bureaus met behulp
van vingerafdrukken of een identiteitsbewijs overeenkomstig de systematiek
van het wetsvoorstel, zelfs niet als bij het eerste contact met de opsporingsambtenaar
geen vingerafdrukken zijn genomen en geen identiteitsbewijs is getoond. Zij
achten dit standpunt van de minister te meer onbegrijpelijk omdat bij de uitvoering
van een taakstraf de verificatie van de identiteit van de justitiabele op
het kantoor van de reclassering of de raad voor de kinderbescherming als onvoldoende
wordt aangemerkt. De leden van de SGP-fractie en de CU-fractie vragen of uiteengezet
kan worden waarin de grond voor deze verschillende benadering schuilt.Het verschil in een benadering ten aanzien van de identiteitsvaststelling
tussen de jongere die zich meldt bij een Halt-bureau en de jongere die zich
vervoegt bij de raad voor de kinderbescherming of de reclassering, hangt samen
met de aard van de sanctie in het kader waarvan hij zich meldt. In het eerste
geval meldt de jongere zich voor het ondergaan van een buiten-justitiële
afdoening, terwijl de jongere zich in het tweede geval meldt met het oog op
het ondergaan van een door een rechterlijk ambtenaar opgelegde sanctie. Tegen
deze achtergrond acht ik het om de redenen die ik in paragraaf 6.5.6
van de memorie van toelichting heb genoemd, niet noodzakelijk en vooral ook
disproportioneel om de identiteit van de jongere die zich meldt voor een Halt-afdoening
te controleren met behulp van vingerafdrukken of een identiteitsbewijs. De
inzet van vingerafdrukken is een te zwaar middel voor jongeren ten aanzien
van wie juist wordt beoogd hen via een buiten-justitiële afdoening buiten
het strafrecht te houden. Bovendien zijn in het overgrote deel van de gevallen
de ouders van de jongeren bij de Halt-afdoening betrokken, waardoor
de kans op persoonsverwisseling of identiteitsfraude niet of nauwelijks aanwezig
is.Met de keuze om de Halt-bureaus uit te sluiten van de verplichting om
de identiteit van de jongeren die naar deze bureaus worden doorverwezen, overeenkomstig
de systematiek van dit wetsvoorstel te verifiëren met behulp van vingerafdrukken
of een identiteitsbewijs, heb ik echter geenszins tot uitdrukking willen brengen
dat ik het niet van belang acht dat de identiteit van deze jongeren wordt
vastgesteld. Ook een medewerker van een Halt-bureau zal nagaan of de jongere
die zich meldt, ook de jongere is die zich behoort te melden, alleen met lichtere
middelen dan de jongere die zich meldt bij de raad voor de kinderbescherming
of de reclassering.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1Ter inzage gelegd op de afdeling Inhoudelijke Ondersteuning onder griffie
nr. 143.188.01. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31436-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl