Verslag van een werkbezoek aan Polen; Verslag van een Werkbezoek Aan Polen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer Der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2002-2003
 
 
 
 KST66445
 2002-2003
 
 00 054
 Verslag van een werkbezoek aan Polen
 
 
 
 
 Nr. 
 149
 VERSLAG VAN EEN WERKBEZOEK AAN POLEN
 Vastgesteld 15 januari 2003
 Op uitnodiging van de voorzitter van de Poolse Senaat, prof. Longin Pastusiak,
heeft een delegatie uit de Eerste Kamer van 4–7 december 2002 een
werkbezoek gebracht aan Polen. Naast de Kamervoorzitter, de heer Ir. G. J. M.
Braks, bestond de delegatie uit de leden Boorsma (CDA), mw. Kneppers-Heijnert
(VVD), mw. Tan (PvdA) en plaatsvervangend griffier mw. Janssen. Het programma
van het bezoek aan de vooravond van de Europese Top in Kopenhagen (zie bijlage),
omvatte onder meer gesprekken in Warschau en Gdansk met politieke vertegenwoordigers
op verschillend niveau. Verder werd in beide steden een aantal historische
plaatsen bezocht.
 
 De delegatie is zowel in Warschau als in Gdansk bijzonder gastvrij ontvangen.
Het evenwichtig opgestelde programma heeft zeker geleid tot een grotere wederzijdse
waardering en een beter begrip van elkaars problemen. De delegatie is de Voorzitter
van de Senaat, prof. Pastusiak, de commissaris van de provincie Pomorze, de
heer Kurylczyk, de burgemeester van Gdansk, de heer Adamowicz, alsmede de
medewerkers van de verschillende afdelingen protocol bijzonder dankbaar voor
hun grote inzet en bijdrage aan het welslagen van het bezoek. Ook is zij de
Nederlandse ambassadeur in Warschau, de heer drs. J. E. Craanen, en diens
staf erkentelijk voor alle verleende ondersteuning.
 
 De gesprekken spitsten zich grotendeels toe tot het actuele onderwerp:
de uitbreiding van de Europese Unie en de daarmee samenhangende financiële
kwesties in het licht van de komende toetredingsonderhandelingen in Kopenhagen.
De vele voor Polen aan de toetreding klevende problemen werden uitgebreid
toegelicht en besproken.
 
 Van Poolse zijde werd met nadruk gewezen op
alle inspanningen en voorbereidingen die Polen, het grootste land van de toetreders,
al sinds 1990 tegen hoge economische en maatschappelijke kosten treft voor
toetreding tot de EU. Het eventueel uitstellen van de uitbreiding tot na 2004
zou dan ook als een nederlaag worden beschouwd. Nooit was een land voor 100%
gereed voor toetreding, ook nu niet. Men was van mening dat betere economische
resultaten zonder toetreding ook niet mogelijk zijn. Het economische niveau
kan niet meer op eigen krachten worden verbeterd. De twee voornaamste
redenen voor toetreding zijn a. het creëren van veiligheidszone tegen
gevaren van buitenaf en b. uitbreiding van de economische afzetmarkt. Dat
laatste zonder dat het ten koste gaat van het huidige economische niveau van
de «oude» lidstaten. De structuurfondsen moeten niet worden gezien
als een subsidie was de algemene mening, maar eerder als een investering.
Eind mei 2004 moet nu als definitieve toetredingsdatum worden bepaald, waarna
de toetreders zich kunnen concentreren op de toetreding zelf. De discussie
of Polen ook zal toetreden tot de Europese Monetaire Unie zal pas in een later
stadium worden gevoerd.
 
 Wat het acquis commununautair betreft moet het Poolse parlement nog ongeveer
12 wetten de komende maanden aannemen. Sinds 1994 is geen wet in strijd met
het acquis aangenomen, nog 5 of 6 wetten moeten worden aangepast.
 
 Verder werd van vele zijden melding gemaakt van het komende referendum
over de toetreding. Wat 2 jaar lang zeker leek, lijkt nu niet meer zo zeker:
de beslissing zal niet langer door pro-EU politici worden genomen maar door
27 miljoen Polen. Wil het referendum geldig zijn dan moet minstens 50% van
de stemgerechtigden een stem uitbrengen. Tegenstanders van toetreding gebruiken
thans schijnrationele argumenten, zoals de contributie aan de EU, de contributie
aan de Europese Centrale bank, voorschotten, verlies douanerechten, co-financiering
structuurfondsen, die het land veel geld zullen kosten. Een reden te meer
dat de Poolse onderhandelaars in Kopenhagen niet met lege handen kunnen terugkomen,
zo legde de Voorzitter van de Sejm uit. Juist de opkomst en de stemmen op
het platteland, de agrarische gebieden, zullen doorslaggevend zijn.
 
 Door de leden van de commissie voor buitenlandse zaken werd er nog op
gewezen dat de huidige uitbreiding met 10 landen voor de EU veel goedkoper
is dan de eerdere uitbreidingen. De lasten moeten wederzijds worden gedragen,
meenden zij, de Poolse mogelijkheden zijn op. Polen vindt het onrechtvaardig
dat vanaf de eerste dag van toetreding 100% contributie zou moeten worden
betaald en dat niet alle voorwaarden gelijk zijn voor alle nieuwe lidstaten.
Een argument dat bovendien graag door tegenstanders van toetreding wordt gebruikt.
Ook de President meende dat de onderhandelingen nog slechts over onbelangrijke
bedragen gaan. De EU moet worden uitgebreid, dat is een belangrijke impuls
zowel voor de oude als de nieuwe landen. De nieuwe landen zien meer voordelen
dan nadelen, de oude kijken slechts naar de problemen die uitbreiding met
zich brengt. Een betere en uitgebreidere informatie en voorlichting zou tot
een beter begrip van elkaar moeten leiden.
 
 In 2002 heeft Polen een overschot op de begroting van een miljard, maar
daar zal in 2004 na aftrek van de voorschotten aan de EU, de contributies
aan de instellingen weinig van overblijven. De leden van de commissie buitenlandse
zaken waren verder bezorgd over de komende concurrentie voor het midden- en
kleinbedrijf, aangezien het West-Europese bedrijfsleven over het algemeen
technisch beter geëquipeerd is.
 
 Ook werd van Poolse zijde aangedrongen op een snelle ratificatie door
de parlementen van de lidstaten, met name door het Nederlandse parlement dat
bij de ratificatie van het NAVO verdrag tot een van de laatste landen behoorde.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken vroeg ten slotte aandacht voor de komende
Intergouvernementele Conferentie onder Italiaans voorzitterschap, waarbij
de hervorming van de instellingen aan de orde zal komen. Hij zou
het betreuren als de nieuwkomers daarvoor niet zouden worden uitgenodigd en
geen stem zouden hebben bij de hervorming.
 
 Tijdens het gesprek met de Pools-Nederlandse Parlementaire Groep werd
van zowel van Nederlandse als van Poolse zijde het belang van parlementaire diplomatie onderstreept
als instrument ter bestrijding van onderling wantrouwen en ter vergroting
van wederzijds begrip.
 
 Van Nederlandse zijde werd eraan herinnerd
dat het EU Verdrag vorm moet geven aan een stabiel Europa en dat de EU niet
alleen moet worden gezien als een economisch instituut. Nederland staat zeker
positief tegenover de toetreding van Polen, maar het hecht ook aan transparante
en controleerbare regelgeving. De heer Braks was ervan overtuigd dat de uitbreiding
economische voordelen voor alle landen zal hebben, ook voor Nederland. Daarvan
moeten ook de Poolse en de Nederlandse samenleving worden overtuigd. De kosten
van verdere Europese samenwerking lijken ten opzichte van het Europese ideaal
weliswaar marginaal, maar die moeten uiteindelijk wel via de nationale begrotingen
worden betaald en goedgekeurd. De Nederlandse insteek is dat met overheidsmiddelen
zuinig moet worden omgesprongen. Ook over een deel van de structuurfondsen
is Nederland kritisch, want die worden thans niet goed aangewend is de algemene
opinie. Herstructurering van de landbouwfondsen acht Nederland dan ook onvermijdelijk.
 
 Van Nederlandse zijde werd er verder op gewezen dat de concurrentiepositie
van het bedrijfsleven niet alleen door geavanceerde techniek wordt bepaald
maar ook door loonkosten, die in Polen juist lager zijn. Bovendien krijgt
Polen een grote binnenlandse markt. Polen zou niet alleen moeten denken aan
een grote dreiging voor het midden- en kleinbedrijf vanuit de EU, maar aan
de potentiële uitdaging van een uitbreiding van de markt, met als succesvolle
voorbeelden Ierland en Spanje. Wel zal het land moeten investeren in de herstructurering
van de landbouw en van een aantal andere terreinen.
 
 Tenslotte zegde de heer Braks toe het verzoek om snelle ratificatie in
gedachten te houden.
 
 De voorzitter van de delegatie,
 Braks
 De griffier van de delegatie,
 Janssen
 
 
 BIJLAGE
 Programma van het bezoek aan Polen van de delegatie van
de Eerste Kamer van de Staten-Generaal onder leiding van Kamervoorzitter Gerrit
Braks
 4 december 2002 
 
 
 
 
 
 
 10.00
 Vertrek Schiphol
(KL 1363)
 
 
 
 
 
 
 12.00
 Aankomst te Warschau
(luchthaven Okecie)
 
 
 
 
 
 
 13.00
 Werklunch in het
hotel (briefing door Ambassadeur)
 
 
 
 
 
 
 14.50
 Vertrek uit het
hotel naar het parlement
 
 
 
 
 
 
 15.00
 Bezoek aan de voorzitter
van de Senaat van de Republiek Polen, Prof. Longin Pastusiak 
 
 
 
 
 
 
 
 Bezichtiging van het
Parlement 
 
 
 
 
 
 
 16.15
 Bezoek aan de voorzitter
van de Sejm van de Republiek Polen, de heer Marek Borowski
 
 
 
 
 
 
 17.15–18.45
 Ontmoeting
met de voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Zaken en Europese
Integratie, Prof. Genowefa Grabowska en met vertegenwoordigers van de Commissie,
 
 
 
 
 
 
 19.00
 Ontmoeting met de
minister van Buitenlandse Zaken, de heer Wlodzimierz Cimoszewicz 
 
 
 
 
 
 
 20.00
 Informeel diner
aangeboden door de Nederlandse ambassadeur, de heer drs. J.E. Craanen
 
 
 
 
 
 
 
 5 december
2002 (donderdag)
 
 
 
 
 
 
 
 9.30 uur
 wandeling door
de Oude Stad 
 
 
 
 
 
 
 10.30 uur
 aankomst in
het Historische Museum van Warschau voorstelling van de film «En toch
Warszawa» 
 
 
 
 
 
 
 12.00
 Ontmoeting met de
Voorzitter van de Pools-Nederlandse parlementaire groep en met vertegenwoordigers
van de groep 
 
 
 
 
 
 
 13.00–14.00
 Lunch
in restaurant
 
 
 
 
 
 
 15.00
 Bezoek aan het F.
Chopin Museum en beluistering van een concert 
 
 
 
 
 
 
 17.00
 Bezoek aan de President
van de Republiek Polen, de heer Aleksandr Kwasniewski 
 
 
 
 
 
 
 20.00
 Welkomstdiner, aangeboden
door de Voorzitter van de Senaat van de Republiek Polen, Prof. Longin Pastusiak 
 
 
 
 
 
 
 
 6 december
(vrijdag)
 
 
 
 
 
 
 
 10.00
 Vertrek per speciaal
vliegtuig naar Gdansk 
 
 
 
 
 
 
 11.00
 Aankomst van het
speciale vliegtuig op de luchthaven Gdansk-Rebiechowo 
 
 
 
 
 
 
 11.30
 Aankomst in Gdansk
onder de Gouden Poort (de stadspresident Pawel Adamowicz verwelkomt de gasten)
 
 
 
 
 
 
 11.30–13.45
 Wandeling
door de stad (ul. Dluga, Dlugi Targ, Kramarska, Piwna, Mariacka, Dluga Pobrzeza,
Szeroka) Raadhuis van de Oude Stad 
 
 
 
 
 
 
 12.00–12.15
 korte
persconferentie met deelname van Kamervoorzitter Gerrit Braks en Voorzitter
L. Pastusiak (Artushof) Mariakerk 
 
 
 
 
 
 
 13.45–15.30
 Officiële
lunch, aangeboden door de Wojwod van de provincie Pomorski J.R. Kurylczyk
 
 
 
 
 
 
 15.30–16.00
 Wandeling
door de stad (ul. Szeroka, Zuraw (kraantoren), Zielona Brama (Groene Poort),
Dlugi Targ, ul. Dluga, Targ Weglowy (Kolenmarkt) 
 
 
 
 
 
 
 
 Kort bezoek aan het Holland
Huis en Nederlandse consulaat, onder leiding van de honorair consul, de heer
W.L. Kolanczyk 
 
 
 
 
 
 
 16.00–18.00
 Deelname
aan een traditionele ontmoeting met mijnwerkers ter gelegenheid van de feestdag
van de Heilige Barbara. 
 
 
 
 
 
 
 18.30
 Vertrek speciaal
vliegtuig naar Warschau 
 
 
 
 
 
 
 
 7 december
(zaterdag)
 
 
 
 
 
 
 
 12.50
 Vertrek van de delegatie
naar Amsterdam per KL1364
 
 
 
 
 
 
 15.00
 Aankomst Schiphol