Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan het Midden-Oosten; Verslag werkbezoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24468, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24468 nr. 1

13-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamMaandag 4 september 1995 CAÏROMaglis Al-Sha'ab (de Volksvergadering)Maglis Al-Shura (Consultatieve Raad)Gesprek met ambassadeur Adnan Omran, assistent Secretaris-Generaal
van de Arabische Ligadinsdag 5 september 1995 CAÏRO The Al-Ahram Centre for Political and Strategic StudiesMinister van Buitenlandse Zaken, de heer Amr Moussawoensdag 6 september 1995 JERUZALEM Briefing door Hr. Ms ambassadeur, de heer Drs. Ch. M.
J. KrönerDr. HirschfeldDe Minister van Economie en Planning, Y. BeilinMinister-President Y. RabinRan Cohen, voorzitter van de Meretz-fractie in de Knessetdonderdag 7 september 1995 TEL AVIV Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African StudiesJaffee Center for Strategic StudiesZalman Shoval (Likud)JERUZALEM The Israeli Council on Foreign Relationsvrijdag 8 september 1995 JERUZALEM Gesprek met Nederlandse commandant van UNDOF en Nederlandse
militaire waarnemersPeace NowB'tselemEU-vertegenwoordiger, Dupla del MoralZaterdag 9 september 1995 Burgemeester Hebron, Mustafa Abdel Nabi NatsheBriefing door UNRWA (United Nations Relief and Works Agency
for Palestine Refugees in the Near East)Dr. Nabil Shaath, Minister van Planning en Internationale
SamenwerkingVN speciale hulpcoördinator voor ontwikkeling van
bezette gebieden, de heer T. R. LarsenYasser-Arafatzondag 10 september 1995 Gesprek in Orient HousePalestijnse Mensenrechtenorganisatiesmaandag 11 september 1995 Briefing ambassadeur drs. R. H. MeysGesprek met Dr. Hani Mulki en Dr. Achmad Mango, adviseurs
van de KroonprinsGesprek met de heer Ahmad al-Lawzi, voorzitter van de
Senaat, en met de voorzitter en leden van de commissie voor Buitenlandse ZakenGesprek met de heer Saad Hayel Srour, voorzitter van het
Huis van Volksvertegenwoordigers en de voorzitter en leden van de commissie
voor Buitenlandse ZakenGesprek met de Minister van Buitenlandse Zaken, de heer
KabaritiOndertekeningBIJLAGEzondag 3 september 1995maandag 4 september 1995 EGYPTEdinsdag 5 september 1995 Caïrowoensdag 6 september 1995 ISRAËL Jeruzalemdonderdag 7 september 1995 Tel AvivJeruzalemvrijdag 8 september JeruzalemAUTONOME PALESTIJNSE EN BEZETTE GEBIEDEN Jeruzalemzaterdag 9 september Hebron en Gazastrookzondag 10 september JeruzalemJerichozondag 11 september JORDANIË Ammandinsdag 12 september 1995
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24468Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 468Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken aan het Midden-Oostennr. 1VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEKVastgesteld 13 oktober 1995Een delegatie uit de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft van
3–12 september 1995 een werkbezoek gebracht aan het Midden-Oosten. De
delegatie bestond uit de leden P. Bukman (CDA), voorzitter, Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Verspaget (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Woltjer (PvdA) en
Van den Bos (D66). Het werkbezoek werd gebracht in het kader van het vredesproces.
De delegatie bezocht achtereenvolgens Egypte, Israël, de autonome Palestijnse
gebieden (Jericho en Gaza) en Jordanië.Het programma van het werkbezoek (zie bijlage) is in nauw overleg met
de delegatie opgesteld door de Nederlandse ambassade te Caïro, de ambassade
te Tel Aviv, de vertegenwoordiger te Jericho en de ambassade te Damascus.
Het programma was zo evenwichtig mogelijk samengesteld. Gesprekken vonden
in de verschillende landen plaats met vertegenwoordigers van de regeringen,
parlementariërs van regerings- en oppositiepartijen, onafhankelijke «denk-tanks»
al dan niet aan een universiteit verbonden, mensenrechtenorganisaties enz.
zodat de delegatie zich een duidelijk beeld van de situatie kon vormen. De
delegatie is de ambassadeurs en, de ambassadestaf in Caïro, Tel Aviv
en Damascus, alsmede de vertegenwoordiger te Jericho bijzonder dankbaar voor
de hulp en inzet bij de voorbereiding en uitvoering van het bezoek. Maandag 4 september 1995 CAÏROIn aanwezigheid van een aantal leden van de staf gaf de ambassadeur, de
heer Dr. N. van Dam, een briefing aan de delegatie. Het democratiseringsproces
in Egypte is gunstig voor het vredesproces, hoewel de Egyptische president
Sadat destijds niet op democratische wijze ruggespraak heeft gevoerd met de
Egyptische volksvertegenwoordiging. De economische liberalisering c.q. hervormingen
worden in een (te) langzaam tempo doorgevoerd, dit uit vrees voor een negatieve
reactie van een deel van de bevolking die op de rand van armoede leeft. De
macro-economische vooruitzichten zijn goed, micro-economisch ziet de brede
massa van de bevolking echter weinig verbeteringen. De voor een sociaal vangnet
beschikbare fondsen worden tot nu toe niet volledig gebruikt. De klassentegenstellingen
worden door de liberalisering versterkt. Er wordt wel geïnvesteerd,
maar voor buitenlandse investeerders is het moeilijk een voet tussen de deur
te krijgen. Op de vraag of regionale vrede ook zal leiden tot economische
integratie in de regio, antwoordde de ambassadeur dat indien er op papier
sprake is van vrede, voor de rest van de regio de problemen echter nog niet
zijn opgelost. Er vindt wel veel samenwerking plaats tussen Egypte en Israël
op het gebied van landbouw. Wat handel betreft ligt dat moeilijker, ook omdat
de Israëlische produkten vaak te sophisticated zijn en derhalve te duur.Egypte speelt in de regio vaak een positieve en bemiddelende rol bij inter-Arabische
conflicten. Het heeft een voorbeeldfunctie in het vredesproces in het Midden-Oosten
vervuld. Als interne vijand kan de bevolkingsgroei worden gezien van 3% per
jaar. Het land heeft thans 60 milj. inwoners. Het onderwijs is niet slecht,
maar het is moeilijk voor schoolverlaters een baan te vinden. ± 6 miljoen
Kopten (10% van de bevolking) wonen door het land verspreid en worden geaccepteerd.
Politieke partijen met een religieuze achtergrond zijn echter verboden. Er is in het algemeen sprake van een naar regionale maatstaven redelijke
persvrijheid, hoewel de overheid zich weinig aantrekt van kritiek in de media.
Corruptie is echter een delicaat onderwerp, evenals mogelijke ondermijning
van het regiem. De National Democratic Party (NDP), de partij van President
Hosni Mubarak, is de grootste partij en heeft 348 zetels in het parlement
(458 zetels). De Muslim Brotherhood is verboden. Maglis Al-Sha'ab (de Volksvergadering)De wetgevende macht berust bij een parlement met twee Kamers: de Maglis
Al-Sha'ab (de Volksvergadering) en de Maglis Al-Shura (de Consultatieve Raad).
De Maglis Al-Sha'ab heeft 458 leden, waarvan er 448 rechtstreeks worden verkozen.
De overige 10 worden door de President benoemd. In het gesprek met de commissie
voor buitenlandse zaken van de Maglis Al-Sha'ab kwamen onder meer aan de orde
het vredesproces in de volgende weken, de vraag of Westeuropese parlementen
steun kunnen geven aan het vredesproces, alsmede de mogelijke negatieve invloed
van fundamentalistische bewegingen op het proces.Zolang er nog geen sprake is van vrede tussen Israël en Syrië
en Libanon is er weliswaar met Egypte vrede, maar niet in de regio. Het Egyptische
beleid is nu gericht op samenwerking met Europa en de Arabische landen. Israël
vormt geen bedreiging meer. Het Egyptische leger is gericht op zelfverdediging.
Problemen vormen Iran (de extremisten), de Golan en Syrië. Wordt er vrede
tussen Syrië en Israël gesloten dan zijn automatisch ook de problemen
met Libanon opgelost.Het ontwikkelingsbeleid voor de regio hangt nauw samen met de ontwikkelingen
in de bezette gebieden. Is er eenmaal sprake van vrede dan zal Israel ook
de grenzen naar de omringende landen openen. Egypte geeft de voorkeur aan
nauwe economische samenwerking met Europa boven de regio. Het ziet Europa
als het ware als opvolger van Rusland. Tenslotte is Egypte een mediterraan
land en ligt voor Europa heel strategisch. Politieke stabiliteit in de regio
is heel belangrijk voor economische ontwikkeling. Wat de rol van de VS betreft,
merkte de voorzitter op, dat de VS vrede in het Midden-Oosten willen. Hun
invloed in Israël is groot, maar niet zo sterk in de omringende landen.
Europa zou de regio economisch en politiek moeten steunen.Extremisten komen niet alleen in Egypte voor. Het beleid moet erop gericht
zijn om steun van de meerderheid te krijgen en extremisme te bestrijden. Ook
bij het vredesproces moet niet worden geaarzeld, extremisme zou daardoor meer
mogelijkheden krijgen. Maglis Al-Shura (Consultatieve Raad)De Voorzitter van de Maglis Al-Shura, Dr. Mostafa Kamal Helmi, gaf allereerst
een uitleg over de werkzaamheden van de Shura. De Shura heeft 258 leden, waarvan
2/3 rechtstreeks wordt gekozen en 1/3 door de President van de Republiek wordt
aangewezen. De helft van de verkozen leden moeten volgens de Constitutie arbeiders
of boeren zijn. Vijf politieke partijen zijn vertegenwoordigd, 14 vrouwen
hebben zitting in de Shura. De President kan alle wetsvoorstellen aan de Shura
voorleggen, die dan advies uitbrengt aan de Al-Sha'ab. Ook over vijfjarenplannen
op sociaal-economisch gebied, sociaal-economische programma's of -beleid adviseert
de Raad. Leden worden voor 6 jaar gekozen, na 3 jaar wordt de helft van de
assemblée vernieuwd. De Minister-President is ook lid van de Shura.
Er is geen sprake van enige vorm van politieke censuur: iedere partij is vrij
zijn mening te geven. Caïro is de bakermat van het vredesproces in het Midden-Oosten, zo
bracht de Voorzitter in herinnering. De voorzitter van de commissie voor buitenlandse
zaken, Dr. Mufid Shehab vervolgde dat Egypte sinds '77/'78 alle vredesonderhandelingen
steunt. Echte veiligheid zal niet alleen ontstaan tussen de Arabische landen
en Israël door het sluiten van vredesverdragen, maar ook en vooral door
het herstellen van de betrekkingen tussen de landen. Probleem wordt nog gevormd
door Syrië en Libanon. Pas na vrede tussen die landen en Israël
kan van normale relaties sprake zijn.Op economisch en technisch gebied zou Europa meer kunnen doen voor de
Palestijnen. Wat de economische hervormingen in Egypte betreft verwees de
voorzitter naar onenigheid met het IMF. Egypte gelooft niet in het doorvoeren
van snelle hervormingen; daarom is het nodig het land geruime tijd steun te
verlenen en de negatieve gevolgen voor de allerarmsten op te vangen. In 10
jaar tijd is de particuliere sector gegroeid van 10% naar 50% van het BNP.
De Egyptische £ is ook min of meer stabiel ten opzichte van de $.Egypte is optimistisch over de voortgang van de vredesonderhandelingen.
Belangrijke elementen voor het slagen van het proces zijn daarbij: –
starten met onderhandelingen met Syrië en Libanon, – erkenning
van het recht van de Palestijnen op zelfbestuur in alle bezette gebieden,
niet alleen op de West-Bank, – versnellen van het proces en het bestrijden
van fanatieke elementen.Ten slotte bracht de voorzitter in herinnering dat Egypte het Non-proliferatieverdrag
heeft ondertekend en Israël niet. Het Westen zou bij Israël dan
ook op ondertekening moeten aandringen. Gesprek met ambassadeur Adnan Omran, assistent Secretaris-Generaal
van de Arabische LigaDe Arabische Liga heeft het vredesproces vanaf het begin, het vaststellen
van de VN-Resoluties en de conferentie in Madrid, gesteund. De Arabische landen
hadden gerekend op een belangrijke rol van Europa en de VN in het proces.
Zeven jaar na Madrid is er nog steeds geen sprake van werkelijke terugtrekking
van Israël uit de bezette gebieden. De heer Omran was van mening dat
het proces moet worden versneld en dat Europa Israël, al was het maar
economisch, onder druk moet zetten. Een grotere invloed van Europa op het
proces is onontbeerlijk. Ook zou Europa in de Veiligheidsraad meer druk moeten
uitoefenen.De Liga is geen voorstander van een Mediterrane partnership met de EU.
Dat zou tekort doen aan de gemeenschappelijke belangen van alle Arabische
landen. Ondanks het feit dat de doelstellingen nog niet precies geformuleerd
zijn, lijkt het niet verstandig mee te werken aan het oprichten van een organisatie
die de Arabische landen op de lange termijn verdeelt. Tot slot merkte de heer Omran op dat extremistische verzetsbeweging in
alle gremia wordt veroordeeld. Wel is er begrip voor het individu dat onder
het VN Charter het recht op zijn land verdedigt en vecht voor het beëindigen
van de bezetting van zijn land. dinsdag 5 september 1995 CAÏRO The Al-Ahram Centre for Political and Strategic StudiesHet centrum is in 1968 opgericht als onafhankelijk, niet-gouvernementeel
instituut, dat zijn studies richtte op het Arabisch-Israëlische conflict.
Het adviseerde de regering in het conflict, de eerste jaren op militair terrein.
De samenstelling van de staf is inmiddels veranderd en de werkzaamheden richten
zich nu op algemene politieke en strategische studies en voorlichting van
het publiek door middel van publicaties, research en symposia. De voorzitter
van de Raad van Advies, de heer El Sayed Yassin, meende dat het Arabisch-Israëlische
conflict binnen een jaar zal zijn opgelost. Daardoor zal het sociaal-economische
concept van de regio veranderen. Hindernis vormt de oppositie aan beide kanten,
hoewel onderzoeken naar de publieke opinie een zekere mate van stabiele positieve
houding vertonen. Een groot probleem is de verhouding Syrië/ Israël.
Israël heeft meer eisen dan ten tijde van het Camp David-akkoord, en
ook Syrië heeft meer eisen dan Egypte toentertijd. Het is moeilijk voor
Syrië naar Israël een gebaar te maken. Europa zou een bemiddelingsrol,
en wel op het niveau van minister-president, moeten spelen, te meer daar de
Amerikaanse invloed steeds verder afneemt.Egypte is zeer betrokken bij het vredesproces, maar is bevreesd dat het
zijn strategische positie zal verliezen en dat zijn politieke invloed als
leider zal verminderen. Wat de rol van Europa in het vredesproces betreft,
is het belangrijk de twee kanten van de medaille te begrijpen. Voornaamste
eis van de Palestijnen is het vertrek van de Israëli's uit alle bezette
gebieden en zelfbestuur. In ruil daarvoor zullen de Arabieren de Israëlische
eisen accepteren. Dan ontstaat bilaterale vrede en is de volgende stap veiligheid
aan beide zijden. De normalisering van de verhoudingen zal ook de economische
betrekkingen moeten inhouden. Een gemeenschappelijke regionale markt zou moeten
ontstaan, maar Israël zal niet meewerken aan een vrij verkeer van personen.Wat de regionale economische betrekkingen betreft zijn er drie mogelijkheden:
a. op bilaterale basis, b. alle landen in de regio tezamen met EU en c. mediterrane
Arabische landen met de EU. Alle drie de mogelijkheden zouden onderzocht moeten
worden. Belangrijk is echter politieke stabiliteit in de regio te creëren.
Voorts is economische steun van de EU nodig. Zonder economische ontwikkelingen
in Egypte zal er echter geen sprake kunnen zijn van werkelijke regionale economische
integratie. Minister van Buitenlandse Zaken, de heer Amr MoussaIn het gesprek met de Minister van Buitenlandse Zaken kwamen de volgende
onderwerpen aan de orde: het vredesproces, Iran/Irak, de publieke opinie in
Egypte en het fundamentalisme. De Minister van Buitenlandse Zaken beschouwde
het vredesproces als een eenrichtingstraat waarin geen u-bocht mogelijk is.
Het is van groot belang aan beide kanten het extremisme te beteugelen. De
vredesvoorwaarden moeten fair zijn, het kan niet alleen een Israëlische
vrede zijn die slechts aan de Israëlische wensen tegemoet komt. Egypte
is een groot voorstander van het vredesproces en voorziet geen grote problemen
voor het accepteren door Israël van een Palestijnse staat. Een nieuwe
Israëlische regering zou wel problemen kunnen opleveren voor
de uiteindelijke ontruiming van de nederzettingen.De minister meende dat Saddam Hussein niet meer in staat is om een aanval
op een buurland uit te voeren en dat er dus geen reden is in de omringende
landen het leger te mobiliseren. De situatie in Irak en Iran is echter zeer
onstabiel.Wat de toekomst van de regio en regionale economische samenwerking betreft,
hoopte de minister dat de komende conferentie in Amman een succes zal worden.
Zolang er geen vrede is zijn de grenzen echter gesloten.Het is belangrijk de bevolking ervan te overtuigen dat vrede belangrijk
is en in hun eigen voordeel. De bevolking is echter bezorgd, ook over het
feit dat Israel wellicht over nucleaire wapens beschikt en het Non-proliferatie
Verdrag niet heeft getekend. Dat zou een nuclaire wedloop in de regio tot
gevolg kunnen hebben. Ook Iran beschikt over nucleaire wapens, volgens de
minister.Egypte heeft het fundamentalisme altijd afgekeurd. De radicale Muslim
Brotherhood, die religie en politiek verbindt, is verboden. Het terrorisme
is afgenomen. Voedsel voor het fundamentalisme vormen economische, politieke
en regionale problemen. Een gevolg van het opbloeiende fundamentalisme is,
zo meende de minister, dat Europa na het communisme de islam als vijand beschouwt
en de Arabische identiteit onder vuur wordt genomen. Het fundamentalisme wordt
vanuit verschillende landen financieel gesteund en wordt niet vanuit één
land gestuurd. Het is ook niet islam eigen, vide voorts Ierland en Bosnië.Egypte ziet vrede in de regio en het bewaren van de Arabische identiteit
als enige oplossing, waardoor ook de grenzen naar Europa en Turkije zich zullen
openen. Het is ook voorstander van het houden van de Mediterrane conferentie.
Jeruzalem kan niet 100% Israëlisch noch 100% Arabisch zijn, maar het
moet wel één stad zijn. Een ingewikkelde oplossing zal moeten
worden gevonden met verschillende administraties en raden, waarbij de Palestijnse
vluchtelingen de meeste tegenstand zullen bieden. Tot besluit wees de minister
erop dat de mensenrechtensituatie in Arabische landen niet met Europese ogen
moet worden bekeken. woensdag 6 september 1995 JERUZALEM Briefing door Hr. Ms ambassadeur, de heer Drs. Ch. M.
J. KrönerMet het oog op de tijd werd uitsluitend het programma in grote lijnen
besproken. De Minister van Economie en Planning de heer Beilin, afkomstig
uit de «nieuw links»-stroming in de Arbeiderspartij, is een vertegenwoordiger
van de jongere generatie die van mening is dat de bezetting van de Palestijnse
gebieden onterecht is en dat historische fouten moeten worden rechtgezet.
Met Hirschfeld heeft hij het Oslo-Akkoord voorbereid. Hij wordt gezien als
een partijvernieuwer/maatschappelijke vernieuwer. Zijn ministersportefeuille
is op zich klein, maar daardoor heeft hij meer mogelijkheden zich voor de
partij in te zetten. Onder regionale planning vallen bijvoorbeeld ook de regiostructuur,
de onderhandelingen met Egypte en Jordanie, en de Amman-conferentie.De Minister-President stond bekend als een hard-liner. Nu heeft hij zijn
politieke carrière en optreden in dienst gesteld van het vinden van
oplossingen in het kader van het vredesproces. Het vredesproces is onomkeerbaar,
zo vervolgde de ambassadeur, ondanks de terroristische aanslagen die de publieke
opinie op termijn niet wezenlijk beïnvloeden, wel onmiddellijk na een
aanslag. De Likud is de partij van de tegenstemmers geworden.
Daardoor zijn de verkiezingen van volgend jaar te meer onvoorspelbaar.De EU zou in het vredesproces wel een rol kunnen spelen, maar binnen de
EU bestaat geen consensus over de manier waarop. De EU heeft met het wapenembargo
tegen Syrië een kans gemist, misschien biedt de schuldensituatie een
nieuwe kans. Dr. HirschfeldDe heer Hirschfeld, één van de onderhandelaars tijdens het
Oslo-akkoord, verwachtte dat het interim-akkoord nu waarschijnlijk wel getekend
zal worden. Aan het einde van het proces moet er één Palestijnse
staat zijn, een akkoord over Jeruzalem, grenzen en onderlinge verhoudingen
en betrekkingen tussen Israël en de Palestijnse staat zoals tussen Duitsland
en Frankrijk. De Palestijnen lijken een brug te gaan vormen tussen Israël
en de Arabische wereld.Ieder akkoord is moeilijk voor de Palestijnen, Israël zet altijd
de lijnen uit. Israël zal voor 80% een vorm van controle behouden in
de Westbank, de Palestijnen zullen enclaves hebben. Palestijnse verkiezingen
zijn belangrijk. De heer Hirschfeld was optimistisch: 6 jaar geleden was 90%
van de Israelische bevolking tegen een Palestijnse staat, nu gelooft meer
dan de helft van de bevolking erin.Tot nu toe heeft de vrede beide zijden niet kunnen geven wat zij ervan
verwachtten. Israël rekende op een eind aan terrorisme en op veiligheid.
Het Palestijnse Handvest waarin wordt opgeroepen tot vernietiging van de staat
van Israël is echter nog niet herroepen. De Palestijnen wensten een einde
van de bezetting.De heer Hirschfeld verwachtte dat indien er nu verkiezingen in Israël
gehouden zouden worden de rechter vleugel zou winnen, voornamelijk als reactie
op het voortdurende terrorisme en door de behoefte aan veiligheid. Een overwinning
van de Likud zou voor het verdere vredesproces een groot probleem vormen,
het aantal nederzettingen zou groeien. De drie belangrijkste krachten in het
vredesproces in het Midden-Oosten zijn op het ogenblik Jordanië, de Palestijnen
en Israël. Zij werken ook nauw samen om gemeenschappelijke economische
ontwikkelingen te stimuleren. Het Israëlische standpunt over de nederzettingen
is het moeilijkst, de kolonisten zullen of Palestijnse controle moeten accepteren
of verhuizen. Over een oplossing voor Jeruzalem was de heer Hirschfeld wel
optimistisch, hoewel het politiek een kruitvat is. Het confisceren van land
is volledig gestopt. Ook wat betreft de vluchtelingen was de heer Hirschfeld
optimistisch, zij willen erkenning van hun politieke rechten, waarna zij het
verleden zullen moeten vergeten en aan een nieuw leven beginnen. De Minister van Economie en Planning, Y. BeilinDe minister had er vertrouwen in dat de problemen met Hebron opgelost
kunnen worden, maar was bezorgd over wat er gaat gebeuren als bij de volgende
verkiezingen de Likud wint. De Likud zegt nu het vredesproces niet te zullen
voortzetten en niet met Arafat te zullen onderhandelen. Een tweede punt van
zorg is Syrië. De regering is tevreden over de vrede met Jordanië,
de publieke opinie is verdeeld. De vrede biedt ruimte voor economische betrekkingen.
Bij besprekingen met Egypte komt veelvuldig het Non-proliferatieverdrag ter
sprake. Egypte was het eerste land dat vrede sloot met Israël en wil
die voortrekkersrol niet graag verliezen.In Israël neemt de economische groei toe en is de levensstandaard
hoger geworden, maar veiligheid is het belangrijkste probleem. Na het ondertekenen
van het interim-agreement in Washington zijn Palestijnse verkiezingen de volgende
stap. Het vredesproces is onomkeerbaar, zei de heer Beilin. De
werkelijke problemen worden gevormd door Syrië. Het is mogelijk dat President
Assad om militaire en politieke redenen zich gedwongen ziet om niet aan het
vredesproces mee te doen.Wat de economische integratie betreft wees de minister erop dat het BNP
van Israël groter is dan dat van alle Arabische buurlanden tezamen. Samenwerking
op het gebied van infrastructuur is wel mogelijk, maar op handelsgebied ligt
dat veel moeilijker. Meer dan 55% van de inkomsten in Israël komt uit
de handel, in Egypte 5%. Israël is niet van plan op de Amman-conferentie
een leidende rol te spelen en de buurlanden verder af te schrikken. Een ander
dilemma is het inzetten van Palestijnse arbeiders (waardoor ze goed verdienen)
of hen zichzelf laten ontwikkelen (waardoor ze bijna niets verdienen). Als
voorbeeld noemde hij het salaris van een professor in Gaza: dat bedraagt $
100 per maand, van een straatveger in Israëlische dienst $ 600. Achter
de schermen wordt veel voor de Palestijnse vluchtelingen gedaan met buitenlandse
informele hulp. De Arabieren bepleiten een grotere rol van de Europese landen
in het vredesproces als tegenhanger van de Amerikaanse «onvoorwaardelijke»
steun aan Israël. De EU speelt wel een rol op economisch gebied. De EU
geeft ook Syrië op een aantal terreinen steun. Zij zou die steun als
drukmiddel kunnen gebruiken om Syrië en Libanon aan de onderhandelingstafel
te krijgen.In plaats van over een Palestijnse staat wordt thans gesproken van een
Palestijnse «entity». De heer Beilin achtte de Golan hoogvlakte
strategisch niet echt belangrijk gezien de huidige technieken. Minister-President Y. RabinDe Minister-President memoreerde allereerst de ontwikkelingen in het vredesproces.
De grote verliezers van de Golf-oorlog zijn de PLO en Jordanië, die er
werkgelegenheid en inkomen door hebben verloren. De vrede tussen Jordanië
en Israël is ideaal, met Egypte wat minder. Egypte brengt steeds nieuwe
onderwerpen op, die in het verleden geen enkel probleem opleverden. Grote
problemen bestaan nog steeds tussen Israël en Syrië, wat inhoudt
ook met Libanon, want Libanon doet niets zonder Syrië.Een ernstig probleem op de weg naar het tekenen van een permanent verdrag
met de PLO vormt het terrorisme. De PLO is weliswaar gestopt met terroristische
aanvallen, maar die worden nu uitgevoerd door de extremistische Hamas en de
Islamic Jihad. De afgelopen maand werden 119 Israeliërs bij terroristische
aanvallen gedood. 70% van de aanvallen vindt plaats door zelfmoordacties.
Zij zijn niet gericht tegen nederzettingen, maar hebben een politiek doel:
het omverwerpen van de regering. Jericho is een vluchthaven voor de terroristen
geworden.Het BNP van Israël is groter dan dat van Jordanië, Egypte, Syrië
en de Palestijnen tezamen. Israël exporteert voor $ 18 miljard per jaar,
de economische groei bedraagt de laatste drie jaar 5 à 6% per jaar,
de werkloosheid 6,2%.De heer Rabin vroeg Europa zijn regering een eerlijke kans te geven om
het vredesproces te kunnen doorzetten. Zonder de PLO zal er geen sprake zijn
van vrede met Jordanië en vrede in het Midden-Oosten en zal het Islamitische
terrorisme zegevieren. Hij wees erop dat Egypte financieel ook profiteert
van de vrede en al $ 35 miljard heeft ontvangen, veel meer dan Jordanië
en de Palestijnen. De Mediterrane conferentie ( 27–28 november 1995
in Barcelona) over de besteding van economische hulp lijkt een Arabische zaak
te worden en wordt thans voorbereid in Algerije. Het is van belang dat de
Arabische landen de bevolking kunnnen laten zien dat vrede ook voorspoed brengt,
daarom zou Europa bij het verlenen van steun diegenen die aan het vredesproces
meewerken ook voorrang moeten geven.Ten slotte merkte de heer Rabin op dat het niet verstandig is om zich
te concentreren op een Palestijnse «entity». De staat
Israël zal voor 80% Joods zijn, de overige inwoners moeten hun Arabische
identiteit kunnen behouden en vreedzaam naast elkaar leven. Angst is daarbij
een grote hindernis. De Westbank moet niet religieus worden geannexeerd als
een deel van het «Heilige Land». Israël, Jordanië en
de Palestijnen moeten vervolgens gezamenlijk de Palestijnse entiteit bepalen. Ran Cohen, voorzitter van de Meretz-fractie in de KnessetDe Meretz, een coalitiepartij, heeft 12 leden in de Knesset en 4 ministers.
De heer Cohen was vanaf het begin tegenstander van het stichten van nederzettingen
en de bezetting van gebieden en gelooft in een oplossing van twee staten voor
twee volken. Helaas is daar nog geen meerderheid voor. Beide kanten zijn nog
niet zover dat zij elkaar volledig erkennen. Er wonen 2½ miljoen Palestijnen
in de bezette gebieden, die binnenkort vrije verkiezingen zullen hebben. Dat
is nog maar een kleine stap naar het stichten van een Palestijnse staat, maar
het proces gaat langzaam.Vervolgens ging hij in op het conflict tussen mensenrechten en terrorisme.
Bepaalde kleine nederzettingen, bijvoorbeeld Netzarim, midden in de Gaza-strook
waar 27 kolonistengezinnen wonen tussen duizenden Palestijnen, zouden gemakkelijk
verhuisd kunnen worden evenals die in Hebron. Het Israëlische volk is
ook toe aan een vredesakkoord, maar wordt daar door het terrorisme van weerhouden.
Daar ligt een taak voor Arafat en voor Rabin. Het is voor het eerst dat de
Palestijnse politie optreedt tegen Palestijns terrorisme; terroristische aanvallen
vanuit de Gaza-strip zijn dankzij Arafat gestopt, nu moet de Westbank nog
volgen. De leiders van de Hamas organiseren zich vanuit Syrië en vanuit
de bezette gebieden. Arafat wil een Palestijnse staat stichten met Jeruzalem
als hoofdstad, maar wordt daarin door het terrorisme van de Hamas en de Jihad
gehinderd. Ook Syrië heeft vrede nodig. Het eist daarvoor van Israël
volledige terugtrekking uit de Golan-hoogte. Zonder de Palestijnen staat Syrië
echter zwakker. Het lijkt erop dat President Assad zijn militaire macht gebruikt
om zijn politieke belangen te verdedigen.Sinds het Oslo-akkoord is het makkelijker voor de Israëlische bevolking
om te zien waar de regering naar toe werkt: een vredesakkoord en een vreedzaam
samenleven met de onmiddellijke buren de Palestijnen, Egypte, Jordanië,
Libanon, Syrië en Saudi-Arabië. De grootste vijand is het fundamentalisme.
De heer Cohen achtte het mogelijk dat de gematigde landen zich van het terrorisme
bevrijden.Israël zal bereid zijn zich van de Golan hoogvlakte terug te trekken
als de veiligheid voor de Israëliërs is verzekerd. De Golan biedt
wel veiligheid, maar een vredesakkoord met Syrië biedt meer veiligheid.
Een gedemilitariseerde zone, satellietbewaking, en economische betrekkingen
(water, elektriciteit, toerisme) kunnen vrede bouwen. Tot nu toe kan Rabin
Assad echter geen terugtrekking van de Golan hoogte beloven. donderdag 7 september 1995 TEL AVIV Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African StudiesHet centrum is ± 40 jaar geleden opgericht als politieke economische
vereniging voor het Midden-Oosten. Het is nu onderdeel van de Tel Aviv universiteit,
heeft 15 onderzoekers, richt zich op alle landen in het Midden-Oosten en heeft
area specialisten op allerlei wetenschappelijke terreinen. Het is financieel
niet van de regering afhankelijk. De delegatie sprak met de directeur
A. Susser, Dr. E. Rechess en Dr. Cremer onder meer over het vredesproces,
de Palestijnen en de Israëlische Arabieren.Het vredesproces vindt op 3 verschillende niveaus plaats. Jordanië
is het meest positief, het is een klein land met een dualistische gemeenschap
dat tussen Irak en Israël ligt. Daardoor heeft Jordanië grote invloed
op de onderhandelingen met de Palestijnen. Het is ook van binnenlands belang,
want er wonen meer Palestijnen in Jordanië dan in Israël. Wat Syrië
betreft gebeurt er niet veel. President Assad is van huis uit radicaal, heeft
geen haast, en is niet bereid om dan ook maar een enkele prijs te betalen
voor vrede. Ook de Israëlische regering heeft geen haast wat Syrië
betreft, en geeft er wellicht de voorkeur aan te wachten tot na de verkiezingen.
Ook hier werd opgemerkt dat het doel van de bomaanvallen niet is de Palestijnen
te overtuigen, maar om de publieke opinie te beïnvloeden. De Jihad en
de Hamas hebben echter hoogstens 3 à 4% aanhang, die na iedere bomanval
slechts tijdelijk toeneemt. De Arabische minderheid bedraagt 1/5 van de bevolking.
Na het tekenen van de vrede richt de aandacht zich nu op gelijkheid. Een probleem
kan de politieke invloed van de groeiende Arabische bevolking vormen op de
samenstelling van de regering. Het uitgangspunt is ten slotte een staat voor
het Joodse Israëlische volk. Arabische Israëliërs hebben wel
actief en passief kiesrecht. De financiële problemen zijn de minste,
maar kunnen Arabieren als minderheid in een Joodse staat wonen? Het concept
van de Hamas is tweeledig: niet alleen een theologische benadering waaraan
tegemoet gekomen zou kunnen worden door het land te verdelen of door het verlenen
van politieke zeggenschap, maar de missie van de Hamas is ook Israël
van de kaart te doen verdwijnen. Jaffee Center for Strategic StudiesHet centrum is een onafhankelijke «denktank» die ±
3 jaar geleden is opgericht met het oog op de veiligheidsproblemen van Israël.
De relaties VS – Midden-Oosten, Iran, Irak en het vredesproces staan
hoog op de agenda. Medewerkers zijn grotendeels academici en oud-veiligheidsdienstleden.
De delegatie sprak met Prof. Kam en Dr. Dori over het Syrische spoor en het
Palestijnse spoor van het vredesproces. Er zijn twee scholen: 1. de Peres-visie,
met als lange termijn doelstelling van het vredesproces om Israël economisch
en cultureel te integreren in de regio, 2. de sceptische, Israël moet
economisch en cultureel deel uitmaken van de regio afgezien van de vredesakkoorden.
Goed beschouwd zijn de vooruitzichten voor economische integratie weinig hoopvol
en de economische verschillen te groot. Ook de politieke en sociale structuren
verschillen te veel.Prof. Kam was niet optimistisch over economische integratie in het Midden-Oosten.
Obstakels vormen de houding van de Arabieren, de vrees van de Arabieren dat
de Israëlische economie de Arabische markten zal beheersen. Het derde
probleem wordt gevormd door de Arabische radicale beweging.Ook regionale aanpak van de watervoorziening is nog een Utopia. Wel wordt
er gesproken over een betere infrastructuur en prijszetting. Mogelijkheden
voor een geïntegreerde aanpak van het waterprobleem bestaan theoretisch
wel, maar Syrië en Libanon verschijnen niet eens bij vergaderingen. Zalman Shoval (Likud)De heer Shoval, oud-ambassadeur van Israël in de VS en verantwoordelijk
voor de buitenlandse betrekkingen van de Likud, beschreef de Likud als een
centrum/centrum rechtse partij. De partij is niet langer een eenheid, centrum-rechts
krijgt steeds meer stemmen. De kansen om de verkiezingen te winnen achtte
hij 50%. Een overwinning zal grote invloed op de politieke situatie
hebben. Het akkoord met Jordanië, nog voor de vorige verkiezingen bereikt,
is gebaseerd op wederzijdse strategische belangen. De facto was er al lang
sprake van vrede met Jordanië, maar de Likud startte de onderhandelingen
voor het Oslo-accoord.Volledige veiligheid van het land moet het eerste belang van de regering
blijven. In de Gaza-strook is zorg voor de veiligheid nu aan Arafat overgedragen.
Er zijn nog nooit zoveel terroristische aanvallen geweest als sinds vorig
jaar. Of Arafat is niet in staat die tegen te gaan of hij is daartoe niet
bereid.De Likud zal zeker het vredesproces voortzetten na een verkiezingsoverwinning
en onderhandelen met een legaal verkozen vertegenwoordiging van de Palestijnen.
Gaza en Jericho blijven dan ook autonoom. De benadering van een Likud-regering
zal niet veranderen uitgezonderd de buitenlandse politiek en op militair terrein.De problemen met Syrië berusten geheel op veiligheidsaspecten, aldus
de heer Shoval. Het regiem van President Assad is een minderheidsregiem. Israeliërs
op de Golan betekent op de stoep van Damascus. Syrië is dan ook niet
bereid tot een territoriaal compromis. JERUZALEM The Israeli Council on Foreign RelationsDe Raad houdt zich bezig met internationale zaken in het bijzonder van
wereldwijd Joods belang en met Israël's buitenlands beleid. Hij is onafhankelijk
van regering en universiteit en autonoom. vrijdag 8 september 1995 JERUZALEM Gesprek met Nederlandse commandant van UNDOF en Nederlandse
militaire waarnemersAanwezig waren waarnemers van UNDOF (United Nations Disengagement Force,
UNTSO (United Nations Truce Supervision Organisation), de oudste VN-missie
opgericht in 1948), OGL (Libanon), OGG-D (Syrië) en OGG-T (Israel). Gen.maj.
Kosters en maj. Weijers legden uit op welke wijze de VN in het Midden-Oosten
vertegenwoordigd is, wat de verschillende VN-organisaties proberen te bereiken
en hoe ze georganiseerd zijn. Voorts wat de Nederlandse inbreng is bij de
verschillende organisaties.Er zijn voor Israël geen religieuze bezwaren om de Golan hoogte terug
te geven, wel is het wateraspect van groot belang: 30% van het water komt
uit het meer van Tiberias. Syrië zou de toevoer kunnen afsluiten. Militair
vormt Syrië geen bedreiging, Irak en Iran wel. Maj. Langenhuijsen merkte
op dat het politieke mandaat aan UNIFIL onuitvoerbaar is. Mocht er sprake
zijn van een MFO-II dan lijkt het zinvol voor Nederland daaraan deel te nemen
op bataljon's niveau met voldoende bewapening (niet een logistieke). Israël
geeft de voorkeur aan MFO's, Syrië aan een VN-controlemacht. Peace NowPeace now is een vredesbeweging die is opgericht ten tijde van de vredesonderhandelingen
met Egypte. Zij steunt het Oslo-proces, maar bekritiseert de weigering van
de Israëlische regering te spreken over een Palestijnse staat. Zij richt
zich nu op de vrede met de Palestijnen. De beweging ziet als haar belangrijkste
taak het beïnvloeden van het Israëlische parlement,
de publieke opinie en de Israëlische en Palestijnse jeugd. De organisatie
wordt gefinancierd uit particulieren middelen. B'tselemB'tselem is een mensenrechtenorganisatie. De directeur constateerde de
laatste jaren een verbetering wat de schending van mensenrechten betreft.
Het aantal doden door Israëlische veiligheidsdiensten is afgenomen, het
verwoesten van huizen waarin verdachte Palestijnen verblijven vindt nauwelijks
meer plaats. Dat laatste is overigens niet in strijd met de (uit de Britse
tijd stammende) wet, hoewel wel in strijd met internationale verdragen. In
de bezette gebieden zijn niet de Israëlische wetten, doch militaire wetten
van kracht. Zowel door de Israëlische regering als door het Palestijnse
bestuur worden in het kader van het vredesproces mensenrechten geschonden:
z.g.n. «physical moderate pressure» wordt door de veiligheidsdiensten
regelmatig toegepast en niet altijd om het leven van burgers te redden. Twee wetsvoorstellen worden binnenkort ingediend: één tegen
martelingen en één als kader voor de veiligheidsdiensten. Een
ander probleem vormt de situatie van de arbeiders in de bezette gebieden die
jarenlang sociale premies hebben betaald. Door het akkoord tussen Israël
en de Palestijnse Autoriteit komen deze premies nu niet ten goede aan de arbeiders,
maar gaan zij naar de Palestijnse Autoriteit, die de gelden voor andere doeleinden
kan gebruiken. Verder lijkt de Palestijnse politie op de Westbank van de Israelische
politie de vrije hand gekregen te hebben en treedt bijvoorbeeld streng op
tegen zgn. onzedelijk gedrag. EU-vertegenwoordiger, Dupla del MoralDe EU-steun is op gericht op hulpverlening aan de Palestijnen op die gebieden
die niet Israël's verantwoordelijkheid zijn. Voor de verbetering van
infrastructuur is nu meer dan 70 miljoen ECU toegezegd, niet alleen voor de
Gaza en Jericho maar ook voor de Westbank. In de eerste plaats gaat het om
het opbouwen van een sociale en gezondheidsinfrastructuur, bijvoorbeeld watersanitatie,
verwijderen van afval. Verder het helpen aantrekken van Westerse investeerders
voor de Palestijnse gebieden. In de derde plaats worden de Palestijnen geholpen
met het opzetten van een administratie. Er lopen 150 projecten.Het openen van een kantoor in Oost-Jeruzalem heeft geleid tot kleine moeilijkheden
en pesterijen. Grotere problemen zijn er echter met de invoer van de hulpgoederen.
De Israeliërs willen alleen humanitaire zendingen makkelijk doorlaten.
Een groot aantal zendingen staat al maanden in de haven op inklaren te wachten,
terwijl de projecten waarvoor zij bestemd zijn door Israël wel zijn goedgekeurd.De EU is niet bereid de industriële parken die buiten de Gaza-strook
worden gebouwd als oplossing voor de werkloosheid in de Gaza, te subsidiëren.
De heer Dupla del Moral constateerde dat ook niet veel Europese bedrijven
ervoor belangstelling hebben. De export van Palestijnse goederen moet plaatsvinden
via een Israëlische firma. De achterliggende gedachte is de goederen
duurder te maken door veiligheidschecks verplicht te stellen en de export
onder controle te houden. Zaterdag 9 september 1995 Burgemeester Hebron, Mustafa Abdel Nabi NatsheDe burgemeester legde uit dat Hebron na Jericho de oudste stad van Israël
is. De eerste nederzettingen in '68 werden in dun bevolkte streken buiten
de stad gesticht. In '87 heeft Begin de kolonisten ook toegestaan zich in
de stad te vestigen. Het Israëlische leger heeft de opdracht niet in te grijpen als een kolonist een Arabier lastig valt, maar meteen in
te grijpen als het omgekeerde zich voordoet. De markt is voor de Arabieren
nu moeilijk te bereiken, Arabische winkels moeten sluiten, aldus de burgemeester.
In het centrum wonen slechts ± 40 kolonistenfamilies, grotendeels Kach-lid,
en 150 000 Palestijnen. In het overleg tussen Arafat en Rabin is nog
geen oplossing gevonden voor Hebron.Met internationale hulp wordt de infrastructuur verbeterd, met Jordaans
geld zijn 2 ziekenhuizen gebouwd, met Zweeds en Saudi's geld scholen. Een
probleem is het watertekort. Een paar maanden tevoren heeft de stad toestemming
gekregen om een waterput te slaan; pas na een tv-uitzending over het watertekort
is de watertoelevering vergroot. Riolering- en afvalprojecten zijn nog niet
van de grond gekomen. De Israëliërs heffen meer belasting dan dat
er wordt geïnvesteerd. Briefing door UNRWA (United Nations Relief and Works Agency
for Palestine Refugees in the Near East)De UNRWA is al 45 jaar actief voor de Palestijnse vluchtelingen in eerste
instantie voor noodhulp, tegenwoordig op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg,
steun en sociale diensten. Een vluchteling is iemand die vóór
1948 al twee jaar in Israël woonde en door het stichten van de staat
Israël zijn huis verloor. Het betrof toentertijd niet alleen Arabieren.
In de Gaza-strip wonen ± 885 000 mensen, waaronder 674 271
Palestijnse vluchtelingen. Het grootste probleem vormt nu de werkloosheid,
60% van de bevolking is werkloos (1 persoon onderhoudt weer 10 familieleden).
Na iedere terroristische aanslag gaan de grenzen met Israël dicht en
wordt aan weer minder mensen toegestaan in Israël te werken. De bevolkingsgroei
is 4,7%, een van de hoogste in de wereld. De gezondheidstoestand is slecht,
de riolering komt uit in het grondwater en de zee. Bovendien wordt het grondwater
te intensief gebruikt, waardoor de grond verzilt. Ziekenhuiszorg is slecht:
1 bed op 1000 mensen. De UNRWA heeft met milieudeskundigen schema's opgezet
voor sanitatie, eerst in de kampen zelf maar nu ook er buiten. Ook is een
inkomensgenerend fonds opgezet waaruit kleine bedrijfjes gefinancierd kunnen
worden en geld voor uitbreiding kan worden geleend. Een ziekenhuis wordt gebouwd,
family planning- en gezondheidscentrum opgezet. Dr. Nabil Shaath, Minister van Planning en Internationale
SamenwerkingDe heer Shaath zei dat de Nederlands-Palestijnse betrekkingen mede een
gevolg zijn van de speciale band van Nederland met Israël. Nederland
is nu ook bereid de Palestijnen te helpen bij het vredesproces hun rechten
te verwerkelijken en een Palestijnse Entiteit en Autoriteit op te bouwen.
Gaza-haven is het kroonvoorbeeld van Nederlandse steun aan de Palestijnen.
De plaats voor de haven is goedgekeurd, hopelijk gaat de bouw in oktober van
start.De minister meende dat het politieke proces naar een nieuw model leidt
van regionale economische samenwerking zoals de Benelux. De enige staat die
onafhankelijk moet zijn alvorens over te gaan tot onderlinge afhankelijkheid
is de Palestijnse Staat, een onafhankelijke Palestijnse Staat die verkiest
afhankelijk te worden en te integreren. Vooralsnog is hij verplicht afhankelijk
(en is alles daardoor duurder) van Israël.Israël gebruikt 80% van het beschikbare water. Er moet een betere
verdeling van het water komen en ook een nuttiger gebruik. Landbouwprodukten
die veel water verbruiken moeten worden vervangen. Particulier gebruik levert
geen problemen, wel industrieel. De minister achtte handel met Israël
het meest voor de hand liggend. Egypte en Jordanië zijn echter concurrerend
wat de Palestijnse produkten betreft, textiel inbegrepen. Toerisme zou een
nieuwe bron van inkomsten kunnen zijn, in samenwerking met Egypte, Israël
en Jordanië. De vredesonderhandelingen vorderen op sommige
punten. Verschillende oplossingen zijn mogelijk voor Hebron, maar de orthodoxe
kolonisten weigeren Hebron te verlaten. Ongeveer 60% van de Palestijnse bevolking
steunt het vredesproces, 15% is tegen (de extremisten), de rest aarzelt. VN speciale hulpcoördinator voor ontwikkeling van
bezette gebieden, de heer T. R. LarsenDe VN zijn verantwoordelijk voor 50% van de ontwikkelingsprojecten in
de Gaza. UNDP en UNRWA waren tot voor kort de enige VN-vertegenwoordigers.
Nu zijn er 25 verschillende VN-programma's in de bezette gebieden en is een
coördinator aangesteld, zo legde de heer Larsen uit. Zijn taak is in
de eerste plaats de 25 verschillende programma's en de verschillende VN-organisaties
te coördineren. Een tweede taak is het tezamen met de Wereldbank coördineren
van projecten van de Wereldbank, de VN en donorlanden en -organisaties in
een Coordination Committee. Verder doet hij verslag aan het Secretariaat van
de VN over de voortgang van de vredesonderhandelingen.Er is sprake van een conflict tussen de oude administratieve structuur
van de PLO en die van de Palestijnse Autoriteit. Eigenlijk bestaan er nu twee
structuren naast elkaar, wat de coördinatie bemoeilijkt. De economische
ontwikkelingen gaan hard, maar zijn fragiel. Veel zal afhangen van de politieke
beslissingen de komende weken. Ook het dagelijkse leven in de Gaza verandert
snel, het fundamentalisme neemt af, de bevolking begint zich Palestijn te
voelen. De heer Larsen meende dat voor een Palestijn trots en eer belangrijker
zijn dan materiële zaken.Na ondertekening van het Interim-akkoord zal een belangrijke vergadering
van de donoren plaatsvinden en zal een spoedplan worden opgesteld. De donoren
zullen de Palestijnse Autoriteit met de bestaande projecten blijven steunen,
nieuwe infrastructuur zal worden aangelegd, werkloosheid aangepakt, in het
bijzonder via de ontwikkeling van de particuliere sector. Ook het juridische/administratieve
systeem is een chaos die moet worden aangepakt. Yasser-ArafatDe heer Arafat achtte de verbetering van het sociale leven in de Gaza-strook
het meest opvallend. Het is nu veilig op straat, fanatieke Islamitische groeperingen
zijn verdwenen. Hoewel de donoren hun toezeggingen niet zijn nagekomen, heeft
het Palestijnse kleinbedrijf de Gaza-strook gered. De afsluiting van de Gazastrook
kost de Palestijnen $ 10 milj. per dag. Al in juli 1994 zouden verkiezingen
in de bezette gebieden plaatsvinden. Volgens het akkoord zouden de Israëliërs
zich ook terugtrekken uit Palestijnse steden, dorpen en vluchtelingenkampen.
Hebron is de grootste Palestijnse stad op de Westbank en vormt nu het grootste
struikelblok. Een oplossing moet worden gevonden. Er wonen 150 000 Palestijnen
en slechts 32 kolonistengezinnen. Kunnen die zich niet buiten de stad vestigen?
Het akkoord kan toch niet afspringen op 32 Joodse gezinnen of een internationale
of Israëlische patrouille? De heer Arafat stelde dat er zelfs banden
bestaan tussen Palestijnse en Israëlische fanatieke groepen om het vredesakkoord
te voorkomen. Hij had een oproep doen uitgaan voor internationale hulp om
uit de impasse over Hebron te komen.Op een vraag over het wijzigen van de Palestijnse Charter, zei de heer
Arafat dat de Palestijnen de twee statenoplossing hebben geaccepteerd. Na
de Palestijnse verkiezingen zal ook het charter worden gewijzigd. Hij herinnerde
er ten slotte aan dat Premier Rabin slechts met 1 oppositie heeft te maken,
terwijl hijzelf de Palestijnse Hamas, Islamic Jihad, Arabieren in Syrië,
Iran en Irak, alsmede christen-palestijnen moet zien te overtuigen. zondag 10 september 1995 Gesprek in Orient HouseDe heer Faisal Husseini, Dr. Riyad Malki (PFLP), Dr. Uhammad Jadallah
(DFLP) en mw Ahlam Abbasi ontvingen de delegatie. Orient House wordt gebruikt
door de Arab Studies Society als onderzoekscentrum, maar ook door Palestijnse
politici van verschillende partijen als ontmoetingsplaats.De heer Husseini vroeg om steun van de internationale gemeenschap om nu
al de discussie over Jeruzalem te openen. De toekomst van Jeruzalem ligt zowel
aan de onderhandelingstafel als in de publieke opinie zeer gevoelig. Voor
de Palestijnen is het niet alleen de politieke hoofdstad maar ook de religieuze,
sociale en economische hoofdstad. Alle instituties zoals scholen en ziekenhuizen
zijn in de hoofdstad gebouwd voor de gehele omgeving. Door de invoering van
het pasjessysteem zijn die nu slechts voor de inwoners van Oost-Jeruzalem
bereikbaar, evenals de heilige plaatsen. Israël wil de Palestijnen van
Oost-Jeruzalem isoleren en Oost-Jeruzalem van de internationale gemeenschap.
De gemeentelijke belastingen bijvoorbeeld zijn zonder enige reden voor de
Palestijnen extreem hoog.Nederland zou financiële hulp moeten geven om de instituties die
vóór Oslo al in Jeruzalem gevestigd waren te kunnen behouden.
Het is namelijk niet mogelijk geld vanuit de bezette gebieden naar Jeruzalem
over te maken. Ook morele internationale steun is nodig, evenals het monitoren
van wat Israël in Jeruzalem doet. Zo is 34% van de grond in Oost-Jeruzalem
door Israël geconfisceerd. Het openen van de grenzen in Jeruzalem zou
al een goed begin zijn. Jeruzalem is de hoeksteen van het vredesproces, de
steun van de internationale gemeenschap is dan ook van vitaal belang, niet
alleen morele steun, maar ook bilaterale hulp en politieke druk op Israël. Palestijnse MensenrechtenorganisatiesBij het gesprek waren aanwezig vertegenwoordigers van Al Haq, het Mandela
Institute for Political Prisoners, Land and Water Establishment en het International
Centre for Human Rights Enforcement. In de bezette gebieden is niet alleen
sprake van schending van mensenrechten, maar ontbreken de eerste vereisten
voor een menswaardig leven. In de huidige situatie wordt door de politiek
over het lot van de Palestijnen beslist zonder enige vorm van medezeggenschap
of rechtsbescherming. Door de EU worden weliswaar verkiezingen voorbereid,
maar er zijn geen onafhankelijke Palestijnse media. Martelingen lijken door
de regering te worden aangemoedigd. Gevangenen blijven verstoken van de nodige
medische behandeling, condities in de gevangenissen verslechteren. Aan beide
kanten maakt men zich nu schuldig aan martelingen. Het is belangrijk dat na
tekening van het vredesakkoord de 6000 Palestijnse politieke gevangenen ook
vrijgelaten worden.Na Oslo is er niets veranderd. Israël confisceert land ter uitvoering
van het akkoord en om veiligheidsredenen, huizen worden afgebroken voor conservation
zones, die vervolgens voor Israëlische burgers worden gebruikt. In de
bezette gebieden is geen sprake van onafhankelijke rechtspraak. Niet duidelijk
is voorts welke wetten van toepassing zijn de Britse, de Jordaanse of de militaire
Israëlische. De Palestijnse verantwoordelijkheid is niet duidelijk nu
de controle in de Gaza is overgedragen aan de Palestijnse politie. De Israëlische
rechtbank heeft ook geen zeggenschap meer in Gaza en de Westbank. De internationale
gemeenschap zou druk moeten uitoefenen op beide zijden om de mensenrechtensituatie
te verbeteren. maandag 11 september 1995 Briefing ambassadeur drs. R. H. MeysJordanië is een constitutionele monarchie op weg naar democratie,
waarbij de koning thans nog aanzienlijke macht en invloed heeft. Sinds de
laatste verkiezingen in 1994 is het Islamic Action Front de grootste partij.
De koning heeft steun van een 2/3 meerderheid in het Huis van Afgevaardigden
(80 leden), de 30 leden van de Senaat worden door hem benoemd. De meerderheid
van de bevolking is Palestijns. De koning is populair. Het land kent een redelijke
mate van vrijheid van meningsuiting, alleen de koning mag niet worden bekritiseerd
en een aantal gevoelige onderwerpen dient in de media met omzichtigheid te
worden behandeld.De directe rol van Jordanië in het vredesproces is met de ondertekening
van het vredesverdrag met Israel sterk verminderd. De meerderheid van de bevolking
is nogal lauw over de vrede. Op een groot aantal terreinen wordt met Israël
samengewerkt, of is die samenwerking in voorbereiding, bijvoorbeeld transport
en handel.Jordanië heeft de Palestijnse vluchtelingen de mogelijkheid gegeven
te integreren, de vluchtelingen hebben ook de Jordaanse nationaliteit kunnen
aannemen. Er wordt gespeculeerd, met name in Israël, dat te zijner tijd,
na de vestiging van een Palestijnse staat een confederatie met Jordanië
zal ontstaan. Koning Hussein voelt als gevolg van zijn afstamming van de Profeet
een bijzondere verantwoordelijkheid voor de Moslim heiligdommen in Jeruzalem.De relaties met Syrië zijn koel. Jordanië betrekt zijn olie
uit Irak. Er bestaan nauwe banden tussen de Iraakse en de Jordaanse bevolking.
Vandaar ook de speciale relatie tussen Jordanië en Irak, die niet gestopt
is nu enkele familieleden van Saddam Hussein naar Amman zijn gevlucht. Na
de Golfoorlog zijn de Arabische subsidies aan Jordanië gestopt en werden
grote aantallen in de Golfstaten werkzame Jordaniërs en Palestijnen die
landen uitgezet met als gevolg werkloosheid in Jordanië en een sterke
vermindering van de geldovermakingen van deze gastarbeiders naar Jordanië.
Er is nauwelijks industrie in Jordanië en de landbouwmogelijkheden zijn
door een tekort aan water beperkt. Traditioneel was het land economisch afhankelijk
van de omringende landen. Het parlement probeert nu, door een nieuwe investeringswet,
buitenlandse investeringen aan te trekken. Jordanië wil de Amman-conferentie
in oktober 1995 een zakelijker en minder politiek karakter geven dan Casablanca.
Voorzien zijn de oprichting van een Midden-Oosten Bank, een regionale Kamer
van Koophandel en een regionale «Tourist Board».Wat Syrië betreft, merkte de ambassadeur nog op dat er geen incidenten
plaatsvinden aan de grens Syrië-Israel. De politieke controle in Syrië
zelf is thans zo geperfectioneerd dat het aantal politieke arrestaties sterk
is teruggelopen. Censuur is zeer wijd verbreid. Gesprek met Dr. Hani Mulki en Dr. Achmad Mango, adviseurs
van de KroonprinsIn het gesprek werd onder meer gesproken over Jordanië en de regio
voor en na het vredesproces en de implementatie van het vredesproces. De heer
Mango wees erop dat Damascus, Jeruzalem, Tel Aviv en Amman zich binnen een
straal van 70 mijl bevinden en dat ieder land een begrotingstekort heeft.
Verantwoordelijkheid nemen betekent dan ook de binnenlandse problemen aanpakken.
Regionale veiligheid moet worden omgezet in een politieke en economische aanpak,
bij voorbeeld door een waterakkoord en een energie-akkoord tussen Jordanië,
Syrië, de Palestijnen en Israël.Er wonen nu 4 miljoen mensen in Jordanië, 6 jaar geleden 2,5 milj.
De bevolkingsgroei is 2,7%. Familyplanning is niet door de islam verboden, het bieden van vrede en veiligheid door het aanpakken van demografische
en politieke problemen zal verder aan familyplanning bijdragen. Een beter
wegennet moet worden aangelegd, waarbij moet worden voorkomen dat reeds overbevolkte
streken weer meer mensen aantrekken. De Rift-valley moet dan ook worden ontwikkeld.Economische ontwikkeling staat hoog op de Jordaanse agenda, maar bij bijna
alles is regionale samenwerking een vereiste. Jordanië heeft een energie-
en watertekort. Gesprek met de heer Ahmad al-Lawzi, voorzitter van de
Senaat, en met de voorzitter en leden van de commissie voor Buitenlandse ZakenDe voorzitter van de Senaat herinnerde eraan dat Koning Hussein altijd
heeft meegewerkt aan het vredesproces. Jordanië neemt ook bilateraal
stappen op dat gebied. De Amman-conferentie wordt voorbereid, een begin voor
regionale economische ontwikkeling.De voorzitter van de commissie wees erop dat de vrede met Israël
niet alleen op papier is getekend, maar dat de uitwerking nu volgens schema
plaatsvindt. Een vereiste is dat er ook begrip voor bestaat in de regio. De
bevolking moet van de vrede kunnen profiteren. Ook moet voortgang worden geboekt
met onderhandelingen tussen Israël en Syrië, Israël en de Palestijnen
en Israël en Libanon. De jaren van wantrouwen moeten voorbij zijn. Buitenlandse
hulp en investeringen zijn nodig om ook de man in de straat het gevoel te
geven dat de vrede iets oplevert, want economische ontwikkeling en groei leiden
tot veiligheid en politieke stabiliteit. Hier ligt een rol voor Jordanië
om te bemiddelen en tot Arabische consensus te komen. De komende verkiezingen
in Israël en de VS zouden een domper voor de vredesonderhandelingen kunnen
opleveren.Irak is een rijk land dat in de vredesonderhandelingen betrokken zou moeten
worden. Het verkeert in een tragische situatie, de voortdurende sancties tegen
Irak zijn onterecht. Niet de leider wordt daardoor getroffen maar het volk,
dat daardoor ook niet bereid is aan oplossingen voor de vredesproblemen mee
te werken. Gesprek met de heer Saad Hayel Srour, voorzitter van het
Huis van Volksvertegenwoordigers en de voorzitter en leden van de commissie
voor Buitenlandse ZakenDe voorzitter van het Huis zette allereerst de werking van het parlement
en de democratie in Jordanië uiteen. Ervaren Jordaniërs vertegenwoordigen
het volk in het Huis. Niet alle politieke partijen zijn vertegenwoordigd,
wel de meeste politieke stromingen, waaronder het Islamitisch Actiefront dat
tegen het vredesakkoord heeft gestemd.Er zijn geen politieke gevangenen in Jordanië, er worden geen Jordaniërs
het land uitgezet. Het heeft de hoogste standaard van onderwijs. Wel zijn
er problemen met vluchtelingenkampen en politieke problemen sinds het vredesverdrag.
Een aantal leden van verschillende partijen zette vervolgens uiteen hoe zij
de islam zien. De relaties tussen de Palestijnse staat en Jordanië zijn
voor beide bijzonder door nauwe familiebanden. Jordanië helpt zoveel
mogelijk bij het opzetten van instituties en de vredesonderhandelingen. Gesprek met de Minister van Buitenlandse Zaken, de heer
KabaritiDe minister zei dat de vrede tussen Israël en Jordanië niet
alleen op papier is getekend, maar dat bijna alle ± 20 onderliggende
overeenkomsten inmiddels getekend zijn en worden uitgevoerd. Syrië kan
het zich niet permiteren om buiten het proces te blijven, maar wacht wellicht
een geschikt ogenblik af om vrede te sluiten als bevestiging van het regiem,
waardoor de rol in de regio en de rol in Libanon wordt versterkt. De minister zag niet zulke problemen in verband met de Golan hoogte,
maar een oplossing zal niet voor de verkiezingen in Israël worden gevonden.
Wat de situatie in Hebron betreft zag hij wel een oplossing in het vooruitzicht,
want beide partijen willen graag uit de intermim-status komen. De situatie
in Jeruzalem, de problemen over grenzen, nederzettingen en vluchtelingen zullen
voor de verkiezingen echter niet opgelost kunnen worden. Steun van de VS lijkt
onontbeerlijk. De problemen met de vluchtelingen zijn ook van belang voor
Libanon, Jordanië en Syrië. Jordanië fungeerde als bufferstaat,
de nieuwe rol is een brug tussen Israël en het Midden-Oosten en tussen
het Midden-Oosten en Europa.De minister had de indruk dat de VS het regiem in Irak niet werkelijk
weg wilden hebben. Sinds het overlopen van de schoonzoon van Saddam Hussein
zijn zij 180° gedraaid. Het Jordaanse beleid daarentegen is consistent
gebleven. Irak weet dat er geen sprake kan zijn van genormaliseerde betrekkingen
zolang het niet aan de VN-resolutie uitvoering geeft, mensenrechten respecteert,
en inlichtingen verstrekt over de vermiste Kuweiti. Jordanië is echter
afhankelijk van Iraakse olie, die het tegen concessionele prijs krijgt, en
probeert een middenweg te vinden tussen de humanitaire belangen van de Golfstaten
en Israël en de eigen economische belangen. De enige optie die Irak heeft,
is uiteindelijk deel uit te maken van de nieuwe regionale orde en deel te
nemen aan het vredesproces. Sadam Hussein zal echter aan zijn macht vasthouden,
ook al houdt dat in dat 17 miljoen Irakezen het leven laten. Een nog groter
gevaar voor de regio dan het regiem van Saddam Hussein vormt het uiteenvallen
van de staat.De minister was ook zeer bezorgd over Bosnië. Libië, Irak en
de Serviërs hebben sterke banden, waardoor Bosnië tot een tweede
Afghanistan zou kunnen worden.Egypte wil de prominente leider in de regio zijn. Dat geeft problemen,
maar is iets dat geaccepteerd moet worden. Gematigde politieke groepen groeien
in Egypte. Een nieuwe golf van fundamentalisme kan de vrede veel kwaad doen,
en Egypte speelt daarbij een sleutelrol.De voorzitter van de delegatie,BukmanDe griffier van de delegatie,Janssen BIJLAGEPROGRAMMAzondag 3 september 1995vertrek Amsterdam 19.15 KL 512 maandag 4 september 1995 EGYPTEaankomst Caïro 00.50– Briefing door ambassadeur, de heer Dr. N. van Dam en zijn staf
op de ambassade– Bezoek aan de Maglis Al-Sha'ab (de Volksvergadering)Gesprek met Dr. Fathi Sorour, de voorzitter van de Maglis Al-Sha'abGesprek met leden van de commissie voor Buitenlandse Zaken onder leiding
van Dr. Mohamed Abdellah, voorzitter– Bezoek aan de Maglis Al-Shura (de Consultatieve Raad)Gesprek met de voorzitter van de Maglis Al-Shura, Dr. Mostafa Kamal Helmi
en leden van de commissie voor Buitenlandse Zaken onder leiding van de voorzitter
van de commissie, Dr. Mufid Shehab– Gesprek met ambassadeur Adnan Omran, assistent secretaris- generaal
van de Arabische Liga dinsdag 5 september 1995 Caïro– Gesprek met de heer El Sayed Yassin, voorzitter van de Raad van
Advies van het Al-Ahram Centre for Political and Strategic Studies– Gesprek met de Minister van Buitenlandse Zaken, de heer Amr Moussa– Receptie aangeboden door de ambassadeurvertrek naar Tel Aviv woensdag 6 september 1995 ISRAËL Jeruzalem– Briefing door ambassadeur Drs. Ch. M. J. Kröner en staf– Gesprek met Dr. Hirschfeld van de Economic Cooperation– Ontmoeting met de minister van Economie en Planning, de heer Y.
Beilin– Ontmoeting met de Minister-President, de heer Y. Rabin– Lunchontmoeting met een aantal Nederlandse journalisten– Gesprek met de heer Ran Cohen, lid van de Meretz in de Knesset– Diner met leden van Knesset Foreign Affairs and Defense Com- mittee,
aangeboden door de ambassadeur donderdag 7 september 1995 Tel Aviv– Bezoek aan het Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African
Studies – Bezoek aan het Jaffee Center for Strategic Studies– Gesprek met de heer Zalman Shoval (buitenlandse betrekkingen van
de Likud) Jeruzalem– Lunch met de voorzitter en enkele bestuursleden van de Israeli
Council on Foreign Relations– Ontmoeting met de heer M. Bavly, oud-Ambassadeur voor Israël
in Nederland, nu plv.dg. West-Europa op het ministerie van buitenlandse zaken vrijdag 8 september Jeruzalem– Ontmoeting met de Nederlandse commandant van UNDOF en Neder- landse
militaire waarnemers in het hoofdkwartier van UNTSO– Bezoek aan vredesbeweging Peace Now– Bezoek aan mensenrechtenorganisatie B'tselem AUTONOME PALESTIJNSE EN BEZETTE GEBIEDEN Jeruzalem– Korte introductie door de Nederlandse vertegenwoordiger te Jericho,
Jhr. W. R. Beelaerts van Blokland, en mevr. Drs. N. Kruijs Voorberge– Ontmoeting met EU-vertegenwoordiger, de heer Dupla del Moral– Receptie aangeboden door de Nederlandse Vertegenwoordiger bij
de Palestijnse autoriteit zaterdag 9 september Hebron en Gazastrook– Ontmoeting met de burgemeester van Hebron, de heer Mustafa Abdel
Nabi Natshe– Bezichtiging Hebron– Gazastad: briefing door UNRWA, Mr. Deasy, officer in charge– Ontmoeting met Dr. Nabil Shaath, Minister van Planning en Internationale
Samenwerking, en medewerkers– Bezichtiging Gazastrook onder UNRWA begeleiding– Gesprek met de heer T. R. Larsen, VN-hulpcoördinator voor
de bezette gebieden– Ontmoeting met de heer Yasser Arafat zondag 10 september Jeruzalem– Gesprek in Orient House met de heer Faisal Husseini en anderen– Ontmoeting met Palestijnse Mensenrechtenorganisaties Jericho– Persconferentie in het kantoor van de Nederlandse vertegen- woordigerVertrek naar Jordanië via grensovergang bij Allenby Brug zondag 11 september JORDANIË Amman– Werkontbijt met briefing door ambassadeur R. H. Meijs en Ambassaderaad
J. G. Schouten– Gesprek in Kon. Paleis met Dr. Hani Mulki en Dr. Achmad Mango,
adviseurs van de Kroonprins– Kort gesprek met de heer Ahmad al-Lawzi, voorzitter van de Senaat– Gesprek met leden van de commissie voor Buitenlandse Zaken van
de Senaat– Gesprek met de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de
heer Saad Hayel Srour, de voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken
van het Huis van Representatives, de heer Abdallah Nsour en leden van de commissie– Gesprek met de minister van buitenlandse zaken– Lunch aangeboden door de heer Abdallah Nsour– Ontvangst door de Honorair Consul-Generaal, Dr. Raouf Abuja ber dinsdag 12 september 199503.30 vertrek Amman KL51307.30 aankomst Schiphol 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24468-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl