Wijziging onderwijswetten i.v.m.het gratis beschikbaarstellen van lesmateriaal door scholen; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31325, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31325 nr. 6

14-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen1.1. Inleiding1.2. Doelstelling1.3. Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs
(WVO) en de Wet educatie beroepsonderwijs (WEB)1.4. Wijziging van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage
en schoolkosten (WTOS)1.5. Administratieve lasten1.6. Overleg met het veld1.6.1. Digitalisering1.7. Uitvoering1.8. Financiële gevolgen2. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel A (artikel 6 e WVO)Artikel I, onderdeel B (artikel 86 WVO) en artikel II
(artikel 2.2.1 WEB)Artikel IV (artikel 14 WMS)Artikel V en VI (Wijziging WVI en Invoeringsbepaling schooljaar
2008–2009)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31325Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 325Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het door de scholen
om niet ter beschikking stellen van lesmateriaal aan de leerlingen in het
voortgezet onderwijsnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 14 februari 2008Graag wil ik de leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap danken voor de opmerkingen die zij in het verslag hebben gemaakt
en voor de vragen die zij hebben gesteld.In het onderstaande ga ik, mede namens de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit, in op de vragen en opmerkingen in het verslag. Maar voordat
ik op de vragen inga, wil ik eerst een toezegging gestand doen die ik heb
gedaan in het spoeddebat «gratis lesmateriaal» van 23 januari
2008 om een vraag van het lid Jan de Vries schriftelijk te beantwoorden. De
heer De Vries stelde de vraag of de boekencomponent in de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS) lager, gelijk of hoger is dan het
bedrag van € 308, dat het komend schooljaar (2008–2009) als
tegemoetkoming voor de kosten van lesmateriaal aan alle ouders van op het
voortgezet onderwijs ingeschreven leerlingen wordt toegekend.De tegemoetkoming op grond van de WTOS is bedoeld als tegemoetkoming in
de totale schoolkosten (waar het lesmateriaal een onderdeel van is). De WTOS
bevat geen afzonderlijk herkenbaar deel voor de tegemoetkoming in de schoolboeken.
In het Plan van Aanpak Schoolkosten (zie Kamerstukken II 2006/07, 30 800
VIII, nr. 78) is beschreven hoe de € 308 is samengesteld. De voorgestelde
verlaging van de WTOS-tegemoetkoming met € 308 is op deze onderbouwing
gebaseerd.Bij de beantwoording van de vragen van de commissie zal zoveel mogelijk
de volgorde worden aangehouden die zij zelf hanteert en die overeenkomt met
de opbouw van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.1. Algemeen1.1. InleidingTot mijn genoegen hebben de leden van diverse fracties steun voor de onderhavige
wetswijzigingen uitgesproken. De leden van een aantal andere fracties daarentegen
hebben hun zorg geuit. Ik hoop door de beantwoording van de gestelde vragen
die zorg in elk geval grotendeels te kunnen wegnemen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SP-fractie of de regering
de mening deelt dat de Raad van State (gedeeltelijk) een politiek oordeel
over deze maatregel velt, wordt allereerst opgemerkt dat de Raad, als hoogste
adviesorgaan van de regering, een brede adviestaak heeft. De Raad van State
toetst niet alleen juridisch, maar ook wetstechnisch en beleidsanalytisch.
Bij de beleidsanalytische toets komen vragen als «wat is het probleem»
en daarmee verband houdende «nut en noodzaak van de maatregel»
aan de orde. Dergelijke vragen kunnen ook aan de orde komen bij een politieke
afweging.1.2. DoelstellingDe leden van de CDA-fractie zijn net als ik verheugd over de inkomensverbetering
als gevolg van onderhavig wetsvoorstel voor ouders van schoolgaande kinderen
met een middeninkomen en de bijdrage aan de toegankelijkheid van ons onderwijs
voor ouders met een relatief laag inkomen.Ouders met een middeninkomen hebben de afgelopen jaren dringend aandacht
gevraagd voor de stijgende kosten voor schoolboeken.De schoolboeken maken circa 40–45% van de totale schoolkosten
uit. PricewaterhouseCoopers heeft in het rapport van 15 december 2005
geconstateerd dat de kosten van schoolboeken in de periode 2000–2005
met ruim 35% zijn gestegen, terwijl het besteedbaar inkomen van een
twee-oudergezin met kinderen gedurende deze periode met ruim 18% toenam.
Ook in de periode hierna zijn de kosten van schoolboeken aanzienlijk méér
gestegen dan de inflatie. Volgens de Schoolkostenmonitor 2006–2007 zijn
de kosten van de schoolboeken, gecorrigeerd voor inflatie, in de onderbouw
van vmbo, havo en vwo met respectievelijk 5, 7 en 12% gestegen en in
de bovenbouw van vmbo, havo en vwo met respectievelijk 21, 12 en 8%.De maatregel heeft een direct inkomenseffect voor degenen die gezien de
hoogte van hun inkomen niet van de WTOS kunnen profiteren. Daarbij is vooral
gedacht aan de ouders met een middeninkomen die (net) niet of slechts gedeeltelijk
voor een tegemoetkoming op grond van de WTOS in aanmerking komen. Het betreft
ouders met een inkomen vanaf circa € 32 000.Daarnaast heeft de maatregel indirecte effecten. De kostendekkendheid
van de WTOS liep de afgelopen jaren terug, aangezien de kosten van de schoolboeken
meer stegen dan de inflatie en de indexering van de WTOS. Bovendien kent de
WTOS geen bestedingsplicht, waardoor in de huidige situatie het risico aanwezig
is dat ouders de ontvangen middelen aan andere doelen besteden dan aan schoolboeken.
Met name de wethouders van de grote steden hebben op deze problematiek gewezen,
die zich daar in de praktijk heeft voorgedaan. Daarnaast is het een bekend
probleem dat een groot deel van de ouders (ca. 37%) de mogelijkheden
van de WTOS niet benut. Dit betekent dus dat een aanzienlijk deel van de gezinnen
met een lager inkomen die nu geen gebruik maken van de WTOS ook van het voorstel
profiteert.De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering ook voor de resterende
kosten die samenhangen met de schoolgaande kinderen een beter gebruik van
de WTOS bevordert.Per 1 januari 2010 zal de integratie van een groot deel van de WTOS
in het kindgebonden budget uitkomst bieden. Deze integratie is het antwoord
op de uitkomsten van het onderzoek uitgebracht door het Sociaal en Cultureel
Planbureau op 5 juni 2007 naar het gebruik van diverse inkomensregelingen,
waaronder ook het gebruik van de WTOS. Uit het onderzoek blijkt – zoals
eerder aangegeven – dat het niet-gebruik WTOS op 37% ligt en
dat niet-gebruik o.a. kan worden teruggedrongen door maatregelen als bestandskoppeling
en vereenvoudiging van het aanvragen.Voor de korte termijn worden de meeste ouders via de school erop attent
gemaakt dat zij een tegemoetkoming in de schoolkosten kunnen krijgen. Daarnaast
wijzen de schoolboekendistributeurs de ouders op de mogelijkheid om WTOS aan
te vragen. Via een website of een brief bij de bestelde schoolboeken, worden
ouders attent gemaakt op de WTOS.De leden van de CDA-fractie vragen goede voorbeelden van scholen of groepen
van scholen die door een scherpe inkoopstrategie invloed hebben kunnen uitoefenen
op de prijs van schoolboeken.Op dit moment zijn er nog geen goede voorbeelden van dergelijke scholen
bekend. In de loop van de tijd zal meer zicht ontstaan op de wijze waarop
scholen gaan inkopen.De leden van de CDA-fractie vragen of en hoe de regering bevordert dat
de kennis en ervaring inzake de inkoop van schoolboeken wordt gedeeld en of
er projecten gestart zijn om te bevorderen dat scholen integrale keuzes maken
over de inzet van personeel, materieel en de benodigde leermiddelen.Er worden verschillende activiteiten in dit kader door mij ondersteund:
De VO-raad geeft op haar website een overzicht van haar activiteiten in samenwerking
met Stichting Kennisnet, de Vereniging van Administratief Personeel, Colours,
LPC, distributeurs, Loyalis en Van Doorne. Zij organiseert een aantal regionale
bijeenkomsten met als thema «Implementatie gratis schoolboeken».
Tijdens de regionale bijeenkomsten richt de VO-raad zich op het leermiddelenbeleid,
het traject van Europese aanbesteding en de administratieve organisatie. Daarnaast
ondersteunen ook de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) en de Landelijke
Pedagogische Centra (LPC) op mijn verzoek de scholen in hun voorbereiding
op het nieuwe bekostigingssysteem van de schoolboeken. Binnen het project
zal door interviews worden gezocht naar goede voorbeelden en de SLO/LPC zullen
regionale en/of landelijke bijeenkomsten organiseren voor scholen waarin de
mogelijkheden en de voors en tegens van verschillende mogelijkheden besproken
zullen worden.De leden van de PvdA-fractie vragen naar een toelichting op de afwezigheid
van een evaluatiebepaling in het wetsvoorstel. In de schoolkostenmonitor,
die in principe elke twee jaar plaatsvindt, wordt reeds de stand van zaken
opgenomen ten aanzien van de schoolkosten, waaronder de kosten van de schoolboeken.
Deze schoolkostenmonitor zal in de toekomst worden gecontinueerd. Gezien deze
reeds bestaande voorziening, heb ik geen aanleiding gezien een evaluatiebepaling
in dit wetsvoorstel op te nemen.De leden van de SP-fractie vragen wanneer bij de regering bekend was dat
het gratis verstrekken van de schoolboeken uitgesteld moest worden vanwege
de Europese aanbesteding.Kort voor de Kerst werd steeds duidelijker dat de doorlooptijd voor Europese
aanbesteding voor de meeste scholen niet haalbaar was. Het samenstellen van
boekenpakketten is binnen scholen een proces waarbij veel interne actoren
(met name secties van docenten) betrokken zijn en dat over het algemeen in
het prille voorjaar zijn beslag krijgt. De doorlooptijden van Europees aanbesteden
zijn echter zodanig dat dit zeer grote risico’s met zich meebrengt voor
de uiteindelijke opdrachtverlening en het op tijd voor de leerlingen beschikbaar
hebben van de boeken en/of ander lesmateriaal. Scholen hadden, wilden zij
de planning realiseren, hun interne procesgang aanzienlijk moeten vervroegen,
terwijl de definitieve besluitvorming in het parlement nog niet zou zijn afgerond.De leden van de VVD-fractie vragen of met cijfers kan worden onderbouwd
dat de totale schoolkosten voor ouders met kinderen in het voortgezet
onderwijs zwaar kunnen drukken op het gezinsinkomen, hoe deze kosten zich
verhouden tot andere kosten voor het gezin, en waarom de kostenpost schoolkosten
in het bijzonder beschouwd wordt als zwaar drukkend op het gezinsinkomen.De laatste Schoolkostenmonitor en het onderzoek van PricewaterhouseCoopers
onderbouwen dit. Aan het begin van deze nota heb ik in antwoord op een vraag
van de leden van de CDA-fractie een aantal cijfers genoemd. Het algemene beeld
is dat de kosten van schoolboeken in de periode 2000–2005 met ruim 35%
zijn gestegen terwijl het besteedbaar inkomen van een twee-oudergezin met
kinderen gedurende deze periode met ruim 18% toenam. Daarnaast ontvingen
Kamerleden en ministerie de afgelopen jaren tal van brieven waarin ouders
klaagden over de hoge kosten. Een gemiddelde besparing van € 308
per kind per jaar is gedurende de gehele periode waarin bekostigd voortgezet
onderwijs wordt gevolgd een aanzienlijke tegemoetkoming in deze kosten.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering verantwoordelijk is
voor de prioritering in het uitgavenpatroon van gezinnen.De regering is niet verantwoordelijk voor de prioritering in het uitgavenpatroon
van gezinnen, dat zijn deze gezinnen zelf. Maar ik ben wel verantwoordelijk
voor de toegankelijkheid van het onderwijs.De leden van de VVD-fractie vragen of deze wetswijziging bijdraagt aan
een betere marktwerking op basis van het enkele feit dat scholen voortaan
de schoolboeken gaan inkopen.De NMa onderschrijft dat deze maatregel een positieve invloed heeft op
de educatieve boekenbranche omdat er niet langer gebrek is aan prijsprikkels
in een aanbodgestuurde markt, de bepaler voortaan ook betaalt waardoor een
betere prijs-kwaliteitverhouding kan worden bereikt en de scholen als blok
sterker tegenover de uitgeverijen staan dan de individuele ouders (meer countervailing
power van de vraagzijde richting de aanbodzijde).De leden van de VVD-fractie stellen verschillende vragen waarvan de essentie
steeds is waarom de maatregel gratis schoolboeken van groter belang wordt
geacht dan een aantal andere zaken.Vanzelfsprekend moeten er bij voortduring en uitermate zorgvuldig afwegingen
worden gemaakt en politieke en financiële prioriteiten worden gesteld.
Dergelijke afwegingen zijn reeds gemaakt binnen andere kaders, zoals in het
Coalitieakkoord, de Algemene Politieke Beschouwingen, de Algemene Financiële
Beschouwingen en tijdens de parlementaire behandelingen van de begroting van
OCW.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen de regering nader toe
te lichten in hoeverre met de wijziging van deze wetten, mede na het reeds
realiseren van kosteloos primair onderwijs en het afschaffen van het lesgeld
in het voortgezet onderwijs, tegemoet wordt gekomen aan het Internationaal
Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele rechten van 16 december
1966.In artikel 13 van het Internationaal verdrag inzake Economische Sociale
en Culturele Rechten staat onder meer dat het voortgezet onderwijs «door
middel van alle passende maatregelen en in het bijzonder door de geleidelijke
invoering van kosteloos onderwijs algemeen beschikbaar en voor allen toegankelijk
dient te worden gemaakt.» Algemeen aanvaard is dat aan deze bepaling
wordt voldaan door een systeem dat de toegankelijkheid waarborgt. Hierbij
blijft het mogelijk om bijvoorbeeld lesgeld te heffen of schoolkosten –
zoals lesmateriaal – in rekening te brengen, mits ervoor gezorgd wordt
dat belemmeringen die daardoor voor sommige groepen zouden kunnen ontstaan,
worden weggenomen door een financiële compensatie toe te kennen. Hierin
voorziet de WTOS met een tegemoetkoming in de schoolkosten. Vóórdat
het lesgeld in het voortgezet onderwijs werd afgeschaft, voorzag de WTOS ook
in een tegemoetkoming voor de onderwijsbijdrage in het voortgezet onderwijs.De lijn die is ingezet met het afschaffen van het lesgeld wordt nu gecontinueerd:
van een systeem van compensatie waar nodig, wordt in het voortgezet onderwijs
overgestapt naar een systeem waarbij de kosten voor lesmateriaal in eerste
instantie niet door ouders worden gemaakt. Voor de overige schoolkosten blijft
een stelsel behouden waarbij deze kosten, voor die personen waar dat een belemmering
voor de toegankelijkheid zou betekenen, gecompenseerd worden in de WTOS.De leden van de D66-fractie vragen naar mijn reactie op het advies van
de Raad van State.Ik heb de kritiekpunten van de Raad van State zeer zorgvuldig gewogen.
Voor mijn reactie verwijs ik naar het nader rapport (Kamerstukken II 2007/08,
31 325, nr. 4), waarin ik uitvoerig op de opmerkingen van de Raad ben
ingegaan. Het advies van de Raad heeft ook geleid tot een aantal aanvullingen
van de memorie van toelichting.1.3. Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs
(WVO) en de Wet educatie beroepsonderwijs (WEB)De leden van de CDA-fractie vragen of de scholen al vanaf januari 2009
een opslag voor de schoolboeken in de lumpsum ontvangen en zo ja hoe zich
dit verhoudt tot het kasritme dat samenhangt met de WTOS en de eenmalige tegemoetkoming.Dat is niet wat ik in gedachten heb. In overleg met de VO-raad heb ik
vastgesteld dat de scholen er het meest bij gebaat zijn als ze een of twee
maanden voordat de rekening van de distributeur binnenkomt in één
keer het hele bedrag ontvangen. Mocht in de uitvoering blijken dat de scholen
alsnog tot andere inzichten komen dan ben ik te allen tijde bereid om na te
gaan of een ander kasritme tot de mogelijkheden behoort.De vraag van deze leden of de mogelijkheid blijft bestaan voor scholen
en docenten om in een Europese aanbestedingsprocedure een eigen lesmethode
te kiezen die past bij het eigen onderwijsconcept en aansluit bij de andere
leerjaren, kan in zoverre bevestigend worden beantwoord dat als scholen zelf
de markt op gaan om leermethoden in te kopen, in het bestek precies en uitputtend
kan worden beschreven aan welke eisen het aanbod moet voldoen. Men kan echter
niet zover gaan dat men een bepaalde titel of uitgever noemt en daarmee andere
aanbieders buiten de deur houdt, hetgeen via het aanbesteden van alleen de
distributie nog wel mogelijk is.De leden van de CDA-fractie vragen vervolgens op welke wijze de regering
kan voorkomen dat scholen voor de aanbestedingsprocedure een beroep doen op
veelal dure externe adviseurs.Ik ben op dit moment bezig met het vormgeven van een traject in samenwerking
met de VO-raad om scholen zo goed mogelijk te ondersteunen zodat scholen dit
proces van meet af aan zo efficiënt mogelijk kunnen vormgeven. Scholen
bepalen vervolgens zelf hoe zij de Europese aanbesteding van de schoolboeken
vorm gaan geven en of zij daarbij externe adviesinstanties inschakelen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de schoolboekenmarkt wel
voldoende zal veranderen omdat er een beperkt aantal aanbieders is en de leden
van de D66-fractie vragen zich af hoe de regels van Europese aanbesteding
zich verhouden met het verbeteren van de marktwerking.Hoewel er op dit moment slechts een beperkt aantal grote marktpartijen
is, is er ook een groot aantal kleine partijen actief op de schoolboekenmarkt. Europese aanbesteding bevordert de gelijke kansen van alle spelers
op de markt, waardoor grote en kleine marktpartijen in een gelijkwaardige
positie worden gebracht. De Europese aanbesteding zelf is een goed instrument
om het totale inkoopproces te professionaliseren en de transparantie van de
Europese aanbesteding verbetert eveneens de marktwerking.Daarnaast heb ik de stellige overtuiging dat (samenwerkende) scholen,
nu zij direct belanghebbenden worden, veel beter dan individuele ouders in
staat zijn om met de distributeurs te onderhandelen. Bovendien hebben de scholen
de mogelijkheid om het lesmateriaal mede zelf te realiseren.De leden van de PvdA-fractie vragen of nu de gewenste marktsituatie bereikt
is, of dat er nog aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.Ik ga ervan uit dat met de nieuwe marktconstellatie een eindsituatie bereikt
is, waarin nieuwe verhoudingen voor de toekomst zijn geschapen. Het is aan
de actoren zelf hoe zij daarin handelen. Mocht de mededinging die eigen is
aan de markt haar werk niet goed doen dan zullen – indien daar aanleiding
toe bestaat – gepaste maatregelen worden genomen.De leden van de PvdA-fractie vragen waarin de situatie in het voortgezet
onderwijs verschilt van die in het primair onderwijs en waarom de schoolboeken
daar niet Europees aanbesteed moeten worden.De situatie in het PO verschilt op een aantal punten van die in het VO,
te weten: het aantal zelfstandige aanbestedende diensten per schoolbestuur,
de met leermiddelen gemoeide bedragen, de schaal (aantallen leerlingen) en
de afschrijvingstermijn van leermiddelen.In tegenstelling tot het VO is het in het PO niet gebruikelijk dat aparte
locaties als zelfstandige aanbestedende dienst optreden. De aanbestedingen
in het PO vinden meestal plaats op bestuursniveau. In het VO wordt meer op
schoolniveau aanbesteed, omdat daar een school/instelling eerder voldoet aan
een aantal cumulatieve voorwaarden die het mogelijk maken om als zelfstandige
aanbestedende dienst op te treden. Dat zijn ondermeer het zelfstandig (dat
wil zeggen onafhankelijk van het bestuur) beslissen over en verrichten van
de aanschaf en een scheiding van budgetten (vgl. Gele katern nr. 7 d.d. 4 mei
2005). Het drempelbedrag geldt dan op school/instellingsniveau.In het PO is de vergoeding voor leermiddelen per schooljaar normatief
ongeveer € 100 per leerling. Het als aanbestedende dienst opererende
schoolbestuur in het PO heeft gemiddeld 1400 leerlingen. Met de vergoeding
voor leermiddelen is per schoolbestuur in totaal per schooljaar gemiddeld
derhalve een bedrag van € 140 000 gemoeid. Voor dit bedrag
worden verschillende (categorieën) leermiddelen aangeschaft – zoals
schrijfgerei, leermethodes enboeken, enz. – waarvoor niet in het kader
van één aanbesteding offertes hoeven worden gevraagd.Niet ieder jaar wordt echter een zelfde hoeveelheid leermiddelen aangeschaft
omdat leermiddelen pas na verloop van een afschrijvingstermijn (+/- 8 jaar)
worden vervangen en dan vaak maar voor een deel van de leerlingenpopulatie.Bij de start van een nieuwe school worden in één keer leermiddelen
aangeschaft, maar dat gebeurt in het algemeen voor een beperkt aantal leerlingen
(één methode voor enkele tientallen leerlingen).Ter vergelijking: in het VO krijgen schoolbesturen straks een vergoeding
voor schoolboeken en digitale leermiddelen van € 308 per leerling
per jaar. Een als zelfstandige aanbestedende dienst opererende gemiddelde
school in het VO telt rond de 1375 leerlingen. Omdat ook de afschrijvingstermijn
van boeken korter is dan die in het PO, komt men in het VO al snel boven het
drempelbedrag (€ 206 000,– excl. BTW voor een doorlopend
contract te berekenen over een termijn van 48 maanden) voor Europees aanbesteden.Gezien het drempelbedrag voor Europees aanbesteden is de kans dat PO-schoolbesturen
bij de vervanging of aanschaf van leermiddelen Europees moeten aanbesteden,
dus aanmerkelijk kleiner dan in het VO. Wel ontvang ik signalen van organisaties
van bestuur en management dat het, gezien de bestuurlijke schaalvergroting
in het PO, de laatste tijd vaker voorkomt dat schoolbesturen Europees moeten
aanbesteden.In het controleprotocol 2007 is zowel voor VO-scholen als voor PO-scholen
opgenomen dat de instellingsaccountant controleert of de juiste beslissing
is genomen over het al dan niet Europees aanbesteden.De leden van de PvdA-fractie willen ook graag weten waar de scholen de
aanschaf van de schoolboeken moeten aanbesteden. De leden vragen of dit bij
boekhandelaren, educatieve uitgeverijen, of bij distributiebedrijven is, of
dat de scholen dit helemaal zelf mogen uitmaken.Het bevoegd gezag van een school moet in zijn publicatie waarbij hij de
markt uitnodigt om zich of aan te melden als gegadigde (niet-openbare procedure)
of in te schrijven door een offerte in te sturen (openbare procedure) aangeven
aan welke eisen de gegadigde of inschrijver moet voldoen. Het is daarna aan
de marktpartijen om te bepalen of zij zichzelf geëquipeerd genoeg vinden
om de opdracht uit te voeren én of ze de opdracht interessant genoeg
vinden om er op in te schrijven. Het is derhalve mogelijk dat op één
opdracht zowel een boekhandel, een educatieve uitgever als een distributiebedrijf
inschrijft.De leden van de PvdA-fractie vragen of het wetsvoorstel voorziet in indexering
van het bedrag van de schoolboeken en of dit jaarlijks gebeurt.Het wetsvoorstel voorziet niet in indexering, evenmin als dat voor de
overige onderdelen van de materiele bekostiging het geval is. De reguliere
prijsbijstelling voor 2008 wordt toegekend. Besluitvorming over de toekenning
en de hoogte van de prijsbijstelling vindt daarna jaarlijks plaats bij voorjaarsnota.Deze leden vragen tevens op welke manier gewaarborgd wordt dat scholen
de kosten die zij op ouders/leerlingen verhalen die niet netjes met hun boeken
omgegaan zijn, niet gebruiken als een verkapte manier om het schoolbudget
te verhogen.De school kan een vorm van statiegeld vragen, waarvoor de instemming van
de medezeggenschapsraad vereist is. Over de regels die voor het gebruik van
de schoolboeken op de school zullen gelden, zal door de school in de medezeggenschapsraad
en richting ouders helder gecommuniceerd moeten worden.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de bekostiging van de
scholen voorziet in het op school beschikbaar stellen van materiaal dat niet
onder de gratis schoolboeken valt.De invoering van gratis schoolboeken verandert wat dit betreft niets.
Voor zaken als ICT-voorzieningen en gereedschap op school wordt al voorzien
in de bekostiging.In het wetsvoorstel staat duidelijk aangegeven wat ik onder «lesmateriaal»
versta. Het gaat samengevat om zaken die elke leerling in een specifiek leerjaar
nodig heeft om de lessen te kunnen volgen en de school beslist over welke
boeken het concreet gaat.Alle overige zaken waar de leden van de PvdA-fractie op doelen hebben
als kenmerk dat die niet in elke les nodig zijn, met broers of zussen gedeeld
kunnen worden, vele jaren meegaan en berusten op de keuze van de ouders. Deze
zaken hoeft de leerling ook niet elke dag in zijn of haar tas mee te nemen
naar de school en de keuze is aan de school om zelf over atlassen, woordenboeken,
e.d. te beschikken.De leden van de SP-fractie vragen waarom er niet gekozen is voor een declaratiesysteem,
zodat de gemaakte kosten direct aan ouders worden vergoed.Een dergelijk systeem zou enorme administratieve lasten en controle met
zich meebrengen, zowel voor de overheid, scholen, als de ouders, en staat
haaks op het door de regering gevoerde beleid om de administratieve lasten
te reduceren.Deze leden stellen vervolgens dat er bijkomende kosten zijn die slechts
uit administratieve kosten zouden bestaan. Zij vragen hoe groot deze administratieve
kosten zijn, maar het is mij niet duidelijk op welke bijkomende kosten deze
leden doelen.De leden van de CDA-fractie constateren dat de berekening van de schoolboeken-pakketprijzen
de toets der kritiek kan doorstaan, maar de leden vragen zich wel af of sommige
scholen, als gevolg van een eenzijdige samenstelling van hun leerlingenbestand,
niet worden benadeeld.De leden van de SP-fractie vragen in dit kader hoeveel leerlingen duurder
uit zijn dan de € 308. Ook de leden van de VVD-fractie vragen hiernaar,
maar dan voor gezinnen.De prijs van het boekenpakket van € 308 is een gemiddelde voor
alle leerlingen in het bekostigd voortgezet onderwijs voor alle schoolsoorten
en leerjaren (prijsniveau voorjaar 2007).Het onderzoek van NBb-educatief Open Boek geeft een prijs van € 307
voor het schooljaar 2006–2007. Een grote distributeur heeft in 2007
een gemiddelde prijs per leerling van € 310 gerealiseerd, voor 80%
van de scholen lag de gemiddelde pakketprijs tussen de € 225 en € 375.
Dit geeft redelijke duidelijkheid over de spreiding van de kosten per leerling.
Veel scholen hebben een voordeel en het staat vast dat sommige scholen tekort
komen en moeten bijpassen. Om dit mogelijk te maken heb ik € 45
mln. gereserveerd om de invoeringskosten te betalen en om scholen die tijdelijk
met hogere kosten te maken hebben tegemoet te kunnen komen tijdens het proces
van afbouw van die kosten. Zeker in de bovenbouw hebben vele leerlingen een
verschillend boekenpakket. Op grond van de mij ter beschikking staande gegevens
is het niet mogelijk aan te geven hoeveel leerlingen of gezinnen duurder uit
zijn dan € 308.De leden van de VVD-fractie vragen of de Raad van State over de gekozen
constructie voor het overgangsjaar 2008–2009 gaat adviseren. Indien
dat niet het geval is, vragen deze leden of de regering bereid is alsnog de
Raad hierover om advies te vragen.De Raad van State heeft in zijn advies aan de regering een opmerking geplaatst
over de uitvoeringslasten van dit wetsvoorstel voor scholen. Mede naar aanleiding
van deze opmerking is deze bepaling in het wetsvoorstel opgenomen. Omdat het
bovendien gaat om een invoeringsbepaling, die slechts voor één
jaar toepassing vindt, ligt het naar mijn oordeel niet in de rede aanvullend
advies van de Raad van State hierover te vragen.De leden van de VVD-fractie vragen hoe de kwaliteit van de leermiddelen
wordt gewaarborgd en of de inspectie toeziet op de kwaliteit van innovatieve
leermiddelen.De borging van de kwaliteit van de leermiddelen begint met de keuze van
de professionele docent uit het veelzijdige aanbod dat de educatieve uitgeverijen
op de markt brengen. De overheid spreekt zich niet uit over de vraag of de
inhoud van de schoolboeken voldoende kwaliteit hebben. Dit laat onverlet dat
de Inspectie de school beoordeelt op kwaliteit en onderwijsopbrengsten.De leden van de SP-fractie en die van de VVD-fractie vragen hoe de regering
voorkomt dat er bezuinigd wordt op de schoolboeken nu de scholen de schoolboeken
uit de lumpsum gaan betalen.Door deze wetswijzigingen worden scholen geprikkeld prijsbewust om te
gaan met het lesmateriaal. Het is juist de bedoeling van dit wetsvoorstel
dat de school een effectief en efficiënt leermiddelenbeleid gaat voeren.
Als scholen op deze manier middelen vrijspelen, kunnen zij dit budget elders
voor het onderwijs besteden. Dit laat onverlet dat de Inspectie de school
beoordeelt op kwaliteit en onderwijsopbrengsten.De VVD-fractie stelt drie samenhangende vragen over de gymnasia: wat betekent
het afzien van differentiatie in de bekostiging voor de gymnasia met een relatief
duur boekenpakket, moeten deze scholen bijbetalen uit de eigen middelen en
wat zal daarvan het effect zijn.In zijn algemeenheid is er sprake van een zo grote differentiatie tussen
leerjaren en tussen vakken, dat nadere differentiatie in bekostiging onwenselijk
en ondoenlijk is. Dat laat onverlet dat de 36 gymnasia in een uitzonderingssituatie
verkeren: hun leerlingen volgen verplicht Grieks en Latijn (in de onderbouw)
en de leerlingen kiezen voor beide vakken of één van beide in
de bovenbouw.Evenals alle andere scholen hebben gymnasia middels de overgangsregeling
drie achtereenvolgende jaren de mogelijkheid om via de overgangsmaatregel
in te groeien in het ter beschikking gestelde bedrag.De leden van de PvdA-fractie vragen of er een risico bestaat dat de leveranciers
er een totaalpakket van gaan maken, zodat docenten en vaksecties een keuze
van leermiddelen wordt opgedrongen. In dit verband hechten de leden van de
PvdA- en die van de D66-fractie er zeer aan dat de docenten niet opnieuw het
gevoel krijgen dat hen van bovenaf iets wordt opgelegd, maar dat zij juist
zeggenschap behouden bij de keuze van leermiddelen. De leden van de D66-fractie
vragen of scholen nog uitsluitend bij de (gespecialiseerde) schoolboekhandel
zullen bestellen.Een leverancier kan bepalen alleen totaalpakketten te willen aanleveren.
Bij voldoende leveranciers zal een onderneming met deze bepaling zichzelf
echter in de vingers snijden, scholen zullen naar een ander gaan. Eerder in
deze paragraaf is in antwoord op vragen van de leden van de fracties van PvdA
en D66 al opgemerkt dat er een beperkt aantal grote spelers zijn, maar een
groot aantal kleine leveranciers. Leveranciers die het best aansluiten bij
de wensen van de scholen zullen de opdracht krijgen. Onderlinge afspraken
tussen leveranciers zijn verboden door anti-kartelwetgeving, ze mogen hierdoor
niet in overeenstemming bepalen om allen alleen totaalpakketten aan te leveren.
Bij het aanbesteden van leermiddelen bepaalt het bevoegd gezag van een school
wat ze willen en de voorwaarden waaronder marktpartijen kunnen offreren. Naarmate
een bevoegd gezag beter op de hoogte is van wat er op de markt is te verkrijgen,
kan het ook een betere omschrijving geven van hetgeen moet worden ingekocht
en ook onder welke voorwaarden dat moet gebeuren. Het bevoegd gezag kan, binnen
de randvoorwaarden die de Europese aanbestedingsregelgeving stelt aan een
offerteaanvraag, zelf bepalen hoe de benodigde materialen worden omschreven.
Dit kan tot in detail zijn, maar ook in functionele termen. Voor een goede
betrokkenheid binnen de school is het van belang dat het bestuur van de school
met nauwe betrokkenheid van docenten en vaksecties het benodigde lesmateriaal
omschrijft. Een goede mogelijkheid is het organiseren van een aanbestedingsteam.
Het inrichten van het aanbestedingsproces is een verantwoordelijkheid van
het bevoegd gezag, waar ik als staatssecretaris van OCW niet in kan treden.
Het is bij Europees aanbesteden beslist niet het geval dat de leverancier
bepaalt wat er ingekocht moet worden, dit doet de vragende partij. Het behoeft
er dus niet toe te leiden dat scholen nog uitsluitend bij de
(gespecialiseerde) schoolboekhandel zullen bestellen.De leden van de D66-fractie vragen zich af waarom de kosten voor de Europese
aanbesteding niet zijn meegenomen in het bedrag waarmee de lumpsum van de
scholen wordt verhoogd. De leden van de VVD-fractie vragen of scholen worden
gecompenseerd voor de kosten van Europese aanbesteding en welk bedrag hiermee
is gemoeid.Het bedrag van € 308 is de gemiddelde prijs van het boekenpakket,
prijspeil 2007. De scholen zijn al veel langer Europees aanbestedingsplichtig.
Het bedrag van € 308 bevat dus niet een vergoeding voor de kosten
voor Europese aanbesteding. Het aanbesteden van schoolboeken is echter nieuw,
en daarom voorziet het overgangsbudget wel in de tijdelijke vergoeding van
Europese aanbestedingskosten. De precieze hoogte van dit bedrag moet nog worden
ingevuld, mede op basis van de feitelijke kosten die de voorlopers die al
een aanbestedingsprocedure afronden voor 1 augustus 2008, overleggen.
Een aantal scholen heeft de Europese aanbestedingsprocedure helemaal afgerond
en zou op 1 augustus 2008 de boeken om niet aan hun leerlingen kunnen
verstrekken. Ik heb met de VO-raad afgesproken dat deze scholen de gemaakte
onkosten zo spoedig mogelijk vergoed krijgen. De VO-raad zal aangeven om welke
scholen het gaat. Deze scholen ontvangen een beschikking nadat zij hebben
aangetoond welke kosten ze gemaakt hebben.De overgangsmaatregel van € 45 mln. verspreid over drie jaar
stelt alle scholen in de gelegenheid om de extra kosten die Europese aanbesteding
met zich meebrengt te financieren en biedt daarnaast de scholen die nu een
duurder pakket hebben, de kans geleidelijk aan in te groeien. Voor 1 januari
2009 en in overleg met de VO-raad kom ik met een ministeriële regeling
om beide facetten mogelijk te maken.De leden van de D66-fractie vragen naar een (gedetailleerde) planning
waaruit blijkt dat 2009 als jaar van invoering wel haalbaar is.De verplichting om de gratis schoolboeken ter beschikking te stellen is
voor de scholen een jaar uitgesteld op uitdrukkelijk verzoek van de VO-raad
en de scholen zelf. Dit jaar uitstel is dus voldoende. De VO-raad is door
mij gefaciliteerd om de scholen te ondersteunen.De leden van de fractie van D66 constateren dat de werkelijke kosten per
leerling in 2007 al hoger waren dan € 308 en vragen zich af wat
de consequenties zijn voor het beschikbare budget. De leden van de CDA-fractie
halen een passage aan uit het onderzoek van PricewaterhouseCoopers over de
prijsstijgingen tussen 2000 en 2005. Die is destijds fors geweest, 35%
terwijl het gezinsinkomen over die jaren slechts met 18% steeg, en
deze leden vragen zich af of het voor de scholen mogelijk is om dergelijke
stijgingen te voorkomen.De reguliere prijsbijstelling voor 2008 wordt toegekend. Besluitvorming
over de toekenning en de hoogte van de prijsbijstelling vindt daarna jaarlijks
plaats bij voorjaarsnota. Ik verwacht dat hiermee een groot deel van het verschil
tussen de prijsniveaus van 2007 en 2008 wordt goed gemaakt en ik ben er van
overtuigd dat de scholen, en zeker samenwerkende scholen, een veel sterkere
marktpartij zullen vormen dan de individuele ouder, al was het alleen al omdat
de betaler dan ook de bepaler is. De uitgevers en distributeurs weten ook
wat er gaande is en zeer dure pakketten, waarvan ik in paragraaf 1.6
enkele voorbeelden zal geven, zullen wellicht van de markt verdwijnen.1.4. Wijziging van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage
en schoolkosten (WTOS)De leden van de CDA-fractie vragen of in de opbouw van de WTOS met een
bedrag, vergelijkbaar met de € 308 van de boekentoelage, rekening
werd gehouden.De tegemoetkoming op grond van de WTOS is bedoeld als tegemoetkoming in
de totale schoolkosten (waarvan het lesmateriaal een onderdeel is). De WTOS
bevat – zoals eerder in deze nota aangegeven – geen afzonderlijk
herkenbaar deel voor de tegemoetkoming in de schoolboeken. De € 308
is gebaseerd op de onderzoeksgegevens van het SLO/NICL naar de gemiddelde
boekenpakketprijs. De voorgestelde verlaging van de WTOS-tegemoetkoming met € 308
is op deze onderbouwing gebaseerd.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of (sommige) ouders nu niet
meer gekort worden dan wenselijk. Temeer daar de regering in onderhavig wetsvoorstel
stelt dat de WTOS slechts gemiddeld kostendekkend is.Ook in de huidige situatie verschillen de boekenkosten per onderwijsinstelling,
schoolsoort en leerjaar. Dit betekent dat de tegemoetkoming in individuele
gevallen te veel, precies goed of te weinig kan zijn. Dit verschil heeft altijd
bestaan en wordt door «gratis schoolboeken» opgelost. De berekende € 308
die wordt gebruikt als boekentoelage, is het gemiddelde bedrag dat een leerling
in het bekostigd voortgezet onderwijs kwijt is aan schoolboeken (excl. atlas
en woordenboeken, incl. werkboeken). De werkelijke kosten van de boeken kunnen
in individuele gevallen (veel) hoger of lager zijn dan de WTOS toelage, c.q.
de boekentoelage. Zo zijn de boekenkosten voor 1e klas VMBO gemiddeld € 396.
Anderzijds is dit voor de kleine groep leerlingen in het praktijkonderwijs
gemiddeld € 153.De leden van de CDA-fractie vragen mij om een onderbouwing van de opbouw
of componenten van de maximale tegemoetkoming in de WTOS.De tegemoetkoming op grond van de WTOS is bedoeld als tegemoetkoming in
de totale schoolkosten. De totale schoolkosten bestaan uit: kosten voor schoolboeken,
kosten van extra schoolactiviteiten, kosten van door ouders zelf aangeschafte
leermiddelen en gereedschappen, kosten atlas, woordenboeken en rekenmachine,
door de school in rekening gebrachte kosten, kosten aan ict en ict-benodigdheden,
en de kosten voor de vrijwillige ouderbijdrage. De WTOS bevat geen afzonderlijk
herkenbaar deel per kostenpost. Wel is bekend dat de maximale WTOS tegemoetkoming
voor 25 tot 50% van de ouders met leerlingen in het voortgezet onderwijs
kostendekkend is. Bovendien wordt de WTOS tegemoetkoming jaarlijks geïndexeerd
op basis van de inflatie.De leden van de PvdA-fractie vragen of de kosten van werkboeken betrokken
zijn bij het berekenen van het bedrag van € 308 per leerling.Bij de berekening van de gemiddelde kosten per leerling op basis van de
gegevens van SLO/NICL is rekening gehouden met al het lesmateriaal dat met
de invoering voor ouders/leerlingen gratis wordt conform de definitie van
artikel 6e: leerboeken, werkboeken, project- en tabellenboeken, examentrainingen/bundels,
eigen leermateriaal van de school, bijbehorende cd’s en/of dvd’s
die een leerling in dat leerjaar nodig heeft en de ontsluiting van digitaal
leermateriaal (de kosten van licenties) dat een leerling in dat jaar nodig
heeft.De werkboeken zitten dus in deze definitie en in de berekening van de € 308
per leerling.Voor de werkboeken is hierbij een afschrijvingstermijn van één
jaar berekend (verbruiksboeken) en voor de leerboeken een afschrijvingstermijn
van drie jaar (gebruiksboeken).De leden van de PvdA-fractie vragen vervolgens of het voor de scholen
die een boekenfonds in eigen beheer in stand houden, mogelijk zal zijn om
in 2008–2009 alle ouders een gemiddeld bedrag in rekening te brengen
of dat zij dan moeten vrezen dat ouders van kinderen met een goedkoper boekenpakket
dit juridisch kunnen aanvechten.Uit onderzoek (onderzoek PricewaterhouseCoopers 2005) blijkt dat interne
boekenfondsen voor ouders goedkoper zijn dan externe boekenfondsen. Het is
niet ongebruikelijk dat interne boekenfondsen aan ouders een gemiddeld bedrag
in rekening brengen dat geldt voor de gehele duur van de opleiding. De ouder
is vrij om te kiezen voor het gebruik van een intern boekenfonds.De leden van de PvdA fractie vragen met rekenvoorbeelden inzichtelijk
te maken hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt tot de WTOS en welke veranderingen
dit voor verschillende groepen ouders de komende tijd gaat betekenen.Ik zal uw vraag beantwoorden door in te gaan op de gevolgen voor ouders
als de WTOS ten behoeve van het wetsvoorstel wordt afgeroomd voor het schooljaar
2008–2009. In het huidige schooljaar (2007–2008) kent de WTOS
een inkomensafhankelijke tegemoetkoming. De maximale tegemoetkoming bedraagt
voor een leerling in de onderbouw van het voortgezet onderwijs € 588,
voor een leerling in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs is dit € 666.
De tegemoetkoming wordt in 2 gelijke termijnen uitgekeerd: 50% in juli/augustus
van een jaar en 50% in januari van het erop volgende jaar.Om aan alle ouders een boekentoelage van € 308 euro in december
2008 te kunnen uitkeren, is het voor het komend schooljaar nodig de WTOS d.m.v.
het wetsvoorstel «gratis schoolboeken» af te romen met het bedrag
van de boekentoelage. De WTOS ouders krijgen dit bedrag dan (net als alle
ouders) eenmalig weer in december uitbetaald.Voor het komend schooljaar (2008–2009) blijft er dan voor ouders
in de onderbouw en voor ouders in de bovenbouw een bedrag voor overige schoolkosten
over. Voor ouders in de onderbouw is dit maximaal € 280 (= 588 –
308) en voor ouders in de bovenbouw is dit maximaal € 358 (= 666 –
308 ). Deze bedragen voor het schooljaar 2008–2009 sporen min of meer
met wat deze ouders (uitgaande van een uitkering in 2 termijnen) onder het
huidige WTOS-regime (schooljaar 2007–2008) ook in augustus zouden krijgen
(voor onderbouw is dit € 294 en voor bovenbouw is dit € 333).De Informatie Beheer Groep (IB-Groep) is in staat dit resterende bedrag
in augustus 2008 uit te betalen.In totaal krijgen in het schooljaar 2007–2008 90% van de «WTOS
ouders» (ongeveer 270 000 kinderen) een maximale WTOS tegemoetkoming.
Ouders van ongeveer 25 000 leerlingen krijgen een gedeeltelijke tegemoetkoming.
In 2001 is deze gedeeltelijke tegemoetkoming mogelijk gemaakt, door invoering
van een glijdende schaal, om een armoedeval te voorkomen. Van iedere euro
die men boven de inkomensgrens verdient, krijgt men 30 cent minder WTOS. Dit
betekent dat men boven een inkomen van € 32 000 geen WTOS meer
krijgt. Voor ouders met meerdere kinderen kan deze grens iets hoger uitkomen,
omdat daarmee in de regeling rekening wordt gehouden.Ouders die boven inkomensgrens van € 30 000 uitkomen, zitten
in de glijdende schaal en krijgen een gedeeltelijke tegemoetkoming. Bij een
inkomensgrens van bijvoorbeeld € 31 500 krijgen ouders in het
huidige schooljaar in de VO bovenbouw een bedrag van € 344. In het
komend schooljaar (2008–2009) krijgen deze ouders in augustus een bedrag
van € 36, en in december de boekentoelage van € 308; in
totaal dus ook € 344. De ouders krijgen in totaal hetzelfde bedrag
als voorgaand schooljaar alleen anders verdeeld. Dit betekent dat er een tijdelijke
verschuiving plaats zal vinden. In augustus krijgen de ouders de tegemoetkoming
voor de overige schoolkosten en afhankelijk van het inkomen zal dat wel of
niet voldoende zijn om de schoolboeken te betalen. Een paar maanden
later (in december) ontvangen zij de eenmalige financiële tegemoetkoming.
Hieronder zijn deze gegevens in een tabel opgenomen.InkomenSchooljaar 2008–2009Schooljaar 2007–2008Aantal ouders Aug ’07 WTOSJan ’08 WTOSAug ’08 WTOSDec ’08 SVB Tussen € 0 en € 30 000VO onderbouw € 294VO onderbouw € 294VO onderbouw € 280Boekentoelage € 308Circa 270 000 VO bovenbouw € 333VO bovenbouw € 333VO bovenbouw € 358Boekentoelage € 308       € 31 500VO onderbouw € 266VO onderbouw € 0VO onderbouw € 0Boekentoelage € 308Circa 25 000 VO bovenbouw € 333VO bovenbouw € 11VO bovenbouw € 36Boekentoelage € 308       Boven € 33 000VO onderbouw € 0VO bovenbouw € 0VO onderbouw € 0 VO bovenbouw € 0 VO onderbouw € 0 VO bovenbouw € 0Boekentoelage € 308 Boekentoelage € 308Circa 900 000De leden van de SP-fractie vragen waarom boeken voor leerlingen in het
vavo niet gratis worden (wanneer sprake is van voortgezet onderwijs).Dit is waarschijnlijk een misverstand. 16- en 17-jarige leerlingen die
een vavo-traject volgen en zijn ingeschreven bij een bekostigde VO-school
profiteren wel degelijk van de gratis schoolboeken.Deze leden vragen tevens of de boeken voor leerlingen met een visuele
handicap vergoed worden.De school beschikt straks over middelen om ook te voorzien in boeken voor
leerlingen met een visuele handicap.De leden van de VVD-fractie vragen of de regering erkent dat gezinnen
die ondersteuning het hardst nodig hebben niet profiteren van deze regeling,
doordat ze hun eigen creativiteit niet meer kunnen toepassen (vrije besteding)
en zij er in het slechtste geval zelfs op achteruit gaan.Ik ben het niet met deze stelling eens en licht dat als volgt toe. De
kostendekkendheid van de WTOS is de afgelopen jaren teruggelopen, aangezien
de kosten van de schoolboeken meer stegen dan de inflatie (de WTOS is geïndexeerd
en loopt in de pas met de inflatie). Veel ouders waren voor kun kinderen een
met € 308 vergelijkbaar bedrag kwijt of een hoger bedrag dan € 308.
Dit betekent dat de hogere boekenkosten een steeds groter aandeel opslokten
van de WTOS tegemoetkoming ten koste van het bedrag dat beschikbaar is voor
de overige schoolkosten. Dat risico lopen de «WTOS ouders» niet
meer. Daarnaast is het een bekend probleem dat een groot deel van de ouders
(ca. 37%) de mogelijkheden van de WTOS niet benut. Dit betekent dat
een aanzienlijk deel van de gezinnen met een lager inkomen nu ook van het
voorstel profiteert.1.5. Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie geven aan een toelichting te missen op de
administratieve lasten voor de overheid en uitvoerende instanties en dan met
name op de lasten die samenhangen met de tijdelijke regeling voor het schooljaar
2008–2009.Vanaf 1 augustus 2009 wordt de lumpsum bekostiging verhoogd
met de middelen voor de gratis schoolboeken, de administratieve lasten voor
de overheid hiervan zijn vrijwel verwaarloosbaar.Voor de tijdelijke regeling liggen de zaken iets gecompliceerder. Met
de twee uitvoeringsinstanties, de Sociale verzekeringsbank (SVB) en de IB-Groep
heb ik afgesproken dat zij de kosten die samenhangen met de communicatie en
het betalen van de € 308, na indienen van een begroting, bij mijn
departement kunnen declareren. Zowel de SVB alsook de IB-Groep hebben aangegeven
dat het grootste deel van de kosten voor rekening komt van de brieven die
zij hun klanten gaan sturen om uit te leggen hoe in 2008 gehandeld
zal worden. Per uitvoeringsinstantie schat ik de kosten op maximaal € 2
mln.De leden van de PvdA-fractie vragen om een indicatie van hoeveel personeelsinzet
gemoeid gaat met de Europese verplichting tot openbare aanbesteding en de
leden van de fracties van D66 en van de SP vragen wat de kosten zijn die gemoeid
gaan met de Europese aanbesteding. De leden van de VVD-fractie vragen eveneens
naar de uitvoeringslasten voor scholen.Omdat er nu nog slechts heel weinig ervaringsgegevens zijn en bovendien
de aanpak van scholen zeer uiteen kan lopen, heb ik op dit moment nog geen
eenduidige gegevens. Op basis van mijn huidige informatie zou het op korte
termijn gaan om een halve fte in het jaar dat aanbesteed wordt. Op langere
termijn zal minder personele inzet nodig zijn omdat de school steeds meer
bedreven zal worden in het Europees aanbesteden. Bovendien zal er niet ieder
jaar Europees aanbesteed hoeven te worden. Als de school besluit over te stappen
op een intern boekenfonds bedraagt de personele inzet uiteraard meer. Een
school zal dit echter alleen doen als dit financieel voordeliger is.In sommige gevallen zal een school bij de eerste aanbesteding van schoolboeken
daarnaast extern advies en concrete ondersteuning inhuren. De kosten daarvan
zullen ook zeer uiteenlopen, afhankelijk van de lokale situatie. In het veld
heeft inmiddels een adviesbureau zijn diensten in dit opzicht aangeboden voor €10 000
voor een school voor 10 000 of minder leerlingen. Ik ben op dit moment
bezig met het vormgeven van een traject in samenwerking met de VO-raad om
scholen zo goed mogelijk te ondersteunen zodat scholen dit proces van meet
af aan zo efficiënt mogelijk kunnen vormgeven.De leden van de SP-fractie vragen of de regering de mening deelt dat de
EU zich niet moet inlaten met het Nederlandse onderwijsbeleid.Ook het onderwijsbeleid kent onderwerpen die wel degelijk onderhevig zijn
aan Europees beleid dat is vertaald in nationale wetgeving. De aanbesteding
van schoolboeken is er daar een van.De leden van de D66-fractie vragen de staatssecretaris wat dit wetsvoorstel
betekent voor éénpitters die de onderhandelingsmacht missen
die grote scholen wel hebben.Uitgeverijen en distributeurs geven korting in ruil voor tegenprestaties.
Het gaat daarbij om meer dan de volumes van de bestellingen. Aflevercondities,
de aanvaarding van voorraad- en financieringsrisico’s en het verlenen
van overige diensten zoals het tijdig leveren van goede prognoses spelen ook
een rol. Ik zie hierin geen verschil tussen grote en kleine besturen.1.6. Overleg met het veldDe leden van de fracties van CDA en PvdA vragen naar het draagvlak voor
de manier waarop de invoering van de gratis schoolboeken nu vormgegeven wordt.De gratis schoolboeken worden ingevoerd door scholen verantwoordelijk
te maken voor het gratis ter beschikking stellen van schoolboeken. De scholen
krijgen hiertoe een bedrag dat toegevoegd wordt aan de lumpsumfinanciering.
Met het opstellen van het Plan van Aanpak in 2006 is dit met alle betrokkenen
besproken (VO-raad, AOC-raad, educatieve uitgeverijen/GEU, distributeurs/NBb,
ouderorganisaties). Alle betrokken partijen stemden in met het Plan van aanpak.
Vanuit de scholen is er waardering voor het feit dat vanwege de moeilijkheden
rond de Europese aanbesteding in het komende jaar de scholen nog niet verplicht
worden om hun leerlingen van gratis lesmateriaal te voorzien, maar dat de
ouders hiervoor in de plaats een vergoeding ontvangen. Duidelijk
is wel dat veel individuele scholen het als een pittige opgave zien.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering meer kan zeggen over
de stand van zaken inzake het communicatietraject.In zijn algemeenheid geldt dat ik mij goed bewust ben van het belang om
alle betrokkenen goed en tijdig te informeren, hetgeen ook zal gebeuren door
mijn eigen departement en andere actoren, zoals bijvoorbeeld de VO-raad.De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de gevolgen van de
gratis schoolboeken voor de overige schoolkosten en vragen of de regering
deze zorg kan wegnemen. Zij geven aan van oordeel te zijn dat de gedragscode
schoolkosten nog onvoldoende wordt nageleefd.Met ingang van het schooljaar 2009–2010 zijn VO-scholen verplicht
om het lesmateriaal dat valt onder de definitie van de wet, gratis ter beschikking
van hun leerlingen te stellen. De school beslist welk lesmateriaal dit is.
Het lesmateriaal dat onder deze definitie valt, mag niet in rekening bij ouders
worden gebracht. Mocht dit toch gebeuren, dan kunnen de ouders gebruik maken
van de interne klachtenprocedure van de school. Bovendien ziet de inspectie
erop toe dat de wet wordt nageleefd.Of de keuzen die een school hierbij maakt, gevolgen heeft voor de overige
schoolkosten, zal per school verschillen.De schoolkostenmonitor is het instrument waarmee ik tweejaarlijks de ontwikkeling
van de schoolkosten in kaart breng. Ik zal hierbij alert zijn op de ontwikkeling
van de overige schoolkosten na 2009.De gedragscode schoolkosten wordt door de meerderheid van de scholen onderschreven
als intentie om de kosten voor ouders zo laag mogelijk te houden. De SLO gaat
op dit moment bij circa 50 scholen na hoe de gedragscode uitwerkt.Ouders hebben op grond van de Wet medezeggenschap op scholen instemmingsrecht
op de vaststelling van de hoogte en de bestemming van de ouderbijdrage en
de vaststelling van het beleid betreffende de andere schoolkosten die door
het bevoegd gezag van een school noodzakelijk worden geacht.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het wenselijk en mogelijk
acht dat scholen aan de ouders nog steeds een (indirecte) bijdrage in de schoolboeken
of leermiddelen vragen, bijvoorbeeld in de vorm van statiegeld of andere eigen
bijdragen.Scholen mogen aan ouders geen bijdrage vragen voor het lesmateriaal dat
valt onder de definitie van lesmateriaal zoals opgenomen in het nieuwe artikel
6e van de wet. Dit materiaal moet op grond van de wet om niet aan de leerlingen
ter beschikking worden gesteld. Statiegeld daarentegen mag wel worden gevraagd
omdat scholen zelf een systeem mogen bedenken dat er voor zorgt dat de leerlingen
de boeken na afloop van het schooljaar zo netjes mogelijk weer inleveren.De leden van de CDA-fractie vragen inzicht te verschaffen in de gemiddelde
pakketprijzen per schooltype per leerjaar en deze leden geven ook aan dat
ze nog niet overtuigd zijn «dat in de lumpsumvergoeding geen rekening
moet worden gehouden met het aantal leerlingen per schooltype en eventueel
ook per leerjaar.» Om een en ander duidelijk te maken volgen nu enkele
getallen, prijzen en rekenmethodes.De tot mijn beschikking staande gegevens laten geen inzicht toe in de
prijzen per leerjaar per schooltype. Wat ik u
wel kan presenteren zijn de prijzen per onder- en bovenbouw, per leerweg of
profiel voor elk schooltype. Die prijzen lopen echter fors uiteen. Ik geef
u enkele voorbeelden: het profiel natuur en gezondheid voor de bovenbouw vwo
loopt uiteen van € 76 tot € 373 per boekenpakket, havo
onderbouw van € 177 tot € 552 en de vmbo
gemengde leerweg, sector zorg en welzijn van€ 124 tot € 445
(prijsniveau 2005).Gezien deze forse verschillen is het niet zinvol rekening te houden met
schooltype of verdere verfijning: dat lost het probleem voor de individuele
school niet op. Soelaas kan alleen geboden worden door strikt per school,
naar rato van het aantal leerlingen en rekening houdend met de gemiddelde
boekenprijs van die school te bekostigen, maar dat geeft een administratieve
last die niemand wenst. Een dergelijk declaratiestelsel lost het probleem
van verbetering van de marktwerking niet op want de school blijft in dat geval
de bepaler en het rijk betaalt. De financiële prikkel voor deskundigheid
blijft achterwege.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering al zicht heeft op de
prijsstijging in het schooljaar 2007–2008.Een indicatie van de mogelijke prijsstijging komt van één
van de twee grote distributeurs, die samen 60 a 70% van de markt in
handen hebben. Deze heeft ons laten weten dat op 1 augustus 2007 de gemiddelde
boeken pakketprijs bij hem circa 3% hoger lag dan het jaar daarvoor.De leden van de fracties van PvdA, VVD en SP vragen welke waarborgen de
regering ziet om de zeggenschap van docenten bij de keuze van leermiddelen
te behouden c.q. de leraren genoeg zeggenschap te laten behouden en daarmee
de kwaliteit.Dit is een proces dat binnen de school georganiseerd zal worden. Ik heb
hier geen bemoeienis mee anders dan het stimuleren en verspreiden van goede
voorbeelden waarbij het uitgangspunt is dat schoolbesturen een leermiddelenbeleid
voeren dat recht doet aan de professionaliteit van de docent, de kwaliteit
van de schoolboeken en de financiële mogelijkheden. Doordat scholen een
budget in handen krijgen, kunnen docenten de ruimte krijgen zelf leermiddelen
te ontwikkelen. De SLO heeft van mij opdracht gekregen om de scholen hierin
te ondersteunen.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering bereid is de NMa te
vragen de ontwikkelingen rond de invoering rond de gratis schoolboeken proactief
in de gaten te houden.Zoals eerder in deze nota aangegeven, wordt elke twee jaar een schoolkostenmonitor
uitgevoerd. Ik heb er geen bezwaar tegen tezijnertijd zonodig aanvullend de
minister van Economische Zaken te vragen de NMa op enig tijdstip te verzoeken
de eerder gemaakte Schoolboekenscan 2006 te herhalen of anderszins de ontwikkelingen
in dit opzicht te volgen.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen welke ruimte de regering
ziet om bij de scholen erop aan te dringen ouders dan ook een rekening van
niet meer dan € 308 te sturen, zodat zij er feitelijk niet op achteruit
gaan.Zoals de leden van de CU-fractie zelf ook opmerken is de prijs van een
boekenpakket voor het schooljaar 2008–2009 een zaak van de scholen zelf.
Ik heb geen bevoegdheid om voor dit schooljaar bij scholen erop aan te dringen
dat de prijs van een boekenpakket niet hoger is dan € 308.De leden van de fractie van D66 constateren dat deskundigen, genoemd worden
de VO-raad en de GEU, het beschikbare budget ontoereikend achten. De leden
van de fracties van D66 en VVD hebben een aantal vragen over het bedrag gesteld:
hoe valide zijn de becijferingen, is het bedrag van € 308 toereikend,
hebben de ambtenaren van OCW contact gehad met betrokken partijen en wat zijn
de conclusies daarvan.Zoals eerder is aangegeven, is gebruik gemaakt van gegevens die de SLO/NICL
heeft geleverd: het betreft een overzicht van de gemiddelde prijs per vak
per leerjaar van alle in Nederland op de markt verschijnende schoolboeken.
Dit bestand heb ik gekoppeld aan alle leerlingen in het bekostigd
voortgezet onderwijs en zodoende de totale kosten berekend. De uitkomst ligt
min of meer in lijn met de kosten per leerling die de grote distributeurs
vanaf 2006 hebben gerealiseerd en is daarmee toereikend. De prijzen zijn
op prijsniveau 2007. De reguliere prijsbijstelling voor 2008 wordt toegekend.
Besluitvorming over de toekenning en de hoogte van de prijsbijstelling vindt
daarna jaarlijks plaats bij voorjaarsnota.Over uw vraag over de contacten met betrokken partijen kan ik kort zijn:
er is veelvuldig contact geweest met de grote distributeurs, de GEU en met
de VO-raad. Dit heeft echter niet geleid tot de conclusie dat het bedrag van € 308
(prijspeil 2007) onvoldoende zou zijn.1.6.1. DigitaliseringDe leden van de CDA-fractie vragen welke projecten er inmiddels zijn gestart
om te bevorderen dat scholen meer gebruik maken van digitalisering en de kennis
en kunde van hun docenten.De Stichting Kennisnet ontwikkelt activiteiten voor docenten ten behoeve
van het zelf ontwikkelen van digitaal lesmateriaal. Er is een veelheid aan
projecten en diensten die het voor docenten mogelijk maken om zelf digitaal
lesmateriaal te ontwikkelen. Voorbeeld hiervan is de webquestmaker die door
docenten ingezet kan worden om een les online aan te bieden. Er zijn WebQuests
voor alle vormen van onderwijs en bijna voor alle type vakgebieden. WebQuests
zijn (normaliter) gratis in gebruik. Er zijn in 2007 bijna 1 500 webquests
gemaakt.Daarnaast zijn er verschillende lessenmakers die docenten helpen bij het
maken van (digitale) lesbrieven. Door een combinatie van een papieren en digitale
aanvulling op de lesbrief is de drempel erg laag voor docenten om dit te gebruiken.
In de komende maanden wordt op Kennisnet een mediatheek en onderwijsetalage
gelanceerd. De mediatheek kan gebruikt worden als startpunt om van video/audio/internet
materiaal lesmateriaal te bouwen en de onderwijsetalage kan door docenten
gebruikt worden om per onderwerp materiaal samen te voegen en op het internet
aan te bieden.De stichting Digitale School heeft tot doel heeft leraren die deze leerwegen
willen ontwikkelen en gebruiken te ondersteunen en alternatieve leerwegen
aan te bieden aan leerlingen. Daartoe heeft de stichting een educatieve website
ontwikkeld die wordt onderhouden door ongeveer 35 docenten uit het primair
en het voortgezet onderwijs uit heel Nederland. In Vaklokalen bieden deze
docenten gratis digitaal lesmateriaal aan. Via Vakcommunities wordt docenten
een platform geboden waar zij nieuws en ondersteuning kunnen vinden en waar
zij materiaal kunnen uitwisselen.In het kader van Teleblik worden studenten van lerarenopleidingen en pabo’s
uitgedaagd om op basis van het materiaal van Teleblik lessen te maken. Daarnaast
zijn er nog initiatieven van (samenwerkende) scholen zelf waarin docenten
samen lesmateriaal maken en dit uitwisselen, naast de Digischool betreft dit
onder andere de Onderwijsvernieuwingscoöperatie en lesmaterialenVO.nl.
Ook vanuit de markt diverse initiatieven om scholen en docenten te ondersteunen.
Zowel aanbieding tools als het cursussen gericht op professionalisering.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering om zal gaan met de
stimulering van de uitwisseling van digitaal lesmateriaal in verband met het
aangenomen amendement op stuk 31 200 VIII, nr. 119.Er komt één groot meerjarig project bij Stichting Kennisnet,
waarin alle digitaliseringsfacetten van de gratis schoolboeken integraal en
in samenhang aan bod gaan komen. De uitvoering van het amendement van Dijk
zal daarin meegenomen worden als belangrijk element. Deze totaliteit is nodig
om maximaal effect te krijgen van de resultaten van de inventarisatie en de
uitwisseling die naar aanleiding van de inventarisatie tot stand moet
gaan komen. Een op zichzelf losstaand project zal dit maximale effect niet
kunnen realiseren. Kennisnet is de aanbestedingsplichtige door OCW gefinancierde
publieke ict-ondersteuningsorganisatie van, voor en door het onderwijs in
de sectoren primair, secundair en beroepsonderwijs. De organisatie is opgericht
en wordt bestuurd door het onderwijsveld zelf. De bovensectorale meerwaarde
die Kennisnet hierdoor heeft, maakt het de meest geschikte partij om deze
opdracht uit te voeren. Kennisnet zal overigens niet alles alleen doen, maar
bij de uitvoering alle relevante partijen betrekken die een rol hebben in
de ondersteuning van scholen bij de digitalisering van lesmateriaal. Voor
de uitvoering van het amendement door Kennisnet hoeft bovendien geen beroep
gedaan te worden op de middelen die voor de invoering van«gratis»
schoolboeken beschikbaar zijn voor scholen. Er zijn namelijk meerjarige FES-middelen
bij OCW voor Kennisnet beschikbaar om de integratie van ICT in het onderwijs
te bevorderen.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom Nederland niet net zoals het
Verenigd Koninkrijk (VK) het BTW-tarief voor digitale leermiddelen tot 0%
kan verlagen. De leden van de VVD-fractie vragen hetzelfde, maar spreken van
een verlaging tot 6%.De hoogte van BTW-tarieven wordt in EU verband vastgesteld. In het kader
van de toetreding van het VK tot de EU is voor het VK overgangsrecht getroffen.
Op grond van dit overgangsrecht mag het VK het 0%-tarief toepassen
op bijvoorbeeld kinderkleding en boeken.In de EU-discussie over de toekomst van de BTW-tarievenstructuur heeft
Nederland aandacht gevraagd voor de ongelijke BTW-behandeling van schoolboeken
en digitale leermiddelen. Er is geen enkel argument te bedenken waarom deze
producten met dezelfde functie en inhoud verschillend worden behandeld.De leden van de D66-fractie vragen of kwantitatief onderbouwd kan worden
dat er bezuinigd kan worden op leermiddelen door bijvoorbeeld gebruik te maken
van digitale leermiddelen.Het staat niet op voorhand vast dat digitale lespakketten goedkoper zijn.
Uit het onderzoek Digitale leermiddelen: Kosten, kansen en bedreigingen van
het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven (IOO bv) dat ik 6 juni
2007 (kenmerk SFB/2007/19307) naar uw Kamer gestuurd heb, blijkt dat digitalisering
(in ieder geval op korte termijn) extra geld kost. De beslissing om meer gebruik
te maken van digitaal lesmateriaal ligt bij de scholen zelf. Scholen kunnen
nu een integrale afweging maken tussen besteding aan (papieren) leermiddelen,
digitalisering en/of investeringen in personeel. Dat biedt scholen ook mogelijkheden
om docenten in staat te stellen eigen methodes te ontwikkelen en te delen.
Ict biedt hierbij veel mogelijkheden.1.7. UitvoeringDe leden van de fracties van de ChristenUnie en het CDA vragen de regering
nader toe te lichten hoe zij de toezegging, dat ten minste 95% van
de VO-leerlingen de tegemoetkoming nog voor de jaarwisseling uitbetaald krijgt,
denkt te realiseren.De leden van de CDA-fractie begrepen dat pas uiterlijk februari 2009 betaald
zal worden en vragen de regering of zij kan toezeggen dat in 2008 de betalingen
zullen plaatshebben. De leden van de VVD-fractie vragen hoeveel leerlingen
en hun ouders niet worden bereikt en hoe dit wordt opgelost. Deze leden hebben
tevens een aantal vragen gesteld over het voorstel om de ouders in 2008–2009
een financiële tegemoetkoming te geven in overleg met de SVB en de IB-Groep:
hoe ziet dit voorstel er uit, is het uitvoerbaar en wat kost de uitvoering
ervan.Het voorstel houdt in dat de SVB en de IB-Groep aan de ouders (van leerlingen in het bekostigd voortgezet onderwijs) de € 308 gaat
uitbetalen. Deze combinatie van uitvoerders hangt samen met het feit dat de
SVB beschikt over de adressen en bank/gironummers van de ouders van de jongere
kinderen die immers recht hebben op kinderbijslag en de IB-Groep beschikt
over dezelfde gegevens van de oudere leerlingen omdat de IB-Groep de zogenaamde «vervolguitkering»
aan deze leerlingen betaalt.Kort aangegeven: op 1 oktober worden alle leerlingen in het bekostigd
voortgezet onderwijs geteld, dit is de reguliere leerlingtelling. De scholen
sturen de telgegevens op naar de IB-Groep, die deze vervolgens naar aangegeven
leeftijdsklassen splitst en het deel dat betrekking heeft op de jongere leerlingen
doorstuurt naar de SVB. Ik heb dit parcours met de SVB, de IB-Groep en met
SZW uitvoerig besproken en alle partijen geven aan dat dit realistisch is.
Uiteraard voeren genoemde partijen de komende periode nauw overleg en bewaken
zij de voortgang.Ik heb in nauw overleg met de IB-Groep, de SVB en met het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid een traject uitgezet dat het mogelijk maakt
dat minimaal 95% van alle ouders en leerlingen in december 2008 en
de overige ouders en leerlingen zo spoedig mogelijk daarna de boekenbijslag
van € 308 ontvangen. Dit kan door gebruik te maken van de databestanden
van beide uitvoeringsorganisaties; de leerlingen van 18 jaar en ouder worden
door IB-Groep en de ouders van leerlingen jonger dan 18 jaar worden door de
SVB betaald. Een proefuitwisseling tussen beide
organisaties heeft uitgewezen dat naar verwachting meer dan 98% van
de gevallen automatisch kan worden uitbetaald. De gevallen die niet automatisch
kunnen worden uitbetaald, zijn kinderen op het bekostigd voortgezet onderwijs,
waarover geen recht op Kinderbijslag bestaat. Dit betreft veelal grensarbeiders
of een groep Belgische en Duitse kinderen die in Nederland onderwijs volgen.
Deze kinderen zijn niet bekend in het systeem van de SVB. De adressen zijn
wel bekend bij de IB-Groep. De ouders van deze kinderen krijgen een formulier
toegezonden met het verzoek om deze te retourneren na invulling van betalingsgegevens.
Deze mailing zal voorafgaand of gelijktijdig plaatsvinden met de uitbetaling
van het boekengeld aan de grote groep probleemloze gevallen.Iedereen die bij de IB-Groep in de administratie van BRON zit en recht
heeft, krijgt zijn betaling automatisch overgemaakt (98%), dan wel
een formulier (2%). Indien er daarnaast nog klanten zijn die van mening
zijn dat ze recht hebben op boekentoeslag, dienen deze zich te wenden tot
de school waar de leerling is ingeschreven. Vermoedelijk is er dan iets mis
gegaan in de administratie. De omvang van deze restgroep is naar verwachting
summier. Ik heb met de beide uitvoeringsinstanties, de SVB en de IB-Groep,
afgesproken dat zij een begroting bij OCW kunnen indienen waarin zij aangeven
met welke kosten zij te maken krijgen. Beide uitvoeringsinstanties hebben
laten weten dat de grootste kostenpost de correspondentie met hun klanten
(ouders en leerlingen) zal zijn. De uitvoeringskosten zijn vooralsnog in totaal
begroot op € 4 miljoen.1.8. Financiële gevolgenDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de afschrijvingstermijn zich verhoudt
tot de € 308 en of die termijn conform de geldende praktijk is.In de praktijk worden de schoolboeken eens per 3 à 4 jaar afgeschreven.
In de gegevens die de SLO/NICL ons heeft geleverd, hebben we rekening gehouden
met een afschrijvingstermijn van 3 jaar voor de leerboeken en 1 jaar voor
de werkboeken. De € 308 ligt derhalve in lijn met de praktijk.Vervolgens vragen deze leden welke besparingen de scholen kunnen realiseren
als de afschrijvingstermijn verlengd wordt naar vier of zelfs vijf jaar.Het schoolboekenpakket bestaat uit boeken, werkboeken, de cd ’s
die daarbij horen en eventuele licenties. Het is dus niet eenduidig aan te
geven wat een besparing op verlenging van de afschrijvingstermijn gaat opleveren.
Wel vind ik dat het te lang met een methode werken soms haaks kan staan op
het behoud van kwaliteit. Scholen gaan zelf over de afschrijvingstermijn.2. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel A (artikel 6 e WVO)De leden van de CDA-fractie vragen waarom laptops voor rekening van ouders
komen als de scholen besparen op andere lesmaterialen.Laptops vallen niet onder de definitie van lesmateriaal als bedoeld in
artikel 6e van het ingediende wetsvoorstel omdat een laptop zelf niet naar
de vorm en inhoud is gericht op informatieoverdracht en door het bevoegd gezag
niet specifiek voor het betreffende leerjaar wordt voorgeschreven. Aan de
andere kant kunnen scholen ouders ook niet verplichten om een laptop aan te
schaffen net zo min als scholen thans ouders kunnen verplichten om een internetaansluiting
te hebben. Als het beleid van de school zodanig is dat het bezit van een laptop
wenselijk is, is dit onderwerp van gesprek tussen ouders en school op grond
van de Wet medezeggenschap op scholen.Artikel I, onderdeel B (artikel 86 WVO) en artikel II
(artikel 2.2.1 WEB)De leden van de CDA-fractie vragen of de huidige lumpsum bekostiging ook
niet al een differentiatie naar bijvoorbeeld schoolsoort kent en zo ja waarom
is differentiatie (van de bekostiging van de schoolboeken) dan strijdig met
de ambitie te komen tot vereenvoudiging, vragen deze leden.De huidige lumpsum bekostiging kent inderdaad differentiatie naar schoolsoort,
er worden vier schoolsoorten onderscheiden: vmbo, havo/atheneum/lyceum, mavo/havo/vwo
en vmbo/mavo/havo/vwo.Kijkend naar het boekendossier, constateer ik dat de scholen niet veel
opschieten met de genoemde differentiatie. Immers, zoals ik al heb aangegeven
liggen de prijzen van de boekenpakketten per school en per vak zo ver uiteen
dat alleen een declaratiestelsel zou helpen en dat schiet zijn doel volledig
voorbij: geen prijsprikkel voor de school (de school bepaalt en het rijk betaalt)
en hoge administratieve lasten.Artikel IV (artikel 14 WMS)De leden van de CDA-fractie vragen waarom de oudergeleding geen instemmingsrecht
meer zou moeten hebben in de keuze voor lesmateriaal.De oudergeleding heeft nooit instemmingsrecht gehad in de keuze van lesmateriaal.
Dit blijft een zaak van de school. De oudergeleding heeft instemmingrecht
op de hoogte en bestemming van de ouderbijdrage en de vaststelling van het
beleid met betrekking tot het beheersbaar houden van de middelen die van ouders
worden gevraagd voor schoolboeken en lesmateriaal en voor andere schoolkosten.
Aangezien er voor het lesmateriaal als bedoeld in artikel 6e van de wet niet
langer door ouders wordt betaald, is het instemmingsrecht hiervoor niet langer
nodig. Voor de overige schoolkosten blijft dit wel het geval.De leden van de CDA-fractie stellen dat de keuze van lesmateriaal indirect
gevolgen kan hebben voor de overige schoolkosten.Dat hoeft niet maar zou kunnen op grond van het beleid dat de school in
deze voert.De ouders hebben echter op grond van de Wet medezeggenschap op scholen
(artikel 14, tweede lid, onder c en d) nog steeds hierop toegesneden mogelijkheden
om hun invloed uit te oefenen op de overige schoolkosten (instemmingsrecht
op de hoogte en bestemming van de ouderbijdrage en het beleid met betrekking
tot het beheersbaar houden van de schoolkosten die door het bevoegd gezag
noodzakelijk worden bevonden).Artikel V en VI (Wijziging WVI en Invoeringsbepaling schooljaar
2008–2009)De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de gevolgen voor de
ouders met een relatief laag inkomen, voor wie ook de maximale tegemoetkoming
op grond van de WTOS per 1 augustus 2008 wordt verlaagd. Zij vragen nog
eens toe te lichten hoe dit via een ander betaalritme wordt ondervangen.In het huidige schooljaar (2007–2008) kent de WTOS een inkomensafhankelijke
tegemoetkoming. De maximale tegemoetkoming bedraagt voor een leerling in de
onderbouw van het voortgezet onderwijs € 588, voor een leerling
in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs is dit € 666. De tegemoetkoming
wordt in 2 gelijke termijnen uitgekeerd: 50% in juli/augustus van een
jaar en 50% in januari van het erop volgende jaar.Om aan alle ouders een boekentoelage van € 308 in december 2008
te kunnen uitkeren, is het voor het komend schooljaar nodig de WTOS d.m.v.
het wetsvoorstel «gratis schoolboeken» af te romen met het bedrag
van de boekentoelage. De «WTOS ouders» krijgen dit bedrag dan
(net als alle ouders) eenmalig weer in december uitbetaald.Voor het komend schooljaar (2008–2009) blijft er dan voor ouders
in de onderbouw en voor ouders in de bovenbouw een bedrag voor overige schoolkosten
over. Voor ouders in de onderbouw is dit maximaal € 280 (= 588 –
308) en voor ouders in de bovenbouw is dit maximaal € 358 (= 666 –
308 ). Deze bedragen voor het schooljaar 2008/2009 sporen min of meer met
wat deze ouders (uitgaande van een uitkering in 2 termijnen) in de huidige
WTOS (schooljaar 2007/2008) ook in augustus zouden krijgen (voor onderbouw
is dit € 294 en voor bovenbouw is dit € 333). De IB-Groep
is in staat dit resterende bedrag in augustus uit te betalen.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31325-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl