Wet introductie premiepensioeninstellingen; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31891, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31891 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31891Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 493 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 891Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en enige andere wetten
in verband met de introductie van en het toezicht op premiepensioeninstellingen
(Wet introductie premiepensioeninstellingen)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN DEEL1. InleidingDit wetsvoorstel is de eerste fase van de gefaseerde aanpak voor de introductie
van de Algemene Pensioeninstelling (API) zoals omschreven tijdens een algemeen
overleg met de Tweede Kamer van 12 maart 2008 (Kamerstukken II 2007/08,
30 413, nr. 110) en in een brief van 11 november 2008 aan de Tweede
Kamer (Kamerstukken II 2007/08, 30 413, nr. 117).Deze gefaseerde aanpak bestaat uit drie fases. De eerste fase behelst
de introductie van de premiepensioeninstelling (PPI). De tweede fase beoogt
door aanpassingen in de Pensioenwet het mogelijk te maken dat bestaande ondernemingspensioenfondsen
samengaan. Tot slot zal worden bekeken op welke wijze een API in de Pensioenwet
kan worden geïntroduceerd die ook zogeheten Defined Benefit-regelingen
(DB) uit kan voeren. De uitwerking hiervan zal in de derde fase van het traject
plaatsvinden.Met deze wetswijziging PPI komt Nederland tegemoet aan recente ontwikkelingen
binnen de Europese Unie op het gebied van de uitvoering van pensioenregelingen.
Vooral in de ons omringende landen neemt het belang van zogeheten Defined
Contribution-regelingen (DC-regelingen, zie hieronder) toe. Evenzo is er toenemende
aandacht voor de mogelijkheden voor grensoverschrijdende uitvoering van dergelijke
regelingen. Nederland is van oudsher een lidstaat met een sterke kapitaalgedekte
pensioenpijler. De Nederlandse kennis en expertise is daarmee groot op dit
terrein, en biedt mogelijkheden op de internationale pensioenmarkt. Dit wetsvoorstel
beoogt bij te dragen aan de realisatie van die mogelijkheden en richt zich
met name op de buitenlandse DC-markt. De overige fasen zullen vooral interessant
kunnen zijn voor de nationale en internationale DB-markt.Met de Europese richtlijn betreffende de werkzaamheden van en het toezicht
op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening1
(hierna: de IORP-richtlijn, of IORP) is een eerste stap gezet naar een interne
Europese pensioenmarkt. Kernpunt van de richtlijn is dat het mogelijk wordt
dat pensioeninstellingen op een gelijk speelveld grensoverschrijdend opereren.
De richtlijn bevat daartoe eisen waaraan een instelling voor bedrijfspensioenvoorziening
(hierna: een IORP) moet voldoen om te kwalificeren voor een Europees paspoort.
Instellingen met een Europees paspoort dienen vervolgens vrijelijk diensten
te kunnen verrichten en te kunnen beleggen. Verschillende lidstaten hebben
de implementatie van de IORP-richtlijn benut om zich te positioneren als aantrekkelijk
vestigingsland voor internationaal opererende pensioeninstellingen.Vooralsnog is er van grensoverschrijdende uitvoering van pensioenregelingen
beperkt sprake. De aandacht van multinationaal opererende ondernemingen lijkt
zich vooral te richten op de schaalvoordelen die kunnen worden gerealiseerd
via het bundelen van de pensioenactiva (ook wel aangeduid als asset pooling). Dit neemt niet weg dat er bij deze ondernemingen
ook behoefte bestaat aan een instelling die de verschillende pensioenregelingen
van werknemers die zich overal in Europa bevinden kan «poolen».
Multinationale ondernemingen kunnen zo vanuit één vestigingsplaats
alle werknemers bedienen en van een pensioenuitkering voorzien. De potentiële
voordelen van het bijeenbrengen van verschillende pensioenregelingen binnen één
pensioeninstelling gelden overigens evenzeer in het geval van pensioenregelingen
van verschillende, niet noodzakelijk tot eenzelfde groep behorende, ondernemingen.Momenteel bestaat er echter – ondanks de uitstekend gekwalificeerde
Nederlandse pensioensector – geen Nederlandse pensioeninstelling die
volop gebruik kan maken van de mogelijkheden die de Europese richtlijn biedt
en die zo de Europese ontwikkelingen kan benutten en kan concurreren met buitenlandse
IORP’s. In België (het «Organisme voor
de Financiering van Pensioenen» (OFP), Luxemburg («Pension Savings Company with Variable Capital» (SEPCAV),
en Ierland («Private Pension Fund»
(PPF) bestaan immers reeds «(DB/)DC-vehikels». Nederland kent
momenteel slechts één soort pensioeninstelling die valt onder
de reikwijdte van de IORP-richtlijn: het pensioenfonds in de zin van de Pensioenwet.
In overeenstemming met de IORP-richtlijn maakt de Pensioenwet het pensioenfondsen
mogelijk grensoverschrijdende activiteiten te verrichten. Er zijn echter enkele
voorwaarden – die nauw samenhangen met het Nederlandse stelsel van arbeidsverhoudingen –
die in de praktijk het Nederlandse pensioenfonds minder aantrekkelijk maken
als uitvoerder van buitenlandse regelingen. Hieronder wordt daarop nader ingegaan.
Hier kan reeds gesteld worden dat pensioenfondsen grensoverschrijdend kunnen
opereren, maar daarbij gehouden zijn aan voorschriften die «verder»
gaan dan de IORP-richtlijn vereist. In de brief van 29 mei 2007 (Kamerstukken
II 2007/08, 30 413, nr. 97) heeft het kabinet daarom aangegeven via de
introductie van een algemene pensioeninstelling (API) aan private partijen
extra mogelijkheden te zullen bieden om de Europese pensioenmarkt te kunnen
betreden.De internationale en Europese markt voor de uitvoering van bedrijfspensioenregelingen
is een groeimarkt. De laatste jaren is bovendien duidelijk geworden dat de
internationale markt zich meer en meer richting zogeheten Defined Contribution-regelingen (DC-regelingen) begeeft. In sommige
lidstaten schakelen werkgevers in toenemende mate over van regelingen waarbij
het risico bij henzelf ligt, naar regelingen waarbij het risico bij de werknemer/pensioendeelnemer/pensioengerechtigde
ligt. In lidstaten die nog aan het begin staan van de opbouw van een kapitaalgedekt
pensioenstelsel voeren DC-regelingen de boventoon, en komen Defined Benefit-regelingen (DB-regelingen) nauwelijks voor. De kansen
voor IORP’s bevinden zich dan ook, zeker op de korte termijn, in belangrijke
mate op het terrein van de DC-regelingen. Dit wetsvoorstel, waarin de oprichting
van een premiepensioeninstelling (PPI) wordt mogelijk gemaakt, introduceert
een Nederlands vehikel dat zich op dit soort overeenkomsten kan gaan toeleggen
met optimaal gebruik van de ruimte die de IORP-richtlijn biedt. Zoals duidelijk
zal worden, lijkt de PPI vooral aantrekkelijk te zijn voor buitenlandse (DC-)
regelingen. In Nederland komen DC-regelingen immers veel minder vaak voor
dan DB-regelingen. Zoals gezegd, de in deze wet geïntroduceerde PPI kan gezien worden
als een species van het genus algemene pensioeninstelling (API) zoals reeds
aangekondigd in de Hoofdlijnennotitie (Kamerstukken II 2007/08, 30 413,
nr. 106). Door de introductie van de PPI kunnen marktpartijen flexibel inspelen
op de internationale behoefte aan een DC-vehikel. Uit een wereldwijd onderzoek
van Mercer (2008) blijkt dat de meeste werkgevers die pensioenregelingen ter
aanvulling op overheidsgefinancierde pensioenstelsels bieden, dit doen op
basis van Defined Contribution (vaste bijdragen) of een hybride aanpak.1 Dit onderzoek toont aan dat dit bij 68% van de
onderzochte bedrijven het geval is. Potentiële markten voor de PPI zijn
voorts «echte» DC-landen (zoals de EU-lidstaten Hongarije, Tsjechië,
Polen en Slowakije), maar ook de Verenigde Staten. Onderstaande grafiek toont één
en ander aan. Daarbij wordt aangetekend dat het voorshands uiteraard niet
duidelijk is hoe de kredietcrises deze cijfers zal beïnvloeden.De oprichting van een PPI wordt in dit voorstel mogelijk gemaakt via wijziging
van de Wet op het financieel toezicht (hierna: Wft). De introductie van de
PPI in de Wft noopt tevens tot enkele aanpassingen van de Pensioenwet en de
Wet verplichte beroepspensioenregeling. Daarnaast is het fiscale kader van
belang voor de kansen van de PPI op de internationale markt. Ook hierop zal
in deze toelichting worden ingegaan.In het vervolg van dit algemeen deel van de memorie van toelichting wordt
allereerst ingegaan op de karakteristieken van de premiepensioeninstelling
(par. 2). Vervolgens zal aandacht worden besteed aan de situatie waarin Nederlandse
regelingen worden ondergebracht bij een PPI (par. 3), en de relatie tot de
bestaande pensioenuitvoerders bij de uitvoering van Nederlandse regelingen
(paragraaf 4). Vervolgens zal de fiscale behandeling van de PPI uiteen
worden gezet (paragraaf 5). In paragraaf 6 worden enkele woorden
gewijd aan de administratieve lasten. In paragraaf 7 wordt
ingegaan op de ingewonnen adviezen en overige reacties op de formele consultatieronde.2. De premiepensioeninstellingTeneinde een aantrekkelijk doch betrouwbaar pensioenvehikel te creëren
dienen keuzevrijheid, flexibiliteit en integriteit de sleutelbegrippen te
vormen. Van belang is daarbij de werkzaamheden van de PPI goed in ogenschouw
te houden. De PPI is een vehikel dat geheel past binnen de kaders van de IORP-richtlijn.
De PPI wordt opgericht met als doel het doen verstrekken van arbeidsgerelateerde
pensioenuitkeringen. Zoals onderstaand uiteengezet is daarbij wel sprake van
een inperking van het type pensioenuitkeringen ten opzichte van de ruimte
die de IORP-richtlijn biedt, en een specifieke invulling van de rol van de
PPI. De PPI is opgericht onafhankelijk van enige bijdragende onderneming of
bedrijfstak. De PPI is ten slotte gefinancierd op basis van kapitalisatie:
er is geen sprake van de uitvoering van omslaggefinancierde pensioenregelingen.
Hiermee is de PPI een IORP, en kan de PPI profiteren van het Europees paspoort
voor IORP’s.Afbakening activiteitenEen IORP dient zich krachtens de IORP-richtlijn te beperken tot activiteiten
in verband met pensioenuitkeringen en werkzaamheden die daarmee verband houden.
De richtlijndefinitie van pensioenuitkeringen is daarbij ruim. Het omvat arbeidsgerelateerde
pensioenuitkeringen in de vorm van betalingen gedurende het gehele (resterende)
leven, maar ook qua tijdsduur beperkte uitkeringen of uitkeringen van een
bedrag ineens. Onder de definitie van pensioenuitkeringen vallen daarmee ook
uitkeringen die in Nederland niet als pensioenuitkeringen in de zin van de
Pensioenwet zouden kwalificeren. Voor deze afbakening geldt dat (bij grensoverschrijdende
activiteiten) de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat waaruit een uitgevoerde
pensioenregeling afkomstig is altijd dient te worden toegepast. Dit impliceert
dat een PPI slechts regelingen kan uitvoeren die door de relevante sociale
en arbeidswetgeving worden erkend als pensioenregeling. Voor Nederlandse regelingen
zijn in dit verband de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling
leidend1. Dat betekent onder andere dat voor de
Nederlandse situatie in het geval van ouderdomspensioen een «uitkering
ineens» of een «tijdelijke periodieke uitkering» door de
PPI niet tot de mogelijkheden behoort. Gaat het om een buitenlandse regeling,
dan kan de PPI deze uitkering in beginsel wel zelf verzorgen mits de PPI geen
verzekeringstechnisch risico draagt.De PPI is specifiek gericht op de uitvoering van pensioenregelingen waarbij
geen sprake is van verzekering van risico’s. Het doel hiervan is tweeledig.
In de eerste plaats is het aangewezen dat de PPI een eenvoudig en efficiënt
vehikel is, dat – willen marktpartijen zich toeleggen op de uitvoering
van DC-regelingen – zonder te veel obstakels en vereisten opgericht
kan worden. Door het verzekeren van risico’s uit te sluiten, hoeft aan
een groot aantal vereisten – die zouden gelden als de PPI wél
risico’s verzekert – niet voldaan te worden. Zo hoeven er geen
technische voorzieningen aangehouden te worden en gelden er geen herstelplannen
(zie hieronder). In de tweede plaats is het noodzakelijk de PPI duidelijk
van andere bestaande instellingen af te bakenen. Een instelling die zich uitsluitend
op premieregelingen kan toeleggen onderscheidt zich daarmee duidelijk van
een verzekeraar en een pensioenfonds. In de paragraaf Relatie tot bestaande pensioenuitvoerders: toegevoegde waarde PPI wordt
hierop nader ingegaan.De PPI kan zich toeleggen op de opbouwfase van pensioenuitkeringen die
uiteindelijk de vorm kunnen krijgen van een bedrag ineens bij het bereiken
van de pensioendatum, een tijdelijke periodieke uitkering of een levenslange
uitkering. Onder tijdelijke periodieke uitkering dient te worden verstaan
het gedurende een vooraf in tijdseenheden vastgestelde periode in gedeelten
uitkeren van het opgebouwde vermogen. De uitkering van het bedrag ineens en
de tijdelijke periodieke uitkering kan de PPI zelf verzorgen. Door de PPI
kunnen ten aanzien van de hoogte van deze (periodieke) pensioenuitkeringen
echter geen garanties worden afgegeven waarbij de PPI zelf garant staat. De
betaling van een levenslange uitkering behoort niet tot de mogelijkheden van
de PPI; de uitkeringsduur is immers niet in tijdseenheden vastgesteld, maar
afhankelijk van de levensduur van de uitkeringsgerechtigde en herbergt daardoor
een (langleven) risico. De PPI bestrijkt daarmee een deel van de mogelijke
uitkeringen die de IORP-richtlijn toestaat.Pensioenregelingen voorzien veelal in een levenslange uitkering. Voor
dergelijke regelingen kan de PPI dus niet de volledige uitvoering op zich
nemen. Dit zou – zoals gezegd – immers impliceren dat de PPI minimaal
een langlevenrisico verzekert. De PPI kan echter wel een deel van de uitvoering
van dergelijke regelingen verzorgen. De PPI dient dan evenwel het belegde
vermogen op moment van omzetting naar een levenslange uitkering over te dragen
aan een verzekeraar. Deze verplichting voor de PPI kan worden vastgelegd in
het contract tussen de PPI en de bijdragende instellingen. Voor Nederlandse
regelingen, waar het ouderdomspensioen de vorm dient te hebben van een levenslange
uitkering, wordt de overdracht van het pensioenvermogen aan een verzekeraar
ook in de Pensioenwet gewaarborgd. De benodigde wetswijziging maakt onderdeel
uit van dit wetsvoorstel. Andere lidstaten kennen mogelijk niet de verplichting
dat een pensioenregeling voorziet in levenslange periodieke uitkeringen na
pensioendatum. Uitkeringen in één keer of tijdelijke periodieke
uitkeringen zijn dan mogelijk. In dergelijke gevallen kan de PPI de volledige
uitvoering van de pensioenregeling voor haar rekening nemen. In het geval
van tijdelijke periodieke uitkeringen kan dan zoals eerder gesteld evenwel
geen sprake zijn van garanties ten aanzien van de omvang en hoogte van de
uitkering, waarbij de PPI zelf garant staat. Garanties kunnen wel door de
PPI worden afgegeven middels – bijvoorbeeld – de beleggingsportefeuille,
waarbij een bepaald rendement wordt gerealiseerd. Ook kunnen buitenlandse
regelingen uitgevoerd worden waarbij de werkgever op grond van de sociale
en arbeidswetgeving een bijstortings- of een andere betaalverplichting heeft.
Op deze wijze kunnen buitenlandse regelingen die een wettelijke garantie bieden
via de werkgever door de PPI worden uitgevoerd. Een en ander hangt af van
de vraag hoe een regeling volgens de toepasselijke sociale en arbeidswetgeving
van het land van herkomst van de regeling vorm wordt gegeven.Wat betekent dit alles concreet voor de toegestane werkzaamheden van een
PPI? Deze omvatten kort gezegd de activiteiten die normaliter door pensioeninstellingen
worden uitgevoerd tijdens de opbouwfase van het pensioen. De PPI zal dus premies «innen»,
en deze in beginsel tot aan de pensioengerechtigde datum beleggen. De PPI
zal bovendien de administratie verzorgen, de communicatie richting de pensioendeelnemers,
en voldoen aan de verplichtingen jegens de toezichthouders. Zonodig zal de
PPI ook aan waardeoverdracht doen. Pensioenregelingen voorzien in veel gevallen
in een nabestaandenpensioen en/of een invaliditeitspensioen. Daarbij is relevant
dat de PPI geen regelingen kan uitvoeren die verzekeringstechnische risico’s
in zich hebben. Indien een deelnemer voor pensioendatum overlijdt, vervalt
het kapitaal aan het vermogen van de overige deelnemers aan de betreffende
pensioenregeling, tenzij anders is overeengekomen.Zoals eerder opgemerkt, is de PPI, net als andere pensioeninstellingen,
gehouden aan de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaat van een bijdragende
onderneming. Dit geldt uiteraard ook voor de activiteiten van de PPI inzake
Nederlandse pensioenregelingen. In hoofdstuk 3 wordt nader ingegaan
op de mogelijke activiteiten van de PPI ten aanzien van Nederlandse regelingen.Bescherming van de pensioendeelnemer: prudentiële
eisen en vermogensscheidingDe PPI heeft verplichtingen jegens de deelnemer. Deze verplichtingen bestaan
er uit dat op de geëigende datum het op naam van de deelnemer aanwezige
pensioenvermogen zal worden uitgekeerd. Deze uitkeringen kunnen de vorm hebben
van uitbetalingen door de PPI aan de deelnemer, of van uitbetalingen aan een
derde of, in de Nederlandse situatie, een verzekeraar die vervolgens de pensioenuitkeringen
aan de pensioengerechtigde op zich neemt. Eén en ander zal afhankelijk
zijn van de eisen die vanuit de sociale en arbeidswetgeving van de lidstaten
worden opgelegd aan de inhoud en uitvoering van pensioenregelingen.De financiële verplichtingen voor de PPI die voortvloeien uit de
portefeuille van pensioenovereenkomsten beperken zich tot de uitbetaling of
overdracht van de opgebouwde vermogens. Van een dekking door de PPI tegen
biometrische risico’s (langleven en overlijden) kan geen sprake zijn.
Daarmee onderscheidt de PPI zich van een verzekeraar. Garanties met betrekking
tot het beleggingsrendement of de hoogte van de uitkeringen behoren zoals
gezegd wel tot de mogelijkheden mits de PPI niet zelf garant staat. De richtlijneisen
ten aanzien van de technische voorzieningen zijn niet van toepassing. Deze
eisen zien immers op de situatie waarin door de pensioeninstelling zelf dergelijke
garanties worden afgegeven.Naast eisen ten aanzien van de vaststelling en financiering van de technische
voorzieningen kent de richtlijn ook eisen inzake het voorgeschreven eigen
vermogen. De richtlijn spreekt in artikel 17, eerste lid, van «dekking
tegen biometrische risico’s verzekeren of een beleggingsrendement of
een bepaalde hoogte van de uitkering garanderen.» Voor de berekening
van dit vermogen verwijst de richtlijn in artikel 17, tweede lid, naar de
artikelen 27 en 28 van Richtlijn 2002/83/EG (Richtlijn Levensverzekering).
Willen deze artikelen van toepassing zijn, dan dient de pensioeninstelling
dus dekking te bieden tegen biometrische risico’s en/of beleggingsrisico’s.
Welnu, zoals uit de definities reeds blijkt, een PPI biedt een dergelijke
dekking niet zelf. De eisen zijn daarmee niet relevant voor de PPI. Voor de
PPI gelden overigens wel eisen ten aanzien van een minimumbedrag aan eigen
vermogen ter dekking van risico’s inzake de beheerslasten (operationele
risico’s). In dit wetsvoorstel wordt voor deze vereisten aangesloten
bij de eisen die krachtens de Wft worden gesteld aan beleggingsinstellingen.
Nu kan de situatie ontstaan dat een levensverzekeraar zich in een situatie
bevindt waarin hij – naast andere producten – «pure»
DC-regelingen aanbiedt. Zouden op dit deel van haar activiteiten dan ook de «lichtere»
eisen zoals die gelden voor de PPI van toepassing moeten zijn? Deze vraag
dient ontkennend te worden beantwoord. Immers, een verzekeraar zal in tegenstelling
tot een PPI altijd – zelfs indien het om «pure» DC regelingen
gaat – het langleven risico op zich dienen te nemen. De verzekeraar
verzorgt tenslotte zelf de uitkeringen.De minimum vermogenseisen van de PPI zien uitsluitend op de operationele
risico’s van de PPI. Van een verplichting tot het aanhouden van voldoende
activa ter dekking van technische voorzieningen en een aanvullende buffer
is geen sprake. De bescherming van de pensioendeelnemers gericht op het veiligstellen
van de ingebrachte pensioenpremies en de daarmee behaalde beleggingsopbrengsten
wordt geregeld door de PPI in bepaalde gevallen te verplichten het vermogen
of de vermogens behorende bij pensioenregelingen onder te brengen bij een
van de PPI onafhankelijke rechtspersoon, de pensioenbewaarder. Bij het formuleren
van deze verplichting, die ertoe leidt dat het te beleggen pensioenvermogen
goederenrechtelijk wordt afgescheiden van het vermogen van de instelling
die het beleggingsbeleid ten aanzien van het vermogen bepaalt (de PPI), is
uitdrukkelijk gekeken naar de verplichting die ertoe strekt het vermogen van
een beleggingsinstelling onder te brengen bij een bewaarder. Deze verplichting
volgt uit de bepalingen in de Wft die zien op het publieke toezicht op beleggingsinstellingen.
Zoals uit het artikelsgewijs deel V zal blijken bestaat deze verplichting
slechts in bepaalde omschreven gevallen.De premiepensioeninstelling zal in verband met de uitvoering van een pensioenregeling
een pensioenreglement (laten) opstellen waarin de door werkgevers en werknemers
gemaakte afspraken worden overgenomen. Bij het nemen van beslissingen met
betrekking tot het beheer van het pensioenvermogen (zie de boven genoemde
definitie) zal de premiepensioeninstelling gebonden zijn aan de verplichtingen
die voortkomen uit dit pensioenreglement en de door de werkgever en de premiepensioeninstelling
aangegane uitvoeringsovereenkomst.In bepaalde gevallen zal een pensioenbewaarder moeten worden aangesteld.
De pensioenbewaarder is een aparte rechtspersoon, die als enige taak heeft
het bewaren van dit vermogen. Op deze manier wordt zeker gesteld dat wanneer
er sprake is van een «reëel risico» (artikel 4: 71b) –
zelfs bij een faillissement van de PPI – het pensioenvermogen «veilig»
is. In deel V van het artikelsgewijs deel wordt hier uitvoerig aandacht aan
besteed.Wat de bescherming van de deelnemer betreft, voldoet de PPI volledig aan
de minimum eisen uit de IORP-richtlijn. Behalve de hier reeds genoemde (financiële)
maatregelen spelen ook de bepalingen inzake voorlichting een belangrijke rol
in de bescherming van de deelnemers. Verder moet bedacht worden dat de richtlijn
er vanuit gaat dat het sociaal en arbeidsrecht van de lidstaat waar een regeling
tot stand is gekomen van toepassing blijft op de regeling, ongeacht de vraag
in welke staat de regeling wordt uitgevoerd. Vanuit dat sociaal en arbeidsrecht
kan een verdere bescherming van de deelnemer voortvloeien. Voor Nederlandse
regelingen blijft de Pensioenwet van toepassing (zie verder hoofdstuk 3 «Borging
bestaande waarborgen bij uitvoering PPI en relatie met de sociale en arbeidswetgeving»).Vanuit de Nederlandse pensioenwetgeving beschouwd, is de positie van de
deelnemer wiens regeling wordt ondergebracht bij een PPI gelijkwaardig aan
die van een deelnemer wiens regeling wordt ondergebracht bij een verzekeraar.
Dat acht de regering ook wenselijk. Want hoewel de PPI in tegenstelling tot
een verzekeraar een IORP in de zin van de IORP-richtlijn is, is de PPI ten
aanzien van de governance meer te vergelijken met een verzekeraar dan met
een pensioenfonds. Daarbij wordt gedoeld op het feit dat sociale partners
via een pensioenfonds de eigen pensioenregeling uitvoeren voor de eigen collectiviteit.
Dat nu is bij de verzekeraar en de PPI niet per definitie het geval.Voorgaande overwegingen hebben geleid tot het voorstel om artikel 27 van
de WOR van overeenkomstige toepassing te laten zijn op de beslissing van de
werkgever de pensioenregeling onder te brengen bij een PPI (zie de artikelsgewijze
toelichting op onderdeel II D en IIIE). Om dezelfde reden zullen de «Principes
voor goed pensioenfondsbestuur (pension fund governance)» – voor
zover die gelden voor verzekeraars – ook op de PPI van toepassing worden
verklaard (zie verder de paragraaf inzake de eisen aan de bedrijfsvoering).RechtsvormDe PPI dient de rechtsvorm te hebben van de naamloze vennootschap (NV),
de besloten vennootschap (BV), de stichting of de Europese naamloze vennootschap
(SE). Daarmee perkt dit wetsvoorstel de keuzevrijheid voor de rechtsvorm in
ten opzichte van de IORP-richtlijn. De richtlijn laat de rechtsvorm immers
vrij. Voor de inperking is ten eerste gekozen omdat vast staat dat het bij de
PPI in beginsel gaat om omvangrijke vermogens. Ter bescherming van alle partijen
die verbonden zijn aan een PPI zullen rechtsvormen waarbij de bestuurders
hoofdelijk aansprakelijk zouden zijn voor de schulden van de rechtspersoon,
worden uitgesloten. In het artikelsgewijs gedeelte wordt hierop nader ingegaan.
Ten tweede is voor de inperking gekozen om redenen van eenvoud en duidelijkheid.
De PPI zal vooral grensoverschrijdend actief zijn en dan is het van belang
dat de toegestane rechtsvormen internationaal erkend en herkend worden. De
stichting ligt als rechtsvorm voor de hand. Bij de stichting zijn er geen
aandeelhoudersbelangen, die kunnen conflicteren met de belangen van de deelnemers
en de overige belanghebbenden. Bovendien sluit deze rechtsvorm aan bij die
van de bestaande Nederlandse pensioenfondsen. Het kan echter juist ook zijn
dat wel behoefte bestaat aan het aanwezig zijn van aandeelhouders. In dat
geval ligt de keuze voor een BV (niet beursgenoteerd) of een NV/SE (eventueel
beursgenoteerd) voor de hand. De keuzemogelijkheden die verloren gaan lijken
vooralsnog geen wezenlijke inperking te betekenen. Indien anders mocht blijken
kan altijd nog uitbreiding van het keuzepallet ten aanzien van de rechtspersoonlijkheid
worden overwogen.Eisen aan de bedrijfsvoeringDe richtlijn stelt verschillende voorwaarden voor de uitvoering van de
werkzaamheden. Zo eist de richtlijn dat een IORP daadwerkelijk wordt bestuurd
door personen van goede reputatie die zelf over voldoende beroepskwalificaties
en beroepservaring beschikken of adviseurs in dienst hebben met toepasselijke
beroepskwalificaties en beroepservaring. Van iedere door de instelling uitgevoerde
pensioenregeling dienen naar behoren vastgestelde regels te bestaan betreffende
de werking die bovendien naar behoren aan de pensioendeelnemers zijn gecommuniceerd.
De pensioendeelnemers dienen tevens voldoende over de voorwaarden van de pensioenregeling
te worden ingelicht, waaronder over de rechten en plichten van de partijen
betrokken bij de pensioenregeling, en de (aard en spreiding van de) aan de
regeling verbonden risico’s. Voor de invulling van deze voorwaarden
wordt aangesloten bij de eisen die momenteel krachtens de Wft worden gesteld
aan financiële ondernemingen (waaronder ook verzekeraars vallen) inzake
deskundigheid, betrouwbaarheid en integriteit, en inzake structurering en
inrichting. Uit artikel 33 van de Pensioenwet en artikel 11 van het Besluit
uitvoering Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling zal volgen
dat in aanvulling hierop bovendien de zogeheten «pension fund governance»
(pfg)-principes ter waarborging van goed bestuur van toepassing zullen zijn.
Het betreft hier de «Principes voor goed pensioenfondsbestuur (pension
fund governance)» – voor zover die gelden voor verzekeraars –
zoals die door de Stichting van de Arbeid zijn vastgesteld op 16 december
2005 en die via artikel 33 van de Pensioenwet wettelijk verankerd zijn.BeleggingsvoorschriftenDe richtlijn eist dat lidstaten pensioeninstellingen verplichten een beleggingsbeleid
te voeren dat in overeenstemming is met de «prudent person»-regel
wanneer de pensioeninstelling Europese (EU/EER) regelingen uitvoert. Bij deze
bepaling uit de richtlijn is direct aangesloten bij de wijze waarop implementatie
in de Pensioenwet heeft plaatsgevonden. De deelnemers hebben de mate van beleggingsvrijheid
die hen in de pensioenovereenkomst c.q. het pensioenreglement wordt toegekend.
Voor Nederlandse regelingen is daarbij artikel 52 Pensioenwet relevant. Beheer en de bewaring van een pensioenvermogenEen premiepensioeninstelling voert ter uitvoering van een pensioenregeling
het beheer over en de bewaring van een pensioenvermogen ten behoeve van de
pensioendeelnemers en de pensioengerechtigden. In bepaalde omstandigheden
dient de bewaring van een pensioenvermogen te worden gelaten aan een pensioenbewaarder.
Dit volgt uit artikel 4:71b, eerste lid.De beheerstaak van de premiepensioeninstelling houdt in ieder geval het
volgende in (i) het voeren van de administratie van een pensioenregeling,
(ii) de incasso van de pensioenpremies, (iii), het inbrengen van de pensioenpremies
in het pensioenvermogen bij een pensioenbewaarder (of het onderbrengen van
reeds opgebouwd pensioenvermogen bij een pensioenbewaarder), (iv) het bepalen
van het beleggingsbeleid voor het pensioenvermogen en het beslissen over de
aan- en verkoop van beleggingen, (v) de uitkering van de pensioengelden bij
het bereiken van de omzettingsdatum of pensioendatum en (vi) waardeoverdracht
van pensioengelden voordat de omzettingsdatum wordt bereikt. De omzettingsdatum
is het moment waarop de ingelegde premies worden omgezet in een pensioenuitkering
(zie de definitie van premieregeling).Onder het bijhouden van de administratie van een pensioenregeling behoort
in ieder geval het voeren van een administratie van pensioendeelnemers en
pensioengerechtigden, van een overzicht van de door en ten behoeve van pensioendeelnemers
en pensioengerechtigden ingebrachte pensioenpremies en van de met deze premies
behaalde waardeopbouw.De incasso van de pensioenpremies zal worden verzorgd door de premiepensioeninstelling.
De verplichtingen tot het inbrengen van pensioenpremies ten behoeve van de
opbouw van het pensioenvermogen en tot uitbetaling van pensioenuitkeringen
bij het bereiken van de omzettingsdatum door pensioendeelnemers worden overeengekomen
tussen de premiepensioeninstelling enerzijds en werkgever (ten behoeve van
werknemers) anderzijds.De pensioendeelnemers en pensioengerechtigden hebben obligatoire aanspraken
op de premiepensioeninstelling in verband met de hen toekomende pensioengelden.
Deze obligatoire aanspraken genieten door artikel 4:71a de bescherming van
een rangregeling. Zie ook de toelichting op dat artikel.Indien een pensioenvermogen op grond van artikel 4:71b, eerste lid, of
op grond van contractuele afspraken wordt ondergebracht bij een pensioenbewaarder
zal de premiepensioeninstelling de door haar ontvangen pensioenpremies moeten
inbrengen in het pensioenvermogen bij de pensioenbewaarder. De pensioenbewaarder
zal deze pensioengelden bewaren voor de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden.
In ruil voor het inbrengen van deze premies in haar vermogen verplicht de
pensioenbewaarder zich jegens de premiepensioeninstelling om pensioengelden
op haar verzoek beschikbaar te stellen voor uitkering aan pensioengerechtigden
of derden die de verplichting tot uitbetaling van pensioenuitkeringen aan
pensioengerechtigden overnemen.Het beleggingsbeleid dient in beginsel te voldoen aan de eisen die daaraan
in het deel Prudentieel Toezicht Financiële Ondernemingen (deel 3) van
de Wet op het financieel toezicht worden gesteld, namelijk belegging conform
het prudent person beginsel. Pensioenuitkeringen zullen door de premiepensioeninstelling
worden uitgekeerd. De uitkering geschiedt aan de pensioengerechtigden of aan
een derde partij die de verplichting tot uitbetaling van pensioenuitkeringen
aan pensioengerechtigden overneemt. Welke derde partij dit kan zijn is afhankelijk
van de eisen die voortkomen uit de voor de inhoud en uitvoering van de betreffende
pensioenregeling relevante sociale en arbeidswetgeving. Bij de uitvoering
van Nederlandse pensioenregelingen zal deze derde vrijwel altijd een verzekeraar
zijn.Verplichtingen tot overdracht van pensioenvermogens nog voordat de omzettingsdatum
wordt bereikt (waardeoverdracht) kunnen voortkomen uit de sociale- en arbeidswetgeving
die van toepassing is op inhoud- en uitvoering van pensioenregelingen. Voor
de uitvoering van Nederlandse pensioenregelingen volgen verplichtingen tot
overdracht van pensioenvermogens uit de Pensioenwet (bijvoorbeeld de verplichting
tot waardeoverdracht op verzoek van een gewezen deelnemer bij wisseling van
werkgever of toetreding tot een beroepspensioenregeling die volgt uit artikel
71 Pensioenwet).Daarnaast kan de premiepensioeninstelling verantwoordelijkheden hebben
die voortkomen uit de Pensioenwet. De Pensioenwet wordt relevant wanneer de
premiepensioeninstelling de uitvoering van een Nederlandse pensioenregeling
op zich neemt. In dit voorstel is de premiepensioeninstelling aangewezen als
mogelijke pensioenuitvoerder in de zin van artikel 1 van de Pensioenwet. Als
voorbeeld van verantwoordelijkheden die voor een premiepensioeninstelling
voortkomen uit de Pensioenwet zijn hierboven al eventuele verplichtingen tot
waardeoverdracht van pensioengelden voordat de omzettingsdatum wordt bereikt
genoemd. Wanneer een premiepensioeninstelling uitvoering geeft aan een niet-Nederlandse
pensioenregeling zal deze gehouden zijn te voldoen aan verplichtingen die
voortkomen uit het sociale- en arbeidsrecht van de lidstaat van herkomst van
die pensioenregeling.Bij de taak van het «bewaren» van een pensioenvermogen passen
in ieder geval de volgende activiteiten: (i) het zijn van eigenaar van de
bestanddelen van het pensioenvermogen, (ii) het beschikken over de bestanddelen
van het pensioenvermogen (in samenspraak met de premiepensioeninstelling)
en (iii) het voeren van een administratie van de bestanddelen van het pensioenvermogen.De bewaarder van een pensioenvermogen is als rechthebbende op het pensioenvermogen
beschikkingsbevoegd ten aanzien van de bestanddelen van het pensioenvermogen.
Een bewaarder van een pensioenvermogen zal in drie situaties willen (laten)
beschikken over bestanddelen van het pensioenvermogen, namelijk (a) bij het
aangaan van beleggingen met en ten behoeve van het pensioenvermogen, (b) bij
het doen van onttrekkingen aan het pensioenvermogen ten behoeve van de uitkering
van pensioengelden (de premiepensioeninstelling kan met deze gelden de uitkering
verzorgen van pensioengelden aan pensioengerechtigden of een uitkering aan
derden die de verplichting tot uitbetaling van pensioenuitkeringen aan pensioengerechtigden
overnemen; indien een pensioenvermogen is ondergebracht bij een pensioenbewaarder
doet deze een onttrekking aan het pensioenvermogen ten behoeve van een overdracht
van gelden aan de premiepensioeninstelling) en (c) bij het realiseren van
een waardeoverdracht van pensioengelden voordat de omzettingsdatum is bereikt.Het veilig stellen van vorderingen van pensioendeelnemers
en pensioengerechtigdenDe positie van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden (hierna gemakshalve
genoemd: pensioencrediteuren) dient adequaat te worden beschermd. Deze bescherming
wordt op twee manieren geboden.In de eerste plaats wordt de positie van pensioencrediteuren beschermd
doordat de premiepensioeninstellingen onder toezicht staan: premiepensioeninstellingen
zijn vergunningplichtig en dienen aan bepaalde voorschriften te voldoen.In de tweede plaats worden maatregelen voorgesteld die tot doel hebben
te waarborgen dat pensioencrediteuren hun aanspraken ook daadwerkelijk
kunnen uitoefenen. Deze paragraaf heeft betrekking op de maatregelen die ertoe
strekken deze laatstgenoemde vorm van bescherming te bieden.De inhoud van de maatregelen die in verband met deze bescherming worden
voorgesteld wordt hieronder nader toegelicht. Indien deze maatregelen niet
zouden worden genomen zou de uitoefening van aanspraken van pensioencrediteuren
op twee mogelijke manieren kunnen worden aangetast.(1) aantasting van het vermogen waarop verhaal kan worden gezocht door
andere crediteuren dan pensioencrediteuren. Indien zou worden nagelaten nadere
regels te stellen ter bescherming van vorderingen van pensioencrediteuren
zouden ook andere crediteuren dan de pensioencrediteuren zich kunnen verhalen
op het vermogen van een premiepensioeninstelling.(2) indien evengenoemde nadere regels niet worden gesteld, zouden pensioencrediteuren
die een vordering hebben uit hoofde van pensioenregeling X zich kunnen verhalen
op vermogensbestanddelen van de premiepensioeninstelling die zij heeft verworven
en onder zich heeft in verband met de uitvoering van pensioenregeling Y. Dit
wordt het besmettingsrisico genoemd.Ad 1. aantasting door andere crediteuren dan pensioencrediteurenHet is mogelijk dat niet alleen pensioencrediteuren een vordering hebben
op de premiepensioeninstelling, maar ook andere crediteuren. Zonder nadere
regeling zouden de gewone voorrangsregels van toepassing zijn op de verhaalsrechten
van alle crediteuren. Dit zou betekenen dat de pensioencrediteuren een concurrente
vordering hebben. Eerst zouden de bevoorrechte crediteuren, zoals de fiscus,
worden voldaan. Indien daarna nog vermogensbestanddelen overblijven, zouden
deze pondspondsgewijs worden verdeeld over de concurrente schuldeisers, onder
wie de pensioencrediteuren. Het door de pensioendeelnemers ingebrachte vermogen
zou zonder nadere regels dus worden aangewend tot voldoening van de vorderingen
van andere crediteuren dan de pensioencrediteuren. Gelet op het bijzondere
karakter van pensioenvorderingen, is dat niet gewenst. Pensioenvorderingen
onderscheiden zich van andere vorderingen door hoofdzakelijk twee factoren.In de eerste plaats zijn pensioenvorderingen voor de personen in kwestie
van een geheel andere orde dan vrijwel alle andere vorderingen. Pensioenvorderingen
bepalen in belangrijke mate de levensstandaard na de pensionering, in tegenstelling
tot een doorsnee andere vordering. Dit noopt ertoe de uitoefening van een
pensioenaanspraak veiliger te stellen dan de uitoefening van een andere vordering.In de tweede plaats kenmerkt de pensioenvordering zich hierdoor, dat zij
betrekking heeft op een vermogen dat door de pensioencrediteuren is opgebouwd,
vaak door jarenlange premiebetaling. Zou de uitoefening van pensioenaanspraken
worden aangetast doordat ook andere crediteuren dan pensioencrediteuren zich
kunnen verhalen op het door de pensioencrediteuren opgebouwde vermogen, dan
zal dat door de pensioencrediteuren als een grote onrechtvaardigheid worden
beschouwd.Ad 2. aantasting door besmetting van de ene pensioenvordering
door de andere pensioenvorderingWanneer een premiepensioeninstelling meer dan één pensioenvermogen
aanhoudt, heeft dit tot gevolg dat pensioenvermogens goederenrechtelijk vermengen
doordat al deze pensioenvermogens tot de eigendom van diezelfde premiepensioeninstelling
behoren. Daarmee is er een risico dat pensioencrediteuren die een vordering
hebben op deze premiepensioeninstelling in verband met pensioenvermogen X
zich zouden kunnen verhalen op het pensioenvermogen dat de rechtspersoon
in bewaring heeft in verband met pensioenregeling Y. Dit risico wordt ook
wel besmettingsgevaar genoemd. Indien bijvoorbeeld ten behoeve van pensioenvermogen
X wordt belegd met geleend geld (en de rechtspersoon dus verplichtingen uit
hoofde van de geldlening heeft) en het pensioenvermogen X op enig moment ontoereikend
is om de geleende gelden terug te betalen (bijvoorbeeld omdat de met het geleende
geld gedane beleggingen sterk in waarde zijn gedaald), zou de geldverstrekker
zijn vordering tot terugbetaling kunnen verhalen op pensioenvermogen Y dat
immers ook eigendom is van die rechtspersoon. Het scheiden van vermogens kan
voorkomen dat regelingen met een minder dan verwacht beleggingsrendement worden «gecompenseerd»
door regelingen die wél goede resultaten bereiken.Mogelijke oplossingenOm de aantasting van de positie van de pensioencrediteuren door niet-pensioencrediteuren
te voorkomen zijn twee oplossingen mogelijk: (1) een contractuele beperking
van de verhaalsmogelijkheden en (2) een wettelijke beperking van de verhaalsmogelijkheden.
Om het besmettingsrisico te voorkomen zijn ook twee oplossingen mogelijk:
(3) een voorwaardelijke wettelijke verplichting die strekt tot goederenrechtelijke
scheiding en (4) een onvoorwaardelijke wettelijke verplichting die strekt
tot goederenrechtelijke scheiding.Ad 1. Een contractuele beperking van de verhaalsmogelijkheden op een collectief
beheerd vermogen wordt gerealiseerd door in overeenkomsten met wederpartijen
waar al dan niet significante verplichtingen uit voort kunnen vloeien een
zogenaamde «limited recourse» afspraak en eventueel een «non-petition»
afspraak op te nemen. De wederpartij verplicht zich dan contractueel om de
inning van zijn vorderingen te beperken tot het vermogen ten aanzien waarvan
de betreffende overeenkomst wordt aangegaan en geen verhaal te nemen op vermogens
die de bewaarder uit anderen hoofde houdt. Ook doet hij contractueel afstand
van zijn recht om het faillissement van de bewaarder aan te vragen indien
zijn vorderingen niet of niet geheel worden voldaan.Ad 2. Een wettelijke beperking van de verhaalsmogelijkheden op een vermogen
houdt een regeling in die vastlegt (i) welke vorderingen bij voorrang uit
een vermogen kunnen worden voldaan en (ii) de volgorde waarin schuldeisers
verhaal kunnen nemen op een vermogen vanwege deze en andere vorderingen.Ad 3. Een voorwaardelijke wettelijke verplichting die strekt tot goederenrechtelijke
scheiding van vermogens die collectief worden beheerd houdt een verplichting
in voor de beheerder van een vermogen om bij in de wet genoemde omstandigheden
het vermogen onder te brengen in een andere rechtspersoon. In artikel 4:44
, tweede lid, van de Wft is bijvoorbeeld geregeld dat een bewaarder zich moet
beperken tot de bewaring van het vermogen van één beleggingsfonds
wanneer het beleggingsbeleid dat wordt gevoerd in verband met dat fonds het
risico meebrengt dat het vermogen van het fonds (en daarbij het eigen vermogen
van de bewaarder) ontoereikend zal blijken voor voldoening van vorderingen
die daaruit moeten worden voldaan.Ad 4. Een onvoorwaardelijke wettelijke verplichting die strekt tot goederenrechtelijke
scheiding van vermogens die collectief worden beheerd houdt een verplichting
in voor de beheerder van een bepaald vermogen om dit in alle gevallen onder
te brengen in een andere rechtspersoon. De criteria die zijn gehanteerd bij het kiezen van een
oplossingBij een keuze voor een van de mogelijke oplossingen spelen drie aspecten
een rol.Allereerst is van belang de waarschijnlijkheid van de noodzaak tot het
doen van een beroep op de maatregel die strekt tot het veilig stellen van
vorderingen van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden. Waar besmettingsrisico’s
tussen vermogens beperkt zijn (bijvoorbeeld omdat de beleggingsvrijheid beperkt
is tot beleggingen die geen ongedekte verplichtingen met zich brengen) of
er technische voorzieningen zijn voorgeschreven ter afdekking van beleggingsrisico’s
binnen een regeling, zal er minder reden zijn tot het treffen van maatregelen
ter realisatie van vermogensscheiding dan bij vermogens in verband waarmee
een beleggingsbeleid wordt gevoerd dat wel (grote) risico’s voor andere
vermogens binnen dezelfde bewaarder (rechtspersoon) met zich brengt.Een tweede aspect is de juridische kracht van het gekozen instrument ter
realisatie van het veilig stellen van de vorderingen van pensioendeelnemers
en pensioengerechtigden. Meer specifiek wordt bedoeld: de mate van waarschijnlijkheid
dat een Nederlandse of buitenlandse rechter rekening zal houden met de beoogde
bescherming van de vorderingen van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden
wanneer schuldeisers verhaal zoeken op het pensioenvermogen.Tot slot zijn de lasten die gemoeid zijn met de overwogen maatregel relevant.
Het is bewerkelijk en kostbaar om telkens een nieuwe bewaarder op te richten
en aan alle wettelijke eisen voor bewaarders te voldoen wanneer een nieuw
vermogen in beheer wordt genomen (denk bijvoorbeeld aan eisen ten aanzien
van het eigen vermogen van een bewaarder).De gekozen oplossingenOmdat beide vormen van aantasting (aantasting door niet-pensioencrediteuren
en besmetting door andere pensioencrediteuren) moeten worden voorkomen, is
in dit voorstel gekozen voor een combinatie van een rangregeling (artikel
4:71a) en een voorwaardelijke verplichting die strekt tot goederenrechtelijke
scheiding van vorderingen pensioenvermogens (4:71b). Voor de formulering van
de rangregeling en de voorwaardelijke verplichting die strekt tot goederenrechtelijke
scheiding van vorderingen op pensioenvermogens is aansluiting gezocht bij
de regelingen die thans gelden voor vermogens behorende bij beleggingsfondsen.
Ook voor vermogens behorende bij beleggingsfondsen geldt zowel een rangregeling
als een verplichting tot het onderbrengen van het vermogen bij een bewaarder
indien het beleggingsbeleid dat wordt gevoerd zogenaamde besmettingsrisico’s
meebrengt.De rangregelingDe oplossing van een rangregeling met betrekking tot vorderingen die verband
houden met premiebetaling is niet nieuw. Dezelfde beschermingsgedachte is
ook een van de redenen geweest om de richtlijn sanering en liquidatie verzekeraars
tot stand te brengen.1 In artikel 3:198 Wft en
artikel 213m Faillissementswet is een van de twee varianten van een rangregeling
uit deze richtlijn opgenomen. Zoals hierboven al aan de orde kwam genieten
rechten van deelneming in een beleggingsfonds ook de bescherming van een rangregeling
(artikel 4:45 Wft).De rangregeling die in artikel 4:71a wordt voorgesteld heeft primair tot
doel te voorkomen dat crediteuren van een premiepensioeninstelling of pensioenbewaarder
die niets van doen hebben met een pensioenvermogen, omdat de vorderingen geen
verband houden met de bewaring en het beheer van het pensioenvermogen, zich
op dat vermogen kunnen verhalen. Een pensioenvermogen zal allereerst aangewend
moeten worden ter voldoening van vorderingen van de premiepensioeninstelling
die verband houden met de bewaring en het beheer van dit vermogen en van vorderingen
van pensioencrediteuren. Vorderingen van derde-crediteuren kunnen worden voldaan
nadat vorderingen van de premiepensioeninstelling uit bewaring en beheer van
het pensioenvermogen en aanspraken van pensioencrediteuren zijn voldaan en
op voorwaarde dat vaststaat dat dergelijke voeringen in de toekomst niet meer
zullen ontstaan. Het is niet waarschijnlijk dat na deze vereffening nog activa
overblijven. De waarde van de aanspraken van pensioencrediteuren die deelnemen
aan een premieregeling is immers direct gekoppeld aan de waarde van het pensioenvermogen
(de waarde van een aanspraak is gelijk aan de netto vermogenswaarde van het
pensioenvermogen gedeeld door het aantal uitstaande aanspraken).Secundair is het effect van de rangregeling dat pensioencrediteuren die
aanspraken hebben op pensioenvermogen X geen verhaal voor hun vorderingen
kunnen zoeken op pensioenvermogen Y dat tevens tot het vermogen van de premiepensioeninstelling
behoort. Pensioencrediteuren van pensioenvermogen X zijn immers – in
de regel – niet tevens pensioencrediteur van pensioenvermogen Y. De
rangregeling van 4:71a beschermt alleen pensioencrediteuren die door deelname
aan de pensioenregeling behorende bij het betreffende pensioenvermogen een
directe aanspraak hebben op dát pensioenvermogen. Ook vorderingen die
verband houden met het beheer en de bewaring van het pensioenvermogen die
worden beschermd door de rangregeling houden een rechtstreeks verband met
het betreffende pensioenvermogen. Vorderingen in verband met het beheer en
de bewaring van andere pensioenvermogens die bij de premiepensioeninstelling
zijn ondergebracht dienen daarom voor de toepassing van de rangregeling net
als vorderingen van pensioencrediteuren van een ander pensioenvermogen dat
is ondergebracht bij de premiepensioeninstelling eveneens als vorderingen
van derden te worden beschouwd. Hierboven kwam al aan de orde dat de waarde
van de aanspraken van pensioencrediteuren die deelnemen aan een premieregeling
direct gekoppeld is aan de waarde van het pensioenvermogen. Daarom is lastig
denkbaar dat er een situatie zal ontstaan waarin pensioencrediteuren na het
uitwinnen van het eigen pensioenvermogen X verhaal zullen zoeken op pensioenvermogen
Y. Met een waardevermeerdering ofvermindering van het pensioenvermogen heeft
immers tegelijkertijd een waardevermeerdering of -vermindering van de aanspraken
van pensioencrediteuren plaats.De pensioenbewaarderDe besmettingsrisico’s tussen pensioenvermogens die tot de eigendom
van eenzelfde rechtspersoon te rekenen zijn, zijn beperkt. De premiepensioeninstelling
zal uitvoering kunnen geven aan premieregelingen en regelingen waarbij de
PPI zelf geen verzekeringstechnisch risico loopt. Zoals reeds is toegelicht
hebben deze regelingen als kenmerk dat pensioengerechtigden daar gedurende
de opbouwfase geen andere rechten jegens de premiepensioeninstelling aan kunnen
ontlenen dan rechten op uitkering van de werkelijke waarde van de ten behoeve
van hen ingelegde premies op de omzettingsdatum. Als die waarde vanwege tegenvallende
beleggingsresultaten nihil blijkt te zijn kunnen pensioengerechtigden van
pensioenvermogen X geen verhaal zoeken op pensioenvermogen Y om een bepaald
rendement alsnog veilig te stellen. Wanneer, in een extreme situatie, de waarde
van de beleggingen onvoldoende blijkt voor voldoening van de ten behoeve van
het pensioenvermogen gemaakte kosten van beheer en bewaring, resteert er in
verband met dat vermogen een schuld. Op dat moment wordt eerst het eigen vermogen
van de premiepensioeninstelling uitgewonnen. Het is echter mogelijk dat ook
na uitwinning van het privévermogen van de premiepensioeninstelling
een restschuld resteert waarvoor verhaal zal worden gezocht op een
ander pensioenvermogen dat door de premiepensioeninstelling wordt gehouden.Voor de uitvoering van Europese pensioenregelingen geldt dat de beleggingsvrijheid
van de premiepensioeninstelling beperkt is en het risico dat beleggingsresultaten
zullen tegenvallen klein is; de bovengeschetste situatie zal zich bij de uitvoering
van Europese pensioenregelingen daarom naar verwachting zelden voordoen. Uit
het prudent person beginsel volgt voor de uitvoering van Europese pensioenregelingen
bijvoorbeeld dat beleggingen in derivaten slechts zijn toegestaan voor zover
deze bijdragen tot een vermindering van het beleggingsrisico of een doeltreffend
portefeuillebeheer vergemakkelijken. Het prudent person beginsel gaat echter
niet automatisch op voor de uitvoering van niet-Europese, bijvoorbeeld Amerikaanse,
pensioenregelingen. Hierop is de IORP-richtlijn immers niet van toepassing.
In artikel 3:267b, waarin het prudent-person-beginsel is neergelegd, is in
het vierde lid bepaald dat dit beginsel niet geldt wanneer een regeling wordt
uitgevoerd afkomstig uit een staat die geen lidstaat is. Vanwege de grote
financiële en sociale belangen van pensioenvermogens is een bescherming
van vorderingen van pensioencrediteuren vooral geboden bij het bestaan van
een reëel risico. Dit zal bij lagere regelgeving nader worden uitgewerkt.Contractuele afspraken ter beperking van verhaalsmogelijkheden bieden
pensioendeelnemers en pensioengerechtigden (in een internationale context)
relatief de minste waarborgen tegen besmettingsrisico’s. Een verplichting
tot het onderbrengen van pensioenvermogens bij verschillende pensioenbewaarders
(rechtspersonen) die exclusief voor die vermogens optreden is de meest veilige,
want meest krachtige, juridische maatregel die kan worden getroffen ter voorkoming
van besmettingsrisico’s tussen pensioenvermogens, maar is kostbaar.
Uit een rangregeling volgen geen kosten voor de premiepensioeninstelling.Naar verwachting zal de uitwerking van een rangregeling in de Europese
context – vanwege de verplichting om te pensioenvermogens te beleggen
conform het prudent person beginsel – voldoende krachtig zijn om de
vorderingen van de deelnemers in pensioenregeling X veilig te stellen en adequaat
te beschermen tegen verhaal van deelnemers in en crediteuren van pensioenregeling
Y. Voor de uitvoering van niet-Europese pensioenregelingen – waarvoor
geen verplichting geldt om pensioenvermogens te beleggen conform het prudent
person beginsel – in verband waarmee een beleggingsbeleid wordt gevoerd
waaruit bijzondere, zogenaamde reële, (besmettings-)risico’s voortkomen
ligt het voor de hand de meest krachtige, maar kostbare, verplichting op de
premiepensioeninstelling te leggen om het bij die pensioenregeling behorende
pensioenvermogen onder te brengen bij een aparte pensioenbewaarder (rechtspersoon)
die slechts dat ene pensioenvermogen bewaart voor de hand (4:71b). Het onderscheid
tussen Europese en niet-Europese pensioenregelingen hoeft niet tot uitdrukking
te komen in de wettekst van artikel 4:71b. Het onderscheidend criterium is
de aard van het beleggingsbeleid dat wordt gevoerd. Aangezien het prudent
person beginsel beperkingen stelt aan het beleggingsbeleid dat kan worden
gevoerd ten aanzien van Europese pensioenregelingen en dit beginsel aan het
nemen van de risico’s bedoeld in artikel 4:71b in de weg staat leidt
het artikel de facto tot een onderscheid tussen Europese en niet-Europese
regelingen.Niet verplicht: contractuele afspraken ter beperking van
verhaalsmogelijkhedenDe regeling in dit voorstel van wet staat er niet aan in de weg dat partijen
er voor kunnen kiezen om ook bij andere omstandigheden
per regeling een bewaarder aan te stellen om een goederenrechtelijke scheiding
van vermogens te realiseren. Naast de verplichting van artikel 4:71b, eerste
lid, bestaat er dus nog een mogelijkheid tot het realiseren van een meer zekere, maar ook meer kostbare, scheiding tussen pensioenvermogens
waar partijen dit wenselijk achten.Relevante toezichthouders en verantwoordelijkheidsverdelingHet financieel toezicht in Nederland wordt uitgevoerd door twee toezichthouders.
De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het prudentieel
toezicht, gericht op de soliditeit van financiële ondernemingen en het
bijdragen aan de stabiliteit van de financiële sector. De Autoriteit
Financiële Markten (hierna: AFM) is verantwoordelijk voor het gedragstoezicht,
gericht op ordelijke en transparante financiële marktprocessen, zuivere
verhoudingen tussen marktpartijen en zorgvuldige behandeling van cliënten.
Dit geldt zowel voor het toezicht op financiële ondernemingen (krachtens
de Wft) als voor het toezicht op pensioenfondsen (krachtens de Pensioenwet).Het toezicht op pensioenfondsen wordt op grond van de Pensioenwet uitgeoefend
door DNB. Op basis van de IORP-richtlijn dient een pensioeninstelling bij
de uitvoering van haar activiteiten over een vergunning van de toezichthoudende
instantie te beschikken of in een register te zijn ingeschreven. Op grond
van de Pensioenwet moet een pensioenfonds zich binnen drie maanden na zijn
oprichting melden bij DNB. DNB draagt vervolgens zorg voor de inschrijving
in alsmede beheer van een register waarin alle pensioenfondsen met zetel in
Nederland worden ingeschreven. In geval van de uitvoering van een Nederlandse
regeling is, in aanvulling op het prudentieel en gedragstoezicht, krachtens
de Pensioenwet sprake van materieel toezicht. De verantwoordelijkheid hiervoor
ligt ook bij DNB.Voor de PPI wordt geheel bij deze verantwoordelijkheidsverdeling aangesloten.
DNB wordt derhalve in de Wft aangewezen als toezichthouder en vergunningverlenende
instantie voor de PPI. Het toezicht op pensioeninstellingen wordt hierdoor
bij één toezichthouder neergelegd. Op deze wijze wordt aangesloten
bij de kennis en ervaring die DNB op pensioenterrein heeft. Dit sluit bovendien
aan bij de rol van DNB bij grensoverschrijdende pensioenactiviteiten.Indien een pensioeninstelling voornemens is grensoverschrijdend pensioenactiviteiten
te gaan ontplooien is hiervoor op basis van de IORP-richtlijn, naast genoemde
vergunning of registratie, voorafgaande toestemming nodig van de toezichthouder
van het land waar de pensioeninstelling haar zetel heeft. Indien een pensioenfonds
met zetel in Nederland grensoverschrijdend zijn diensten aan wil bieden is
hiervoor een vergunning van DNB vereist. Daarnaast is DNB aanspreekpunt voor
buitenlandse toezichthouders die toezicht houden op pensioeninstellingen die
voornemens zijn een Nederlandse regeling uit te voeren.Voor de situatie dat een PPI met zetel in Nederland voornemens is om een
buitenlandse regeling uit te voeren (krachtens de Wft) is het daarom wenselijk
om DNB ook hier aan te wijzen als toezichthouder. Een PPI die voornemens is
een buitenlandse pensioenregeling uit te voeren stelt DNB hiervan, onder opgave
van bij of krachtens AMvB bepaalde gegevens, in kennis. DNB informeert de
toezichthoudende instantie van de lidstaat waar deze PPI haar activiteiten
wenst uit te voeren over deze kennisgeving. Op basis van de IORP-richtlijn
informeert de toezichthoudende instantie uit deze lidstaat DNB binnen twee
maanden over de toepasselijke sociale en arbeidswetgeving.DNB en de betrokken toezichthoudende instantie werken ook samen op het
terrein van de handhaving. Als de Nederlandse pensioeninstelling zich niet
houdt aan de voorschriften van de lidstaat waar de bijdragende onderneming
of zelfstandige is gevestigd, zal DNB in samenspraak met de toezichthouder
uit de andere lidstaat maatregelen nemen om een einde te maken aan de inbreuk.
Dat volgt uit artikel 1:51 juncto artikel 1:59 Wft. Als ultimum remedium kan de voortzetting van de uitvoering
van die pensioenregeling worden verboden.Zoals hierboven reeds werd opgemerkt wordt bij het toezicht op de PPI
aangesloten bij de verantwoordelijkheidsverdeling zoals deze is opgenomen
in de Wft en de Pensioenwet. Binnen deze verdeling is de AFM verantwoordelijk
voor het gedragstoezicht. Op grond van de Pensioenwet houdt de AFM daarom
toezicht op de gedragsaspecten zoals voorlichting door pensioenuitvoerders
aan deelnemers. Voor de informatieverstrekking door de PPI op grond van artikel
4:71d van de Wft wordt hierbij aangesloten. Hierop zal derhalve door de AFM
toezicht worden uitgeoefend. Daarnaast zal de AFM toezicht houden op pensioenbewaarders.
Op grond van artikel 4:44, tweede lid, van de Wft, dient een beleggingsinstelling
onder bepaalde omstandigheden een onafhankelijke bewaarder aan te stellen.
Het toezicht op deze bewaarder wordt uitgeoefend door de AFM. In dit wetsvoorstel
is een vergelijkbare bepaling – in artikel 4:71b – opgenomen betreffende
de aanstelling van een pensioenbewaarder voor de PPI.Relatie tot bestaande instellingen en pensioenuitvoerders:
toegevoegde waarde PPINederland kent op dit moment twee typen pensioenuitvoerders naar Nederlands
recht: het pensioenfonds (dat tevens kwalificeert als pensioeninstelling in
de zin van de IORP-richtlijn) en de verzekeraar. Onderstaand wordt aangegeven
wat de PPI toevoegt aan de uitvoeringsmogelijkheden die via deze twee typen
pensioenuitvoerder al bestaan.De PPI is van toegevoegde waarde voor een marktpartij die zich wil gaan
toeleggen op het bedienen van een bepaald segment van de Europese en internationale
DC-markt en deze in «eigen beheer» wil gaan uitvoeren. Daarbij
ligt de kracht van de PPI in haar eenvoud: door de soepele oprichtings- en
vormeisen kan een PPI relatief «snel» het levenslicht zien. Als
een alternatief vehikel voor de uitvoering van louter en alleen de «PPI-activiteiten»
zou gedacht kunnen worden aan de oprichting van een verzekeraar. Dit lijkt
voor een marktpartij die zich op deze activiteit wil gaan toeleggen om meerdere
redenen een weinig aantrekkelijke optie. Ten eerste, de Wft staat aan deze
mogelijkheid in de weg. Artikel 2:30 van de Wft bepaalt immers dat DNB slechts
een vergunning verleent aan een levensverzekeraar met zetel in Nederland voor
de branche Kapitalisatieverrichtingen of voor de branche Beheer over collectieve
pensioenfondsen indien de aanvrager een vergunning heeft voor de branche Levensverzekering
algemeen. Met andere woorden: een verzekeraar die zich uitsluitend toelegt
op pensioenuitkeringen op basis van premieovereenkomsten, en daarbij zelf
geen risico’s verzekert is uitgesloten. Ten tweede, indien een marktpartij
zich uitsluitend wil toeleggen op premieregelingen is het aanvragen van een
levensverzekeringsvergunning een onevenredig zware vergunningseis. Zoals boven
reeds aangestipt behoeven er – ingevolge de IORP-richtlijn – geen
specifieke eisen te gelden op het gebied van bijvoorbeeld de technische voorzieningen
en de solvabiliteitsmarge. Ook kan worden afgezien van het van toepassing
zijn van de bepalingen inzake de portefeuilleoverdracht, de noodregeling en
bijzondere maatregelen zoals saneringplannen. Anders gezegd; met de komst
van de PPI kan een marktpartij zich «snel» toeleggen op de (grensoverschrijdende)
uitvoering van premieregelingen. Uit de formele en informele consultatie is
gebleken dat hieraan behoefte bestaat. Een PPI die zich kan toeleggen op één
enkele activiteit, en zich daarin zal specialiseren, zal naar verwachting
efficiënter kunnen opereren dan een instelling die verschillende activiteiten
ontplooit (waarbij dit al of niet van rechtswege opgelegd wordt).Artikel 3:36 van de Wft bepaalt dat het een verzekeraar verboden is een
ander bedrijf uit te oefenen dan het bedrijf waarvoor de vergunning is verleend. Indien een verzekeraar nu een premiepensioeninstelling opricht
in de vorm van een separate rechtspersoon, krijgt deze rechtspersoon een vergunning –
als het aan de voorwaarden voldoet – en daarmee een IORP-paspoort. Indien
een verzekeraar een nieuwe rechtspersoon (de premiepensioeninstelling) opricht,
gelden de activiteiten van die rechtspersoon niet als nevenactiviteiten in
de zin van de Wft. De premiepensioeninstelling en de verzekeraar zijn immers
juridisch gescheiden entiteiten. Hoewel verzekeraars op grond van de levenrichtlijn
als Europese pensioenverzekeraars kunnen optreden, kan geconstateerd worden
dat verzekeraars om uiteenlopende redenen slechts beperkt grensoverschrijdend
actief zijn op pensioengebied en de hierboven geschetste rol nauwelijks vervullen.
Ook op dat punt kan de PPI een meerwaarde hebben.Opgemerkt kan nog worden dat de activiteiten van een PPI gelijkenissen
vertonen met die van een levensverzekeraar die de branche «spaarkas»
uitvoert. In het oog moet echter worden gehouden dat de overeenkomst die premiepensioeninstelling
uitvoert niet kwalificeert als een «levensverzekering» en «verzekeringsovereenkomst»
in de zin van artikel 7:995 BW respectievelijk artikel 7:925 BW. Op grond
van het eerst genoemde artikel is levensverzekering de in verband met het
leven of de dood gesloten sommenverzekering met dien verstande dat ongevallenverzekering
niet als levensverzekering wordt beschouwd. Anders gezegd, het doel van het
aangaan van een verzekeringsovereenkomst ligt in het afdekken van een toekomstige
onzekerheid. De essentie van het aangaan van een overeenkomst met een premiepensioeninstelling
ligt in het opbouwen van pensioenvermogen.Wat betreft pensioenfondsen, de Pensioenwet staat pensioenfondsen met
een vergunning van DNB toe grensoverschrijdende activiteiten te verrichten.
Toch lijkt het pensioenfonds niet optimaal toegesneden op de grensoverschrijdende
uitvoering van pensioenregelingen. Er zijn immers enkele voorwaarden –
die nauw samenhangen met het Nederlandse stelsel van arbeidsverhoudingen en
de aard van de regelingen – die in de praktijk het Nederlandse pensioenfonds
een minder aantrekkelijke uitvoerder van buitenlandse regelingen kan maken.
In de eerste plaats is dat de domeinafbakening. In het kort komt deze afbakening
erop neer dat pensioenfondsen pensioenregelingen uitvoeren voor de eigen solidariteitskring
waarvoor (en waardoor) ze zijn opgericht. Daarnaast vormen Nederlandse pensioenfondsen één
(solidair) financieel geheel. Dus ook in geval van de uitvoering van een buitenlandse
regeling zal die buitenlandse regeling volledig meedelen in de financiële
risico’s van het pensioenfonds. Er geldt met andere woorden een verbod
op, zoals dat wel genoemd wordt, «ringfencing». Dat wil zeggen
dat regelingen en de daarbij horende vermogens niet mogen worden afgescheiden
van het geheel. Tot slot gelden er voor pensioenfondsen specifieke voorwaarden
inzake de bestuurssamenstelling, de medezeggenschap en pension fund governance (zie de eerder aangehaalde principes van
de Stichting van de Arbeid).Omdat de PPI nadrukkelijk geen pensioenfonds is waarin sociale partners
uitsluitend voor hun eigen solidariteitskring een pensioenregeling uitvoeren,
hoeven voor de PPI niet dezelfde eisen te gelden die aan pensioenfondsen worden
gesteld. Zo zal de PPI geen paritair bestuur hoeven te kennen. Verder zal
het de PPI worden toegestaan regelingen financieel te «ringfencen».
Ook zal voor de PPI geen domeinafbakening gelden. Voor de pension fund governance zullen de principes van toepassing zijn zoals
die nu ook gelden voor verzekeraars.Tot slot kunnen nog de gelijkenissen met een zogeheten ICBE1 (Europese beleggingsinstelling) genoemd worden. Het is onmiskenbaar
dat er tussen een IORP en een ICBE overeenkomsten bestaan. Niet voor niets
bepaalt artikel 2, tweede lid, sub c van de IORP-richtlijn dat deze niet van
toepassing is op ICBE’s. Daarmee heeft de Europese wetgever gemeend
dat deze instellingen naar hun aard verschillen. De PPI heeft met een ICBE
gemeen dat beide instellingen geen verzekeringstechnische risico’s
dragen. De IORP-richtlijn laat daartoe de ruimte. De richtlijn maakt immers
een onderscheid tussen zogeheten artikel 17 IORP’s (dat zijn IORP’s
die verzekeren) en niet-artikel 17 IORP’s.3. Waarborgen bij uitvoering Nederlandse regelingenIn de boven aangehaalde Hoofdlijnennotitie is uiteengezet dat de introductie
van de API niet mag leiden tot toezichtsarbitrage. Met andere woorden: voorkomen
moet worden dat er mogelijkheden bestaan om op oneigenlijke gronden de eisen
uit de Pensioenwet en de Wft te omzeilen. Met de introductie van de PPI zullen
dergelijke mogelijkheden ook niet ontstaan.Mogelijke activiteiten PPI ten aanzien van Nederlandse
regelingenIn de Pensioenwet worden drie soorten pensioenovereenkomsten onderscheiden:
de uitkeringsovereenkomst, de kapitaalovereenkomst en de premieovereenkomst.Voor premieovereenkomsten waarbij de premie in beginsel tot aan pensioendatum
belegd wordt en de pensioenuitvoerder geen risico’s draagt, mag de PPI
de opbouwfase uitvoeren. In de Pensioenwet is bepaald dat een ouderdomspensioen
de vorm moet hebben van een levenslange uitkering (artikel 15 Pensioenwet).
Als de PPI ook de uitkeringsfase zou uitvoeren dan zou de PPI daarbij wel
risico’s lopen (langleven risico).Zoals eerder gezegd mag de PPI geen risico’s dragen. Ook in Nederland
zou de werkgever een premie én een (minimaal) gegarandeerd rendement
toe kunnen zeggen. In het licht van de Pensioenwet en de daarin opgenomen
onderbrengingsplicht, zou dat betekenen dat bij de uitvoering van een dergelijke
regeling de PPI garant zou moeten staan voor dat toegezegde rendement. Nu
de PPI dergelijke verzekeringstechnische risico’s niet mag dragen, kan
de PPI een dergelijke Nederlandse regeling niet uitvoeren.Om te bewerkstelligen dat de bij de PPI belegde pensioenvermogens uitgekeerd
worden in de vorm van een levenslange uitkering zal de PPI ook een contract
met een verzekeraar moeten afsluiten. De PPI kan dat op twee manieren doen:
(1) zij brengt zelf – als contractant – de uitkeringsfase onder
bij een verzekeraar, ten behoeve van de pensioengerechtigden/verzekerden en/of
(2) zij bemiddelt bij de totstandkoming van het verzekeringscontract. Bij
de eerste rechtshandeling treedt de PPI niet als bemiddelaar op, maar als
pensioenuitvoerder. De verzekeraar is verantwoordelijk voor de uitkeringsfase.
De PPI wordt voor Nederlandse pensioenregelingen wettelijk verplicht om het
belegd vermogen op de pensioendatum over te dragen aan een verzekeraar. Deze
mogelijkheid tot overdracht van PPI naar een verzekeraar laat overigens onverlet
dat de deelnemer gebruik kan maken van zijn wettelijke mogelijkheid om een
andere pensioenuitvoerder aan te wijzen waaraan het opgebouwde kapitaal moet
worden overgedragen. Hiertoe wordt een artikel 81a aan de Pensioenwet en 89a
aan de Wet verplichte beroepspensioenregeling toegevoegd. Al met al wordt
gerealiseerd dat – hoewel de opbouwfase en uitkeringsfase van de pensioenregelingen
in verschillende instellingen plaatshebben – het totaal van opbouw-
en uitkeringsfase per definitie kwalificeert als een Nederlands pensioen.
Overigens betekent de omstandigheid dat de PPI geen risico’s mag dragen
dat de PPI zelf geen nabestaandenpensioen in de vorm van een risicoverzekering
kan uitvoeren. Evenmin kan bij de PPI zelf een invaliditeitspensioen worden
ondergebracht. De PPI zal als bemiddelaar hierin wel een rol kunnen vervullen
(de tweede situatie). Vooral bij de uitvoering van buitenlandse regelingen
en Nederlandse «aanvullende» verzekeringen zal deze situatie zich
kunnen voordoen.Overigens kan een deelnemer gebruik maken van zijn (wettelijk) recht om
op pensioendatum of bij einde deelname een deel van zijn ouderdomspensioen
(i.c. het bij de PPI opgebouwde kapitaal) uit te ruilen voor een nabestaandenpensioen.Driehoeksverhouding PensioenwetDe pensioenregeling komt tot stand in het overleg tussen sociale partners/de
werkgever en zijn werknemers (of hun respectievelijke vertegenwoordigende
organisaties). Vervolgens brengt de werkgever de pensioenregeling onder bij
een pensioenuitvoerder. Daartoe sluit hij een uitvoeringsovereenkomst af met
die pensioenuitvoerder. De pensioenuitvoerder stelt vervolgens een pensioenreglement
op, dat een vertaling is van de pensioenregeling. Het pensioenreglement regelt
de relatie tussen de pensioenuitvoerder en de deelnemer.Ook in geval de werkgever er voor kiest om de pensioenregeling (i.c. een
premieregeling) onder te brengen bij een PPI komt deze driehoeksrelatie tot
stand.Borging bestaande waarborgen bij uitvoering door PPI en
relatie met de sociale en arbeidswetgevingHoewel de PPI geen pensioenuitkeringen in de zin van de Pensioenwet doet
en haar werkzaamheden beperkt tot de opbouwfase, heeft dat geen gevolgen voor
het niveau van bescherming dat de Pensioenwet voor de deelnemers waarborgt.
Immers alle relevante bepalingen uit de Pensioenwet zijn onverkort van toepassing.
Dat betekent onder andere dat de zorgplicht die geldt bij een premieovereenkomst
met beleggingsvrijheid – waarbij de deelnemer de beleggingsverantwoordelijkheid
heeft overgenomen – van toepassing is. Verder zijn de artikelen van
toepassing omtrent waardeoverdracht, pensioenverevening bij echtscheiding,
de eerder genoemde uitruil OP-NP etc (zie hieronder bij de toelichting van
artikel 81a Pensioenwet). Voor zover de PPI een Nederlandse regeling uitvoert,
is de PPI ook gehouden aan de informatieverplichtingen die de Pensioenwet
oplegt.Voorts zal de PPI aan dezelfde governance eisen moeten voldoen die voor
verzekeraars gelden indien zij pensioenuitkeringen verzorgen. Dat betekent
in ieder geval dat de PPI zijn organisatie zo moet inrichten dat een goed
bestuur gewaarborgd is, waardoor in ieder geval verantwoording wordt afgelegd
aan de aanspraakgerechtigden en er intern toezicht is.Relatie tot andere pensioenuitvoerdersDe PPI is een pensioenuitvoerder in de zin van de Pensioenwet en voegt
zich daardoor bij de andere pensioenuitvoerders, pensioenfondsen en verzekeraars.
De vraag doet zich voor of de introductie van de PPI mogelijk inbreuk maakt
op het gelijke speelveld dat tussen verzekeraars en pensioenfondsen is gecreëerd.
Die vraag kan ontkennend beantwoord worden omdat het verzekeraars en pensioenfondsen
vrij staat een PPI op te richten. Wel dient het pensioenfonds daarbij te voldoen
aan de principes voor goed pensioenfondsbestuur – zoals bedoeld in artikel
33 van de Pensioenwet – ten aanzien van de verhouding tussen pensioenfondsen
en hun dochters. Daarnaast moet in ogenschouw worden genomen dat de PPI zich
slechts tot een beperkt deel van de Nederlandse pensioenmarkt kan richten,
immers alleen de activiteiten in de opbouwfase ten aanzien van premieovereenkomsten. 5. Fiscale aspecten van de PPIFiscaal relevante kenmerken van de PPIEen PPI is een op basis van kapitaaldekking gefinancierde naamloze vennootschap,
besloten vennootschap, stichting of Europese naamloze vennootschap die zetel
heeft in Nederland en die onafhankelijk van enige bijdragende onderneming
of bedrijfstak is opgericht met als doel om Nederlandse premieregelingen en
buitenlandse (premie)regelingen zonder verzekeringstechnisch risico uit te
voeren. De pensioenuitkering kan – afhankelijk van de in het desbetreffende
land geldende regelgeving – plaatsvinden door middel van een uitkering
van een bedrag ineens, een (tijdelijke) periodieke uitkering dan wel in de
vorm van een levenslange uitkering. In de laatstgenoemde situatie –
zoals op grond van artikel 15 van de Pensioenwet ook in Nederland verplicht
is – zal de PPI het vermogen op het moment van de pensioendatum moeten
overdragen aan een erkende verzekeraar, die de uitkeringsfase van de pensioenregeling
voor zijn rekening neemt. Het moet daarbij gaan om een ouderdomspensioenuitkering
en eventueel een partnerpensioen. Hierdoor zullen de opbouwfase en de uitkeringsfase
van de pensioenregelingen door verschillende instellingen plaatsvinden (de
PPI en de verzekeraar). Het geheel van opbouw- en uitkeringsfase kwalificeert
als een Nederlands pensioen. Alle regels die de Pensioenwet stelt aan een
pensioenuitvoerder zijn ook van toepassing op de PPI.Een PPI kan geen winstreserves hebben. Op de balans van de PPI staan immers
als bezittingen alleen beleggingen, waar tegenover (afgezien van het gestorte
kapitaal bij oprichting) even grote verplichtingen uit hoofde van de gesloten
premieovereenkomsten staan. Alle beleggingsresultaten van de PPI komen, na
aftrek van kosten, voor rekening van de werknemers. Een eventuele (gedeeltelijke)
vrijval van de verplichtingen uit hoofde van een premieovereenkomst komt rechtstreeks
ten goede aan de overige pensioendeelnemers aan de betreffende regeling.Fiscale behandeling van de PPIIn artikel 5, eerste lid, aanhef en onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969, is een vrijstelling van de vennootschapsbelasting voor pensioenfondsen
opgenomen. Die vrijstelling geldt voor lichamen die zich (nagenoeg) uitsluitend
ten doel stellen: de verzorging van (gewezen) werknemers door middel van pensioen-
en VUT-regelingen in de zin van de Wet op de loonbelasting 1964 of een buitenlandse
regeling die naar aard en strekking daarmee overeenkomt. De gedachte achter
de vrijstelling is dat de activiteiten van een dergelijk pensioenfonds normaliter
niet tot het behalen van winst leiden. Gelet op de in artikel 3 van het Uitvoeringsbesluit
vennootschapsbelasting 1971 gestelde voorwaarden zullen (afgezien van een
normale rente op de eventueel ingebrachte kapitalen) alle baten van het pensioenfonds
uiteindelijk aan de pensioengerechtigden ten goede moeten komen.Een PPI zal, indien aan de hiervoor genoemde voorwaarden is voldaan, een
beroep kunnen doen op de vrijstelling van vennootschapsbelasting. Het doel
van een PPI – het verstrekken van pensioenuitkeringen op basis van premieovereenkomsten
als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet of soortgelijke buitenlandse pensioenregelingen –
valt binnen de definitie zoals beschreven in artikel 5, eerste lid, aanhef
en onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Dat de PPI zich
alleen richt op de opbouwfase van het pensioen en op een uitkering ineens
op pensioendatum dan wel een tijdelijke periodieke uitkering vanaf pensioendatum,
is in dit kader niet van belang, omdat de uitkering ineens – op basis
van de Nederlandse pensioenwetgeving – alleen kan plaatsvinden aan een
verzekeraar, die de uitkeringsfase van de pensioenregeling voor zijn rekening neemt. Het geheel van opbouw- en uitkeringsfase kwalificeert in dit
geval als een Nederlands pensioen of – als de werknemer een buitenlands
pensioen geniet – een daarmee vergelijkbare buitenlandse pensioenregeling.
Voor buitenlandse pensioenregelingen is van belang dat het aldaar een gebruikelijke
regeling is.Een PPI die de vrijstelling voor de vennootschapsbelasting geniet, hoeft
geen aangifte te doen. Bovendien kan een PPI de Nederlandse dividendbelasting
die drukt op door haar ontvangen dividenden terugvorderen bij de Belastingdienst
(Wet op de dividendbelasting 1965, artikel 10, eerste lid).Indien een in Nederland gevestigde PPI zijn vermogen in het buitenland
belegt, dan kan deze als pensioenfonds in de zin van de belastingverdragen
in beginsel aanspraak maken op de voordelen van het Nederlandse belastingverdragennetwerk
ter zake van de inkomsten en vermogenswinsten behaald met het in het buitenland
belegde vermogen. In veel van zijn belastingverdragen heeft Nederland namelijk
expliciet laten vastleggen dat een pensioenfonds voor verdragsdoeleinden als
inwoner dient te worden beschouwd. Volgens de omschrijving van het begrip «pensioenfonds»
zoals dat voorkomt in de Nederlandse belastingverdragen is een pensioenfonds
voor verdragstoepassing inwoner van Nederland indien het pensioenfonds als
zodanig erkend is door Nederland, het inkomen daarvan in het algemeen is vrijgesteld
van belasting in Nederland en het pensioenfonds onder Nederlands toezicht
staat. Voldoet een in Nederland gevestigde PPI aan de in artikel 5, eerste
lid, aanhef en onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 verwoorde
vereisten, dan komt een dergelijke PPI als pensioenfonds in de zin van de
belastingverdragen in aanmerking voor de uit deze belastingverdragen voortvloeiende
voordelen. Voor zover dit niet al expliciet in een belastingverdrag is bepaald,
volgt uit paragraaf 8.5 van het OESO-commentaar op artikel 4 van het
OESO-modelverdrag 2000 – 2008 dat de meeste OESO-lidstaten een onder
voorwaarden van de belasting vrijgesteld lichaam beschouwen als inwoner voor
verdragsdoeleinden. Om de aanspraak op een vermindering van buitenlandse belasting
uit hoofde van een Nederlands belastingverdrag geldend te kunnen maken is
de Nederlandse belastingdienst dan ook bereid aan een Nederlands pensioenfonds
in de zin van de belastingverdragen waaronder nu ook de PPI, een woonplaatsverklaring
af te geven (zie het besluit van de staatssecretaris van Financiën van
1 september 1993, nr. IFZ 93/874, BNB 1993/318). Slechts enkele OESO-lidstaten,
waaronder Frankrijk, zijn een andere mening toegedaan. Deze minderheid beschouwt
een pensioenfonds waarvan in feite geen belasting wordt geheven niet als verdragsinwoner.Tot slot, voor alle duidelijkheid: een PPI kwalificeert niet als pensioenfonds
in de zin van artikel 1 Pensioenwet, maar wel als pensioenfonds in de zin
van de belastingverdragen.Voor de toepassing van de vrijstelling van art. 5, eerste lid, aanhef
en onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de toepassing
van belastingverdragen, komt aan de eventuele bewaarinstelling(en) geen aparte
betekenis toe. Deze is/zijn te fiscaal te beschouwen als onderdeel van de
PPI.Ten overvloede bevat een aantal door Nederland gesloten belastingverdragen
een regeling die de bronheffing op portfolio dividenden terugbrengt tot nihil,
in plaats van 15%. De Nederlandse belastingverdragen met bijvoorbeeld
Slovenië en de Verenigde Staten bevatten dit aantrekkelijke verdragsvoordeel.Fiscale behandeling van de bijdragen van de deelnemer
en werkgever in een PPIZoals volgt uit het voorgaande, is een PPI die voldoet aan bepaalde voorwaarden een lichaam dat is vrijgesteld van vennootschapsbelasting
op basis van artikel 5, eerste lid, onderdeel b, van de Wet Vpb 1969.De heffing van Nederlandse loonbelasting komt algemeen gesteld aan de
orde op het moment dat de deelnemer aan een pensioenregeling in dienstbetrekking
staat tot een in Nederland gevestigde inhoudingsplichtige of een inhoudingsplichtige
met activiteiten in Nederland, zoals bedoeld in artikel 6, eerste lid respectievelijk
tweede lid van de Wet op de loonbelasting 1964. De Wet op de loonbelasting
1964 speelt dus geen rol voor de PPI als deze zich slechts bezighoudt met
de opbouw en overdracht van pensioenkapitaal van deelnemers die niet in dienstbetrekking
staan (of bij de opbouw hebben gestaan) tot een hiervoor bedoelde inhoudingsplichtige.Voor zover tijdens de opbouwfase een deelnemer wel als werknemer te beschouwen
is in de betekenis van artikel 2, eerste lid van de Wet op de loonbelasting
1964 en uit hoofde van zijn dienstbetrekking bijdragen doet aan een PPI dan
wel aanspraken krijgt toegekend, krijgt de deelnemer te maken met de Nederlandse
loonbelasting. Indien de PPI Nederlandse premieovereenkomsten uitvoert die
kwalificeren als een pensioenregeling in de zin van artikel 18 van de Wet
op de loonbelasting 1964, dan behoren de gedane bijdragen en aanspraken niet
tot het loon en worden de uitkeringen belast (omkeerregel). Daarvoor is niet
van belang dat de PPI zich slechts richt op de opbouwfase en de overdracht
van het pensioenkapitaal op pensioendatum, omdat bij de uiteindelijke waardeoverdracht
van pensioenkapitaal bij Nederlandse pensioenregelingen dezelfde regels gelden
als bij de overdracht door een andere toegelaten pensioenuitvoerder.Indien Nederland een heffingsrecht heeft uit hoofde van de Nederlandse
loonbelasting of inkomstenbelasting, dan rijst de vraag in hoeverre Nederland
dat heffingsrecht onder zijn belastingverdragen kan uitoefenen. Volgens artikel
18 van het OESO-modelverdrag komt dit heffingsrecht in beginsel toe aan de
woonstaat van de pensioengenieter. Woont de pensioengenieter voor verdragsdoeleinden
niet in Nederland, dan zal Nederland in beginsel van zijn heffingsrecht moeten
afzien. Indien de woonstaat echter niet adequaat heft, dan hanteert Nederland
tegenwoordig als verdragsbeleid dat ook Nederland (de bronstaat) mag heffen.
Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de woonstaat een zeer laag tarief
of een smalle heffingsgrondslag hanteert. Zo wordt voorkomen dat een fiscaal
gefacilieerd opgebouwd pensioen bij uitkering niet of nauwelijks belast wordt.BTW-behandelingBeheersdiensten van PPI’s – inclusief de bijkomende diensten
voor zover zij ondergeschikt zijn aan de beheersdiensten – zijn op grond
van artikel 11, eerste lid, letter i, ten derde van de Wet op de omzetbelasting
1968 vrijgesteld van omzetbelasting. In gevallen waarin de bijkomende werkzaamheden
niet ondergeschikt zijn aan vrijgestelde beheersdiensten, is de BTW-behandeling
(vrijgesteld of belast) afhankelijk van de aard van de werkzaamheden. (De
diensten van reguliere pensioenfondsen – niet zijnde PPI’s –
zijn overigens vrijgesteld van omzetbelasting op grond van artikel 11, eerste
lid, letter k, van de Wet omzetbelasting 1968: de BTW-vrijstelling voor verzekeringsdiensten.)6. Administratieve lastenInleidingIn deze paragraaf worden de nalevingskosten van het wetsvoorstel PPI weergegeven.
Het betreft zowel de administratieve lasten als de overige nalevingskosten. Onder administratieve lasten wordt verstaan kosten die het bedrijfsleven
moet maken om te voldoen aan informatieverplichtingen voortvloeiend uit wet-
en regelgeving van de overheid. Het gaat daarbij om informatie richting de
overheid of overheidsgelieerde instanties (in dit geval vooral richting de
toezichthouders). De overige nalevingskosten bestaan uit de kosten die het
bedrijfsleven moet maken om aan de inhoudelijke verplichtingen van wet- en
regelgeving te voldoen. Dit betreft grotendeels de verplichtingen richting
de deelnemers.Op zichzelf beschouwd vormt dit wetsvoorstel geen extra belasting voor
het bedrijfsleven. Het biedt namelijk juist extra en nieuwe mogelijkheden
om met een apart vehikel beter en makkelijker op de internationale markt pensioenregelingen
op basis van beschikbare premie te kunnen aanbieden en te verzorgen. Instellingen
kunnen nu al vanuit Nederland buitenlandse pensioenregelingen aanbieden, maar
worden in dat geval geconfronteerd met de eisen zoals die in het Nederlands
toezichtregime gelden. Een aantal van die eisen, zoals het aanhouden van technische
voorzieningen, solvabiliteitsmarges en herstelplannen, zijn niet relevant
indien een marktpartij zich uitsluitend wil toeleggen op de opbouwfase bij
premieregelingen. Met de PPI wordt een vehikel in het leven geroepen dat specifiek
is toegesneden op het internationaal aanbieden van premieregelingen. Vanuit
die optiek kan dit wetsvoorstel dan ook worden gezien als een uitbreiding
van mogelijkheden. Het oprichten van een PPI is echter wel nieuw en leidt
daarmee tot nieuwe informatieverplichtingen. De gehanteerde methodiek van
het meten van de administratieve lasten bepaalt dat deze kosten in beeld worden
gebracht.De precieze omvang van de administratieve lasten hangt af van de algemene
maatregel van bestuur waarin onder meer de informatieverplichtingen nader
worden uitgewerkt. Bij de berekening is zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande
berekeningen en regelingen op basis van de Wft en de Pensioenwet.De kosten in deze paragraaf zijn gebaseerd op het standaard kostenmodel.
Daarbij is uitgegaan van de kosten die een gemiddeld efficiënt bedrijf
moet maken om aan een bepaalde verplichting te voldoen. Per maatregel is gekeken
naar het tijdsbeslag dat nodig is om aan de verplichting te voldoen, het tarief
van de werknemer die deze verplichting moet verzorgen en de frequentie waarmee
geleverd moet worden. Vervolgens wordt ook rekening gehouden met het aantal
bedrijven dat met de administratieve lasten geconfronteerd wordt om zo tot
een totaalbedrag te komen.Omdat de PPI een nieuw soort instelling is, moet een inschatting worden
gemaakt van het aantal PPI’s dat zal worden opgericht. Begin 2007 kende
Nederland 563 pensioenfondsen. Hiervan betrof driekwart een uitkeringsovereenkomst
(defined benefit) en 6,7% een premieovereenkomst (defined contribution).
De overige regelingen betroffen mengvormen van deze twee.Aantal pensioenfondsen in Nederland (bron: DNB)  2007 aantal%Uitkeringsovereenkomst42074,6%Premieovereenkomst386,7%Overig*10518,7%Totaal563 * kapitaalovereenkomst, hybride, overig De Europese landen kennen een gemiddelde van 15% aan premieovereenkomsten1.De onderlinge verschillen zijn echter groot. Griekenland, Polen en Slovenië
kennen bijvoorbeeld alleen maar premieovereenkomsten, terwijl Duitsland, Finland
en Noorwegen alleen maar uitkeringsovereenkomsten kennen. In werkelijkheid
ligt dit beeld overigens iets genuanceerder, vanwege afbakeningsverschillen
tussen de verschillende soorten regelingen.Het aantal premieovereenkomsten in Nederland is relatief beperkt. De oprichting
van 10 PPI’s in de nabije toekomst lijkt dan ook een redelijke inschatting.
Omdat onder een PPI verschillende regelingen kunnen worden aangeboden met
verschillende bewaarders, zal dit voldoende moeten zijn om aan de vraag te
kunnen voldoen.De inschatting van de oprichting van 10 PPI’s is mede gebaseerd
op consultatie van de sector. Uit de verschillende reacties blijkt dat de
oprichting van een PPI wordt verwelkomd, maar dat de mogelijkheden in dit
stadium vooralsnog door een aantal specifieke spelers zal worden benut.Tot slot wordt verondersteld dat het bedrijfsleven ook eerst ervaring
zal moeten opdoen met de PPI als pensioeninstelling. In de verdere berekeningen
zal daarom worden verondersteld dat van de 10 op te richten PPI’s, 5
ervan in 2009 zullen worden opgericht. In 2010 en 2011 wordt verondersteld
dat nog 3 respectievelijk 2 PPI’s worden opgericht.Maatregelen genomen ter beperking van belastende bedrijfseffectenDe PPI is bedoeld om meer mogelijkheden te creëren om op de internationale
markt pensioenregelingen aan te bieden en te verzorgen. Zoals gezegd wordt
met de PPI beoogd de pensioensector in Nederland internationaal meer concurrerend
te maken.De eisen die worden gesteld aan de oprichting van een PPI zijn bewust
afgebakend tot pensioenregelingen met beschikbare premie en de bepaling dat
de PPI zelf geen risico’s mag lopen. Dit zorgt ervoor dat de extra lasten
voor het bedrijfsleven beperkt blijven.NormadressatenNederland kent op dit moment twee typen pensioenuitvoerders naar Nederlands
recht: het pensioenfonds en de levensverzekeraar. Dit wetsvoorstel
creëert een nieuw type pensioenuitvoerder: de PPI. De PPI richt zich
voornamelijk op de opbouwfase van het pensioen, omdat daar de kostenbesparingen
en efficiencyvoordelen gerealiseerd kunnen worden. Het wetsvoorstel richt
zich dus op nieuw op te richten instellingen die grensoverschrijdend pensioenregelingen
willen verzorgen. De toegevoegde waarde zit vooral in de op maat gesneden
oprichtingsvereisten.Toelichting op de kostenOnderstaande tabel geeft een overzicht van de totale kosten van het wetsvoorstelKosten bedrijfsleven wetsvoorstel PPI (in mln euro)  2009Administratieve lasten€ 0,54éénmalig€ 0,36 structureel€ 0,18  Overige nalevingskosten€ 0,86éénmalig€ 0,18 structureel€ 0,68Administratieve lastenDe administratieve lasten komen voort uit informatievereisten waaraan
voldaan moet worden om een PPI te mogen oprichten.Ten eerste is van belang dat ervoor gekozen is om de PPI in de Wft onder
artikel 1:1 van de definitie van institutionele belegger te brengen. In de
code Tabaksblat is bepaald dat institutionele beleggers jaarlijks een overzicht
moeten presenteren ten aanzien van het uitoefenen van hun stemrecht op aandelen
die zij hebben in beursgenoteerde vennootschappen en over de uitvoering van
hun beleid ten aanzien van het uitoefenen van hun stemrecht. Een PPI zal dit
dus ook moeten doen. Geraamd wordt dat hier jaarlijks 120 uur aan besteed
moet worden. Het gehanteerde uurtarief, zoals dat bij alle administratieve
lastenmetingen wordt gehanteerd voor dit soort werkzaamheden, is € 45.
Per instelling bedragen de kosten daardoor € 5 400. De totale
administratieve lasten bij het verwachte aantal van 5 PPI’s bedraagt € 27 000.
Dit zijn structurele kosten.Verder is een vergunning van DNB nodig om in Nederland volgens de wet
het bedrijf van PPI met zetel in Nederland uit te mogen oefenen (art. 2:54g).
Hiertoe moet worden voldaan aan enkele voorwaarden die voortkomen uit de Wft
en onder meer betrekking hebben op deskundigheid, betrouwbaarheid, bedrijfsvoering
en zeggenschapstructuur. De informatieverplichtingen verbonden aan de vergunningaanvraag
zijn dus vergelijkbaar met het verlenen van vergunningen onder de Wft. Voor
de berekeningen is daarom aangesloten bij de nulmeting van de administratieve
lasten 2007. Daarin is geraamd dat 600 uur moet worden besteed aan een vergunningsaanvraag.
Bij het hiervoor genoemde standaard uurtarief van € 45 bedragen
de kosten per vergunning dus € 27 000. Bij een totaal van 5
PPI’s, bedragen de totale kosten € 135 000. Deze kosten
zijn incidenteel.Wanneer een PPI pensioenregelingen grensoverschrijdend wil verzorgen (al
dan niet via een bijkantoor vanuit het buitenland), dan is in het wetsvoorstel
bepaald dat toestemming van DNB hiervoor is vereist (art. 2:121a). De administratieve
lasten verbonden met deze informatieplicht zijn beperkt, omdat de meeste informatie
al is verzameld bij het aanvragen van een vergunning. De extra kosten worden
geraamd op € 13 500 per bijkantoor. Verondersteld wordt dat
alle 5 PPI’s ook actief zullen zijn in andere (lid)staten. De totale
administratieve lasten bedragen daardoor 5 * € 13 500 = 67 500.
Deze kosten zijn incidenteel. Op basis van art. 3:267a is een PPI met zetel in Nederland verplicht om
een verklaring inzake beleggingsbeginselen af te geven en deze minstens eens
per drie jaar te actualiseren of eerder bij een tussentijdse wijziging. Deze
verklaring geeft een beschrijving van het beleggingsbeleid van de PPI. Dit
is van belang voor de toezichthouder om in te kunnen schatten welk risico
de instelling loopt. Daarnaast kunnen deelnemers om een dergelijke verklaring
verzoeken. Het opstellen van de beleggingstrategie is een essentieel onderdeel
van de werkzaamheden van de PPI. Geraamd wordt daarom dat hier 1340 uur aan
besteed wordt door een hoog gekwalificeerde werknemer (uurtarief € 71).
De totale kosten bedragen dan € 95 140. Deze kosten worden
niet volledig als administratieve lasten toegerekend, omdat een deel aangemerkt
wordt als bedrijfseigen kosten. De reden hiervoor is dat zelfs bij afwezigheid
van een wettelijke bepaling verwacht mag worden dat (een deel van) de kosten
door het bedrijf gemaakt zouden moeten worden. Het opstellen van beleggingsbeginselen
zal een financiële instelling waarschijnlijk altijd doen. De helft zal
als administratieve lasten worden beschouwd. De totale administratieve lasten
bedragen dan 1340 * € 71 * 5 * 50% = € 237 850.
Ten aanzien van deze kosten geldt vervolgens dat 50% incidenteel wordt
verklaard, omdat de grote lijnen van het beleggingsbeleid niet voortdurend
aangepast worden. Tegelijkertijd is de andere 50% structureel verklaard,
omdat de beleggingsbeginselen wel voortdurend «gemonitord» en
geactualiseerd moeten worden.In het wetsvoorstel wordt ook artikel 5:68 van de Wft van toepassing verklaard
op de PPI. Dit artikel bepaalt dat een instelling moet voldoen aan regels
die de toezichthouder stelt om een integere bedrijfsvoering te waarborgen.
Dit heeft vooral betrekking op het voorkomen van voorwetenschap en belangenverwikkeling.
De administratieve lasten die hieruit voortvloeien kunnen voor een gemiddelde
PPI beperkt zijn, omdat verondersteld wordt dat de op te richten nieuwe instellingen
verbonden zijn of voortkomen uit bestaande financiële instellingen die
nu al reeds hun eigen regels en procedures kennen om voorwetenschap en belangenverwikkeling
te voorkomen. Deze bestaande regels kunnen grotendeels worden overgenomen.
Wel zal intern voortdurend getoetst moeten worden of de gedragsregels nog
altijd bekend zijn en worden toegepast. Jaarlijks zijn hier naar verwachting
ongeveer 325 uur kosten aan verbonden (1/4 fte). De administratieve lasten
van deze bepaling wordt daarom geraamd op 325 * € 45 = € 14 625
per instelling. De totale administratieve lasten bedragen € 14 625
* 5 = € 73 125. Ook hiervoor geldt dat de helft incidenteel
en de helft structureel wordt beschouwd.Met het wetsvoorstel worden ook de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling
gewijzigd. Van belang daarbij is dat de toezichthouder een verklaring van
geen bezwaar moet afgeven voor omzettingen van pensioenfondsen in een andere
rechtsvorm.Verwacht wordt dat dergelijke omzettingen zich op korte termijn niet of
nauwelijks zullen voor doen. In de afgelopen tientallen jaren is het slechts
een enkele maal voorgekomen dat een stichting pensioenfonds is omgezet naar
een andere rechtsvorm (onder meer een pensioenfonds in de vorm van een NV,
en een verzekeraar). De administratieve lasten verbonden aan deze bepaling
worden daarom op nihil geraamd.Op basis van bovenstaande berekeningen wordt geraamd dat de totale administratieve
lasten van dit wetsvoorstel € 540 475 zijn, waarvan € 357 988 éénmalig
is en € 182 488 structureel. In verhouding tot de geraamde
pensioenvermogens die zullen worden aangehouden is dit relatief beperkt. Dit
komt doordat het wetsvoorstel bewust afgebakend is gehouden.Overige nalevingskostenDe overige nalevingskosten zijn de kosten die een bedrijf moet maken om
aan de inhoudelijke vereisten van het wetsvoorstel te voldoen. Van belang
daarbij is dat het in de meeste gevallen gaat om kosten die een bedrijf normaal
gesproken ook (deels) zelf zou moeten maken om op adequate wijze pensioengelden
te kunnen beheren. Dit wordt aangeduid als gemengde kosten en deze worden
niet als administratieve lasten gerekend. Bij het berekenen van de verschillende
onderdelen zal aangegeven worden welk deel van de totale kosten als gemengde
kosten zal worden beschouwd De PPI moet als onafhankelijk rechtspersoon worden
vormgegeven (art. 3:35a). Voor de raming van de kosten die moeten worden gemaakt,
wordt hetzelfde bedrag gehanteerd als voor het aanvragen van een vergunning
(€ 27 000). De totale kosten bedragen dan 5 * € 27 000
= € 135 000.Verder volgt uit het wetsvoorstel dat in sommige gevallen het pensioenvermogen
moet worden ondergebracht bij een onafhankelijke bewaarder. De toezichthouder
kan hiertoe besluiten indien – net zoals nu het geval is bij beleggingsinstellingen –
sprake is van een reëel risico. Het onderbrengen van het vermogen bij
een onafhankelijke bewaarder zorgt ervoor dat de waarde van de ingelegde vermogens
bij een aparte instelling wordt ondergebracht en niet aangetast wordt door
verplichtingen of aanspraken van de PPI zelf. Aan het oprichten van een onafhankelijke
bewaarder zijn kosten verbonden. Voor de kosten per instelling wordt hetzelfde
bedrag gehanteerd als voor het aanvragen van een vergunning (€ 27 000).
Deze kosten hoeven echter niet door alle PPI’s te worden gemaakt, omdat
niet in alle gevallen geldt dat sprake zal zijn van een reëel risico.
Verondersteld is dat dit in 2 van de 5 gevallen geldt. De totale kosten bedragen
daarom 2 * € 27 000 = € 54 000.In de wet is ook bepaald dat de PPI op verzoek een jaarrekening/jaarverslag
en de beleggingsbeginselen moet opsturen (art. 4:71d, derde lid 3, onder a).
Dit artikel heeft slechts betrekking op het opsturen van de documenten die
door het bedrijf op grond van bestaande wettelijke voorschriften reeds opgesteld
moeten worden. De tijdsbelasting van deze bepaling omtrent informatievoorziening
is daarom beperkt en wordt geraamd op 100 uur. Hiervan wordt
een kwart verondersteld bedrijfseigen kosten te zijn. De kosten per instelling
van deze bepaling worden daarom geraamd op € 45 * 100 * 75%
= € 3 375. De totale kosten bedragen € 16 875.Nalevingskosten komen ook voort uit de bepaling dat de deelnemers geïnformeerd
moeten worden over wijzigingen van de voorschriften (art. 4:71d, derde lid,
onder b). Hiervoor geldt enerzijds dat verondersteld mag worden dat een pensioenfonds
dit ook zou doen als de wettelijke bepaling niet zou gelden. De kosten worden
daarom voor driekwart als bedrijfseigen kosten aangemerkt. Verder is in de
raming verondersteld dat de betrokken PPI’s na oprichting niet op korte
termijn hun voorschriften zullen wijzigen. De nalevingskosten worden daarom
nihil geraamd.Een PPI dient pensioendeelnemers op verzoek alle informatie te verschaffen
die nodig is voor het beoordelen van het niveau van de uitkering in geval
van beëindiging van de dienstbetrekking en informatie over het beleggingsbeleid
(art. 4:71d, vierde lid). Deze informatie zal bij een normaal efficiënt
bedrijf standaard aanwezig zijn en ook beschikbaar worden gesteld bij het
opstellen van het jaaroverzicht (zie hierna). De extra administratieve lasten
die specifiek uit deze bepaling voortvloeien, zijn daarom beperkt en bestaan
vooral uit het verzamelen en versturen van de gevraagde informatie. Het tijdsbeslag
wordt geraamd op 220 uur. Een kwart hiervan wordt als bedrijfseigen kosten
aangemerkt De totale nalevingskosten bedragen daardoor 220 * 45 * 75%
* 5 = € 37 125.In de wet is ook opgenomen dat een PPI jaarlijks een jaaroverzicht moet
opstellen (art. 4:71d, vijfde lid). Deze inhoudelijke verplichting vormt een
belangrijk onderdeel van de activiteiten van een pensioenfonds, omdat zij
zich vooral richten op de opbouw en het beheer van het vermogen. De informatie
die nodig is om hierover te rapporteren zal dus altijd beschikbaar moeten
zijn binnen de onderneming. Verondersteld wordt dat binnen een PPI 4 personen
drie maanden op jaarbasis besteden aan het berekenen, opstellen, verantwoorden
en versturen van de jaaroverzichten. Het geraamde aantal uren dat hieraan
besteed wordt komt daarmee uit op 1640 uur. Hiervan wordt de helft toegerekend
als bedrijfseigen kosten. De nalevingskosten per instelling bedragen daardoor
1640 * 45 * 75% = € 36 900. De totale kosten bedragen € 184 500
(€ 36 900 * 5).Tot slot vloeien kosten voort uit de bepaling dat een PPI informatie moet
verstrekken over de aanspraak bij pensionering (art. 4:71d, lid 6). Deze kosten
worden echter geheel als bedrijfseigen kosten aangemerkt, omdat dit beschouwd
wordt als een basisfunctie van een pensioeninstelling die ook verzorgd zou
worden zonder wetgeving.De PPI zal een contract met een verzekeraar sluiten voor de uitkeringfase.
Daaruit vloeien kosten voort. Aangezien de PPI in dat geval voor de uitkeringsfase
zelf geen kosten heeft, kunnen deze twee zaken tegen elkaar «weggestreept»
worden, en kunnen de kosten op nihil worden gesteld.In de Pensioenwet (art. 81a) en in de Wet verplichte beroepspensioenregeling
(art. 89) wordt ook bepaald dat een PPI medewerking moet verlenen aan de totstandkoming
van waarde-overdracht van opgebouwd pensioen. Geraamd wordt dat een PPI hier
op jaarbasis 1½ FTE aan moet besteden om berekeningen uit te voeren
en te controleren en om administratieve handelingen voor de overdracht te
verzorgen. Een kwart van deze kosten wordt als bedrijfseigen beschouwd, omdat
verwacht mag worden dat pensioendeelnemers bij premieregelingen ook bij afwezigheid
van wetgeving hun opgebouwde vermogen mee zouden willen nemen. De berekening
van de kosten per instelling is dan als volgt: 2400* € 45 * 75%
= € 81 000. De totale kosten voor de 5 PPI’s bedragen € 405 000.Stand van zaken in overige (concurrerende) landenDe oprichting van een PPI komt, zoals gezegd, voort uit internationale
ontwikkelingen in vooral de EU om een gelijk speelveld bij grensoverschrijdende
uitvoering van pensioenregelingen te bevorderen. Op basis van de IORP-richtlijn
zijn ook in enkele andere Europese landen, zoals België (Organisme voor
de financiering van pensioenen, OFP), Luxemburg (Pension Savings Company with
Variable Capital, SEPCAV en Pension Savings Association, ASSEP) en Ierland
(Private Pension Fund, PPF) vergelijkbare instellingen opgericht. Gezien deze
internationale trend is invoering van de PPI dus belangrijk voor Nederland
om de goede internationale positie in de pensioensector te behouden.De specifieke invulling die bij de genoemde instellingen in andere Europese
landen is gekozen, verschilt op een aantal factoren. Een belangrijk verschil
is dat de PPI zich alleen richt op premieovereenkomsten zonder risicoverzekering
of garantiestelling, terwijl de genoemde instellingen (met uitzondering van
SEPCAV) ook uitkeringsovereenkomsten kunnen aanbieden en in bepaalde gevallen
ook risico’s kunnen verzekeren. Enkele andere verschillen zijn dat de
PPI in tegenstelling tot de genoemde instellingen in bepaalde gevallen bepaalt
dat het vermogen moet worden ondergebracht bij een aparte pensioenbewaarder.
Verder zal in het geval van Nederlandse ouderdomspensioenen de uitkeringsfase
moeten worden ondergebracht bij een verzekeraar. De achtergrond bij deze keuzes
is reeds eerder toegelicht. Op nog een aantal andere factoren (zoals vereist
kapitaal, rechtspersoonlijkheid, ringfencing, hoedanigheid pensioendeelnemers)
wijkt de vormgeving in andere landen iets af van de PPI. Het gaat daarbij
echter niet om materiële verschillen.Gevolgen voor de marktwerking en structuur van de marktDe PPI is een nieuw vehikel waaronder pensioenregelingen kunnen worden
uitgevoerd. Dit schept nieuwe mogelijkheden op de pensioenmarkt. Voor Nederland
zullen de gevolgen op korte termijn naar verwachting echter relatief beperkt
zijn. De PPI richt zich uitsluitend op premieregelingen en in
Nederland is dit een niet veel gebruikte regeling vorm van pensioenvoorziening.
Momenteel heeft slechts 6,7% van de pensioenfondsen betrekking op premieregelingen.De introductie van de PPI is onderdeel van een ontwikkeling op de pensioenmarkt,
waarbij de pensioensector steeds meer op internationaal niveau gaat opereren.
Dit zal de concurrentie versterken. De IORP-richtlijn is nog relatief recent
en geeft een impuls aan grensoverschrijdende dienstverlening. In internationaal
verband geldt daarbij dat relatief meer gebruik wordt gemaakt van premieregelingen.Sociaal-economische effecten van wetsvoorstelDe sociaal-economische effecten van dit wetsvoorstel zullen naar verwachting
beperkt zijn. Dit komt enerzijds doordat de PPI – vooral in de beginfase –
een nog relatief kleine rol zal spelen binnen de pensioensector en zich bovendien
vooral zal richten op grensoverschrijdende dienstverlening. Verder geldt dat
het bestaande Nederlandse pensioensysteem onaangetast blijft. Dit wetsvoorstel
heeft ook geen gevolgen voor lopende pensioenovereenkomsten.Toetsing door ACTALOp 18 september 2008 is dit wetsvoorstel en de beschrijving van de
administratieve lasten doorgestuurd naar ACTAL. Het wetsvoorstel is als hamerstuk
afgedaan in de collegevergadering van 2 oktober 2008.Kosten toezicht PPIOp grond van het coalitieakkoord van PvdA, CDA en ChristenUnie geldt voor
de toezichthouders een taakstelling, die tussen 2008 en 2011 geëffectueerd
dient te zijn. Als gevolg van deze taakstelling zijn de toezichtkosten geplafonneerd.
Deze plafondbedragen kunnen worden aangepast bij een wijziging van het takenpakket.
Hiervan is thans sprake.Op grond van dit wetsvoorstel wordt de premiepensioeninstelling geïntroduceerd.
Voor het uitoefenen van het bedrijf van premiepensioeninstelling is een vergunning
nodig van DNB. DNB toetst de vergunningaanvraag op basis van de criteria als
bedoeld in artikel 2:54h. Op basis van dit artikel wordt onder andere getoetst
op deskundigheid, betrouwbaarheid, integere bedrijfsvoering, minimum eigen
vermogen en solvabiliteit. Dit is een nieuwe taak voor DNB. Naast het aanvragen
van de vergunning valt een premiepensioeninstelling ook onder doorlopend toezicht
door DNB. Bij de kosten voor een premiepensioeninstelling moet daarom rekening
worden gehouden met eenmalige toezichtkosten (vergunningverlening) en doorlopende
toezichtkosten.Het bedrag waarmee het plafondbedrag voor de toezichtkosten van DNB wordt
verhoogd, is onder meer afhankelijk van het aantal PPI’s. Vooralsnog
is uitgegaan van oprichting van 5–10 PPI’s gedurende de komende
vijf jaar. De kosten per vergunningaanvraag bedragen 27 000 euro. Daarnaast
wordt voor het lopend toezicht een bedrag van 315 000 gereserveerd. Het
plafondbedrag wordt dienovereenkomstig aangepast.7. Ingewonnen adviezenHet wetsvoorstel is in nauw overleg met de financiële sector, enkele
partijen uit de pensioensector, de toezichthouders DNB en de AFM en de ministeries
van Economische Zaken en Binnenlandse Zaken voorbereid. Zij zijn in een vroegtijdig
stadium betrokken bij de conceptteksten. Hierover is informeel overleg gevoerd.
De nuttige opmerkingen ten aanzien van de verschillende concepten zijn zo
goed mogelijk verwerkt.Bovendien is de financiële sector formeel geconsulteerd over dit
wetsvoorstel. Van Mercer, Aegon, Hewitt, Kring Pensioen Specialisten
(KPS), De Brauw Blackstone en Westbroek (De Brauw), Clifford Chance, de Nederlandse
Vereniging van Banken (NVB), Towers Perrin, de Stichting van de Arbeid (STAR),
Mn Services, de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB), de Stichting
voor Ondernemingspensioenfondsen (Opf), de Unie van Beroepspensioenfondsen
(UvB), het Nederlands Instituut voor Registeraccountants (NIVRA), Holland
Financial Centre (HFC) en het Verbond van Verzekeraars zijn opmerkingen ontvangen.
De geconsulteerde partijen hebben in hun reacties nuttige suggesties gedaan.
Waar mogelijk zijn deze overgenomen of is de toelichting ten aanzien van deze
punten verhelderd. Na de formele consultatie is nog een aantal gesprekken
gevoerd met multinationals en enkele bovengenoemde partijen. Het inhoudelijk
commentaar kan grosso modo worden onderverdeeld
in vier groepen: 1) rendementsgaranties mogelijk maken, 2) aanvullende inkomensverzekeringen
(nabestaanden, invaliditeit) via PPI laten lopen (één loket),
3) rol voor PPI in uitkeringsfase en 4) de relatie beheerder-bewaarder-pensioendeelnemer.
Tot slot, in 5) zullen enkele belangrijke afzonderlijke punten behandeld worden.Ad 1) RendementsgarantiesEen groot aantal partijen vindt de werkingssfeer van het voorstel te beperkt:
zo zou de PPI geen rendementsgaranties kunnen geven. Een vaak gehoorde reactie
is dat de PPI om die reden geen buitenlandse regelingen met garanties zou
kunnen uitvoeren. Deze materie verdient enige nuancering. Onderscheid dient
gemaakt te worden tussen onvoorwaardelijke en voorwaardelijke toezeggingen.
Regelingen met een onvoorwaardelijke garantie
kunnen in beginsel door een PPI niet worden uitgevoerd.De centrale vraag moet steeds zijn: wie staat uiteindelijk garant? De
PPI kan zelf – als instelling – niet garant staan voor de garanties.
Zou dat wel het geval zijn, dienen er immers «buffers» aangehouden
te worden. De PPI kan echter wel degelijk buitenlandse regelingen uitvoeren.
In veel lidstaten geeft immers de werkgever (en niet de PPI zelf) of een garantiefonds
de garantie. Deze garantieplicht van de werkgever maakt deel uit van de sociale
en arbeidswetgeving en daaraan is de werkgever gebonden, ongeacht in welke
lidstaat de regeling wordt uitgevoerd. Beziet men bijvoorbeeld de Ierse DC Master Trust. Ook daar geldt, net zoals in het Verenigd
Koninkrijk, dat de trust zelf geen enkel risico kan lopen. Garanties worden
in het Verenigd Koninkrijk in eerste instantie door de werkgever geboden en
daarna – bij eventuele insolventie van de werkgever – door het
zogeheten Pension Protection Fund. In Duitsland
staat uiteindelijk de «Pensionsversicherungsverein» garant.Bovendien kan de PPI middels allerlei «technische oplossingen»
wel bepaalde garanties afgeven. Bijvoorbeeld, middels het beleggen in derivaten
kan een bepaald rendement toegezegd worden. Een onvoorwaardelijke garantie
kan dit echter niet zijn.Ad 2) en ad 3)Ook dient gerealiseerd te worden dat de PPI wel dekking kan bieden tegen
biometrische risico’s (risico’s in verband met overlijden en/of
arbeidsongeschiktheid en levensverwachting) middels een verzekeringscontract
met een verzekeraar of een andere IORP die wel verzekeringstechnische risico’s
mag dragen. De PPI kan daarmee als tussenpersoon, of als «één-loket»
fungeren.Indien de PPI verzekeringen inkoopt zal de PPI onder de definitie van «bemiddelen»
vallen (afdeling 2.2.9 Wft). Het ligt voor de hand de PPI, evenals banken
en verzekeraars, buiten de reikwijdte van de verplichting tot het verwerven
van een vergunning voor die activiteit te brengen. Daartoe is artikel 2:81
Wft aangepast. Zoals destijds in de memorie van toelichting bij
het voorstel van Wet financiële dienstverlening is opgemerkt1, zijn vele financiëledienstverleners reeds getoetst
aan criteria die overeenkomen met de benodigde vereisten voor «bemiddelen».
Net als (beleidsbepalers van) verzekeraars en banken zijn (beleidsbepalers)
van PPI’s ook reeds in het kader van de aanvraag van een vergunning
voor de hoofdactiviteit getoetst op betrouwbaarheid, deskundigheid, financiële
zekerheid en bedrijfsvoering. Een nieuwe toets zou op grond van het wetsvoorstel
een onnodige verzwaring van de administratieve lasten impliceren.Wat betreft de rol van de PPI in de uitkeringsfase, daarover kan opgemerkt
worden dat deze slechts door PPI kunnen worden verzorgd indien het gaat om
tijdelijke periodieke uitkeringen of betalingen «ineens».Ad 4) Relatie bewaarderNa afloop van de consultatietermijn is een afzonderlijk aanvullend consultatiedocument
aan de marktpartijen verstuurd. Op basis van dit document heeft er een overleg
plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in een aangepaste wetstekst en memorie
van toelichting.Ad 5) Afzonderlijke puntenAegon en De Brauw hebben in hun reactie vragen gesteld over de rol van
de bijkantoren van de PPI. Dit heeft geleid tot een aanscherping van de wetstekst
en een verduidelijking van de memorie van toelichting. Bijkantoren van een
PPI bezitten nimmer zelfstandige rechtspersoonlijkheid. Dit volgt uit de eerste
definitie van een bijkantoor zoals neergelegd in de Wft. Bepalingen inzake
het vrij verkeer van vestiging van een bijkantoor ontbreken in de IORP-richtlijn.
Derhalve is het uitgangspunt bij het redigeren van de «vrij verkeer
bepalingen» (artikelen 2:121a en 2:121b) het primaire EG-recht, (te
weten de artikelen 43, 49 en 51 EG).De Brauw heeft terecht gewezen op de omstandigheid dat het niet mogelijk
zou moeten zijn dat een PPI haar zetel verplaatst. Dit is in de wetstekst
(artikel 2:19a) aangepast. In de memorie van toelichting is de uitleg hieraan
gegeven. Voorts is tegemoet gekomen aan de wensen van De Brauw de criteria
aan te passen waaronder een vergunning aan de PPI wordt verleend (artikel
2:54h) en is de redactie van de artikelen 2:121a en 2:121c aangepast en samengevoegd
tot één artikel.Op verzoek van vele partijen is een passage inzake de BTW-behandeling
opgenomen. Diensten van een PPI zijn BTW vrijgesteld.De Brauw wees erop dat het voor de hand zou liggen om de PPI toe te voegen
aan de definitie van institutionele belegger in artikel 1:1 Wft. Daarmee zouden
de regels inzake de zogeheten «code Tabaksblat» van toepassing
op de PPI worden. Aangezien deze regels eveneens gelden voor beleggingsinstellingen
en pensioenfondsen, is aan de opmerking van De Brauw tegemoet gekomen. Wat
betreft de zogeheten effectentypische gedragsregels, geldt het volgende. De
Brauw heeft verzocht de PPI onder de reikwijdte van artikel 5:68 Wft te brengen.
Volgens de effectentypische gedragsregels zoals bedoeld in art. 5:68 Wft dient
een groot aantal financiële ondernemingen alsmede de pensioenfondsen
die beleggen in financiële instrumenten voorzieningen te treffen om gebruik
van voorwetenschap door personeel en belangenverwikkelingen te voorkomen.
Gezien de omstandigheid dat de PPI een financiële onderneming is die
grootschalig kan beleggen, is aan het verzoek van De Brauw tegemoet gekomen.
De opmerkingen van HFC en De Brauw inzake de fiscaliteit worden niet onderschreven.
Wél is de fiscale paragraaf verduidelijkt.Clifford Chance vroeg om bevestiging dat indien een PPI één
of meer pensioenbewaarders kent, het geheel fiscaal onder de vrijstelling
van art. 5, eerste lid, aanhef en onderdeel b, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 valt. Dat is het geval. Dit voorkomt mogelijke verwarring bij de
duiding van de PPI onder belastingverdragen. Ook op dit punt is de memorie
van toelichting verduidelijkt.Veel reacties wezen op de onduidelijkheid van de toelichting op het concept-artikel
23a van de Pensioenwet (zie bijvoorbeeld punt 16 en 17 van de reactie van
AEGON). Dit artikel – dat bepaalde dat de werkgever direct bij aanvang
van de uitvoering van de regeling een contract met een verzekeraar moet sluiten –
is komen te vervallen.ARTIKELSGEWIJSARTIKEL IADe definitie van bijdragende onderneming komt
overeen met de Pensioenwet definitie. De bijdragen die aan de PPI worden betaald
dienen niet verward te worden met de bijdragen als genoemd in artikel 3:262
Wft.De pensioenbewaarder is een rechtspersoon
die belast is met de bewaring van het vermogen van een premiepensioeninstelling.Nu de premiepensioeninstelling altijd een rechtspersoon zal zijn, is het
niet nodig dat de premiepensioeninstelling een beheerder moethebben. De Wft regelt deze materie niet. Een premiepensioeninstelling
kan overigens wel voor een beheerder kiezen, bijvoorbeeld voor een beleggingsbeheerder
als bedoeld in artikel 19(1) van de IORP-richtlijn.De term pensioendeelnemer wordt gehanteerd
ter onderscheiding van het reeds bestaande begrip deelnemer in de Wft. De
definitie volgt de IORP-richtlijn. De definitie wijkt af van de definitie
van deelnemer in de zin van de Pensioenwet, die is toegespitst op deelnemers
aan Nederlandse regelingen.De term pensioenregeling is eveneens conform
de definitie uit de IORP-richtlijn. Deze definitie omvat ook de beroepspensioenregeling
als bedoeld in artikel 1 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling alsmede
de pensioenregeling op grond van een pensioenovereenkomst, relevant in geval
van Nederlandse bijdragende ondernemingen. Het begrip pensioenregeling is
in deze definitie ruimer dan zoals neergelegd in artikel 1 van de Pensioenwet.
Immers, niet alleen regelingen vallend onder het recht van één
van de lidstaten kunnen door een PPI worden uitgevoerd, maar ook regelingen
vallend onder het recht van een derdeland. Het begrip pensioenuitkering is gedefinieerd zoals in de IORP-richtlijn. Om
voor financiële zekerheid na pensionering te zorgen hebben deze uitkeringen
gewoonlijk de vorm van betalingen gedurende het gehele leven. Het kan echter
ook gaan om een qua tijdsduur beperkte uitkering of de uitkering van een bedrag
ineens.De premiepensioeninstelling is een op basis
van kapitaaldekking gefinancierde onderneming die onafhankelijk van enige
bijdragende onderneming of bedrijfstak is opgericht met als doel Nederlandse
premieregelingen (zoals bedoeld in de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling)
en buitenlandse arbeidsvoorwaardelijke (premie)regelingen uit te voeren zonder
verzekeringstechnisch risico voor de PPI. Dat kunnen ook pensioenregelingen
voor zelfstandigen zijn. Daarbij is het van belang of die pensioenregeling
op grond van de nationale wetgeving als een arbeidsgerelateerd pensioen wordt
gezien. Voor Nederland is dat alleen het geval als het een verplicht gestelde
beroepspensioenregeling op grond van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
is. Een PPI kan dergelijke regelingen uitvoeren. Of de PPI ook regelingen
voor zelfstandigen uit andere (lid)staten kan uitvoeren, is afhankelijk van
de wetgeving van de buitenlandse staat.Uit artikel 2:54h, eerste lid volgt dat de onderneming om voor een vergunning als premiepensioeninstelling in aanmerking te kunnen komen een
naamloze vennootschap, besloten vennootschap, stichting of Europese naamloze
vennootschap die haar zetel in Nederland heeft dient te zijn. Deze definitie
en deze vergunningeisen volgen uit de IORP definitie met dien verstande dat,
ten eerste, gekozen is voor de mogelijkheid dat een premiepensioeninstelling
uit drie Nederlandse rechtsvormen kan kiezen: de besloten vennootschap, naamloze
vennootschap en de stichting. Door de premiepensioeninstelling te beperken
tot de bovengenoemde drie Nederlandse rechtsvormen is de eenvoud, duidelijkheid
en internationale herkenbaarheid gediend. Juist daaraan bestaat behoefte:
de premiepensioeninstelling dient op de internationale markt op een eenduidige
manier te worden gepresenteerd. De meest herkenbare en gangbare rechtsvormen
in Europa waarin aandeelhouders kunnen participeren zijn de BV en de NV. Indien
de premiepensioeninstelling zonder aandeelhouders wil opereren is de stichting
in Nederland veruit de meest gangbare rechtsvorm voor pensioenfondsen. Ook
deze rechtsvorm wordt binnen de EU breed erkend en herkend. Naast de drie
Nederlandse rechtsvormen kan de premiepensioeninstelling eveneens een Europese
naamloze vennootschap zijn. Deze «Societas Europaea» (SE) is een
vennootschap waarvan het kapitaal in aandelen is verdeeld. Er is rechtspersoonlijkheid
met ingang van de datum van inschrijving in het handelsregister. Kenmerkend
voor de oprichting van een SE is dat er altijd minimaal twee vennootschappen
onder het recht van verschillende lidstaten vallen. Zo niet, dan moeten de
vennootschappen tenminste twee jaar een dochtervennootschap hebben, die onder
het recht van een andere lidstaat valt (of daar een bijkantoor hebben).Het tweede verschil tussen de in deze wet gehanteerde definitie en de
IORP definitie is dat de premiepensioeninstelling premieregelingen dient uit
te voeren en alle overige pensioenregelingen waarbij de PPI geen verzekeringstechnisch
risico draagt. Het laat onverlet dat de PPI buitenlandse regelingen uitvoert
waarbij een wettelijke rendementsgarantie door de werkgever wordt geboden
of dat door middel van een beleggingsportefeuille een bepaald rendement wordt
gegarandeerd.De term premiepensioenvordering geeft aan
wat het resultaat is van de werkzaamheden die een PPI op verzoek van een bijdragende
onderneming verricht ten behoeve van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden,
namelijk vorderingen van deze pensioendeelnemers en pensioengerechtigden op
de premiepensioeninstelling vanwege toegezegde pensioenuitkeringen.De premiepensioenvordering wordt opgenomen in de opsomming van producten
die deel uitmaken van de definitie van financieel product. De PPI kwalificeert vanwege het aanbieden van dit financiële
product aan een bijdragende onderneming als financiëledienstverlener
en daarmee tevens als financiële onderneming. Dit laatste heeft onder
meer tot gevolg dat de handhavingsbepalingen van het algemeen deel van de
Wft van toepassing zijn op de PPI. Consequentie hiervan is onder andere dat
het intrekken van de vergunning van de PPI, op grond van artikel 1:104, mogelijk
wordt gemaakt. Hiermee wordt voor de PPI uitvoering gegeven aan artikel 14
lid 4 van de IORP-richtlijn. Dat de PPI als financiëledienstverlener
en financiële onderneming moet worden beschouwd heeft bovendien gevolgen
voor de toepasselijkheid van enige bepalingen van het Gedragsdeel van de Wft.
Welke bepalingen het betreft komt aan de orde in de toelichting op de wijzigingen
in dat deel.DDe IORP-richtlijn schrijft voor dat de PPI vergunningplichtig is. De artikelen
2:54g en 2:54h regelen de voorwaarden waaronder een vergunning kan worden
verleend. Deze voorwaarden komen overeen met de vergunningsvereisten van vergelijkbare
financiële instellingen die worden gereguleerd door de Wft.
Artikel 2:54g, tweede lid, bepaalt dat het verbod van artikel 2:54g, eerste
lid, niet van toepassing is op buitenlandse IORP’s en Nederlandse pensioenfondsen.
De richtlijn gaat immers uit van het «home country control»-beginsel.FArtikel 2:121a en 2:121b regelen de voorwaarden waaronder premiepensioeninstellingen «buitenlandse»
pensioenregelingen mogen uitvoeren. De voorwaarden waaronder buitenlandse
IORP’s pensioenregelingen van Nederlandse bijdragende ondernemingen
mogen uitvoeren zijn reeds in de Pensioenwet geregeld (zie hieronder). De
gestelde voorwaarden komen voort uit artikel 20, derde tot en met zesde lid,
IORP en vertonen grote gelijkenis met de bepalingen die zijn vastgelegd voor
pensioenfondsen in de artikelen 194, 195 en 199 Pensioenwet. Bij de redactie
van de artikelen is ervoor gekozen aansluiting te zoeken bij de systematiek
van de Wft ter zake.De materie inzake de grensoverschrijdende activiteiten van een PPI verdient
nadere uitleg. Een PPI kan, ten eerste, buitenlandse regelingen in Nederland
uitvoeren (zie artikel 20, tweede lid, IORP). Ook kan een PPI, ten tweede,
buitenlandse regelingen in een andere lidstaat uitvoeren middels het opzetten
van een infrastructuur die noodzakelijk is om de betrokken dienst te kunnen
verrichten (zie zaak C-55/94, Gebhard, Jurisprudentie 1995, blz. I-4195, rechtsoverweging
27). Voorts kan de PPI, ten derde, middels een bijkantoor zoals gedefinieerd
in artikel 1:1 onder a) van de Wft in een andere (lid)staat een buitenlandse
regeling uitvoeren. In deze gevallen is er sprake van een grensoverschrijdende
activiteit die valt binnen het EU-Verdragskader van – in de bovenbeschreven
eerste twee gevallen – het vrij verkeer van diensten (artikel 49 EG)
en in het derde geval het vrij verkeer van vestiging (art. 43 EG). Wanneer
is sprake van een «grensoverschrijdende activiteit»? Uit de IORP-richtlijn
definities van «lidstaat van ontvangst» en «lidstaat van
herkomst» dient afgeleid te worden dat het moet gaan om een IORP die
een regeling uitvoert die wordt beheerst door de sociale en arbeidswetgeving
van een (lid)staat waar de IORP niet haar zetel heeft. Met andere woorden,
de «nationaliteit van de regeling» is het onderscheidende criterium.
Welke sociale en arbeidswetgeving op de regeling van toepassing is wordt –
op het moment van schrijven van deze toelichting – bepaald door artikel
6 van EVO Verdrag1, en daarna door artikel 8
van de Rome I-Verordening.2In dit wetsvoorstel wordt de boven geschetste benadering gevolgd. Dat
betekent het volgende. Wil een activiteit grensoverschrijdend zijn en onder
de zogeheten vier vrijheden «vallen», dient er in beginsel sprake
dient te zijn van een «grensoverschrijdend element». Zogeheten «interne
situaties» worden in beginsel niet door de vrijheden geraakt. De activiteit
waarbij een PPI met zetel in Nederland een Nederlandse regeling uitvoert (al
of niet middels een bijkantoor) is derhalve niet onderhevig aan goedkeuring
van DNB op grond van artikel 2:121a, zelfs als de bijdragende onderneming
buiten Nederland is gevestigd. De pensioenregeling bedoeld in artikel 2:121a
is een niet-Nederlandse pensioenregeling, of, zoals in dit artikel valt te
lezen «een pensioenregeling die niet wordt beheerst door de Nederlandse
sociaal en arbeidswetgeving.» Artikel 20, tweede lid vereist een goedkeuring
van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de IORP haar zetel heeft.
Het in een andere lidstaat opzetten van een bijkantoor – dat een onderdeel
vormt van de Nederlandse rechtspersoon PPI – veronderstelt een duurzaam
karakter van de activiteit. Dat blijkt uit de eerste definitie van een bijkantoor
in artikel 1:1 Wft, sub a. In dat geval wordt – naast de geldende sociaal
en arbeidswetgeving – overige regelgeving van het land van vestiging
van het bijkantoor relevant. Het bijkantoor zal dan ook belasting in de andere
lidstaat moeten afdragen. Voor de duidelijkheid: het bijkantoor
is nimmer een zelfstandige – los van de IORP staande – rechtspersoon.Uiteraard bestaat ook de mogelijkheid dat een IORP naar buitenlands recht
opgericht kan worden (primaire vestiging). In dat geval kan er geen sprake
zijn van een PPI met zetel in Nederland. De IORP-richtlijn gaat uit van de
werkelijke zetelleer. Daardoor is het vereist dat de statutaire zetel en de
plaats waar het hoofdbestuur is gevestigd in dezelfde lidstaat gelegen zijn.
Op het moment dat de PPI zijn werkelijke zetel verplaatst, verliest zij haar
vergunning. Dat valt af te leiden uit het vergunningsvereiste van artikel
2:54g juncto het nieuwe artikel 3:19a en het reeds bestaande artikel 3:15,
tweede lid. Overigens zijn financiële diensten uitgezonderd van de «dienstenrichtlijn»
(artikel 2, tweede lid, sub b van richtlijn nr. 2006/123/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 12 december 2006 betreffende
diensten op de interne markt (PbEU L 376). Wil een PPI een buitenlandse regeling
uitvoeren, dan zal DNB per afzonderlijke regeling
toestemming voor de uitvoering van deze regeling moeten verlenen. Wat betreft
de vestiging in een «derdeland», de IORP richtlijn regelt deze
materie niet, zodat de algemene bepalingen inzake het vrij verkeer van toepassing
zijn. Voor financiële dienstverlening waarmee kapitaalverplaatsingen
gepaard gaan, is de vestiging en de dienstverlening gekoppeld aan het verwezenlijken
van het vrij verkeer van kapitaal (artikel 51, tweede lid, EG). Met betrekking
tot het kapitaalverkeer met derdelanden geldt – behoudens de Verdragsen
de door het Hof erkende uitzonderingsgronden – een verbod van alle belemmeringen. Een teleologische interpretatie van
de IORP-richtlijn, en mede gelet op het level playing field, zou er toe moeten leiden dat ook voor alle
grensoverschrijdende activiteiten van een PPI in derdelanden toestemming van
DNB verkregen dient te worden. Immers, het kan niet de bedoeling zijn dat
voor het uitvoeren van een buitenlandse regeling wél toestemming van
de toezichthouder nodig is als het gaat om dienstverlening in de EU/EER, maar
dat geen toestemming noodzakelijk is als het gaat om vestiging in een derdeland.
Bovendien kan het niet gewenst zijn dat voor «íntra EU-activiteiten»
inzake vestiging wel afzonderlijke toestemming nodig is, maar voor de activiteiten
in derdelanden niet. Dat zou bovendien tegen de systematiek van de Wft indruisen,
die voor alle financiële instellingen aparte bepalingen bevat voor deze
situaties. Dit alles anders gezegd: artikel 2:121a vereist toestemming van
DNB wanneer een PPI voornemens is eenbuitenlandse
regeling uit te voeren. Zij kan deze buitenlandse regeling uitvoeren in Nederland,
maar ook in het buitenland. Wanneer een PPI een Nederlandse regeling wil uitvoeren,
behoeft zij geen aparte toestemming van DNB, maar dient te (blijven) voldoen
aan artikel 2:54g e.v. en de bepalingen uit de Pensioenwet. Deze benadering
sluit aan bij de systematiek van de Pensioenwet.1Met betrekking tot artikel 2:121b, eerste lid, dient opgemerkt te worden
dat de daar bedoelde criteria beoordeeld dienen te worden in het licht van
de uit te voeren werkzaamheden. De zinsnede «gelet op het voornemen
van de premiepensioeninstelling» houdt derhalve in dat de toezichthouder
per geval kan beoordelen dat de PPI niet over –
bijvoorbeeld – de juiste deskundigheid beschikt om een buitenlandse
regeling uit te voeren.H tot en met RDe wijzigingen in de artikelen 3:8, 3:9, 3:10. 3:15, 3:16, 3:18, 3:19a,
3:35a en 3:53 hebben tot gevolg dat de daarin vastgelegde regels inzake de
deskundigheid en betrouwbaarheid van beleidsbepalers, het waarborgen van een
integere uitoefening van het bedrijf, de structurering en inrichting van de
onderneming, het minimum vermogen waarover dient te worden beschikt, ook gelden
voor de premiepensioeninstelling. Wat betreft het eigen vermogen van de premiepensioeninstelling
en de pensioenbewaarder, daarvoor gelden dezelfde eisen als voor een beleggingsinstelling (artikel 3:53 Wft jo. artikel 48 e.v. Bpr Wft). Voor de pensioenbewaarder
is het eigen vermogen gesteld op 112 500 euro. Voor de premiepensioeninstelling
betreft het eigen vermogen 225 000 euro. Indien de PPI het beheer uitbesteedt,
blijft slechts de PPI aan deze eis gebonden.In artikel 3:35a, tweede lid, wordt voorgeschreven dat de premiepensioeninstelling
onafhankelijk van de bijdragende onderneming moet zijn. Hiermee wordt uitvoering
gegeven aan het bepaalde in artikel 8 IORP. Dit artikel schrijft voor dat
er een juridische scheiding dient te bestaan tussen de IORP en de bijdragende
onderneming, zodat ingeval van faillissement van de bijdragende onderneming
de activa van de instelling in het belang van de deelnemers en pensioengerechtigden
beschermd zijn.Zowel de PPI als de bewaarder dienen de jaarrekening, het jaarverslag
en de overige gegevens bedoeld in artikel 3:71 in bij de toezichthouder.TArtikel 3:267a, eerste en tweede lid, vloeit voort uit artikel 12 van
de IORP-richtlijn. In dit richtlijnartikel is bepaald dat er een schriftelijke
verklaring inzake beleggingsbeginselen moet worden opgesteld, die aan minimale
voorwaarden moet voldoen en periodiek moet worden herzien. Het voorstel sluit
direct aan op het richtlijnartikel. Echter, in artikel 12 IORP ontbreekt het
uitgangspunt dat wel in overweging 24 van de IORP-richtlijn is neergelegd,
dat de premiepensioeninstelling DNB en de toezichthoudende instanties van
de lidstaten waarheen zij vanuit een bijkantoor of door middel van het verrichten
van diensten haar bedrijf uitoefent, in kennis stelt van de verklaring en
van iedere wijziging daarvan. Het in overweging 24 IORP bepaalde is nu neergelegd
in het derde en vierde lid van artikel 3:267a. Het vierde lid bepaalt dat
de premiepensioeninstelling de verklaring op verzoek ter beschikking aan de
pensioendeelnemers en pensioengerechtigden van de desbetreffende pensioenregeling
stelt.Artikel 3:267b vloeit voort uit artikel 18 van de IORP-richtlijn betreffende
beleggingsvoorschriften. Onderdeel f ziet op de beleggingen in de bijdragende
onderneming. De beleggingen moeten worden beperkt tot ten hoogste 5 %
van de portefeuille van een regeling. De waardering van de beleggingen geschiedt
op basis van marktwaarde. De richtlijn is per 7 juli 2006 door het Gemengd
Parlementair Comité van de EER ook binnen de Europese Economische Ruimte
van toepassing verklaard. Met het vierde lid wordt voor regelingen die beheerst
worden door het sociale en arbeidsrecht van een staat die geen lidstaat is,
afgeweken van het «prudent person»-beginsel. Bij lagere regelgeving
zal een nadere invulling worden gegeven aan de beleggingsvoorschriften die
in boven beschreven situatie van toepassing zullen zijn. Zie hiervoor nader,
deel V.Artikel 3:267c regelt de mogelijkheid voor de toezichthouder om, naar
analogie met verzekeraars, het pensioenvermogen met onmiddellijke ingang veilig
te stellen. Deze mogelijkheid vloeit tevens voort uit de IORP-richtlijn (artikel
14, tweede lid). De toezichthouder kan de vrije beschikking over de activa
beperken of verbieden wanneer de PPI er niet in slaagt het voorgeschreven
eigen vermogen in stand te houden of wanneer de PPI niet aan zijn verplichtingen
jegens de pensioendeelnemers kan voldoen.UVoor wat betreft de eisen die worden gesteld aan de deskundigheid en betrouwbaarheid
van degenen die het dagelijks beleid van de PPI bepalen en de integere uitoefening
van haar bedrijf zijn PPI’s reeds onderworpen aan het toezicht van DNB
op grond van bepalingen in het Deel Prudentieel. Artikel 4:18, vierde lid,
heeft tot gevolg dat de AFM PPI’s niet tevens op deze aspecten toetst. V en WDe wijzigingen in de artikelen 4:9, eerste lid, en 4:10, eerste lid, en
4:11, eerste lid, maken dat de Autoriteit Financiële Markten respectievelijk
beleidsbepalers en het bedrijf van pensioenbewaarders kan toetsen aan de eisen
deskundigheid, betrouwbaarheid en integriteit. XOok wat de eisen betreft die worden gesteld aan de zeggenschapsstructuur
en de beheerste en integere uitvoering van haar bedrijf is een PPI reeds onderworpen
aan het toezicht van DNB op grond van bepalingen in het Deel Prudentieel.
Artikel 4:12, tweede lid, heeft tot gevolg dat de AFM een PPI ook op deze
aspecten niet tevens toetst. Een bijdragende onderneming behoeft als professionele
wederpartij van een premiepensioeninstelling niet de bescherming van bepalingen
die zien op de behandeling van klachten als bedoeld in artikel 4:17. Pensioendeelnemers
en -gerechtigden behoeven wel de bescherming van een wettelijke regeling voor
de behandeling van klachten. Op grond van artikel 33 van de Pensioenwet zijn
de principes voor een goed pensioenfondsbestuur – zoals die door de
Stichting van de Arbeid zijn vastgesteld op 16 december 2005 –
van toepassing op een pensioenuitvoerder. Deze principes gelden daarmee ook
voor de PPI. Er dient onder andere sprake te zijn van de inrichting van en
het geven van uitvoering aan een klachtenregeling.Y en ZDe wijzigingen in de artikelen 4:13, eerste en tweede lid, en 4:14, eerste
lid, bewerkstelligen dat de AFM pensioenbewaarders kan toetsen aan eisen die
worden gesteld aan de zeggenschapsstructuur en de beheerste en integere uitvoering
van hun bedrijf.AAArtikel 4:18, eerste lid, onderdeel c, heeft tot gevolg dat afdeling 4.2.3.
waarin algemene eisen zijn opgenomen ten aanzien van een zorgvuldige dienstverlening
door financiële ondernemingen in beginsel (zie hieronder over de uitzondering
op de regel die wordt gemaakt in artikel 52, vijfde lid, Pensioenwet en artikel
63, vijfde lid, Wet verplichte beroepspensioenregeling) niet gelden voor de
dienstverlening van premiepensioeninstellingen. In plaats van deze algemene
bepalingen gelden voor premiepensioeninstellingen specifieke eisen ten aanzien
van de bescherming van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden. Deze bepalingen
zijn neergelegd in paragraaf 4.3.1.6. De bepalingen van paragraaf 4.3.1.6.
zijn altijd relevant voor premiepensioeninstellingen, ongeacht of zij uitvoering
geven aan Nederlandse of buitenlandse pensioenregelingen. Voor de uitvoering
van Nederlandse pensioenregelingen gelden bovendien de zorgplichten uit de
Pensioenwet. Uit artikel 52, vijfde lid, van de Pensioenwet volgt dat wanneer
een premiepensioeninstelling uitvoering geeft aan een Nederlandse pensioenregeling
die het karakter heeft van een premieovereenkomst met beleggingsvrijheid,
ingeval een deelnemer of gewezen deelnemer de verantwoordelijkheid over de
beleggingen daadwerkelijk heeft overgenomen, afdeling 4.2.3. van overeenkomstige
toepassing is. In dat geval gaat de specifieke regeling van artikel 52, vijfde
lid, Pensioenwet voor de algemene regeling van artikel 4:18, eerste lid, onderdeel
c, van de Wft en is afdeling 4.2.3. wel van toepassing. Indien een premiepensioeninstelling
uitvoering geeft aan een buitenlandse pensioenregeling gelden naast de regels
die volgen uit afdeling 4.3.1.6. bovendien eisen die zien op de zorgvuldige
behandeling van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden uit
de op die regeling van toepassing zijnde sociale en arbeidsregelgeving in
die andere (lid)staat.ABIn paragraaf 4.3.1.6. dat ziet op het aanbieden van premiepensioenuitkeringen
is een aantal bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de bescherming
van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden. De bepalingen hebben betrekking
op de bescherming van de vorderingen van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden
op premiepensioeninstellingen en op de informatieverstrekking door premiepensioeninstelling
aan hen in verband met deze vorderingen.Artikel 4:71aArtikel 4:71a voorziet in een rangregeling van crediteuren. Deze rangregeling
houdt in dat het pensioenvermogen primair vatbaar is voor aanspraken van degenen
die een direct economisch belang hebben bij het pensioenvermogen en niet voor
verhaal van crediteuren van de rechtspersoon waarin het pensioenvermogen is
ondergebracht (een premiepensioeninstelling of pensioenbewaarder) vanwege
transacties die niet rechtstreeks verband houden met het pensioenvermogen
(derde-crediteuren).Uit het eerste lid volgt dat een pensioenvermogen –
nadat eventuele boedelschulden en vorderingen voor welke nakoming zekerheid
is gesteld door vestiging van een recht van pand of hypotheek zijn voldaan –
primair moet worden aangewend tot voldoening van (i) vorderingen van de premiepensioeninstelling
die uitvoering geeft aan de betreffende premiepensioenregeling en die verband
houden met het beheer en de bewaring van het pensioenvermogen en van (ii)
vorderingen van pensioendeelnemers en pensioengerechtigden.De prijs die de premiepensioeninstelling conform de met de bijdragende
onderneming gemaakte afspraken ten laste laat komen van het pensioenvermogen
(de «fee») komt dus als eerste ten laste van het pensioenvermogen.
Indien een pensioenvermogen is ondergebracht bij een pensioenbewaarder, hetzij
omdat de premiepensioeninstelling gehouden is tot overdracht als bedoeld in
artikel 4:71b, eerste lid, hetzij omdat de premiepensioeninstelling zulks
met de bijdragende onderneming is overeengekomen, omvat deze prijs tevens
een vergoeding voor het bedrag dat de pensioenbewaarder de premiepensioeninstelling
in rekening brengt voor de door haar te verrichten bewaardiensten. De premiepensioeninstelling
zal ook overige kosten die zij maakt in het kader van haar werkzaamheden ter
uitvoering van een premiepensioenregeling tot uitdrukking brengen in de prijs
van haar diensten. Gedacht kan worden aan loonkosten van personeel, huurlasten
die verband houden met de gebruikte kantoorruimte en kosten in verband met
de aanschaf van kantoormaterieel, maar ook aan kosten van door de premiepensioeninstelling
uitbestede diensten. Vorderingen van werknemers, verhuurders van kantoorruimte
en leveranciers van kantoormaterieel en kosten van uitbesteding kunnen door
de premiepensioeninstelling uit de door haar verkregen inkomsten worden voldaan.
Deze werknemers, verhuurders, leveranciers en uitvoerders van uitbestede diensten
hebben geen rechtstreekse vordering op het pensioenvermogen.Uit het tweede lid volgt dat andere (derde)
crediteuren van de rechtspersoon waarin een pensioenvermogen is ondergebracht
verhaal kunnen zoeken op een pensioenvermogen als de vorderingen van de crediteuren
in het eerste lid zijn voldaan en wanneer bovendien is vast komen te staan
dat de vorderingen bedoeld in het eerste lid kunnen worden voldaan en dat
in de toekomst dergelijke vorderingen niet meer zullen ontstaan.Onder derde-crediteuren worden ook begrepen pensioengerechtigden en pensioendeelnemers die gerechtigd zijn in andere pensioenvermogens
die bij de rechtspersoon zijn ondergebracht. Voor vorderingen die de premiepensioeninstelling
heeft in verband met het beheer en de bewaring van andere pensioenvermogens
geldt eveneens dat de premiepensioeninstelling in deze hoedanigheid als derde-crediteur
te gelden heeft. Deze en andere schuldeisers van pensioenvermogen B die zich
willen verhalen op het door de premiepensioeninstelling eveneens verkregen
pensioenvermogen A kunnen dat dus uitsluitend doen indien er verder geen (bestaande
of toekomstige) schuldeisers ten aanzien van pensioenvermogen A meer zijn,
daaronder mede verstaan pensioencrediteuren van pensioenregeling A. Met andere
woorden, de schuldeisers van pensioenvermogen B kunnen zich alleen verhalen
op het vermogen behorende bij pensioenregeling A als de deelnemers aan die
pensioenregeling A hun vorderingen volledig voldaan hebben gekregen en er
geen andere vorderingen meer zijn. Het pensioenvermogen A is immers bedoeld
voor de deelnemers aan pensioenregeling A. Vanuit het oogpunt van het belang
van de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden biedt de rangregeling daarmee
een adequate bescherming. Hierboven is al opgemerkt dat vanwege het karakter
van de premieregeling er na vereffening van de schulden bedoeld in het eerste
lid (omdat de aanspraken van de pensioencrediteuren direct gekoppeld zijn
aan de waarde van het pensioenvermogen) het niet waarschijnlijk is dat er
vermogen zal resteren om derde-crediteuren uit te kunnen voldoen. Dit kenmerk
van de premiepensioenregeling maakt dat het niet nodig is te regelen dat indien de in het eerste lid bedoelde vorderingen niet
volledig uit het pensioenvermogen kunnen worden voldaan, verhaal kan worden
gezocht op het eigen vermogen van de premiepensioeninstelling dan wel het
eigen vermogen van de pensioenbewaarder waaraan een pensioenvermogen vanwege
de verplichting in artikel 4:71b, eerste lid, is overgedragen.De vraag kan worden gesteld wanneer «vorderingen als bedoeld in
het eerste lid zijn voldaan en komt vast te staan dat in de toekomst dergelijke
vorderingen niet meer zullen ontstaan». De verwijzing naar de vorderingen
genoemd in het eerste lid heeft tot gevolg dat derde-crediteuren pas verhaal
kunnen zoeken wanneer een pensioenvermogen vereffend is en er een liquidatieoverschot
is dat niet ten goede zal kunnen komen van de pensioencrediteuren1. Zolang een pensioenvermogen niet vereffend is kunnen
er altijd toekomstige vorderingen van de premiepensioeninstelling blijven
ontstaan die voortvloeien uit het beheer en de bewaring van het vermogen en
zullen pensioencrediteuren aanspraak kunnen maken op een positief rendement
of liquidatieoverschot. Vereffening van het pensioenvermogen betekent voor
pensioencrediteuren in een Nederlandse pensioenregeling dat de collectieve
waarde van hun aanspraken (zolang de omzettingsdatum niet is bereikt) zal
moeten zijn overgedragen aan een andere pensioenuitvoerder. Dit volgt uit
artikel 84 van de Pensioenwet. De bepaling met betrekking tot collectieve
waardeoverdracht bij liquidatie is deels uitgezonderd van de Nederlandse sociale
en arbeidsrechtwetgeving. Het uitgezonderde deel, i.c. artikel 84, eerste
lid en tweede lid, onderdeel a, is dus ook van toepassing bij de uitvoering
van buitenlandse regelingen.De bewoordingen «behoudens de door de wet erkende andere redenen
van voorrang» brengen tot uitdrukking dat – in tegenstelling tot
de situatie waarin verhaal wordt gezocht op het pensioenvermogen voor de vorderingen
genoemd uit het eerste lid – uit het overschot van het pensioenvermogen
eerst vorderingen van derde-crediteuren moeten worden voldaan die op grond
van de wet voorrang krijgen boven andere vorderingen. Daarbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan vorderingen tot betaling van boedelschulden (artikel 56
Faillissementswet).Het derde lid geeft een regeling met betrekking
tot de voldoening van boedelschulden. Een dergelijke regel is ook opgenomen
voor verzekeraars in artikel 3:198, eerste lid, Wft. Zonder een dergelijke
regeling zou onduidelijkheid kunnen bestaan over de vraag hoe
de boedelschulden moeten worden voldaan.Artikel 4:71bHet eerste lid van artikel 4:71b verplicht
een premiepensioeninstelling tot het overdragen van een pensioenvermogen aan
een pensioenbewaarder die exclusief een pensioenvermogen bewaart, indien uit
het beleggingsbeleid behorende bij dat pensioenvermogen reële risico’s
voortkomen die een onacceptabel besmettingsgevaar voor andere pensioenvermogens
opleveren. Gelijk aan de regeling die geldt voor beheerders van beleggingsfondsen
(artikel 4:44, tweede lid, Wft) worden premiepensioeninstellingen verplicht
tot het realiseren van een goederenrechtelijke afscheiding van pensioenvermogens
waar uit het beleggingsbeleid behorende bij een pensioenregeling risico’s
voortkomen die tot gevolg kunnen hebben dat een pensioenvermogen onvoldoende
zal blijken ter voldoening van de schulden die verband houden met het beheren
en bewaren van het pensioenvermogen en van vorderingen van pensioendeelnemers
en pensioengerechtigden. Gezien de beperkingen die het prudent person beginsel
meebrengt voor het beleggingsbeleid dat in verband met een pensioenvermogen
kan worden gevoerd is de kans dat deze situatie zich voordoet bij de uitvoering
van pensioenvermogens echter geringer dan bij de bewaring van vermogens van
beleggingsfondsen. Uit het prudent person beginsel volgt bijvoorbeeld dat
beleggingen in derivaten slechts zijn toegestaan voor zover deze bijdragen
tot een vermindering van het beleggingsrisico of een doeltreffend portefeuillebeheer
vergemakkelijken.De verplichting betekent dat de premiepensioeninstelling het pensioenvermogen
niet zelf mag houden, maar moet onderbrengen bij een pensioenbewaarder. De
bewoordingen «draagt zij het eigendom over» brengen tot uitdrukking
dat de premiepensioeninstelling er voor dient te zorgen dat de pensioenbewaarder
rechthebbende wordt op het pensioenvermogen.De bewoordingen «ten behoeve van de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden»
brengen tot uitdrukking dat de pensioenbewaarder het eigendom over het pensioenvermogen
zal verkrijgen ten titel van bewaring voor de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden.Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat de pensioendeelnemers
en pensioengerechtigden de economisch belanghebbenden zijn bij het pensioenvermogen.Met «onafhankelijkheid» wordt bedoeld dat er geen personele
of financiële banden tussen de premiepensioeninstelling en de pensioenbewaarder
mogen bestaan waardoor een juiste uitoefening van de bewaarfunctie in gevaar
kan worden gebracht. Dit vereiste komt overeen met de voorwaarde die wordt
gesteld aan de verhouding tussen de bewaarder en de beheerder van een beleggingsinstelling
zoals vastgelegd in artikel 4:42, onderdeel a, van de Wft.Het is in eerste instantie aan de premiepensioeninstelling om te beoordelen
of voor een pensioenvermogen die hij voornemens is te beheren een afzonderlijke
pensioenbewaarder moet worden aangesteld. Is dat het geval, dan zal de premiepensioeninstelling
bij de vergunningaanvraag of bij een aanvraag tot wijziging van de vergunning,
de betreffende pensioenbewaarder of pensioenbewaarders moeten opnemen in zijn
registratiedocument. Uiteraard zal de toezichthouder bij die gelegenheid eveneens
beoordelen of, gelet op het beleggingsbeleid en de daaraan verbonden risico’s
van de pensioenvermogens die de premiepensioeninstelling voornemens is te
beheren, voor bepaalde pensioenvermogens aparte pensioenbewaarders moeten
worden aangesteld.Onder een pensioenvermogen dat in bewaring is bij een pensioenbewaarder
worden de volgende activa en passiva begrepen. Als activa gelden de via de
premiepensioeninstelling ingebrachte pensioenpremies en de daarmee
behaalde beleggingsopbrengsten. Tevens worden onder de activa begrepen eventuele
sterftewinsten die ten goede komen aan andere pensioendeelnemers aan dezelfde
pensioenregeling als een pensioendeelnemer is komen te vooroverlijden, d.w.z.
is overleden voor het bereiken van de omzettingsdatum. Als passiva geldt allereerst
de verplichting van de pensioenbewaarder jegens de premiepensioeninstelling
om pensioengelden op haar verzoek beschikbaar te stellen voor uitkering aan
pensioengerechtigden of derden die de verplichting tot uitbetaling van pensioenuitkeringen
aan pensioengerechtigden overnemen. Daarnaast maken eventuele verplichtingen
die voortkomen uit het gevoerde beleggingsbeleid, dat wil zeggen verplichtingen
die volgen uit mogelijke beleggingstransacties die met en ten behoeve van
het pensioenvermogen zijn aangegaan deel uit van de passiva. Gedacht kan worden
aan derivatenconstructies (bijvoorbeeld termijncontracten of opties) in het
kader waarvan een verplichting wordt aangegaan om op termijn een bepaalde
onderliggende waarde (bijvoorbeeld aandelen of valuta) te leveren of te verwerven.
Dergelijke transacties worden thans ook door pensioenfondsen aangegaan, bijvoorbeeld
ter (gedeeltelijke) afdekking van een financieel risico van een reeds aangegane
belegging («hedging»). Tot slot kunnen andere schulden van de
bewaarder, zoals fiscale schulden, loonschulden, schulden aan de verhuurder
van het bedrijfspand etc. tot de passiva worden gerekend.Zolang de premiepensioeninstelling zich beperkt tot het beheren van pensioenregelingen
die geen risico’s als bedoeld in het eerste lid met zich brengen kan
zij de pensioenvermogens inzake die regelingen onder zich houden. In dat laatste
geval rusten op de premiepensioeninstelling zowel de verantwoordelijkheden
die voortkomen uit de beheerfunctie over de pensioenregeling als uit de bewaarfunctie
over het pensioenvermogen.Uit het tweede lid volgt dat de pensioenbewaarder
geen ander statutair doel mag hebben dan het zijn van eigenaar van de goederen
en het zijn van schuldenaar van de verplichtingen die deel uitmaken van het
pensioenvermogen. Het risico op vorderingen die ten laste kunnen worden gebracht
van het pensioenvermogen uit andere hoofde wordt daarmee aanzienlijk verkleind.In dit derde lid is vastgelegd dat de pensioenbewaarder
slechts met medewerking van de premiepensioeninstelling over de bestanddelen
van het pensioenvermogen zal beschikken.Hierboven kwam al aan de orde dat uit de beheerstaak van de premiepensioeninstelling
volgt dat deze het ten aanzien van het pensioenvermogen te voeren beleggingsbeleid
bepaalt en beslist ten aanzien van aan- en verkoop van beleggingen en bovendien
aangeeft wanneer een onttrekking moet worden gedaan aan het pensioenvermogen
ten behoeve van een uitkering van pensioengelden. De premiepensioeninstelling
is echter geen rechthebbende op (eigenaar van) het pensioenvermogen en moet
zich daarom verzekeren van de medewerking van de pensioenbewaarder bij het
aangaan van transacties conform het beleggingsbeleid en bij het uitkeren van
pensioengelden.De pensioenbewaarder kan als rechthebbende op het pensioenvermogen over
de bestanddelen van dit vermogen beschikken. De taak van de bewaarder is echter
(statutair) beperkt. Daarbij past een bepaling dat de pensioenbewaarder zich
jegens de premiepensioeninstelling verbindt tot het verlenen van medewerking
wanneer ter uitvoering van beheerstaken over het pensioenvermogen moet worden
beschikt.Premiepensioeninstelling en pensioenbewaarder zijn vrij in de inrichting
van hun samenwerking. In fondsvoorwaarden die de samenwerking tussen beheerders
en bewaarders van beleggingsfondsen regelen is het niet ongebruikelijk dat
de bewaarder een volmacht geeft aan de beheerder om in zijn naam transacties
te verrichten voor het beleggingsfonds. Een andere gebruikelijke wijze van
samenwerking is dat de beheerder transacties die hij in eigen
naam aangaat achteraf afrekent met de bewaarder van het beleggingsfonds.Net als voor de bewaarder van een beleggingsfonds is het de verantwoordelijkheid
van de pensioenbewaarder om ten behoeve van de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden
er op toe te zien dat de beheerder zijn handelingen in overeenstemming met
de statuten of reglementen verricht (Kamerstukken II, 1988/89, 21 127,
nr. 3, p. 9.) De pensioenbewaarder zal de premiepensioeninstelling daarom
geen blanco volmacht kunnen afgeven om in zijn naam transacties te verrichten
voor het pensioenvermogen.Artikel 4:71cIn het eerste lid is geregeld dat de premiepensioeninstelling
en de bijdragende onderneming een overeenkomst tot uitvoering van een premiepensioenregeling
met elkaar moeten aangaan. De bijdragende onderneming (werkgever) zal zich
bij het aangaan van de overeenkomst met de premiepensioeninstelling en de
pensioenbewaarder moeten laten leiden door de door hem met de pensioendeelnemers
(werknemers) gemaakte pensioenafspraken. De bijdragende onderneming (werkgever)
zal de pensioendeelnemers (werknemers) partij kunnen maken bij de overeenkomst
middels een derdenbeding (artikel 253 van Boek 6 van het BW) of op een andere
wijze in de overeenkomst tot uitdrukking kunnen laten komen dat de overeenkomst
door haar wordt aangegaan ten behoeve van de realisatie van de pensioenafspraken
gemaakt met haar werknemers. Voor de uitvoering van Nederlandse pensioenregelingen
volgt uit artikel 23 Pensioenwet eveneens een verplichting tot het aangaan
van een uitvoeringsovereenkomst. De verplichting van het eerste lid heeft
niet tot gevolg dat de bijdragende onderneming en de premiepensioeninstelling
als pensioenuitvoerder twee separate overeenkomsten dienen aan te gaan, te
weten een uitvoeringsovereenkomst die volgt uit de Pensioenwet en een overeenkomst
van uitvoering van een premiepensioenregeling die volgt uit dit eerste lid.
Genoemde partijen kunnen een overeenkomst aangaan die voldoet aan de eisen
die volgen uit beide regelingen.Uit het tweede lid volgt dat wanneer een pensioenvermogen
wordt overdragen aan een pensioenbewaarder de betreffende premiepensioeninstelling
en pensioenbewaarder vooraf een overeenkomst inzake beheer en bewaring van
een pensioenvermogen moeten aangaan. Voor de toepassing van deze verplichting
is niet relevant of de overdracht van het pensioenvermogen aan de pensioenbewaarder
geschiedt vanwege de verplichting vastgelegd in artikel 4:71b, eerste lid,
dan wel op basis van de overeenkomst tot uitvoering van een premiepensioenregeling
die is aangegaan tussen de premiepensioeninstelling en de bijdragende onderneming.Uit het derde lid volgt dat bij algemene maatregel
van bestuur regels zullen worden gesteld met betrekking tot zowel de inhoud
van de tussen de premiepensioeninstelling en de bijdragende onderneming (werkgever)
te sluiten overeenkomst tot uitvoering van een premiepensioenregeling (eerste
lid) als de tussen een premiepensioeninstelling en pensioenbewaarder te sluiten
overeenkomst inzake beheer en bewaring van een pensioenvermogen (tweede lid).In de overeenkomst tot uitvoering van een premiepensioenregeling van beheer
en bewaring van pensioenvermogen zullen bij algemene maatregel van bestuur
aan te wijzen voorwaarden moeten worden opgenomen die zien op de verhouding
tussen de pensioendeelnemers en bijdragende onderneming enerzijds en de premiepensioeninstelling
anderzijds. Gedacht kan worden aan voorwaarden met betrekking tot het te voeren
premie- en beleggingsbeleid. Daarbij kan onder meer aan de orde komen dat
wordt toegestaan dat individuele pensioendeelnemers beleggingsverantwoordelijkheid
nemen voor het beheer van door de ten behoeve van die pensioendeelnemers ingelegde
pensioenpremies. Bij een dergelijke afspraak zal ook geregeld moeten worden
op welke wijze een individuele pensioendeelnemer beleggingsverantwoordelijkheid
neemt en welke beleggingsverantwoordelijkheid de premiepensioeninstelling
behoudt. Bovendien kunnen in de overeenkomst afspraken worden opgenomen die
zien op de informatieverstrekking richting pensioendeelnemers en pensioengerechtigden,
de toerekening van sterftewinsten (waarden van aanspraken van pensioendeelnemers
die nog voor de omzettingsdatum komen te overlijden die onderdeel blijven
uitmaken van het pensioenvermogen), het beleid dat door de premiepensioeninstelling
zal worden gevolgd bij de selectie van een derde voor het verzorgen van de
betaling van de pensioengelden in de uitkeringsfase, het betrekken van een
dekking tegen biometrische risico’s of (rendement)garanties van derden,
de governance bij de uitvoering van de pensioenregeling en de fiscale behandeling
van de pensioenaanspraken.In de overeenkomst inzake beheer en bewaring van een pensioenvermogen
die wordt aangegaan door de premiepensioeninstelling en de pensioenbewaarder
zullen bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen voorwaarden moeten
worden opgenomen over de wijze waarop premiepensioeninstelling en pensioenbewaarder
onderling functioneren. Gedacht kan worden aan afspraken over de wijze waarop
de aan de premiepensioeninstelling afgedragen premies worden overgebracht
naar de pensioenbewaarder, dat de bewaring van het pensioenvermogen ten behoeve
van de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden op een zodanige wijze geschiedt
dat over het in bewaring gegeven pensioenvermogen slechts kan worden beschikt
door de premiepensioeninstelling en de pensioenbewaarder samen, dat de pensioenbewaarder
de in bewaring gegeven pensioengelden slechts afgeeft tegen ontvangst van
een verklaring van de premiepensioeninstelling waaruit blijkt dat afgifte
wordt verlangd in verband met de regelmatige uitvoering van de beheerfunctie
en dat de pensioenbewaarder jegens de pensioendeelnemers aansprakelijk is
voor de voor hen geleden schade voor zover deze schade het gevolg is van verwijtbare
niet-nakoming of gebrekkige nakoming van zijn verplichtingen, ook indien de
pensioenbewaarder de bij hem in bewaring gegeven activa geheel of gedeeltelijk
aan een derde heeft toevertrouwd.Artikel 4:71dHet eerste en tweede lid van artikel 4:71d
bevatten algemene regels voor informatievoorziening door premiepensioeninstellingen.
Deze regels zien zowel op de verstrekking van informatie waartoe een premiepensioeninstelling
op grond van het derde tot en met zesde lid gehouden is (op grond van de wet
verplicht te verstrekken informatie) als op informatie die een premiepensioeninstelling
op grond van andere overwegingen verstrekt in verband met de uitvoering van
een pensioenregeling.Op grond van het eerste lid dient de premiepensioeninstelling
ervoor te zorgen dat de informatie die zij verstrekt niet strijdig is met
de informatie die zij ingevolge het derde tot en met zesde lid dient te verstrekken.
Het tweede lid stelt algemene inhoudelijke regels ten aanzien van de kwaliteit
van de informatie die wordt verstrekt. De regel dat informatie feitelijk juist
moet zijn en niet misleidend mag zijn spreekt voor zich. Wat de begrijpelijkheid
van informatie aan pensioendeelnemers of pensioengerechtigden betreft mag
de premiepensioeninstelling de gemiddelde pensioendeelnemer of pensioengerechtigde
als uitgangspunt nemen. Daarbij zal ook de complexiteit van de pensioenregeling
een rol spelen. Naarmate de pensioenregeling complexer of risicovoller is,
kan van de gemiddelde pensioendeelnemer of pensioengerechtigde minder kennis
en inzicht worden verwacht en zal de informatie daarop toegesneden moeten
zijn.Indien pensioendeelnemers en pensioengerechtigden kenbaar hebben gemaakt richting de premiepensioeninstelling dat de betreffende informatie
gericht kan worden aan door hen gekozen vertegenwoordigers voldoet de premiepensioeninstelling
aan zijn verplichting tot het verstrekken van informatie wanneer deze de voorgeschreven
informatie verstrekt aan de door de pensioendeelnemers en pensioengerechtigden
aangewezen en kenbaar gemaakte vertegenwoordigers.De voorschriften die voortkomen uit artikel 11 van de IORP-richtlijn zijn
vastgelegd in het derde tot en met zesde lid.
De bepalingen inzake de inlichtingen aan deelnemers en pensioengerechtigden
die zijn opgenomen in de Pensioenwet in verband met de uitvoering van Nederlandse
pensioenregelingen gaan verder dan wat artikel 11 van de IORP-richtlijn voorschrijft.
In deze regeling die ook relevant is in verband met de uitvoering van niet-Nederlandse
pensioenregelingen door premiepensioeninstellingen is ervoor gekozen om volledige
aansluiting te zoeken bij de eisen van de richtlijn. De premiepensioeninstelling
is daarnaast gehouden zich aan informatiebepalingen te houden die volgen uit
de op de pensioenregeling toepasselijke sociale en arbeidswetgeving. Bij het
uitvoeren van Nederlandse regelingen zijn de informatiebepalingen die volgen
uit de Pensioenwet relevant.Met betrekking tot het derde lid, onderdeel a, onder 1°, wordt opgemerkt
dat indien een premiepensioeninstelling meer dan één premiepensioenregeling
uitvoert zij in het jaarverslag en de jaarrekening de specifieke kenmerken
van de verschillende pensioenregeling kenbaar moet maken richting de betreffende
pensioendeelnemer of pensioengerechtigde. Voor de premiepensioeninstelling
is gekozen deze bepaling uit de IORP-richtlijn specifiek nogmaals te vermelden,
zodat deze ook voor de uitvoering door de premiepensioeninstelling van een
niet-Nederlandse pensioenregeling relevant is. De omstandigheid dat het jaarverslag
rekening moet houden met elke door de premiepensioeninstelling uitgevoerde
regeling betekent dus niet dat er voor elke regeling afzonderlijk een jaarverslag en jaarrekening gemaakt dient te worden, maar slechts
dat de specifieke kenmerken van de verschillende regelingen zichtbaar zijn.
Wel zal er voor elke afzonderlijke regeling een verklaring van de beleggingsbeginselen
opgesteld moeten worden.De in het derde lid, onderdeel a, onder 2°, genoemde redelijke termijn
wordt niet nader bepaald. Voor zover de premiepensioeninstelling uitvoering
geeft aan Nederlandse regelingen, volgt de invulling van deze termijn uit
de Pensioenwet. Voor zover de premiepensioeninstelling uitvoering geeft aan
buitenlandse regelingen volgt deze invulling uit het op die regeling van toepassing
zijnde sociale en arbeidsregelgeving in die andere (lid)staat.Artikel II en III Wijzigingen Pensioenwet en Wet verplichte
beroepspensioenregelingOnderdeel II A en III A (artikel 1 Pensioenwet en artikel
1 Wet verplichte beroepspensioenregeling)Voor de definitie van PPI wordt aansluiting gezocht bij de Wft. Als PPI
wordt aangemerkt de instelling die op grond van de Wft het bedrijf van premiepensioeninstelling
mag uitoefenen. Dit is vergelijkbaar met de wijze waarop de verzekeraar is
gedefinieerd.De PPI wordt toegevoegd aan de, uit Richtlijn 2003/41/EG afkomstige, omschrijving
van het begrip bijdragende onderneming. Ook wordt de PPI met zetel in Nederland
opgenomen in de omschrijving van de pensioenuitvoerder. Alle regels die de
Pensioenwet stelt voor de pensioenuitvoerder zijn daarmee ook van toepassing
op de PPI.De huidige definitie van het begrip pensioenfonds is zodanig dat een PPI
hieraan kan voldoen. Omdat dit niet de bedoeling is, voor de PPI gaan deels andere regels gelden dan voor pensioenfondsen, wordt de omschrijving
zo aangepast dat een PPI geen pensioenfonds kan zijn.Onderdeel II B en III B (artikel 2 van de Pensioenwet
en artikel 2 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling)In artikel 196 van de Pensioenwet en artikel 27 van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling is geregeld dat het Nederlandse sociale en arbeidsrecht
niet van toepassing is indien een (beroeps)pensioenfonds een pensioenregeling
uit een andere lidstaat uitvoert. Daarbij is niet expliciet gemaakt welke
artikelen van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling
in een dergelijke situatie niet van toepassing zijn. Nu door invoering van
de PPI naar verwachting de grensoverschrijdende uitvoering zal toenemen is
het wenselijk om alsnog expliciet te bepalen welke artikelen niet van toepassing
zijn bij die uitvoering. Daarnaast zijn de eerdergenoemde artikelen alleen
van toepassing bij uitvoering door pensioenfondsen en bij uitvoering van pensioenregelingen
uit andere lidstaten. Een wijziging is derhalve
in ieder geval nodig vanwege de invoering van de PPI en de mogelijkheid van
uitvoering van een pensioenregeling uit een staat die niet een lidstaat is.Voorgesteld wordt om een bepaling op te nemen waarin een opsomming wordt
gegeven van de artikelen uit de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling
die als sociaal en arbeidsrecht zijn te beschouwen en een tweede bepaling
(artikel 98a Pensioenwet en artikel 105a Wet verplichte beroepspensioenregeling)
waarin expliciet wordt geregeld dat deze artikelen niet van toepassing zijn
bij uitvoering van een buitenlandse pensioenregeling. Het feit dat bepaalde
artikelen, zoals die met betrekking tot waardeoverdracht, niet van toepassing
zijn bij uitvoering van een buitenlandse pensioenregeling, betekent natuurlijk
niet dat waardeoverdracht in een dergelijke situatie niet zou zijn toegestaan.
Indien het buitenlandse sociaal en arbeidsrecht (of de buitenlandse pensioenregeling)
voorziet in waardeoverdracht is de pensioenuitvoerder gehouden daaraan mee
te werken.Bij artikel 84 van de Pensioenwet en artikel 92 van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling is een splitsing aangebracht. Deze artikelen regelen
het recht op collectieve waardeoverdracht bij liquidatie van de pensioenuitvoerder.
Hoewel de artikelen over waardeoverdracht behoren tot het sociaal en arbeidsrecht
heeft deze bepaling ook een sterke institutionele component gericht op de
pensioenuitvoerder. Het gaat immers om de situatie dat de pensioenuitvoerder
moet liquideren. Niet valt in te zien waarom de pensioenuitvoerder bij uitvoering
van een buitenlandse regeling niet verplicht zou zijn tot waardeoverdracht
bij liquidatie. Daarom is van beide artikelen het eerste lid en het tweede
lid, onderdeel a (op grond waarvan de DNB de waardeoverdracht kan verbieden)
wel van toepassing bij uitvoering van een buitenlandse regeling. De overige
leden van de artikelen (die bijvoorbeeld betrekking hebben op collectieve
actuariële gelijkwaardigheid) zijn wel weer zozeer Nederlands sociaal
en arbeidsrecht dat deze niet van toepassing zijn.Een drietal artikelen is, hoewel het sociaal en arbeidsrecht betreft,
niet van toepassing uitgezonderd omdat deze artikelen voortvloeien uit de
implementatie van richtlijn nr. 98/49/EG betreffende bescherming van de rechten
op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen die zich binnen de
gemeenschap verplaatsen (artikel 47 en 53 Pensioenwet en artikel 58 en 64
Wet verplichte beroepspensioenregeling) dan wel artikel 11, tweede lid, van
bijlage VIII van het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen
(artikel 86 Pensioenwet en artikel 94 Wet verplichte beroepspensioenregeling). Onderdeel II C en III C (artikel 6 Pensioenwet en artikel
4 Wet verplichte beroepspensioenregeling)In artikel 6 van de Pensioenwet en artikel 4 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
is bepaald dat de Wft niet van toepassing is op de verhouding tussen een verzekeraar
en een aanspraak- of pensioengerechtigde. De reden hiervoor is dat de pensioenwetgeving
specifieke regels kent voor de relatie tussen de deelnemer en de verzekeraar
(zoals de informatieverplichtingen) en dat een dubbeling van vereisten voor
verzekeraars ongewenst werd geacht (Kamerstukken II 2005/06, 30 413,
nr. 18). Voor de PPI, die ook onder de Wft valt, dient hetzelfde te gelden
als voor verzekeraars. Derhalve wordt voorgesteld artikel 6 van de Pensioenwet
en artikel 4 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling in die zin te wijzigen.Overigens is de Wft wel van toepassing op de relatie tussen de verzekeraar
en de werkgever. De Pensioenwet voorziet namelijk niet in beschermende bepalingen
ten aanzien van werkgevers.Onderdeel II D III E (artikel 23 Pensioenwet en artikel
8 Wet verplichte beroepspensioenregeling)De PPI wordt opgenomen in de definitie van pensioenuitvoerder. De werkgever
kan dus, in beginsel, de pensioenovereenkomsten ook onderbrengen bij een PPI.
Omdat de PPI echter alleen bepaalde premieovereenkomsten kan gaan uitvoeren
wordt een zin aan artikel 23 van de Pensioenwet toegevoegd waarmee deze beperking
expliciet wordt gemaakt. Dit betekent onder meer dat regelingen die het label
CDC hebben, maar die wel verzekeringstechnische risico’s kennen en onder
toepassing van het FTK vallen, niet door de PPI uitgevoerd mogen worden. Immers
de PPI mag geen risico’s dragen.Op grond van artikel 27, eerste lid, van de Wet op de ondernemingsraden
(WOR) heeft de werkgever instemming nodig van de ondernemingsraad als hij
de pensioenregeling wil onderbrengen bij een verzekeraar. In artikel 23, vierde
lid, van de Pensioenwet is bepaald dat deze bepaling van overeenkomstige toepassing
is indien de werkgever de pensioenregeling wil onderbrengen bij een pensioeninstelling
uit een andere lidstaat of een pensioenfonds dat is ontheven van de regels
met betrekking tot de paritaire bestuurssamenstelling. Voorgesteld wordt om
ook bij de beslissing van de werkgever de pensioenregeling onder te brengen
bij een PPI de regeling van artikel 27 van de WOR van overeenkomstige toepassing
te laten zijn. Op deze wijze wordt de inspraak van werknemers/deelnemers bij
dit voornemen van de werkgever geregeld. Dit betekent natuurlijk ook dat de
werkgever die de pensioenregeling niet meer door een verzekeraar maar door
een PPI wil laten uitvoeren daarvoor instemming van de ondernemingsraad moet
krijgen.Onderdeel II E en III F (artikel 25 Pensioenwet en artikel
35 Wet verplichte beroepspensioenregeling)In artikel 25 van de Pensioenwet en artikel 35 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
zijn de eisen opgenomen die aan de inhoud van de uitvoeringsovereenkomst worden
gesteld. In het eerste lid, onderdeel h, worden eisen gesteld aan de voorwaarden
die gelden bij beëindiging van een met een verzekeraar gesloten uitvoeringsovereenkomst.
Door toevoeging van de PPI worden deze vereisten ook van toepassing op de
met de PPI gesloten uitvoeringsovereenkomst.Zoals in het algemeen deel van de toelichting is beschreven kan de PPI
geen risico’s lopen en daarmee geen periodieke uitkeringen verstrekken.
Er zal dus op andere wijze moeten worden voorzien in deze uitkeringen. Het
moet daarbij in ieder geval gaan om een ouderdomspensioenuitkering
die met de tot de pensioendatum belegde premies wordt aangekocht, maar daarnaast
moet ook de mogelijkheid worden geboden dat de deelnemer of gewezen deelnemer
een partnerpensioen koopt. De deelnemer kan dus gebruik maken van de mogelijkheid
om een deel van het ouderdomspensioen op de pensioendatum of eerder uit te
ruilen voor partnerpensioen (zie artikel 61 van de Pensioenwet en artikel
73 Wet verplichte beroepspensioenregeling).Daarnaast moet, indien de pensioenregeling daarin voorziet, de mogelijkheid
bestaan van het tussentijds of bij einde van de deelneming kopen van een verzekerd
kapitaal dat op de pensioendatum beschikbaar komt of een levenslange uitkering
vanaf de pensioendatum. De PPI zal daartoe bij een verzekeraar een uitkering
moeten kopen. Om dit onder de gunstigste voorwaarden te doen zal de PPI per
aantal in te kopen uitkeringen bekijken bij welke verzekeraar dit het beste
kan gebeuren. Om voor de werkgever en de deelnemers inzichtelijk te maken
hoe de PPI deze keuze maakt, wordt voorgeschreven dat in de uitvoeringsovereenkomst
de criteria worden opgenomen die de PPI bij die keuze hanteert.Onderdeel II F en III G (artikel 29a Pensioenwet en artikel
39a Wet verplichte beroepspensioenregeling)In artikel 29a van de Pensioenwet en artikel 39a van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling wordt geregeld dat een PPI een premieachterstand van
zekere omvang aan de deelnemers moet melden. Omdat de PPI alleen premieregelingen
kan uitvoeren waarbij de premie wordt belegd en ook overigens geen risicoverzekeringen
uitvoert, is een regeling van de gevolgen van premieachterstand, zoals neergelegd
in de regeling voor verzekeraars, niet nodig. Er is immers geen sprake van
het beëindigen van opbouw dan wel het vervallen van risicodekking. Dit
neemt niet weg dat de werknemer natuurlijk wel geïnformeerd dient te
worden indien de werkgever de premie niet heeft betaald aangezien dit gevolgen
heeft voor het voor zijn pensioen bedoelde vermogen.Onderdeel II G en III H (artikel 81a Pensioenwet en artikel
89a Wet verplichte beroepspensioenregeling)In het eerste lid van het onderhavige artikel wordt geregeld dat de PPI
verplicht is de waarde van de pensioenaanspraken op de datum van omzetting
van de aanspraken in een uitkering aan een, door de PPI te kiezen, verzekeraar
over te dragen.Het is echter ook denkbaar dat de deelnemer er zelf de voorkeur aan geeft
een uitkering te kopen bij een andere pensioenuitvoerder. Op grond van artikel
81 van de Pensioenwet en artikel 89 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
is de verzekeraar verplicht aan dit «shoppen» op de pensioendatum
mee te werken. Voorgesteld wordt om ook de PPI, indien aan bepaalde voorwaarden
is voldaan, te verplichten mee te werken aan waardeoverdracht naar een andere
pensioenuitvoerder op de pensioendatum op verzoek van de deelnemer, gewezen
deelnemer of andere aanspraakgerechtigde.Net als bij de shop-regeling voor pensioenfondsen en verzekeraars (artikel
80 en 81 van de Pensioenwet en artikel 88 en 89 Wet verplichte beroepspensioenregeling)
is een pensioenfonds als ontvangende pensioenuitvoerder alleen mogelijk wanneer
dit past binnen de taak van het pensioenfonds. Een pensioenfonds kan uiteraard
geen waarde aannemen wanneer de deelnemer geen band met het fonds heeft gehad.
Denkbaar is de situatie dat iemand in het verleden bij een pensioenfonds aanspraken
heeft opgebouwd en vervolgens in een door een PPI uitgevoerde pensioenregeling
gaat deelnemen. In dat geval kan op de pensioendatum waardeoverdracht naar
dat pensioenfonds plaatsvinden.De andere voorwaarde waaraan moet worden voldaan heeft betrekking op de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. In het kader van de
gelijke behandeling van mannen en vrouwen moet de overdragende pensioenuitvoerder
ervoor zorgen dat het te verwerven pensioen na waardeoverdracht naar de ontvangende
pensioenuitvoerder voor mannen en vrouwen gelijk is. Indien de overdragende
pensioenuitvoerder werkt met sekseafhankelijke factoren en de pensioenuitvoerder
waarbij de uitkering wordt gekocht werkt met sekseneutrale factoren of andersom,
dan dient de overdragende pensioenuitvoerder een correctie toe te passen op
de overdrachtswaarde. Dit zou kunnen betekenen dat de PPI het risico loopt
bij te moeten betalen en daarvoor buffers moet hebben. Zoals eerder is aangegeven
kan de PPI geen risico’s lopen. Om die reden is de PPI alleen verplicht
tot medewerking aan shoppen indien de ontvangende pensioenuitvoerder op dezelfde
wijze aan het vereiste van sekseneutraliteit voldoet.In het derde lid is geregeld dat de overdrachtswaarde zo moet worden vastgesteld
dat de voor mannen en vrouwen te verwerven pensioenrechten gelijk zijn waarbij
aan het vereiste van collectieve actuariële gelijkwaardigheid op basis
van dezelfde grondslagen wordt voldaan. Hierbij zijn de eisen van sekseneutraliteit
en collectieve actuariële gelijkwaardigheid opgenomen die ook in de artikelen
76, 80 en 81 van de Pensioenwet en 88, 89 en 92 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
zijn opgenomen.De eis van sekseneutraliteit is in de vorige alinea behandeld bij de voorwaarden
voor shoppen. Aan deze eis moet uiteraard ook worden voldaan bij de waardeoverdracht
aan de door de PPI gekozen verzekeraar. De eis houdt in dat de overdragende
pensioenuitvoerder (de PPI) ervoor moet zorgen dat het te verwerven pensioen
na waardeoverdracht naar de ontvangende pensioenuitvoerder voor mannen en
vrouwen gelijk is.Op grond van de eis van collectieve actuariële gelijkwaardigheid
moet de overdrachtswaarde bovendien dusdanig berekend worden dat er op het
niveau van de pensioenuitvoerder geen geld achterblijft. De PPI mag bijvoorbeeld
niet kiezen voor waardeoverdracht naar een verzekeraar die sekseneutrale factoren
hanteert, door voor mannen en vrouwen een gelijke, doch zeer lage waarde over
te dragen. De overdrachtswaarde moet dusdanig worden berekend in dat geval
dat verwacht mag worden dat een pensioenuitvoerder gemiddeld genomen geen
geld overhoudt (of tekort komt) bij waardeoverdracht.De eisen van sekseneutraliteit en collectieve actuariële gelijkwaardigheid
gelden slechts vanaf een in de wet bepaalde datum.Onderdeel II H en III I (artikel 98a Pensioenwet en 105a
Wet verplichte beroepspensioenregeling)Zie voor deze onderdelen de toelichting bij de onderdelen II B en III
B.Onderdeel II I en J en III J (artikel 108a en 111 Pensioenwet
en artikel 113a Wet verplichte beroepspensioenregeling)In een brief van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het
verslag van een schriftelijk overleg (Kamerstukken II 2007/08, 28 294,
nrs. 32 en 33) is aangekondigd dat een regeling zou worden voorgesteld op
grond waarvan voor de omzetting van een pensioenfonds (meestal een stichting)
naar een verzekeraar (meestal een N.V.) de DNB een verklaring van geen bezwaar
dient af te geven. DNB geeft die verklaring indien hij van oordeel is dat
de belangen van de personen die betrokken zijn bij een pensioenregeling voldoende
gewaarborgd zijn. De beoordeling van de vraag of de belangen van betrokken
personen (werkgever, deelnemers, gepensioneerden, slapers) voldoende gewaarborgd
zijn zal in hoge mate overeenkomen met de toetsing van DNB in geval van liquidatie.
Daarbij kijkt DNB vooral naar relevante statutaire bepalingen, de overdracht
van de verplichtingen, afwikkeling van de bezittingen en de schulden
en de besteding van een eventueel resterend saldo.De deelnemersraad wordt in de gelegenheid gesteld advies uit te brengen
over het voornemen tot omzetting.Onderdeel II K en III K (artikel 160 Pensioenwet en artikel
155 Wet verplichte beroepspensioenregeling)De toezichthouder is op grond van artikel 160, eerste lid, Pensioenwet
en artikel 155, eerste lid, van de Wet verplichte beroepspensioenregeling
verplicht de kosten van het toezicht voor pensioenfondsen en verzekeraars
gescheiden in rekening te brengen. Door toevoeging van de PPI aan deze opsomming
worden ook de toezichtkosten voor de PPI gescheiden in rekening gebracht.Onderdeel II L, M en N en III L, M en N (artikel 192,
200 en 201 Pensioenwet en artikel 187, 194 en 195 Wet verplichte beroepspensioenregeling)Omdat in de voorgestelde artikelen 2 Pensioenwet en 2 Wet verplichte beroepspensioenregeling
het Nederlandse sociaal en arbeidsrecht (waar ook de informatieverplichtingen
onder worden begrepen) wordt opgesomd kan de aparte vermelding van de informatieverplichtingen
in deze bepalingen vervallen. In de artikelen 192 Pensioenwet en 187 Wet verplichte
beroepspensioenregeling wordt geregeld aan welke vereisten een fonds dat een
buitenlandse regeling wil uitvoeren moet voldoen. In deze artikelen zijn de
Nederlandse informatievoorschriften geschrapt en zijn in plaats daarvan de
minimumvoorschriften van de Richtlijn op dit gebied opgenomen.Onderdeel III D (Artikel 6 Wet verplichte beroepspensioenregeling)De beroepspensioenvereniging dient bij de aanvraag van de verplichtstelling
een gewaarmerkt afschrift van de overeenkomst met de verzekeraar mee te sturen.
Door toevoeging van de PPI wordt deze bepaling ook van toepassing indien de
beroepspensioenvereniging een overeenkomst met een PPI heeft gesloten.Artikel IVDeze bepaling maakt het mogelijk na inwerkingtreding van deze voorgestelde
wet door middel van een ministeriële regeling op korte termijn noodzakelijke
verduidelijkingen of correcties door te voeren, of omissies te herstellen.
Indien van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt, zal zo spoedig mogelijk
een wetsvoorstel moeten worden ingediend om deze aanpassingen op wetsniveau
te regelen. Het is overigens denkbaar dat, om redenen van efficiëntie,
in de praktijk zal worden getracht voor deze wettelijke regeling aan te sluiten
bij andere voorgenomen wetgeving.De minister van Financiën,W. J. BosDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. P. H. Donner XNoot1Richtlijn nr. 2003/41/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 3 juni 2003 betreffende de werkzaamheden van en het
toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening (PbEU L 235). De
afkorting IORP verwijst naar de Engelse benaming van pensioeninstellingen,
te weten «Institutions for Occupational Retirement Provision».XNoot1Getiteld: «Benefit & Compensation Plans Around the World».
Zie: www.mercer.com.XNoot1In het vervolg wordt zo nodig de situatie op grond van de Pensioenwet
beschreven. In voorkomende gevallen is de betreffende situatie op grond van
de Wet verplichte beroepspensioenregeling op overeenkomstige wijze geregeld.XNoot1Richtlijn nr. 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 19 maart 2001 betreffende de sanering en liquidatie
van verzekeringsondernemingen (PbEG L 110).XNoot1Instelling voor collectieve belegging in effecten, zie Richtlijn 85/611/EEG
tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende
bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (Pb EG L375).XNoot1Committee on European Insurance and Occupational Pension Supervisors (CEIOPS).
Spring report 2008, wwww.ceiops.org.XNoot1Kamerstukken II, 2003/04, 29 507, nr. 3.XNoot1Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst,
Trb. 1980, 156.XNoot2Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing
is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I), (PBEU L 177).XNoot1«Artikel 20 van de richtlijn is geschreven voor grensoverschrijdende
situaties in die zin dat sprake is van het ontvangen van bijdragen voor uitvoering
van een pensioenregeling uit een andere lidstaat.» Kamerstukken II 2007/08,
31 226, nr. 3, p. 10.XNoot1Dit zal het geval kunnen zijn wanneer de pensioenregeling een afspraak
kent dat de waarde die in het pensioenvermogen resteert bij vooroverlijden
van een pensioendeelnemer niet ten goede komt aan het collectief en dus geen
evenredige vermeerdering van de aanspraken van de andere pensioendeelnemers
tot gevolg heeft, maar in het pensioenvermogen blijven ten behoeve van de
nabestaanden die er niet zijn of niet te achterhalen zijn. Maar die situatie
mag niet ontstaan bij Nederlandse regelingen in verband met de fiscale behandeling
van 2e pijler pensioen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31891-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl