Toerisme en recreatie; Brief staatssecretarissen met het Toeristisch-Recreatief ActieProgramma
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26419, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-03-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

26419 nr. 9

21-03-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamTOERISTISCH-RECREATIEF ACTIEPROGRAMMAInhoudsopgave Samenvatting1 InleidingDe doelstellingen2 Coördinatie, integratie en aansturing2.1 Coördinatie en integratieIntegratie van toeristisch-recreatieve aspecten2.2 AansturingToerisme Recreatie Nederland (TRN)Enkele voorbeelden van geplande projecten van TRN in 2002 Staatsbosbeheer (SBB)Dienst Landelijk Gebied (DLG)3 KennisVoor het voeren van beleid is kennis over de sector en
de ontwikkelingen daarin van essentieel belang. Ook voor de sector zelf is
deze kennis onontbeerlijk.4 Economische omgeving4.1 Arbeidsmarkt en innovatieKrapte op de arbeidsmarktSeizoensarbeid4.2 Verbetering concurrentiepositieMKZ en terroristische aanslagen in AmerikaCalamiteitenonderzoekSport en promotieZakelijk toerisme4.3 Nieuwe economische dragers landelijk gebied5 KustZee van CultuurNaar een nieuw integraal kustbeleid6 Cultuur en evenementenIn dit hoofdstuk wordt een verbinding gelegd met de in
de inleiding genoemde doelstellingen inzake omzetgroei en het bieden van maatwerk
in het toeristisch-recreatieve product. Kernelementen zijn cultureel erfgoed,
waaronder Belvédère en het evenementenbeleid.6.1 Cultureel erfgoedMuseaPlatform CultuurtoerismeBelvédèreNieuwe Hollandse WaterlinieRijkswerf Willemsoord te Den Helder6.2 Publieksevenementen2002: VOC 400 jaarParticipatiemaatschappij voor Kunst en Cultuur7 KwaliteitIn dit hoofdstuk besteden wij aandacht aan kwaliteit met
betrekking tot het toeristisch-recreatieve product. Dit varieert van keurmerken,
certificering, volksgezondheid en duurzaamheid tot kwaliteit van de toeristisch-recrea-tieve
omgeving.7.1 Kwaliteitsaanduidingen, keurmerken en certificeringLegionellaZwemwaterrisico's en blauwe vlagEisen aan mobiele openbare inrichtingen7.2 Kwaliteit van de recreatieve omgevingBereikbaarheid7.3 Duurzaamheid8 RuimteRuimtelijk valt onderscheid te maken in stedelijke ruimte,
landelijk gebied en ruimte voor water. Onderstaand wordt onder meer aandacht
besteed aan stedelijk toerisme, wandelen, fietsen, watersport en verblijfsrecreatie.
In dit hoofdstuk staan de doelstelling vergroten van de kwaliteit en de toeristisch-recreatieve
waarde van de omgeving in en om de stad en die van het landelijk gebied op
de voorgrond.8.1 Stedelijke gebieden (GSB, GIOS)Stedelijk toerismeGroen in en om de stadDoelgroepen8.2 Gebruik en belevingRealisering en instandhouding landelijk routenetwerk wandelen
(LAW) en fietsen (LF)Ontsluiting landelijk gebied voor wandelen en fietsenOpenstelling agrarische gronden, staatseigendommen en
waterschaps-terreinen.Openstelling bos- en natuurgebieden8.3 WaterBeheer van RijkswaterenBRTN: realisering en instandhouding landelijk routenetwerkNetwerk Kleine WaterrecreatieAfstemming waterrecreatie – natuurNieuw water ten behoeve van recreatie en toerisme8.4 Gebieden8.5 Verblijfsrecreatie9 Internationale afstemming: EU, OESO en WTO10 UitvoeringIn dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de financiële
middelen voor recreatie en toerisme, zowel nationale als Europese. Op gemeentelijk
niveau wordt apart aandacht besteed aan het onderwerp toeristenbelas-ting.10.1 RijksmiddelenMinisterie van EZBegroting 2002 (in miljoen Euro) TIPPMinisterie van LNVBegroting 2002 (in miljoen Euro) (100% bestemming recreatie) Begroting 2002 (in miljoen Euro) (geen 100% bestemming
recreatie) POPNationale investeringen in de landbouw, 2000 – 2006
(Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen), inclusief POP (in miljoen
Euro): GSB10.2 Europese middelen10.3 Toeristenbelasting11 SlotBIJLAGE Knelpuntenlijst toeristisch-recreatief bedrijfsleven, aangeleverd
door het Platform Toerisme en Recreatie, 11 december 2001Knelpuntenlijst toeristisch-recreatief bedrijfsleven1.1.1 11 december 2001BIJLAGE Concretisering knelpunten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26419Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 126 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 419Toerisme en recreatienr. 9BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN LANDBOUW,
NATUURBEHEER EN VISSERIJAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 21 maart 2002Hierbij hebben wij het genoegen u het Toeristisch-Recreatief ActieProgramma
van de Ministeries van Economische Zaken en Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
aan te bieden. Met dit actieprogramma komen wij tegemoet aan de toezegging
welke wij op 10 oktober 2001 hebben gedaan aan uw Kamer bij de bespreking
(Kamerstuk 26 419, nr. 7) van de Beleidsbrief Toerisme en Recreatie
van 4 juli 2001.De Staatssecretaris van Economische Zaken,G. YbemaDe Staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,G. H. Faber TOERISTISCH-RECREATIEF ACTIEPROGRAMMAInhoudsopgave Samenvatting31Inleiding42Coördinatie, aansturing en integratie63Kennis10 4Economische Omgeving115Kust16 6Cultuur en evenementen187Kwaliteit22 8Ruimte26 9Internationale afstemming35 10Uitvoering36 11Slot39   Bijlage: Knelpuntenlijst
toeristisch-recreatief bedrijfsleven SamenvattingHet voorliggende Toeristisch Recreatief ActieProgramma is de invulling
van een toezegging van de Staatssecretarissen van EZ en LNV aan de Tweede
Kamer in het debat over de Beleidsbrief Toerisme en Recreatie van 4 juli 2001.In dit actieprogramma wordt de inzet van Rijkszijde verder geconcretiseerd.
Dit leidt op een aantal punten tot intensivering van de betrokkenheid van
de Rijksoverheid.Dit actieprogramma is de primaire verantwoordelijkheid van de Ministeries
van EZ en LNV en is in goed overleg met andere ministeries en overheden tot
stand gekomen. Ook vindt afstemming plaats met de sectororganisaties, zowel
via het Breed Overleg Recreatie als via halfjaarlijks bestuurlijk overleg
met het Platform Toerisme en Recreatie.Het actieprogramma is gericht op het realiseren van de twee hoofddoelstellingen
van het toeristisch-recreatief beleid:1. zorg dragen voor kwalitatief en kwantitatief voldoende recreatiemogelijkheden
voor alle Nederlanders;2. behoud en duurzame versterking van de concurrentiepositie van de toeristisch-recreatieve
sector in internationaal verband.Leidend hierbij is een vijftal invalshoeken: economische versterking,
investeren in voorzieningen, integratie van toerisme en recreatie in regulier
beleid, structurering van verantwoordelijkheden en uitvoering en versterking
van wet- en regelgeving.Dit programma geeft een overzicht van zowel recent ingezette als nog te
ondernemen acties, nader uitgewerkt in een aantal clusters:– versterking van de kennisbasis,– verbetering van de economische concurrentiepositie,– de kust,– cultuur en evenementen,– verhoging van kwaliteit en duurzaamheid,– ruimte voor ontplooiing in steden en landelijke gebieden en– internationale samenwerking.De belangrijkste activiteiten die in het programma worden aangekondigd:• Het Ministerie van EZ is bereid om samen met de sector een zogenaamde
Arbeidsradar uit te voeren: een integrale analyse van de sectorale arbeidsmarkt
en het formuleren en aandragen van knelpunten en oplossingsrichtingen.• Op promotioneel vlak zal het Ministerie van Economische Zaken een
extra campagne faciliteren gericht op het herstellen van de imago- en omzetschade
van crises rond MKZ en 11 september.• Er wordt in opdracht van het Ministerie van EZ een nader onderzoek
verricht naar de omvang en de mogelijkheden voor beïnvloeding van het
zakelijk segment van het toerisme, alsmede naar de effecten van calamiteiten
op het gedrag van de toerist.• De groeiende economische waarde van recreatie en toerisme voor
het platteland zal voor het Ministerie van LNV onderwerp van onderzoek zijn
in 2002, evenals de drempels en impulsen voor (nieuwe) toeristisch-recreatieve
bedrijvigheid op het platteland die samenhangen met bestaande wet en regelgeving.• Het Ministerie van EZ zal samen met TRN en andere betrokken partijen
een plan van aanpak opstellen, gericht op facilitering van een kwaliteitsimpuls
voor het kusttoerisme, parallel aan de discussie rond de nota «Naar
integraal kustzonebeleid».• Aan het Platform Cultuurtoerisme zal het Ministerie van EZ vragen
de mogelijkheden van een meerjarige planningssystematiek voor grote evenementen
en tentoonstellingen te onderzoeken. • Er wordt een regiegroep van gemeenten, waterschappen, provincies
en het Rijk (LNV, OCW, VROM en V&W) ingesteld om de komende jaren meer
gemeenten te inspireren om met de Belvédère-gedachte aan de
slag te gaan.• De Rijksoverheid zet in op vermindering van de negatieve en versterking
van de positieve effecten van toerisme en recreatie op biodiversiteit. De
Ministeries van LNV, VROM en Ontwikkelingssamenwerking werken hiertoe intensief
samen in het kader van het Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit Internationaal.• Voor de toeristisch-recreatieve component in het GSB-beleid wordt
een uniforme prestatie-indicator ontwikkeld.• Voor de periode 2000–2004 zijn via het Investeringsfonds
voor Stedelijke Vernieuwing (ISV) middelen ter beschikking gesteld voor de
kwalitatieve verbetering van het klein- en grootschalig groen in stedelijke
gebieden alsmede de aansluiting op groen buiten de stad.• Het Ministerie van LNV verzoekt de gemeenten bij de aanleg van
nieuw groen en de herstructurering van bestaand groen in de stad aandacht
te besteden aan etnische minderheden, gehandicapten, kinderen en ouderen.• Het Ministerie van LNV stimuleert de toegankelijkheid van het landelijk
gebied, onder meer via de openstelling van agrarische gronden.• Voor het creëren van een Netwerk Kleine Waterrecreatie van
4000 km wil het Ministerie van LNV een financiële bijdrage beschikbaar
stellen.Tot slot is een overzicht opgenomen van specifiek voor toerisme en recreatie
ingezette structurele en incidentele middelen van de Ministeries van EZ en
LNV, alsmede van bredere financieringsstromen als Grotestedenbeleid, EHS en
Europese middelen waaruit eveneens toeristisch-recreatieve projecten worden
gefinancierd.1 InleidingHet voorliggende «Toeristisch en Recreatief ActieProgramma«
is de invulling van een toezegging van de Staatssecretarissen van EZ en LNV,
gedaan in het Algemeen Overleg op 10 oktober 2001 met de Tweede Kamer over
de Beleidsbrief Toerisme en Recreatie van 4 juli 2001. Deze Beleidsbrief
is de basis waarop dit programma voortbouwt. Daarnaast is ook de recente publicatie
van deel 1 van het tweede Structuurschema Groene Ruimte (SGR-2) direct relevant
voor dit actieprogramma.Deze stukken bestrijken in combinatie zowel het publieke als het private
domein van de vrijetijdsbesteding in ons land: de kwaliteit van de recreatieve
openbare ruimte en de ruimte voor toeristisch-recreatieve bedrijvigheid. In
de praktijk zijn beide domeinen overigens complementair en gaan ze in wisselende
arrangementen in elkaar over. De Ministeries van LNV en EZ werken op dit brede
beleidsterrein dan ook intensief samen.In de beleidsbrief van 4 juli 2001 is met name ingegaan op de vraag welke
partijen aan zet zijn in het licht van een aantal doelstellingen, uitdagingen
en trendmatige ontwikkelingen die gelden op toeristisch-recreatief gebied.
Vanwege positieve externe effecten, marktimperfecties en matching van buitenlandse
inspanningen hanteert de Rijksoverheid een selectieve, maar belangrijke beleidsagenda.
De Rijksoverheid wil voorwaarden scheppen en prikkels toedienen om de private
en publieke partijen in de sector, die daarbij primair aan zet zijn, beter
in staat te stellen de potenties voor verdere kwalitatief hoogwaardige groei
te realiseren.Overeenkomstig onze toezegging aan de Tweede Kamer (AO 10/10/01; 26 419
nr. 7) wordt deze algemene lijn in het nu voorliggende stuk verder geconcretiseerd.
Voor een aantal thema's en activiteiten leidt deze uitwerking tevens tot voorstellen
voor een mogelijke intensivering van onze betrokkenheid. Tevens
worden op deze wijze de geformuleerde ambities op recreatief terrein in SGR-2
verder verankerd.Afstemming met de inspanningen van de sectororganisaties, onder meer vertegenwoordigd
in het Breed Overleg Recreatie, is bij dit alles van groot belang. Daarnaast
vormt de lijst van aandachtspunten van het Platform Toerisme en Recreatie
(PTR) van VNO-NCW en MKB-Nederland een goede agenda voor afstemming. Deze
lijst is als bijlage toegevoegd. Halfjaarlijks vindt bestuurlijk overleg met
het Platform plaats.Hoewel dit actieprogramma de primaire verantwoordelijkheid is van de Ministeries
van EZ en LNV, is het programma in goed overleg met andere ministeries en
overheden tot stand gekomen. De toeristisch-recreatieve sector is immers divers
en breed van karakter en kent vele raakvlakken met andere beleidsterreinen.Over de voortgang van het actieprogramma zullen de Ministeries van EZ
en LNV jaarlijks aan de Kamer rapporteren.De doelstellingenHet toeristisch-recreatieve beleid kent twee hoofddoelstellingen: zorg
dragen voor kwalitatief en kwantitatief voldoende recreatiemogelijkheden voor
alle Nederlanders; behoud en duurzame versterking van de concurrentiepositie
van de toeristisch-recreatieve sector in internationaal verband.Aan deze doelstellingen is een aantal specifiekere doelstellingen gekoppeld,
die verder in deze brief worden uitgewerkt:– een omzetgroei van ruim € 25 miljard in 2000 tot € 34
miljard in 2005;– een reële bestedingsgroei van het inkomende toerisme boven
het Noordwest-Europese gemiddelde;– vergroten van de kwaliteit en de toeristisch-recreatieve waarde
van de omgeving in en om de stad en van het landelijk gebied;– vergroten van samenhang en het bieden van maatwerk in het toeristisch-recreatieve
product;– bevorderen van recreatieve mogelijkheden voor specifieke doelgroepen:
kinderen, ouderen, etnische minderheden.In dit Toeristisch-Recreatief ActieProgramma wordt een overzicht gegeven
van recente en voorgenomen acties waarbij de Ministeries van EZ en LNV afzonderlijk
of gezamenlijk zijn betrokken ter realisering van deze doelen. Tevens wordt
daarbij zoveel mogelijk ingegaan op de aan beide ministeries voorgelegde wensen
en aandachtspunten van het Platform Toerisme en Recreatie van VNO-NCW en MKB-Nederland
en het Breed Overleg Recreatie.Deze acties worden uitgebreid beschreven in de hoofdstukken 3 tot en met
9. Daarbij is een thematische clustering gehanteerd die overeenkomt met een
aantal eerder geïdentificeerde belangrijke uitdagingen en kenmerken van
de sector, te weten:– versterking van de kennisbasis,– verbetering van de economische concurrentiepositie,– de specifieke positie en mogelijkheden van de Kust als toeristisch-recreatief
segment,– cultuurtoerisme en evenementen,– verhoging van kwaliteit en duurzaamheid,– ruimte voor ontplooiing van de toeristisch-recreatieve sector
in steden en landelijke gebieden, en– internationale samenwerking. Vóór deze beschrijving van acties wordt in hoofdstuk 2 nog
nader ingegaan op de inbreng van toeristisch-recreatieve belangen in een aantal
recente Rijksnota's en daarmee op de taakinvulling van de Rijksoverheid op
het gebied van coördinatie en integratie. Dit hoofdstuk geeft voorts
ook een actueel inzicht in de wijze van aansturing door de Ministeries van
EZ en LNV van enkele intermediaire organisaties (TRN, SBB, DLG), die bij de
uitvoering van het beleid van dit terrein een zeer belangrijke positie innemen.2 Coördinatie, integratie en aansturingWillen de Ministeries van EZ en LNV optimaal functioneren
in hun verantwoordelijkheid voor de toeristisch-recreatieve sector, dan dient
naast hun eigen beleidsvorming ook volop aandacht te worden besteed aan aanpalende
beleidsvelden die van invloed zijn op toerisme en recreatie en vallen onder
verantwoordelijkheid van andere departementen.Bovendien zijn zij verantwoordelijk voor de aansturing
van enkele organisaties die delen van het beleid uitvoeren.2.1 Coördinatie en integratieBij de Rijksinzet op het gebied van toerisme en recreatie is een vijftal
invalshoeken leidend.1. Versterking economieNaast toeristisch-recreatief specifieke aandachtspunten geldt voor toerisme
en recreatie het generieke overheidsbeleid dat gericht is op verdere versterking
van de Nederlandse economie (lastenvermindering, marktwerking, investeren
in kennisinfrastructuur, duurzaamheid en het bevorderen van ondernemerschap).2. Investeren in voorzieningenDe Rijksoverheid draagt bij aan programma's die betrekking hebben op de
ontwikkeling van recreatief groen in de stedelijke woon- en leefomgeving en
aan verbetering van de toegankelijkheid van het landelijk gebied voor allerlei
basisvormen van recreatie. Voorts wordt selectief bijgedragen aan afzonderlijke
projecten en evenementen. Dit geldt met name daar waar sprake is van integrale
en innovatieve concepten of indien er effecten optreden van nationaal belang
die ondersteuning van de Rijksoverheid rechtvaardigen.3. Integratiea. Meeliften met andere beleidsontwikkelingen. Uitvoering van het beleid
op het gebied van infrastructuur, van water, van cultuur, van natuur, landschap
en landbouw en van stedenbeleid bieden vaak tal van kansen voor het meekoppelen
van toeristisch-recreatieve belangen. Binnen de Rijksoverheid zal daaraan
veel (meer) aandacht worden geschonken.b. Bij het formuleren van ruimtelijk beleid wordt ingezet op het bieden
van voldoende mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering van toeristisch-recreatieve
bedrijvigheid en activiteiten. Primair door het trachten in te passen van
gewenste uitbreidingen en zo nodig door onvermijdelijke verplaatsingen te
faciliteren.4. StructuurDe Rijksoverheid voert niet alles zelf uit. Door verantwoordelijkheden
ook vooral te leggen bij andere overheden en door uitvoering vooral te laten
plaatsvinden door professionele organisaties wordt betrokkenheid, creativiteit,
slagvaardigheid en maatwerk bevorderd. Het realiseren van een goed georganiseerde
intermediaire organisatiestructuur op het gebied van informatie,
promotie, marktkennis en innovatieve productontwikkeling draagt hier sterk
aan bij.5. Wet- en regelgevingMet name op het gebied van de verblijfsrecreatie, waar het aanbod afneemt
door permanente bewoning, waar tevens sprake is van onvoldoende rechtsbescherming
van de (lang)kampeerder, zal wetgeving en handhaving worden versterkt.Integratie van toeristisch-recreatieve aspectenTijdens de afgelopen maanden heeft de Rijksoverheid diverse nota's uitgebracht
op verschillende terreinen die (soms grote) raakvlakken vertonen met toerisme
en recreatie. Bij de opstelling van al deze beleidsnota's en planvormen is
het belang van toerisme en recreatie naar voren gebracht. De meest pregnante
voorbeelden zijn de Vijfde Nota op de Ruimtelijke Ordening (VijNo), het 2e
Structuurschema Groene Ruimte (SGR-2) en de nota Naar Integraal Kustzonebeleid.
Voorbeelden van de specifieke inzet voor toerisme en recreatie in deze nota's
zijn:– De reservering van 15 000 ha. (extra) voor de verblijfsrecreatiesector
in de Vijfde Nota. Dit punt stond ook hoog op de agenda van het Platform Toerisme
en Recreatie.– Het regime inzake verblijfsrecreatie in groene contouren en in
regionale parken is in de uiteindelijke versie van deel 3 van de Vijfde Nota
soepeler verwoord dan in eerdere conceptversies. In de sturingsfilosofie is
op dit punt een grote rol aan de provincies toebedeeld.– Nationale Landschappen en Regionale Parken worden ontwikkeld met
een belangrijke recreatieve waarde.– Voor de Deltametropool wordt het initiatief genomen voor een ontwikkelingsprogramma
met recreatie als een belangrijke component.– De grondgebonden landbouw wordt erkend als belangrijke drager
van het landschap met een belangrijke recreatieve (medegebruiks)functie.– In aanvulling op de Vijfde Nota is in het SGR-2 aangegeven dat
het Ministerie van LNV de provincies verzoekt om in hun streekplannen mogelijkheden
te creëren voor vestiging van recreatiebedrijven in de buurt van gebieden
met een groene contour.– Ook in het kader van de ontwikkeling van het kustzonebeleid is
ruim aandacht geschonken aan de belangen van recreatie en toerisme. Na het
interim-beleid zullen de nieuwe regels voor het kustzonebeleid nieuwe kansen
bieden voor de ontwikkeling van recreatie en toerisme in interactie met veiligheid
en natuur.2.2 AansturingDe Ministeries van EZ en LNV kennen verschillende aansturingsrelaties
ten behoeve van de realisering van hun beleidsdoelen.Het Ministerie van EZ heeft een bijzondere aansturingrelatie met Toerisme
Recreatie Nederland (TRN) ten behoeve van de uitvoering van de hoofdtaken
kennis- en strategieontwikkeling, productontwikkeling, Hollandpromotie en
informatieverstrekking.Het Ministerie van LNV richt zich primair op het publieke domein. Het
gaat daarbij om inrichting en beheer van de groene ruimte ten behoeve van
16 miljoen inwoners plus degenen die ons land om redenen van recreatie en
toerisme bezoeken. Voor de uitvoering van dit beleid bestaan er uitvoeringsrelaties
ten opzichte van de andere overheden, Dienst Landelijk Gebied en Staatsbosbeheer,
alsmede de organisaties die verantwoordelijk zijn voor de realisering en instandhouding
van de landelijke routestructuren voor wandelen, fietsen en varen.De relatie met de andere overheden is neergelegd in bestuursovereenkomsten.
Voorbeelden zijn de gebiedsgerichte inrichting van het landelijk
gebied, de invulling van het Grote Stedenbeleid en het beleid voor stedelijke
vernieuwing.Op de uitvoering van de taakstellingen voor de landelijke routestructuren
wordt ingegaan in hoofdstuk 8.In deze paragraaf wordt extra aandacht besteed aan de aansturingrelaties
met TRN, Staatsbosbeheer en de Dienst Landelijk Gebied.Toerisme Recreatie Nederland (TRN)Bij de uitvoering van het toeristisch beleid neemt TRN een cruciale plaats
in. Binnen TRN zijn sinds medio 2001 taken gebundeld op het gebied van inkomend
én binnenlands toerisme, alsmede van de congressector. Hierdoor kan
op eenduidige wijze worden gewerkt aan de versterking van de internationale
concurrentiepositie van ons toeristisch-recreatief product.• Actie: Op verzoek van het Ministerie van EZ zal TRN in aanvulling
op het bestaande Strategisch Marketing Plan een wervende en vernieuwende visie
opstellen op de verdere ontwikkelingspotenties van de toeristisch-recreatieve
sector in ons land. Deze toekomstvisie beoogt de sector te prikkelen tot additionele
investeringen in het toeristisch-recreatieve product. Ze wordt opgesteld in
nauwe samenspraak met sectororganisaties en bedrijfsleven en zal eind 2002
gereed zijn.TRN ontvangt in 2002 een bijdrage vanuit het Ministerie van EZ van ca. € 22
miljoen voor de publieke component van de vier hoofdtaken: kennis- en strategieontwikkeling,
productontwikkeling, Hollandpromotie en informatieverstrekking. In 2001 zijn
nieuwe meerjarenafspraken gemaakt tot en met 2005 over aansturing en verantwoording
van deze middelen. Deze afspraken brengen onder meer met zich mee een forse
uitbouw van de kennisen innovatiecomponent.• Actie: Om TRN na de fusie optimaal in staat te stellen de hiertoe
gezamenlijk geformuleerde hoge ambities te realiseren is door het Ministerie
van EZ een bijdrage toegezegd van € 1,8 miljoen voor een extra kwaliteitsimpuls
in personeel en interne organisatie.Een belangrijke opdracht in het licht van een effectieve marketingaanpak
is het vergroten van de afstemming tussen landelijke en regionale activiteiten
en projecten. Op elk van de vier genoemde taakvelden zijn inmiddels gemengde
werkgroepen actief van TRN en de (inter-)provinciale en grootstedelijke Bureaus
voor Toerisme. Zij maken afspraken over de te volgen strategie en werkwijze
en vertalen deze in concrete acties. Een zeer recent voorbeeld is de gezamenlijk
opgezette Marktmonitor, die periodiek wordt uitgevoerd bij het toeristisch-recreatieve
bedrijfsleven.De ingrijpende opschalingsoperatie van ruim 300 lokale tot circa 50 regionale
VVV's zal eveneens bijdragen aan een betere afstemming en verhoogde professionaliteit.
Dit voorjaar dienen de laatste overgangsproblemen bij deze regiovorming te
zijn opgelost. Het Ministerie van EZ heeft via haar jaarlijkse bijdrage aan
de ANVV en via een extra subsidie voor de procesbegeleiding fors geïnvesteerd
in dit project.• Actie: TRN zal in overleg met het Ministerie van EZ, na afronding
van de regiovorming, de besluitvorming over de volledige bestuurlijke integratie
van de koepelorganisatie van de VVV's in TRN verder voorbereiden. De uitvoerende
werkzaamheden van het bureau zijn al eerder geïntegreerd.De aansturingrelatie tussen het Rijk en TRN omvat op drie niveaus meerjarige
afspraken. Deze worden jaarlijks bij (de toelichting op) de begroting van
TRN geconcretiseerd en getoetst.Ten eerste op het niveau van de bijdrage aan het realiseren van sectorale
doelstellingen, waaronder het marktaandeel inkomend toerisme binnen Noordwest-Europa. Ten tweede wordt op het niveau van de inzet van middelen van het Ministerie
van EZ in de begroting 2002 van TRN een stevig begin gemaakt met de afgesproken
intensivering op het gebied van kennis en innovatieve productontwikkeling.
Voor innovatie wordt bijna de helft meer ingezet dan in 2001. Dit betekent
tegelijkertijd dat de private cofinanciering van promotie- en informatietaken,
die rechtstreeks ten goede komen aan het bedrijfsleven, verhoogd dient te
worden.Ten derde wordt op activiteitenniveau jaarlijks een concrete invulling
gegeven aan de vier hoofdtaakvelden waarvoor TRN bijdragen ontvangt van de
overheid.• Actie: Op verzoek van het Ministerie van EZ zullen in het kader
van de kwaliteitsbewaking van TRN periodiek externe waarderingsonderzoeken
over de volle breedte van haar takenpakket worden uitgevoerd onder stakeholders
en klanten.Enkele voorbeelden van geplande projecten van TRN in 2002 1. Kennis:– een
internationaal vergelijkende benchmark-analyse naar de aanpak van toeristische
promotie;  – een versterking
en verbreding van het vakantiepanelonderzoek via het samengaan van de onder
TRN ressorterende Stichting Continu Vakantieonderzoek en het NIPO. Met de
sterk vergrote steekproef kan met name ook beter tegemoet worden gekomen aan
wensen tot uitsplitsing op regionaal niveau.2. Innovatie:–
het realiseren van tenminste vijf nieuwe samenwerkingsprojecten, gericht op
vernieuwing en versterking van het nationale toeristisch-recreatieve aanbod.
(bijvoorbeeld vergroten aanlegmogelijkheden aan de kust en seizoensverlenging
van grote openlucht attracties);  – uitbouw van de
informatiefunctie en vooral ook van boekingsmogelijkheden op de overkoepelende
internetsites holland.com en vvv.nl voor respectievelijk buiten- en binnenlandse
toeristen.3. Promotie:– certificering
van de ontwikkelde methodiek van de «promotiemultiplier» (effectiviteitmeting
van extra buitenlandse toeristische bestedingen per promotie-euro); – uitvoering promotiecontracten
voor een aantal grote evenementen (Floriade, van Gogh-Gauguin tentoonstelling,
VOC-400); – nieuwe grootschalige
campagnes in Nederland, Duitsland en België waarin traditionele en nieuwe
media worden gecombineerd (voorbeelden: Nederland Exclusief voor luxe en bijzondere
hotels en Nederland Attractieland);  – combinatie van
Holland promotie en sport, onder andere op de Olympische Winterspelen in Salt
Lake City. 4. Informatie:–
het onder één gezamenlijke franchiseformule brengen van ANWB-agentschappen,
VVV-winkels en nieuwe vestigingen;  – nieuwe afspraken
met VVV's en bedrijfsleven over selectievere en effectievere verspreiding
van drukwerk in het buitenland; – gerichtere bediening
van vragen van consumenten door uitbouw van call-centres en koppeling aan
internet en klantenvolgsystemen.Staatsbosbeheer (SBB)Het Ministerie van LNV stuurt SBB vooral aan op basis van subdoeltypen
voor natuur, recreatie, voorlichting en educatie. Per subdoeltype is een beschrijving
gemaakt over de te bereiken doelcomponenten, de maatregelen die SBB neemt
om dit waar te kunnen maken en de prijs die hier vervolgens aan hangt. Eens
per vijf jaar wordt bezien of de prijzen (de normkosten) nog adequaat zijn.
Meerjarige afspraken zijn neergelegd in het aansturingprotocol en het Basisdocument
SBB. In het aansturingsprotocol staan de procedures en verantwoordelijkheden,
in het Basisdocument SBB de beleidsopdrachten met betrekking tot de subdoeltypen
en andere taken.Jaarlijks maken het Ministerie van LNV en SBB vervolgens afspraken over
de hoeveelheid geld en de te verrichten taken.De offerte 2002 kwam uit op een bedrag voor Ministerie van LNV van € 74,8
miljoen. Hiervan is € 19,5 miljoen direct toe te rekenen aan het recreatiedoeltype beheer en € 16,3 miljoen aan voorlichting,
educatie en vermaatschappelijking.Dienst Landelijk Gebied (DLG)De Dienst Landelijk Gebied (DLG) is een uitvoerende dienst van het Ministerie
van LNV belast met de inrichting van het landelijk gebied. DLG heeft als taak
de verwerving en het inrichten van gronden. Hierna worden deze gronden doorgegeven
aan de terreinbeherende organisaties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provinciale
landschappen, recreatieschappen). De programmering en uitvoering van deze
gebiedsgerichte aanpak wordt door Rijk en provincies ingevuld. Op basis van
een gezamenlijk uitvoeringscontract wordt jaarlijks bepaald welke gebiedsprogramma's
DLG onder regie van de provincies zal uitvoeren. Binnen dit contract worden
de beleidsdoelen gericht op recreatie en toerisme gerealiseerd, zoals hieronder
aangegeven. Belangrijkste beleidsdoelen (in ha)gerealiseerdtotaal te realiseren   t/m 2000 t/m
2018 natuurreservaten38 000 100 000 natuurontwikkeling12 000 50 000 recreatiebos3 300 9 090 staatsbos1 560 4 020  groene verbindingen (tussen stad en groen)10km450kmdiverse bos en landschap4 600 7 000  diverse recreatie855 2 130  VINAC groennog niet
gestart 3 200  kwaliteitsimpuls stadslandschapnog niet gestart 10 000 Totaal60 315 185 440 N.B. Dit overzicht is gebaseerd op de stand van zaken voorafgaande aan
vaststelling van het kabinetsstandpunt over het Tweede Structuurschema Groene
Ruimte.3 KennisVoor het voeren van beleid is kennis over de sector en
de ontwikkelingen daarin van essentieel belang. Ook voor de sector zelf is
deze kennis onontbeerlijk.Het Rijk stimuleert de beschikbaarheid en goede toegankelijkheid van actuele
kennis en geharmoniseerd cijfermateriaal. Hierbij gaat het zowel om gegevens
die direct betrekking hebben op toerisme en recreatie, als om relevante indirecte
data zoals uitbreiding van het kennis- en informatiesysteem met betrekking
tot recreatie en toerisme. De Ministeries van EZ en LNV stimuleren de kennisinstellingen
op het gebied van onderzoek en onderwijs samen te werken om te komen tot beschikbaarheid
van deze cijfers. Ook in Europees verband wordt het belang van een bredere
kennisbasis onderkend. Voor Europese voornemens op dit terrein wordt verwijzen
naar hoofdstuk 9.Het CBS is een belangrijke leverancier van gegevens. Begin 2002 verscheen
het rapport Buitenlandse Toeristen in Nederland 1999, een gezamenlijk product
van CBS, TRN en het Ministerie van EZ. Hierin zijn de belangrijkste gegevens
met betrekking tot kenmerken van deze toeristen samengebracht, zoals reis,
verblijf en bestedingen.Het CBS heeft op verzoek van het Ministerie van EZ in januari 2002 een
begin gemaakt met de feitelijke uitvoering van de zogenaamde toeristische
satellietrekeningen. Deze toeristische satellietrekeningen worden afgeleid
van de nationale rekeningen. Zij dienen om het statistische cijfermateriaal
van de lidstaten van internationale organisaties via een uniforme aanpak onderling
vergelijkbaar te maken. Het systeem is door de OESO in samenwerking
met de VN, de World Tourism Organization en Eurostat ontwikkeld. Het is ook
voor de EU van belang, aangezien hiermee ook de statistieken van de Europese
lidstaten voor het eerst echt vergelijkbaar zullen worden.Het meerjarig contract van het Ministerie van EZ met TRN voorziet in een
grotere inzet op kennisontwikkeling enverspreiding. Recente voorbeelden zijn
de opzet van TRNet (een interactieve kennisdatabank voor beleidsmakers, onderzoekers
en bedrijfsleven) en de samenwerking en uitbouw van het vakantiepanelonderzoek
van TRN/CVO en NIPO. Door de samenwerking van CVO en NIPO komen verbeterde
en samenhangende gegevens op regionaal niveau beschikbaar. Tevens heeft TRN
met het Bedrijfschap Horeca in 2001 een convenant gesloten over onder meer
afstemming en samenwerking op het gebied van onderzoek en dataverzameling.Het is van belang voldoende «harde» cijfers te hebben over
het belang dat mensen toekennen aan een prettig landschap en voldoende recreatiemogelijkheden
in hun woon- en vakantieomgeving. Deze cijfers versterken de positie van toerisme
en recreatie in de politieke besluitvorming op nationaal, provinciaal, regionaal
en lokaal niveau.De Stichting Recreatie / Kennis- en Innovatie Centrum (SR/KIC) werkt voor
70% in opdracht van het Ministerie van LNV en voor 30% voor andere opdrachtgevers.
Voor het Ministerie van LNV is de Stichting kennisondersteunend in beleidstrajecten
op het terrein van recreatie en groene ruimte (landelijk + stedelijk gebied).
SR/KIC werkt nauw samen met het ExpertiseCentrum LNV dat eenzelfde ondersteuning
voor het Ministerie van LNV verzorgt maar dan met accent op landbouw en natuur.
Ook werkt SR/KIC samen met Toerisme en Recreatie Nederland (TRN). Jaarlijks
zet het Ministerie van LNV voor ruim € 1 miljoen aan opdrachten
uit bij SR/KIC.4 Economische omgevingRecreatie en toerisme hebben een duidelijke economische
component, die tot uitdrukking komt via aspecten als arbeidsmarkt, de Nederlandse
concurrentiepositie, promotie en innovatie en nieuwe economische dragers in
het landelijke gebied. Hier ligt een duidelijke link met de in de inleiding
genoemde doelstellingen inzake omzetgroei.4.1 Arbeidsmarkt en innovatieHet Platform Toerisme en Recreatie (PTR) heeft het Rijk verzocht om de
mogelijkheden te verkennen om te komen tot innovatieve arbeidsproductiviteitverhogende
middelen voor de toeristisch-recreatieve sector. Er liggen hiervoor vele mogelijkheden
binnnen het reguliere, generieke instrumentarium van het Ministerie van EZ
gericht op het verhogen van de arbeidsproductiviteit en innovativiteit bij
het bedrijfsleven. Bepaalde branches zoals de RECRON participeren reeds in
EZ-campagnes als «Nederland gaat digitaal», die het gebruik van
ICT binnen het bedrijfsleven moet stimuleren. Andere regelingen die voor de
sector van belang zijn en waar tot nu toe vanuit de toeristisch-recreatieve
sector slechts enkele aanvragen voor zijn gedaan:– de subsidieregeling Kennisoverdracht Brancheorganisaties MKB die
gericht is op kennispositieprojecten en kennisoverdrachtprojecten;– de subsidieregeling Kennisoverdracht Ondernemers MKB. Deze is
erop gericht de individuele MKB-er te stimuleren om bestaande, maar voor hen
nieuwe technologieën, in processen, producten of diensten van hun onderneming
toe te passen; – de regeling Scholingsimpuls. Deze regeling heeft als doel het
opscholen van werknemers om het kennisniveau van hen te verhogen, bijvoorbeeld
van mbo- naar hbo-niveau. Opscholing is tevens een effectief middel om de
inzetbaarheid van werknemers zelf te vergroten.• Actie: Het Ministerie van EZ nodigt de toeristisch-recreatieve
sector uit kennis te nemen van de bestaande regelingen en met voorstellen
voor gebruik daarvan te komen. Het Ministerie van EZ en Senter (de uitvoeringsorganisatie
van het Ministerie van EZ voor deze regelingen) zijn bereid om met de sector
nader in te gaan op de mogelijkheden van deze regelingen.Krapte op de arbeidsmarktHoewel de ernstigste spanningen voorbij lijken te zijn, bestaan er nog
altijd kraptes op specifieke segmenten van de arbeidsmarkt. Zo kende de horecasector
volgens Arbeidsvoorziening Nederland in september 2001 nog 14 300 vacatures.
Daarmee stond ze op de 4e plaats. Weliswaar was dit aantal 20% lager dan een
jaar daarvoor, maar kennelijk duurt de krapte op dit deel van de arbeidsmarkt
voort. Voor de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven is dit
een ongunstige situatie.• Actie: Het Ministerie van EZ is bereid om samen met de sector een
zogenaamde Arbeidsradar uit te voeren. De Arbeidsradar wil branches en bedrijven
de mogelijkheid bieden zich te wapenen tegen de komende structurele tekorten
op de arbeidsmarkt door demografische ontwikkelingen en daarbij zonodig institutionele
belemmeringen te slechten. De meerwaarde van een Arbeidsradar bestaat uit
een integrale analyse van een viertal relevante factoren op de sectorale arbeidsmarkt
en uit het formuleren en aandragen van knelpunten en oplossingsrichtingen.
Belangrijke voorwaarde is echter wel dat de sector wil fungeren als drager
van het instrument zelf en daadwerkelijk concreet de bereidheid uitspreekt
serieus om te gaan met de uitkomsten van het onderzoek.SeizoensarbeidMeer in het bijzonder heeft het PTR het Rijk verzocht iets te doen aan
de problematiek van seizoenswerkloosheid voor de toeristisch-recreatieve sector
als gevolg van het Besluit Cyclische Arbeidspatronen. Het betreft hier het
al of niet uitkeren van WW-gelden aan werknemers die bij dezelfde werkgever
(steeds) werkzaam zijn in een wisselend arbeidspatroon met een vaste cyclus
in de periode dat hij/zij niet of minder werkt. Uitgangspunt bij deze regeling
is dat werknemers in een dergelijke situatie niet werkloos zijn. Immers het
in een bepaalde periode niet werken maakt onderdeel uit van het «normale»
arbeidspatroon. Indien in deze situaties wel een WW-uitkering zou worden verstrekt
zou deze uitkering feitelijk de rol vervullen van een loonkostensubsidie voor
de werkgever en dat is geen wenselijke situatie. Deze regeling kan betekenen
dat het ook voor werkgevers in de toeristisch-recreatieve sector moeilijk
is steeds hetzelfde personeel te houden. Dit is een bewust geaccepteerd gevolg
van deze regeling. Het is in beginsel aan de werkgever om hiervoor een oplossing
te vinden. Wel is er eenmalig een overgangsregeling getroffen op grond waarvan
werknemers die eerder in een cyclus hebben gewerkt, voor aanvang van de cyclus
op de hoogte dienen te worden gesteld van de nieuwe interpretatie. In de praktijk
betekent dit dat een werknemer die vanaf april 2001, na afloop van een cyclus,
een WW-uitkering aanvraagt wordt beoordeeld op grond van de oude regels en
dus veelal nog een WW-uitkering krijgt toegekend. 4.2 Verbetering concurrentiepositieTijdens het Algemeen Overleg van 10 oktober 2001 over de Beleidsbrief
Toerisme en Recreatie hebben enkele leden van de Tweede Kamer hun bezorgdheid
uitgesproken over de concurrentiepositie van het Nederlands toeristisch product.
Met name is gevraagd extra aandacht te besteden aan de gevolgen van de MKZ-crisis
en de terroristische aanslagen in Amerika.MKZ en terroristische aanslagen in AmerikaNederland heeft in 2001 te maken gehad met twee ingrijpende gebeurtenissen,
die ook op toeristisch gebied hun sporen hebben nagelaten. De MKZ-epidemie
van begin 2001 heeft een duidelijk negatief effect op het toerisme gehad.
Het aantal gasten in het tweede kwartaal 2001 daalde in de MKZ-gebieden met
9,2% tegen landelijk 2,6%. De dalingen hebben bij alle logiesvormen plaatsgevonden.
Het omzetdervingseffect tot en met de maand augustus wordt geschat op 15%
op delen van de Veluwe, 18% in delen van Friesland en rond 3% in de rest van
Nederland. Over de hele linie is het buitenlandse bezoek aan Nederland tot
en met augustus met 5% afgenomen of in geld uitgedrukt met een bedrag van € 313
miljoen. Met name het inkomende toerisme vanuit Duitsland (Nordrhein-Westfalen)
werd getroffen (– 12%). Met 26% van de Nederlandse export en 33%
van de reisverkeersbalans is Duitsland van essentieel belang voor onze economie
en het toerisme.De aanslagen van 11 september in de USA hebben het inkomend toerisme nog
verder teruggedrukt. Nederland ontving in het jaar 2000 rond 2 miljoen intercontinentale
toeristen, waarvan 1,2 miljoen uit Noord-Amerika, inclusief zo'n 1 miljoen
uit de USA, dus de helft van het totaal.De reiswereld meldde aanvankelijk een drastische terugval, waarbij het
inkomende toerisme uit de USA, Japan en het Midden-Oosten de hardste klap
kreeg. Als voorbeeld, de KLM meldde in oktober een verlies van 18% aan passagiers
op de transatlantische route. Het beeld van dit moment is genuanceerd: de
reissector meldt inmiddels weer een duidelijk aantrekkende vraag ook voor
verre bestemmingen (behalve Amerika) en stelt dat de «dip» maximaal
6 weken geduurd heeft. Verwacht wordt, dat het toerisme vanuit Amerika nog
tenminste een jaar nodig zal hebben om zich volledig te herstellen. Het geschatte
negatieve effect op toeristen vanuit de USA, Japan en het Midden-Oosten samen
is 30%. Dit betreft overwegend kapitaalkrachtige toeristen, waardoor het effect
vooral doorwerkt in het hogere kwaliteitssegment, zoals de luchtvaart, de
duurdere hotels en autoverhuur.• Actie: In het kader van de Werkgroep Holland Imago ontwikkelde
TRN een imagocampagne om de effecten van zowel de MKZ-crisis als de aanslagen
in Amerika tegen te gaan. De hoofdboodschap luidt: «Nederland is dichtbij,
ongevaarlijk, aantrekkelijk en gevarieerd om heen te gaan, kom dus gerust».
De campagne is allereerst gericht op Duitsland, vooral Nordrhein-Westfalen,
en in de volgende fase op het Verenigd Koninkrijk. De opzet is zodanig, dat
deze zich op een later tijdstip laat vertalen naar een meer algemene Holland-imagocampagne
met en door exportpartners. De kosten van deze speciale extra campagne ad € 1,45
miljoen worden gedragen door het Ministerie van EZ.• Actie: TRN heeft in het kader van deze imagocampagne in samenwerking
met het Ministerie van Buitenlandse Zaken tevens een film geproduceerd en
wereldwijd verspreid over het (toen nog aanstaande) huwelijk van kroonprins
Willem-Alexander en prinses Máxima.De draaiboeken MKZ zijn in februari 2002 door het Ministerie van LNV naar
de Kamer gestuurd. Hierin is een beleidslijn «MKZ en natuur» opgenomen.
Deze beleidslijn biedt in theorie ook mogelijkheden voor de manier waarop
financiële consequenties voor de toeristisch-recreatieve sector
geregeld kunnen worden. Daarnaast kunnen in theorie vertegenwoordigers van
de toeristisch-recreatieve sector uitgenodigd worden voor deelname aan het
basisoverleg, met als doel communicatie met en voorlichting aan de sector
in een crisissituatie voorspoedig te laten verlopen.• Actie: Het Ministerie van LNV ontwikkelt in 2002 in samenspraak
met terreinbeheerders een regeling afsluiting natuurterreinen. Tijdens de
voorbereidingsfase van deze regeling zullen ook de belangen van de toeristisch-recreatieve
sector meegewogen worden.CalamiteitenonderzoekDe gebeurtenissen van 11 september in de VS hebben, zoals al aangegeven,
hun weerslag op het toeristisch gedrag en daarmee op de bestedingen. Eerdere
calamiteiten zoals de Golfoorlog en de crisis op de Balkan lieten gelijksoortige
effecten zien. De feitelijke impact van dit soort gebeurtenissen is echter
niet goed bekend.• Actie: Een extern bureau voert momenteel op initiatief van het
Ministerie van EZ een historische kwantitatieve en kwalitatieve analyse van
vergelijkbare voorvallen uit. Daarbij wordt in kaart gebracht welke invloed
calamiteiten hebben op het gedrag van de internationale toerist en welke gevolgen
dit met zich meebrengt op het bestedingspatroon en de doorwerking daarvan
op de reisverkeersbalans.• Actie: Het Ministerie van EZ verwacht mede op basis van deze analyse
ten behoeve van onverhoopte toekomstige voorvallen een draaiboek te kunnen
laten ontwikkelen met het oog op het mitigeren van negatieve effecten.Sport en promotieNederlandse topsporters en sportevenementen hebben eveneens een belangrijke
functie bij het versterken van een positief internationaal Holland imago en
toeristische uitstraling en bij handelsbevordering. Een aantal departementen
en organisaties verenigd in de Werkgroep Holland Imago (WHI), werkt daartoe
in ieder geval tot en met 2002 samen met NOC*NSF in het Olympisch «Performance»
project. Ook op de Winterspelen in Salt Lake City heeft de Nederlandse ploeg
het door de WHI overgenomen, oorspronkelijk van het NBT afkomstige oranje
Tulp Hollandlogo op de kleding gevoerd.• Actie: TRN evalueert, na eerdere tussentijdse aanpassingen van
de afspraken, dit jaar de meerwaarde van het Performancecontract voor toerisme
en exportstimulering. Het Ministerie van EZ en TRN besluiten daarna over continuering.Zakelijk toerismeHet Rijk streeft, in het verlengde van haar hoofddoelstelling om te komen
tot een sterkere concurrentiepositie van de toeristisch-recreatieve sector,
naar herovering van een plek bij de eerste zes landen op de wereldranglijst
van internationale congressen (in 2000 stond Nederland nog op een 7e plaats).Naast toeristisch verkeer levert de zakelijke markt namelijk veel bezoekers
aan ons land op. Recent is een verkennend onderzoek afgerond naar deze zakelijke
markt, waaruit blijkt dat het totale bestedingsvolume substantieel is. Zo
wordt geschat dat alleen al de internationale congresbezoekers jaarlijks ongeveer € 1
miljard in ons land besteden.• Actie: Een extern bureau verricht op initiatief van het Ministerie
van EZ een nadere kwantitatieve en kwalitatieve analyse van het zakelijke
segment van het inkomend reisverkeer. Er wordt niet alleen gekeken naar de
meer exacte kwantitatieve omvang, maar ook wordt bestudeerd op welke wijze
en met welke marketinginstrumenten deze segmenten wellicht beter zijn te bereiken
en te beïnvloeden. Het Ministerie van EZ zal de uitkomsten van dit onderzoek
in 2002 bespreken met betrokken partijen ten aanzien van eventuele
consequenties voor de herallocatie van marktbewerking en promotionele inzet.4.3 Nieuwe economische dragers landelijk gebiedDe economische betekenis van met name de grondgebonden landbouw in het
landelijk gebied neemt af. Hieruit vloeit voort dat gezocht wordt naar verbreding
van de productiefunctie, dus naar nieuwe economische dragers bij de transformatie
van het platteland.Het Rijk onderkent de potenties van plattelandstoerisme enrecreatie als
een van die kansrijke nieuwe dragers. De vraag naar aantrekkelijke recreatiemogelijkheden
en nieuwe toeristische producten neemt immers nog steeds toe. Uiteraard zijn
de basiscondities voor een marktgerichte ontwikkeling van toeristisch-recreatieve
functies daarbij niet op alle plaatsen gelijk. De sector is dan ook niet overal
als panacee te beschouwen voor teruglopende agrarische werkgelegenheid en
omzet.Met steun van de Ministeries van EZ en LNV kunnen de nationale en regionale
toeristische organisaties vanuit hun marketingexpertise een belangrijke rol
spelen bij de toetsing van economische levensvatbaarheid van nieuwe initiatieven.
Ook kunnen ze helpen bij het bundelen tot en promoten van interessante arrangementen.
Zo is TRN trekker van de zogenaamde «Groene Innovatieagenda voor het
landelijk gebied», waarbij wordt samengewerkt met ANWB, Recron, Staatsbosbeheer
en LTO en de Provinciale Bureaus voor Toerisme. Deze samenwerking heeft al
geresulteerd in diverse interessante nieuwe formules voor uitbreiding van
het toeristisch-recreatief assortiment op het platteland, bijvoorbeeld rond
varen en groen, streekgerechten en ruitertoerisme en opzet van een landelijke
keten van hoogwaardige bed&breakfastaccommodaties. Ook is een groene themawebsite
in ontwikkeling.Uitbouw van de toeristisch-recreatieve functies kan tevens bijdragen aan
instandhouding en verbetering van de kwaliteit van het landelijk gebied. Wettelijke
vereisten voor agrariërs op het gebied van meststoffen, milieu, bestrijdingsmiddelen,
diergezondheid en -welzijn behoren inmiddels tot de Goede Landbouwpraktijk
(GLP). Voor de aspecten recreatie, natuur, landschap en waterbeheer wordt
dit nog nader uitgewerkt. Evenals van ondernemers die zich puur richten op
de agrarische productie, mag van diegenen die zich geheel of gedeeltelijk
ontwikkelen tot recreatieondernemers worden verwacht dat zij actief bijdragen
aan het investeren in een aantrekkelijk en hoogwaardig landelijk gebied. Zowel
door inpassing van het bedrijf in de omgeving, en het voorkomen van nadelige
gevolgen voor natuur, milieu en landschap, als door actief te investeren in
de kwaliteit van de bredere omgeving. Hier dient sprake te zijn van een «Goede
Recreatie Praktijk».• Actie: Het Ministerie van LNV gaat in 2002 onderzoek verrichten
naar de groeiende economische waarde van recreatie en toerisme voor en op
het platteland.• Actie: Het Ministerie van LNV verkent de wenselijkheid en mogelijkheid
van de uitbouw van nieuwe financiële instrumenten voor die groene diensten
waar marktvraag en rendement thans nog onvoldoende zijn. Gedacht kan worden
aan regionale fondsvorming, ontwikkelingsmaatschappijen, etc.• Actie: Het Ministerie van LNV verkent de mogelijkheden van het
toepassen van groene diensten ten behoeve van het vergroten van wandel- en
fietsmogelijkheden in het landelijk gebied.• Actie: In opdracht van het Ministerie van LNV analyseert KIC-St.
Recreatie drempels en impulsen voor (nieuwe) toeristisch-recreatieve bedrijvigheid
op het platteland die samenhangen met bestaande wet en regelgeving. Het onderzoek
wordt voor eind 2002 afgerond. • Actie: Het Ministerie van LNV heeft de Verspreidingsregeling Vernieuwing
Landelijk gebied (VVLG) in het leven geroepen als opvolger van de Stimuleringsregeling
Vernieuwing Landelijk Gebied. Het doel van de VVLG is bijdragen aan het verspreiden
van kennis over innovatiemogelijkheden, aan de sociaal-economische versterking
van het landelijk gebied en aan activiteiten die vernieuwend zijn vanuit een
regionaal perspectief. De eerste openstellingperiode van de VVLG wordt momenteel
in opdracht van het Ministerie van LNV geëvalueerd door KIC-St. Recreatie.5 KustIn de kustzone spelen diverse belangen een rol, zoals
recreatie en toerisme, natuur en veiligheid. Het Nederlandse kustproduct behoeft
echter aandacht om veroudering en zo verlies van concurrentiepositie te voorkomen.
Het kustbeleid beoogt een bijdrage te leveren aan de doelstellingen verbetering
van kwaliteit en het bieden van maatwerk in het toeristisch-recreatieve product.De kust is een belangrijk element in het toeristisch-recreatieve aanbod.
De Nederlandse kustzone bevat unieke waarden als rust, ruimte, natuurlijke
processen en de vrije horizon. Daarnaast zijn grote delen van de duinen aangewezen
tot internationaal prioritaire habitats. Deze waarden maken de kust aantrekkelijk
voor toeristen en recreanten en vormen belangrijke elementen van het kustproduct.De kust is ook uit een oogpunt van veiligheid belangrijk. Vanwege de verwachte
zeespiegelstijging als gevolg van globale opwarming en een verwachte hogere
stormfrequentie wordt het noodzakelijk geacht nieuwe eisen aan de kustverdediging
te stellen.Ook in toeristisch-recreatief opzicht is de kust een factor van betekenis.
Rond 25% van alle overnachtingen vindt plaats aan de kust en op de Waddeneilanden.
Maar er is sprake van erosie van het (Noordzee)kustproduct. Zowel het aantal
overnachtingen als het gemiddeld bedrag dat de vakantieganger besteedt nemen
af.Er is dan ook alleszins reden om aandacht aan de kwaliteit van het «kustproduct»
te besteden om de concurrentiepositie niet verder te laten verslechteren.Zee van CultuurDie aandacht is overigens niet nieuw en heeft er in geresulteerd dat op
verzoek van het Ministerie van EZ in 1997 het actieplan «Zee van Cultuur»
verscheen. Dit actieplan gaf een analyse van de zwakke kanten en de grootste
bedreigingen van onze kust, maar duidde ook de sterke kanten en gaf een visie
op de ontwikkelingsmogelijkheden. Deze analyse heeft aan actualiteitswaarde
nog niet ingeboet.Kort gezegd komen de bedreigingen hierop neer. Het aanbod is aan het verouderen.
De potenties zijn onvoldoende uitgebuit. Het seizoen is kort en jaarrond-accommodaties
envoorzieningen ontbreken veelal. Noodzakelijke investeringen in de kwaliteit
van de badplaatsen komen moeilijk van de grond. Enerzijds laat het organiserend
vermogen te wensen over, vanwege het grote aantal betrokken partijen, zowel
particuliere als publieke, met uiteenlopende belangen. Anderzijds zet onduidelijkheid
over de beleidsmatige ruimte een rem op ontwikkelingen.Daartegenover wil de consument meer dan «zon, zee, zand»,
zeker als de zongarantie ontbreekt. De concurrentie van andere kuststreken,
zoals de Oostzeekust maar ook de kuststreken van België en Frankrijk,
neemt toe, terwijl grotere bestedingsruimte verder weggelegen bestemmingen
steeds minder exclusief en dus bereikbaarder maakt. Maar er zijn zeker ook grote kansen. De grote diversiteit die onze kust
kenmerkt, met vlak daarachter veel ook cultureel aantrekkelijke steden, kan
door het maken van heldere keuzes door provinciale en gemeentelijke beleidsmakers
nog worden versterkt. Positiebepaling en duidelijke profilering van badplaatsen
en daarop gerichte investeringen kunnen het kustproduct zelf versterken. Belangrijke
aandachtspunten daarbij zijn voorzieningen, bereikbaarheid, kwaliteit van
openbare ruimte, uitstraling en profilering. Maar niet minder belangrijk zijn
productvernieuwing en assortimentsverbreding en het leggen van verbindingen
met de steden en (culturele) toeristische attracties in het achterland.Een belangrijke factor bij de vertaling van het gedachtegoed van Zee van
Cultuur was het Nationaal Aanjaagteam (NAT) onder leiding van TRN, waarin
verschillende partijen participeren die bij de kustontwikkeling betrokken
zijn (decentrale overheden, toeristische organisaties). Op diverse punten
heeft dit ook geleid tot geslaagde projecten, maar wellicht nog belangrijker
is dat er netwerken zijn ontstaan die de verdere kustontwikkeling kunnen faciliteren.
Met name in de toeristische sector, die een hoog MKB-gehalte heeft, is het
van belang dat men bereid is samen op te trekken.Naar een nieuw integraal kustbeleidDe zeespiegelstijging en verhoogde stormfrequentie hebben geleid tot hernieuwde
aandacht van het Rijk voor de kustzone. In de aanloop naar nieuwe regels voor
het kustbeheer is enkele jaren geleden het zogenaamde interim-beleid van kracht
geworden. Dit beleid kwam ruwweg neer op het voorlopig handhaven van de status
quo, met als gevolg dat van ruimte voor grote ontwikkelingen langs de kust
geen sprake was.Inmiddels is de beleidsagenda voor de kust verschenen onder de titel «Naar
integraal kustzonebeleid». Deze nota is het product van de departementen
V&W, VROM, LNV en EZ, waarbij ook provincies, waterschappen en gemeenten
actief zijn betrokken. Het bevat een duidelijk kader voor samenhangend beleid,
o.a. voorstellen voor integraal beheer voor de gehele kustzone: veiligheid,
natuur, wonen, werken en ook toerisme en recreatie. Belangrijk daarbij is
dat ruimte wordt geschapen voor een kwaliteitsimpuls op het terrein van toerisme
en recreatie, natuur- en landschapswaarden. Dit voorjaar vindt een discussie-
en overlegronde plaats. Zo mogelijk zal in het voorjaar van 2003 het Kabinetsstandpunt
over integraal kustzonebeleid volgen.Hoewel het interim-beleid een rem op ontwikkelingen is geweest en daarmee
de achterstand ten opzichte van de concurrentie is vergroot, kan de opheffing
van dit «moratorium» tot een grote inhaalslag leiden. Voor betreffende
overheden maar ook voor de toeristisch-recreatieve sector komt er duidelijkheid
over de vraag welke ontwikkelingen, waar en onder welke voorwaarden mogelijk
zijn. Hierin ligt een unieke kans om aan de kust op allerlei vlakken een forse
kwaliteitsslag te maken. Niet alleen op het directe gebied van toerisme en
recreatie, maar ook via allianties tussen toerisme en recreatie, veiligheid
en natuur, wonen en werken.De criteria voor de ruimtelijke kwaliteit uit de Vijfde Nota zijn daarbij
richtinggevend. Ook wil het Rijk een bijdrage leveren aan een kwaliteitsimpuls
door regionale planvorming voor toeristisch-recreatieve doeleinden te stimuleren
en door duidelijke planologische voorwaarden te stellen aan het vinden van
de nodige ruimte. Daarnaast stelt het rijk als voorwaarde dat ruimtelijke
zonering, met de daaraan gekoppelde identiteit van de kustplaatsen, wordt
bevorderd. Voorts besteedt de beleidsagenda aandacht aan de bereikbaarheid
van kustplaatsen. In eerdere fasen is door het Ministerie van EZ in de vorm van procesgeld
en de inzet van regionale menskracht (in samenwerking met de provincies) een
bijdrage geleverd aan het uitwerken van ontwikkelingsplannen voor kustlocaties.
Uit deze eerdere ervaringen is de les te trekken dat vooral de procesarchitectuur
van levensbelang is om deze kwaliteitsimpuls te laten slagen.• Actie: Parallel aan de discussie rond de nota «Naar integraal
kustzonebeleid» zal het Ministerie van EZ samen met TRN, het bedrijfsleven
en de betrokken organisaties op korte termijn een plan van aanpak ontwikkelen.
Dit plan van aanpak in de richting van lokale en regionale planvorming, is
gericht op een nieuwe kwaliteitsimpuls voor dit prioritaire segment binnen
het toeristische en recreatieve product en is bedoeld om faciliterend op te
treden. Ook de regionale beleidsdirecties van het Rijk zullen hier een belangrijke
rol in vervullen. De eventuele financiële en personele consequenties
van dit plan van aanpak zullen in de begroting van het Ministerie van EZ voor
2003 hun weerslag vinden.• Actie: TRN en het Nationaal Aanjaag Team zullen conform het contract
met het Ministerie van EZ de regionale en lokale overheden én de sector
actief terzijde staan bij het vormgeven en realiseren van plannen, zowel op
het gebied van regiovisies als op het terrein van productontwikkeling en -verbreding.6 Cultuur en evenementenIn dit hoofdstuk wordt een verbinding gelegd met de in
de inleiding genoemde doelstellingen inzake omzetgroei en het bieden van maatwerk
in het toeristisch-recreatieve product. Kernelementen zijn cultureel erfgoed,
waaronder Belvédère en het evenementenbeleid.Een belangrijke doelstelling binnen het cultuurbeleid is een zo groot
mogelijke deelname aan ons culturele bezit. Nederland kent een breed, divers
en wijds scala aan culturele uitingen. Vele daarvan kunnen zich rechtstreeks
meten met de wereldtop. Dit varieert van museumcollecties tot historische
gebouwen, van muziek- en dansgezelschappen tot landschappelijk waardevolle
en architectonische rijkdommen. Dit rijke aanbod is soms nog onvoldoende bekend.
Door een goede informatieverschaffing aan toeristen en recreanten kan worden
bijgedragen aan een grotere cultuurparticipatie.Door een intensievere samenwerking tussen de beleidsvelden cultuur en
recreatie en toerisme wordt het cultuurtoerisme gestimuleerd en ontstaat synergie.
Daarbij leidt een grotere cultuurparticipatie tot een betere (financiële)
instandhouding van het culturele bezit. Anderzijds leidt grotere deelname
tot meer bestedingen in de toeristische sector.Na een aarzelende start in het begin van de jaren '90 is op het punt van
cultuurtoerisme de afgelopen jaren veel tot stand gekomen. Niet alleen zijn
talloze projecten gestart, maar ook zijn vele allianties gevormd voortkomend
uit beide beleidsvelden en -sectoren. De Ministeries van EZ en LNV juichen
deze positieve ontwikkeling nadrukkelijk toe en zullen dit, zoals hieronder
aangegeven, waar mogelijk verder ondersteunen.6.1 Cultureel erfgoedMuseaMusea trekken bezoekers zowel met de vaste collecties als met speciale
(grote) tentoonstellingen. Speciale tentoonstellingen genereren een stroom
extra bezoekers. Vooral de buitenlandse bezoekers zorgen voor een additionele
toeristische impuls. Ter illustratie: de grote Van Gogh tentoonstelling
in 1990 zorgde voor een extra bestedingsimpuls van circa€ 100 miljoen,
die aan de museale instelling en (indirect) de toeristische sector ten goede
kwam.Voorwaarde voor het aantrekken van een groot aantal extra buitenlandse
bezoekers is echter dat er ruim op tijd bekendheid aan een tentoonstelling
wordt gegeven, zodat reisplannen hierop kunnen worden gebaseerd. Planning
en spreiding van grote tentoonstellingen en evenementen in de tijd zouden
in dat opzicht voor beide sectoren een positief effect kunnen hebben. Ook
regelmatig terugkerende grote manifestaties zoals de tienjaarlijkse Floriade,
passen goed in zo'n structurele planning.Een bijkomend voordeel van een dergelijke planning is dat aan grote tentoonstellingen
en manifestaties meerdere satellietactiviteiten zijn te koppelen, met als
gevolg dat de buitenlandse bezoeker zijn verblijf in ons land verlengt. Kleinere
instellingen kunnen zo aanhaken en meeliften met de grote informatiestromen
die dergelijke grote manifestaties veelal genereren.• Actie: Het Ministerie van EZ acht het wenselijk dat een meerjarige
planningssystematiek voor grote museale tentoonstellingen en andere mega-evenementen
tot stand wordt gebracht, teneinde de economische baten voor de toeristisch-recreatieve
sector maximaal te benutten. Het hierna beschreven Platform cultuurtoerisme
zal binnenkort worden gevraagd de mogelijkheden van een dergelijke planningssystematiek
te onderzoeken. Het Ministerie van EZ is bereid dit financieel mogelijk te
maken.Platform CultuurtoerismeGerelateerd aan de opdracht van het Ministerie van EZ is op initiatief
van TRN in 2001 het Nationaal Platform Cultuurtoerisme opgericht om cultuur
en toerisme dichter bij elkaar te brengen. Deelnemers zijn de toeristische
sector, het Ministerie van OCW en de belangrijkste erfgoedinstellingen. Deelname
van zowel het Ministerie van OCW als de onder haar ressorterende kennisinstellingen
komt voort uit vergrote aandacht voor beleid op het gebied van toerisme en
erfgoed als uitwerking van het centrale thema Publieksbereik in het cultuurbeleid.Diverse activiteiten op dit gebied worden vanuit het Rijk gestimuleerd
of gesubsidieerd, via regelingen als Erfgoed Bereikbaar en het Actieplan Cultuurbereik.
Dit laatste is een cultuurbreed programma 2001–2004 voor provincies
en 30 gemeenten. Doel is meer en ander publiek voor cultuur, waaronder cultureel
erfgoed te trekken. Voor TRN is hier een rol weggelegd als onafhankelijk adviserend
expert, bijvoorbeeld over haalbaarheid en het samenstellen van pakketten en
arrangementen. Met name deze assortimentsvorming is van belang voor integratie
van het culturele aspect in het toeristisch product en het daarmee bekendheid
en draagvlak te geven.BelvédèreDe Nota Belvédère beoogt de alom aanwezig cultuurhistorische
waarden sterker richtinggevend te laten zijn bij de inrichting van Nederland.
Daarmee kan het aanzien van Nederland aan kwaliteit winnen. Tegelijkertijd
kunnen de cultuurhistorische waarden op het terrein van de archeologie, gebouwde
monumenten en historisch cultuurlandschap in onderlinge samenhang worden versterkt,
zowel in het stedelijk als in het landelijk gebied.Belvédère staat voor een gezamenlijk (Rijks)beleid voor
cultuurhistorie en ruimtelijke ordening vanuit een integrale en ontwikkelingsgerichte
aanpak. Hierbij staat de combinatie «behoud en ontwikkeling» centraal.
«Behoud door ontwikkeling» vormt een belangrijke aanvulling op
de traditionele strategie van «behoud door bescherming» van het
cultuurhistorisch erfgoed. Toeristisch-recreatieve ontwikkeling is hierbij één van
de belangrijke dragers. Daarom worden met de toeristisch-recreatieve sector
zogenaamde strategische allianties gesloten in het kader van de nota Belvédère.De cultuurhistorie heeft op Rijksniveau een prominente plaats gekregen
in de Vijfde Nota over de Ruimtelijke Ordening, het Tweede Structuurschema
voor de Groene Ruimte (deel 1) en de Cultuurnota 2001–2004. Uit de begin
2002 bekend gemaakte tweejaarlijkse evaluatie van de nota Belvédère
blijkt echter dat gemeenten, waterschappen en ontwerpers in mindere mate rekening
houden met de Belvédère-gedachte.• Actie: De betrokken bewindslieden willen de komende jaren meer
gemeenten inspireren om met de Belvédère-gedachte aan de slag
te gaan. Samen met de VNG en het IPO worden inmiddels de mogelijkheden verkend
om het bereik van Belvédère te vergroten. Eén van de
instrumenten in dit kader is een in te stellen regiegroep van gemeenten, waterschappen,
provincies en het Rijk.• Actie: Het Rijk financiert via de subsidieregeling Belvédère
een scala aan projecten, waaronder ook cultuurtoeristische initiatieven. Jaarlijks
is er via deze subsidieregeling ruim € 4 miljoen beschikbaar.• Actie: Naast de Belvédère-regeling worden door de
betrokken ministeries de mogelijkheden onderzocht voor een Investeringsfonds
Belvédère, dat zich zal richten op de uitvoering van projecten.• Actie: Betrokken partijen maken in 2002 afspraken met elkaar door
middel van ronde tafelgesprekken. Bij de uitwerking van actiepunten uit de
nota Belvédère worden de economische en toeristische mogelijkheden
van cultuurhistorie bezien.Nieuwe Hollandse WaterlinieDe Nieuwe Hollandse Waterlinie is een nationaal project in het kader van
de interdepartementale nota Belvédère en tegelijkertijd één
van de tien grote projecten uit de Architectuurnota «Ontwerpen aan Nederland».
Binnen dit project werken de Ministeries van LNV, OCW, V&W en VROM, 5
provincies, 7 waterschappen, meer dan 25 gemeenten en vele maatschappelijke
en particuliere organisaties samen. Uiteindelijk doel is om de Nieuwe Hollandse
Waterlinie als onderdeel van het Nederlands cultureel en landschappelijk erfgoed
tot een herkenbare en samenhangende ruimtelijke eenheid te maken en deze duurzaam
in stand te houden. Door zowel aan de gebouwde als aan de niet-gebouwde elementen
van de Nieuwe Hollandse Waterlinie eigentijdse functies te geven krijgt het
adagium van Belvédère «behoud door ontwikkeling»
zijn invulling.• Actie: Het projectbureau stelt een actie- en investeringsprogramma
op, alsmede een toeristisch-recreatief marketingplan, als uitwerking van het
voorontwerp-Linieperspectief (april 2002). In het programma zal met betrekking
tot toerisme en recreatie in ieder geval aandacht besteed worden aan:– vergroting van de toegankelijkheid,– een uniform informatiesysteem,– routestructuren voor wandelen, fietsen en varen,– bezoekerscentra en andere informatiepunten,– arrangementen.Rijkswerf Willemsoord te Den HelderEen apart project is de restauratie en herinrichting van de voormalige
marinewerf in Den Helder, de Rijkswerf Willemsoord. Deze werf dateert van
begin 19e eeuw en heeft tot 1993 dienst gedaan als de centrale werf van de
Koninklijke Marine. Het complex is een belangrijk historisch monument. Al
vanaf de sluiting als marinewerf zijn door de Ministeries van EZ en OCW tezamen
met de gemeente Den Helder plannen ontwikkeld om dit Rijksmonument een tweede
leven te geven. Het werfcomplex zal na restauratie voor een groot
gedeelte door private partijen worden ingericht als themapark. Onder de titel
«Nederland Over Zee» richt dit zich op de nautische geschiedenis
van Nederland. Daarmee wordt het opkomende toerisme in de kop van Noord-Holland
ondersteund met een uiterst aantrekkelijke jaarrond-voorziening.Het Kabinet heeft in 2000 op voorstel van het Ministerie van EZ besloten
om een éénmalige bijdrage te geven van ca. € 40 miljoen.
Daarnaast hebben ook de EU, de provincie en de gemeente ca. € 20
miljoen ter beschikking gesteld. Ook de private partijen die in dit project
participeren zullen tientallen miljoenen investeren. De oplevering van het
gerestaureerde en heringerichte complex zal plaatsvinden in 2004.Dit project kan goed dienen als voorbeeld van de strategie van «behoud
door ontwikkeling». Nieuw in dit project is een bepaling over profitsharing
die zal worden ingebouwd in de exploitatiecontracten voor de Rijkswerf, waarmee
een revolving element wordt geïntroduceerd.6.2 PublieksevenementenNaast de in paragraaf 6.1 beschreven grote museale tentoonstellingen
en mega-evenementen zijn ook andere evenementen, zoals vloot- en open dagen,
internationale sporttoernooien, vermaarde antiekveilingen en dergelijke, vanoudsher
trekkers van veel bezoekers. Eén van de centrale doelen van TRN is
het bijdragen aan de totstandkoming van meer evenementen met een internationale
uitstraling en kwalitatieve versterking van bestaande evenementen. Daarbij
hoort ook het positioneren van Nederland als een aantrekkelijk land voor het
organiseren van zowel toeristische als zakelijke evenementen en manifestaties,
m.n. vanwege ligging en bereikbaarheid, voorzieningen, organisatorisch vermogen
en betrouwbaarheid.• Actie: TRN heeft met financiële ondersteuning van het Ministerie
van EZ een aantal pilotprojecten uitgevoerd om evenementen kwalitatief maar
ook qua organisatiestructuur te verbeteren. De hieruit getrokken lessen worden
in het voorjaar van 2002 gepubliceerd in een handreiking bestemd voor organisatoren
en financiers van deze evenementen.Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001In 2001 was Rotterdam samen met Porto Culturele Hoofdstad van Europa.
Dit leidde gedurende het jaar tot veel evenementen op alle culturele terreinen.
Toeristisch heeft het festival Rotterdam zeker winst opgeleverd. Het totaal
aantal bezoekers aan alle in dit kader georganiseerde projecten bedroeg circa
2,2 miljoen. Alleen al de Jeroen Bosch tentoonstelling trok 220 000 bezoekers.
Het aantal hotelovernachtingen in Rotterdam steeg met ruim 7% ten opzichte
van 2000. Veel gasten kwamen uit het buitenland.Het project Rotterdam Culturele Hoofdstad is mogelijk gemaakt door subsidies
van de gemeente Rotterdam, de Ministeries van OCW en EZ en bijdragen van het
bedrijfsleven.FloriadeIn 2002 vindt in de Haarlemmermeer de Floriade plaats. De Floriade, die
iedere 10 jaar wordt georganiseerd, is een belangrijke publiekstrekker. Met
name ook voor buitenlandse bezoekers. Zo blijkt uit onderzoek dat die van
1992 in Zoetermeer tot circa 6 miljoen. overnachtingen heeft geleid. De buitenlandse
toeristen hebben ten tijde van deze Floriade een bedrag van ruim € 350
miljoen in ons land besteed. Van dit bedrag is ruim € 80 miljoen
uitgegeven door buitenlanders die met de Floriade als enige bezoekmotief naar
Nederland zijn gekomen.Deze cijfers illustreren het toeristische belang van dit soort grootschalige
manifestaties. Vraag is of ook hierbij een verdere benutting mogelijk is in
de zin dat ook hier allerlei satellietevenementen denkbaar zijn. In het onderzoek
naar de mogelijkheid van een meer structurele planning van grootschalige evenementen
zal hieraan aandacht worden besteed.2002: VOC 400 jaarIn 2002 is precies 400 jaar geleden dat de Verenigde Oost-Indische Compagnie,
de VOC, werd opgericht. VOC 2002 is een goed voorbeeld hoe allerlei organisaties
en instellingen met de eigen collectie dan wel met speciale evenementen inspelen
op een centraal thema en daarmee meer bekendheid en bezoek genereren. In een
groot aantal plaatsen worden tentoonstellingen, evenementen en manifestaties
rondom het VOC thema georganiseerd, vooral in de steden waar de VOC vroeger
haar zetel had.• Actie: Door TRN is een platform georganiseerd voor onderlinge afstemming
van de VOC-activiteiten. Ook de publieksvoorlichting en promotie vindt gezamenlijk
plaats onder leiding van TRN. Hiervoor heeft het Ministerie van EZ aan TRN
een separaat budget van circa € 227 000 ter beschikking gesteld.• Actie: Voor de organisatie van het herdenkingsjaar heeft het Ministerie
van EZ een bedrag van € 3,63 miljoen ter beschikking gesteld aan
de Stichting Viering 400 jaar VOC. Na afloop van het project zal het effect
op de toeristisch-recreatieve sector worden geëvalueerd.Participatiemaatschappij voor Kunst en CultuurDe Participatiemaatschappij voor Kunst en Cultuur (PaKC) is opgericht
ter stimulering van het cultureel ondernemerschap. Dit vond plaats in november
2000 met financiële bijdragen van de Ministeries van OCW en EZ en een
aantal bedrijven. Deze organisatie heeft ten doel het professionaliseren van
de organisatie van culturele evenementen door het versterken van de bedrijfsmatige
opzet van evenementen. Daarmee kan de (commerciële) levensvatbaarheid
van culturele initiatieven worden vergroot. Dit zou gebeuren via advisering
bij het opstellen van businessplannen, verstrekken van goedkope leningen en
monitoring bij de uitvoering. Voorwaarde voor betrokkenheid van de PaKC was
dat het te ondersteunen evenement potentieel rendabel zou zijn. Na het eerste
jaar is echter gebleken dat de gekozen opzet nog niet heeft geleid tot het
gewenste doel, met als gevolg dat er geen aanvragen ingediend zijn die tot
concrete ondersteuning hebben geleid.• Actie: De participatiemaatschappij zal in overleg met de Ministeries
van EZ en OCW bezien welke aanpassingen noodzakelijk zijn op basis van een
momenteel lopende evaluatie.7 KwaliteitIn dit hoofdstuk besteden wij aandacht aan kwaliteit met
betrekking tot het toeristisch-recreatieve product. Dit varieert van keurmerken,
certificering, volksgezondheid en duurzaamheid tot kwaliteit van de toeristisch-recrea-tieve
omgeving.7.1 Kwaliteitsaanduidingen, keurmerken en certificeringHet PTR heeft aandacht gevraagd voor het aspect van kwaliteitsaanduidingen,
keurmerken en certificering. Naar de mening van het Rijk hebben de brancheorganisaties
in het kader van de veiligheid voor de consument een taak om hun leden te
stimuleren over te gaan tot het nemen van maatregelen op dit terrein. Het
PTR vraagt het Rijk deze vorm van zelfregulering te stimuleren en te faciliteren.De lijn van het Rijk in deze is als volgt. Ten aanzien van de technische
veiligheid van apparaten en toestellen of andere omstandigheden waarbij direct
de veiligheid van de gebruiker in het geding is, gelden Europese richtlijnen,
vertaald in nationale wetgeving, waaraan fabrikanten en importeurs zich dienen
te houden. Deze richtlijnen zijn verder ingevuld met Europese
geharmoniseerde normen, weergegeven via het CE-merk. Controle wordt van overheidswege
verricht.Voor andere kwaliteitsaanduidingen en certificering is het bedrijfsleven
zelf verantwoordelijk. Een branche kan een eigen keurmerk introduceren, waarvoor
de normen door de branche zelf kunnen worden vastgesteld. Hieraan zijn geen
regels gesteld, zij het dat concurrentiebeperking verboden is.Door het Instituut Nederlandse Kwaliteit is een algemeen kwaliteitsmodel
ontwikkeld dat de branches ter beschikking staat. Daarnaast bestaat de ISO
9000 kwaliteitsnormering. De overheid heeft in beginsel geen bemoeienis met
de inhoud en toepassing van dergelijke kwaliteitssystemen.Wel is speciaal voor de sector toerisme en recreatie, met ondersteuning
van het Rijk, een kwaliteitsnormeringssysteem ontwikkeld onder de naam TopNorm.
Dit systeem is afgeleid van de ISO-normering en toegespitst op toeristisch-recreatieve
bedrijven. Het systeem is gericht op kwaliteitsverbetering en professionalisering
door zich specifiek te richten op het beheersen van bedrijfsprocessen. Om
een kwaliteitscertificaat te behalen moet een ondernemer voldoen aan een set
van minimale normen. Het systeem ondersteunt daarmee het verbeteren van de
bedrijfsvoering. (Recreatie en Toerisme, nr. 5, 2001) Na de initiële
ondersteuning door het Rijk is verdere continuering en uitbouw van dit systeem
nadrukkelijk een taak voor de sector en de brancheorganisaties.LegionellaDoor het Ministerie van VROM zijn richtlijnen uitgevaardigd die legionellabesmetting
moeten voorkomen dan wel bestrijden. De door het PTR verwoorde kritiek van
het bedrijfsleven op deze regels is dat zij niet afdoende zijn, het milieu
belasten en bovenal de bedrijven te veel kosten. Door MKB Nederland is bij
het Ministerie van VROM aandacht voor deze zaak gevraagd.Het Ministerie van VROM voert momenteel een evaluatie uit van de regels
betreffende de legionallapreventie. De evaluatie zal in het voorjaar van 2002
aan de Kamer worden toegestuurd.Zwemwaterrisico's en blauwe vlagDe Europese Commissie werkt aan de vernieuwing van de zwemwaterrichtlijn.
De open consultatieronde met betrekking tot de zwemwaterrichtlijn is begin
februari 2002 afgerond. De Europese Commissie wil vóór de zomer
van 2002 een officieel voorstel voor een nieuwe richtlijn formuleren en uitbrengen.Door het Platform Toerisme en Recreatie (PTR) is aandacht gevraagd voor
de blauwe vlag. De blauwe vlag is een sinds 1981 bestaande milieuonderscheiding
die wordt uitgereikt aan gemeenten die zich op speciale wijze inzetten voor
het beheer van kustwater, binnenwatergebieden en de bijbehorende stranden
of jachthavens. Om de blauwe vlag te verkrijgen, moeten de gemeente en de
strand- of jachthavenbeheerder aan een aantal criteria voldoen, waaronder
de kwaliteit van het water en de kustgebieden, het bieden van milieu-informatie
en -educatie, veiligheid, dienstverlening en voorzieningen. De blauwe vlag
wordt toegekend door de Foundation for Environmental Education in Europe (FEEE).
Dit is een niet-gouvernementele organisatie voor milieubehoud, die in elk
van de deelnemende landen vertegenwoordigd wordt door landelijke organisaties.
Deelname geschiedt op vrijwillige basis. Stimulatoren in Nederland zijn de
ANWB en de HISWA, Rijkwaterstaat verricht de waterkwaliteit metingen. In 2002
doen 18 Nederlandse stranden en 30 jachthavens mee aan deze erkenning.• Actie: Het Ministerie van EZ zal een onderzoek laten verrichten
naar de invloed van de blauwe vlag op het bezoek. Daarbij wordt tevens bekeken of op het promotionele vlak via bijvoorbeeld TRN en VVV's
speciale aandacht kan worden gegeven aan gemeenten die mee doen aan de blauwe
vlag.Eisen aan mobiele openbare inrichtingenVanuit het PTR kwam ook de vraag naar het ontwikkelen van een landelijke
standaard met betrekking tot gestelde eisen aan mobiele openbare inrichtingen
(zoals feesttenten). Het betreft hier een gemeentelijke competentie waarvoor
de VNG in de jaren '90 een nieuwe model-APV ontwikkelde.• Actie: De Ministeries van EZ en LNV zullen de VNG verzoeken bij
de eerstvolgende aanpassing van de model-APV dit punt mee te nemen.7.2 Kwaliteit van de recreatieve omgevingDe kwaliteit van de omgeving is essentieel voor het welslagen van het
toeristisch-recreatieve product. Uitgaande van de eisen die recreanten aan
het landelijk gebied stellen, leiden investeringen in nieuw groen, paden en
dergelijke tot een kwaliteitsverhoging.• Actie: De interdepartementale werkgroep «Openbare Ruimte
in Revisie (ORIR)» werkt momenteel aan haar eindproduct. Dit wordt een
kort en bondig pleidooi, waarin de Rijksoverheid haar visie op de toekomstige
opgaven voor de openbare ruimte uiteenzet. Het pleidooi wordt medio april
2002 gepresenteerd.• Actie: Alterra heeft, in opdracht van het Ministerie van LNV, een
monitoringsysteem voor de (recreatieve) kwaliteit van de groene ruimte (MKGR)
ontwikkeld. Het Ministerie van LNV zal nagaan of de indicatoren aangescherpt
en/of aangevuld dienen te worden naar aanleiding van de uitkomsten van de
vorige monitor en het nieuwe recreatiebeleid. Eveneens zal nagegaan worden
in hoeverre de MKGR benut kan worden voor monitoring in het kader van het
SGR-2.BereikbaarheidDoor toeristisch-recreatieve organisaties, alsmede het PTR, is herhaaldelijk
aandacht gevraagd voor de problematische bereikbaarheid van toeristisch-recreatieve
bestemmingen. Bedacht dient te worden dat bereikbaarheidsproblemen op toeristisch-recreatief
gebied zich met name voordoen op lokale en regionale schaal. Daarmee ligt
de verantwoordelijkheid primair bij lokale en regionale overheden.Mede naar aanleiding van kamervragen aan de Ministeries van V&W, EZ
en LNV is recent een rapport opgesteld door het Centrum voor Regelgeving en
Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW).
Dit rapport gaat in op de bereikbaarheidsproblematiek. Het toont aan dat elke
casus min of meer op zichzelf staat. Maatwerk is dus vereist. De succes- en
faalfactoren zijn allemaal in beeld gebracht. Ook wordt aangegeven hoe partijen
erachter kunnen komen wie nu eigenlijk de probleemeigenaar is en wie iets
aan het probleem kan doen.Ook de inventarisatie die TRN heeft gemaakt van bereikbaarheidsproblemen
en de daarvoor gekozen oplossingen geeft aan dat elk geval uniek is en een
eigen aanpak vereist. Voor TRN ligt op dit vlak een rol als adviseur, onder
meer bij het beoordelen van haalbaarheid en effect van oplossingen.Om de bereikbaarheid van «groen» te verbeteren is het beleid
erop gericht de locaties waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt dichter
bij elkaar te brengen.• Actie: Het Ministerie van V&W trekt het project «grijs-groene
knooppunten». Deze knooppunten zijn snijpunten van snelwegen/spoorlijnen
en de ecologische infrastructuur. Ze worden benut voor de aanleg van transferia,
waar vandaan een snelle bereikbaarheid van de natuur mogelijk
wordt. Het Ministerie van LNV is zeer nauw betrokken bij dit project.• Actie: «Nederland als pretpark» is een onderzoek in
opdracht van Rijkswaterstaat. Doel is na te gaan welke gevolgen de ontwikkeling
in vraag en aanbod van recreatie en toerisme heeft voor de mobiliteit en de
knelpunten daarbinnen. Aan dit onderzoek koppelt Rijkswaterstaat de ontwikkeling
van scenario's voor de toekomstige ontwikkeling van vraag en aanbod en de
daarvan afgeleide verkeersstromen.7.3 DuurzaamheidToerisme en recreatie hebben zowel veel belang bij als invloed op duurzame
ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling heeft – waar mogelijk in samenhang –
betrekking op drie aspecten:• het belang van een vitale economische bedrijfstak,• waarden van natuur, landschap, cultuurhistorie en milieu-aspecten
en• waarden en normen binnen de lokale gemeenschap.Overheid en bedrijfsleven werken in internationaal verband onder auspiciën
van de Commission on Sustainable Development (CSD) nauw samen bij de uitvoering
van het werkprogramma duurzaam toerisme. Ook wordt een Nederlandse inbreng
voorbereid voor een wereldwijde conferentie in mei aanstaande in Québec
ter gelegenheid van het thans lopende Internationale Jaar van het ecotoerisme.
De grote Biodiversiteitsconferentie in Den Haag mag hier niet onvermeld blijven.
In het kader van het Biodiversiteitsverdrag wordt gewerkt aan internationale
richtlijnen tot ontwikkeling van meer verantwoord toerisme.• Actie: De Ministeries van LNV, Ontwikkelingssamenwerking en VROM
werken voor (internationale) biodiversiteitsaspecten intensief samen in het
kader van het Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit Internationaal (BBI). De
betrokken ministeries zetten daarbij in op vermindering van de negatieve en
versterking van de positieve effecten van toerisme en recreatie op biodiversiteit.
Vanuit Nederland wordt door betrokken ministeries en NGO's actief bijgedragen
aan agendering van duurzaamheidsonderwerpen, ook op het gebied van recreatie
en toerisme, in internationale fora zoals de Verenigde Naties (UNEP), de Europese
Unie, de World Tourism Organization (WTO) enzovoort. De Ministeries van LNV,
Ontwikkelingssamenwerking en VROM zullen in dit kader:– zich gezamenlijk inzetten om in 2003 afspraken te maken met de
branche over de ontwikkeling van een duurzaamheidsvergelijking voor toerisme;– stimuleren dat alle partijen in de keten van het toeristisch product
in 2005 intensief samenwerken om de biodiversiteit te versterken en duurzaam
te gebruiken. De negatieve effecten op biodiversiteit zullen moeten worden
doorberekend aan de consument. Hiermee wordt een belangrijke Nederlandse bijdrage
gegeven aan het werkprogramma onder auspiciën van de CSD;– een brede kennisbasis over de relatie toerisme en biodiversiteit
ontwikkelen ter onderbouwing van de voortrekkersrol die Nederland voor zichzelf
ziet weggelegd;– zullen in binnenslands- en in EU-verband een stimulerende rol
vervullen bij het maken van afspraken met het bedrijfsleven over het ecologisch
verantwoord ondernemen.• Actie: TRN, de IUCN Nederland en de ANVR werken aan meerjarige
projecten Milieu-reisinformatie. IUCN Nederland ontwikkelt een gegevensbestand
met informatie over ecologisch verantwoorde activiteiten en doelen binnen
buitenlandse toeristische bestemmingen. Deze activiteiten worden deels gefinancierd
door de Ministeries van EZ en LNV.• Actie: Via een ketenoverleg onder leiding van het Ministerie van
VROM wordt door de betrokken organisaties gezocht naar maatregelen
ter bevordering van duurzame consumptie (onder andere via productontwikkeling
en duurzame arrangementen). Het Ministerie van LNV neemt deel aan dit ketenoverleg.• Actie: Op verzoek van het Ministerie van LNV bereidt het IUCN een
geïntegreerd actieplan voor ten behoeve van de internationale beleidsontwikkeling
op het vlak van duurzaam toerisme, verbreding van onderwijs en concrete initatieven
en projecten in bestemmingslanden gericht op natuur-toerisme. Dit zal mede
invulling geven aan de beleidsvoornemens in het BBI.• Actie: Het Ministerie van LNV levert een financiële bijdrage
aan IUCN-Nederland voor de ontwikkeling van een gegevensbestand met informatie
over ecologisch verantwoorde activiteiten en doelen binnen buitenlandse toeristische
bestemmingen.• Actie: Het Ministerie van LNV levert voor de periode 1999–2003
een substantiële financiële bijdrage aan de opbouw en instandhouding
van een leerstoel duurzaam toerisme aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme
en Verkeer te Breda. Uitgangspunt van de leerstoel is dat duurzaamheid «indaalt»
in de reguliere onderwijs- en onderzoekprogramma's en dat de afzonderlijke
leerstoel op den duur feitelijk overbodig wordt. De leerstoel is sterk betrokken
bij de voorbereiding van de Nederlandse inbreng op de ecotoerismeconferentie
van de Verenigde Naties in mei 2002 in Quebec en bij de jaarlijkse Groeneveldconferentie.• Actie: De Initiatiefgroep Duurzaam Uitgaand Toerisme, waar het
Ministerie van LNV deel van uit maakt, organiseert samen met de leerstoel
voor duurzame toeristische ontwikkeling in mei 2002 een Groeneveldconferentie
met als thema «De duurzame toerist».• Actie: Vanuit de Initiatiefgroep Duurzaam Uitgaand Toerisme is,
met steun van het Ministerie van VROM, een informatiecampagne opgezet in het
kader van het VN jaar voor ecotoerisme in 2002.• Actie: De organisaties die betrokken zijn bij de Beleidsagenda
Milieu, Toerisme en Recreatie zullen zich meer richten op het uitwisselen
van kennis en ervaring. De Ministeries van LNV en VROM faciliteren in 2002
het projectbureau BMTR in de omvorming naar een netwerkorganisatie.• Actie: Het Ministerie van LNV levert een bijdrage aan een gezamenlijk
project tussen ANWB en het departement van VSO op de Nederlandse Antillen,
gericht op ontwikkeling van en bewustwording omtrent duurzaam natuurgericht
toerisme. Diverse andere partners vanuit de toeristische sector en NGO's leveren
eveneens een bijdrage. Tevens vormt dit een thema binnen de samenwerkingsovereenkomst
tussen het Ministerie van LNV en het departement van VSO op de Nederlandse
Antillen.8 RuimteRuimtelijk valt onderscheid te maken in stedelijke ruimte,
landelijk gebied en ruimte voor water. Onderstaand wordt onder meer aandacht
besteed aan stedelijk toerisme, wandelen, fietsen, watersport en verblijfsrecreatie.
In dit hoofdstuk staan de doelstelling vergroten van de kwaliteit en de toeristisch-recreatieve
waarde van de omgeving in en om de stad en die van het landelijk gebied op
de voorgrond.8.1 Stedelijke gebieden (GSB, GIOS)Het Grotestedenbeleid (GSB) kent verschillende pijlers. Toerisme is een
belangrijk element binnen de pijler werk en economie van het GSB. Daarnaast
is er veel aandacht voor de recreatieve groenvoorzieningen in en rond de stad
die in het kader van het GSB worden gerealiseerd. Stedelijk toerismeAantrekkelijke steden, vooral die met een goed bewaarde historische kern,
vormen een belangrijk toeristisch-recreatief bezoekdoel. De aanwezigheid van
cultuurhistorische bezienswaardigheden, in het bijzonder monumenten, heeft
een positieve invloed op de kwaliteit van de openbare ruimte en de leefbaarheid
in steden. Voor dagjesmensen en toeristen heeft het bezichtigen van steden
vaak een grote belevingswaarde. Het is daarom van groot belang de inspanningen
om de restauratie-achterstand in de monumentenzorg weg te nemen voort te zetten.Alleen al de vier grootste steden van ons land zijn goed voor bijna eenderde
van de ruim 27 miljoen jaarlijkse overnachtingen van buitenlandse toeristen.
Meer dan 20% van de buitenlandse toeristen heeft als hoofdmotief voor zijn
komst de cultuurhistorische aspecten in ons land (historische binnensteden,
monumenten enz.).Voor het Rijk en de steden is het van belang om, gedurende de looptijd
van het meerjarige ontwikkelingsprogramma GSB, zicht te hebben op de realisatie
van de, door de steden gestelde, doelen op het gebied van toerisme en recreatie.
Dit met het oog op een adequate verantwoording aan het eind van de convenantsperiode.
Die doelen zijn niet de projecten maar de te behalen (meetbare) resultaten,
zoals een verhoging van de toeristische omzet met een vooraf aangegeven percentage.Uit het Jaarboek GSB 2001 blijkt dat de toeristische werkgelegenheid in
veel steden de laatste jaren relatief sterk is toegenomen. Toerisme vormt
ook een element in de door EZ ontwikkelde benchmark gemeentelijk ondernemingsklimaat.
De eerste resultaten van de eind 2001 gehouden herhalingsmeting laten zien
dat de sector in veel gevallen hoger op de lokale beleidsagenda is gekomen.
Ook blijkt dat toerisme meer dan voorheen onder de centrale regie van de afdelingen
Economische Zaken van de gemeenten valt. Voorts wordt er intensiever regionaal
samengewerkt op dit terrein, waarbij de schaalvergroting van lokale tot regionale
VVV's goed aansluit. De ondernemerswaardering voor het gemeentelijk toeristisch-recreatieve
beleid staat evenals twee jaar geleden gemiddeld op een ruime voldoende, met
een lichte stijging binnen de G4.• Actie: Het Rijk draagt via het Grotestedenbeleid bij aan meerjarige
investeringsprogramma's gericht op verdere vergroting van attractiviteit,
bereikbaarheid en marketing van het stedelijk toeristisch product. Na 2004
zullen de steden rapporteren over de resultaten van door hen op dit gebied
geformuleerde hoge ambities. De Ministeries van EZ en LNV zijn zeer nauw betrokken
bij deze programma's.• Actie: Op initiatief van het Toeristisch Netwerk van TRN, de steden
en het Ministerie van EZ wordt voor de zomer van 2002 een uniforme prestatie-indicator
ontwikkeld, speciaal voor de toeristisch-recreatieve component van het GSB.
Deze zal vervolgens dit jaar als eerste door de G4 worden toegepast.Groen in en om de stadHet Kabinet wil een impuls geven aan de realisatie en kwaliteitsverbetering
van het groen in en om de stad. Het Kabinet wil de balans tussen «rode»
en «groene» functies herstellen en vervolgens handhaven. Het gaat
daarbij niet alleen om het oppervlak aan groen, maar ook om de kwaliteit en
de bereikbaarheid.• Actie: Het Ministerie van VROM is verantwoordelijk voor en zorgt
voor het merendeel van de grondverwerving van projecten ten behoeve van recreatie,
natuur en bosaanleg. Als gevolg van de Vijfde Nota zullen de huidige bufferzones
worden getransformeerd tot Regionale Parken. Het Ministerie van LNV is hierbij
nauw betrokken. Voor grondaankopen in bufferzones is ruim € 9,08
mln per jaar beschikbaar. Het onderdeel recreatie daarbinnen
is meer dan de helft. De investeringen, mede ten behoeve van recreatie, zullen
in dit kader zeker gaan toenemen.• Actie: Voor de periode 2000–2004 heeft het Rijk via het Investeringsbudget
Stedelijke Vernieuwing (ISV) middelen beschikbaar gesteld aan de G30 voor
de kwalitatieve verbetering van het grootschalig groen (inclusief blauw) in
de stad: grote stadsparken, de verbindingen daartussen en de aansluiting op
groen buiten de stad. Bovendien kunnen de steden het ISV benutten voor de
realisering van kleinschalig groen: buurt- en wijkgroen. Op basis van de meerjarige
ontwikkelingsprogramma's GSB/ISV die de steden hebben ingediend, rekent het
Kabinet op de herstructurering van in ieder geval 75 stadsparken, de realisering
van 16 nieuwe groengebieden en 23 groene verbindingszones. Het Ministerie
van LNV is hierbij zeer nauw betrokken.• Actie: In het kader van Nederland Natuurlijk heeft Alterra in opdracht
van de ANWB een rapport uitgebracht waarin staat aangegeven dat er een groentekort
in Nederland is in en rond de steden van 60 000 ha. Het gaat hier om
30 000 ha functieverandering en 30 000 ha groen-blauwe dooradering.
Deze uitkomst wordt in belangrijke mate gesteund door de G30. Het Ministerie
van LNV zal in deel 3 van SGR-2 aangeven in welke mate het Rijk aan deze vraag
invulling gaat geven, mede afhankelijk van de (financiële) mogelijkheden.• Actie: Het Ministerie van LNV betaalt via de inzet van Staatsbosbeheer
50 % van de beheerkosten voor de bestaande opgave voor groen om de stad (recreatieve
Strategische GroenProjecten, VINAC(-strategisch groen)).• Actie: Op verzoek van het Ministerie van LNV brengt KIC-St. Recreatie
in het kader van ISV/GSB nieuwsbrieven uit over GIOS, voert de monitoring
van GIOS uit en adviseert over stroomlijning van die monitoring in relatie
tot andere bestaande monitoringsinstrumenten. Verder maakt het Expertisecentrum
LNV een strategisch communicatieplan voor GIOS.• Actie: Ten bevordering van de kennisdoorstroom van het Ministerie
van LNV naar gemeenten toe over het met elkaar verbinden van groen/blauw en
rood wordt een Kennistransferpunt (KTP) opgezet en wordt het VNG-magazine
benut. In opdracht van het Ministerie van LNV participeert KIC-St. Recreatie
in de opzet van dit Kennistransferpunt samen met KEI en Alterra.DoelgroepenIn de stedelijke gebieden dient bij groenontwikkeling verder nadrukkelijk
rekening gehouden te worden met de behoeften van etnische minderheden, gehandicapten,
kinderen en ouderen, omdat zij voor hun openluchtrecreatie sterk zijn aangewezen
op openbare groenvoorzieningen op korte afstand.De eisen die verschillende groepen aan het openbaar groen stellen zijn
niet altijd makkelijk te combineren en leiden in veel gevallen tot een hoger
voorzieningenniveau en daarmee tot meer kosten voor inrichting en onderhoud.
Deze eisen kunnen er echter ook toe leiden, dat het stedelijk groen voor alle
bezoekers aantrekkelijker wordt en beter wordt benut. In combinatie met multiculturele
activiteiten in stadscentra en wijken levert dat de steden extra toeristische
aantrekkingskracht en economische impulsen op.• Actie: Het Ministerie van LNV verzoekt de gemeenten bij de aanleg
van nieuw groen en de herstructurering van bestaand groen in de stad aandacht
te besteden aan de bovengenoemde doelgroepen. De VNG zal in aanvulling daarop
in opdracht van het Ministerie van LNV een praktische handreiking maken over
het aanpassen van dagrecreatieterreinen voor deze doelgroepen. De handreiking
is met name bedoeld voor gemeenten en recreatieschappen. De Ministeries van
LNV en VROM financieren de vervaardiging van deze handreiking. • Actie: In opdracht van het Ministerie van LNV verkent KIC-St. Recreatie
het leeftijdsspecifiek gedrag en voorkeuren van ouderen en jongeren.8.2 Gebruik en belevingRealisering en instandhouding landelijk routenetwerk wandelen
(LAW) en fietsen (LF)Jaarlijks vinden zo'n 60 miljoen wandeldagtochten plaats en zo'n 43 miljoen
fietsdagtochten. Een deel van deze tochten gaat via (delen van) de lange-afstand-netwerken
voor wandelen (LAW) en fietsen (LF), waarvan jaarlijks 1 200 000
(LAW) respectievelijk 800 000 (LF) mensen gebruik van maken.Met de landelijke routenetwerken voor wandelen en fietsen wordt tegemoet
gekomen aan de wens van steeds meer mensen om op een milieuvriendelijke wijze
kwalitatief hoogwaardige meerdaagse wandel- en fietstochten in Nederland te
maken. Ook het bedrijfsleven speelt hier op in door arrangementen aan te bieden
gekoppeld aan deze netwerken. De routes vormen daarmee als het ware de ruggengraat
van een ketenaanpak in toerisme en recreatie. Het Ministerie van LNV wil daarom
de landelijke routenetwerken uitbreiden en kwalitatief versterken in samenhang
met andere (lokale en regionale) recreatiemogelijkheden.De Stichting Wandelplatform-LAW en de Stichting Landelijk Fietsplatform
zijn verantwoordelijk voor het behoud en de versterking van het net van lange-afstand
wandelroutes (LAW-netwerk) respectievelijk het net van landelijke fietsroutes
(LF-netwerk). Het LAW-netwerk beslaat ruim 6000 km, bestaande uit 4500 km
landelijke paden en ruim 1500 km streekpaden. Het LF-netwerk beslaat nu 4000
km, die bewegwijzerd en nagenoeg knelpuntvrij is. In de periode 2002 tot 2010
zal het LF-netwerk met 2000 km worden uitgebreid. Het LAW-netwerk van landelijke
paden wordt grotendeels door het Ministerie van LNV gefinancierd. Het LF-netwerk
wordt voor 50% door het Ministerie van LNV gefinancierd en voor 50% door medeoverheden
en de private sector.• Actie: Het Ministerie van LNV stelt jaarlijks geld beschikbaar
ten behoeve van de landelijke lange-afstand-fiets- en -wandelpaden. Dit wordt
voornamelijk gebruikt voor het oplossen van fysieke knelpunten van de landelijke
lange-afstand-fiets- en -wandelpaden en deels ook voor markering/bewegwijzering
in het veld, de beschrijving van de routes, promotie en voorlichting.Ontsluiting landelijk gebied voor wandelen en fietsenHet grootste deel van de wandel- en fietstochten vindt plaats binnen een
zone van 10 km van de stad. Daar en vooral in en rond de Randstad, doen zich
ook de meeste knelpunten voor in de toegankelijkheid en ontsluiting van het
landelijk gebied vanuit de stad. Dit vraagt op regionaal niveau om verbetering
van de verbindingen tussen stad en landelijk gebied en uitbreiding op regionaal
niveau van het aantal wandel- en fietsmogelijkheden, routes en paden. Waar
mogelijk dient daarbij gestreefd te worden naar samenhang met bestaande landelijke
en regionale netwerken, ter versterking van de gebruiksmogelijkheden van deze
recreatieve infrastructuur.• Actie: De aanleg van groene verbindingen tussen stad en land in
het kader van GIOS (groen in en om de stad), inclusief het opheffen van infrastructurele
barrières. Het gaat hier om 795 ha groene verbindingen in het kader
van de Randstadgroenstructuur en 345 ha groene verbindingen in het kader van
het VINAC-strategisch groen. Bij deze verbindingen worden groene en blauwe
verbindingen zoveel mogelijk gecombineerd en worden ook voorzieningen getroffen
voor skaters.• Actie: In het SGR-2 is opgenomen dat het agrarische cultuurlandschap
een kwaliteitsimpuls zal krijgen via de zogenaamde groen-blauwe dooradering,
voornamelijk in de voorziene Nationale en Provinciale Landschappen. Het Ministerie
van LNV geeft in deel 3 van het SGR-2 aan welke impuls de groen-blauwe impuls
krijgt. Dat wil zeggen de uitbreiding van regionale wandel-, fiets- en vaarverbindingen
tussen stad en landelijk gebied.• Actie: Het Ministerie van LNV stimuleert het revitaliseren van
kerkepaden en jaagpaden, bijvoorbeeld in het kader van landinrichtingsprojecten.Openstelling agrarische gronden, staatseigendommen en
waterschaps-terreinen.Vooral in het westen van het land is het aanbod van wandelpaden in het
agrarisch cultuurlandschap beperkt. Het streven is dit aanbod te vergroten
door openstelling van agrarische gronden en waterschapsterreinen. Met de Waterschappen
zal overleg gevoerd worden over vergroting van de openstelling van schouwpaden
en onderhoudspaden.• Actie: Het Ministerie van LNV stimuleert openstelling van agrarische
gronden in het kader van wandelroutes door het inzetten van het Programma
Beheer.Openstelling bos- en natuurgebiedenOpengestelde bos- en natuurgebieden dragen sterk bij aan de mogelijkheden
voor wandelen, fietsen en varen. Het Ministerie van LNV streeft ernaar dat
deze gebieden in 2020 voor 90% opengesteld zijn. Dit is een cijfer dat Staatsbosbeheer
voor haar terreinen reeds heeft bereikt.• Actie: Het Ministerie van LNV zal in 2002 een tussenmeting laten
verrichten naar de openstelling van bos- en natuurgebieden.• Actie: De 27 000 ha (nieuwe) robuuste verbindingen tussen
de grote eenheden natuur van de EHS zullen ook bruikbaar gemaakt worden voor
wandelen, fietsen en kleine waterrecreatie. Het gebied Veluwe-Rivierengebied-Utrechtse
Heuvelrug komt daarbij als eerste aan de beurt. De provincies werken dit uit.• Actie: De Ministeries van LNV en VROM bieden beleidsruimte voor
Nieuwe Landgoederen, waarmee nieuw openbaar toegankelijk groen ten behoeve
van recreatie kan worden gerealiseerd.• Actie: Mede op initiatief van het Ministerie van LNV is een interactieve
website (www.tnpg.nl) met informatie over aspecten van toegankelijkheid van
natuurgebieden voor mensen met een functiestoornis ontwikkeld, bedoeld voor
beheerders van natuurgebieden en -parken. Momenteel wordt door de betrokken
partijen overwogen om een dergelijke website te maken voor heel Europa.8.3 WaterNederland kent veel mogelijkheden voor watersport enrecreatie. Het Ministerie
van LNV wil de recreatiemogelijkheden op, in en aan het water versterken via:– een verdere ontwikkeling en kwaliteitsverbetering van het recreatietoervaartnet,– verbetering van de openbare toegankelijkheid van oevers,– versterking van de waterrecreatiemogelijkheden in de directe woonomgeving.Beheer van RijkswaterenIn oktober 2001 is het nieuwe Beheersplan voor de Rijkswateren (2001–2004)
vastgesteld. Op basis van het advies «Waterrecreatie en het beheer van
de Rijkswateren» is waterrecreatie onderdeel van integraal waterbeheer.• Actie: Het Ministerie van V&W gaat in overleg met belanghebbenden de wensen en knelpunten t.a.v. waterrecreatie inventariseren en stelt
een kansenkaart op.BRTN: realisering en instandhouding landelijk routenetwerkDe recreatieve betekenis van vaarwegen wordt groter en de relatie tussen
water en oever wordt versterkt.Het Kabinet hecht grote waarde aan een planologische bescherming van het
BasisRecreatie ToervaartNet (BRTN). Het basisrecreatietoervaartnet is daarom
in SGR-2 vastgelegd en opgenomen als PKB-kaart. Provincies en gemeenten leggen
het BRTN vast in streek- en bestemmingsplannen. Bij aanpassing, onderhoud
en beheer van de vaarweg en de aanleg van kustwerken wordt het belang van
de recreatietoervaart nadrukkelijk meegenomen door de opdrachtgevers. De Stichting
Recreatietoervaart Nederland (SRN), waarin overheden en watersportorganisaties
samenwerken, is verantwoordelijk voor het behoud en de versterking van het
landelijke toervaartnet.Voor de verdere uitwerking van het thema «Nederland Waterland»
wordt de komende tijd door SRN extra aandacht gevraagd voor de onderwerpen:
gebiedsgericht beleid, cultuurhistorie, milieu, relatie landelijk en stedelijk
gebied en toegankelijkheid van oevers. Bij gebiedsgericht beleid gaat het
om de bevaarbaarheid (onder meer aandacht voor baggeronderhoud) en aantrekkelijkheid
van vaarroutes van gebieden met mogelijkheden voor water- en oeverrecreatie.
Hier dienen de beschikbaarheid en benutting van aantrekkelijke waterwegen
en plassen bij de uitwerking van de plannen meegenomen te worden.• Actie: Het netwerk wordt in de periode 2002–2010 uitgebreid
met 2510 km. Financiering geschiedt door de Ministeries van LNV en V&W,
provincies en andere partijen. De afgelopen jaren is gebleken dat de Rijks-bijdragen
aan de BRTN een multipliereffect van ongeveer 1 op 4 opleveren.• Actie: Het Ministerie van LNV heeft het voornemen voor het gebiedsgerichte
beleid van SRN jaarlijks een financiële bijdrage beschikbaar te stellen.• Actie: Volgens SRN bestaat bovendien behoefte aan de realisatie
van 40 000 aanlegplaatsen voor de recreatietoervaart. 10 000 aanlegplaatsen
zullen aangelegd worden tot 2012. Deze functioneren zowel in het BRTN als
in het Netwerk Kleine Waterrecreatie.• Actie: De Ministeries van LNV en V&W stimuleren het beter toegankelijk
maken van oevers, omdat dit de mogelijkheden tot recreatie langs de waterkanten
vergroot. Het betreft hier zowel routegebonden recreatie (zoals wandelen en
fietsen) als stationaire recreatie (zoals zonnen, zwemmen en sportvisserij).
Door (delen van) tenminste één van de oevers toegankelijk te
maken ontstaat de mogelijkheid de vaarverbindingen met tal van andere recreatieve
verbindingen te verknopen. Op deze manier ontstaat een scala aan recreatiemogelijkheden,
met inbegrip van faciliteiten voor oeverrecreatie en openbare toegankelijkheid
van cultuurhistorische elementen.Netwerk Kleine WaterrecreatieVooral voor de kleine waterrecreatie (roeien, kanovaren, kleine zeilboten
etc.) kunnen door natuurontwikkeling, ontgrondingen en meer ruimte voor water
de nodige kansen ontstaan. Het concept «groen-blauwe dooradering»
biedt hiervoor goede mogelijkheden. De recreatieve gebruiksmogelijkheden worden
door overheden dan ook nadrukkelijk bij verdere planvorming meegenomen. Het
streven is om, in aanvulling op het Basisrecreatietoervaartnet, bij voorkeur
in en om de stedelijke gebieden en waardevolle landschappen aantrekkelijke
netwerken voor kleine waterrecreatie te realiseren («Netwerk Kleine
Waterrecreatie»; NKW). Dit biedt tevens mogelijkheden voor de koppeling
of overstap tussen land- en waterrecreatievormen. De SRN en het
Watersportberaad (initiatiefnemer van het NKW) zijn gezamenlijk verantwoordelijk
voor de realisatie, het behoud en de versterking van het NKW.• Actie: De opgave tot 2010 is het creëren van een Netwerk Kleine
Waterrecreatie van 4000 km en de aanleg van 5000 aanlegplaatsen. Het Ministerie
van LNV heeft het voornemen hier jaarlijks een financiële bijdrage voor
beschikbaar te stellen.• Het Ministerie van LNV bekijkt momenteel op welke manier invulling
gegeven kan worden aan een onderzoek naar de economische betekenis van de
sportvisserij.• De subsidies in het kader van de zogenaamde SBB-regeling ter verbetering
van de mogelijkheden voor sportvisserij blijven beschikbaar in afwachting
van een herziening van de financiering van het visstandbeheer in Nederland.• De bouw van de laatste vier van de in totaal 16 vistrappen, gefinancierd
door het Ministerie van LNV, bij de stuwen in de grote rivieren zal in 2004
zijn uitgevoerd. Deze voorzieningen leiden zowel tot een verbetering als een
meer natuurlijke vispopulatie met als gevolg een verhoogde recreatieve en
visserijkundige aantrekkelijkheid van het rivierengebied.Afstemming waterrecreatie – natuurHet Ministerie van LNV streeft naar een evenwicht tussen recreatie en
natuur. Zoneringsafspraken kunnen bijdragen aan de balans tussen deze twee
invalshoeken.• Actie: KIC-St. Recreatie onderzoekt, op verzoek van de Tweede Kamer
en in opdracht van het Ministerie van LNV, de problematiek rond de verblijfsrecreatie
in de EHS en mogelijke oplossingen om problemen op te lossen of te verkleinen.
In het vervolgonderzoek zal onder meer ook de waterrecreatie (denk aan ligging
jachthavens en dergelijke) in relatie tot de EHS meegenomen worden.Nieuw water ten behoeve van recreatie en toerismeHet Ministerie van VROM bereidt een PKB Rivierengebied voor, waarin naast
de hoogwaterproblematiek onder meer aandacht wordt besteed aan toerisme en
recreatie. Denk bijvoorbeeld aan uitloopgebieden van steden en natuurontwikkeling
in uiterwaarden gecombineerd met toeristisch-recreatieve activiteiten. De
Ministeries van LNV en EZ zijn nauw betrokken bij de voorbereiding van deze
PKB.• Actie: Het Ministerie van VROM zal een aantal projecten in het
kader van de PKB Rivierengebied meefinancieren. Deel 1 van PKB Rivierengebied
is naar verwachting eind 2003 klaar, deel 4 begin 2005.• Actie: Het Ministerie van VROM heeft het initiatief genomen tot
een studie naar een nieuw randmeer bij de Noordoostpolder, mede ten behoeve
van toerisme en recreatie. Deze studie wordt naar verwachting april/mei 2002
afgerond.• Actie: Het Ministerie van EZ zal een éénmalige bijdrage
van € 1,5 miljoen geven aan het project Veluwe Randmeren. Dit project
met een looptijd tot 2010 kan als voorbeeld dienen voor de wijze waarop het
mogelijk is om lokale overheden, provincies, waterschappen, de Rijksoverheid
en ook private investeerders rond de tafel te krijgen om een omvangrijk toeristisch
gebied te ontwikkelen.8.4 GebiedenIn de Vijfde Nota en het SGR-2 worden vier gebiedscategorieën genoemd
die met name van belang zijn voor toerisme en recreatie:1. Nationale Landschappen hebben een belangrijke recreatieve functie.
Het gaat om gebieden met bijzondere landschappelijke, cultuurhistorische
en recreatieve waarden die nu of in de toekomst worden bedreigd door verstedelijking
of andere ruimtelijke ontwikkelingen.2. Regionale Parken hebben een primair recreatieve functie. Deze parken
hebben een dagrecreatieve functie voor bewoners in stedelijke netwerken. Daarnaast
moeten de Regionale Parken voorkomen dat sterk verstedelijkte gebieden aan
elkaar groeien. Het groen om de stad is voor een deel gesitueerd in de geplande
Regionale Parken.3. Provinciale Landschappen waarin natuur en landschap enerzijds en recreatie
en toerisme anderzijds nevenschikkend zijn. Het Kabinet wil dat in de Provinciale
Landschappen de cultuurlandschappen duurzaam worden hersteld, behouden en
versterkt en dat de toeristisch-recreatieve waarden van deze gebieden worden
behouden en vergroot.4. Reconstructiegebieden waarin landbouw, milieu en EHS centraal staan
en waarin toeristisch-recreatieve aspecten integraal in de plannen meegenomen
worden. In deze gebieden is het beleid erop gericht de agrarische sector nieuw
perspectief te bieden in combinatie met het versterken van de landschappelijke,
ecologische en toeristisch-recreatieve kwaliteiten.Het Ministerie van LNV is bij de volgende acties betrokken:• Actie: De Ministeries van VROM en LNV stellen samen met provincies
en gemeenten een ontwikkelingsprogramma op voor elk van de Nationale Landschappen.
In dit programma geven zij aan hoe de toeristisch-recreatieve waarden van
het gebied kunnen worden vergroot door aan te geven waar en welke verbeteringen
worden aangebracht ten behoeve van wandelen en fietsen. Dit ontwikkelingsprogramma
vormt de basis voor de inzet van Rijksmiddelen.• Actie: De Ministeries van VROM en LNV zullen er bij de vorming
van Regionale Parken op toezien dat de toeristisch-recreatieve belangen een
adequate plaats krijgen.• Actie: In het voor elk van de Provinciale Landschappen op te stellen
ontwikkelingsprogramma geven provincies en gemeenten gezamenlijk aan hoe de
toeristisch-recreatieve waarden kunnen worden vergroot ten behoeve van wandelen,
fietsen en varen. De Ministeries van LNV en VROM zullen er op toezien dat
de toeristisch-recreatieve belangen evenwichtig in deze plannen tot uiting
komen. Dit ontwikkelingsprogramma vormt de basis voor de prioritaire inzet
van Rijksmiddelen voor de groen-blauwe dooradering.• Actie: Van het toeristisch-recreatieve bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties wordt verwacht dat zij een gebundelde inbreng leveren in de planontwikkeling
voor de in deze paragraaf genoemde gebieden. De Ministeries van EZ en LNV
verzoeken de betrokken overheden met deze signalen van de sector rekening
te houden in de planvorming.• Actie: De Ministeries van LNV, VROM en V&W hebben in samenspel
met IPO, VNG en Unie van Waterschappen een interdepartementale Subsidieregeling
Gebiedsgericht Beleid (SGB) ontwikkeld voor de landelijke gebieden. Goed kennismanagement
blijkt een essentieel te zijn voor effectief gebiedsgericht beleid. De stuurgroep
SGB2000 heeft daarom het initiatief genomen tot het project Kennismanagement
Gebiedsgericht Beleid. Het doel is het ontwikkelen van voorstellen/opties
voor het verbeteren, versterken en veranderen van kennisprocessen (vraag,
creatie, verspreiding en (her)gebruik van kennis) en de kennisinfrastructuur.
In 2002 verschijnt een nota waarin de oplossingen voor de kennisproblemen
worden gepresenteerd. 8.5 VerblijfsrecreatieHet beleid is gericht op het creëren van voldoende en diverse verblijfsrecreatie-mogelijkheden
door middel van het scheppen van bestuurlijke en juridische voorwaarden en
van ruimtelijke mogelijkheden.Conform de opgave in de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening (VijNo) en in
deel 1 van het Tweede Structuurschema Groene Ruimte (SGR-2) is zo'n 15 000
hectare aan additionele ruimte voor recreatiebedrijven nodig. Naast ruimte
voor nieuwvestiging is vooral ruimte nodig voor kwaliteitsverbetering van
bestaande verblijfsrecreatiebedrijven in ons land. De provincies worden verzocht
om in de buurt van gebieden met een groene contour mogelijkheden voor recreatiebedrijven
te creëren in streekplannen. In de gemeentelijke bestemmingsplannen zal
hiervoor concrete ruimte moeten worden opgenomen.In de praktijk treden spanningen op tussen gewenst toeristisch-recreatief
gebruik en het beschermen van natuuren landschapswaarden. Dit maakt het nader
uitwerken van de toekomst van de verblijfsrecreatie in met name de ecologische
hoofdstructuur (EHS) tot een buitengewoon belangrijke opgave. Dit uiteraard
met inachtneming van de hierover in VIJNO en SGR-2 opgenomen richtlijnen.Het KIC-Stichting Recreatie rondt thans in opdracht van het Ministerie
van LNV een eerste verkennende studie af over de positie van verblijfsrecreatieterreinen
in de EHS. Op basis van desk-research en interviews brengt het KIC potentiële
oplossingsrichtingen in beeld. Een scherp kwantitatief beeld is op landelijk
niveau niet te geven. Daartoe is het nodig per gebied de concrete ligging
van bedrijven binnen en in de randen van de EHS in kaart te brengen. Het KIC/St.Recreatie
pleit dan ook voor een geïntegreerde gebiedsgerichte uitwerking, waarin
ook de verschillende potentiële oplossingsrichtingen in onderlinge samenhang
kunnen worden gebracht. Dit kan variëren van verbetering van de landschappelijke
inpassing, aanpassing van het verblijfsrecreatieproduct tot samenvoegen, uitplaatsen
en uitkopen van bedrijven. In het kader van de kwaliteitsimpuls Veluwe zijn
hier reeds ervaringen mee opgedaan.• Actie: Naast de Veluwe zal een dergelijke gebiedsgerichte aanpak
de komende maanden worden uitgewerkt voor de gebieden waar deze afstemmingsproblematiek
tussen EHS en verblijfsrecreatie het meest indringend speelt. Deze concretisering
moet uitmonden in conclusies voor deel 3 van SGR2. De uitvoering zal enige
jaren vergen. De Ministeries van VROM en LNV hebben de ambitie om hiervoor
extra middelen beschikbaar te stellen.• Actie: In nauwe relatie met het voorgaande punt zal het Ministerie
van LNV in 2002 samen met de toeristisch-recreatieve ondernemersorganisaties
het beginsel «Goede Recreatiepraktijk» nader inhoud geven. Het
gaat daarbij zowel om de wijze van beheer van het eigen recreatieterrein,
inclusief daaraan verbonden aspecten van uitbreiding en modernisering, als
om het bijdragen van recreatiebedrijven aan beheer en openbare toegankelijkheid
van het landschap. Het thans lopende project van RECRON met Landschapsbeheer
Nederland resulterend in bedrijfsnatuurplannen per onderneming vormt hiervoor
een goede aanzet. Het Ministerie van LNV heeft hiervoor een aanjaagsubsidie
verstrekt.Projectontwikkelaars kopen steeds meer kwalitatief verouderde kampeerbedrijven
op, die zij vervolgens drastisch herstructureren. Bestaande kampeerterreinen
worden vervangen door terreinen met luxe zomerhuizen en chalets. Deze worden
vaak individueel verkocht en in toenemende mate permanent bewoond. Gevolg
hiervan is dat deze terreinen aan het recreatief gebruik worden onttrokken
en dat vaak midden in natuurgebieden verstening en permanente bewoning ontstaan.
Bovendien is hierbij de rechtspositie van de op deze terreinen
verblijvende langkampeerders in het geding.• Actie: Eén van deze maatregelen om permanente bewoning tegen
te gaan betreft het onder de kampeerregelgeving van de Wet op de Openluchtrecreatie
(WOR) brengen van zomerhuiscomplexen. Het daartoe door het Ministerie van
LNV opgestelde Ontwerpbesluit Zomerhuiscomplexen (AMvB ex art. 32 WOR) is
door de Ministerraad aanvaard en is thans voor advies voorgelegd aan de Raad
van State. Na ontvangst van dit advies zal gewerkt worden aan een zo snel
mogelijke inwerkingtreding.• Actie: Bij brief van de Staatssecretaris van LNV zij aan de Tweede
Kamer voorstellen voorgelegd om de rechtspositie van langkampeerders te versterken.
De Tweede Kamer heeft met deze voorstellen ingestemd. De toegezegde aanpassingen
van de kampeerregelgeving van de WOR worden in de komende maanden uitgewerkt.• Actie: De Ministeries van LNV en VROM werken thans in samenwerking
met VNG, RECRON en ANWB, overeenkomstig gedane toezeggingen, aan de voorbereiding
van een voorlichtingscampagne over het tegengaan van permanente bewoning van
recreatieverblijven en het versterken van de rechtspositie van langkampeerders.
Deze voorlichtingscampagne is bedoeld voor gemeenten, ondernemers en recreanten.
De Ministeries van LNV en VROM ondersteunen deze voorlichtingscampagne financieel.
Zij zal in de komende maanden gaan plaatsvinden. RECRON en ANWB zijn bij de
voorlichtingscampagne betrokken in verband met de door hun gerealiseerde voorwaarden
mede ten behoeve van de rechtspositie van langkampeerders en om, naast de
gemeenten, zoveel mogelijk recreatieondernemers en consumenten te bereiken.9 Internationale afstemming: EU, OESO en WTOToerisme en recreatie zijn van nature niet aan grenzen
gebonden. Dit hoofdstuk schetst de internationale gremia waarin toerisme en
recreatie aan de orde komen en de beschikbaar komende Europese middelen voor
het uitvoeren van toeristisch-recreatieve plannen en projecten.De relatie met de in de inleiding genoemde economische
doelstellingen, m.n. de reële bestedingsgroei van het inkomende toerisme,
is hier nadrukkelijk aanwezig, maar ook verhoging van de kwaliteit van het
toeristisch-recreatieve aanbod.In het kader van het toerisme binnen de EU is enkele jaren geleden een
andere koers ingeslagen: van een voorgesteld communautair actieprogramma naar
op vrijwillige basis uitvoerbare actiepunten. Na intensief werk door een aantal
technische werkgroepen zijn hieruit recent een aantal concrete voorstellen
voortgekomen. De voornaamste hiervan zijn:– verbetering van de samenwerking tussen Commissie, lidstaten en
toeristische sector, naast ontwikkeling van mechanismen om de belangen van
het toerisme beter te dienen, o.a. via interventiebeleid binnen de Europese
Commissie zelf. Een concrete maatregel op dit gebied is het regelmatig uitnodigen
van vertegenwoordigers uit de toeristische organisaties in Europa bij de vergaderingen
van het Adviescomité Toerisme (zie hieronder),– versterking van de rol van het Adviescomité Toerisme, dat
het contact onderhoudt tussen de Commissie en de regeringen van de lidstaten,
door het verbreden van het werkterrein van dit comité,– het opbouwen van een Europees pilot-netwerk van toeristische bestemmingen
om kennis en ervaring onderling te kunnen uitwisselen. Een basis hiervoor
is al gelegd via de onderlinge contacten tussen de nationale toeristische
organisaties, – optimaal gebruik van structuurfondsen, ook voor toeristische projecten,– het ontwikkelen van toeristische satellietrekeningen,– bevordering van duurzaam toerisme via het opstellen van een toeristische
Agenda 21,– het ontwikkelen van handboeken en benchmarks om de bereikte resultaten
te meten en vast te leggen.In deze punten kan het Ministerie van EZ zich zeer wel vinden en is dan
ook graag bereid aan de verdere realisatie ervan mee te werken.Ten aanzien van de afstemming tussen de overheid en het toeristische bedrijfsleven
op het terrein van Europese ontwikkelingen bestaat al jaren het enkele malen
per jaar bijeenkomende zgn. Vertegenwoordigersoverleg EU onder voorzitterschap
van TRN. Hierin zijn alle koepelorganisaties uit de sector, TRN (als nationale
toeristische organisatie) en de overheid (in de vorm van het Ministerie van
EZ als Nederlandse vertegenwoordiger in het EU-Adviescomité Toerisme)
vertegenwoordigd. Daarmee heeft Nederland een geïnstitutionaliseerd overlegorgaan
dat in de meeste andere EU-lidstaten niet bestaat.• Actie: Met TRN is momenteel de discussie gaande om het vertegenwoordigersoverleg
EU verder uit te bouwen tot een concreet klankbord en inspraakinstrument vanuit
Nederland richting Europese Unie.• Actie: TRN heeft per 1 maart 2002 in Leidschendam een EU-desk geopend
met als doel het coördineren van optimaal gebruik van Europese fondsen,
subsidies, e.d. ten behoeve van recreatie en toerisme, een en ander in nauwe
samenwerking met de branche en toeristisch-recreatieve organisaties in Nederland.In het Toerismecomité van de OESO vindt kennisuitwisseling en benchmarking
plaats van het toeristisch beleid in de lidstaten. Lopende projecten gaan
onder meer over effectmeting van investeringen in nationale verkeersbureaus
en over de implementatie van de vanuit de OESO ontwikkelde systematiek van
de Toeristische Satelliet Rekeningen.De World Tourism Organization (WTO) tenslotte heeft voor Nederland voornamelijk
nut als bron van statistische gegevens. Met een aantal andere EU-lidstaten
streven wij ernaar de activiteiten van de verschillende internationale toeristische
organisaties beter op elkaar af te stemmen, zodat overlappende activiteiten
worden vermeden.10 UitvoeringIn dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de financiële
middelen voor recreatie en toerisme, zowel nationale als Europese. Op gemeentelijk
niveau wordt apart aandacht besteed aan het onderwerp toeristenbelas-ting.De in dit beleids- en actieprogramma opgenomen actiepunten zijn deels
financieel gedekt op basis van realisering van in gang gezet beleid. Deels
betreft het extra ambities waarvoor aanvullende financiering wordt gezocht.
Daarbij gaat het in ieder geval om de volgende, in SGR-2 weergegeven, mogelijkheden:– afspraken in het kader van de komende kabinetsformatie waarbij
lopende trajecten zoals ICES-3 een belangrijke rol spelen;– de inzet van Europese middelen voor het landelijk gebied in het
kader van der hervorming van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid en via modulatie; – een grotere financiële inzet van andere overheden en (markt)partijen
(onder andere verbreding kostenverhaal).10.1 RijksmiddelenOnderstaand worden de begrotingsgelden van EZ en LNV weergegeven (in miljoen
Euro).Ministerie van EZBegroting 2002 (in miljoen Euro)  20022003200420052006 Toerisme22,322,321,921,921,9      Extra bijdragen voor MKZ, reorganisatie TRN, Veluwe
Randmeer4,8  Totaal27,122,321,921,921,9Voor toeristische projecten is vanaf 2002 een beperkte ruimte beschikbaar
binnen het EZ onderzoeks- en vernieuwingsprogramma.TIPPBinnen de Tenderregeling InvesteringsProgramma's Provincies (TIPP) worden
ook toeristisch-recreatieve projecten uitgevoerd. De totale omvang aan projecten
met een toeristisch-recreatieve component bedraagt € 507,4 mln.
De totale omvang van specifiek toeristisch-recreatieve projecten bedraagt € 35,5
mln. Hoe groot de bijdrage uit hoofde van de TIPP-regeling is, is niet op
voorhand aan te geven.Ministerie van LNVBegroting 2002 (in miljoen Euro) (100% bestemming recreatie)  20022003200420052006De stedelijke omgeving «Groen in en om de Stad»40,444,347,649,852,4 Realisering gevarieerde recreatiemogelijkheden in het landelijk
gebied36,737,237,337,838,3Voor de volgende posten geldt dat van de hier opgevoerde bedragen wisselende
percentages bestemd zijn voor toeristisch-recreatieve projecten (het zogenaamde
meeliften van toerisme en receatie met ander beleid). Deze percentages zijn
niet bij voorbaat aan te geven.Begroting 2002 (in miljoen Euro) (geen 100% bestemming
recreatie)  20022003200420052006Gebiedenbeleid78,378,063,264,759,7Reconstructie varkenshouderij/Kwaliteits-      impuls zandgebieden8,810,23,310,010,0 Landelijk Natuurlijk70,856,258,557,858,9 Verwerving droge EHS179,9178,6184,5191,2190,8 Verwerving natte EHS4,05,112,111,611,6 Inrichting droge EHS19,931,532,132,834,3 Inrichting natte EHS10,312,624,423,623,6POPVia het Plattelands OntwikkelingsProgramma (POP) is voor de periode 2000–2006
in totaal € 320 miljoen beschikbaar ten behoeve van recreatie en
toerisme. Het POP is verdeeld in een Rijksdeel en een provinciaal deel: ongeveer
60% en 40% van de ongeveer € 56 miljoen die jaarlijks uit Brussel
komt. In het provinciale deel wordt jaarlijks zo'n € 3 tot 4 miljoen
Europees POP geld en eenzelfde bedrag regionaal geld aan toerisme en recreatie
uitgegeven. Daarvan worden aan de ene kant voorzieningen aangelegd zoals fietspaden,
bankjes, informatieborden en informatiecentra. Aan de andere kant worden –
via startsubsidies – samenwerkingsverbanden van boeren gestimuleerd
om nieuwe vormen van plattelandstoerisme te ontwikkelen. Deze maatregel wordt
in vrijwel alle provincies uitgevoerd. Landbouwers die gaan diversificeren
in toerisme en recreatie kunnen eveneens een beroep doen op POP-middelen.
Hiervoor is jaarlijks ongeveer € 1 miljoen per jaar Europees geld
gereserveerd (en € 1 miljoen regionaal geld). Verder worden POP-middelen
toegekend aan toeristische voorzieningen in landinrichtingsprojecten.Nationale investeringen in de landbouw, 2000 – 2006
(Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen), inclusief POP (in miljoen
Euro): duurzame landbouw(herstructurering)1 17024%kwaliteit van natuur en landschap1 57032%water1 42029% diversificatie van economische drager2255% recreatie en toerisme3206%leefbaarheid1804%totaal4 885100%GSBVoor de economische component in de eerste convenantperiode is € 164,7
miljoen beschikbaar, waarvan naar schatting 5 à 10% voor toeristische
projecten.10.2 Europese middelenUit de middelen van de Doelstellingsprogramma's en Communautaire Initiatieven
kunnen ook toeristisch-recreatieve projecten gefinancierd worden. Op voorhand
is niet aan te geven hoe groot de bedragen zijn die aan toeristisch-recreatieve
projecten besteed worden. Alleen het hieronder voor Doelstelling 2 weergegeven
bedrag betreft uitsluitend toeristisch-recreatieve projecten (op basis van
de begrotingen van de landsdelen) (bedragen in miljoen Euro). Doelstellingen   Doelstelling 1 (2000–2004, Flevoland)240,6 waarvan:EU-middelen (EFRO) 62,7 nationale cofinanciering 177,9     Doelstelling 2 (2000–2006,
toeristische projecten)150,3 waarvan:EU-middelen (EFRO) 53,3  nationale cofinanciering 97,0     URBAN 2 (2000–2006)87,0 waarvan:EU-middelen 30,0  nationale cofinanciering 57,0     Interreg IIIA (2000 –
2008, 7 gebieden)253,5 waarvan:EU-middelen 160,0 nationale cofinanciering 93,5     LEADER (2000–2006)jaarlijks ca. € 1,2 miljoen 10.3 ToeristenbelastingOp lokaal niveau hebben gemeenten de mogelijkheid via de toeristenbelasting
activiteiten op het gebied van toerisme en recreatie te financieren. Het feit,
dat de toeristenbelasting geen doelheffing is en de opbrengst daarvan aan
de algemene middelen mag worden toegevoegd, vormt een door de sector steeds
weer aangevoerd knelpunt. Hoewel de wet de gemeenten daartoe niet verplicht,
zijn wij er voorstander van dat de opbrengst waar mogelijk binnen het toeristisch-recreatieve
terrein wordt aangewend. Gelukkig is hiervan in vele gevallen sprake.In het kader van de MDW-operatie is in 2001 een rapport verschenen met
de titel «Openbare inrichtingen à la carte». Hierin is
de wet- en regelgeving op het betreffende terrein geanalyseerd en zijn aanbevelingen
gedaan met betrekking tot de oplossing van gesignaleerde knelpunten. In het
kader van dit actieprogramma wordt verwezen naar de kabinetsreactie van 21
februari 2001 over dit rapport. Daarin is aangegeven welke punten van het
MDW-rapport worden aangepakt. Alleen op het onderdeel toeristenbelasting,
waarvan de afschaffing in het rapport is voorgesteld, zal hier worden ingaan.
Het PTR heeft dit punt in haar wensenlijstje opgenomen via de wens tot volledige
uitvoering van de aanbevelingen uit het MDW-rapport.In het kabinetsstandpunt t.a.v. dit rapport van begin 2001 is over de
toeristenbelasting opgemerkt dat er naar de mening van het kabinet nog nader
onderzoek dient te worden gedaan alvorens over afschaffing een besluit te
nemen. In opdracht van de VNG is de studie «Gemeentelijke belastingen
in de 21e eeuw» uitgevoerd door het Erasmus Studiecentrum Belastingen
en Lokale Overheden (ESBL, juli 2001). Daarin is ook de toeristenbelasting
behandeld. Een optie die in dit ESBL-rapport genoemd wordt is het samenvoegen
van toeristenen forensenbelasting, zoals in 1983 voorgesteld door de Commissie
Christiaanse, te heroverwegen. De VNG werkt momenteel aan een reactie op dit
rapport (die rond maart 2002 verwacht wordt). Hierop zal een kabinetsreactie
volgen, die in interdepartementale afstemming opgesteld zal worden onder leiding
van het Ministerie van BZK.• Actie: Het Ministerie van EZ zal in de loop van 2002 een onderzoek
laten uitvoeren naar de toeristenbelasting, mede om invulling te geven aan
het kabinetsstandpunt inzake Openbare Inrichtingen. Daarin zullen verschillende
aspecten van de toeristenbelasting (zoals opbrengst, kosten van inning en
handhaving, bestemming, het effect van toeristenbelasting op de beslissing
van de consument) in kaart worden gebracht. Tevens zal een internationale
vergelijking worden uitgevoerd.11 SlotDit Actieprogramma Toerisme en Recreatie is een meerjarig, flexibel programma.
Jaarlijks zal de Kamer geïnformeerd worden over de voortgang van de acties
die in dit programma zijn opgenomen. Daarmee hangt samen dat het programma
aangepast kan worden als daartoe aanleiding is. Nieuw beleid en ontwikkelingen
die van invloed zijn op toerisme en recreatie kunnen daaraan ten grondslag
liggen, maar ook monitoring van lopende acties en resultaten van overleg met
organisaties die nauw bij toerisme en recreatie zijn betrokken. Daarbij wordt
veel waarde gehecht aan één gesprekspartner namens het gehele
toeristisch-recreatieve bedrijfsleven.Daarnaast zullen de banden met andere departementen en medeoverheden nauwer
aangehaald worden opdat de steun voor en (inhoudelijke) bijdrage aan het actieprogramma
ook bij hen structureel wordt. Dit laatste houdt niet in dat
ook alle contacten van de toeristisch-recreatieve organisaties met de diverse
departementen per definitie via de Ministeries van LNV en EZ hoeven te verlopen. BIJLAGE Knelpuntenlijst toeristisch-recreatief bedrijfsleven, aangeleverd
door het Platform Toerisme en Recreatie, 11 december 2001Knelpuntenlijst toeristisch-recreatief bedrijfsleven1.1.1 11 december 2001Deze lijst geeft een overzicht van een beperkt aantal knelpunten waar
het toeristisch-recreatief (T&R) bedrijfsleven momenteel hinder van ondervindt.
Het T&R-bedrijfsleven streeft ernaar om deze knelpunten gezamenlijk met
de betrokken rijksoverheden en zo nodig met behulp van de interventierol van
de ministeries van Economische Zaken (EZ) en Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
(LNV) aan te pakken. Juist om de samenwerking tussen rijksoverheid en bedrijfsleven
zo effectief mogelijk te laten zijn, is gekozen voor een beperkt aantal acute
knelpunten. Het is wenselijk deze knelpunten en de mogelijke acties op zo
kort mogelijke termijn in samenwerking met de betrokken ministeries aan te
pakken. Nr.CategorieDoelNr.ActieActoren overheid1Interventie 1.KwaliteitBevorderen van kwaliteit van het Nederlandse T&R-aanbod1.1Ontwikkelen landelijk standaard
met betrekking tot eisen aan mobiele openbare inrichtingen en evenemententerreinen.
Afstemming eisen met het buitenland.EZ en JustitieEZ    1.2Stimuleren beleid en acties
gericht op het schoonhouden van de omgeving van T&R-voorzieningen. VROMEZ    1.3Stimuleren en faciliteren
kwaliteitsaanduidingen, vrijwillige keurmerken en certificering.EZ    1.4Stimuleren beleid gericht
op verkrijgen van meer blauwe vlaggen voor stranden en jachthavens. JustitieEZ        2.VeiligheidBevorderen van veiligheid van het Nederlandse T&R-aanbod.2.1Bewerkstelligen
effectieve en betrouwbare aanpak legionellabestrijding die ook in het buitenland
wordt gepromoot.VROMEZ    2.2Terugdringen criminaliteit
op stranden. BZK, JustitieEZ        3.Administratieve lastendrukVerlaging administratieve lastendruk voor T&R-bedrijven.3.1Implementatie actiepunten
MDW-operatie «Openbare Inrichtingen».EZ, BZK en JustitieEZ       4.ArbeidsmarktGroep potentiële arbeidskrachten voor T&R-bedrijven
op peil houden.4.1Stimuleren maatregelen die werken in seizoenbedrijven aantrekkelijk maken
en inzetbaarheid niet-traditionele arbeidskrachten zoals asielzoekers, herintreders
en ouderen vergroten. SZWEZ    4.2Onderzoek naar innovatieve
arbeidsproductiviteit-verhogende middelen specifiek voor T&R-sector.SZWEZ       5.Concurrentie-positieVerbeteren/behouden concurrentiepositie T&R-bedrijfsleven
t.o.v. buitenland en (semi-) overheidsinstanties.5.1 5.2Bestrijden en in kaart brengen (commerciële)
T&R-activiteiten (semi)-overheidsinstanties en effect ervan op particuliere
T&R-ondernemers.Opzetten promotiecampagne voor inkomend en uitgaand toerisme.EZ EZ, TRN en BuiZa    5.3Stimuleren zakelijk toerisme.EZ, TRN    5.4Wegnemen fiscale ongelijkheid
tussen Nederlandse en buitenlandse touringcarbedrijven, en tussen verschillende
vervoermodi.Financiën en V&WEZ   5.5Oplossen visaproblematiek
China.BuiZaEZ       6.Bereikbaarheid en Ruimtelijke
OrdeningVerbeteren economische positie T&R-bedrijfsleven
door verbeteren bereikbaarheid en beschikbare ruimte.6.1 6.2Inbrengen/bewaken T&R-belangen in relevante
rijksnota's: SGR2, NVVP, 5de nota RO, Kustnota. Visievorming o.b.v. analyse
diverse experimenten op gebied van (alternatief) vervoer naar T&R-locaties
en integratie hiervan in Nederlands verkeersbeleid.V&W, VROM, LNVV&W, TRNEZ en LNV EZ       7.Kennis overheid en
bedrijfslevenVerbeteren uitwisseling van kennis
tussen (decentrale) overheid en bedrijfsleven omtrent T&R-ontwikkelingen
die leiden tot versterking sector.7.1 7.2 7.3Organiseren seminar met (decentrale) overheden
en bedrijfsleven over visie en trends op gebied van T&R en praktische
uitwerking hiervan in regionaal/lokaal beleid. Vooraf overleg met T&R-bedrijfsleven
over doelstellingen en meerjarenplanning TRN.Afstemming tussen overheid en
bedrijfsleven over ontwikkelingen in EU die relevant zijn voor T&R-sector. EZ, TRN EZ EZ 1 Deze zijn niet perse limitatief.BIJLAGE Concretisering knelpunten1.1In elke gemeente worden er andere eisen gesteld aan tenten en de inrichting
van evenemententerreinen. Ondernemers in deze sector weten daardoor niet voldoende
waar ze aan toe zijn en kunnen ook hun producten niet aan alle situaties aanpassen.
Een landelijke standaard die richtlijnen geeft over normen, materialen en
voorwaarden zal veel duidelijkheid scheppen en de veiligheid ten goede komen.
Aangezien hetzelfde evenement of tent vaak ook over de Nederlandse landsgrenzen
plaatsvindt is een afstemming met landen binnen de EU gewenst.1.2Een van de grootste klachten onder de gebruikers van de T&R-voorzienin-gen
is vuil. Om de kwaliteit van het T&R-aanbod te bevorderen is het van belang
dat actief wordt opgetreden door alle betrokkenen bij beleid en acties voor
het schoonhouden en schoonmaken van de omgeving.1.3De veiligheid houdt de consument bezig. Veel brancheorganisaties zijn
bezig hun leden te informeren over de te nemen maatregelen en hun ook hierop
te keuren. Daarnaast moet de consument op de hoogte worden gebracht van het
keurmerk en de mogelijke garanties die dit biedt. Deze vorm van zelfregulering
moet vanuit de overheid verder worden gestimuleerd en gefaciliteerd.1.4De kust en de waterwegen zijn een belangrijk onderdeel van het Nederlandse
toeristische imago. Een opwaardering van deze gebieden kan niet alleen door
het bedrijfsleven geschieden, maar vraagt ook om visie en actie van de landelijke
overheid op bijvoorbeeld terreinen als: kwaliteit van het water en de stranden,
criminaliteitsbestrijding.Voor het voortbestaan van de Blauwe Vlag en een nog betere positionering
is er vanuit de sector behoefte aan erkenning en waardering bij het Rijk voor
het fenomeen. Gedacht kan worden aan een gezamenlijk publicitair offensief.
Dit laatste geldt zeker wanneer de implementatie van de AMVB Jachthavens aan
de orde is. De relevante passages in de AMVB zijn verwerkt in de Blauwe Vlag
criteria.De AMVB Jachthaveneisen zijn ook opgenomen in het stimuleringsproject
BIM 2 (ter verhoging van deelname aan de Blauwe Vlag). De sector kan ook enige
steun gebruiken bij de uitvoering van dit integrale stimuleringsprogramma.2.1Legionellabesmettingen stagneren veel economische processen, met name
in de T&R-sector. De huidige eisen van VROM (thermische beveiliging) zijn
niet afdoende, milieu belastend en zeer kostbaar. Het ministerie van Economische
Zaken en het bedrijfsleven zullen gezamenlijk invloed moeten uitoefenen op
alle betrokken partijen om snel tot een betrouwbare en werkbare aanpak te
komen. Ook de legionellabesmettingen in het buitenland hebben een nadelige
invloed op de Nederlandse toeristische industrie, met name het uitgaand toerisme.
Daarom moet dit punt ook in bijvoorbeeld EU-verband aan de orde komen.2.2Zie 1.4. 3.1De MDW-operatie «Openbare Inrichtingen» biedt een prima aanknopingspunt
voor de terugdringing van administratieve lasten, overbodige (tegenstrijdige)
regelgeving en een goed handhavingsbeleid binnen de sector. Helaas dreigen
niet alle actiepunten – toegezegd door de regering – daadwerkelijk
geïmplementeerd te worden. De sector heeft al uitgebreid gereageerd op
het implementatieplan. Er bestaat behoefte bij de sector aan een interveniërende
rol van EZ. Hier speelt ook de discussie rond de toeristenbelasting (vergelijk
discussie in het AO over de beleidsbrief T&R op 10 oktober jl.).4.1Niet-traditionele arbeidsgroepen moeten de weg naar de sector zien te
vinden. De overheid kan door middel van fiscale maatregelen en het voorkomen
van bijvoorbeeld inperking van de seizoenarbeid door LISV, zorgen dat het
werken in de sector en de seizoenbedrijven in het bijzonder voor meer mensen
aantrekkelijk wordt.4.2De arbeidsproductiviteit in de sector is laag. De aard van het werk is
hier grotendeels debet aan. In opdracht van de ministeries LNV en EZ kunnen
TRN, ST KIC en bedrijfschap Horeca en Catering gezamenlijk onderzoek doen
naar de vormen om deze arbeidsproductiviteit te verbeteren.5.1Er bestaat een aanhoudende oneerlijke concurrentiestrijd waar instellingen
of bedrijven zich mede met behulp van publieke middelen als aanbieder van
T&R-diensten en -producten presenteren op de markt. Als voorbeelden kunnen
hier dienen: gemeentelijke zwembaden, sportkantines, de «bijklussende
overheid», agro-campings. Er bestaat een dringende behoefte binnen de
sector om deze misstand breed in kaart te brengen en aan te pakken. Hier zou
een samenwerking tussen rijk en sector voor de hand liggen.5.2Het bedrijfsleven wenst zijn kennis en ervaring actief in te brengen bij
het opzetten van een promotiecampagne ten behoeve van het toeristisch en recreatief
product in Nederland.5.3Door het ontwikkelen van een visie op Nederland als congresland, bevorderen
van wereldwijde uniforme statistieken voor zakelijk toerisme (bijvoorbeeld
binnen satellite accounts), het initiëren van congressen door de overheid,
additionele promotionele activiteiten richting de zakelijke doelgroep en het
bieden van steun en uitbreidingsmogelijkheden aan die zakelijk toeristische
bedrijven die belangrijk zijn voor de verdere ontwikkeling van de zakelijk
toerisme in Nederland.5.4Er bestaat een fiscale ongelijkheid in de vorm van BTW-heffing tussen
Nederlandse en buitenlandse touringcarbedrijven bij het verrichten van vervoer
in Nederland. Verder is er sprake van ongelijke fiscale behandeling van de
verschillende vervoermodi (lucht, rail, weg) op het gebied van BTW en brandstofaccijns
in het internationale vervoer van personen. Deze beide ongelijkheden dienen
ter behoud en verbetering van de concurrentiepositie van het T&R-bedrijfsleven
te worden weggenomen. 5.5De visumregeling voor Chinezen die in Nederland willen verblijven leidt
nog steeds tot de nodige problemen. Zeker nu blijkt dat Duitsland wel toeristen
uit China toelaat.6.1Steeds vaker krijgt toerisme en recreatie een plaats in de voor de sector
relevante rijksnota's. Helaas is het vernoemen van de sector niet altijd een
garantie voor de aandacht die de sector verdient in de daadwerkelijke uitvoering.
Het bedrijfsleven wil hier dan ook met de betrokken ministeries en met een
sterk interveniërend EZ en LNV een belangrijke slag slaan, nu en in de
toekomst. In feite praten we hier ook over het idee van een toerisme-effect-rapportage:
tevoren voorzien welke effecten bepaalde wet- en regelgeving heeft op de sector
en navenant optreden. Overigens beperkt zich dit niet tot vraagstukken van
bereikbaarheid en ruimtelijke ordening alleen.6.2Het bedrijfsleven wenst nauw betrokken te zijn bij de visievorming op
het gebied van mogelijke vormen van vervoer in relatie tot de bereikbaarheid
van de T&R-lokaties. Dit kan plaatsvinden direct na de analyse en beoordeling
van het lopende onderzoek door TRN.7.1Het bedrijfsleven is van mening dat er grote meerwaarde kan ontstaan wanneer
er op een structurele wijze kennis en ervaring wordt uitgewisseld tussen (regionale
en lokale) overheden en bedrijfsleven. Het ministerie van Economische Zaken
kan hier een faciliterende en stimulerende rol spelen. Te denken valt hier
ook aan het bestaande G-30 overleg van TRN. Het bedrijfsleven zou hier graag
een rol willen spelen.7.2Gezien het grote belang dat het toeristisch en recreatief bedrijfsleven
heeft bij de werkzaamheden van TRN, de besteding van publieke middelen aan
TRN en het feit dat datzelfde bedrijfsleven niet vertegenwoordigd is binnen
TRN, zou het bedrijfsleven graag vooraf met het ministerie van Economische
Zaken overleg voeren over de doelstellingen en meerjarenramingen van TRN.7.3Opzetten van of aansluiten bij een overleg tussen vertegenwoordigers van
de ministeries en het bedrijfsleven over de ontwikkelingen in EU-verband die
invloed hebben op de T&R-sector. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26419-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl