Financiële verantwoordingen over het jaar 2001; Verslag algemeen overleg over de financiële verantwoording van het ministerie van Economische Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28380, nr. 87

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28380 nr. 87

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor Economische Zaken
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28380Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 90 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 380Financiële verantwoordingen over het jaar 2001nr. 87VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 juli 2002De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 27 juni 2002 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink en staatssecretaris
Ybema van Economische Zaken over de financiële verantwoording
over het jaar 2001 van het ministerie van Economische Zaken.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,Voûte-DrosteDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels Stenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor Economische ZakenDonderdag 27 juni 2002 10.00 uurDe voorzitter: AtsmaAanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:Crone, Van Vroonhoven-Kok, Noorman-den Uyl, Vendrik, Van der Ham, Giskes,
Voûte-Droste en Wiersma,en mevrouw Jorritsma-Lebbink, minister van Economische Zaken, en de heer
Ybema, staatssecretaris van Economische Zaken, die vergezeld zijn van enige
ambtenaren van hun ministerie. Van hen nam de heer Alting, directeur FEZ,
deel aan de beantwoording.Aan de orde is de behandeling van:Financiële
verantwoording over het jaar 2001 van het ministerie van Economische Zaken
(28380, nr. 29);Financiële verantwoording van het Fonds
economische structuurversterking over het jaar 2001 (28380, nr. 30);Rapport van de Algemene Rekenkamer bij de financiële verantwoording
van het ministerie van Economische Zaken en het Fonds economische structuurversterking
(28380, nr. 31);Wijziging van de begroting van de uitgaven en
de ontvangsten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar
2001 (slotwet) (28405, nr. 1);Wijziging van de begroting van
de uitgaven en de ontvangsten van het Fonds economische structuurversterking
voor het jaar 2001 (slotwet) (28412, nr. 1);Jaarverslag 2001
Ministerie van Economische Zaken (EZ-02-300);Beantwoording kamervragen
inzake de Slotwet en Financiële verantwoording 2001 van het Ministerie
van Economische Zaken (XIII) en van het Fonds economische structuurversterking
(28380, nrs. 53 en 54);Brief van de minister van Economische
Zaken d.d. 25 juni 2002 inzake de voorfinanciering van fotovoltaïsche
zonne-energie.De voorzitter:Aan de agenda is op verzoek van een aantal fracties toegevoegd de brief
van de minister van Economische Zaken inzake de voorfinanciering van de fotovoltaïsche
zonne-energie. Op verzoek van de vaste kamercommissie zal dit punt voorafgaand
aan de financiële verantwoording worden behandeld.De heerCrone(PvdA)Voorzitter. Wij hebben eerder over dit onderwerp gediscussieerd en de
heer Wijn van de CDA-fractie heeft hierover schriftelijke vragen gesteld.
Het gaat om een grootschalig zonne-energieproject in Heerhugowaard dat, dit
moet worden gememoreerd, past in een groot samenwerkingsproject in Europa,
Sun Cities. Er staat dus meer op het spel dan alleen het project op zich.
De voorbeeldwerking en zeker de Europese samenwerking staan ook op het spel.
Het is mij persoonlijk al gebleken dat men het in Brussel zeer hoog zou opnemen
als Nederland na jarenlange voorbereiding uit dit project stapt. Dat zou betekenen
dat Nederland in de toekomst niet meer wordt gezien als een belangrijk onderdeel
van innovatieve projecten. De verwachting is gewekt dat in een aantal Europese
steden Sun Cities zouden worden gebouwd. Het zou een slechte ontwikkeling
zijn als Nederland daaraan niet meedoet.Het project zelf dreigt tussen de wal en het schip te vallen. Oorspronkelijk
zou het project vallen onder de BSE-regeling die, in tegenstelling tot hetgeen
de minister ons dinsdag schreef, niet alleen was gericht op kleinschalige,
innovatieve zonne-energieprojecten. Er is bij het afsluiten van het vorige
regeerakkoord juist bewust gesproken over de mogelijkheid om het project uit
te breiden tot grootschalige projecten. Dat is ook gebeurd en het project
had dus onder de BSE-regeling kunnen blijven vallen. De minister zegt dat
het nu onder de EPR moet vallen. Daaraan kleeft het kernbezwaar dat de subsidie
pas achteraf kan worden verleend, als het project reeds is aangelegd. Ook
kan de subsidie alleen aan de eigenaar worden toegekend. Dat laatste is bij
grootschalige projecten bijna onmogelijk, omdat er vooraf nog geen sprake
is van eigenaren maar alleen van een projectontwikkelaar of een gemeente.Ik vraag de minister daarom dringend, alles uit de kast te halen om de
voorziening voor het zonne-energieproject toch te treffen. Er zijn daartoe
twee opties. Óf er wordt, zoals onder de BSE altijd mogelijk was, een
garantieregeling getroffen. Dat kan onder speciale voorwaarden, zodat er geen
al te sterke precedentwerking van uitgaat. Er bestaan mogelijkheden voor een
garantstelling of een lening vooraf. Óf er wordt gegarandeerd dat de
EPR of een vergelijkbare voorziening voor dit project garant zal staan. Dat
is natuurlijk het probleem van een regeling die pas achteraf geldt. Als de
projectontwikkelaars zekerheid hebben dat de EPR over twee of
drie jaar nog steeds bestaat, kunnen zij het project zelf voorfinancieren.
Als die zekerheid niet kan worden gegeven, is de onzekerheid voor hen te groot.
Er zijn dus allerlei oplossingen mogelijk en ik vraag de minister dringend,
toe te zeggen dat een en ander vóór 1 juli wordt geregeld, omdat
Europa anders de stekker eruit trekt. Het project is dan weg en Nederland
lijdt dan veel schade en gezichtsverlies.MevrouwVoûte-Droste(VVD)Voorzitter. In het kader van innovatieve nieuwe projecten, met name op
energiegebied, is fotovoltaïsche energie een interessant instrument.
Het is heel legitiem dat eigenaren een eigen verantwoordelijkheid krijgen
om achteraf subsidie aan te vragen. Dat gebeurt ook bij andere projecten en
er wordt goed van die mogelijkheid gebruik gemaakt. Het is interessant om
dit grootschalige project, waarbij ook Europa is betrokken, te kunnen realiseren.
Mijn fractie vraagt de minister, te bekijken of er creatieve oplossingen mogelijk
zijn om dit te realiseren.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Voorzitter. Uit het feit dat de heer Wijn hierover vragen heeft gesteld,
blijkt al dat de CDA-fractie dit een heel belangrijk punt vindt. Mijn fractie
beseft dat wij nu op een bijzonder punt zijn aanbeland. Wij zitten niet alleen
midden in een kabinetsformatie, maar wij hebben ook uitzicht op slechtere
economische tijden. Wat dat betreft hebben wij er begrip voor dat de minister
zich wat terughoudend opstelt.De heerCrone(PvdA)Als investeerders ergens belang bij hebben, is het bij continuïteit
van beleid. Als er één constante is geweest in alle discussies
over duurzame energie, is dat continuïteit van beleid. Durft de CDA-fractie,
nog voordat het regeerakkoord is gesloten, al niet eens meer kritische vragen
te stellen en de continuïteit voorop te stellen? Ik vond het regeerakkoord
al erg discontinu, dat geef ik toe, maar ik schrik er toch van als ik het
nu zo hard hoor. Het gaat over een regeling die nog gewoon bestaat.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Als er creatieve oplossingen zijn, is mijn fractie de eerste om zich daarbij
aan te sluiten. Zo is de situatie op dit moment; de prioriteiten moeten onder
ogen worden gezien.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Deze kwestie haakt aan bij het debat dat wij over de begroting
van het ministerie van Economische Zaken hebben gevoerd. Mijn collega Vos
heeft toen een motie ingediend, waarin de minister wordt opgeroepen om dit
type projecten subsidiabel te houden. Ik moet constateren dat, met de gang
van zaken omtrent het project in Heerhugowaard, de minister de motie niet
uitvoert. Dat is een extra reden, naast de argumenten die met name de heer
Crone naar voren bracht, om dit project van fatsoenlijke middelen te voorzien
en niet te wachten op een individuele EPR-subsidie achteraf. De grootschalige
introductie van zonne-energie gaat op dat vlak natuurlijk mank. Dat wisten
wij al en daarom is toen die motie ingediend. Hoe zit het met de uitvoering
van deze motie op stuk nr. 34 (28000 XIII)? Kennelijk mogen wij er opnieuw
niet van uitgaan dat moties die door een grote meerderheid van de Kamer zijn
aangenomen, worden uitgevoerd.De heerVan der Ham(D66)Voorzitter. Ik deel van harte de bezorgdheid van de PvdA-fractie op dit
punt. Ook mijn fractie heeft veel contact gehad met Heerhugowaard. Ik ben
zeer ontevreden over de gang van zaken. Het is zo belangrijk dat grootschalig
wordt geïnvesteerd in zonne-energie. Dit project, dat daartoe een uitgelezen
kans is, dreigt nu te mislukken. Dat is niet goed.Wij zijn dus met zijn allen op zoek naar een creatieve oplossing. Ik heb
een aantal telefoontjes gepleegd en wellicht is die oplossing er. Wellicht
kan in deze problematiek worden voorzien door in de EPR een bepaling op te
nemen dat voor projectmatige ontwikkeling van PV in grootschalige woningbouwplannen
een toelatingsbesluit kan worden aangevraagd. In die aanvraag zal, naast de
gewone projectgegevens, worden aangegeven hoeveel PV's van welk type op welke
woning in het betreffende woningbouwplan zullen worden gerealiseerd. De woningen
kunnen worden aangegeven door de toekomstige straatnaam en het bijbehorende
huisnummer. De aanvraag zal bij het daarvoor aangewezen energiebedrijf, zie
EPR, moeten worden ingediend. Het energiebedrijf geeft vervolgens de toelatingsbeschikking
af. Daarin staan de adresgegevens van de te bouwen woningen, evenals de EPR-bijdrage
per W-piek zoals die luidt op het moment dat de toelatingsbeschikking wordt
afgegeven en de maximale omvang van het aantal te realiseren W-piek. Nadat
de woning is opgeleverd, dient de eigenaar en/of verhuurder een definitieve
aanvraag in te leveren onder overlegging van een kopie van de toelatingsbeschikking.Deze manier van regelgeving zou in ieder geval kunnen betekenen dat er
wat meer zekerheid ontstaat voor de ontwikkelaar over de hoogte van de bijdrage
en dat de uiteindelijke uitbetaling naar de belastingontvanger gaat. Wellicht
is deze oplossing, een beetje om de regelgeving heen, een manier om wat meer
zekerheid te verschaffen en dit project in leven te houden. Wat is reactie
van de minister hierop?De heerWiersma(LPF)Voorzitter. Ik val op het laatste moment in voor mijn fractiegenoot Ferry
Hoogendijk, dus ik ken de stukken nauwelijks. Ik zal vandaag dus meer luisteren
dan spreken. Dat kan ook heel interessant zijn.MinisterJorritsma-LebbinkVoorzitter. Deze kwestie sleept inderdaad al wat langer. Dat gebeurt soms,
omdat zaken kunnen veranderen. Heerhugowaard wil inderdaad een overheidsbijdrage
van ongeveer 7 mln euro voor een deelproject van 800 woningen met zonne-PV.
Daarvoor is ook Europese subsidie beschikbaar, mits de nationale overheid
bijdraagt. Er zijn al deelplannen met BSE-subsidie ontwikkeld. De delegatie
is vorig jaar bij mij op bezoek geweest en dit jaar, op 29 mei, opnieuw.Het lastige is dat het EPR de koper achteraf een subsidie geeft. Natuurlijk
is het waar wat de heer Van der Ham zegt. Een regeling waarbij projectontwikkelaars
van tevoren subsidie wordt toegezegd, zou meer grote projecten opleveren in
de nieuwbouw. In 2001 heb ik met de mensen uit Heerhugowaard gesproken. Ik
heb toen gezegd dat ik het een interessant project vond en zou kijken wat
ik kon doen, maar dat ik geen garanties kon geven. In de maanden daarna is
het beleid inzake duurzame energie geëvalueerd. Over zonne-PV is in de
memorie van toelichting bij de begroting opgemerkt dat de overheid
die technologie niet meer specifiek in de markt wil "pushen". Wel willen wij
ervoor zorgen, dat is het allerbelangrijkste, dat de research and development
(R&D) doorgaat, zodat de kostprijs verder omlaag kan. Ik wil erop wijzen
dat één zonne-PV-installatie in Heerhugowaard minimaal € 10.000
kost. Dat is veel geld, dat niet opweegt tegen de energiebesparing die de
gebruiker boekt. Daarnaast bekijken wij samen met het ministerie van VROM
hoe wij zonne-PV door middel van de energieprestatienormering en door afspraken
met bouwpartijen een plaats in de markt kunnen laten verdienen. Dan ontstaat
er meer structurele zekerheid.In mei heb ik in Heerhugowaard gemeld dat ik samen met de minister van
Financiën heb bekeken of het recht op EPR van de particulier kan worden
overgedragen aan de projectontwikkelaar. Dat blijkt niet te kunnen. Er zijn
echter wel informele oplossingen mogelijk. De EPR kan bijvoorbeeld worden
gestort op een geblokkeerde bankrekening, waarbij banken worden ingeschakeld
om het risico af te dekken. Dat kost natuurlijk wel iets, maar het gaat om
een wijk die nog moet worden gebouwd. Dat zal dus in de prijs van de woning
moeten worden meegenomen. De inschatting van de mensen in Heerhugowaard is,
en daar zit het probleem, dat het voortbestaan van de EPR en de hoogte van
het bedrag onzeker zijn. Ik heb op dat vlak ook een probleem. Ik denk dat
de EPR blijft bestaan, maar ik kan het niet garanderen. Ik ben een minister
in een kabinet dat aan zijn laatste dagen bezig is. Ik kan niet de garantie
geven dat het volgende kabinet dit ongewijzigd voortzet. Ik hoop het wel,
omdat ik het een goed systeem vind, maar ik heb ook enige cijfers onder ogen
gehad waaruit bleek dat er moet worden bezuinigd op subsidies en dat er in
de fiscale sfeer het nodige gaat gebeuren. Ik vermoed dat ook een volgend
kabinet belang zal hechten aan energiebesparing en aan duurzame energie. EPR
is dan een interessant instrument. Ik ben evenwel aan mijn laatste dagen bezig
en ik vind het erg brutaal om als demissionair minister de garantie af te
geven dat het systeem blijft voortbestaan.Ik realiseer mij dus wel degelijk dat er een probleem is met de datum.
Het probleem ligt overigens niet zozeer bij de EPR of bij een eventuele regeling
voor projectontwikkelaars. Uiteindelijk zit het hem in het feit dat zonne-PV
echt te duur is. De consument kan zelf met EPR-subsidie voor zonne-energie
kiezen, maar doet dat niet. Dat moeten wij ons ook realiseren. Daarnaast is
er het probleem dat ik geen geld heb. Ik krijg geen nieuw geld. Ik zit wat
dat betreft een beetje in een spagaat. Enerzijds ben ik niet meer missionair,
zodat ik geen besluiten kan nemen of garanties kan toezeggen. Anderzijds heb
ik nog steeds het gevoel dat de gemeente wel degelijk verder kan komen met
de EPR.De heer Vendrik verweet mij dat ik een motie niet wil uitvoeren. In de
motie werd met name gesproken over duurzame energie achter de meter en hoe
daarmee om te gaan. De Kamer heeft op 21 maart jl. hierop een antwoord gekregen.
In dat antwoord wordt bepaald niet gezegd dat de motie niet wordt uitgevoerd,
maar het is ook niet zo dat zij eenvoudig is uit te voeren. Samen met collega
Remkes ben ik aan het uitzoeken hoe wij in convenanten en regelingen afspraken
kunnen maken met partijen in de bouw zodat er meer aan duurzame energie wordt
gedaan. Het gaat dan niet uitsluitend over zonne-PV's. Onze aandacht ligt
allereerst bij andere vormen van duurzame energie.De heerCrone(PvdA)Voorzitter. Ik wil de minister vergaand helpen door volgende week bij
de suppletore begroting hiervoor geld vrij te maken. Dat kan dus niet het
probleem zijn; de Kamer kan die verantwoordelijkheid van de minister overnemen.
Het gaat om een eenmalig bedrag van 7 mln euro voor een garantstelling, dus
het bedrag komt nog terug ook. Ik geef toe dat het bedrag financieel-technisch
gezien nu ter beschikking moet worden gesteld om het later terug te krijgen,
maar dan heeft het nieuwe kabinet alvast een meevaller van 7 mln euro voor
ogen. In Europa kunnen wij ons deze teleurstelling niet permitteren.MinisterJorritsma-LebbinkDe heer Crone kan wel om een bedrag van 7 mln euro vragen, maar ik heb
geen regeling. Ik mag in dit land geen subsidie geven als er geen regeling
is die dat ondersteunt. De heer Crone behandelt ook altijd de rapporten van
de Algemene Rekenkamer, dus dat weet hij. Het is leuk als hij een bedrag van
7 mln euro reserveert, maar daarmee heb ik Heerhugowaard nog steeds niet geholpen.De heerCrone(PvdA)Het gaat mij om een garantstelling, die de minister in een speciaal besluit
onder de EPR kan vaststellen. Dat vereist dus een speciaal besluit, dat gepubliceerd
moet worden en waarin de voorwaarden zijn opgenomen. In die voorwaarden kan
wat mij betreft worden gesteld dat er geen precedentwerking is. Ik ben de
laatste die het nieuwe kabinet voor de voeten wil lopen. De minister kan evenwel
een eenmalig besluit nemen.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. De minister maakt zich wel heel erg klein door zich te verschuilen
achter haar demissionaire status. Ik vind het merkwaardig dat een demissionair
kabinet wel een besluit kan nemen over een straaljager...MinisterJorritsma-LebbinkDat besluit is op 8 februari genomen, toen het kabinet nog volop missionair
was.De heerVendrik(GroenLinks)Ik heb begrepen dat het contract is getekend in de demissionaire periode.
Dat kan kennelijk wel. Als het dan om een project gaat dat door de volledige
Kamer wordt ondersteund, verschuilt de minister zich achter haar demissionaire
status. Ik vind dat niet chique. Ik steun de heer Crone voluit. Als de nood
hoog is, kunnen wij volgende week bij de behandeling van de slotwet regelen
dat het geld ter beschikking kan worden gesteld. Als daarvoor een kleine regeling
moet worden getroffen, een speciale garantstellingregeling die aan de EPR
wordt gehangen, kan dat binnen een paar dagen worden geregeld. Zo bureaucratisch
is dit land nu ook weer niet.Wat de uitvoering van die motie betreft, die ging wel degelijk over de
grootschalige introductie van zonne-PV. In de motie wordt opgeroepen om de
programma's die daarvoor waren bedoeld, in stand te houden. Het gaat dus wel
degelijk over projecten als dat in Heerhugowaard. Ook uit deze
motie kan de minister een brede steun in de Kamer aflezen voor dit type projecten.
Ik zou het buitengewoon jammer vinden als de minister zich verschuilt achter
haar demissionaire status. Ik roep haar op, dat niet te doen. Dat is ook niet
nodig, gelet op de brede steun in de Kamer. Ook zou het jammer zijn als zij
zich verschuilt achter de onmogelijkheid van de bestaande regelgeving. Dan
passen wij die regels snel aan. Dat gebeurt wel vaker.De heerVan der Ham(D66)Voorzitter. Ik heb een suggestie gedaan over hoe deze zaak wellicht kan
worden opgelost. Er is dus een oplossing op korte termijn denkbaar, maar de
minister heeft daarop nog niet gereageerd.MinisterJorritsma-LebbinkVoorzitter. De suggestie van de heer Van der Ham ligt klaar voor mijn
opvolger. Ik kan geen nieuwe regelingen meer vaststellen, ook al is het maar
omdat ik niet ga over de begroting van volgend jaar. Ik verschuil mij niet
achter mijn demissionaire status. Als ik iets kon bedenken wat echt mogelijk
was, zou ik dat doen. Zo'n besluit moet evenwel voldoen aan alle eisen die
daaromtrent worden gesteld. Ik moet daarvoor bijvoorbeeld naar Brussel. Het
gaat namelijk om staatssteun en dat moet aan Brussel worden voorgelegd. Natuurlijk
is een garantstelling ook staatssteun! Het is dan een subsidie aan een projectontwikkelaar
of aan een gemeente, in ieder geval een subsidie die rechtstreeks is bedoeld
voor de ondersteuning van een project inzake energie. In het kader van de
milieustaatssteun moet dat in Brussel worden getoetst. Daarnaast moet ik de
gewone procedure langs de ministerraad volgen.Het ligt dus wat ingewikkelder dan snel een besluit nemen. Er is ook veel
geld mee gemoeid. Het gaat niet om een laag bedrag; 7 mln euro klinkt weinig,
maar het is wel 18 mln gulden. Ik kan dat niet even snel regelen. Ik kan niet
anders bedenken dan dat men de gok zou moeten wagen. Ik zou de gok wel durven
te wagen dat de EPR blijft bestaan. Wij weten dat de EPR ook geldt voor subsidie.
Men mag het dus ook gebruiken als cofinanciering voor Brusselse subsidies.
Als wij niets doen, vervalt het dus niet automatisch. Er is ook enig risico
aan de andere kant, dat is waar. Als men dat risico niet durft te dragen,
heeft men een probleem. Ik sluit niet uit dat het volgende kabinet bereid
is, de EPR verder aan te passen. De suggestie van de heer Van der Ham zou
daarbij een rol kunnen spelen. Ik moet bekennen dat ik daarin tot nu toe niet
ben geslaagd.De heerCrone(PvdA)Het voorstel van de heer Van der Ham is goed, maar vergt veel tijd. Het
gaat mij nu om een snelle oplossing. Daarom vraag ik de minister om al het
uiterste te doen, gelet op de grote inzet in de Kamer om hiervoor in ieder
geval een eenmalige oplossing te vinden. Zij mag de creativiteit aan de Kamer
overlaten. Dan zien wij wel of wij volgende week een amendement op de begroting
indienen om het geld beschikbaar te stellen.MinisterJorritsma-LebbinkDe tweede suppletore begroting ligt nu in de Eerste Kamer en niet in de
Tweede Kamer. De heer Crone kan dus niet meer amenderen. De Slotwet 2001 kan
volgens mij helemaal niet worden geamendeerd. Het betreft daar namelijk het
geld van vorig jaar en niet het geld van dit jaar. Ik heb het afgelopen jaar
echt al mijn creativiteit ingezet om iets te bedenken, maar ik ben er niet
uitgekomen. Ik heb eindeloos overleg gevoerd met de minister van Financiën,
maar wij kwamen er niet uit. Ik heb dat niet met grote vreugde gemeld aan
de betrokkenen in Heerhugowaard, want ook ik ben van mening dat dit een interessant
project is. Als het evenwel niet kan, houdt het op.De voorzitter:Dit onderwerp is voldoende besproken. Het staat de woordvoerders uiteraard
vrij om de daartoe beschikbare instrumenten te gebruiken om datgene te bereiken
wat zij voor ogen hebben. Wij beginnen nu, zoals afgesproken, met de financiële
verantwoording.MevrouwVoûte-Droste(VVD)Voorzitter. De ontwikkeling van niet alleen een financiële, maar
ook een beleidsinhoudelijke verantwoording wordt door de VVD-fractie krachtig
ondersteund. Het is goed dat wij vandaag spreken van beleidsbegroting naar
beleidsverantwoording. Wij zijn nu nog op weg. Nu gebeurt het nog in de oude
stijl, maar volgend jaar is het helemaal rond. De samenhang tussen doel, prestatie
en middelen moet bijdragen aan een meer transparante overheid. Een rechtmatige
en doelmatige besteding van overheidsgeld is essentieel, omdat de geloofwaardigheid
van de overheid hiermee samenhangt. Het gaat immers om de besteding van belastinggeld.
Zoals wij in de voorgaande discussie merkten, moet dat altijd verantwoord
gebeuren.Wat willen wij bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Wat mag het kosten?
Deze vragen liggen aan de basis van de beleidsincentive van de overheid. Vandaag
behandelen wij, zoals gezegd, voor de laatste keer de verantwoording oude
stijl. Volgend jaar kunnen wij discussiëren over een totale VBTB-begroting
en -verantwoording. Begrijpelijkerwijs is de beleidsinhoudelijke verantwoording
op enkele punten nog niet geheel sluitend. De VVD-fractie verwacht volgend
jaar echter een krachtige inzet op de drie deelterreinen die in de controle
door de Algemene Rekenkamer aan de orde kwamen, te weten de financiële
verantwoording, de beleidsinformatie en de bedrijfsvoering. Daarbij moet voornamelijk
op de laatste twee terreinen nog een aantal stappen worden gezet.De verantwoording van de bewindslieden van Economische Zaken mag naar
mijn mening onder de betere verantwoordingen worden geschaard. Dat mag ook
weleens worden gezegd. Ik heb de eer gehad, dit jaar twee VBTB's te mogen
doen; ik heb mij ook verdiept in de verantwoording van het ministerie van
Defensie. Zoals de Rekenkamer concludeert, voldoet het ministerie van Economische
Zaken aan de meeste eisen. De overweging dat de kwaliteit ten opzichte van
vorig jaar gelijk is gebleven, op sommige punten wat beter is maar op andere
punten nog niet voldoende, lijkt mij een stimulans om volgend jaar de adviezen
van de Algemene Rekenkamer voortvarend op te volgen.Ik neem er een aantal punten uit, te beginnen met de regionale structuurversterking
en de investeringspremieregeling (IPR). Waarom worden er minder projecten
gehonoreerd dan begroot? Juist het noorden des lands is natuurlijk van belang.
Hoe kan het dat met name de projecten met relatief dure arbeidsplaatsen
doorgang vinden? Wat is er de oorzaak van dat investeringen van derden achterblijven?
Het Kompas voor het Noorden is toch een belangrijke zaak. Een succesvol beleid
om nieuwe kantooroppervlakten te creëren is goed, maar er moeten ook
andere zaken gebeuren.Het toerisme is voor Nederland een belangrijke economische sector. Wij
hebben gezien dat de gebeurtenissen naar aanleiding van 11 september en de
MKZ-crisis de doelstellingen van het toerismebeleid ernstig hebben aangetast.
Daaruit blijkt hoe kwetsbaar die doelstellingen zijn. De MKZ-crisis en 11
september waren natuurlijk geen gewone gebeurtenissen, maar ondertussen zijn
de gevolgen ingrijpend geweest. Ik wil erop wijzen dat de MKZ-crisis niet
alleen zijn weerslag heeft gehad op de agrarische bedrijven, maar ook op bedrijven
die daarvoor in het geheel niet zijn gecompenseerd. Mijn fractie toont zich
verheugd dat extra compensatie is gegeven voor de promotie in Duitsland. Toch
vraag ik aandacht voor de toeristische sector. Er moet veel gebeuren en het
is jammer dat wij het actieplan niet meer samen met het ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij kunnen behandelen. Dat zal in de nieuwe situatie
moeten gebeuren.Een van de belangrijke taken van het ministerie van Economische Zaken
is het verstrekken van subsidies, al dan niet door intermediairs. Bij een
kerntaak als deze is het dan ook te verwachten dat een goede inschatting wordt
gemaakt van de te verwachten activiteiten. Het is wonderlijk dat het aantal
subsidies consequent te hoog wordt ingeschat. Daar tegenover staat dat de
uitgekeerde bedragen consequent hoger zijn. Ook dat verbaast mij. Hoe verklaren
de bewindslieden dit verschijnsel? Is hier nog sprake van een duidelijke samenhang
tussen subsidie en de te verwachten maatschappelijke opbrengst? Daar gaat
het tenslotte om. Op welke wijze probeert de minister invulling te geven aan
een volledig overzicht van de realisatiecijfers? Onderschrijft de minister
de noodzaak tot prestatie-indicatoren?De Algemene Rekenkamer heeft commentaar op het afdragen van het exploitatieresultaat
van Senter, een bedrag van 1,8 mln euro. Dit zou niet zijn gegaan volgens
de regeling inzake de vermogensvoorschriften baten-lastendienst 2001. Mijn
fractie vindt dat wel belangrijk, juist voor agentschappen.Het algemene beeld is dat de presentatie van de beleidsprioriteiten volgens
de Algemene Rekenkamer hier en daar nog wat te wensen overlaat. Mijn fractie
is tevreden dat de nulmetingen voor alle ministeries zijn gerealiseerd. Het
ministerie van Economische Zaken heeft het wat dat betreft zelfs goed gedaan.
De Rekenkamer concludeert dat de Europese regelgeving nog steeds een groot
probleem is. Mijn fractie is van mening dat krachtig moet worden ingezet op
de reductie van de administratieve lasten.Op welke wijze heeft de staatssecretaris zich ervan verzekerd dat het
exportinstrumentarium succesvol is geweest? Nederland heeft het goed gedaan
wat de export betreft, maar er zijn ook de cijfers over de wederuitvoer. Het
is heel belangrijk om te weten of de staatssecretaris zich heeft gebaseerd
op de prestatiegegevens. De export is van belang, juist nu het economisch
wat slechter gaat.Een adequate bedrijfsvoering speelt een belangrijke rol bij het voorkomen
van onrechtmatigheden en vormt een goede basis voor een goede verantwoording.
De Algemene Rekenkamer heeft een aantal onvolkomenheden geconstateerd, waarvan
die bij het CBS ernstig zijn. Mijn fractie neemt dat hoog op. De bedoeling
is namelijk dat het CBS per ingang van 1 januari 2004 de ZBO-status krijgt
met het bijbehorende baten-lastenstelsel. Als dat niet in orde is, komt er
wat de VVD-fractie betreft geen ZBO-status voor het CBS. Wat is de reactie
van de minister hierop?De Rekenkamer heeft geconstateerd dat de EVD geen beleidskader heeft.
Dat wordt nu opgesteld. Wanneer is het klaar?Wat het Actieplan professioneel inkopen en aanbesteden betreft, juich
ik toe dat er sprake is van oprichtingscoördinatie en van een expertisecentrum.
Mijn fractie verwacht veel daarvan. Kunnen andere ministeries of andere overheden
daarvan ook gebruik maken? Juist het digitale kenniscentrum kan dienen ter
verbreding.Ik heb een laatste, kritische vraag over de kennisdiffusie in het MKB.
Ik las in het rapport dat er 551 aanvragen zijn geweest en 200 afwijzingen.
Het is op zich goed dat men zich daarin kritisch opstelt, maar het moet ook
op voorhand duidelijk zijn waarover het gaat. Elke inspanning om een subsidie
aan te vragen, kost het MKB veel tijd en moeite. Naar mijn mening is 200 afwijzingen
op 551 aanvragen wel wat erg veel. De oproep is om de subsidieaanvragen zo
helder te maken dat men er niet aan begint als het duidelijk is dat men geen
subsidie krijgt.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Voorzitter. Ik begin mijn bijdrage met het VBTB-proces op zichzelf. Natuurlijk
zijn wij allemaal overtuigd van het nut en de noodzaak om aan het einde van
het jaar af te rekenen, niet alleen op cijfers, maar ook op concreet behaalde
resultaten. Die moeten uit de stukken kunnen worden afgelezen. Toch ontstaat
er een licht gevoel van twijfel over de huidige opzet van het VBTB-proces.
Begin juni worden er bij de Kamer stapels rapporten bezorgd. Dat zijn niet
alleen de financiële verantwoordingen, maar ook de jaarverslagen en de
rapporten van de Algemene Rekenkamer. Het gevoel bekruipt mij enigszins dat
wij verzeild zijn geraakt in een enorme jaarlijkse procedurekwestie.De departementale jaarverslagen bestaan uit een heleboel mooie woorden.
Prestaties blijken evenwel nog steeds moeilijk kwantificeerbaar. Departementen
bedden hun harde resultaten nog altijd in in mooie woorden en omfloerste formuleringen.
Kan van de medewerkers van een departement worden verwacht dat zij de eigen
prestaties kwantificeren? Is het niet een idee om uiteindelijk de Algemene
Rekenkamer de rapporten te laten maken op basis van de gegevens die door de
departementen worden aangeleverd?De heerVendrik(GroenLinks)Dat is een pikante gedachte, die ik eerlijk gezegd niet helemaal begrijp.
De positie van de Rekenkamer is die van een controleorgaan. De Rekenkamer
is de beste vriend van het parlement. De Kamer controleert de regering, maar
de Rekenkamer doet dat ook, vanuit een speciale invalshoek en met een specifieke
taakopdracht. Ik begrijp nu dat de Rekenkamer, als het aan de CDA-fractie
ligt, de verantwoording moet schrijven van een departement dat zij wordt geacht
te controleren.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Nee, het is juist de taak van de Algemene Rekenkamer om onpartijdig en
onafhankelijk te zijn. Daarom juist zou het departement de cijfers moeten
aanleveren en zou de Rekenkamer heel onomfloerst de prestaties moeten omschrijven.
Bovendien wordt de stapel papier dan tot de helft gereduceerd.Ik was gebleven bij de concrete inrichting van de verantwoording van het
ministerie van Economische Zaken. Deze biedt veel inhoudelijke verantwoordingsgegevens.
Het is een van de betere verantwoordingen, mijn complimenten daarvoor.Ik wil er een paar punten uitlichten, te beginnen met het misbruik en
het oneigenlijk gebruik van subsidies. Er kan geen algemeen geldend percentage
worden gegeven van misbruik en oneigenlijk gebruik. De correcties van het
ministerie van Economische Zaken op de ingediende declaraties bedragen 9,1%.
Dat heeft natuurlijk ook te maken met ingewikkelde regelgeving, maar ik vind
dat een hoog percentage. Wij hebben het dan namelijk nog niet eens over de
declaraties die niet door het ministerie worden gecorrigeerd. Ik vraag met
nadruk aandacht voor het bestrijden van de M&O.Uit de antwoorden op de vragen die mijn fractie heeft gesteld, blijkt
dat er een monitoringsysteem op poten wordt gezet voor de stimulering van
de specifieke bedrijfsgerichte technologiestudies. Daarmee kan tussentijds
inzicht worden verkregen in de effecten van de subsidies. Ik vind dat heel
waardevol en ik wil graag weten hoe het staat met die monitoring. Wanneer
draait het op volle toeren?Bij het MDW-proces worden twee kanttekeningen geplaatst. In de eerste
plaats blijkt dat het implementeren van het MDW-1-proces minder voorspoedig
verloopt dan verwacht. Ik vraag mij af hoe dat kan. Wij zijn intussen begonnen
met MDW-2 en ik vind het belangrijk dat wij daarmee hard aan de slag gaan.
In de tweede plaats duurt het langer dan verwacht voordat de consumenten resultaat
zien van de MDW-projecten. Nu is de insteek van MDW-2 juist dat de consumenten
meer resultaten zouden opmerken.De minister geeft in haar antwoord aan dat het percentage bèta's
en technici niet stijgt. Het is belangrijk dat dit percentage wel stijgt,
want wij hebben niet alleen te maken met een enorme vergrijzing, maar wij
zien ook dat Nederland veel meer behoefte heeft aan kennisintensieve economie.
De inbreng van bèta's en technici zal moeten toenemen. Is hieraan het
afgelopen jaar voldoende gedaan?Ik wil enkele woorden wijden aan de ondernemingszin van studenten. Wat
mij betreft is het heel belangrijk dat zij in deze fase van hun leven worden
gestimuleerd om risico's te nemen, vooral omdat zij minder verantwoordelijkheden
hebben en de risico's gemakkelijker kunnen nemen dan in andere levensfasen.
Als je bij de wortels begint, schep je een gunstig klimaat voor latere fasen
in het leven. Ik heb begrepen dat de Kamer in juli hoort hoe het hiermee gaat.
Ik kijk er met belangstelling naar uit.Het terugdringen van de administratieve lasten is een belangrijk punt.
De concrete cijfers blijven altijd moeilijk te meten en na het overleg dat
wij vorige week hebben gevoerd, leg ik mij daar enigszins bij neer. Ik wil
er wel op wijzen dat ik de minister van Economische Zaken toch als aanspreekpunt
en als verantwoordelijke in dit geheel zie.Uit de bevindingen van de Algemene Rekenkamer blijkt dat er onvolkomenheden
zijn bij het CBS. De CDA-fractie zal, net als de VVD-fractie, zeer kritisch
beoordelen of het CBS voldoet aan de voorwaarden voor de ZBO-status. Mijn
fractie wil dit nauwlettend in de gaten houden.De Algemene Rekenkamer constateert ook dat de koppeling mist tussen de
ingezette middelen en de bereikte doelen. Dat is een belangrijke constatering.
Wij moeten aandacht blijven vragen voor dit punt. De minister zegt dat dit
bijzonder lastig is, zeker met betrekking tot het exportinstrumentarium en
het ICT-beleid. Dat is wel een heel gemakkelijke manier om ermee weg te komen.Ik heb het jaarverslag op dit moment voor mij op tafel liggen en ik moet
zeggen dat het er prachtig uitziet. Ik wil mijn complimenten overbrengen voor
het uiterlijk van het verslag. Het geeft een goede indruk aan de buitenwereld
en dat is goed, omdat het verslag voornamelijk is bedoeld voor de buitenwacht.MevrouwGiskes(D66)Voorzitter. Ik zal niet te veel woorden wijden aan het nut van het VBTB-proces,
want daarvan zijn wij allemaal overtuigd. De D66-fractie heeft er de afgelopen
jaren hard aan getrokken. Zoals wij gisteren reeds constateerden, kan het
nieuwe kabinet wat dat betreft flink oogsten van de inspanningen die door
het huidige kabinet zijn geleverd. Ik deel absoluut niet de mening van de
CDA-fractie dat de Rekenkamer de activiteiten op dit front moet overnemen
van de ministeries. Dat lijkt mij een totale misvatting van de verhoudingen
in Nederland inzake het bestuur en het financieel beheer van het land.Volgens de Rekenkamer behoort de financiële verantwoording van het
ministerie van Economische Zaken tot de betere verantwoordingen. Ik wil de
bewindslieden daarmee complimenteren. Het is evenwel moeilijk om zo'n mooie
positie te handhaven. De wet van de remmende voorsprong is ons allen bekend,
dus ik hoop dat de minister in haar overdrachtsdossier de nieuwe minister
zal aansporen om alert te blijven.MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Mevrouw Giskes zegt in vrij harde bewoordingen dat mijn suggestie niet
past in de Nederlandse verhoudingen. Ik wijs erop dat de Algemene Rekenkamer
als onafhankelijke derde de cijfers van het ministerie juist goed kan controleren.MevrouwGiskes(D66)Het controleren van cijfers is iets anders dan het opstellen van cijfers.
Mevrouw Van Vroonhoven suggereerde in haar betoog om de cijfers door de Algemene
Rekenkamer te laten opstellen. Moet iemand anders die dan controleren? Moet
dat iemand zijn van het ministerie van Economische Zaken?MevrouwVan Vroonhoven-Kok(CDA)Ik zei "aanleveren", niet "opstellen".MevrouwGiskes(D66)Wij wachten met belangstelling de voorstellen van het nieuwe kabinet af.Alle ministeries hebben het op zich genomen om beleidsprioriteiten te
benoemen en zich daarover te verantwoorden. Het is mij opgevallen dat er bij
het ministerie van Economische Zaken soms beter wordt verantwoord over onderwerpen
die niet als beleidsprioriteit zijn benoemd dan over zaken waarvoor dat
wel geldt, zoals het toerisme en het Kompas voor het Noorden. Is de minister
ervan overtuigd dat dit in de volgende ronde wel goed gaat? Het is opvallend
dat men er in het jaarverslag beter in is geslaagd om te rapporteren op de
VBTB-manier dan in de financiële verantwoording. Ik vraag mij af waarom
een departement én een jaarverslag én een financiële verantwoording
produceert. Het lijkt mij dubbelop. Ook is het wellicht een verspilling van
energie, want er gaat veel tijd in zitten.Het verlenen van subsidies is een belangrijke activiteit van het ministerie
van Economische Zaken. De belangstelling blijkt van tevoren hoger te zijn
ingeschat dan zij in de praktijk uitpakte. Tegelijkertijd wordt er per subsidieverlening
in het algemeen meer geld uitgegeven dan verwacht. Wat is hier aan de hand?
Is er minder belangstelling omdat de economische situatie wat slechter is?
Is het ministerie te optimistisch? Is er niet stiekem sprake van dat de potten
leeg moeten en dat er dus wat meer subsidie wordt gegeven, terwijl dat niet
nodig is?Het onderwerp "administratieve lasten" hebben wij vorige week uitvoerig
besproken. Er bestaat nog wat onduidelijkheid over het begrip "nulmeting".
Als ik de teksten goed lees, maak ik daaruit op dat er in 1994 al een nulmeting
heeft plaatsgevonden, terwijl de minister nu aankondigt, met een nulmeting
aan de gang te gaan. Hoe zit dat?Het CBS is een van de onderdelen van het ministerie waar het volgens de
Rekenkamer helemaal niet goed zit. Uitgerekend het CBS willen wij verzelfstandigen
door het toekennen van de ZBO-status. Dat verhoudt zich natuurlijk slecht
met elkaar. Wat is de minister concreet van plan om ervoor te zorgen dat het
CBS kan worden verzelfstandigd? Wie bepaalt uiteindelijk dat de financiële
huishouding van het CBS een redelijk niveau heeft bereikt? Wat is de rol van
de Rekenkamer in dit proces? De minister heeft zich waarschijnlijk al voorbereid
op het geven van commentaar inzake het CBS, want het commentaar van de Rekenkamer
is op dit vlak niet mals.Volgens de Rekenkamer valt het nodige af te dingen op de Europese aanbestedingen.
Wat wil de minister doen aan de geconstateerde fouten en onzekerheden? Mevrouw Van Vroonhoven is reeds ingegaan op de doelmatigheid van het exportinstrumentarium.
Ik heb begrepen dat er tijdens deze kabinetsperiode ongeveer 40 missies zijn
geweest. Volgens de staatssecretaris hebben alle deelnemers hierop enthousiast
gereageerd. Zijn die missies evenwel effectief? Kan op een of andere manier
worden gemeten of het aantal missies voldoende is?Uitgerekend op het voor de D66-fractie belangrijke punt van duurzame energie
zijn er onvoldoende gegevens beschikbaar. In juli 2002 komen deze cijfers
beschikbaar. Is deze vertraging eenmalig? Kunnen wij ervan uitgaan dat die
cijfers in het vervolg beschikbaar zijn bij de financiële verantwoording?
Krijgt de Kamer deze gegevens nog toegestuurd?Wat de slotwet betreft, schijnt er een voorziening te worden getroffen
over een mogelijk sociaal plan bij Demkolec van 13 mln euro. De Rekenkamer
zegt dat het een intensivering betreft die niet zo maar bij slotwet kan worden
geregeld. De minister zegt dat het geen intensivering is, maar een mutatie.
Wil de minister het verschil tussen een intensivering en een wijziging nog
eens toelichten? Dat is in dit soort discussies cruciaal.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter. Het mag helder zijn dat het ministerie van Economische Zaken
oprecht moeite heeft gedaan om de VBTB-operatie een vertaalslag te geven in
de financiële verantwoording. Op een aantal punten is zij daarin wel
degelijk geslaagd. De Algemene Rekenkamer geeft aan dat er een stap voorwaarts
is gezet. Deze andere vorm van verantwoorden moet wel worden beoordeeld vanuit
de reden erachter. Het is van belang dat helder wordt of het gevoerd beleid
daadwerkelijk de toets der kritiek doorstaat op de punten rechtmatigheid,
doelmatigheid en doeltreffendheid. Op een aantal punten is dat het geval.
Een aantal zaken waarbij vorig jaar nog ernstige onvolkomenheden werden geconstateerd,
bijvoorbeeld de EU-geldstromen, is aangepakt en veranderd.Er is evenwel een nieuw minpunt bijgekomen en dat vind ik zeer verontrustend.
De situatie bij het CBS is onacceptabel. De situatie is in vergelijking met
vorig jaar ernstiger geworden. Zoals eerdere woordvoerders reeds zeiden, heeft
de Algemene Rekenkamer er ernstige onvolkomenheden geconstateerd. Ik sluit
mij aan bij hun opmerkingen. Het is onmogelijk om akkoord te gaan met een
ZBO-status voor het CBS zolang de boel daar niet op orde is. Als reden voor
de verslechterde situatie is aangegeven dat er sprake was van reorganisatie.
Dat kan natuurlijk nooit een excuus zijn als de zaken in deze mate mislopen.
Als het CBS per 1 januari 2004 de ZBO-status wil aannemen, moet het jaar 2002 –
dat nu al voor de helft voorbij is – voor hem eindigen zonder een enkel
minpunt. De dames en heren hebben dus nog een half jaar om de boel op orde
te krijgen. Als dat niet lukt, neem ik aan dat de Kamer volgend jaar rond
deze tijd besluit dat het niet mogelijk is om per 1 januari 2004 een ZBO-status
voor het CBS in te voeren. Er moet namelijk ten minste één volledig
jaar afgerond worden zonder dat er scherpe kritiek is te horen. Wil de minister
hierop reageren?Het is mij opgevallen dat de Algemene Rekenkamer een vrij scherpe constatering
heeft gedaan over de salarisadministratie bij de Directie personeel, organisatie
en informatiemanagement van het ministerie zelf. Dat is niet best. Ook is
er kritiek op de aansturing van de Economische voorlichtingsdienst door het
directoraat-generaal buitenlandse economische betrekkingen. Die wordt namelijk
als gebrekkig bestempeld. Voor de minister en haar opvolger is er op dit vlak
werk aan de winkel.Het is opvallend dat er sprake is van onderuitputting in de financiële
verantwoording. Ik wijs hierbij op de discussie aan het begin van deze vergadering,
toen het over duurzame energie ging. Voor het tweede jaar op rij is onderuitputting
op het gebied van duurzame energie en energiebesparing geconstateerd. De verklaring
dat Novem tot tragere kasbetaling komt dan eerder was geraamd, zou dit verschijnsel
moeten rechtvaardigen. In de afgelopen vier jaar is evenwel drie keer sprake
geweest van onderuitputting, zowel op het gebied van energiebesparing als
van duurzame energie. Dat is naar het oordeel van mijn fractie uiterst onbevredigend.
Het moet toch mogelijk zijn om een zodanig beleid te voeren dat het geld niet
in de kas blijft liggen op beleidsterreinen die door deze Kamer van zo'n eminent belang worden gevonden. Welke maatregelen denkt de minister te nemen
om onderbesteding op dit soort sociale posten te voorkomen?Ik wil nog een opmerking maken over het VBTB-gehalte van de verantwoording.
Ik ben mij ervan bewust dat het lastig is om de doeltreffendheid te meten
op het beleidsterrein van het ministerie van Economische Zaken. Hoe definieer
je het bereikte resultaat van ingezette subsidies? Hoe monitor je het gevoerde
beleid? De minister heeft eerder gewaarschuwd om de verwachtingen voor 2000
niet te hoog te stellen, omdat de cijfers zo lang naijlen dat het lastig is
om inzicht te krijgen in het resultaat van de inspanningen. Niettemin blijft
het uiterst frustrerend. Wij zijn met elkaar beleid aan het maken. Als niet
kan worden gemeten hoe doeltreffend dat beleid is, en daarvoor zitten wij
vandaag aan tafel, moet dat wringen en wrikken. Ik denk dat het ambitieniveau
maar eens een slag omhoog moet. Ik zeg niet dat die ambitie er op voorhand
niet is, maar zij komt te weinig tot uitdrukking. In de verantwoording moet
de doeltreffendheid van de inspanningen van het ministerie van Economische
Zaken meer naar voren komen.Ik haal er wat punten bij. De doelstellingen van de subsidies in het toerismebeleid
worden bijvoorbeeld niet gehaald. Dit wordt verklaard door de gebeurtenissen
naar aanleiding van de MKZ-crisis en 11 september. Het blijft onduidelijk
of dit een verklaring is voor de daling van het aantal Duitse bezoekers. Ik
verwacht toch wel een iets diepgravender analyse van de doeltreffendheid van
de ingezette middelen dan hier wordt gegeven.Datzelfde geldt voor de resultaten van het regionaal beleid voor het noorden
des lands, een van de speerpunten van dit kabinet als het gaat om impulsen
in de economische ontwikkeling. Het enige dat er echt uitspringt, is de toename
van het nieuwe kantooroppervlak. Alles wat weerbarstig is, waarvoor echte
inspanningen moeten worden geleverd, zoals de renovatie van kantooroppervlak
en de revitalisering van bedrijfsterreinen, blijft evenwel ernstig achter.
Mijn conclusie is dat het met de doeltreffendheid van dit beleidsinstrument
niet goed is gesteld. Er was een rijtje van vijf inspanningen, waarvan er
drie bij lange na niet zijn gehaald. Ik wil graag een scherpere analyse hiervan,
gekoppeld aan verdere beleidsinspanningen. In dit soort debatten wordt altijd
meer gesproken over zaken die niet goed gaan dan over zaken die wel goed gaan.
Dat is altijd wrang, maar zo zit de wereld in elkaar.Er zijn ook twijfels over de doelmatigheid van het exportinstrumentarium.
Het zou de moeite waard zijn om boven tafel te halen wat wel en niet werkt
en wat het rendement is van de geleverde inspanningen. Dat moet in de toekomst
beter en scherper worden gemeten.Ik heb nog een opmerking over het jaarverslag van het ministerie. De administratievelastendruk,
die overigens goed meetbaar is, blijkt veel minder te zijn afgenomen dan verwacht.
Dat was toch een van de speerpunten van dit kabinet? Ik begrijp dat het mogelijk
volgend kabinet ook van mening is dat dit belangrijk is. Het moet dus beter
dan nu is vertoond.Ik heb ook kritiek op de wijze waarop zaken in het, overigens mooie, jaarverslag
aan bod komen. In het hoofdstuk Energievoorziening wordt meteen begonnen met
de strategie, maar de doelstelling is niet te vinden. Voor het behalen van
de doelstellingen inzake duurzame energie voor 2020 is een intensivering nodig,
aldus het jaarverslag. Dat is echt een understatement, zeker op het gebied
van wind- en bio-energie. Ik mis het perspectief voor verandering in het jaarverslag.Ter afronding zeg ik dat er een behoorlijke inspanning is geleverd om
deze financiële verantwoording op orde te krijgen. Er is een groot aantal
knelpunten dat echt moet worden aangepakt. Zeker voor het CBS is het uur U
aangebroken. Er is nog een weg te gaan als het gaat om het bereiken van doelen
en het inzichtbaar maken van ingezet beleid. Ik hoop dat de toekomstige bewindspersonen
zich hiervoor extra zullen inspannen.De heerVendrik(GroenLinks)Voorzitter. Mevrouw Giskes maant mij tot spoed en dat kan ook wel. Er
is veel gras gemaaid dat ook deels voor mijn voeten groeide.Dit is een verantwoordingsstuk, een financieel jaarverslag van een departement.
Dat is doorlezen totdat er iets leuks voorbijkomt. Ik was op zoek naar allerlei
puinhopen die het paarse kabinet heeft achtergelaten, maar ik zie ze niet.MevrouwVoûte-Droste(VVD)Is het niet gelukt, mijnheer Vendrik, niet één puinhoop?De heerVendrik(GroenLinks)Dat is toch wel moeizaam bij dit kabinet. Maar goed, er zijn andere fracties
die zich in die contreien zouden moeten begeven.Ik maak eerst een algemene opmerking. In de vele debatten die wij met
Zalm over dit VBTB-proces hebben gevoerd, is geconstateerd dat de financiële
verantwoording in feite iets naar voren moet worden gehaald, opdat de informatie
die zo'n boekwerk oplevert, relevant wordt voor het departement en voor de
Kamer. Daar was de heer Zalm het ook mee eens. De Kamer kan die informatie
dan gebruiken voor de begrotingsbehandeling voor het daarop volgende jaar.
Als ik het stuk met dat perspectief voor ogen doorlees, kan ik er in feite
nog tamelijk weinig mee. Wij willen natuurlijk allemaal nagaan waar nog geld
te halen valt, waar geld niet goed wordt besteed of hoe het anders of beter
kan. Dan heb je echter meer zicht nodig op bepaalde doelen en bepaalde regelingen.
EZ is echt een subsidiedepartement. Wij weten dat het lastig is om de doelmatigheid
van subsidies in beeld te brengen. Dat ligt voor een deel aan het feit dat
de doelstelling vooraf niet helder is aangegeven, dat de doeleinden niet operationeel
zijn, niet goed bijgehouden of gemeten worden, etc. Maar zo moet het wel zijn.
In zo'n financieel jaarverslag wil je ook lezen welke conclusies een departement
zelf trekt: wat gaan we hiermee doen? Her en der komt dat wel terug, maar
dat is niet over het algemeen het geval. Dat nodigt ons dan weer uit tot het
stellen van allerlei vragen zoals "wat doet u hiermee?", of "moeten wij daarvoor
de begroting afwachten?". Dat is dus een cri de coeur voor de volgende keer.
Dan moet het financieel jaarverslag dat volgt op de begroting 2002 helemaal
VBTB-bestendig zijn. Elk verantwoordingsdeel, zeker als het om de grotere
bedragen gaat, moet worden afgesloten met een conclusie: de regeling is goed,
de regeling is niet goed of de regeling wordt aangepast.Behalve het financieel jaarverslag komt een cyclus aan papier onze kant op. Dat zit dan weer in andere debatten verscholen. Dat weet
ik allemaal wel, maar het zou toch goed zijn als het financieel jaarverslag
een en ander samenbrengt. Dan kunnen wij het ook in het najaar gebruiken,
als wij de begroting van EZ door een volgende kabinet gepresenteerd krijgen.
Zo zou het eigenlijk moeten werken. Of de informatie van het departement deugt,
bepaalt de Algemene Rekenkamer, en of de conclusie deugt, bepalen wij. In
ieder geval moeten wij weten wat het departement ermee wil doen.Ik zal het toespitsen op artikel 0.9. De uitgaven op dit artikel staan
in het teken van het energiebeleid. Het gaat daarbij met name om het energiebesparingsbeleid
en de duurzame energie. Ik zou niet de vertegenwoordiger van GroenLinks zijn
als ik op dit punt altijd wild enthousiast werd over het departement van EZ.
Vorig jaar hebben wij over dit artikelonderdeel een uitvoerige discussie gevoerd.
Het ging om de vraag hoe het departement zich verantwoordt voor de uitgaven
die ten laste van dit artikel worden gedaan. Ook al constateert de Algemene
Rekenkamer dat het departement in de "concurrentiestrijd" met andere departementen
vooropgaat – dat is mooi – het departement heeft op dit onderdeel
echt niet gedaan wat de Kamer heeft gevraagd. Zij heeft namelijk gevraagd
met name de uitgaven rond duurzame energie veel inzichtelijker te maken. Ik
herinner mij nog een intensief debat met de minister daarover. Die zouden
veel beter verantwoord worden. Ik schiet echter niks op met de anderhalve
pagina die aan dit onderwerp is besteed. Ik moet dan ook nog kijken naar het
jaarverslag van EZ, maar daarin staat ook niet heel erg veel over de echte
doelmatigheid van de besteding. Duurzaam energiebeleid gaat natuurlijk over
meer. Voor een deel zijn daarmee financiële middelen gemoeid; daar gaat
dat financieel jaarverslag immers over. Ook daarmee kom ik dus niet verder.
In het energierapport, dat wij in april hebben besproken, staat een globaal
scenario waarin duurzame energie een rol speelt. Daarin wordt ook een tijdpad
in beeld gebracht dat ongewijzigd beleid met zich zou brengen. Als ik echter
wil weten of het geld dat wij voor duurzame energie hebben gereserveerd en
waarvoor wij de minister ook steun hebben gegeven, goed is besteed, kom ik
daar geen klap verder mee. Op dat punt vind ik dat echt onvoldoende. Het is
niet de eerste keer dat wij hierover spreken. Waarom is dat nou zo karig?
Een jaar geleden hebben wij daar uitvoerig over gedebatteerd. Er is beterschap
beloofd. De Kamer heeft daar ook ruimte voor gegeven. Het was immers de eerste
keer. Nu is het echter de tweede keer dat de Kamer over duurzame energie een
verantwoording voorgelegd krijgt waar ik in ieder geval heel weinig mee kan.
Vorig jaar was het jaar 2000 niet in beeld, terwijl de verantwoording ging
over het jaar 2000. Nu doet zich hetzelfde voor bij het jaar 2001. Ik vind
dat dit niet kan.Je hebt een doelstelling op het gebied van energie en je hebt een subsidie-instrument
dat daarvoor in belangrijke mate is ingericht, maar er zijn helemaal geen
realisatiecijfers over de ontwikkeling van duurzame energie. Dat vind ik echt
idioot. Dat is belachelijk. Dat kan gewoon niet. Het zou eigenlijk nu anders
moeten, maar volgend jaar moet het zeker anders. Op dat punt moet de hand
veel beter aan de knip worden gehouden. Ik vraag de minister daarom aan te
geven waarom het niet is gebeurd. Ik vraag haar ook dat volgend jaar geregeld
te hebben. De ontwikkeling van het aandeel duurzame energie in de verschillende
segmenten moet dan gewoon helder in beeld komen. Vervolgens is de vraag aan
de orde – daar kom ik nu al helemaal niet aan toe – welk resultaat
de verschillende regelingen voor duurzame energie in 2001 hebben gehad. Hebben
die zin gehad, moeten zij anders? Ik lees daar niks over. Dat vind ik buitengewoon
onbevredigend.Laten wij het maar eens omdraaien. Als het ministerie mij geen reden geeft
om de minister op dit punt te steunen, dan is dat dom. Het ministerie moet
mij goede informatie geven, dan kan de Kamer er ook voor zorgen dat de gelden
die het departement voor die regelingen uittrekt, de komende jaren ook daarvoor
worden uitgetrokken. Dat is hartstikke belangrijk. Misschien wordt het dan
nog wel meer. Dat is ook relevant voor een begroting 2003. Ik heb het vermoeden
dat de taakstelling die het ministerie zichzelf heeft gesteld bij de regeling
duurzame energie, niet wordt gehaald. Dat kan. Dat is geen schande. Dat is
ook lastig. Daar wil ik over doorpraten. De taakstelling is al minimaal, maar
als die nog niet eens gehaald wordt, hebben wij een probleem. Misschien moet
er dan meer geld voor worden uitgetrokken. Ik weet dat allemaal niet. Her
en der moet ik informatie bij elkaar scharrelen, maar over de regeling weet
ik niks.Ik zeur hier even over om duidelijk te maken hoe belangrijk het is dat
de Kamer de goede informatie heeft. Ik doe dat niet vanuit een negatief perspectief,
om de minister ergens op af te rekenen, maar wel om haar beleid op dit gebied
te steunen. Ik krijg niks in handen om de minister te steunen. Dat vind ik
zo ontzettend vervelend. Minister en ambtenaren, doe dat nou de volgende keer.
Geef mij die informatie in handen. Daar worden het beleid en het draagvlak
in de Kamer daarvoor alleen maar beter van. Dan wordt het lastiger om het
belangrijke duurzame energiebeleid af te schieten. Wie weet wat het volgend
kabinet op dat punt zal brengen. Bij het nieuwe regeerakkoord kun je tot het
einde wachten totdat er op dit punt iets leuks voorbijkomt.Voorzitter. Mijn collega's hebben al over het CBS gesproken. Ik kan mij
bij hun opmerkingen aansluiten. De sterke bewoordingen die mevrouw Noorman
op dat punt heeft uitgesproken, hebben mijn steun. Er ligt een kanjer van
een wetsvoorstel in de Kamer. De club moet een ZBO-status krijgen, maar dat
kan niet als je zo'n ernstige vermaning aan je broek hebt gekregen van de
Algemene Rekenkamer. Dat gaat gewoon niet. Het lijkt mij vrij logisch dat
er een deugdelijke administratie moet zijn die "ARK-proof" is. Daarna wordt
het zinvol om na te denken over de ZBO-status. Zonder een dergelijke heldere
administratie is dat niet het geval. Dat hebben wij van andere grote projecten
geleerd; ook op dat punt ben ik het met mevrouw Noorman eens. Ik steun in
dezen dus de opvatting van mijn collega's. Graag hoor ik hierop een reactie
van de minister.Mijn laatste punt betreft de administratieve lasten. Hierover is al eerder
een debat gevoerd, maar daar kon ik niet bij zijn. Paars heeft zichzelf een
taakstelling opgelegd die redelijk goed te meten is, maar die taakstelling
wordt niet gehaald. Aan deze kant van de tafel wordt dan geroepen:
dat is heel erg, dat deugt niet, dat mag niet, wij moeten naar die taakstelling
van 25%, het kabinet heeft op dit punt gefaald. Ik wil die stelling omdraaien.
Zo'n taakstelling vloeit natuurlijk ook voort uit de min of meer liberale
filosofie dat alle regels overbodig zijn. Blijkt misschien in de harde praktijk
van het terugdringen van de administratieve lasten dat die regels toch niet
zo snel overbodig zijn? Kan dat misschien ook? En gaan die regels misschien
ook nog eens ergens over? Dat kan ook. Het lijkt mij dat je je op weg naar
die taakstelling de vraag stelt of het eigenlijk wel realistisch is. Kortom,
heeft de politiek zichzelf niet te makkelijk vastgeprikt op een taakstelling
om er vervolgens achter te komen dat al die zogenaamde zeer overdadige regels
die vooral heel erg onnodig zijn, misschien toch niet zo onnodig zijn? De
repercussie van het feit dat je allerlei regels opheft en de administratieve
lasten verlicht, is immers ook een punt. Graag verneem ik hierop een reactie
van de minister.De heerWiersma(LPF)Voorzitter. Ik gaf al aan dat ik hier meer was om te luisteren. Ik heb
toch nog wel een vraag. Mevrouw Jorritsma, mijnheer Ybema, Joop Atsma en ik,
Wiersma: wij zijn tenslotte allemaal Friezen.Van de directies van grote bedrijven hoor ik vaak dat de economie in feite
een huishoudboekje is. Je kijkt vooral naar de baten en de lasten. Ik hoor
hier de nodige kritiek. Ik vind het daarom aardig om van de minister te horen
welke punten zij juist heel goed heeft gedaan. Het is ook weleens goed om
die te horen.MinisterJorritsma-LebbinkIk dacht aan drie kwartier genoeg te hebben, voorzitter, maar nu komt
de heer Wiersma met een vraag waardoor ik vrees dat ik nog tot vanavond zes
uur bezig ben.Hartelijk dank voor de vraag, mijnheer Wiersma. Ik denk dat die wel terecht
is, maar wij praten altijd over de dingen waar wij niet zo tevreden over zijn.
Ik neem overigens de complimenten die alle sprekers hebben gemaakt over het
jaarverslag en de opmerkingen die de Rekenkamer in algemene zin over onze
berekening heeft gemaakt, graag in ontvangst. Ik geef ze onmiddellijk door
aan de ambtenaren die voor een flink deel daarvan verantwoordelijk zijn. De
financiële verantwoording is buitengewoon belangrijk. Ik vind het ook
belangrijk dat de Kamer deze behandelt, maar de prestatie wordt voor het grootste
deel door de ambtelijke staf geleverd. Men hoeft er dus niet zo bang voor
te zijn dat er nu plotseling een dip ontstaat bij de wisseling van ministers.
Ik heb gelezen dat de ambtenaren, althans een flink aantal van hen, blijven.
Ik hoop maar dat er van degenen die de financiële verantwoording moeten
maken, voldoende aanwezig blijven om dat goed te kunnen doen.Dit jaar hebben wij de gehaktschotel een beetje later opgediend gekregen
dan op de derde woensdag in mei, maar hij is gelukkig wel uitgeserveerd. Ik
vind het heel belangrijk dat wij verantwoording afleggen voor het beleid dat
is gevoerd. Uiteindelijk is dit misschien nog wel belangrijker dan het presenteren
van een begroting, maar het hoort wel bij elkaar. Ik heb kunnen constateren
dat in de afgelopen jaren een behoorlijke ontwikkeling heeft plaatsgevonden.
Dat hebben alle leden ook gezegd. Het is toch een beetje raar dat wij ons
zo ontzettend lang alleen maar bezig hebben gehouden met het presenteren van
een ambitieus programma, terwijl geen hond erin geïnteresseerd was of
dat programma nu ook werkelijk werd gerealiseerd. Dat is raar. Ik ben blij
dat wij daar met elkaar verandering in hebben gebracht. Daarbij proberen wij
in de begroting realistischer doelstellingen te presenteren die zoveel mogelijk
concreet en meetbaar worden geformuleerd. Daarbij geven wij aan wat wij willen
bereiken, wat wij daarvoor doen en wat het gaat kosten. Aan het eind van het
jaar bekijken wij wat er werkelijk is gebeurd, wat het heeft opgeleverd en
hoeveel geld het werkelijk heeft gekost.Ik denk dat dit een goede aanpak is. Tegelijkertijd moeten wij weten dat
VBTB een kwestie is van lange adem en dat het bij de meeste onderwerpen niet
heel eenvoudig is om het einddoel daadwerkelijk te bereiken. Ik herinner mij
nog goed dat zowel minister Zalm als de president van de Algemene Rekenkamer
erop heeft gewezen dat het een zaak van lange adem is. Toen sprak men zelfs
over een traject van tien jaar. Ik hoop nog steeds dat wij het sneller goed
voor elkaar hebben. Op het gebied van subsidies – ik richt mij nu tot
mevrouw Noorman – hebben wij heel veel gedaan, ook naast het VBTB-project.
Door een heel groot programma van stroomlijning en het bij elkaar brengen
van subsidies werd het eenvoudiger. Ook is een aantal IBO's verricht, zowel
op het gebied van technologiebeleid als van energiebeleid. Die voor energie
is eigenlijk al een stukje geïmplementeerd, en die voor technologie is
bij de komende begroting voor een volgend kabinet absoluut bruikbaar, zodat
het weer beter kan worden en het weer beter meetbaar kan worden gemaakt.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Mijn kritiek richt zich op de onderbesteding. Die vind ik zorglijk.MinisterJorritsma-LebbinkHet gaat niet om een onderbesteding, maar daar kom ik dadelijk graag op
terug.Hoe is de voortgang tot nu toe? Zowel mevrouw Van Vroonhoven als de heer
Vendrik sprak daarover. Het lastige is dat een beoordeling op basis van het
nu officieel voorliggende document, het wettelijk verplichte document, namelijk
de financiële verantwoording 2001, helaas nog niet helemaal zuiver is.
Wij praten immers over een verantwoording die geënt is op een nog volstrekt
traditionele financieel georiënteerde begroting 2001. De echte eerste
beleidsmatig georiënteerde VBTB-verantwoording verschijnt volgend jaar
mei. Die is immers gebaseerd op de begroting van 2002, die ook "VBTB-vast"
was. Er is natuurlijk niets mis mee als wij door de VBTB-bril kijken naar
de verantwoording 2001, maar dan komen de huidige zwakke punten meteen aan
het licht. Daar kunnen wij ons voordeel mee doen, maar wij moeten ons dan
wel realiseren dat een deel van die zwakke elementen in de verantwoording
samenhangen met de structuur van de financiële verantwoording die wij
over 2001 nog verplicht waren te hanteren. Het is daarom lastig kijken.Ik ben net als de leden positief over de implementatie van VBTB binnen
mijn ministerie. Vorig jaar is hard gewerkt aan de opzet van de eerste VBTB-begroting
2002. Wij hebben toen met de Kamer intensief gediscussieerd over de indelingen
naar beleidsthema's en de concretiseringen van de doelstellingen. Uiteraard
is die eerste VBTB-begroting nog niet perfect, maar ik vind wel dat zij in
beleidsmatig opzicht veel transparanter en boeiender is geworden
en vooral, en dat is misschien nog belangrijker, beter leesbaar. Wij hebben
ook weleens een gebrek aan leesbaarheid meegemaakt.De lijn die wij in de begroting 2002 hebben ingezet, trekken wij natuurlijk
door naar de verantwoording. Daarvoor hebben wij hard gewerkt aan het jaarverslag
2001 met de titel "Duurzaam vernieuwen". Ik hoop dat wij daarmee op een aansprekende
wijze hebben getoond waarmee wij op het gebied van de ontwikkeling en uitvoering
van beleid in 2001 bezig zijn geweest en welke effecten dit heeft gehad. Ik
moet bekennen dat ik de vraag van mevrouw Van Vroonhoven, of de anderen dat
ook zo gelikt hebben gedaan, niet kan beantwoorden, maar aan de lichaamstaal
van haar collega's constateer ik dat dit niet het geval is. Misschien heeft
het wel iets te maken met het feit dat mijn ambtenaren nogal eens worden geconfronteerd
met nog veel geliktere versies van jaarverslagen uit het bedrijfsleven.MevrouwGiskes(D66)Ik heb gevraagd of het wel zinnig is om een financiële verantwoording
én een jaarverslag te produceren.MinisterJorritsma-LebbinkWij hoefden dat niet te doen. Het was niet verplicht. Het wordt wel verplicht
en daarom hebben wij het nu vrijwillig gedaan. Het is een van de onderdelen
van het nieuwe beleid. Wij hebben het gedaan om proef te draaien.MevrouwGiskes(D66)Het is mij nooit geworden dat er twee aparte verslagen moeten zijn.MinisterJorritsma-LebbinkDat hoeft ook niet. Wij moeten wel een beleidsmatig verslag gaan maken.
Aangezien het niet paste om dat in onze jaarrekening of financiële verantwoording
mee te nemen, hebben wij het in een apart jaarverslag gedaan.MevrouwGiskes(D66)Stel dat u volgend jaar nog minister van Economische Zaken bent, hoe zou
het er dan uit zien? Is het dan weer één document?MinisterJorritsma-LebbinkIk denk dat wij volgend jaar één document maken, want dan
is het gebaseerd op de VBTB-begroting en die is ook beleidsmatig. Dan zou
het raar zijn als je weer een apart stuk gaat maken. Natuurlijk was ik nieuwsgierig
om te horen of wij in de ogen van de commissieleden geslaagd waren in onze
opzet. De reacties die de leden hebben uitgesproken, betrekken wij graag bij
de volgende verantwoording. In de verantwoording kijken wij overigens niet
alleen terug op de effecten van het gevoerde beleid, maar ook op de manier
waarop wij onze bedrijfsvoering hebben georganiseerd. Onze bedrijfsvoering
is goeddeels op orde, maar een aantal zaken moet nog verbeterd worden. Daar
is hier ook over gesproken. Onze interne toezichthouder, FEZ, en de interne
controleur, de accountantsdienst, hebben die verbeterpunten gesignaleerd.
De Algemene Rekenkamer heeft dat ook in haar rapportage bevestigd.Als ik het rapport van de Algemene Rekenkamer als maatstaf neem, zijn
wij er ten opzichte van vorig jaar licht op vooruitgegaan. Over 2000 waren
er 8 onvolkomenheden, waarvan 1 ernstige. Over 2001 zijn er 7 onvolkomenheden,
waarvan 1 ernstige. Ik kom daar dadelijk nog uitgebreid op terug. Ik teken
daarbij aan dat het nagenoeg allemaal nieuwe punten zijn. Blijkbaar hebben
wij de verbeterpunten van vorig jaar goed verwerkt. Uiteraard moeten wij ook
weer aan het nieuwe lijstje van onvolkomenheden werken. Tegen mevrouw Noorman
wil ik nog zeggen dat ik vermoed dat er altijd onvolkomenheden zullen zijn.
Dat is maar goed ook, want ik vermoed dat de Algemene Rekenkamer in de loop
van de tijd de meetlat steeds hoger legt en dus altijd zal proberen ons weer
te wijzen op mogelijke verbeteringen. Ik vrees, en daar ga ik ook van uit,
dat er nooit een begroting zal zijn waarover de Rekenkamer zegt: stempel erop,
dit is picobello in orde, hier hoeft u niets meer aan te doen. Volgens mij
is dat immers de beste manier om mijn mensen buitengewoon lui te maken en
dan gaat het daarna dus mis. Je moet altijd iets doen om ervoor te zorgen
dat men nog wat moet doen om het te verbeteren.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Dat ben ik niet met de minister eens. Ik vind dat zoiets simpels als een
verantwoorde, fatsoenlijke administratieve organisatie technisch foutloos
moet zijn. Dat je over beleidsresultaten twist, is prima, maar fatsoenlijk
opschrijven wat je hebt gedaan en daarover verantwoording afleggen, moet kunnen.
De kritiek van de Algemene Rekenkamer heeft te maken met de kwaliteit van
de verantwoording. Daar mag niks mis mee zijn. Ik vind helemaal niet dat er
altijd wel iets fout moet zijn.MinisterJorritsma-LebbinkDat is niet het geval. Het gaat altijd over verbeterpunten die te maken
hebben met de manier waarop je het hebt gedaan. Alles is goedgekeurd. Misschien
kan de directeur FEZ, de heer Alting, het zelf zeggen.De heerAltingDe onvolkomenheden hebben betrekking op het financieel beheer. De Algemene
Rekenkamer concludeert dat de verantwoording van EZ geen enkele onrechtmatigheid
of onzekerheid bevat. Er is 100% rechtmatigheid en zekerheid. De kritiekpunten
betreffen het financieel beheer. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er
is geen onrechtmatigheid.MinisterJorritsma-LebbinkSoms worden onvolkomenheden ook veroorzaakt door ordinaire vacatures.
Ik kom daar straks nog graag op terug bij het beantwoorden van een vraag die
terecht door mevrouw Noorman is gesteld.Wij streven er overigens wel naar om over 2002 een nog beter rapportcijfer
te krijgen, waarbij de relativering "zelfs de beste breister laat weleens
een steekje vallen", toch op zijn plaats blijft.Mevrouw Van Vroonhoven en mevrouw Giskes vroegen waarom de effecten van
de beleidsintensiveringen niet specifiek zijn verantwoord. Wij proberen zo
concreet mogelijk aan te geven wat de maatschappelijke effecten zijn van het
beleid dat wij met het geld van de belastingbetaler financieren. Zo hoort
het ook te zijn. Dat is ongeacht het antwoord op de vraag of dat nou extra
geld is of geld dat regulier op onze begroting staat. Voor de belastingbetaler
is dat namelijk niet zo verschrikkelijk interessant. Hij moet gewoon weten
wat er met zijn geld gebeurt.Wat de Algemene Rekenkamer op dat punt over mijn ministerie zegt, komt
erop neer dat wij zowel in de begroting als in de verantwoording de
maatschappelijke effecten concreter moeten benoemen. Ik wil daar als volgt
op reageren. Ik denk dat wij het in algemene zin volstrekt eens moeten zijn
met dat streven. De Algemene Rekenkamer heeft daar door de VBTB-bril naar
gekeken. Dat is op dit moment niet helemaal eerlijk, want de begrotingsstukken
stammen nog uit 2001, dus pre-VBTB. De traditionele begroting en verantwoording
kende nu eenmaal niet de sterke koppeling tussen doeleinden, prestaties en
middelen die wij nu aanbrengen. Het is verder niet altijd mogelijk om direct
na afloop van het jaar te zeggen wat de concrete effecten van het beleid zijn.
Juist bij het beleid dat wij voeren, duurt het een tijdje voordat het werkelijk
werkt. Dan is het heel lastig om dat te doen. Dan is het ook noodzakelijk
dat je bijvoorbeeld via evaluatieonderzoek nagaat wat de effecten van het
beleid zijn. De effecten zijn vaak ook nog van meer beleidsinstrumenten. Er
kan immers een complex van beleidsinstrumenten worden ingezet.Een aantal dingen hebben wij nu wel gedaan. Is er geen direct effect of
kun je dat niet meteen aan het eind van het jaar aangeven, dan zorgen wij
ervoor dat wij in de verantwoording de output verantwoorden. Over de outcome
van het beleid wordt verantwoording afgelegd aan de hand van de uitgevoerde
ex post evaluaties. Dat kan gewoon niet anders. Dat is nu eenmaal lastig,
maar het moet wel. Vanwege het grote belang van het meten van het effect,
krijgt het evaluatieonderzoek een prominente plaats in de begrotingshoofdstukken.
Zo zal men in de VBTB-begroting 2003 per beleidsartikel een programmering
aantreffen van de uit te voeren evaluaties. Dan is ook bekend op welke terrein
wij gaan bekijken of het loopt zoals het moet.MevrouwGiskes(D66)Ik heb ook het woord "intensivering" in de mond genomen, maar dat was
in een ander kader. Ik weet niet of de minister daar nog op terugkomt. Ik
had niet zozeer deze vraag.MinisterJorritsma-LebbinkDaar kom ik nog op.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Mag ik uit de laatste toezegging van de minister concluderen dat op de
begroting van EZ voortaan bij alle zaken die niet onmiddellijk verantwoord
kunnen worden omdat de effecten iets langer naijlen, meteen wordt aangegeven
op welk moment die wel zullen worden verantwoord? De minister zegt nu toe
dat zij met ingang van het volgende jaar zal vermelden wanneer de evaluatie
plaatsvindt. Dat geldt dan in wezen voor alle begrotingsonderdelen waarbij
niet meteen kan worden aangegeven wat de doeltreffendheid is van het ingezette
beleid? Dan krijgt de Kamer een agenda waaruit blijkt wanneer zij het dan
wel hoort. Dat is boter bij de vis.MinisterJorritsma-LebbinkIn de komende begroting wordt per beleidsartikel de programmering van
de beleidsevaluaties aangegeven. Soms is dat niet in dat jaar. Dat kan, maar
de programmering wordt wel aangegeven.Over de raming is een aantal vragen gesteld door mevrouw Voûte,
mevrouw Giskes, mevrouw Noorman en de heer Vendrik. Wij maken bij alle vormen
van subsidies een inschatting van het aantal te verstrekken subsidies en de
vermoedelijke gemiddelde omvang van die subsidies. Dat hebben wij ook voor
de begroting 2001 gedaan. Die inschatting maken wij op basis van ervaringen
uit het verleden. Dat is dus een statistisch ramingsgetal. Het lastige is
dat de beleidsmatige waarde van die statistiek redelijk beperkt is. Het aantal
te verstrekken subsidies en de gemiddelde omvang daarvan is namelijk geen
beleidsmatige sturingsvariabele. Wij kunnen dat niet echt sturen. Dat moeten
wij trouwens ook niet willen. Dat zegt dus niets over de effecten van de subsidie.
Ik geef een voorbeeld.Bij een deel van onze subsidies, bijvoorbeeld bij EET, de BTS, kennen
wij een tenderprocedure. Daarbij rangschikken wij de subsidieaanvrage aan
de hand van kwaliteitscriteria. De precieze omvang van de te verstrekken subsidie
is geen apart criterium. Dat zou ook slecht zijn. Je wilt immers de beste
projecten het meest honoreren. De desbetreffende regeling schrijft uiteraard
wel bepaalde minimum- en maximumgrenzen voor. Dat impliceert dat het aantal
subsidies dat in enig jaar wordt gehonoreerd, vervolgens afhankelijk is van
de kwaliteit van de desbetreffende voorstellen. Het maakt mij niet uit of
de 50 mln euro voor EET met 40 of met 60 projecten wordt ingevuld. Dat is
niet interessant. Het gaat er mij om dat wij die 50 mln euro optimaal inzetten
voor ons beleidsdoel. Dat het aantal verstrekte subsidies en de gemiddelde
omvang afwijken van de raming, vind ik minder relevant. Wat wij natuurlijk
wel intern goed in de gaten houden, is of er voldoende belangstelling bestaat
voor onze instrumenten. Het aantal ingediende aanvragen is daar een indicator
voor. De gegevens zijn ook relevant voor onze interne bedrijfsvoering, namelijk
bij de opdrachten aan de uitvoerders van de subsidieregelingen.MevrouwGiskes(D66)Ik probeer mij voor te stellen hoe je een en ander bij de subsidies raamt.
Ik neem aan dat je bij een subsidie-instrument van tevoren bedenkt wat de
gemiddelde benodigde subsidie is voor het bereiken van de effecten. X, Y of
Z, verwachting en aantal: daaruit volgt dan een bedrag. Als in de praktijk
blijkt dat de totale pot wordt uitgegeven met andere gemiddelden, dan is iets
toch anders verlopen dan was voorzien. Het is dan nuttig om te weten wat dat
is.MevrouwVoûte-Droste(VVD)Het is inderdaad interessant om te weten of de hogere aanvragen (in bedragen)
aanleiding zijn geweest om minder subsidies te honoreren. Dat is ook voor
het beleid interessant.MinisterJorritsma-LebbinkMeestal wordt er getenderd. In onze regeling hebben wij maximumbedragen,
en minimumbedragen, opgenomen. Je gaat immers geen subsidie aanvragen als
het nauwelijks tegen de voordelen opweegt. Dat is een beetje langs de lijn
van kosten en baten. Wij hebben maximumbedragen opgenomen om ervoor te zorgen
dat meer dan één daarop aanspraak kunnen maken. Daar houd je
je dus wel aan. Vervolgens zijn het kwalitatieve criteria. Dan is het dus
niet interessant hoeveel er toegewezen worden. Dan is alleen maar interessant
hoeveel er wordt bereikt. Het effect van de regeling is het belangrijkste,
niet de vraag of 20 of 30 bedrijven, huishoudens of instellingen die subsidie
krijgen. Belangrijk is de vraag welk effect wordt bereikt. Dan pakken wij
in een tender natuurlijk de kwalitatief beste projecten. Dat is overigens ook de reden waarom wij er niet meer voor kiezen om nu
zwaar te investeren in zon-pv. Zon-pv is heel duur, terwijl het voor de doelstelling –
toename van duurzame energie – buitengewoon weinig oplevert. Het moet
wel doorgaan, maar dan in de R&D sfeer. Dat zijn ook afwegingen.De verplichtingenruimte wordt wel volgemaakt. Wij hebben vaak onderuitputting
bij subsidies omdat projecten vaak langer duren dan voorzien. Dan kunnen we
dus in enig jaar niet uitkeren. Daardoor hebben wij een kasonderuitputting
terwijl de verplichtingenramingen vol zitten. Als dat heel lang duurt, moet
je op enig moment gaan kijken of dat nog wel klopt. Wij hebben ook weleens
bijgesteld. Dat doen wij eigenlijk regelmatig, maar je kunt niet beter dan
zo goed mogelijk ramen wat er kan. Je hebt pech als er in een jaar te weinig
is. Wij weten dan overigens tegelijkertijd zeker dat wij in een ander jaar
waarschijnlijk over de grenzen heen gaan. Daarom heeft de minister van Financiën
ons de mogelijkheid gegeven om binnen een regeling in een jaar te overschrijden,
wetende dat op een andere regeling waarschijnlijk wat onderschrijding zal
voorkomen.De heerVendrik(GroenLinks)Wat de minister zegt over de wijze van ramen op haar departement, kan
ik mij wel voorstellen, maar het is fout als bij de manier waarop de subsidiebedragen,
de aantallen aanvragen, etc., worden geraamd, ook een strategisch element
een rol speelt. Ik neem aan dat wij het daarover eens zijn.MinisterJorritsma-LebbinkDat gebeurt dus ook niet.De heerVendrik(GroenLinks)Het is prettig dat wij het erover eens zijn dat dit niet gebeurt.MinisterJorritsma-LebbinkDaar ben ik het zeer mee eens.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik heb aangegeven dat er in een periode van vier jaar, gedurende drie
jaar sprake is van onderuitputting. Dan gaat het verhaal van de minister niet
op. Dat het in enig jaar voor kan komen, begrijp ik, maar dat kan niet drie
jaar zo zijn. Ik vraag mij dan toch af of de raming dan wel op de juiste wijze
plaatsvindt. Vraagt dit dan niet om een bijstelling of om het achteraf benutten
van beschikbare subsidiegelden? Dat gaat wat verder dan de afspraak die nu
is gemaakt.De minister heeft nog geen antwoord gegeven op de vraag hoe het kan dat
het aantal geraamde subsidies lager blijft, terwijl het bedrag zoveel hoger
wordt. Dat was ook een punt.MinisterJorritsma-LebbinkNaar ik meen, heb ik de laatste vraag beantwoord. Wij vinden het niet
interessant of het bedrag per subsidieaanvraag hoog of laag is. Zoals wij
daarmee omgaan, gaat het bij de tenders altijd om de beste projecten. Zijn
de grote projecten toevallig beter dan de kleine, dan krijgen de grote projecten
het geld. Zo werkt het. Wij hebben wel alle jaren volgezet met verplichtingen.
Dan kun je wel voorstellen om de raming naar beneden bij te stellen, maar
dat doe ik niet, want dat betekent per saldo dat ik problemen ga inbouwen.
Als er wel vol verplicht is, maar men door externe oorzaken later tot uitbetaling
overgaat, moet ik niet ondertussen mijn raming naar beneden hebben bijgesteld.
Dat betekent immers dat ik het jaar daarna een probleem heb. Dat is geen systeemfout.
Dat is helaas het gevolg van het feit dat wij hier niet te maken hebben met
"u vraagt en wij draaien". Deze subsidies worden gegeven op basis van prestaties
die daarna geleverd moeten worden. Dat kun je niet helemaal tot op de laatste
cent inschatten. Stellen wij de ramingen overigens echt naar beneden bij,
dan hebben wij ook structureel minder geld beschikbaar voor bijvoorbeeld duurzame
energie. Dat zou je ook niet moeten willen.Mevrouw Voûte heeft gevraagd hoe het zat met de afdracht van het
resultaat van Senter aan het moederdepartement. Dat zou niet overeenkomstig
de regels vermogensvoorschriften zijn. Ik moet toegeven, dat dit heel scherp
is. Er is hier geen sprake van het parkeren van begrotingsgeld, maar van een
omissie. Dit jaar zal het resultaat alsnog worden afgedragen aan het departement
en worden verantwoord. Dat hebben wij dus hersteld.Mevrouw Van Vroonhoven vroeg tussen neus en lippen door waarom het zo
lang duurt voordat burgers iets merken van de implementatie van MDW-trajecten.
Tijdens de discussie over MDW heb ik dat al aangegeven. Ik denk dat wij meer
rekening moeten houden met het feit dat transitieperiodes gewoon lang duren.
Het duurt heel lang voordat burgers en bedrijven daar daadwerkelijk de voordelen
van plukken. Ik geef de taxi's als voorbeeld. Als bijvoorbeeld in Amsterdam
de infrastructuur nog steeds niet is aangepast, moet je niet verwachten dat
enige concurrentie kan optreden. Hetzelfde geldt als het bedrijfsleven zeer
onwillig is. Vermoedelijk moet je in de tussentijd ook nog eens een stukje
bijstellen, of scherpere maatregelen nemen om het wel af te dwingen. De les
van MDW is dat transities langer duren. Dat is niet alleen bij de taxi's,
maar bij heel veel onderwerpen het geval. Ik vind dat wij daar beter rekening
mee moeten houden. En dat moeten wij ook uitdragen, al was het maar om te
voorkomen dat mensen teleurgesteld raken omdat niet de dag nadat het besluit
is genomen, de voordelen kunnen worden geplukt.Dan twinning. De Algemene Rekenkamer merkte op dat wij geen directe koppeling
hebben gegeven tussen ingezette middelen en bereikte doelen of geleverde prestaties.
Ik ben het niet helemaal eens met de wijze waarop de Algemene Rekenkamer de
doelstelling van twinning heeft verwoord. Het ging immers niet alleen om exporteerbare
producten. De hoofddoelstelling van twinning was het aanjagen van de ICT startersmarkt.
Het ging om het creëren van een vliegwieleffect waardoor ook marktpartijen
zouden investeren in ICT starters. Uit de evaluatie is gebleken dat wij daar
goed in geslaagd waren. Het is wel waar dat de economische werkelijkheid van
alle IT-bedrijven iets anders is geworden dan op het moment dat wij startten
met twinning.M&O. In 2001 hebben wij een onderzoek uitgevoerd waarbij ten aanzien
van één specifieke regeling alle door Senter aangebracht correcties
zijn geanalyseerd. Het interessante was dat in die geanalyseerde gevallen
geen sprake was van een bewust te hoog declareren door subsidieontvangers.
Veel van de door ons aangebrachte correcties op de declaraties – dat
was ongeveer 9,1% van de ontvangen declaraties – bleken terug te voeren
te zijn op de complexiteit van de regelgeving. Dat vraagt dan ook aandacht.
Het duidde dus niet op M&O. Overigens heeft M&O een vaste plek in
de beleids cyclus. Bij de totstandkoming van elke subsidieregeling
worden de M&O-risico's getoetst aan de hand van een checklist. Daarnaast
krijgen de uitvoeringsaspecten, waaronder M&O bij elke periodieke ex post
evaluatie weer aandacht. Daar wordt ook op gecheckt. Dat moet natuurlijk ook.Mevrouw Voûte stelde nog een vraag over PIA, het project professioneel
inkopen en aanbesteden. Zowel rijksbreed als binnen EZ is een PIA uitgevoerd.
Wij hebben binnen EZ een digitaal kenniscentrum op het intranet opgezet. Als
daarmee goede ervaringen worden opgedaan, zullen wij dat zeker ook in het
rijksbrede project inbrengen.Mevrouw Giskes sprak over het probleem dat zich voordoet bij het meten
van de administratieve lasten. De nulmeting had bij EZ al plaatsgevonden,
maar bij de andere ministeries nog niet. Dat is nu rijksbreed gebeurd.Ik ben het ermee eens dat goed naar de Europese regelgeving gekeken moet
worden. Overigens heeft Europa inmiddels zelf een plan gepresenteerd, waarbij
het zelf wil werken aan vereenvoudiging en verbetering van regelgeving die
administratieve lasten moet voorkomen.MevrouwGiskes(D66)Ik had het over de aanbestedingsprocedures.MinisterJorritsma-LebbinkIn onze interne procedures hebben wij verankerd dat alle voornemens tot
het aangaan van verplichtingen boven het grensbedrag voor Europese aanbestedingen
vooraf door de juridische afdelingen van de kerndepartementen of door de juridische
afdeling van verzelfstandigde diensten moeten worden getoetst. Die procedures
worden naar mijn mening op dit moment voldoende nageleefd.Dan kom ik op de gegevens over duurzame energie. De leden zijn er bedroefd
over dat deze pas in juli komen. In de vrije energiemarkt zitten heel veel
nieuwe partijen en dat is lastig. Wij hebben wel de ambitie om volgend jaar
de monitorgegevens eerder klaar te hebben, desnoods in voorlopige tellingen,
zodat de Kamer wel gegevens krijgt. Wij zullen de gegevens over 2001 overigens
zo snel mogelijk aan de Kamer doen toekomen. Het is wat lastiger om dit soort
gegevens snel binnen te krijgen. Voor zover het kan, moeten dit zoveel mogelijk
bij de verantwoording gebeuren. Daarin heeft de Kamer gelijk.Mevrouw Noorman heeft gevraagd naar het financieel beheer bij de BEB.
De personeelsbezetting van dat stafbureau is gedurende lange tijd beperkt
geweest. Zij hebben een heel moeilijk te vervullen vacature gehad. Die beperkte
capaciteit in de financiële functie bij het DG BEB is een van de verklaringen
voor de matige prestaties van dit directoraat-generaal ten aanzien van de
onderwerpen zoals de administratieve organisatie en wellicht ook het beleidskader
voor de EVD. De BEB is natuurlijk geen rijke club. Zij hebben niet zoveel
financiën en dat maakt dus ook dat zo'n bureautje heel klein is terwijl
ze tegelijkertijd toch wel veel dingen te doen hebben. Dat spanningsveld is
er dus altijd. Dat is mijn verklaring daarvoor, maar het moet wel opgelost
worden.Over Demkolec verschil ik van opvatting met de Algemene Rekenkamer. De
kosten van het sociaal plan Demkolec waarover het hier gaat, hebben altijd
in de projectkosten gezeten. Die kosten vielen alleen hoger uit dan voorzien.
Die verhoging is opgenomen in de slotwet, in aanvulling op de eerdere post
die opgenomen was in een suppletore begroting. Het is naar mijn mening dus
geen nieuwe intensivering, maar een bijstelling van een eerdere raming.Voor de salarisverwerking bij het DG POI is door POI in samenwerking met
FEZ en de departementale accountantsdienst een plan van aanpak financieel
beheer opgesteld. Dat betekent dat er een audit wordt gedaan. Deze audit wordt
de komende maand uitgevoerd. Vervolgens zal deze in de tweede helft van 2002
worden doorgevoerd.Ik moet wel nog even stilstaan bij het CBS. De Kamer heeft in maart het
wetsontwerp gekregen over de verzelfstandiging van het CBS. De bedoeling is
om het CBS de administratieve zelfstandigheid te geven die past bij de professionele
zelfstandigheid. Die heeft het CBS als bij de CBS-wet gekregen. Ik denk dat
men alleen maar op die manier echt efficiënt kan werken. Ik zeg daar
wel bij: het kan pas ingaan als de zaak op orde is. Ik had daarvoor oorspronkelijk
ingezet op 1 januari 2003, maar omdat de zaak niet op orde is, hebben wij
dat uitgesteld naar 1 januari 2004. Dan moet de zaak wel op orde zijn. Deze
zaak hebben wij overigens met de Kamer besproken. Naar ik meen zijn wij het
ten principale hierover eens. Het tienpuntenplan dat overeengekomen is tussen
de dienstleiding naar aanleiding van de grote reorganisatie en de medezeggenschap
wordt nu met succes doorgevoerd. De top is enorm verkleind. Het aantal divisies
is gehalveerd. De mobiliteit van het personeel is aanzienlijk opgevoerd. Wij
moeten ons wel realiseren dat alles intussen wel gewoon is doorgegaan. Tijdens
de verbouwing moet de statistiek wel gemaakt worden en ook nog betrouwbaar
blijven. Vorig jaar heeft de Algemene Rekenkamer vanwege de reorganisatie
van het CBS niet van een onvolkomenheid gesproken. Dit jaar komt de ZBO-status
dichterbij en heeft de Rekenkamer minder geduld. Dat begrijp ik goed. Kritiek
zie ik dan ook als een waarschuwend geluid waar zowel het kernministerie als
het CBS zelf goed naar moet luisteren. Er moet dus iets gebeuren en ik kan
de Kamer ook verzekeren dat het gebeurt. Ik ben het met de Kamer eens dat
een goed financieel beheer een voorwaarde is voor verzelfstandiging. Die voorwaarde
stelt de Algemene Rekenkamer, maar die stellen wij natuurlijk net zo hard.
De verzelfstandiging zal dus ook niet eerder kunnen plaatsvinden dan dat de
zaak op orde is en voldoet aan de eisen.Op een aantal punten kan ik de Kamer misschien geruststellen. Bij de financiële
verantwoording van het CBS over het jaar 2001 heeft de departementale accountantsdienst
wel een goedkeurende verklaring kunnen geven. Het plan van aanpak voor verbetering
van het financieel beheer is getekend door het DG CBS, de directeur FEZ en
de directeur van de accountantsdienst. Thans werkt men aan de implementering
van dit plan. Het aantal en het soort verbeterobjecten is niet heel groot.
Voordat het baten-lastenstelsel bij het CBS wordt geïntroduceerd, vindt
in elk geval een formele toets door de directeur-generaal van de rijksbegroting
plaats, overeenkomstig de bij de Kamer bekende instellingsprocedure baten-lastendiensten.
Dat is degene die het stempeltje moet geven als het voldoende is geregeld.
Ten slotte geeft het overleg met de Kamer over de ontwerp CBS-wet de Kamer en mij of mijn opvolger alle mogelijkheden om nader op de verzelfstandiging
van het CBS in te gaan.Wij moeten ons wel realiseren dat het wetsvoorstel ook de reductie van
administratieve lasten regelt doordat het CBS meer gebruik kan gaan maken
van registraties. Ik stel het daarom nog steeds zeer op prijs als de wet snel
behandeld kan worden. Hoewel de datum van ingang van de verzelfstandiging
pas 1 januari 2004 kan zijn, kunnen de andere onderdelen van het wetsvoorstel
al eerder ingaan. Dat kan dan later gewoon per KB geschieden.StaatssecretarisYbemaVoorzitter. Ik dank de leden van de commissie voor hun opmerkingen.Mevrouw Voûte heeft gevraagd waarom minder IPR-projecten gerealiseerd
en begroot worden. In het begin van deze kabinetsperiode moest een nieuwe
IPR-regeling worden gemaakt. Zoals bekend, gebeurt dat altijd in overleg met
de commissie. Deze commissie moet die regeling ook goedkeuren. Dat is toch
altijd een vrij tijdrovende aangelegenheid. Dat heeft er vooral toe geleid
dat wij later met de regeling konden starten dan wij hadden gewild. Ook bleken
de dossiers van enkele projecten niet tijdig klaar te zijn. Daardoor konden
in 2001 minder projecten worden toegekend dan wij graag hadden gewild. Die
projecten zijn niet weg, die schuiven gewoon door naar 2002.Mevrouw Voûte vraagt waarom het vooral de projecten met de dure
arbeidsplaatsen betreft. Dat is eigenlijk een kwestie van pure toeval. De
projecten worden beoordeeld op volgorde van binnenkomst. Kennelijk zaten er
in het begin nogal wat projecten bij met dure arbeidsplaatsen, maar daar is
niet echt een verdere verklaring voor. De prijs per arbeidsplaats kan dus
ieder jaar wisselen.MevrouwVoûte-Droste(VVD)Het is dan interessant om te weten of met de middelen die ingezet worden,
uiteindelijk het doel wordt bereikt. Als de arbeidsplaatsen te duur zijn,
is het de vraag of de doelstelling wel is bereikt.StaatssecretarisYbemaHet bredere doel van het regionaal economisch beleid is het wegwerken
van de economische faseachterstand, die met name voor het noorden nog geldt.
Het is bekend dat dit gebeurt in het kader van het beleid Kompas voor het
Noorden. Overigens heb ik daarover nog in april een laatste voortgangsrapportage
naar de Kamer gestuurd. Dat was gebaseerd op het laatste bestuurlijke overleg
dat ik nog in maart met het noorden heb gevoerd. De bestuurders in Noord-Nederland
zijn zeer tevreden over de wijze waarop dit beleid de afgelopen vier jaar
is gevoerd. In die voortgangsrapportage heb ik, overigens op verzoek van de
Kamer, een soort tussenmeting aangegeven waaruit blijkt hoeveel arbeidsplaatsen
wij hebben gerealiseerd en wat dit betekent voor de in dit verband geplande
43.000 arbeidsplaatsen. De Kamer moet deze nog behandelen. Het overleg daarover
is volgens mij doorgeschoven naar het nieuwe kabinet en dat is ook begrijpelijk.
Waarschijnlijk zal het in september aan de orde komen. Mijn laatste rapportage
geeft in elk geval aan dat wij behoorlijk op koers liggen met de uitvoering
van het Kompasbeleid. Daar moeten wij wel bij bedenken dat het Kompasbeleid
weliswaar geldt voor de periode 2000 tot en met 2006, maar dat niet onmiddellijk
in het begin projecten worden gerealiseerd. Het duurt even voordat zo'n machine
echt op gang komt. Die vertraging is er altijd in het begin. Je probeert die
zo kort mogelijk te houden. Dit beleid begint nu op toeren te komen. De realisatie
van de werkgelegenheid tot nu toe ziet er niet slecht uit.Er zijn snelle vorderingen gemaakt met het realiseren van kantoorruimte.
Mevrouw Voûte en mevrouw Noorman hebben daar vragen over gesteld. Dat
heeft met twee dingen te maken. 1. Het gaat om voorzieningen die je snelt
kunt realiseren. Mevrouw Noorman noemde dat ook al. 2. Men gaat natuurlijk
geen kantoren bouwen voor de leegstand. Ook in het noorden heeft een wijziging
plaatsgebonden in de economische structuur. Daarbij gaat men zich veel meer
richten op de dienstverlening dan op de traditionelere industrie. Voor dienstverlening
heb je nu eenmaal kantoorruimte nodig. Vandaar dat men zich daarop wat meer
is gaan richten.Het revitaliseren van bedrijventerreinen en het aanleggen van nieuwe bedrijventerreinen
is natuurlijk was lastiger en omslachtiger. Daarop doelde mevrouw Noorman
en daar heeft zij helemaal gelijk in. Ook deze projecten komen nu steeds meer
op gang. De verwachting is dat zeker in de loop van dit jaar de resultaten
op dat punt aanzienlijk zullen toenemen. Ook op dat gebied heeft men in de
beginfase tijd nodig om de lastige projecten goed op gang te krijgen.Eind dit jaar volgt een midterm review over het Kompasbeleid, zodat dit
halverwege de periode 2000 tot en met 2006, dus in 2003, beschikbaar is. Dat
biedt de bewindslieden en de Kamer de mogelijkheid om tot koersbijstelling
over te gaan.Toerisme is een heel belangrijke sector. Dat weten we. Het toerisme heeft
vorig jaar echter een geweldige klap gekregen door 11 september en de MKZ.
Dat waren exceptionele gebeurtenissen. Door de gebeurtenis op 11 september
kwamen talloze vliegmaatschappijen in de problemen omdat mensen gewoon niet
meer gingen vliegen. Dat gold natuurlijk vooral voor de Amerikanen en Aziaten.
Nederland ontvangt normaal ongeveer 1 miljoen Noord-Amerikaanse toeristen.
Dat stopte opeens per 11 september. Zo'n klap kom je natuurlijk niet te boven.
Het duurt een hele tijd voordat dit wegebt. In hetzelfde jaar was er de MKZ-crisis.
Deze crisis heeft vooral invloed gehad op de toeristen uit Duitsland. Rond
de Pasen gaven de Duitse autoriteiten aan de Duitse toeristen het dringende
advies om niet naar Nederland te gaan vanwege het besmettingsgevaar. Dat is
op zichzelf begrijpelijk, maar dat heeft wel een geweldige invloed gehad op
het toeristisch product. Gelukkig trekt dat nu behoorlijk bij. In het begin
van dit jaar hebben wij gezien dat de Duitsers gelukkig weer komen. Ook de
Amerikanen weten de weg naar Nederland weer vaker te vinden.Mevrouw Noorman vroeg nog naar het slechte imago van Nederland in Duitsland.
Onderzoeken wijzen uit dat Duitsers twee voordelen zien in het Nederlands
toeristisch product: het is dichtbij en relatief goedkoop. Bij dat laatste
heb overigens mijn twijfels, maar zo ervaart men dat daar. De negatieve kant
is dat de Duitsers de kwaliteit van het Nederlands toeristisch product over
het algemeen als laag inschatten. Dat geldt zeker voor de klantvriendelijkheid.
Misschien ervaren de leden dat zelf als zij in Duitsland zijn. Hier
ligt dat toch een slag negatiever. Daar krijgen wij steeds meer last van.
Ik heb zelf geprobeerd om als enige correctie op het externe MKZ-effect extra
budgetten beschikbaar te stellen voor het verbeteren van het imago in Duitsland.
Daar is ook campagne gevoerd. Daarbij werd vooral geprobeerd, breder bekend
te maken dat Nederland niet alleen een kust heeft, maar veel meer te bieden
heeft. In die campagne is vooral aangegeven dat wij bezig zijn met het kwalitatief
upgraden van ons toeristisch product. Je kunt alleen maar hopen dat dit zijn
vruchten afwerpt.Mevrouw Giskes, mevrouw Voûte en mevrouw Noorman hebben nog vragen
gesteld over de doelmatigheid van het exportinstrumentarium. De primaire doelstelling
van het exportinstrumentarium is: het bevorderen van een zo groot mogelijk
participatie en presentie van Nederlandse bedrijven en producten op buitenlandse
markten, zowel in nabije markten als in veraf gelegen markten. Dat is een
betrekkelijk abstracte doelstelling. Iedere keer is het de vraag hoe je dat
zo concreet en zoveel mogelijk kunt operationaliseren. Ieder jaar wordt toch
weer voortgang geboekt. Nu zijn wij bezig met een proces waarbij wij de algemene
doelstelling operationaliseren in de vorm van concrete indicatoren. Daarbij
geven wij ook streefwaarden aan. Uiteraard sluiten wij daarbij aan bij de
VBTB-systematiek. Op dat punt willen wij een instrumentniveau bereiken waarbij
echt effectindicatoren en streefwaarden worden ontwikkeld. Dat is nog niet
zo gemakkelijk, maar daar zijn wij nu toch heel serieus mee bezig. Ik hoop
ook dat de resultaten daarvan in de volgende presentatie, over de begroting
2002, te zien zullen zijn. Het is nu in ieder geval verwerkt in de conceptbegroting
2003. Daarvoor gebruiken wij het jaar 2002 als nulmeting. Over dit jaar komt
dus nu belangrijke informatie beschikbaar. Dan hebben wij het over zaken zoals
de informatievoorziening, de collectieve marktbewerking – dat zijn onder
andere de handelsmissies – klantbereik, klanttevredenheid, het beoogde
effect op het internationaal zaken doen en het effect daarvan op de omzet
van de bedrijven. Er is ook al een aantal deelonderzoeken gedaan. Verder noem
ik nog de handelsmissies naar de nabije markten. Dat geldt met name voor de
startende bedrijven, de exporteurs en de MKB-bedrijven. Deze deelonderzoeken
laten een heel positief effect zien.Of de 40 missies die ik heb gedaan voldoende zijn of te weinig, weet ik
niet. Ik kan alleen zeggen dat ze allemaal succesvol zijn verlopen. De lat
ligt dus behoorlijk hoog voor mijn opvolger. Het gaat natuurlijk niet om het
doen van zoveel mogelijk missies. Dat spreekt vanzelf. Het gaat om de effectiviteit.
Hoe meer informatie daarover beschikbaar komt, hoe beter dat is voor het maken
van die keuzes.Ik rond af. Mijn laatste punt gaat over de aansturing van de EVD door
het beleidsdepartement. Het is bekend dat de EVD met ingang van 2001 een agentschap
is geworden. Dat betekent dat de aansturing vanuit het beleidsdepartement
goed moet worden geregeld. Wij hebben dat nu gedaan via een zogenaamde opdrachtbrief
van het kernministerie. Daarbij hebben wij vooral geput uit de exportbrief
die ik zelf nog vorig jaar september naar de Kamer heb gestuurd. Wij werken
nu aan een beleidskader. Dat beleidskader hopen wij dit jaar nog van kracht
te laten zijn. Dan zal de aansturing nog gerichter en nog preciezer gebeuren
dan tot nu toe het geval is.MinisterJorritsma-LebbinkVoorzitter. Ik moet nog een vraag van de heer Vendrik beantwoorden: waarom
is geen betere informatie over het beleid inzake duurzame energie opgenomen?
Hij riep op om het volgend jaar in elk geval beter te doen. Natuurlijk moet
dat gebeuren. De leden moeten zich echter goed realiseren dat deze markt het
afgelopen jaar buitengewoon sterk is veranderd. Er zijn zeer veel nieuwe spelers.
Er komt ook nog een geheel vrije energiemarkt. De groene markt is vrij. Daardoor
wordt ook een groter aandeel import gerealiseerd. In de toekomst worden de
groencertificaten meer houvast gegeven, zodat wij sneller goede cijfers kunnen
produceren. De cijfers die ik geef, moeten echter wel deugen. Dat betekent
dat het eindresultaat een CBS-stempeltje moet krijgen, waaruit blijkt dat
wij de goede cijfers hebben. Dat kost helaas tijd. Ik neem echter graag de
inspanningsverplichting op mij om te initiëren dat er volgend jaar eerder
cijfers bekend zijn, zodat de Kamer daar meer mee kan doen.Dan de administratieve lasten. Ik ben het ermee eens dat het te makkelijk
is om dit alleen maar door afschaffing van regelgeving te bewerkstelligen.
Dat is ook nooit de bedoeling geweest. De bedoeling is altijd geweest om met
bestaande regels minder administratieve lasten te veroorzaken. Dat bleek overigens
moeilijker te zijn dan heel veel mensen simpelweg dachten. Dat is de belangrijkste
reden waarom de doelstelling deze kabinetsperiode niet is gehaald. Ik denk
dat wij de ambitie moeten houden om wel richting de 25% te gaan. Of het dan
iets meer of iets minder wordt, is dan minder interessant, maar het moet wel
gebeuren. Als er geen ambitieuze doelstelling is, gebeurt er per saldo natuurlijk
helemaal niets. Ik denk eerlijk gezegd dat het mogelijk moet zijn. Met een
goede inzet van ICT, een goede openstelling van registraties en dat soort
dingen kun je een heleboel doen. Dat vraagt echter soms ook om inlevering
van een stukje privacy bij bedrijven. De discussie daarover moet je dan wel
met elkaar willen voeren.De voorzitter:Ik dank de aanwezigen. Eenieder kent de mogelijkheden om op dit overleg
terug te komen.Sluiting 12.03 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Voûte-Droste (VVD), fng. voorzitter, Noorman-den Uyl (PvdA),
Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (ChristenUnie), Hofstra (VVD), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Van Beek (VVD), Atsma (CDA), Verburg (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Bussemaker
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Wijn (CDA), Ten Hoopen (CDA), Hoogendijk (LPF),
De Graaf (LPF), Eberhard (LPF), Jense (LN), Tichelaar (PvdA), Duyvendak (GroenLinks),
Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP) en Stuger (LPF). Plv. leden: Bakker (D66), Van der Vlies (SGP), Van der Hoeven (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Van Geel (CDA), Van Ruiten (LPF), Varela (LPF), Wiersma
(LPF), Teeven (LN), Vos (GroenLinks), Schreijer-Pierik (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Wit (SP) en Zeroual (LPF). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28380-87.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl