Bestrijding internationaal terrorisme; Verslag algemeen overleg op 13 juni 2006 over onder meer de missie in Uruzgan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27925, nr. 222

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-08-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

27925 nr. 222

20-07-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27925Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 925Bestrijding internationaal terrorismenr. 222VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 juli 2006De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
13 juni 2006 overleg gevoerd met minister Bot van Buitenlandse Zaken
en minister Kamp van Defensie over:– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken, van Defensie en voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 18 april 2006
inzake recente politieke ontwikkelingen in Afghanistan, de voortgang van de
missie van het PRT in Baghlan en aanpassingen in de planning en de omvang
van de missie in Uruzgan en de voortgang van de voorbereidingen van deze missie
(27 925, nr. 213);– de brief van de ministers van Buitenlandse
Zaken en van Defensie d.d. 16 mei 2006 inzake het bezoek van de minister
van Defensie aan Australië en het bezoek van de minister van Buitenlandse
Zaken aan Afghanistan en Pakistan (27 925, nr. 214);– de brief d.d. 9 juni 2006 over de actuele
situatie in Afghanistan (27 925, nr. 218).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Ormel (CDA) merkt op dat hij na zeer
zorgvuldige afweging op 2 februari heeft ingestemd met het regeringsbesluit
om een bijdrage te leveren aan de ISAF-missie voor het herstel van de rechtsorde
in Afghanistan. Het is van groot belang om achter de Nederlandse militairen
te blijven staan. Wat nodig is voor de veiligheid van de militairen en voor
het welslagen van deze moeilijke missie, moet gebeuren. Door de veiligheidssituatie
in Uruzgan te verbeteren en het centrale gezag in Afghanistan te steunen kan
de bevolking worden geholpen om uit de spiraal van armoede en onveiligheid
te komen.De Taliban en Al-Qa’ida hadden het voor het zeggen in Afghanistan,
zodat dit land als een «terrorist state» kon worden beschouwd.
Deze missie is daarom noodzakelijk voor de Afghaanse bevolking en voor de
internationale rechtsorde. Het is van groot belang om hiervoor een draagvlak
te creëren bij de Nederlandse bevolking door deze zo goed mogelijk te
informeren. Daarbij staan de veiligheid van de militairen en het belang van
de missie voorop, waarbij wordt gestreefd naar maximale in plaats van optimale
openheid, die plaatsvindt met goede afstemming. Er lijkt daarbij wel een probleem
te zijn met de coördinatie, omdat er afgelopen zaterdag berichten waren
in de media over zaken die in de brief van vrijdag 9 juni nog niet zijn
vermeld.De heer Ormel stemt in met het voorstel tot uitbreiding van het aantal
troepen vanwege de verslechterende veiligheidssituatie in Uruzgan, maar hij
vraagt zich af of 17 000 militairen voldoende zijn voor de hele
missie. Is dit een optimaal aantal of worden er niet meer militairen beschikbaar
gesteld door de lidstaten van de NAVO? Hij is verontrust door de activiteiten
van de Opposing Militant Forces (OMF) ten oosten van Tarin Kowt en in het
district Chora, omdat deze gebieden in februari nog als relatief rustig werden
omschreven. Bovendien is er Taliban-activiteit gemeld in het district Khas
Uruzgan. Waardoor wordt deze toenemende activiteit veroorzaakt?De heer Ormel is van mening dat de financiële risico’s van
de missie niet alleen uit de Defensiebegroting moeten worden gedekt, maar
ook uit de algemene middelen. Als één helikopter een noodlanding
maakt, kunnen de financiële grenzen al bereikt zijn. Kan de minister
van Defensie garanderen dat er geen vermijdbare risico’s ontstaan door
financiële beperkingen voor de Nederlandse militairen in Uruzgan? Is
de in de Voorjaarsnota vermelde structurele oplossing voor materiële
verliezen voldoende volgens de minister van Defensie? Als de hogere opbrengst
van de verkoop van defensiematerieel hiervoor wordt gebruikt, lijkt dat op
een sigaar uit eigen doos.In het algemeen overleg van 2 februari heeft de heer Ormel het belang
van de betrokkenheid van de ngo’s bij de wederopbouw onderstreept. Een
voorbeeld hiervan is de nieuwe brug die onlangs door de nieuwe gouverneur
Munib is geopend. Voor dit zeer gecompliceerde proces is het ook van belang
om de veiligheid te verbeteren. De ngo’s moeten op onorthodoxe wijze
te werk gaan, zodat de financiering niet kan voldoen aan de gebruikelijke
voorwaarden. Vanwege de uitzonderlijke situatie in Uruzgan moeten er fondsen
beschikbaar worden gesteld met ruime modaliteiten.Een van de afgesproken bijdragen van het centrale gezag in Afghanistan
is dat er politiefunctionarissen beschikbaar worden gesteld door president
Karzai. Komt hij deze belofte na? Hoeveel Afghaanse militairen en politiefunctionarissen
zijn er beschikbaar in Uruzgan? Er zijn verontrustende berichten dat president
Karzai dorpsmilities wil instellen in het zuiden van Afghanistan. Geldt dat
ook voor Uruzgan?Eerder heeft de Nederlandse regering gezegd dat de gevangeniscapaciteit
zou worden uitgebreid met een gevangenis in Kandahar, maar daarover is weinig
meer vernomen. Worden er afspraken gemaakt tussen de NAVO en de Afghaanse
autoriteiten over de toegang tot en de behandeling van de over te dragen gevangenen?De heer Koenders (PvdA) is bezorgd over de
verslechtering van de veiligheidssituatie in Zuid-Afghanistan, omdat de risico’s
voor de Nederlandse militairen daardoor groter worden en er nieuwe kansen
zijn voor de Taliban om de bevolking te onderdrukken. Het aantal Talibanstrijders
lijkt sterk te zijn toegenomen. Heeft de MIVD een verkeerde inschatting gemaakt
op grond van te weinig informatie? Het gaat niet zozeer om een voorjaarsoffensief
als wel om professionelere tegenstand met zelfmoordaanslagen. Het lijkt erop
dat de politieke wil en de publieke opinie van de NAVO-landen
worden getest. Deze verslechterde situatie vormt een grote uitdaging voor
de Nederlandse regering en de samenleving als geheel.Er is wat discussie over de aard van de missie. In februari is al gezegd
dat er geen behoefte is aan een oorlogsmissie zoals de Operatie Enduring Freedom
(OEF), maar aan een andere aanpak. Een van de lessen van Joegoslavië
is dat vredesmissies niet werken als het onveilig is. Bij een stabilisatiemissie
wordt gestreefd naar een combinatie van een nieuw bestuur, zoals een nieuwe
gouverneur en politiechef en overleg met tribale leiders, het begin van wederopbouw
door irrigatie, aanleg van bruggen en andere projecten, en fors optreden als
er tegenstand is.De heer Koenders spreekt zijn waardering uit voor het bezoek van de minister
van Buitenlandse Zaken aan Pakistan. Hij is van mening dat daar dubbel spel
wordt gespeeld, omdat de regering van dit land afhankelijk is van een coalitie
met religieuze partijen. Dat is een groot risico voor de missie. De gemeenschappelijke
politiek van de NAVO-partners moet zijn om president Musharraf meer onder
druk te zetten, zoals de secretaris-generaal van de NAVO ook heeft gevraagd.Een achilleshiel van deze missie kan zijn dat er een zigzagbeleid wordt
gevoerd door het kabinet. Het lijkt erop dat er te weinig regie is van de
minister-president of de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie. Het
is onverantwoord en gevaarlijk voor de lokale bevolking die op bescherming
rekent, voor de regering-Karzai en voor de Nederlandse militairen, als er
publiekelijk twijfel wordt gezaaid over dit project, zoals minister Pechtold
heeft gedaan door in een televisieprogramma te zeggen dat hij weer een kans
had om de hele zaak opnieuw ter discussie te stellen.Een andere achilleshiel is het blind doorgaan met de missie zonder de
vinger aan de pols te houden. Door de nieuwe commandant van ISAF en door de
Senlis Council in Londen is gepleit voor een stabiliserende aanpak. Houden
de NAVO en de Nederlandse regering daaraan vast? Er zijn duidelijke afspraken
met OEF, maar er lijkt een groot offensief te zijn ingezet voordat men wegtrekt
uit deze regio. Heeft Nederland zicht op wat de Amerikanen doen, die vlakbij
Kamp Holland zitten? Wordt de uitgangspositie van de Nederlandse troepen door
deze offensieve acties versterkt of verzwakt? Het is niet in het belang van
Nederland als door dit optreden de steun van de lokale bevolking verloren
gaat. Wordt in de provincie Uruzgan de nadruk gelegd op alternative livelihoods
voor de papaverteelt in plaats van op het vernietigen daarvan zoals in Helmand
is gebeurd? Worden daarvoor ook financiële middelen beschikbaar gesteld?De derde achilleshiel is de zorg voor goede communicatie over de militaire
missies. Kolonel Morsink heeft via de media laten weten dat fors optreden
nodig was en dat de coalition forces het initiatief nemen in de strijd met
de Taliban. Door de betrokkenen wordt dit optreden gezien als uniek in de
recente Nederlandse krijgsgeschiedenis. Wat is de positie van de Nederlandse
special forces hierbij? Om te kunnen oordelen over proportionaliteit en legitimiteit
van de missie heeft het parlement behoefte aan eenduidige informatie en niet
aan brokstukken uit de pers. Daarbij hoort ook dat er, in het openbaar of
zo nodig vertrouwelijk, informatie wordt gegeven over slachtoffers onder burgers
of militairen. Er is een code opgesteld voor maximale openheid met het oog
op de veiligheid. Is deze toetsbaar voor de buitenwacht? Bij OEF moest achteraf
worden geconstateerd dat een aantal mensen die door de Nederlandse special
forces werden opgepakt, in Bagram en Guantánamo Bay terecht zijn gekomen,
en dat was in strijd met de internationale rechtsorde.Bij een recent bezoek aan Georgië heeft de heer Koenders van de minister
van Defensie van dat land gehoord dat deze de Nederlandse regering had aangeboden
om special forces te leveren voor Afghanistan, maar dat Nederland daar zeer
negatief op reageerde. Wat is de reden daarvoor?Er is een discussie tussen VVD en CDA over de financiering van deze operatie.
Het kan zijn dat er op basis van militair advies wordt besloten tot verdere
troepenuitbreiding, maar de Nederlandse capaciteit is eindig en niet alles
hoeft aan bod te komen. Nederland neemt een grote verantwoordelijkheid op
zich en dan is het onaanvaardbaar dat het binnen het systeem van de NAVO alle
kosten daarvan moet dragen. Kan de minister van Defensie op korte termijn
een beroep doen op de NAVO-bondgenoten voor medefinanciering?Omdat er binnen de regio te weinig capaciteit is van de NAVO op het gebied
van helikopters, is afgesproken om een pool op te zetten, onder andere met
de VS. Daardoor kan er onduidelijkheid ontstaan over het onderscheid tussen
OEF en ISAF. Er wordt overwogen om maatregelen te nemen tegen improvised explosive
devices (IED’s). Gaat het dan om nieuwe auto’s, jammers of Sperwers?
Een andere vraag is hoe de medische evacuatie tot 1 november is geregeld.
Er wordt heel veel extra geld uitgegeven voor deze operatie, maar de staatssecretaris
van Defensie lijkt niet bereid te zijn om meer geld beschikbaar te stellen
voor nazorg. De heer Koenders verzoekt om jonge artilleristen die nog niet
alle vaardigheden beheersen, niet direct uit te zenden. Zijn laatste vraag
is of de wederopbouw gedeeltelijk door andere organisaties wordt gefinancierd.De heer Van Baalen (VVD) merkt op dat er in
Uruzgan geen blauwdruk is voor een «stopwatch war», maar dat het
waarschijnlijk meer lijkt op een Echternachprocessie, met twee stappen vooruit
en een stap achteruit. Er zijn verschillende aspecten aan deze operatie, zoals
het lenigen van humanitaire nood, wederopbouw en het opleggen van vrede. Het
was verstandig geweest om deze verschillende elementen en operaties onder één
NAVO-commando te brengen, zoals de secretaris-generaal van de NAVO, De Hoop
Scheffer, al naar voren heeft gebracht. Nu er verschillende operaties plaatsvinden,
is coördinatie van groot belang.De minister van Defensie moet niet over elk detail overleggen met de Kamer,
maar alleen over de strategie. Als hij op basis van gegevens van de militaire
adviseurs tot de conclusie komt dat er meer of andere troepen nodig zijn,
ondersteunt de heer Van Baalen hem bij voorbaat. In de hoorzitting in januari
met belangengroepen en deskundigen die meer dan elf uur duurde, was al duidelijk
dat de veiligheidssituatie verslechterde, maar de Tweede Kamer is vervolgens
toch akkoord gegaan met deze operatie. De heer Van Baalen is verheugd dat
er bij de confrontaties met de Taliban en andere elementen geen slachtoffers
aan Nederlandse zijde zijn gevallen.Het is niet duidelijk of de politieke situatie in Afghanistan zich ontwikkelt
in de richting van meer gematigdheid en het naleven van internationaal recht,
zoals het recht om van godsdienst te veranderen. De voorgestelde gematigde
ministers zijn weggestemd en de voorzitter van het hooggerechtshof is zeer
conservatief. Daarnaast is er de zaak van de bekeerling Abdul Rahman, die
is gevlucht en asiel heeft gekregen in Italië. Het is belangrijk dat
er geen vervolging wordt ingesteld tegen bekeerlingen. Heeft de Afghaanse
regering concrete stappen gezet op dit gebied?Een probleem is dat de nieuwe gouverneur Munib op de VN-lijst van terroristen
staat. De VN kunnen niet samenwerken met oorlogsmisdadigers of leden van groeperingen
die oorlog of terrorisme nastreven. Volgens de New York Times van 2 mei
heeft deze gouverneur bovendien geen gezag in dit gebied. Nederland moet daar
wel van op aan kunnen. Hoe is de relatie geregeld tussen de provinciale overheid
en de organisaties van de VN, zolang Munib nog op die lijst staat?Naar aanleiding van het bezoek aan Pakistan vraagt de heer Van Baalen
in hoeverre de regering in Islamabad in staat is om het grensgebied af te
grendelen, om te voorkomen dat grote groepen Taliban of andere terroristen
zich naar Uruzgan begeven.De heer Van Baalen is er voorstander van om te zorgen voor het juiste
materiaal voor de militairen. Er wordt gedacht aan gepantserde terreinwagens
zoals de Nyala-jeep, maar deze schijnt niet zo makkelijk te verkrijgen
te zijn. Nederland beschikt nog over de Patria en de Fennek. De meerkosten
en de operationele verliezen zouden niet voor rekening van de begroting van
Defensie, maar van de algemene middelen moeten komen.Er moeten harde afspraken worden gemaakt tussen Defensie en de journalisten
die meegaan. Zij dienen akkoord te gaan met de beperking op het punt van het
doorgeven van operationele informatie. Als iemand zijn handtekening onder
zo’n code zet, weet hij waar hij aan begint.De heer Bakker (D66) herinnert eraan dat zijn
fractie in februari tegen de missie naar Uruzgan heeft gestemd, maar dat het
hele kabinet en een grote Kamermeerderheid er wel instemde. Hij beschouwt
dat besluit nu als een gegeven. De leden van het kabinet hebben enige vrijheid
om onderwerpen ter discussie te stellen, maar het is verstandig dat zij met één
mond spreken, namelijk die van de meest verantwoordelijke minister, als het
gaat om het uitzenden van Nederlandse mannen en vrouwen die vanaf dat moment
letterlijk in het schootsveld liggen van de Taliban.De heer Bakker heeft samen met de heer Van Baalen een motie ingediend
over de gevangenen in Guantánamo Bay, maar hij steunde de uitzending
van special forces naar het zuiden van Kandahar in het voorjaar van 2005 wel.
De kans is groot dat de Nederlandse troepen worden gezien als een onderdeel
van de Global War on Terror, onder leiding van de Verenigde Staten. Het risico
is dat het draagvlak ter plaatse de laatste weken niet is versterkt, gezien
de berichten van kolonel Morsink en over de Amerikanen in dat gebied. Welke
invloed heeft dat op de kans op succes van de Nederlandse aanpak, die erop
is gericht om de hearts and minds van de bevolking te winnen?In de brief van 18 april heeft het kabinet aanpassingen gemeld in
het licht van de verslechterde veiligheidssituatie. De Kamer kan niet beoordelen
of er nog meer aanpassingen nodig zijn. Dat is primair een militair oordeel
waarvoor de minister de verantwoordelijkheid heeft. De vraag is of vanaf augustus
de juiste en ook voldoende capaciteit voorhanden is voor de gevechten die
noodgedwongen gevoerd moeten worden, en of het juiste en voldoende materieel
beschikbaar is. Het schijnt wenselijk te zijn om de Nyala-jeep, een gesloten
jeep met veel glas, te kopen of te leasen in Zuid-Afrika. Op financieel gebied
mogen er geen compromissen worden gesloten waardoor de veiligheid van de troepen
in gevaar komt. Als bepaalde uitgaven nodig zijn, moeten zij worden gedaan.
De vraag is secundair hoe dat wordt verwerkt in de begroting. Het kan uit
de begroting van Defensie, maar dat mag niet ten koste gaan van de rest van
het Defensie-apparaat. Het kan ook uit de algemene middelen. Verder kan er
een beroep worden gedaan op de NAVO-bondgenoten.De minister van Defensie merkte enige weken geleden in het tv-programma
Buitenhof op dat Nederland mogelijk eerder dan na twee jaar terugkomt, als
het doel niet kan worden bereikt. Een paar dagen later zei de minister van
Buitenlandse Zaken, die in Afghanistan was, dat Nederland daar absoluut twee
jaar blijft, en de minister van Defensie sloot zich daarbij aan. Wat zijn
de operationele doelstellingen precies? Er schijnt een doelstelling te zijn
die wordt doorvertaald in tussendoelstellingen op commandoniveau. Wordt deze
doelstellingenboom voortdurend aangepast aan de situatie?Wat betreft de informatievoorziening verbaast het de heer Bakker dat er
op vrijdag een brief van het kabinet kwam en op zaterdag een interview met
kolonel Morsink in de krant stond. Is dit het gevolg van een gebrek aan afstemming
of van een verschil in taxatie van wat in het belang is van de Nederlandse
troepen? Bij het geven van informatie moet altijd worden afgewogen wat dat
betekent voor de veiligheid van de troepen. Er zijn berichten over journalisten
die embedded optreden in Uruzgan en hun berichtgeving voor publicatie moeten
voorleggen aan de militaire leiding. Hoe open is het Nederlandse bataljon
voor Nederlandse journalisten? In de laatste brief staan verschillende passages over een betere afstemming
met de Afghaanse regering, maar er staat niets in over een aparte vleugel
aan de gevangenis in Kandahar. Twee maanden geleden werd duidelijk dat men
daar ter plaatse nog nooit van had gehoord. Worden de voornemens van het kabinet
op dit gebied wel uitgevoerd?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) merkt
op dat er in januari al voor werd gewaarschuwd dat het begin van de missie
in Uruzgan moeizaam zou zijn, omdat de militairen zouden worden uitgetest
door de Taliban. Er zijn meer incidenten dan vorig jaar en in een groter gebied.
De vraag is of de situatie zodanig is verslechterd dat de scenario’s
niet meer kloppen en er van een nieuwe missie sprake is. Als de inschatting
is dat de missie niet meer met succes kan worden afgerond, moet er een nieuw
besluit worden genomen. Deze gedachte heeft minister Kamp ook verwoord in
het tv-programma Buitenhof. Het parlement kan dat niet beoordelen en moet
zich verlaten op de inschatting die de militairen op grond van hun ervaring
maken. De inschatting is nu dat de situatie weliswaar is verslechterd, maar
dat er nog steeds kans is op succes. Het is niet onmogelijk om de doelstelling
van de missie uit te voeren en de situatie in zoverre te stabiliseren dat
er een begin kan worden gemaakt met wederopbouw. Het is onvruchtbaar om de
missie bij elk incident opnieuw ter discussie te stellen. Dat is niet alleen
slecht voor het draagvlak in de samenleving, maar ook voor de militairen.
Het is niet te verdedigen om het idee te laten bestaan dat er slachtoffers
kunnen vallen als gevolg van een zinloze missie. Wat betreft het materieel
vraagt mevrouw Huizinga of er wel voldoende helikopters zijn om in een pool
onder te brengen.In de brief van 9 juni wordt niet ingegaan op het aantal slachtoffers
onder de Talibanstrijders als gevolg van de beschietingen. Is daar een reden
voor? In het antwoord op de vragen van de heer Koenders over de gevolgen van
de OEF-bombardementen staat dat aan de gebieden die hierdoor getroffen zijn,
extra aandacht wordt besteed, om te voorkomen dat de houding van de bevolking
tegenover de westerse troepen verandert. Hoe moet men zich dit voorstellen?De minister van Defensie Wardak heeft bij de hoorzitting gezegd dat er
voor de aanvang van de missie een tweede bataljon van de Afghaanse strijdkrachten
naar Uruzgan komt. Volgens de brief heeft hij deze toezegging herhaald. Heeft
de minister er vertrouwen in dat er inderdaad een tweede bataljon komt?Het is van groot belang om infiltraties van Talibanstrijders uit Pakistan
tegen te gaan. Bij het bezoek van beide ministers aan dit land zijn er toezeggingen
gedaan op het hoogste niveau. In de brief staat dat Pakistan de complexiteit
van de problematiek in de grensgebieden benadrukte en de rol van Taliban nuanceerde.
Verder staat er dat uit gesprekken met onafhankelijke deskundigen een meer
gemengd beeld ontstond van de grensgebieden. Deze passages wekken de indruk
dat onduidelijk is of de toezeggingen nagekomen kunnen worden.Enige tijd geleden is er nadere informatie gekomen over de situatie van
christenen in Afghanistan. De bekeerling Abdul Rahman dreigde ter dood veroordeeld
te worden. De nieuwe grondwet is tweeslachtig over de vrijheid van godsdienst.
Minister Bot heeft toegezegd bij Afghanistan aan te dringen op verbetering
van de positie van christenen. Kan hij dit ook binnen de Europese Unie aan
de orde stellen? Wellicht moet de ambassadeur van de EU zich hier ook in mengen.De minister van Defensie schijnt in Australië gezegd te hebben dat
het bestrijden van de drugsteelt een van de primaire doelen van de missie
in Afghanistan is. Kan hij hierover opheldering geven?De heer Van Bommel (SP) merkt op dat de verslechtering
van de veiligheidssituatie ertoe heeft geleid dat de Nederlandse militairen
in Uruzgan niet kunnen werken aan wederopbouw, maar moeten vechten. Er worden 1600 in plaats van 1400 en later zelfs 2000 militairen uitgezonden,
die zwaarder worden bewapend: met pantserhouwitsers in plaats van mortieren
en twee extra gevechtsvliegtuigen. De extra kosten hiervan bedragen 100 mln.
Als er meer mensen met een andere taak worden uitgezonden, is daarvoor eigenlijk
een nieuw besluit nodig. Door de uitgebreide artikel-100-procedure te volgen
zou men op een meer zorgvuldige manier recht doen aan de gewijzigde taken
en omstandigheden bij deze missie. Is er sprake van een «mission creep»,
waarbij militairen die met een specifieke opdracht worden uitgezonden naar
een gebied, met hetzelfde of met extra materieel gaan doen wat zij wel kunnen,
wanneer die opdracht niet uitvoerbaar is?In een Amerikaans rapport en in een uitgelekt MIVD-rapport werd in januari
al gesteld dat de veiligheidssituatie zou veranderen, waardoor de eerste jaren
niet gewerkt zou kunnen worden aan wederopbouw. Er is destijds wel een scenario
geschetst dat de situatie moeilijker zou worden, maar deze is nog slechter
dan de verslechtering die al was voorzien. Heeft de regering de situatie onderschat
en zich vergist in de omstandigheden in de brieven voor het besluit van 2 februari?
Of heeft zij de situatie iets anders voorgesteld, in de hoop dat de Kamer
er wat makkelijker mee akkoord zou gaan?Een van de factoren die bijdragen aan de vermenging van vechtmissie en
wederopbouwtaak, is dat de special forces zijn gespecialiseerd in contraguerrillataken.
De Kamer heeft regelmatig gevraagd wat er is bereikt met de Operatie Enduring
Freedom. Er waren nauwelijks gevechten bij de OEF-missie en er vielen geen
slachtoffers volgens de regering, maar bij de vredesmissie in het kader van
ISAF zijn er al veel incidenten en tientallen slachtoffers. Er zijn nu heldere
geluiden van de krijgsmacht in de media, zoals de onthullingen van kolonel
Morsink. Komt er nog informatie van de minister over de achtergronden daarvan?
Is duidelijk of de slachtoffers Talibanstrijders zijn of burgerslachtoffers?
Een belangrijk aspect van de missie is om het vertrouwen van de lokale bevolking
te winnen, zodat deze niet kiest voor de Taliban, maar voor wederopbouw door
buitenlandse troepen. Wordt dat proces hierdoor niet bemoeilijkt?De heer Van Bommel beschouwt deze missie als een vorm van dienstverlening
aan de politieke agenda van de Amerikanen voor Afghanistan, waarbij het internationaal
recht en de Conventie van Genève worden overtreden. Nederland doet
daar formeel niet aan mee, maar geeft in de praktijk wel steun door samen
met Canada en Australië actief deel te nemen aan de coalitie van bereidwilligen.
Daarmee wordt Nederland politiek en militair betrokken bij de Amerikaanse
oorlog in Afghanistan. Een vraag in dit verband is of de Nederlandse regering
het voorstel van de Verenigde Staten steunt om het commando van de ISAF-operatie
te laten overnemen door de NAVO.Er zijn internationale afspraken gemaakt met de NAVO over de drugsbestrijding,
omdat er een einde moet komen aan de papaveroogsten, ook in de provincie Uruzgan.
Er zouden afspraken zijn gemaakt met de Afghaanse regering om daar actief
tegen op te treden, onder leiding van het Verenigd Koninkrijk. Hoe wordt dit
georganiseerd en wat betekent dit voor het wederopbouwproces?De indruk bestaat dat onlangs voor het eerst door een Nederlandse journalist
is gevraagd of men bij benadering weet hoeveel doden er aan de andere zijde
zijn gevallen.Het spreekt vanzelf dat operationele informatie die een risico kan vormen
voor de veiligheid van de Nederlandse troepen, niet naar buiten gebracht moet
worden, maar de vraag is hoe Defensie daar controle op wil uitoefenen. Zijn
journalisten verplicht om hun berichtgeving voor te leggen aan vertegenwoordigers
van Defensie? Deelt de minister van Defensie de opvatting van secretaris-generaal
De Hoop Scheffer van de NAVO dat kritische geluiden ongewenst zijn, omdat
de vijand meeluistert? Dit kan niet alleen inhouden dat de pers ter plaatse
wordt ingebed, maar ook dat politici hun twijfel niet meer hardop
mogen uitspreken. Welke code hanteert Defensie voor de omgang met de media?
Is het niet zinniger om alle incidenten onmiddellijk te melden? Wanneer de
minister dit niet doet, moet hij er rekening mee houden dat zij op een andere
manier naar buiten komen. Als zij eerst worden ontkend of in het vage worden
gehouden, wordt de geloofwaardigheid van de minister ondermijnd.De heer Herben (LPF) is niet verrast door
de toename van de vijandelijkheden, omdat de verwachting was dat de vastberadenheid
van de nieuwe troepen zou worden getest door de Taliban. De moeilijke fase
van stabilisatie moet worden afgerond, zodat rust en orde zijn verzekerd,
voordat met de wederopbouw kan worden begonnen. De minister van Defensie en
de minister-president hebben toezeggingen gedaan over een structurele aanpak
van de knelpunten op het gebied van personeel en materieel, omdat deze missie
een grote belasting vormt voor de sterk verkleinde Nederlandse krijgsmacht.Een punt van zorg is dat de Europese solidariteit ontbreekt. De minister
van Buitenlandse Zaken heeft uitdrukkelijk gepleit voor deze solidariteit
tijdens de Europese Raad. Op de Afghanistan Conferentie op 1 februari
werd duidelijk dat het gaat om een inspanning van de wereldgemeenschap. De
secretaris-generaal van de Verenigde Naties is zelfs naar Nederland gekomen
om dit uit te leggen. De NAVO moet een systeem opzetten voor common funding,
zodat de landen die zich hierbij het meest actief opstellen, niet zelf ook
voor de kosten opdraaien. Gevreesd kan worden dat de Nederlandse krijgsmacht
niet in staat is om dit ambitieniveau gedurende meerdere jaren vol te houden.
Daarom is het nodig om een bijdrage te vragen van andere landen, bij voorkeur
Aziatische of islamitische, voor het Nederlandse contingent.De voorgenomen uitbreiding van de troepensterkte houdt in dat de komende
twee jaar niet 7500, maar 9000 militairen worden uitgezonden. De kosten zijn
toegenomen van 350 tot 450 mln. Er wordt geld vrijgemaakt, zodat de materieelverliezen
structureel kunnen worden aangepakt. De staatssecretaris van Defensie heeft
in het overleg over de nazorg verzekerd dat hiervoor voldoende geld beschikbaar
komt.In vredestijd is het nodig om veel aandacht te besteden aan het materieel,
omdat de mogelijkheden van de krijgsmacht en de veiligheid van het personeel
daardoor in hoge mate worden bepaald. Als de krijgsmacht daadwerkelijk wordt
ingezet, gaat de aandacht uit naar het personeel dat de gevraagde inspanning
moet leveren. Uit verschillende gesprekken is naar voren gekomen dat die militairen
aan wie een tekort aan is, bijvoorbeeld militairen met een specialistische
functie of ervaren onderofficieren, moeten rekenen op drie uitzendingen in
de komende tweeëneenhalf jaar, omdat Afghanistan niet de enige verplichting
is van de krijgsmacht. Dit vormt een te zware belasting voor het thuisfront
en voor de betrokken militair. De uitzendperiode in Afghanistan wordt vanwege
de zwaarte teruggebracht van zes naar vier maanden, maar dat betekent niet
dat de tijd tussen twee uitzendingen kan worden verkort van een jaar naar
acht maanden, zoals Defensie heeft voorgesteld. Een jaar is hard nodig om
bij te komen en om het reguliere oefenschema weer op te pakken.In het overleg van 2 februari heeft de heer Herben twijfel uitgesproken
over het rendement van het streven naar wederopbouw in de provincie Uruzgan,
waar slechts 400 000 mensen wonen. Waarom is er niet gekozen voor een
klassieke operatie ter beveiliging van de grote bevolkingscentra, het doorbreken
van aanvoerlijnen of het tegengaan van infiltratie? De opperbevelhebber van
de NAVO, generaal Jones, vertelde in de hoorzitting dat het nodig is om heel
Afghanistan te pacificeren. Dat was ook het advies van SACEUR. De heer Herben
legt zich neer bij dit advies van de militaire deskundigen.Bij het bezoek van de vaste commissie voor Defensie aan Turkije, begin
mei, werd onder meer gesproken met luitenant-generaal Etem Erdagi, thans
bevelhebber van het Turkse Rapid Deployment Corps en voorheen commandant van
ISAF-7 in Kabul. Hij betreurde het gebrek aan bereidheid bij de NAVO-bondgenoten
om voldoende troepen te leveren voor ISAF. Hij is optimistisch over de langere
termijn, maar verwacht dat er nog tien tot vijftien jaar nodig is voor deze
operatie. Hij plaatste grote vraagtekens bij de keuze voor Uruzgan, omdat
daar volgens hem weinig eer te behalen valt met wederopbouw. Hij vond het
onjuist om te proberen heel Afghanistan onder de hoede van ISAF te brengen,
zodat er geen wijkplaats is voor de Taliban.Het is aan de militaire commandant ter plaatse om te beoordelen wanneer
het moment is aangebroken om over te gaan van pacificatie naar wederopbouw,
omdat de Kamer dat niet kan beoordelen. De militairen moeten niet de indruk
krijgen dat de politiek snel resultaten wil zien bij de wederopbouw, omdat
er dan misschien onverantwoorde risico’s worden genomen.Mevrouw Karimi (GroenLinks) heeft indertijd
als bezwaar tegen deze missie naar voren gebracht dat een strikte scheiding
met de zeer omstreden Amerikaanse oorlog tegen de Taliban en Al-Qa’ida
niet is te maken. Deze missie dreigt een vechtmissie te worden in het verlengde
van Operatie Enduring Freedom, terwijl er niet echt aan wederopbouw gewerkt
kan worden. Het is duidelijk dat de Nederlandse militairen in Afghanistan
bezig zijn met een andere missie dan de Kamer destijds werd voorgespiegeld.
Mevrouw Karimi vreest dat de Nederlanders niet de kans krijgen om een andere
aanpak te laten zien.Minister Bot heeft de stamoudsten in Uruzgan beloofd om bruggen en wegen
te bouwen en te zorgen voor meer werkgelegenheid. Is dat wel mogelijk in deze
oorlogssituatie? De stamoudsten hebben Nederland het voordeel van de twijfel
gegeven, maar willen daar wel wat voor terugzien. Hoe gaat de minister deze
beloftes nakomen?Het is merkwaardig dat de Kamer vrijdag een brief ontvangt, waarin staat
dat er wat gevechten zijn geweest, terwijl kolonel Morsink op zaterdag uitgebreid
in de krant vertelt dat Nederland volop betrokken is geraakt bij gevechten.
Ging het hierbij om acties in het kader van verkenningsmissies? In de brief
aan de Kamer staat dat het gevechten waren met vermoedelijke Taliban. Waarom
staat er «vermoedelijk»? Wie zouden het anders kunnen zijn? Weten
de Nederlandse militairen niet op wie zij schieten? Zijn er doden of gewonden?
Wat gebeurt er met de gewonden? Zijn er mensen gevangengenomen?Het is opvallend dat er gedurende de aanwezigheid van special forces in
Kandahar vijf incidenten hebben plaatsgevonden en dat er één
dode is gevallen, maar dat er in Uruzgan al volop wordt gevochten, terwijl
de missie nog niet is begonnen. Het onderscheid tussen OEF en ISAF kan alleen
op papier, maar niet in werkelijkheid worden gemaakt. Wat in Uruzgan gebeurt,
heeft niets te maken met dagkoersen, want er is sprake van een hausse aan
gevechten en doden. Door jarenlang rücksichtslos optreden van de Amerikanen
en van een corrupte, incompetente gouverneur zijn veel Afghanen in de armen
van de Taliban gedreven. Als er wordt gevraagd om meer troepen en meer robuust
optreden, moet Nederland vrezen dieper in het oorlogsmoeras te worden geduwd.Volgens mevrouw Karimi is er een alternatief voor de aanwezigheid van
ISAF. In de gesprekken met het Afghaanse ministerie van Defensie en met politiefunctionarissen
die zij bij een bezoek aan Afghanistan in mei heeft gevoerd, werd gesteld
dat er meer moet worden geïnvesteerd in het leger en de politie van Afghanistan.
Als betrokkenen die taken voor hun rekening kunnen nemen, is de aanwezigheid
van westerse militairen niet meer nodig.Een legitieme vraag is of dit wel de missie is waarvoor de Kamer toestemming
heeft gegeven en of een ISAF-missie die wederopbouw en stabilisatie tot doel
heeft, wel uitvoerbaar is. Had de minister van Defensie deze situatie
voor ogen, toen hij «ja» zei tegen de NAVO? Het is de verantwoordelijkheid
van de politici dat zij de militairen op pad sturen, waarbij de militairen
hun analyse van de situatie geven. Wat mevrouw Huizinga voorstelt, dat militairen
hier moeten komen zeggen dat zij de opdracht teruggeven, kan helemaal niet.
De politici moeten erop toezien of het mandaat uitvoerbaar is en of het doel
te bereiken is met de beschikbare middelen.De nieuwe gouverneur van Uruzgan, de heer Munib, is nog niet geschrapt
van de lijst van terroristen, zodat er geen samenwerking met de VN mogelijk
is zonder het sanctiebeleid van de VN te schenden. Waarom heeft president
Karzai zo lang gewacht om dit punt aan de orde te stellen bij de VN? Is er
wel betrokkenheid van de centrale overheid bij Uruzgan? De heer Munib is met
lege handen naar de provincie Uruzgan gestuurd en heeft daar geen gezag, onder
andere doordat de vorige gouverneur alles had verkocht. Het lijkt erop dat
het de taak van de Nederlandse militairen is om het gezag van de centrale
overheid te vergroten, terwijl deze zelf niet voldoende gecommitteerd is.Het is buitengewoon gevaarlijk als president Karzai en de Amerikanen verschillende
stammen gaan bewapenen. De heer Munib heeft erover gesproken om honderd mensen
van verschillende stammen te bewapenen. Uit de geschiedenis van Afghanistan
is bekend dat er een wisselende loyaliteit is , namelijk voor degene die het
meest betaalt, zoals de Taliban, de Engelsen of de Russen. Wat is de positie
van Nederland op dit punt?Mevrouw Karimi heeft begrepen dat alle berichtgeving uit dat gebied eerst
wordt gelezen door Defensie, zelfs als het gaat om een interview met gewone
Afghanen. Zij vindt het niet acceptabel als er censuur plaatsvindt en er geen
vrije nieuwsgaring mogelijk is. Het is van groot belang dat de Kamer er altijd
op kan rekenen volledig en op tijd geïnformeerd te worden en niet in
de media hoeft te lezen wat zij niet op een andere manier te horen heeft gekregen.Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Buitenlandse Zaken is verheugd
dat de Kamer de voorbereiding en uitvoering van de missie naar Uruzgan, waartoe
in februari door een grote meerderheid is besloten, uitermate zorgvuldig blijft
volgen. Het doel van de ISAF-operatie is om de Afghaanse autoriteiten te assisteren
bij het brengen van veiligheid in Afghanistan, zoals ook in het operatieplan
staat. Wat de minister op 2 februari heeft gezegd, geldt nog onverkort;
waar nodig dient robuust optreden tot de mogelijkheden te behoren om opbouw
en wederopbouw te bereiken. De praktijk van alledag is weerbarstig, zodat
niet op een te definiëren moment te bepalen is wanneer er sprake is van
een veilige omgeving, waarna de wederopbouw ineens van start kan gaan. Een
lange periode van instabiliteit kan niet van de ene op de andere dag omslaan,
zoals premier Balkenende al heeft gezegd. In twee jaar kan slechts een begin
worden gemaakt met duurzame wederopbouw.In het overleg van 2 februari heeft de minister gezegd dat er in
het zuiden militante groeperingen actief zijn die gewelddadige acties ondernemen,
doch dat de mate waarin dit gebeurt moeilijk te voorspellen is. Het was te
voorzien dat Afghaanse en westerse troepen bij verkenningen in contact komen
met militante groeperingen. De veiligheidssituatie in Zuid-Afghanistan is
sinds het begin van de lente verslechterd, omdat de overgangsperiode naar
een NAVO-operatie waarbij meerdere landen betrokken zijn, wordt aangegrepen
door de Taliban om te proberen controle te krijgen over verloren gegaan terrein.
De ontwikkeling is niet zodanig dat er aanleiding is om nu, nog voor het formele
standpunt, te twijfelen aan de doelstelling van de missie.Het kabinet heeft de Kamer nimmer voorgehouden dat er een volgtijdelijkverband bestaat tussen veiligheid en wederopbouw. Noch heeft de regering
gezegd dat er sprake zou zijn van een zwart-wittegenstelling tussen een vechtmissie
en een wederopbouwmissie. Zo’n tegenstelling is té simplistisch.De minister heeft van 7 tot 9 mei een bezoek afgelegd aan Afghanistan
en Pakistan. Hij heeft met president Karzai gesproken over de bijzondere situatie
in Afghanistan. Omdat veel zaken gevoelig liggen tussen stammen en provincies,
moet er een evenwicht worden gevonden, zodat iedereen het gevoel heeft dat
er recht wordt gedaan aan zijn belangen en zijn invloed in de regio. Vijf
van de voorgestelde ministerskandidaten zijn verworpen door het parlement
en de president zal hiertoe na het reces een nieuw voorstel doen. Het oordeel
van de EU-ambassadeurs over de geaccordeerde benoemingen komt neer op een
voldoende. Het is een mix van oude gezichten, hervormers en technocraten.
De benoemingen voor het hooggerechtshof zijn nog niet afgerond. De voordracht
van de heer Shinwari als opperrechter is verworpen door het parlement en voor
die post wordt nog iemand gezocht.Er is nu een gekozen president en een nieuw parlement dat zich laat gelden
tegenover de president, zoals blijkt uit het verwerpen van de voorgestelde
ministers, zodat er in democratisch opzicht voortgang is geboekt. De president
staat voor een groot aantal uitdagingen, bijvoorbeeld doordat staatsinstellingen
door het gebrek aan capaciteit moeizaam functioneren. Verder moet hij voortdurend
schipperen tussen conservatieve islamitische groepen en de meer hervormingsgezinde
krachten. Het is een immense opgave om het land in al zijn facetten weer op
te bouwen. Net als in de economie is het belangrijkste dat er weer hoop en
vertrouwen is. Als mensen het gevoel hebben dat het bergopwaarts gaat, geeft
dat op zichzelf al nieuwe kracht.De minister heeft de kwestie van de bekeerling Abdul Rahman uitvoerig
aan de orde gesteld en president Karzai begrijpt dat het Westen er problemen
mee heeft, maar hij is van mening dat deze zaak op een praktische manier is
opgelost. Het blijft een streng moslimland, waar het strafbaar is wanneer
iemand die moslim is, zich tot een ander geloof bekeert. De minister heeft
gewezen op de verplichtingen die Afghanistan onder het internationale recht
is aangegaan. Als zich vergelijkbare zaken voordoen, dienen zij conform de
geest van de internationale verdragen opgelost te worden. De grondwet en de
internationale verdragen dienen maatgevend te zijn bij de vraag of een bekeerling
zich vrij kan vestigen of niet.De persberichten over de bewapening van tribale milities moeten nog bevestigd
worden, maar zij roepen wel vragen op. Er moet overleg worden gevoerd met
de andere ISAF-landen, te weten Canada, het Verenigd Koninkrijk en Australië,
om te bepalen hoe men hierop moet reageren.Op 27 februari is de gouverneur van Uruzgan, Jan Mohammed Khan, uit
zijn functie ontheven, zoals de minister expliciet had gevraagd bij vorige
ontmoetingen met Karzai. Hij had ook gevraagd om de politiecommissaris te
vervangen en extra politie en troepen naar Uruzgan te brengen. De president
wist nog precies wat er een paar maanden geleden was besproken en ging het
lijstje langs. Er is nu een nieuwe gouverneur en een nieuwe commissaris van
politie. Er zijn toezeggingen gedaan over versterking van de politie en deze
is inmiddels gedeeltelijk versterkt. Er moeten nog wel additionele stappen
worden gezet. President Karzai heeft ook toegezegd dat er troepen worden gestuurd.Gouverneur Munib was onderminister voor tribale en grenszaken ten tijde
van de Taliban. Hij heeft het verzoeningsproces doorlopen, maar hij staat
nog steeds op de VN-lijst. Alle leden van het sanctiecomité zijn ervoor
om hem van die lijst af te halen, behalve Rusland. Er is twee keer contact
opgenomen om de situatie uiteen te zetten, maar het lijkt een kwestie van
gezichtsverlies te zijn. Lavrov heeft gezegd bereid te zijn tot een heroverweging
op grond van nadere informatie dat alles in orde is, het liefst uit Afghaanse
bron, maar hij zal hem niet uit eigen beweging van de lijst halen. Samen met
de Afghaanse autoriteiten wordt nog eens uiteengezet waarom de heer Munib
van de lijst gehaald moet worden.De minister heeft een positieve indruk gekregen in gesprekken met gouverneur
Munib. Jan Mohammed Khan was niet benoemd door Karzai, maar gouverneur Munib
wel. Dat betekent dat laatstgenoemde met meer gezag kan handelen dan zijn
voorganger. Nu hij daar eenmaal is, heeft hij het gevoel dat hij een verschil
kan maken. Hij heeft goede contacten met de stamoudsten. Het feit dat president
Karzai argumenten bijdraagt om gouverneur Munib van de VN-lijst te krijgen,
wijst erop dat deze wel degelijk een mandaat heeft en op grond daarvan gezag.
De minister heeft de indruk dat deze gouverneur de gewenste hervormingsplannen
kan doorvoeren, als de veiligheid kan worden verbeterd. Er moet naar een praktische
oplossing worden gezocht, zolang hij nog op die lijst staat.Bij het gesprek met de stamoudsten van Uruzgan is duidelijk geworden dat
er sprake is van vertrouwen en bereidheid tot samenwerking. Zij hebben aangedrongen
op regelmatig contact en zijn bereid concrete informatie te verschaffen, maar
zij vragen wel om te zorgen voor stabiliteit en veiligheid. Zij hebben zelf
ook geleden onder de stuurloosheid, wetteloosheid en corruptie. Zij hebben
erop gewezen tegen drugs te zijn, omdat die slecht zijn voor de kinderen.
De minister vertrouwt erop dat de balans van de samenwerking aan het eind
van de missie positief zal uitvallen. Hij heeft geprobeerd om de al te hoge
verwachtingen te temperen. De Afghanen moeten hun lot in eigen hand nemen.
De minister heeft tegen president Karzai gezegd dat hij niet wil horen dat
de stamoudsten het gevoel hebben verwaarloosd te worden door de centrale regering.
De president is na zijn terugkeer in het land enige maanden in de provincie
Uruzgan geweest. Hij zegt dat hij daar is begonnen met de revolutie en het
verdrijven van de Taliban, en dat hij daar aandacht aan zal blijven besteden.
De minister heeft gezegd te hopen dat dit concreet zal blijken uit troepen,
politie en wederopbouw.President Karzai zegt het gevoel te hebben dat de Taliban in bepaalde
bergregio’s vrij spel hebben. Hij wil dat er meer toezicht en controle
is van de Pakistaanse troepen, zodat er minder infiltraties naar Afghanistan
plaatsvinden. De minister heeft hierover gesprekken gevoerd met president
Musharraf, de minister van Buitenlandse Zaken Kasuri en de Chef Defensiestaf
en heeft daarbij het belang van de Pakistaanse medewerking onderstreept. Er
is sprake van een zekere dupliciteit, omdat de Pakistaanse regering te maken
heeft met dezelfde extremistische moslims als die in het gebied van de Taliban
zitten. Verder gaat het om een moeilijk gebied dat nog nooit onder controle
is gebracht. De grens tussen beide landen is 2600 km lang en de situatie in
Baluchistan en Wazeristan is verre van rooskleurig.Er is geen verschil van opvatting tussen Pakistan, Afghanistan en de ISAF-landen.
De stabiliteit van Afghanistan is ook voor Pakistan van belang. De aanwezigheid
van ISAF kan eraan bijdragen om de Taliban onder controle te houden. De minister
heeft er ook met politici uit de Verenigde Staten over gesproken dat het van
belang is om regelmatig naar Pakistan te gaan. Dan kan er worden gezegd dat
het op bepaalde plaatsen niet goed loopt en dat er wat meer actie moet worden
ondernomen. Er is een inspanningsverplichting, maar er kan niet worden gegarandeerd
dat dit gat spoedig wordt gedicht. Er is daar al een troepenmacht van 80 000
man en deze wordt nog versterkt.De minister heeft met president Karzai en een aantal ministers ook gesproken
over de detentie. Er worden hoge eisen gesteld in verband met een eerlijke
rechtsgang en behandeling volgens internationale standaarden, waarbij controle
kan plaatsvinden op wat er gebeurt met de verdachten die door de Nederlandse
troepen aan de Afghaanse autoriteiten worden overgedragen. Afghanistan zet
de eerste, voorzichtige stappen op weg naar een functionerende rechtsstaat,
waarbij het beleid op het gebied van detentie wordt uitgewerkt
met behulp van buitenlandse deskundigen, mede door Nederlandse druk.Er komt een interdepartementale taakgroep die zich bezighoudt met het
juridische traject waarin individuele gevangengenomen opstandelingen terechtkomen.
In sommige gevallen betreft dit het reguliere strafrecht, in andere het traject
van het National Department of Security (NDS), waarbij gevangenen aan het
conflict worden onttrokken. De gevangenen zijn volgens president Karzai moeilijk
te veroordelen onder het reguliere strafrecht, omdat deze mensen geen gewone
misdaden hebben gepleegd, maar tegen het regime hebben gevochten. Als zij
een overval hebben gepleegd, vallen zij wel binnen het normale rechtssysteem.
De NDS houdt zich specifiek bezig met degenen die gevangen zijn genomen tijdens
de strijd of door ISAF-troepen. Er wordt gezocht naar manieren om ervoor te
zorgen dat mensen in beide gevallen goed worden behandeld.Er is een memorandum of understanding (MOU) afgesloten met Afghanistan
waarin garanties zijn gekregen voor een humane behandeling van gevangenen
conform internationale normen. Er zijn garanties gegeven over de toegang van
het Rode Kruis, de Afghaanse mensenrechtencommissie en de ambassade. Nederland
wil personen in bepaalde gevallen individueel kunnen monitoren. Een belangrijk
nieuw gegeven is dat de minister heeft bereikt dat in Kabul een aanvulling
op dit MOU is ondertekend, waarin de overdracht van gevangenen aan derde landen
wordt verboden zolang Nederland daarvoor geen schriftelijke toestemming heeft
gegeven. De minister is van mening dat dit een belangrijke garantie vormt.De drugsbestrijding is allereerst de verantwoordelijkheid van de Afghaanse
overheid. Het Verenigd Koninkrijk is «lead nation» voor wat betreft
de internationale gemeenschap; de provinciale gouverneur besluit welke maatregelen
er worden genomen, waarbij een «harde» aanpak van strafrecht en
eradicatie kan worden gecombineerd met een «zachte» aanpak, zoals
outreach, vraagvermindering en alternatieve gewassen. In gesprekken met de
stamoudsten kwam naar voren dat er eerst bruggen en wegen moeten worden aangelegd,
zodat de producten naar de markt kunnen worden gebracht. Dat houdt in dat
er eerst een aanzet wordt gegeven voor outreach, en niet voor eradicatie.
Het is van belang dat ISAF goed op de hoogte is van de strategie van de gouverneur.
ISAF heeft een ondersteunende taak, in aanvulling op de activiteiten van de
Afghaanse overheid, maar eradicatie van papavervelden is geen taak van ISAF.
Er wordt een bijdrage geleverd aan het programma voor alternatieve inkomstenbronnen
uit de centrale fondsen van de Afghaanse regering. Er vindt afstemming plaats
met drie provinciale reconstructieteams (PRT’s) om te komen tot ondersteuning
en versterking van deze activiteiten. Er is een speciale adviseur van Ontwikkelingssamenwerking
bij betrokken en een adviseur op het gebied van tribale relaties.Er is al veel bijgedragen voor wederopbouw. Voor dit jaar is 50 mln. toegezegd
en voor de komende twee jaar nog eens 100 mln. De helft daarvan gaat naar
het Afghan Reconstruction Trust Fund. Tijdens de conferentie in Londen is
door de zestig aanwezige landen 10 mld. toegezegd. Nederland is bereid om
in het kader van CIMIC in Uruzgan € 500 000 à 1 mln.
uit te geven. Daarnaast is er 5 tot 10 mln. beschikbaar voor kleine, gerichte
projecten, die uitgevoerd kunnen worden door lokale ngo’s, om de «hearts
and minds» te winnen. Daardoor kan ook de lokale bevolking, die zich
al tijden in de steek gelaten voelt, de vruchten plukken van de stabiliteit.De minister van Defensie merkt op dat in augustus
wordt begonnen met de uitvoering van de ISAF-missie, maar dat eerst de compounds
moeten worden opgebouwd. Er zijn inmiddels 1300 Nederlandse militairen in
Afghanistan. Een belangrijk deel daarvan zit in Kabul, waar de F-16’s
zijn. Er is ook een groot aantal militairen in Pol-e Khomri. Er zijn 900 à 1000 militairen in Zuid-Afghanistan. Rond 1 augustus
zal dit aantal toenemen tot meer dan 2000 en daarna neemt het af tot ongeveer
1400 plus 200 in het hoofdkwartier, als Nederland de leiding heeft. Er zijn
drie zeer grote schepen onderweg naar dit gebied, waarop 1500 zeecontainers
worden vervoerd. Er komen 1100 slaap- en werkcontainers en er gaan ongeveer
300 voertuigen heen. Er zijn gepantserde vrachtwagens en gepantserde containers
waar de mensen ’s nachts verblijven. Er worden onbemande verkenningsvliegtuigen
ingebracht en ook aanvullend aangekocht. Het gaat om de grootste logistieke
operatie die Nederland ooit heeft meegemaakt.Geen enkele andere militaire eenheid in Afghanistan is zo goed en volledig
uitgerust als die van Nederland. Nederland heeft alles in eigen hand en is
niet afhankelijk van gevechtshelikopters, grote pantserhouwitsers of access
teams van anderen, maar heeft zijn eigen commando’s voor verkenningen
en zijn eigen pantservoertuigen. De Kamer is goed geïnformeerd over het
materieel. Defensie is voortdurend alert op wat er in de markt is en wat er
moet worden aangevuld of veranderd. Er is informatie gekomen over de Nyala-pantservoertuigen
uit Zuid-Afrika en de Chef Defensiestaf heeft hier zelf naar gekeken. Zij
zijn vergelijkbaar met de Patria voor het vervoer van infanteristen. In de
Patria is er nauwelijks zicht naar buiten, maar in de Nyala kunnen de militairen
wel naar buiten kijken, zodat zij weten wat er gebeurt en sneller actief kunnen
worden, als zij naar buiten gaan. Als het nodig is, kunnen deze voertuigen
worden aangeschaft. Tot dusverre zijn er nog geen financiële beperkingen
geweest, als er iets nodig was voor de manschappen.Vroeger werden de militairen zes maanden uitgezonden, bleven vervolgens
twee keer zes maanden thuis en konden dan weer zes maanden worden uitgezonden.
De mensen worden vier maanden uitgezonden naar Uruzgan, want dat is lang genoeg.
De hoofdlijn voor de landmacht is dat mensen slechts één keer
naar Uruzgan worden uitgezonden. Dat kan omdat de mariniers achter de hand
worden gehouden. Zo nodig wordt er afgeweken van die hoofdlijn en kunnen mensen
na acht maanden nog een keer ingezet worden, maar dat gebeurt altijd in overleg
met de betrokkene. Op een aantal punten ligt het wat moeilijker doordat er
gebrek is aan specialisten op het gebied van logistiek en ondersteuning, zoals
voor het onderhoud van Herculestransporthelikopters. Het is mogelijk dat deze
specialisten voor een kortere periode worden uitgezonden, zodat zij acht weken
blijven in plaats van vier maanden en dan na enige tijd opnieuw worden ingezet.De minister van Defensie is het eens met de heer Koenders dat er geen
zigzagbeleid gevoerd moet worden. Het kan op een bepaald moment onverstandig
zijn om iets te zeggen wat op zichzelf wel verstandig is. De algemene notie
dat het niet verantwoord is om de militairen risico te laten lopen bij een
operatie waar zij niet in kunnen slagen, had de minister beter niet kunnen
uiten in het tv-programma Buitenhof. De NAVO-missie in Uruzgan waar Nederland
bij betrokken is, kan echter wel slagen. In Brussel is hierover onlangs gesproken
door de 36 landen die militair betrokken zijn bij Afghanistan. Als de wereldgemeenschap
zoiets op zich neemt, kan zij daar alleen maar in slagen. In die zin was de
boodschap van de minister van Buitenlandse Zaken juist dat Nederland daar
twee jaar zit en dit afmaakt.Als er rellen zijn in Utrecht, waarbij de politie optreedt en waarna er
ernstigere rellen volgen door meer mensen, kan de uitkomst niet zijn dat de
politie vervolgens weg gaat en laat gebeuren wat er gebeurt. Hetzelfde geldt
voor Uruzgan. De algemene notie is dat je mensen terughaalt, als hun aanwezigheid
in het gebied waar zij zijn uitgezonden, niet zinvol is, maar deze notie heeft
geen praktische betekenis voor Uruzgan.Het verschil tussen de Operatie Enduring Freedom en ISAF is geen papieren
verschil; OEF is gebaseerd op artikel 51 van het Handvest van de Verenigde
Naties, dat bepaalt dat landen het recht hebben om zich teverdedigen.
De Verenigde Staten zijn aangevallen in New York en in Washington en verdedigen
zich daartegen. Zij krijgen steun op grond van het NAVO-verdrag en op basis
van het Handvest van de Verenigde Naties. Bij ISAF worden er activiteiten
ontplooid op grond van een uitspraak van de Veiligheidsraad, op verzoek van
de democratisch gekozen president en de regering van Afghanistan, dat het
gewenst is dat landen zich inzetten om voor stabiliteit te zorgen. Hierop
hebben 36 landen gereageerd. Deze landen treden in Afghanistan militair op
binnen het kader van het mandaat van de VN, een operatieplan en daarvan afgeleide
rules of engagement. Er is nog een zekere samenloop van OEF en ISAF, maar
inmiddels is het grootste deel van het land overgenomen door de ISAF-operatie
van de NAVO. De bedoeling is dat de rest van het land hier aan het eind van
dit jaar onder valt. In de pers wordt er wel over gespeculeerd dat men in
het ene geval onder het humanitaire oorlogsrecht valt en in het andere geval
niet, maar de Nederlandse militairen houden zich altijd aan het humanitaire
oorlogsrecht.Het is bekend dat de Taliban gebruik proberen te maken van de overgang
tussen OEF en ISAF in Uruzgan en andere delen van Zuid-Afghanistan. Het is
niet wenselijk om OEF stil te leggen gedurende de opbouwperiode van vijf maanden,
omdat Nederland dan weer bij nul moet beginnen. OEF is geen grote vechtoperatie,
maar heeft als doel om de Taliban te bestrijden. Dat is van groot belang voor
de bevolking van dat gebied, want deze trekt weg, als de Taliban in een dorp
zijn, en keert weer terug, als de Taliban verjaagd zijn. Het bestrijden van
de Taliban is dus in het belang van de bevolking.Er zijn in totaal ongeveer negentig opbouwprojecten opgezet in het kader
van OEF. In Uruzgan zijn overheidsgebouwen, irrigatiewerken, dijken, geneeskundige
en diergeneeskundige klinieken gerealiseerd. Er zijn wegen aangelegd en gerenoveerd.
Verder zijn er op sommige plaatsen radiostations en straatlantaarns op zonne-energie
geïnstalleerd. Er zijn opleidingen voor timmerlieden en metselaars. Er
worden wasplaatsen voor de bevolking gemaakt. Door de militairen die bij OEF
actief zijn, wordt de meest basale hulp aan de bevolking gegeven.De tegenstelling tussen een vredes- en een vechtmissie is gekunsteld.
Er kan beter worden gesproken over crisisbeheersingsoperaties die zijn bedoeld
om stabiliteit te brengen in een gebied, zodat de autoriteiten zich kunnen
versterken. Iedereen die hulp kan bieden, probeert om het leven voor de bevolking
in dat gebied beter te maken, omdat een verbetering daarvan ertoe leidt dat
de Taliban minder greep op de bevolking krijgen. Daarmee wordt substantieel
bijgedragen aan de vrede en veiligheid in de regio.ISAF is in Uruzgan formeel nog niet begonnen, zodat dit nog steeds een
OEF-gebied is. Nederland is nog in de opbouwfase en houdt zich aan de afgesproken
regels. Om de compounds op een verantwoorde manier te kunnen opbouwen is het
noodzakelijk om te weten wat er in de omgeving gebeurt. Daarom zijn er missies
van commandotroepen naar het gebied, maar dat zijn geen operaties van special
forces. De patrouilles naar dat gebied worden afgestemd met OEF, omdat het
van belang is om elkaar niet in de weg te zitten en zo mogelijk van elkaars
faciliteiten gebruik te maken.Als een verkenningsmissie van het korps commandotroepen onderweg is en
wordt aangevallen, zal deze zich verdedigen. Dan wordt er teruggeschoten en
dat stopt als de aanval is afgelopen. Vervolgens gaat men niet naar de plaats
waar de aanval vandaan kwam, omdat het kan zijn dat anderen in de omgeving
opnieuw gaan aanvallen. Als de aanval is uitgeschakeld, gaat de patrouille
door of keert terug. Op dat moment is het niet zo relevant of het gaat om
Taliban of anderen. Er is niemand die een bordje omhoog houdt met «Taliban»
of iets anders. Het enige waar het om gaat, is dat de verkenningsmissie die
daar wordt uitgevoerd, wordt beschoten. De minister beschikt niet over informatie
over hoeveel doden en gewonden er zijn gevallen en wie dat precies
zijn. De Nederlandse militairen in dat gebied combineren allerlei gegevens
en trekken daar conclusies uit die soms naar buiten komen, zoals in het weekend
is gebeurd.Het is van groot belang dat er draagvlak is bij de Nederlandse bevolking
voor deze missie. De minister is ervan overtuigd dat er goed werk wordt gedaan,
op een nette manier. Daarom worden journalisten in de gelegenheid gesteld
om zich te informeren over wat daar gebeurt. Zij kunnen met de militairen
spreken, zelf indrukken opdoen en daarvan verslag doen in Nederland. Van tevoren
is met de media besproken dat er wordt gestreefd naar maximale openheid.Een restrictie bij deze werkwijze is dat de informatie die wordt verspreid
door de journalisten die faciliteiten hebben gekregen om op de compounds te
komen, niet ten koste gaat van de veiligheid van de militairen. Met dat doel
wordt gekeken naar de bijdragen die naar buiten worden gebracht, maar daarbij
gaat het niet om interviews met gewone Afghanen. Er is geen censuur en er
wordt niet gezegd wat er wel of niet gepubliceerd moet worden, maar er is
alleen een beperking, omdat de veiligheid door deze openheid niet geschaad
mag worden. De minister kan zijn verantwoordelijkheid voor de veiligheid van
de militairen niet overdragen aan een journalist. In de regel gaan die journalistieke
producten zo het land uit, maar een enkele keer wordt geconstateerd dat er
iets niet goed is en dan wordt dat rechtgezet. De code is simpel, omdat het
alleen gaat om de veiligheid van de militairen, en is daarmee toetsbaar.Er worden journalisten toegelaten die met militairen praten, maar dat
wordt niet gecoördineerd met de berichtgeving aan de Kamer. Dat zijn
aparte trajecten, waarbij af en toe spanning kan ontstaan. Het is niet te
vermijden dat in de brief van de regering niet is vermeld dat er enkele tientallen
slachtoffers onder de Taliban zijn gevallen, terwijl dat de volgende dag wel
in de krant staat. Er komt permanent informatie uit het gebied, omdat er journalisten
zijn. Af en toe wringt dat met de brieven die in een zeker ritme bij de Kamer
komen. Het verschil is dat de minister gecontroleerde informatie verschaft.
Als er op de militairen wordt geschoten en zij terugschieten waarna het schieten
stopt, en er uit deze en andere gegevens wordt geconcludeerd dat er enkele
tientallen mensen zijn gesneuveld, dan kan de minister de Kamer daarover niet
informeren, omdat dit geen harde informatie is. Er is wel gesuggereerd dat
er door Defensie wordt gespeeld met informatie, maar de minister probeert
om actuele brieven naar de Kamer te sturen en om journalisten in staat te
stellen hun werk te doen. Hij is van mening dat dit een goede lijn is.De minister zal in de toekomst wat terughoudender zijn met informatie
over aantallen, omdat deze bij de tegenstander terecht kan komen. Er is een
vrij substantiële aanwezigheid van het Afghaanse leger (ANA) in Uruzgan.
De afspraak is dat er twee bataljons komen van in totaal 1200 man. Als deze
er op papier zijn, zullen zij nog niet meteen perfect functioneren, omdat
er heel veel problemen zijn. Er zijn 36 landen die militaire steun willen
geven en iets willen regelen met de Afghaanse regering. Nederland gaat helpen
om het ANA te trainen, te organiseren en de goede bewapening te geven, zodat
deze troepen op een behoorlijk niveau kunnen functioneren. Daarna wordt er
zo veel mogelijk samengewerkt, waarbij zij ook voorop mogen lopen, zoals in
Irak is gebeurd.Er zijn ongeveer 400 politiemensen bij de Afghan National Police (ANP),
maar de gegevens hierover zijn wisselend. Er worden trainers in het gebied
gebracht die tot taak hebben om deze politie beter te organiseren. In Irak
is de leiding getraind, zijn er verbindingen georganiseerd en zijn mensen
ter plaatse opgeleid of naar Nederland gehaald. In Irak zijn politiebureaus
en is er samengewerkt. De bedoeling is om dat op termijn in Afghanistan op
dezelfde wijze te doen, maar dat kan nog niet meteen. Iedere kans om dit te
doen wordt aangegrepen. De NAVO heeft een operatieplan gemaakt op basis van het mandaat van de
VN, met een lijst van benodigdheden om dat plan te kunnen realiseren. Op grond
van die lijst zijn er nu 17 000 militairen beschikbaar. Als Afghanistan-Oost,
waar de Verenigde Staten zitten, eraan wordt toegevoegd, komt men uit op 20 000.
Er zou een wisselwerking kunnen zijn tussen de lijst van benodigdheden en
de geboden mogelijkheden. Als er dingen veranderen, moeten er misschien meer
militairen beschikbaar komen.De minister onderschrijft de opvatting dat er geen financiële beperkingen
mogen zijn waardoor de gezondheid of het leven van de uitgezonden militairen
in gevaar komt. Het kabinet steunt hem daarin. Het HGIS-budget is verhoogd
met 90 mln. om deze operatie mogelijk te maken en wordt vanaf 2007 structureel
verhoogd met 42 mln. per jaar. Er wordt 105 mln. beschikbaar gesteld voor
de periode tot 2009 om verliezen te compenseren en als extra geld voor te
verwachten materiële verliezen. De verliezen bij de helikopters zijn
volledig gecompenseerd. Vanaf 2009 wordt er 25 mln. uit de algemene middelen
structureel toegevoegd aan de Defensiebegroting om eventuele verliezen te
kunnen afdekken. De minister van Financiën heeft in het algemeen zeer
goed meegewerkt om tegemoet te komen aan de financiële behoeften in het
kader van Uruzgan.Door verschillende woordvoerders opgemerkt dat als er meer nodig is volgens
de militairen of de minister van Defensie, dit er ook moet komen. De minister
zegt toe dat hij hier geen misbruik van zal maken. Hij zal niet aarzelen om
het voor te leggen aan het kabinet, als er echt iets nodig is, en hij is ervan
overtuigd dat hij het dan ook zal krijgen.Er is officieel gemeld dat er 350 Taliban in Uruzgan zijn, maar er zijn
meer incidenten en er worden meer mensen gerekruteerd, die worden ingezet
nu het erop aankomt. Het is niet precies bekend hoeveel Taliban er zijn, omdat
zij van de ene provincie naar de andere gaan. Als er betere informatie is
over hoeveel het er zijn, wordt deze niet in de openbaarheid gebracht, omdat
dit nadelig kan uitwerken voor Nederland. Er wordt nog bezien op welke wijze
hierover met de Tweede Kamer wordt gecommuniceerd.Het is niet in het belang van de Nederlandse troepen om te zeggen welke
maatregelen er worden genomen tegen explosive devices (IED’s). Er zijn
verschillende manieren om daarmee om te gaan. Als duidelijk is welke methoden
al zijn benut, kan men daaruit afleiden hoe er in dat gebied wordt opgetreden.
De minister is hierover zeer bezorgd en doet al het mogelijke, ook samen met
de bondgenoten, om de militairen daartegen te beschermen. Het overbrengen
van de konvooien naar Tarin Kowt is heel goed voorbereid, georganiseerd en
begeleid. Het is in het belang van de veiligheid van de troepen om dat zo
te houden.De minister is niet op de hoogte van een aanbod van special forces van
Georgië. Er is geen special forces-operatie gepland in het gebied; er
is alleen een ISAF-operatie. De commando’s vormen een onderdeel van
de militaire eenheid. Zij hebben specifieke commandotaken, zoals langetermijnverkenningen
in moeilijke omstandigheden. Als er aanbiedingen zijn, is de minister bereid
om daarover te praten.Er wordt gekeken naar mogelijkheden om troepen uit moslimlanden in het
gebied in te schakelen. Dit is politiek zeer wenselijk, maar militair is het
niet zo makkelijk om hen direct in te zetten, omdat zij moeten kunnen functioneren
in de hoogwaardige technologische netwerken die worden opgezet bij de Apaches,
de F-16’s en materieel uit andere landen, waarbij mensen in het Engels
met elkaar moeten kunnen communiceren.De minister is van mening dat er voldoende helikopters zijn. Zowel het
Verenigd Koninkrijk als Nederland heeft gevechtshelikopters ingezet die worden
ondergebracht in een pool. De Amerikanen in de provincie Zabdul maken al deel
uit van de ISAF-operatie in Zuid-Afghanistan en houden zich aan de rules of
engagement van ISAF. De Amerikanen werken in twee compounds in het noorden
van Uruzgan samen met het ANA. Voor die ISAF-activiteiten hebben
de Amerikanen ook de beschikking over helikopters die in een pool zijn gebracht
met die van het Verenigd Koninkrijk en van Nederland.De vraag of jonge artilleristen direct kunnen worden uitgezonden, is een
kwestie die aan Defensie moet worden overgelaten. Vervolgens kan worden gecontroleerd
hoe dat in de praktijk uitpakt. De militairen zijn goed voorbereid en worden
door mensen met veel verantwoordelijkheidsgevoel geleid. Er is een verantwoorde
mix van mensen die veel of minder ervaring hebben. Deze mix kan de toets der
kritiek doorstaan.Het is een misverstand dat de bestrijding van drugs de eerste prioriteit
zou zijn van Nederland. Op een persconferentie in Australië heeft de
minister gezegd dat stabiliteit en de versterking van de Afghaanse autoriteiten
de eerste prioriteit is. Als de Afghaanse autoriteiten sterker worden, kunnen
zij ook beter tegen de drugsproductie optreden. Het Verenigd Koninkrijk heeft
een bijzondere verantwoordelijkheid op zich genomen om hen daarbij te helpen.
Het is van belang dat dit lukt, omdat er een relatie is met de financiering
van het verzet en de criminaliteit. De minister is van mening dat Nederland
zich niet moet verzetten tegen het vernietigen van de papaveroogsten, maar
dat er wel een alternatief moet zijn voor die boeren.Gouverneur Munib komt onder moeilijke omstandigheden in Uruzgan, omdat
OEF bezig is met afbouwen en ISAF bezig is met opbouwen. De Taliban hebben
zich versterkt. Er waren nogal wat problemen met zijn voorganger en er zijn
allerlei mensen met gemengde loyaliteiten. De bedoeling is om de positie van
gouverneur Munib te versterken.De minister heeft gesproken met de Chef Defensiestaf en de leiding van
de landmacht en de inlichtingendiensten van Pakistan over de problemen in
het grensgebied. Hierbij moet in overweging worden genomen dat de Pakistaanse
regering in het verleden ook geen greep op het grensgebied heeft gehad. Dit
is een van de talloze problemen in dit gebied en er moet heel hard worden
gewerkt aan de oplossing ervan.De militairen worden niet onder druk gezet om snel opbouwresultaten te
boeken. Het is essentieel dat militairen hun eigen opvattingen kunnen uiten,
net als de beleidsambtenaren. De minister zal nooit iets doen om hun adviezen
of opvattingen weg te houden van anderen die daar kennis van moeten nemen.
Hij wisselt hierover met hen van gedachten. Er is nog nooit een militair onder
druk gezet en dat zou ook niet eenvoudig zijn.Er is destijds op grond van alle beschikbare feiten een zo goed mogelijke
analyse gemaakt. Op grond daarvan is het besluit genomen om samen met 35 andere
landen iets belangrijks te doen op verzoek van de democratisch gekozen regering
van Afghanistan en van de VN. Iedereen doet daar heel erg zijn best, maar
vervolgens kan het mee- of tegenvallen. Als het tegenvalt, kan het na enige
tijd weer verbeteren De minister heeft kennisgenomen van de opvatting van
de Turkse generaal dat je beter niet naar de dunbevolkte gebieden kunt gaan.
De Afghaanse regering, de VN en de NAVO zijn echter tot de conclusie gekomen
dat de doelstellingen van stabilisatie, controle en wederopbouw van Afghanistan,
waardoor de bevolking een beter leven krijgt, niet worden bereikt als de Taliban,
die is gelieerd aan Al-Qa’ida, daar actief kunnen blijven. Daarom moet
worden geprobeerd om alle delen van het land onder controle te krijgen, ook
als het een moeilijk gebied is waar weinig mensen wonen. Nederland heeft vier
jaar lang op andere plaatsen belangrijk werk gedaan en zal dit nu twee jaar
hier doen. De Afghaanse regering en de NAVO hechten veel belang aan deze activiteiten.De minister van Defensie heeft na overleg met de minister van Buitenlandse
Zaken en de minister-president op een bepaald moment in het kader van de NAVO
gezegd, bereid te zijn te onderzoeken of Nederland een bijdrage kon leveren
aan de missie in Zuid-Afghanistan. Dat is gemeld aan het parlement en daarna
is er een gezamenlijk voorstel van de minister van Defensie en de minister
van Buitenlandse Zaken gekomen. Het kabinet heeft daarover een
unaniem besluit genomen dat aan de Kamer is voorgelegd en waarvoor brede steun
is verkregen. Vervolgens is tegen de NAVO gezegd dat Nederland dit zou doen.Nadere gedachtewisselingDe heer Ormel (CDA) vraagt de minister van
Buitenlandse Zaken om samen met de bondgenoten met de Afghaanse autoriteiten
over de bewapening van de milities en over bekeerlingen te spreken. Het is
goed dat er veel geld naar ngo’s gaat voor wederopbouw, maar het is
onmogelijk voor hen om van tevoren precies aan te geven waaraan het geld wordt
besteed, omdat dit een bijzondere situatie is, zodat er ruime modaliteiten
moeten zijn.Het verbaast hem dat de minister van Defensie tevreden is over de financiering.
Als er voor drie jaar 105 mln. beschikbaar is gesteld, is dat in 2006 30,
in 2007 50 en in 2008 25 mln. Vanaf 2009 is er een potje, maar dat is
te beschouwen als een sigaar uit eigen doos. Als een helikopter een noodlanding
maakt of onschadelijk wordt gemaakt, is het geld al op. Het is een enorme
operatie, waarbij veel materieel zal slijten en het risico groot is dat er
iets gebeurt.De heer Koenders (PvdA) vraagt of er geld
is geoormerkt voor alternative livelihoods bij de bestrijding van drugs. Een
andere vraag is of het MOU geldt voor alle gevangenen die door Nederland worden
overgedragen of dat er in Afghanistan een tussencategorie wordt gehanteerd,
zoals in de Verenigde Staten, waardoor toch een soort rechteloosheid wordt
gecreëerd.Hij is van mening dat de minister van Defensie een groot succes heeft
geboekt op het gebied van de financiën, zeker in vergelijking met zijn
collega’s van gezondheidszorg of onderwijs. Het systeem van de NAVO
is dat «costs lie where they fall», maar er moet worden gezorgd
dat de NAVO-partners hieraan bijdragen. Bij de vraag over jonge artilleristen
gaat het niet om het management over wie er naar die missie worden gestuurd,
maar om de bezorgdheid dat te jonge mensen worden uitgezonden die nog niet
volledig geoefend zijn wat betreft de munitie. Zijn laatste vraag is of er
sprake is van een opruimactie voordat de Verenigde Staten vertrekken uit Uruzgan,
en wat dat betekent voor de uitgangspositie van de Nederlandse troepen.De heer Van Baalen (VVD) is van mening dat
er een internationaal aanvaardbare regeling moet worden getroffen in de zaak
van de bekeerling Abdul Rahman en dat het niet voldoende is om dit op Afghaanse,
soepele wijze op te lossen. Het moet duidelijk zijn dat bekeerlingen niet
vervolgd dienen te worden. Welke oplossing is er gevonden voor het probleem
van de samenwerking van gouverneur Munib met de Verenigde Naties? Hij vraagt
om de Kamer op de hoogte te stellen als gouverneur van de lijst afgehaald
is.De heer Van Baalen herinnert aan de motie-Van Aartsen/Bos, maar merkt
op dat het belangrijkste is dat de Kamer uiteindelijk heeft ingestemd met
dit besluit tot uitzending. Hij is blij dat de minister van Defensie tevreden
is over de financiën. Bij de kabinetsformatie in 2007 kan worden gezorgd
dat er ruimere financiën zijn voor operationele verliezen dan 42 mln.
per jaar.De heer Bakker (D66) merkt op dat de categorie
gevangenen die onder het National Department of Security valt en wordt onttrokken
aan het gevecht, doet denken aan vergelijkbare situaties in de Verenigde Staten.
Verder vraagt hij naar de aparte vleugel van de gevangenis in Kandahar.Als er verliezen zijn bij een operatie, moeten zij worden gecompenseerd,
los van de vraag of daarvoor geld beschikbaar is. Als er hiervoor een structurele voorziening is, kunnen de verliezen bij een operatie toch
nog groter zijn en dan moeten zij worden gecompenseerd.Bij de verkenningsmissies zijn veel frequenter intensievere gevechten
uitgebroken dan in Zuid-Kandahar, waar in het militair strafrecht de oorlogssituatie
van toepassing werd verklaard. Daar wordt door de vakbonden en door advocaten
voor gepleit. Vindt de minister dat nog steeds niet nodig uit het oogpunt
van de rechtspositie van de militairen?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) signaleert
dat de bekeerlingen die voor het gerecht komen, het topje van de ijsberg vormen
en dat er heel veel mensen zijn die er niet voor uit durven te komen dat zij
christen, homo of anderszins afwijkend zijn, omdat dit niet wordt geaccepteerd.
Zij dringt erop aan om hierover overleg te voeren met president Karzai.Zij heeft een motie ingediend bij de Defensiebegroting om de verliezen
op te vangen, maar daarvoor was geen meerderheid. Houdt de toezegging over
het extra bataljon van het ANA van 1200 man in dat deze uitbreiding geleidelijk
wordt ingevuld en door Nederland wordt opgeleid? Dat zou betekenen dat het
nut hiervan aan het begin van de missie heel beperkt is.De heer Van Bommel (SP) vraagt of het doel
van de missie nog steeds is het bevorderen van stabiliteit en veiligheid door
het vergroten van de steun van de lokale bevolking voor de Afghaanse autoriteiten
en het verminderen van de steun voor de Taliban en aanverwante groeperingen.
In de brief van 22 december 2005 worden CIMIC- en wederopbouwactiviteiten
specifiek genoemd. De Afghaanse oplossing in het geval van gouverneur Munib
houdt een afwijking van de bestaande praktijk in. Daarmee wordt een precedent
geschapen dat gevolgen heeft voor het internationaal recht en voor de omgang
van de Nederlandse regering met personen die voorkomen op de VN-lijst. Heeft
de Nederlandse regering hier bewust voor gekozen of gaat zij mee in beslissingen
van anderen?De minister heeft voor het eerst openhartig gesproken over de mate waarin
er censuur wordt toegepast. Het nieuws dat journalisten willen brengen, moet
worden voorgelegd aan Defensie en wordt vervolgens aangepast, goedgekeurd
of afgewezen. Geldt dit ook voor journalisten in Nederland of alleen voor
journalisten die onder begeleiding van Nederlandse militairen in dat gebied
opereren en voor hun veiligheid van hen afhankelijk zijn? Is de berichtgeving
inzake het interview met kolonel Morsink ook op deze wijze naar buiten gebracht
en goedgekeurd? Was de minister van plan om dat op deze manier via de media
en niet via een brief bekend te maken? Ten slotte merkt de heer Van Bommel
op dat de situatie nog verder is verslechterd dan de verslechtering die in
januari was voorzien, waarbij nog niet was voorzien dat er 200 man extra troepen
gezonden moesten worden.De heer Herben (LPF) benadrukt dat een commitment
van de internationale gemeenschap en common funding hoog op de agenda moeten
staan. Het zou goed zijn om het Nederlandse bataljon uit te breiden met een
compagnie militairen uit een Arabisch of islamitisch land, zoals de Balkan.Hij is verheugd over de toezegging dat militairen in principe maar één
keer worden uitgezonden naar Uruzgan. Verder is hij tevreden dat de militairen
niet onder politieke druk staan om snel resultaten te boeken, maar de noodzakelijke
armslag hebben. Hij signaleert een tegenstrijdigheid bij sommige woordvoerders,
die tegelijk bang zijn voor censuur en vragen stellen over de informatie die
in de media is verschenen.Mevrouw Karimi (GroenLinks) verbaast het dat
de ISAF-landen niet zijn geraadpleegd over het bewapenen van de verschillende
stammen. Zij is van oordeel dat dit heel gevaarlijk is, omdat het kan leiden
tot een burgeroorlog. Het kan zijn dat Nederland van plan is
om flexibel om te gaan met de kwestie-Munib, omdat niet duidelijk is hoe mensen
op de lijst van de VN terecht zijn gekomen. Daarmee wordt het sanctiebeleid
van de VN geschonden, terwijl het respecteren van het internationaal recht
een belangrijk aspect is van de missie.Een probleem bij de informatievoorziening is dat de minister van Defensie
nog veel dingen niet weet, bijvoorbeeld hoeveel Taliban er zijn en door wie
de Nederlandse militairen worden beschoten. De Kamer kan er dan niet op rekenen
dat zij volledig wordt geïnformeerd. Het is van tweeën een: of de
minister weet het, maar hij deelt het niet mee aan de Tweede Kamer, of hij
weet het echt niet en dat is zorgwekkend. Volgens de journalisten zijn er
meer beperkingen dan door de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk worden
toegepast.Iedereen is het erover eens dat te verwachten was dat de Nederlandse militairen
uitgetest zouden worden, maar de vraag is of de manier waarop er nu is gereageerd,
met alle doden die daarbij zijn gevallen, de kans heeft vergroot voor een
andere aanpak van Nederland. Heeft de bevolking het vertrouwen dat Nederland
er met andere bedoelingen optreedt dan de anderen die er eerder waren?De minister van Buitenlandse Zaken merkt op
dat het feit dat gouverneur Munib op de VN-lijst staat, de wederopbouwplannen
in Afghanistan niet in de weg staat. Door het Juridisch Bureau van de Verenigde
Naties is desgevraagd bevestigd dat persoonlijke contacten met gouverneur
Munib niet zijn verboden. UNAMA, de Verenigde Staten en de Nederlandse autoriteiten
hebben voortdurend contact met hem en hij opereert goed in de provincie Uruzgan.
Belangrijke punten zijn dat hij niet mag reizen, dat zijn tegoeden zijn bevroren
en dat aan hem geen wapens ter beschikking worden gesteld.De situatie in Uruzgan maakt een specifieke behandeling nodig van de modaliteiten
voor effectieve wederopbouw. Er is een speciaal forum met een aantal ngo’s
waarin over dit soort zaken wordt gesproken, maar vooralsnog zijn er geen
acute problemen. In samenwerking met de meest betrokken landen zijn er specifieke
fondsen geoormerkt voor het opzetten van alternatieven voor drugsproductie.
De stamoudsten hebben gezegd: drugs corrupt our children. Zij willen ook liever
andere gewassen verbouwen.Er wordt onderscheid gemaakt tussen de gevangenen die onder justitie en
die onder de National Department of Security vallen. Nederland treedt op uitnodiging
onder NAVO-mandaat op en Afghanistan is verantwoordelijk voor zijn eigen gevangenen.
De Taliban worden beschouwd als deelnemers aan een intern gewapend conflict
die aan dat conflict kunnen worden onttrokken. Artikel 3 van de Vierde Geneefse
Conventie is hierop van toepassing. Daarin staan alle garanties die in het
MOU zijn opgenomen, zoals het volgrecht en een behoorlijke behandeling. De
nieuwe bepaling van het MOU is buitengewoon belangrijk, omdat de overeenkomst
daardoor sluitend is geworden.De kwestie-Abdul Rahman is met klem aan de orde gesteld bij president
Karzai. De minister heeft gezegd dat er weliswaar een praktische oplossing
is gevonden, maar dat zowel de grondwet als de internationale verdragen van
toepassing zijn. Afghanistan heeft deze onderschreven en heeft zich daar dan
ook aan te houden.De Canadezen hebben de leiding in Kandahar en zouden het initiatief nemen
voor de plannen met een nieuwe vleugel bij de gevangenis in Kandahar, waarvoor
ongeveer 1 mln. beschikbaar was. Gebleken is dat de Afghaanse autoriteiten
niet van plan zijn om gevangenen die worden overgedragen door Nederland, in
de gevangenis in Kandahar onder te brengen, zodat het weinig zinvol is om
daar een vleugel te rehabiliteren. Het is van belang dat de gevangenen onder
humane omstandigheden worden vastgehouden. Nederland is bereid om geld beschikbaar
te stellen voor verbetering van de detentiefaciliteiten. Er vinden
nog gesprekken over plaats of dat in Kabul gebeurt of eventueel elders.De minister heeft al onderstreept dat er robuust wordt opgetreden, maar
dat het doel wederopbouw is. Hij heeft erop gewezen dat er € 500 000
tot 1 mln. beschikbaar is voor CIMIC en 5 tot 10 mln. voor wederopbouw. Een
deel hiervan wordt aangewend voor kleine, zichtbare projecten. Daarnaast heeft
Nederland een groot bedrag gereserveerd voor het algemene fonds, waarbij als
eis is gesteld dat dit geld vooral aan projecten in Uruzgan moet worden besteed.
President Karzai heeft dit toegezegd. De minister heeft vervolgens gezegd
dat hij precies wil weten wat waaraan wordt besteed.De minister zegt toe overleg te voeren met de andere ISAF-landen over
de geruchten over de bewapening van tribale milities. Allereerst moet duidelijk
zijn of er inderdaad sprake is van bewapening van milities en wie daarvoor
verantwoordelijk is. De minister zegt toe dat hij de Kamer hierover zal informeren,
zodra hij aanvullende informatie heeft verkregen.De minister van Defensie deelt mee dat de
verliezen voor 100% zijn gedekt uit de algemene middelen. Dit is toegevoegd
aan de begroting voor Defensie; het is dus geen sigaar uit eigen doos. Er
is gevraagd om jaarlijks een extra bedrag van 25 mln. aan de begroting van
Defensie toe te voegen, omdat er meer verliezen te verwachten zijn. Als dat
bedrag te laag blijkt te zijn, wordt het waarschijnlijk eerst incidenteel
aangevuld en vervolgens wordt het bedrag verhoogd. Als blijkt dat de verliezen
meevallen, kan de minister wat er overblijft teruggeven aan de minister van
Financiën. Er wordt structureel jaarlijks 42 mln. toegevoegd aan het
HGIS-budget, dat bij Buitenlandse Zaken zit. De minister is hier tevreden
over en vraagt de heer Ormel om de redelijkheid ervan in te zien.Het Nederlandse standpunt is dat de kosten van de NAVO-operaties moeten
worden gedragen door alle NAVO-landen, inclusief degenen die er niet aan meedoen.
Luxemburg heeft geen krijgsmacht, maar kan wel helpen om de kosten te dragen.
Het voorstel voor common funding is nog niet aanvaard door de NAVO, maar er
worden met veel moeite wel stappen in die richting gezet. Het vliegveld in
Kandahar wordt voor een belangrijk deel gefinancierd uit gemeenschappelijke
NAVO-middelen.De minister geeft er zo goed mogelijk antwoord op, als er ongerustheid
is bij families over soldaten die worden uitgezonden. In het algemeen worden
de eenheden samengesteld uit een mix van mensen die op een goede manier zijn
voorbereid en in staat zijn om hun werk te doen. De leiding van de krijgsmacht
houdt dat goed in de gaten. Als er concrete vragen zijn over bepaalde gevallen,
kunnen die worden doorgegeven en dan wordt daar op een goede manier op gereageerd.Het is belangrijk dat OEF doorgaat en doet wat nodig is, totdat ISAF het
op 1 augustus overneemt. De Taliban hadden in Chora het gouvernementsgebouw
overgenomen en acht politieagenten vermoord. Dan is het goed dat OEF naar
Chora gaat, het gebouw weer overneemt en zorgt dat zich daar nieuwe politieagenten
installeren en deze nog enige tijd bescherming geeft. Bij de schietpartijen
gaat het om verkenningen om de toegang mogelijk te maken voor hulpverleners
en anderen, en om te zorgen dat de Afghaanse autoriteiten hun werk kunnen
doen en de bevolking zich kan bewegen. Als het nodig is om proactief iets
te doen, doen zij dat ook. De minister is blij dat zij dit doen, want dat
is hard nodig in dat gebied.Op grond van artikel 71 van het Wetboek van Militair Strafrecht kan de
strafuitsluitingsgrond van artikel 38 van dat wetboek in het leven worden
geroepen. Dat is van belang voor de militairen die het werk doen, maar dat
kan alleen ingeval van een gewapend conflict. Bij OEF en de special forces
in Kandahar was er sprake van een gewapend conflict vanwege de aanval op Amerika.
Daarbij gelden artikel 51 van het Handvest van de VN en artikel 5 van de NAVO.
De ISAF-operatie is gebaseerd op een mandaat van de Veiligheidsraad. Dat betreft
geen gewapend conflict, maar een crisisbeheersingsoperatie waarbij
geweld wordt toegepast. Dat is een andere rechtsbasis, zodat het formeel niet
mogelijk is om artikel 71 van toepassing te verklaren. De strafuitsluitingsgrond
van artikel 38 wordt op een andere manier bereikt. De rules of engagement
zijn vastgelegd in dienstvoorschriften en ambtelijke bevelen. Als men zich
daaraan houdt, valt men onder dezelfde strafuitsluitingsgrond. Met minister
Donner is afgesproken dat ervan wordt uitgegaan dat de militairen hun werk
volgens de regels doen en dat er alleen een apart onderzoek wordt ingesteld
als daar reden voor is.Er komen twee bataljons die worden gevuld door de Afghaanse regering,
die een eigen opleidingscentrum heeft. De mensen zijn opgeleid, maar volgens
Nederland kunnen zij nog beter opgeleid en materieel toegerust worden. Er
wordt naar gestreefd om te zorgen dat het ANA op een zo hoog mogelijk niveau
komt, zodat het veel werk zelf kan doen, zo nodig met ondersteuning van Nederland.Er zijn afgelegen gebieden, waar de mensen in een heel andere tijd leven
en niet weten wat er gebeurt. Zij hebben nog nooit iets van de Afghaanse regering
ontvangen en ervaren de Taliban nog als een machtsfactor. De bedoeling is
dat in de hele provincie Uruzgan de nieuwe autoriteiten zich kunnen vestigen.
Er moet heel veel extra aandacht worden besteed aan de gebieden waar de onveiligheid
het grootst is of waar grote achterstanden zijn in te halen.Als een journalist zelf besluit om naar Uruzgan te gaan, kan hij doen
wat hij wil. Dan kan hij met zijn verhalen of beelden teruggaan en bemoeit
niemand zich daarmee. Als een journalist door Defensie wordt toegelaten op
de militaire compounds en met de militairen mag spreken, staat daar tegenover
dat de berichtgeving niet mag leiden tot onveiligheid voor de troepen. De
minister gaat ervan uit dat de journalisten daar op een verstandige manier
mee omgaan. Als het kan, gaat Defensie daarmee door, omdat het belangrijk
is, maar als het niet meer kan, houdt men ermee op. Er zijn verschillende
circuits: van de berichtgeving van de minister aan de Kamer en van journalisten
die met militairen spreken, zoals kolonel Morsink, die bepaalde uitspraken
doet waardoor de veiligheid van de troepen niet in gevaar is gebracht. Als
kolonel Morsink had gezegd dat er binnenkort op een bepaalde manier zou worden
opgetreden tegen een groep Taliban die een aanval voorbereidt, dan was er
een streep door het interview gehaald.Er is niet op grond van een veiligheidsanalyse besloten om 200 man extra
te sturen, maar omdat er onderhoudspersoneel nodig is voor de Apachegevechtshelikopters
die niet in Kandahar maar in Tarin Kowt worden gestationeerd. Voor het gemeenschappelijk
runnen van Kandahar Airport zijn twintig Nederlandse militairen nodig. Er
is 150 man nodig om het National Support Element over te brengen van Kabul
naar Kandahar en extra te versterken.De militairen en de minister zijn van mening dat moet worden afgewacht
hoe de veiligheidssituatie zich de komende maanden ontwikkelt en welke conclusies
er uit de ervaringen moeten worden getrokken. Als er iets moet veranderen,
wordt dat op de juiste manier voorgelegd aan degenen die daarover geïnformeerd
moeten worden. Als er in Uruzgan grote aantallen extra troepen nodig zijn,
wat niet is voorzien, dan geldt dat is afgesproken dat deze niet door Nederland
maar door de NAVO worden geleverd. Nederland probeert vooralsnog te doen wat
het wil doen, zonder de NAVO ermee lastig te vallen om een extra land in te
brengen.De minister kan niet weten hoeveel Taliban er in Uruzgan zijn, omdat dit
geen krijgsmacht is met een administratie, waarbij men kan nagaan of de aantallen
kloppen. Een aantal mensen verricht Taliban-activiteiten of kunnen dat doen.
Zij gaan van de ene provincie naar de andere. Op grond van de ervaringen kan
er een schatting worden gemaakt. De minister heeft eerder gezegd dat het er
350 zijn, maar hij vermoedt dat het er nu meer zijn. Zodra hij hiervan een
redelijke schatting kan maken, zal hij dit laten weten. Als een
patrouille onderweg is en van anderhalve kilometer afstand wordt beschoten
met een raket, weet je niet zeker of dat een Talibanraket is, maar het is
ook moeilijk om te zeggen wat het anders kan zijn. De minister moet ervan
overtuigd zijn dat zijn informatie aan de Kamer juist is, zodat hij zich kan
verdedigen, als hij daarover kritisch wordt bevraagd.Hoe de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk met hun journalisten
omgaan, moeten deze landen zelf maar weten en met hun parlementen uitvechten.
De minister kiest voor maximale openheid, zonder dat dit ten koste gaat van
de veiligheid van de militairen. Bij de vraag hoe de andere aanpak die Nederland
voorstaat, zich verhoudt tot de gevechten van de afgelopen tijd en de doden
die vermoedelijk onder Talibanstrijders zijn gevallen, is het van belang dat
de bevolking verwacht dat er rust wordt gebracht in dat gebied, zodat de Afghaanse
autoriteiten zich kunnen versterken en opbouw mogelijk wordt. Er moet voor
worden gezorgd dat de troepen een machtsfactor van belang zijn. Als de troepen
wezenloos om zich heen zouden kijken, als zij worden beschoten, zou dat de
missie in gevaar brengen. Het is zeer verstandig om terug te schieten, als
er wordt geschoten bij verkenningen. Dat draagt alleen maar bij aan de kans
van slagen van de operatie.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van AartsenDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,AlbayrakDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van Toor XNoot1Samenstelling: Leden: De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Karimi (GroenLinks),
Timmermans (PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Wilders
(Groep Wilders), Van Baalen (VVD), Van Aartsen (VVD), voorzitter, Van As (LPF),
Herben (LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van
Dijk (CDA), Nawijn (groep Nawijn), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink
(PvdA), Samsom (PvdA), Brinkel (CDA), Szabó (VVD), Jonker (CDA) en
Koşer Kaya (D66).Plv. leden: Dijksma (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit
(SP), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Van Schijndel (VVD), Varela (LPF),
Van den Brink (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA),
Wolfsen (PvdA), Waalkens (PvdA), Dubbelboer (PvdA), Van Winsen (CDA), Veenendaal
(VVD), Kortenhorst (CDA), Van Fessem (CDA), Dittrich (D66) en Snijder-Hazelhoff
(VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Klaas de Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA),
Van Beek (VVD), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak
(PvdA), voorzitter, Balemans (VVD), Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Van Winsen (CDA), Van den Brink (LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter,
Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Huizinga-Heringa (ChristenUnie),
Van Velzen (SP), Algra (CDA), Haverkamp (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Straub (PvdA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA) en Szabó
(VVD).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Van der Laan (D66), Waalkens (PvdA), Lenards
(VVD), Halsema (GroenLinks), Fierens (PvdA), Meijer (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Visser (VVD), Oplaat (VVD), De Haan (CDA), Smilde (CDA), Hermans (LPF),
Vendrik (GroenLinks), Knops (CDA), Van der Staaij (SGP), De Wit (SP), Jan
de Vries (CDA), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Tichelaar (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Jonker (CDA) en Veenendaal (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27925-222.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl