Wijziging Sv en Sr ter verruiming van de mogelijkheden tot opsporing en vervolging van terroristische misdrijven; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30164, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

23-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30164 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W03.05.0077/I
met een redactionele kanttekening die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30164Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 164Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, het Wetboek van Strafrecht
en enige andere wetten ter verruiming van de mogelijkheden tot opsporing en
vervolging van terroristische misdrijvennr. 5ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 26 mei
2005 en het nader rapport d.d. 15 juni 2005, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 16 maart 2005, no. 05.000958, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering,
het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten ter verruiming van de mogelijkheden
tot opsporing en vervolging van terroristische misdrijven, met memorie van
toelichting.Het wetsvoorstel strekt ertoe het mogelijk te maken dat politie en justitie
in een zo vroeg mogelijk stadium kunnen optreden om terroristische aanslagen
te voorkomen. Voorgesteld worden:– een verruiming van de toepassing van de bijzondere opsporingsbevoegdheden;– de mogelijkheid om het recht op inzage in alle processtukken uit
te stellen;– een verruiming van de mogelijkheden om personen te fouilleren;– het laten vervallen van de eis van ernstige bezwaren voor de bewaring;– een verruiming van de mogelijkheden om in een verkennend onderzoek
informatie te verzamelen;– enkele verruimingen van het materiële strafrecht.De Raad van State maakt naar aanleiding van het wetsvoorstel
opmerkingen over het in de memorie van toelichting opnemen van de analyse
waarin de noodzaak van het voorstel wordt aangetoond, de geheimhouding van
processtukken en het ontbreken van waarborgen bij de voorgestelde zoekbevoegdheden
met betrekking tot voorwerpen, kleding en vervoermiddelen. Hij is van oordeel
dat het voorstel in verband hiermee aanpassing behoeft.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 16 maart
2005, no. 05.000958, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 26 mei 2005, no. W03.05.077/I, bied ik u hierbij
aan.1. Noodzaak van de verruiming van de bijzondere opsporingsbevoegdhedenAls achtergrond van het voorstel wordt in de memorie van toelichting onder
andere gewezen op het advies van de Raad van State over het wetsvoorstel terroristische
misdrijven, voornamelijk ter uitvoering van het kaderbesluit terroristische
misdrijven1. In dat advies vroeg de Raad aandacht
voor de verhouding tussen de strafbaarstelling van terroristische misdrijven
en de (bijzondere) opsporingsbevoegdheden1. Voorzover mocht blijken dat koppeling aan de wettelijke maxima niet
tot een adequaat en helder resultaat leidt, gaf de Raad in overweging die
bevoegdheden niet langer exclusief aan de hoogte van de maximumstraf te koppelen,
maar waar nodig te relateren aan de aard van de misdrijven, zoals terroristische
misdrijven.Het voorliggende wetsvoorstel schept de mogelijkheid om bijzondere opsporingsbevoegdheden,
zoals stelselmatige observatie en infiltratie, toe te passen bij «aanwijzingen»
van een terroristisch misdrijf en gaat dus verder. Uitgangspunt in het Wetboek
van Strafvordering (Sv) is thans dat dwangmiddelen en bijzondere opsporingsbevoegdheden
slechts kunnen worden toegepast bij het bestaan van een redelijke verdenking
van een strafbaar feit. Nu wordt voorgesteld dit uitgangspunt te verlaten
voor gevallen waarin aanwijzingen bestaan van een terroristisch misdrijf.
Over de noodzaak voor deze, toch ingrijpende verruiming wordt in de memorie
van toelichting gesteld: «Het zou ongewenst zijn als, bij aanwijzingen
van – voorbereiding van of samenspanning tot – terroristische
misdrijven, opsporingshandelingen waarvan redelijkerwijs verwacht mag worden
dat zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van een terroristische aanslag
achterwege zouden worden gelaten bij gebreke van een voldoende onderbouwde
verdenking»2.Voorzover daarmee wordt bedoeld dat het gevaar van terroristische misdrijven
effectief moet worden bestreden en dat daarom de noodzakelijke maatregelen
ter preventie moeten kunnen worden genomen als er serieuze aanwijzingen zijn
dat een dergelijk misdrijf wordt beraamd, kan de Raad daarmee instemmen. De
vraag die in dit verband nadere beantwoording behoeft, is echter in welke
mate de verruiming van strafvorderlijk en strafrechtelijk optreden als thans
voorgesteld, noodzakelijk is om effectief te kunnen ingrijpen. In dit verband
wijst de Raad op het volgende.Voor het kunnen teruggrijpen op strafvorderlijke instrumenten moet wel
het volgende worden bedacht. De bestaande wetgeving kent reeds – zoals
de memorie van toelichting ook vermeldt – diverse mogelijkheden, ook
tot preventief optreden, tegen terroristische aanslagen, zoals via verdenking
van strafbare voorbereiding (artikel 46 van het Wetboek van Strafrecht, hierna:
Sr), samenspanning (artikel 80 Sr) en deelname aan een criminele organisatie
(artikel 140 Sr). Via een nota van wijziging van de uitvoeringswet bij het
Internationaal Verdrag ter bestrijding van financiering van het terrorisme
is de strafbare voorbereiding verruimd, waarmee het vereiste dat het te plegen
feit in vereniging zou worden begaan, is komen te vervallen3. Hierdoor valt ook het opzettelijk voorhanden hebben van voorwerpen
die kennelijk zijn bestemd om in het kader van een soloactie een ernstig misdrijf
te begaan, onder strafbare voorbereiding.De tweede nota van wijziging van het wetsvoorstel terroristische misdrijven
heeft er bovendien toe geleid dat samenspanning tot de ernstigste terroristische
misdrijven strafbaar is gesteld, evenals rekrutering ten behoeve van gewapende
strijd4. Voor een veroordeling wegens samenspanning
is voldoende dat wordt aangetoond dat twee of meer personen zijn overeengekomen
om een terroristisch misdrijf te plegen (art. 80 Sr); vrijwillige terugtred
leidt dan niet meer tot straffeloosheid.De wet tot uitvoering van het Internationaal Verdrag en de Wet terroristische
misdrijven leidden tot verruiming van de strafbaarstelling van de voorbereidingsfase.
Daardoor komen ook strafvorderlijke bevoegdheden eerder in aanmerking. Zo
is het mogelijk dat een anonieme tip dat een bepaalde persoon met een ander
een afspraak heeft gemaakt voor het plegen van een terroristische aanslag,
een verdenking van strafbare samenspanning oplevert, waardoor tal van dwangmiddelen
kunnen worden toegepast.In de slotalinea van het onderdeel «Het materiële strafrecht»5 stelt de memorie van toelichting dat «een analyse
van de toepassingsmogelijkheden van strafvorderlijke bevoegdheden (...) heeft
geleid tot de constatering dat verdere verbeteringen kunnen worden bevorderd.»
De analyse zelf wordt in de toelichting echter niet gegeven. Juist bij een
wetsvoorstel dat ingrijpende wijzigingen van het stelsel van strafvordering
voorstelt, is een degelijke argumentatie echter onontbeerlijk. Daarom adviseert
de Raad de genoemde analyse – die kennelijk reeds voorhanden is –
in de toelichting op te nemen en aan de hand daarvan de noodzaak van het voorstel
gedegen te beargumenteren. 1. Noodzaak van de verruiming van de bijzondere opsporingsbevoegdhedenHet verheugt mij dat de Raad de redengeving die ten grondslag ligt aan
het voorstel tot verruiming van de bijzondere opsporingsbevoegdheden kan onderschrijven.
De achtergrond daarvan is – dat ziet de Raad juist – daarin gelegen
dat het gevaar van terroristische misdrijven effectief moet worden bestreden
en dat daarom de noodzakelijke maatregelen ter preventie moeten kunnen worden
genomen als er serieuze aanwijzingen zijn dat een dergelijk misdrijf wordt
beraamd. Aan het advies van de Raad om de memorie van toelichting aan te vullen,
is gevolg gegeven.De Raad merkt op dat in de memorie van toelichting onder andere wordt
gewezen op zijn advies over het wetsvoorstel terroristische misdrijven. Dit
advies luidde, de bevoegdheden niet langer exclusief aan de hoogte van de
maximumstraf te koppelen, maar waar nodig te relateren aan de aard van de
misdrijven, indien blijkt dat koppeling aan de wettelijke maxima niet tot
een adequaat en helder resultaat leidt. Verder meende de Raad dat het strafrechtelijk
instrumentarium «alleen dan werkelijk is toegesneden op het bestrijden
van terrorisme wanneer deze vorm van criminaliteit tevoren kan worden opgespoord
en voorkomen kan worden dat voorbereidingen ten uitvoer worden gelegd».Het voorstel tot verruiming van de toepassingsmogelijkheden van bijzondere
opsporingsbevoegdheden houdt in, dat in geval van «aanwijzingen»
van een terroristisch misdrijf dergelijke bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend.
De inzet van deze bevoegdheden is daarmee niet meer gekoppeld aan de hoogte
van de maximumstraf, maar aan de aard van het misdrijf, te weten een terroristisch
misdrijf. In zoverre geeft dit voorstel gevolg aan eerdergemelde overweging
van de Raad van State om de koppeling van de bevoegdheden niet meer exclusief
te relateren aan de wettelijke strafmaxima. Een koppeling van de bevoegdheden
aan de aard van de misdrijven levert evenwel op zichzelf geen verruiming van
de mogelijkheden tot opsporing en voorkoming van terroristische misdrijven
op. De hoogte van de strafmaxima vormt bij de terroristische misdrijven geen
wezenlijke beperking van de toepassingsmogelijkheden van welke strafvorderlijke
bevoegdheid dan ook. Een begrenzing is daarentegen wel te vinden in het verdenkingsvereiste;
verruiming van de toepassingsmogelijkheden ligt, gelet op de aard van deze
misdrijven, – mede tegen de achtergrond van voormelde opmerkingen van
de Raad – voor de hand.De Raad kwalificeert de voorgestelde verruimingen als ingrijpend van aard.
In het licht daarvan wil ik er graag op wijzen dat het voorgestelde toepassingscriterium –
dat sprake moet zijn van «aanwijzingen» – geen nieuw begrip
is in verband met strafvorderlijke bevoegdheden. Het is reeds bekend in het
kader van de toepassing van de WED en de Wet wapens en munitie. Vanuit rechtsvergelijkend
perspectief is er evenmin aanleiding de voorgestelde verruiming van het toepassingscriterium
als verstrekkend aan te merken. Zo zijn in Duitsland bijzondere opsporingsmethoden
tijdens de fase van de «Vorfeldaufklärung» geregeld in politiewetten
van de verschillende deelstaten. De inzet van deze methoden is in die gevallen
niet gekoppeld aan een verdenkingsvereiste, maar juist bedoeld om informatie
te verzamelen die kan leiden tot een redelijke verdenking van een strafbaar
feit. Ook in het Verenigd Koninkrijk spelen bijvoorbeeld de proportionaliteit
en de subsidiariteit als toepassingsvoorwaarden voor bijzondere opsporingsmethoden
een belangrijkere rol dan een bepaalde mate van verdenking van een strafbaar
feit. Net als in het Duitsland staat het opsporingsdoel voorop (zie voor een
analyse; Dwangmiddelen en rechtsmiddelen, red. M.S. Groenhuijsen en G. Knigge,
blz. 513–518 en blz. 525–533).De Raad wijst erop dat de bestaande wetgeving reeds diverse mogelijkheden
biedt tot preventief optreden tegen terroristische aanslagen. In navolging
van de memorie van toelichting somt hij de meest recente wetswijzigingen op
waardoor de mogelijkheden om in de voorfase strafrechtelijk op te treden zijn
verruimd. Graag voeg ik hieraan toe dat deze wijzigingen betrekking hebben
op het materiële strafrecht. Het gegeven dat eerder geen aanpassingen
van het strafprocesrecht zijn voorgesteld, vormde voor de Raad terecht aanleiding
om daarvoor bij gelegenheid van de advisering over het wetsvoorstel terroristische
misdrijven aandacht te vragen. Bij de recente wijzigingen is het verdenkingsvereiste
met betrekking tot de toepassing van de bijzondere opsporingsbevoegdheden
ongewijzigd gebleven. Een verruiming, juist op dat punt, draagt – zoals
hiervoor ook aangegeven – naar mijn mening verder bij aan
de effectiviteit van het instrumentarium om terroristische misdrijven te voorkomen
en voorbereidingen daarvan op te sporen.De Raad vraagt zich af in welke mate de voorgestelde verruiming van strafvorderlijk
en strafrechtelijk optreden noodzakelijk is om effectief te kunnen ingrijpen.
Meer in het bijzonder wordt in de memorie van toelichting de analyse gemist
die ten grondslag heeft gelegen aan de vaststelling dat verdere verbeteringen
kunnen worden bevorderd. Om die reden adviseert de Raad om de analyse waarnaar
in de slotalinea van het onderdeel «Het materiële strafrecht»
van de memorie van toelichting wordt verwezen in de toelichting op te nemen
en aan de hand daarvan de noodzaak van de voorstellen te beargumenteren. De
analyse, die tot het onderhavige wetsvoorstel heeft geleid, spoort in belangrijke
mate met de gedachten die de Raad in zijn advies bij het wetsvoorstel terroristische
misdrijven heeft ontvouwd. Aan het advies van de Raad heb ik gevolg gegeven
door deze achtergrond van het wetsvoorstel expliciet in de toelichting op
te nemen en in het onderdeel «Het materiële strafrecht» een
duidelijke verwijzing in te voegen waaruit blijkt dat de redenen die ten grondslag
liggen aan de voorstellen tot verruiming van de mogelijkheden tot toepassing
van bijzondere opsporingsbevoegdheden nader worden uiteengezet in het daaropvolgende
onderdeel van de memorie van toelichting.2. Het nieuwe opsporingsbegripHet wetsvoorstel introduceert een nieuw opsporingsbegrip. Onder opsporing
wordt verstaan het onderzoek in verband met strafbare feiten onder gezag van
de officier van justitie met als doel het nemen van strafvorderlijke beslissingen
(artikel 132a Sv, zoals voorgesteld). In deze definitie is niet langer verdenking
het bepalende element, maar het doel van het onderzoek.Hierbij plaatst de Raad twee kanttekeningen.a. Het voorgestelde opsporingsbegrip is kennelijk ontleend aan het voorstel
van de onderzoeksgroep Strafvordering 20011. Wanneer
de verdenking als startpunt voor een opsporingsonderzoek komt te vervallen,
vallen meer onderzoekshandelingen onder de wettelijke definitie van opsporing
dan thans het geval is. Het valt de Raad op dat in de memorie van toelichting
geen aandacht is besteed aan de gevolgen van dit nieuwe opsporingsbegrip voor
het in de Algemene wet bestuursrecht geregelde toezicht. Een verruiming van
de opsporing kan ook betekenen dat er een grotere overlapping met dit toezicht
gaat ontstaan.De Raad adviseert hierop in de memorie van toelichting alsnog in te gaan.b. Volgens de memorie van toelichting heeft de omstandigheid dat het verkennend
onderzoek niet tot het opsporingsonderzoek wordt gerekend, geen verstrekkende
gevolgen, nu – kort gezegd – de leiding van de officier van justitie
ook bij het verkennend onderzoek is verzekerd (artikel 126gg Sv) en omdat
bij toepassing van de voorgestelde bevoegdheden proces-verbaal moet worden
opgemaakt (artikelen 126hh en 126ii Sv)2.De Raad wijst echter op een verschil met betrekking tot de gevolgen van
vormverzuimen in het opsporingsonderzoek en het verkennend onderzoek. Artikel
359a Sv ziet op de gevolgen die de rechter kan verbinden aan vormverzuimen
begaan in het voorbereidend onderzoek (artikel 132 Sv). Terwijl het opsporingsonderzoek
deel uitmaakt van het voorbereidend onderzoek, behoort het verkennend onderzoek
volgens de wetsgeschiedenis niet tot het voorbereidend onderzoek, zodat niet
zeker is dat artikel 359a Sv van toepassing is op vormverzuimen, begaan in
het verkennend onderzoek.3De Raad van State adviseert op dit verschil in de memorie van toelichting
in te gaan en daarbij in het bijzonder te verduidelijken op welke manier de
naleving van voorschriften inzake het verkennend onderzoek is verzekerd.2. Het nieuwe opsporingsbegripa. Aan het advies van de Raad is gevolg gegeven. De memorie van toelichting
heb ik aangevuld met een passage over de gevolgen van de introductie van het
nieuwe opsporingsbegrip voor het in de Algemene wet bestuursrecht geregelde
toezicht. Deze passage verduidelijkt dat het voorgestelde nieuwe opsporingsbegrip
op zichzelf geen verruiming van het opsporingsdomein bewerkstelligt en daarom
geen wijziging aanbrengt in de verhouding tussen hetgeen onder
opsporingsonderzoek wordt verstaan en het in de Algemene wet bestuursrecht
geregelde toezicht.b. De Raad van State merkt terecht op dat artikel 359a Sv betrekking heeft
op vormverzuimen in het voorbereidend onderzoek en dat het verkennend onderzoek
geen onderdeel uitmaakt van het voorbereidend onderzoek. Dit neemt niet weg
dat het verkennend onderzoek bij de beoordeling van een strafzaak door de
rechter wel aan de orde kan komen. Indien de resultaten van een verkennend
onderzoek de basis vormen voor de start van een opsporingsonderzoek, worden
deze resultaten neergelegd in een proces-verbaal en komt dit tot uitdrukking
in het strafdossier. Daarmee worden deze resultaten ingebracht in het voorbereidend
onderzoek en maken zij daarvan onderdeel uit. Voor zover dit nodig is voor
een goed oordeel in de strafzaak, moet de officier van justitie inzicht kunnen
geven in de wijze waarop de betreffende resultaten van het verkennend onderzoek
zijn verkregen. Belangrijk voor de naleving van de voorschriften die gelden
voor het verkennend onderzoek is daarnaast de toetsingsprocedure die voor
het verkennend onderzoek is opgenomen in de Aanwijzing opsporingsbevoegdheden
van het College van procureurs-generaal. Ingevolge deze procedure moet de
officier van justitie het bevel tot het verkennend onderzoek op schrift stellen
en legt de hoofdofficier van justitie van het betreffende arrondissementsparket
het voorgenomen verkennend onderzoek ter toetsing voor aan de hoofdofficier
van justitie van het Landelijk Parket. Deze toetst of het verkennend onderzoek
voldoet aan de door de wet en nadere regelgeving gestelde eisen. Voor een
verkennend onderzoek dat bepaalde maatschappelijke gevolgen zou kunnen hebben
of dat een landelijk of interregionaal karakter heeft, is bovendien toestemming
van het College van procureurs-generaal vereist. Naar aanleiding van het advies
van de Raad van State is de memorie van toelichting op dit punt aangevuld.3. Geheimhouding van processtukkenHet geldende artikel 33 Sv bepaalt dat aan de verdachte de kennisneming
van alle processtukken niet mag worden onthouden wanneer de dagvaarding ter
zitting in eerste aanleg is betekend. De termijn van de voorlopige hechtenis
voorafgaand aan de zitting bedraagt ingevolge het geldende artikel 66, tweede
lid, Sv, maximaal 3 maanden. Voorgesteld wordt om deze termijn in geval van
verdenking van een terroristisch misdrijf met twee jaar te verlengen; hierdoor
kan de verdachte de kennisneming van bepaalde processtukken ruim twee jaar
worden onthouden indien het belang van het onderzoek dit vordert. Reden voor
het voorstel vormt het complexe karakter van onderzoek naar terroristische
misdrijven. De Raad onderkent dat sommige onderzoeken naar terroristische
misdrijven veel tijd in beslag kunnen nemen voordat de zaak zittingsrijp is.
Maar een verruiming van de termijn voor de volledige inzage in alle processtukken
van 3 maanden tot 27 maanden, legt een extra zware verantwoordelijkheid bij
de rechter die over deze verlengingen moet beslissen. Het voorstel brengt
mee dat niet alleen de verdediging, maar ook de rechter niet over alle stukken
beschikt. De rechter mag immers in beginsel geen kennis nemen van de stukken
die aan de verdachte zijn onthouden1. Ten minste
zal moeten vaststaan dat de rechter over de informatie beschikt die hem in
staat stelt tegenargumenten van de verdediging naar waarde te schatten. Ook
ten aanzien van verdachten van terrorisme is een adequate rechterlijke controle
op de opsporing onontbeerlijk. Weliswaar wordt in de memorie van toelichting
gesteld dat inzage in processtukken die van essentieel belang zijn voor beslissingen
inzake voorlopige hechtenis, verleend zal moeten worden, doch het is niet
duidelijk hoe de rechter kan nagaan of dat inderdaad het geval is. Daar komt
bij dat de geldende regeling de officier van justitie aanspoort tot een voortvarend
optreden in het opsporingsonderzoek, omdat hij na negentig dagen gevangenhouding
de verdediging inzage in alle stukken moet verschaffen. Deze aansporing verdwijnt
met de voorgestelde verlengde termijn met twee jaar.De Raad onderkent dat de complexiteit en de internationale vertakkingen
van terroristische misdrijven het onderzoek aanzienlijk kunnen compliceren
en dat deze complicaties kunnen worden versterkt door een te snelle opening
van zaken. Dit is echter niet in alle gevallen in gelijke mate een beletsel.
Daarom adviseert de Raad de voorgestelde verlenging van de termijn waarbinnen
de verdachte van terrorisme die zich in voorlopige hechtenis bevindt, moet
worden gedagvaard, nader te normeren, dan wel anderszins te verzekeren dat de rechter in de gevallen die zich daartoe lenen binnen een kortere
termijn na het begin van de gevangenhouding op basis van alle relevante processtukken
kan uitspreken over het voortduren daarvan.3. Geheimhouding van processtukkenDe Raad van State onderkent dat de complexiteit en de internationale vertakkingen
van terroristische misdrijven het onderzoek aanzienlijk kunnen compliceren
en dat een te snelle opening van zaken deze complicaties kan versterken. Hij
geeft daarbij terecht aan dat volledige inzage in de processtukken niet in
alle gevallen in gelijke mate een beletsel vormt. Ik heb aan het advies van
de Raad gevolg gegeven door in de memorie van toelichting nader aandacht te
besteden aan het belang van de periodieke rechterlijke voortgangscontrole
die bij onvolledigheid van processtukken mede tot doel heeft te bewerkstelligen
dat regelmatig op basis van de beschikbare processtukken een oordeel wordt
uitgesproken over het voortduren van de voorlopige hechtenis.Met de Raad ben ik van mening dat adequate mogelijkheden tot rechterlijke
controle tijdens het vooronderzoek van belang zijn. Inzake de geheimhouding
van processtukken verplicht artikel 30, tweede lid, Sv tot mededeling daarvan
aan de verdachte. Tegen deze geheimhouding kan de verdachte een bezwaarschrift
indienen waarop de raadkamer dient te beslissen (artikel 32 Sv). Voorts kan
de geheimhouding van processtukken aan de orde komen bij het nemen van beslissingen
over de verlenging van de voorlopige hechtenis. Ook wijs ik erop dat de rechter-commissaris
ingevolge artikel 180 Sv inzage in de processtukken heeft of kan verlangen.
Vindt het onderzoek plaats in het kader van een gerechtelijk vooronderzoek,
dan beslist de rechter-commissaris zelf of aan de verdachte inzage van bepaalde
processtukken wordt onthouden.De Raad merkt op dat de aansporing die uitgaat van de geldende regeling
verdwijnt door de voorgestelde verlenging van de termijn met twee jaar. Ik
meen echter dat aansporing tot voortvarend optreden in het opsporingsonderzoek,
voor zover daaraan bij terroristische misdrijven behoefte bestaat, reeds in
adequate mate realiseerbaar is door genoemde regelingen op basis waarvan de
onthouding van processtukken aan de orde kan worden gesteld. Met uitzondering
van de regeling van artikel 32 Sv bieden deze voorzieningen tevens gelegenheid
om druk op de voortgang van het onderzoek uit te oefenen. Ingevolge artikel
180 Sv dient de rechter-commissaris te waken tegen nodeloze vertraging van
het onderzoek. Vragen inzake de voortgang kunnen uiteraard ook ter sprake
komen tijdens verlengingszittingen. Dat kan de raadkamer aanleiding geven
het bevel voorlopige hechtenis voor een kortere termijn dan de maximale termijnstelling
van artikel 66 Sv te verlengen. Verder vloeit ook uit artikel 6 EVRM de aansporing
voort om strafzaken binnen een redelijke termijn bij de strafrechter aan te
brengen.De memorie van toelichting is aangevuld teneinde nadrukkelijk de aandacht
te vestigen op het belang van rechterlijk toezicht op de voortgang van het
opsporingsonderzoek. Op die wijze heb ik gevolg gegeven aan het advies van
de Raad van State.4. Onderzoek van voorwerpen, vervoermiddelen en kledingVoorgesteld wordt een afzonderlijke afdeling «onderzoek van voorwerpen,
vervoermiddelen en kleding». De Raad erkent in het kader van het wetsvoorstel
het belang van de voorgestelde bevoegdheden, maar merkt het volgende op.a. Het gaat om discretionaire zoekbevoegdheden. Daarbij bestaat de kans
dat de bevoegdheden vooral ten aanzien van bepaalde etnische groepen zullen
worden toegepast. In de memorie van toelichting wordt gesteld dat het er voor
de opsporingsambtenaar op kan aankomen groepen van personen te selecteren
die naar zijn eigen vakbekwaam inzicht in het belang van het onderzoek in
aanmerking komen voor de bevoegdheidsuitoefening1.
Het risico moet worden vermeden dat de bevoegdheden worden toegepast op de
enkele grond dat iemands religieuze of etnische identiteit herkenbaar is.
Mede gelet op artikel 14, juncto artikel 8, van het Europese Verdrag tot bescherming
van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM) dat
het genot van de rechten en vrijheden die in het verdrag zijn vermeld verzekert,
zonder enig onderscheid op welke grond ook, adviseert de Raad in te gaan op
waarborgen tegen discriminatie bij de uitoefening van de bevoegdheden. b. In de memorie van toelichting wordt nauwelijks ingegaan op de verhouding
tussen de voorgestelde op inbeslagneming gelijkende bevoegdheden en de geldende
strafvorderlijke zoek- en beslagregeling. Zo bevat artikel 96b Sv een bevoegdheid
tot het doorzoeken van vervoermiddelen, waarbij het woongedeelte zonder toestemming
van de bewoner van de doorzoeking uitdrukkelijk is uitgesloten. Tevens wijst
de Raad op het openen van brieven (artikel 100 en 101 Sv) en de teruggave
van voorwerpen (artikel 116 e.v.) en monsters, voorzover mogelijk (artikel
21, vijfde lid, van de Wet op de economische delicten). De Raad adviseert
in de memorie van toelichting nader in te gaan op de verhouding tussen de
voorgestelde, op inbeslagneming gelijkende bevoegdheden en de geldende beslagbevoegdheden.4. Onderzoek van voorwerpen, vervoermiddelen en kledinga. Aan het advies van de Raad is gevolg gegeven door een aanvulling van
de memorie van toelichting.b. Naar aanleiding van de opmerking van de Raad van State heb ik de memorie
van toelichting aangevuld met een passage die de verhouding tussen de voorgestelde
zoekbevoegdheden en de reeds bestaande vergelijkbare strafvorderlijke bevoegdheden
nader verduidelijkt. Daarmee is aan het advies van de Raad gevolg gegeven.5. NotificatieVolgens artikel I, onderdeel G, zijn de mededelingsverplichtingen van
artikel 126bb Sv van toepassing op het merendeel van de voorgestelde opsporingsbevoegdheden
bij aanwijzingen van een terroristisch misdrijf. De verplichte kennisgeving
aan de burger dat een inbreuk op zijn fundamentele rechten heeft plaatsgevonden,
houdt verband met het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel, zoals geregeld
in artikel 13 EVRM1.De Raad wijst erop dat uit de eindevaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
blijkt dat de notificatieplicht maar weinig wordt nagekomen2. Als oorzaken worden genoemd de omstandigheid dat notificatie pas
behoeft te geschieden wanneer het belang van het onderzoek dat toelaat, het
feit dat op nalaten van het notificeren geen sanctie staat en de omstandigheid
dat de notificatieplicht bij het openbaar ministerie geen prioriteit heeft.Tegen de achtergrond van deze onderzoeksresultaten adviseert de Raad in
de memorie van toelichting te vermelden op welke wijze een juiste naleving
van de notificatieplicht zal worden verzekerd.5. NotificatieMet de Raad van State onderken ik het belang van de notificatieplicht
als een van de waarborgen bij de toepassing van bijzondere opsporingsbevoegdheden.
De notificatieplicht houdt in dat mededeling wordt gedaan aan een persoon
jegens wie een bijzondere opsporingsbevoegdheid is toegepast. De notificatie
dient plaats te vinden zodra het belang van het onderzoek dit toelaat. In
de brief aan de Tweede Kamer over de Evaluatie van de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
van 13 december 2004, is aangekondigd dat aan het openbaar ministerie
zal worden verzocht een plan van aanpak op te stellen om tot een betere toepassing
van de notificatieverplichting te komen (Kamerstukken II 2004/2005, 29 940,
nr. 1, blz. 5). Binnen het openbaar ministerie wordt thans aan dit plan van
aanpak gewerkt. Daarin zullen de maatregelen om te komen tot een betere naleving
van de notificatieplicht worden beschreven.6. Voor een redactionele kanttekening verwijst de Raad naar de bij het
advies behorende redactionele bijlage.Met de redactionele kanttekening van de Raad is rekening gehouden. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W03.05.0077/I
met een redactionele kanttekening die de Raad in overweging geeft.– In artikel I, I, onder 1, «de titels IVa tot en met Vb»
wijzigen in: de titels IVa tot en met V en Vb. XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 2, Hoofdlijnen, Het materiële
strafrecht.XNoot1Kamerstukken II 2001/02, 28 463, B, bladzijde 3.XNoot2Memorie van toelichting, paragraaf 2, Hoofdlijnen.XNoot3Kamerstukken II 2001/02, 28 031, nr. 6.XNoot4Kamerstukken II 2002/03, 28 463, nr. 8.XNoot5Memorie van toelichting, algemeen deel.XNoot1M.S. Groenhuijsen & G. Knigge (red.), Het vooronderzoek in strafzaken,
Tweede interimrapport onderzoeksproject Strafvordering 2001, Gouda Quint,
Arnhem 2001.XNoot2Memorie van toelichting, paragraaf 2, Hoofdlijnen, Het opsporingsbegrip.XNoot3Kamerstukken II 1998/99, 25 403, nr. 7, bladzijde 87.XNoot1Memorie van toelichting, paragraaf 2, Hoofdlijnen, Geheimhouding
van processtukken.XNoot1Memorie van toelichting, toelichting op de artikelen 126zk tot en met
126zm Sv.XNoot1Kamerstukken II 1996/97, 25 403, nr. 3, bladzijde 12.XNoot2De wet bijzondere opsporingsbevoegdheden – eindevaluatie, WODC,
222, bladzijde 145–147. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30164-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl