Wet ruimtelijke ordening; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20052006-28916, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-05-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

28916 nr. B

16-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingBegrippenNader advies RvSRegierol minister van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening
en MilieuVerhouding tussen bestuurslagenWGR+CoördinatiebepalingenProjectbesluitBeheersverordeningRol van burgers, bescherming belangenRelatie tot grondbeleidVerhouding privaat – publiekUitvoeringsaspectenDiversenInvoeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28916Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 916Nieuwe regels omtrent de ruimtelijke ordening (Wet ruimtelijke ordening)BVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE
ORDENING1Vastgesteld 16 mei 2006Het voorbereidend onderzoek heeft de commissie aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.InleidingDe CDA-fractie heeft met belangstelling kennis
genomen van dit wetsvoorstel. Wij kunnen ons vinden in de doelstelling van
deze wet om te komen tot een heldere afbakening van bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
Ook bij de behandeling van de nota Ruimte zijn hierover behartenswaardige
woorden gesproken. Dat neemt niet weg dat er nog een aantal vragen bij de CDA-fractie leeft.De VVD-fractie heeft met belangstelling en
waardering kennis genomen van het wetsvoorstel. Zij onderschrijft het streven
ruimtelijke procedures te verkorten en de verhouding tussen de verschillende
bestuurslagen te verzakelijken.De fractie van GroenLinks heeft met gemengde
gevoelens kennis genomen van het Wetsvoorstel Nieuwe regels omtrent de Ruimtelijke
ordening (Wet Ruimtelijke ordening).De leden van de fractie van D66 hadden met
belangstelling kennis genomen van het wetsvoorstel. Zij hadden vastgesteld
dat in het verkeer tussen regering en Tweede Kamer al lang, breed en diepgaand
over veel van de onderdelen in het voorstel van gedachten is gewisseld.Deze leden hadden om die reden niet de behoefte op elk van de verschillende
onderdelen bepaalde discussies voort te zetten. Wel zouden zij het op prijs
stellen ter voorbereiding van het plenaire debat op een aantal punten van
de regering nog een nadere toelichting c.q. reactie te krijgen.Met belangstelling hebben de fracties van SGP
en ChristenUnie kennis genomen van het wetsvoorstel.
De huidige WRO voldoet al lang niet meer mede als gevolg van gebrek aan systematiek.
Dat valt met name op als men de WRO zoals die in 1965 in werking trad vergelijkt
met de uitgedijde en op onderdelen moeilijk toegankelijke WRO van 2000. Daarnaast
is er1een grote hoeveelheid jurisprudentie ontstaan waardoor het werken met
de WRO uiterst ingewikkeld is.Onze fracties zijn dan ook positief over de fundamentele herziening van
de WRO, positief vinden wij het ook dat het voorliggende wetsvoorstel is toegesneden
op de huidige praktijk. De door het kabinet gehanteerde uitgangspunten, minder
regels en kortere/vereenvoudigde procedures, steunen wij.Het wetsvoorstel vervangt de verouderde Wet op de Ruimtelijke Ordening
uit 1965. Het zorgt voor vereenvoudiging van procedures bij ruimtelijke plannen
en beter toezicht op ruimtelijke ontwikkelingen. De wet moet de besluitvorming
effectiever maken door een betere onderlinge afstemming tussen rijk, provincie
en gemeente van taken en verantwoordelijkheden.De wet moet enerzijds ontwikkelingen mogelijk maken (van toelatings- naar
ontwikkelingsplanologie) en anderzijds rechtsbescherming bieden. De rechtsbescherming
wordt verankerd in het bestemmingsplan, de ontwikkelingsplanologische uitgangspunten
en beleidsvisie krijgen hun plaats in de zogenaamde structuurvisie.De tot nu toe gevoerde discussie en commentaren daarop uit het veld geven
de SP-fractie aanleiding tot het stellen van enkele
verhelderende en enkele inhoudelijke vragen.BegrippenBij de behandeling van de nota Ruimte is door de CDA-fractie reeds opgemerkt dat er een aantal vage begrippen wordt gehanteerd,
zoals «rijksbelang» en «provinciaal belang». Ook bij
de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer is gevraagd naar verduidelijking
van deze begrippen. Wij hebben het antwoord van de minister gelezen en zullen
de vraag derhalve niet herhalen, maar stellen wel de vraag hoe de minister
denkt dat deze begrippen in de praktijk zullen c.q. moeten worden gehanteerd.
Als dit inderdaad leidt, zoals door de CDA-fractie
veronderstelt, tot rechterlijke uitspraken, met het risico van verschillende
uitkomsten, wordt hiermee dan nog recht gedaan aan één van de
belangrijke doelstellingen van deze wet, namelijk het versnellen van procedures
en terugdringing van de juridificering?Vooralsnog lijkt voor het slagen van de bedoelingen van de regering om
van toelatingsplanologie te komen tot een systeem van ontwikkelingsplanologie
de rolopvatting van provincies allesbepalend. Afschaffing van het bestaande
systeem van planhiërarchie en de provinciale goedkeuring van bestemmingsplannen
lijkt de leden van de VVD-fractie zinvol. Als
gemeenten echter in de praktijk een provinciale ruimtelijke visie moeten beschouwen
als een «early warning», waarna vervolgens tal van verboden en
beperkingen in de provinciale verordening worden opgenomen en op basis daarvan
aanwijzingen worden gegeven, blijft er van de gedroomde gemeentelijke zelfstandigheid
weinig over. De nieuwe situatie zal in dat geval niet wezenlijk verschillen
van de bestaande situatie met provinciale goedkeuring en nog steeds het karakter
van toelatingsplanologie vertonen. Van groot belang lijkt in dat kader de
begrenzing van het begrip «provinciale belangen met het oog op een goede
ruimtelijke ordening». Kan de minister dat begrip enigszins verduidelijken?
(De gedachtewisseling met de minister over het begrip «nationaal belang»
zien wij terug in de handelingen Tweede Kamer) Een door een reactieve aanwijzing
getroffen gemeente zou met succes in beroep moeten kunnen gaan tegen een aanwijzing
die niet kennelijk is ingegeven door een provinciaal belang, maar juist de
eigen gemeentelijke belangenafweging verstoort. Deelt de minister deze mening?Bij de behandeling van de Nota Ruimte en in eerdere discussies over de
toekomstige ruimtelijke inrichting van Nederland (EK, maart 2005) heeft de
fractie van GroenLinks er meermalen op gewezen
dat zij het voor de ruimtelijke ordeningspraktijk in Nederland van groot belang
acht dat het begrip basiskwaliteit geconcretiseerd zou worden,
zodat er tenminste een minimaal toetsingskader zou zijn om ingrepen in de
ruimtelijke ordening te beoordelen. In de nieuwe WRO komt het woord basiskwaliteit
niet voor. Dat leidt tot de volgende vragen:Hoe en door welke bestuurlijke organen moet met behulp van deze regels
het begrip basiskwaliteit handen en voeten krijgen?Welke relatie ziet de minister tussen de Nota Ruimte en de nieuwe WRO
met betrekking tot dit begrip basiskwaliteit? Welke planfiguren en instrumenten
uit de nieuwe WRO moeten bijdragen aan de invulling en operationalisatie van
het begrip basiskwaliteit?Meent de regering dat het wenselijk is dat de verantwoordelijke bestuursorganen
zich in hun structuurvisies vastleggen op een precieze operationalisatie van
het begrip basiskwaliteit? Zo ja, hoe denkt de regering dat te bevorderen?Ziet de minister een relatie tussen de welstandsnota’s die gemeenten
inmiddels hebben gemaakt en de invulling van het begrip basiskwaliteit?In het pamflet Een nota ruimte met nieuwe vergezichten... vrezen de auteurs dat onduidelijk invullingen van normstellingen
zal leiden tot een ongewenste juridificering van de ruimtelijke ordening.
Op pagina 10 van het Manifest wordt daarom gepleit voor een nadere operationalisering
en invulling van het begrip. De leden van de fractie van GroenLinks ontvangen graag een reactie.In de discussie in de Eerste Kamer over de wijziging van de WRO met betrekking
tot de artikel 19-procedure en de invoering van de zelfstandige project procedure
(EK, 29 juni 1999), werd de minister gevraagd wat hij precies verstond
onder «goede ruimtelijke onderbouwing» van een project. In de
nieuwe WRO is deze formulering overgenomen in artikel 3.8b2. Inmiddels zijn
we een aantal jaren verder. Kan de minister de leden van de GroenLinks-fractie inzicht bieden in de omvang van het gebruik van
dit artikel en kan zij een nadere operationalisering geven over wat er in
de praktijk onder het begrip «goede ruimtelijke onderbouwing»
wordt verstaan? Behoren inmiddels ook «welstandscriteria» tot
standaardonderdeel van een «goede ruimtelijke onderbouwing»?In het manifest Een nota ruimte met nieuwe vergezichten... vrezen de auteurs dat de nieuwe WRO zal leiden tot een vergaande
juridisering van de ruimtelijke ordeningspraktijk. Oorzaak: de WRO richt zich
op het proces en biedt als zodanig zelf een schraal toetsingskader, met als
gevolg dat de rechter daar invulling aan zal moeten geven. Graag een reactie.Het manifest stelt (p. 36): «De Nota Ruimte lijkt de toelatingsplanologie
te ontkennen en de WRO2 lijkt de ontwikkelingsplanologie te ontkennen».
De minister kan het hiermee niet eens zijn, daarom verneemt de fractie van GroenLinks graag hoe zij zich tegen deze kritiek verweert.
Anders gezegd: welke onderdelen/instrumenten van de nieuwe WRO dragen bij
aan het realiseren van de doelstellingen van de ontwikkelingsplanologie?De leden van de SP-fractie merken op dat Rijk
en provincie de bevoegdheid krijgen om, als provinciale of nationale belangen
dit vorderen, een inpassingsplan vast te stellen. Voorheen was deze mogelijkheid
er alleen in tijden van rampen of oorlogen, de mogelijkheid wordt nu generiek.
Wat wordt onder provinciale of nationale belangen verstaan? Wordt dat bij
voorbeeld vooraf vastgelegd in de rijks en provinciale structuurvisie?De minister heeft aangegeven dat zij verwacht dat van deze mogelijkheid
beperkt gebruik zal worden gemaakt. Waarop baseert zij deze mening?Rijk en provincie zullen middels aanwijzingen/verordeningen met name ook
kwaliteitscriteria in bestemmingsplannen willen laten opnemen. In de discussie
in de Eerste Kamer over de Nota Ruimte is er onder andere door de fractie
van de SP op gewezen dat gemeenten op verschillende
manieren uitvoering kunnen geven aan de kwaliteitscriteria. De manier waarop
gemeenten invulling zullen geven aan de zogenaamde basiskwaliteit kan per
gemeente en per provincie gaan verschillen. De verwachting werd
uitgesproken dat de inhoudelijke invulling van de basiskwaliteit (moet deze
nu zo ambitieus mogelijk of zo marginaal mogelijk) worden ingevuld door rechters
zal gaan gebeuren, als antwoord op bezwaarprocedures. In de memorie van toelichting
op dit wetsvoorstel wordt zelfs aangegeven dat verwacht mag worden dat de
exacte werking en inhoud van dit begrip zal uitkristalliseren via jurisprudentie.
In dat kader heeft de minister een brief over juridificering toegezegd. Deze
fractie heeft de brief nog niet gesignaleerd. Graag inzage als hij er al is
en zoniet dan graag alsnog voor de plenaire behandeling van dit wetsvoorstel
toezending van de betreffende brief.Nader advies RvSOp het voorliggende wetsvoorstel zijn vier nota’s van wijziging
ingediend, waarbij nieuwe instrumenten werden geïntroduceerd als het
projectbesluit, de reactieve aanwijzigingsbevoegdheid en de beheersverordening.
Is dit, zo vraagt de CDA-fractie, niet aanleiding
om een nader advies aan de Raad van State te vragen?Daarbij aansluitend de vraag van de CDA-fractie
aan de minister om haar visie te geven op het artikel in de Gemeentestem van
december, waar mr. A.G.A. Nijmeijer de vraag stelt waarin het thans voorliggende
stelsel nog verschilt van de huidige WRO, terwijl alleen al het veranderde
begrippenapparaat aanleiding kan geven tot veel rechtsonzekerheid en jurisprudentie,
en het in het meinummer te publiceren artikel van mr. A.G.A. Nijmeijer en
mr. T.E.P.A. Lam, in het tijdschrift Bouwrecht.De leden van de fractie van de PvdA hebben
geconstateerd dat het voorliggende wetsvoorstel zeven jaren onderweg geweest
is. In mei 2003 is de wet ingediend bij de Tweede Kamer, maar kende toen al
een jarenlange voorbereidingstijd. Destijds was de aanleiding tot een fundamentele
herziening van de WRO (gedateerd 1965) de lappendeken, die in de loop der
tijd ontstaan is door talrijke wijzigingsvoorstellen, niet in de laatste plaats
door de invoering van het projectbesluit (art. 19). Na de indiening van dit
wetsvoorstel in de Tweede Kamer zijn tal van wijzigingsvoorstellen en amendementen
ingediend, die ieder op zich de instemming hebben van de leden van de fractie
van de PvdA, maar waardoor wel de vraag gesteld
kan worden of er nog sprake is van voldoende samenhang tussen de oorspronkelijk
beoogde doelen en de instrumenten, die in de wet vastgelegd zijn om die doelen
te dienen. Te meer daar in ruimtelijk en bestuurskundige zin tijdens de voorbereidingsperiode
een scherpe koerswijziging van toelatingsplanologie naar ontwikkelingsplanologie
heeft plaatsgevonden.Heeft de regering overwogen om de Raad van State opnieuw om advies te
vragen naar aanleiding van de koerswijziging en naar aanleiding van de soms
ingrijpende wijzigingsvoorstellen? Welke argumenten hebben de doorslag gegeven
om dat niet te doen?De vraag is immers of dit wetsvoorstel het juiste instrumentarium biedt
om decentralisatie en het eigen initiatief (privatisering?) binnen het ruimtelijke
ordeningsbeleid alle ruimte te geven? Ervaringen in het buitenland laten zien
dat privatisering en decentralisatie soms juist gedijen met meer regels (stelling
van Prof. Dr. Patsey Healy, planologe in Engeland en schrijfster van het boek
Collaborative Planning). Op het moment dat duidelijkheid vooraf bestaat over
de kaders waaraan een plan moet voldoen, zal het verloop van het planproces
sneller plaatsvinden dan wanneer tijdens het planproces voortdurend gediscussieerd
wordt over de invulling van het begrip basiskwaliteit en over een juiste toepassing
van de Europese richtlijnen.Zo vroegen de leden van de D66-fractie zich
in de eerste plaats af in hoeverre het thans voorliggende ontwerp, na vier
Nota’s van wijziging en door de Tweede Kamer aangenomen amendementen,
inhoudelijk nog hetzelfde karakter draagt als het oorspronkelijke
voorstel. Kan nog wel van een consistente en substantiële systeemverandering
worden gesproken?Regierol minister van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening
en MilieuIn de gedachtenwisseling met de Tweede Kamer is aandacht besteed aan de
regierol van de minister van VROM, met name in het kader van de ontwikkeling
van een structuurvisie of bestemmingsplan op Rijksniveau (29 916, nr.
14, p. 5). Het is de leden van de D66-fractie duidelijk dat hier een eerstverantwoordelijkheid
bestaat voor de genoemde minister. Een moeilijkheid doet zich voor in de verhouding
met de medeverantwoordelijkheid van de sectorale ministers. Naar de mening
van de leden van de D66-fractie zijn de regie op het proces (de voortgang)
en de inhoudelijke regie (samenhang) van nationaal ruimtelijk beleid van grote
waarde. Een actieve en vroegtijdige rol van de minister van VROM daarin is
belangrijk, niet alleen vanwege het belang van slagvaardig bestuur, maar ook
uit een oogpunt van parlementaire controle. Het grote probleem lijkt deze
leden dat ons staatsrechtelijk stelsel niet de mogelijkheid kent van ministeriële
competenties op coördinerend gebied, die afdwingbaar c.q. doorzetbaar
zijn ten opzichte van de sectorale ministers. Dat heeft tot gevolg dat de
sectorministers primair verantwoordelijk blijven voor de onder hen ressorterende
onderdelen in structuurvisies en bestemmingsplannen van het Rijk en dat ingeval
van toepassing van de Rijkscoördinatieregeling op grond van betrokkenheid
van uitvoeringsbesluiten op andere dan VROM-terreinen, de minister die het
initiatief neemt voor toepassing van die regeling de regierol vervult (vgl.
art. 3.26 Wro). Voor de aan het woord zijnde leden is deze competentieverdeling
niet transparant en draagt deze niet bij aaneen goede invulling van de regierol
van de Minister van VROM. Deze leden zouden gaarne van de regering vernemen
in hoeverre de op dit punt voorgestelde regeling aanscherping verdient.Bestaat de mogelijkheid, vragen de leden van de SP-fractie, dat de staatssecretaris van EZ een inpassingsplan voorstaat
dat contrair is aan een inpassingsplan dat de staatssecretaris van VROM voor
ogen heeft? Wat prevaleert?Verhouding tussen bestuurslagenDe leden van de fractie van de PvdA willen
enkele vragen voorleggen over de onderlinge verhouding tussen de verschillende
overheidslagen en hopen dat daarover mogelijk meer duidelijkheid verschaft
kan worden.De minister van VROM stelt op de VROM-site in een interview dat met de
nieuwe wet rijk, provincies en gemeenten meer bevoegdheden krijgen om hun
verantwoordelijkheid bij de ruimtelijke ontwikkeling en bij de uitvoering
van het ruimtelijke beleid waar te maken. Dit roept bij de leden van de fractie
van de PvdA direct de vraag op «meer dan
wat?». De minister geeft aan dat alle bestuurslagen de sturingsmogelijkheden
meekrijgen om de verantwoordelijkheden waar te maken. De provincie heeft eigenlijk
de beste uitgangspositie om ruimtelijk ordenend beleid te voeren dat het niveau
van de gemeente overstijgt, maar zit in de meest onmogelijke positie om haar
provinciaal belang hard te maken. Op basis van welke planfiguren ontleent
zij daarbij in inhoudelijkjuridisch opzicht haar rechtskracht? Is het denkbaar
dat het machtsevenwicht dat gecreëerd is zal gaan leiden tot situaties
waarin de bestuurslagen elkaar in een jarenlange wurggreep houden? (zie het
persbericht van de provincie Brabant om met de nieuwe wet RO zelf een intensief
kassengebied te gaan ontwikkelen en de gemeenten die hun voorkeursrecht gebruiken
als hindermacht). Is het juist te veronderstellen dat door het creëren
van deze uitgangssituatie de gemeente er toe noopt om in elk geval haar ruimtelijke
beslissingen in nauw overleg met provincie en rijk te nemen? Betekent
dat niet dat, daar waar vroeger een besluit binnen één bestuurslaag
werd genomen, het erop lijkt dat besluiten straks tussen bestuurslagen in
genomen gaan worden? En is het dan nog duidelijk welke consequenties dat kan
hebben voor de democratische terugkoppeling van besluiten?De leden van de fractie van de PvdA veronderstellen
tevens dat de vraag naar wat een regionaal, wat een provinciaal belang en
wat een rijksbelang is aanleiding kan zijn voor veel discussies, waar mogelijk
vele advocaten en rechters zich over zullen gaan buigen. Dat zou duidelijkheid
naar alle partijen en snelheid van besluitvorming wel eens in de weg kunnen
staan. Is door de regering niet meer duidelijkheid te verschaffen over de
afbakening van deze begrippen? Ook bij de behandeling in de Tweede Kamer is
dit vraagstuk aan de orde gesteld, maar heeft zo te lezen niet tot meer duidelijkheid
geleid.Een voorbeeld. De provincie heeft een structuurvisie opgesteld voor haar
grondgebied, waarin de beleidsvisie verwoord staat dat er geen detailhandel
buiten de bebouwde kom gevestigd mag worden. Het College van B en W van gemeente
X, heeft in alle stilte met een projectontwikkelaar een plan ontwikkeld buiten
de bebouwde kom, waarin detailhandel een belangrijke plaats inneemt. Het gaat
om een geheel nieuw detailhandelsconcept, waar markttechnisch veel van verwacht
wordt. Het College van B en W ziet dat als een uitgelezen kans voor het aantrekken
van economische bedrijvigheid en het op de kaart zetten van de gemeente. Er
zijn met de ontwikkelaar vergaande afspraken gemaakt, want het College had
daartoe de gedelegeerde bevoegdheid gekregen van de gemeenteraad. De structuurvisie
van de provincie heeft geen rechtskracht en de gemeente voelt er zich niet
aan gebonden. Welke instrumenten heeft de provincie in dit geval om haar beleidsvisie
doorgang te laten vinden? En ander voorbeeld. Dezelfde provincie heeft in
de structuurvisie plannen ontwikkeld voor de aanleg van een provinciale weg.
Een deel van die weg komt over de gemeentegrond van gemeente Y te liggen.
Deze gemeente weigert haar medewerking en de provincie maakt een inpassingsplan.
Als de leden van de fractie van de PvdA zich een
voorstelling proberen te maken wat er gebeurt na een interventie van een hogere
bestuurslaag op het niveau van een gemeente, dan schiet het voorstellingsvermogen
toch te kort. Als een provincie een inpassingsplan maakt voor de beoogde weg,
wanneer houdt dan de intredende rol van de provincie weer op? Treedt ze dan
ook in het gezag van burgemeester en wethouders als er vergunningen afgegeven
moeten worden om het inpassingsplan te realiseren? En wat moet er nu precies
gebeuren om van een inpassingsplan een goedgekeurd bestemmingsplan te maken
en wie neemt daarvoor de noodzakelijke stappen? En bij een projectbesluit:
wie zorgt er nu precies voor de vergunningen en wie maakt de exploitatiebegroting?
Is nog eens op een rijtje te zetten hoe een dergelijke kwestie tot een ordentelijk
einde gebracht wordt?De grote onbekende in het beoordelen van het voorliggende wetsvoorstel
is het antwoord op de vraag: hoe gaat het werken? Om daar wat meer zicht op
te krijgen is het verhelderend om de nieuwe regels te confronteren met bestaande
praktijkproblemen. Vandaar dat de GroenLinks-fractie
u graag de volgende casuïstiek voorlegt:A: Twee naburige gemeenten besluiten beide tot aanleg van een bedrijventerrein
en passen daar hun bestemmingsplan op aan. Dat is strijdig met het provinciale
beleid waarin is vastgelegd dat om overaanbod te voorkomen er een gerichte
en gecoördineerde ontwikkeling van bedrijventerreinen zal plaatsvinden.– Welke mogelijkheden staan de provincie ter beschikking om dit
te voorkomen?– Kan de provincie met de nieuwe WRO in de hand de gemeente dwingen
om de plannen op elkaar af te stemmen? Hoe dan?B: Als een provincie de zogeheten SER-ladder als richtinggevende procedure
voor het ontwikkelen en besluiten over bedrijventerreinen heeft aangewezen
(in een structuurvisie). En een gemeente blijkt zich daar helemaal niets van
aan te trekken. Welke mogelijkheden heeft de provincie dan om deze gemeente
tot de orde te roepen?C: Gemeente A heeft aan de rand van haar stad een deal gesloten met een
buitenlandse supermarktketen om een grote Hypermarché te plaatsen met
een verzorgingsgebied dat verre de gemeentegrenzen overtreft. Dit zeer tot
ongenoegen van een aanpalende gemeente die in de nieuwe megawinkel de doodsklap
ziet voor de winkels in het zojuist opgeknapte gezellige centrum van de stad.
Wie weegt deze tegenstrijdige belangen? (zie vergelijkbaar voorbeeld PvdA-fractie)De leden van de D66-fractie stellen vast dat
de regulering van de verschillende bovengemeentelijke interventie-instrumenten
een tamelijk complexe indruk maakt, zowel wat betreft de precieze betekenis
en reikwijdte daarvan als in procedureel opzicht. Gaarne horen zij of de regering
deze vaststelling deelt en hoe zij deze kwalificeert.In het verlengde van bovenstaande kwestie rees de vraag of niet moet worden
gevreesd dat met de in het algemeen voorgestelde verkorting van de procedures
voor de verschillende planologische besluiten niet een risico ontstaat voor
een groter gebruik dan beoogd van de verschillende bovengemeentelijke interventie-instrumenten.De leden van de D66-fractie hebben begrepen
dat het IPO inmiddels een voorbeeldverordening heeft ontworpen met het oog
op de toepassing van de bevoegdheid om via het stellen van algemene regels
het ruimtelijk beleid van de gemeenten te sturen. Deze model-verordening kent
een systematiek waarbij in beginsel door provinciale staten een groot aantal
algemene verboden wordt gesteld, gekoppeld aan ontheffingsbevoegdheden voor
gedeputeerde staten. Deze leden vroegen zich af of deze reguleringsmethode
goed past binnen de doelstellingen van het wetsvoorstel, waarbij iedere bestuurslaag
in beginsel zelf verantwoordelijk is voor het op die schaal te voeren ruimtelijk
beleid. Men zou zich immers kunnen voorstellen dat de grenzen tussen lokaal
en regionaal planologisch beleid gaan vervagen. Gaarne horen deze leden hoe
de regering tegen deze problematiek aankijkt.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie willen het belang van intergemeentelijke
afstemming en samenwerking benadrukken. Veel vraagstukken op het terrein van
de ruimtelijke ordening overschrijden immers gemeentelijke grenzen. Is de
minister er van overtuigd dat hiervoor voldoende waarborgen zijn? Deze leden
zijn van mening dat het tweedelijnstoezicht bij de provincies moet worden
ondergebracht. Argumenten hiervoor zijn: nabijheid, samenhang en integraliteit.
Op het beleidsdomein van de ruimtelijke ordening behoren naar de mening van
onze fracties de provincies het interveniërende orgaan te zijn. Het wetsvoorstel
gaat nog uit van de Rijksoverheid als interveniërend orgaan. Kan de minister
nog eens duidelijk maken wat hiervan de meerwaarde is?De leden van de SP-fractie merken op dat Rijk,
provincie en gemeenten structuurvisies opstellen. Deze vervangen de huidige
planologische kern beslissingen (op rijksniveau), de streekplannen (op provinciaal
niveau) en de structuurplannen (op regionaal en gemeentelijk niveau). De structuurvisie
kan gekenschetst worden als een strategisch beleidsdocument. Hij dient als
vertrekpunt voor de betreffende bestuurslaag en vindt zijn uitvoering
en juridische legitimatie in algemene maatregelen van bestuur, provinciale
verordeningen en aanwijzingen en op gemeentelijk niveau in bestemmingsplan
en/of beheersverordening. Inspraak op de structuurvisie is niet mogelijk.Provincies krijgen de mogelijkheid tot het uitvaardigen van een soort
AmvB op provinciaal niveau, de provinciale verordening. Bestaat de kans dat
deze verordeningen per provincie verschillen en zal dat consequenties hebben?
Hebben burgers inspraak bij de tot standkoming van provinciale verordeningen
of komen deze uitsluitend tot stand op het niveau van provinciale staten en
college van gedeputeerden?Wat is de onderlinge relatie/samenhang, vragen deze leden, tussen de structuurvisies
op de verschillende niveaus, dienen provinciale structuurvisies bij voorbeeld
getoetst te worden aan de Nota Ruimte en zo ja door wie? Is het mogelijk dat
de structuurvisies op de verschillende niveaus beleid en visie bevatten dat
elkaar niet verdraagt en zo ja welke visie prevaleert, die op het hoogste
(rijks) of die op het laagste (gemeentelijk) niveau?Kan een structuurvisie op provinciaal niveau (geen verplichting tot doorwerking
in gemeentelijk bestemmingsplan) in de vorm van een AMvB (wel verplichting
tot doorwerking in gemeentelijk bestemmingsplan) worden opgelegd aan gemeenten?
Zo ja functioneert deze AmvB als verplichting opgelegd door een hogere aan
een lagere overheid dan niet als voorheen het streekplan ten opzichte van
het bestemmingsplan? Wat is dan het verschil met de situatie onder de oude
WRO?Het bestemmingsplan bevat de juridische uitvoering van het beleid neergelegd
in de structuurvisie van de gemeente. Het wordt verplicht voor het hele grondgebied
van een gemeente. Onder grond wordt zowel ondergrond als bovengrond verstaan.
Rijk, provincie en ook burgers krijgen verscheidene instrumenten om invloed
uit te oefenen op de inhoud van het bestemmingsplan.Bestaat ook de mogelijkheid dat een inpassingsplan niet realiseerbaar
is, bij voorbeeld door geldgebrek of doordat het strijdig is met hoger beleidsregels?
Wie bepaalt dat en wie betaalt de procedures die dat ongetwijfeld met zich
mee zal brengen?Rijk en provincie kunnen ook door een AMvB, aanwijzing of algemene regels
bestemmingsplannen wijzigen dan wel de inhoud (mee) bepalen. Gemeenten dienen
hier gevolg aan te geven. Wat als gemeenten dit niet doen? Op welke manier
kunnen gemeenten hiertegen in beroep gaan?De minister heeft aangegeven dat zij verwacht dat rijk en provincie vooral
door bestuurlijk overleg vooraf gemeenten duidelijk zullen maken welk beleid
doorwerkt. Zij gaat uit van een harmonie model tussen de verschillende bestuurslagen.
Wat als de harmonie ver te zoeken is? Zullen de verschillende lagen elkaar
dan gijzelen, vragen de leden van de SP-fractie,
en wie heeft de taak het overleg dan in goede banen te leiden en impasses
te doorbreken?WGR+Naar aanleiding van de motie Lenards geeft de minister in haar brief van
20 februari 2006 aan dat het niet gaat om de vraag òf de bestuursorganen
van de WGR-plusgebieden bevoegdheden zullen krijgen, maar veeleer de vraag
hoe er een evenwichtige vertaling kan worden gemaakt van de huidige WRO-bevoegdheden
naar de nieuwe. Echter juist in de WRO is een heldere afbakening van bevoegd-
en verantwoordelijkheden nagestreefd en hebben gemeenten voldoende instrumenten
om tot afstemming binnen de regio te komen. Bovendien kan ook de provincie
zonodig geëigende stappen ondernemen om plannen op regionaal dan wel
bovenregionaal niveau te realiseren. Kan de minister aangeven wat de veronderstelde meerwaarde zou zijn van toedeling van bevoegdheden op het gebied
van ruimtelijke ordening aan de WGR plusregio’s, zo vragen de leden
van de CDA-fractie?De leden van de PvdA-fractie vragen of het
begrip (gereserveerd) in hoofdstuk 5 nader te verklaren is?De leden van de fractie van de PvdA hebben
uit de handelingen niet exact begrepen wat de besluitvorming is t.a.v. de
bevoegdheden van de WGR-plusregio’s in relatie tot de voorliggende wet.
Graag meer duidelijkheid daarover.Aangekondigd is dat in het op te stellen Besluit Ruimtelijke Ordening
(BRO) nadere eisen gesteld zullen worden aan het overleg met waterschappen
en rijksinspecties. Wanneer – zo vragen de leden van de PvdA-fractie – kunnen we dat BRO tegemoet zien? En is in datzelfde
BRO niet iets naders te regelen over het overleg met burgers, organisaties
en partijen, gelet op wat hierna betoogd wordt over de rol van burgers?Met betrekking tot de Kaderwetgebieden sluit de GroenLinks-fractie zich aan bij de vragen van de PvdA-fractie.
Zij vindt het onbegrijpelijk dat op dit punt geen duidelijkheid in de wet
wordt geboden en zou graag uitleg krijgen van wat wordt bedoeld met de aanduiding: «gereserveerd»?
Daarom zou de GroenLinks-fractie zo nauwkeurig
mogelijk inzicht krijgen in welke bevoegdheden en taken bij de Kaderwetgebieden
komen te liggen. Welke provinciale bevoegdheden en welke gemeentelijke bevoegdheden
komen in handen van de kaderwetgebieden?Ten aanzien van de institutionele en instrumentele inkadering van het
te voeren ruimtelijk-economische beleid in de stedelijke gebieden zijn de
leden van de D66-fractie zijn van mening dat op
dat punt moeilijk begaanbare paden worden ingeslagen. Onder verwijzing bijvoorbeeld
naar pagina 9 en 10 van de Nota naar aanleiding van het nader verslag (nr.
14) moet worden vastgesteld dat er in de eerste plaats een tamelijk ingewikkeld
regime is ontworpen ten aanzien van de grondslag van de bestemmingsplanbevoegdheid
in gedifferentieerde plusregio’s; dat bovendien het criterium om tot
een bevoegdheidsverdeling tussen provincie, regio (kaderwetgebieden en andere
gebieden) enerzijds en inliggende gemeenten anderzijds te komen is opgehangen
aan een niet nader gedefinieerd onderscheid tussen bovenregionaal (provinciaal),
regionaal en – naar het deze leden voorkomt – ook het lokaal belang,
en dat tot slot de toedeling van bevoegdheden inzake de figuren structuurvisie
en bestemmingsplan aan plusregio’s dermate substantieel wordt dat het
sterk de vraag is of deze bestuurslichamen wel over een voldoende democratische
legitimatie beschikken voor het uitoefenen van dat type taken. Deze leden
zijn allerminst overtuigd van het nut en de noodzaak van het voorgestelde
regime. Het leidt – ook al kan het formele begrip algemeen vertegenwoordigend
orgaan in relatie tot artikel 4 van de Grondwet worden weggeredeneerd –
in feitelijke zin tot een vierde bestuurslaag, zal ernstige competentiegeschillen
met de provincie niet kunnen voorkomen en werkt allerminst stimulerend op
de juist in stedelijke gebieden zo noodzakelijke slagvaardigheid van bestuur.
Met enige aandrang nodigen deze leden de regering uit nog eens uitvoerig te
beargumenteren waarom zo wordt vastgehouden aan de voorgestelde constructies
en vooral waarom niet gepoogd wordt tot een meer heldere, slagvaardige en
beter binnen de geldende staatsrechtelijke uitgangspunten passende modaliteit
te ontwikkelen.CoördinatiebepalingenDe leden van de fractie van de PvdA hebben
voorts behoefte aan meer duidelijkheid over de coördinatiebepalingen
en relatie tot de invoeringswet.Samen met de gemeentelijke coördinatieregeling beoogt het wetsvoorstel
vooral een ruimtelijk inpassingskader te bieden voor projecten, waarbij procedures van wetten met een ruimtelijke relevantie dienen te worden
gesynchroniseerd. Volledige instemming van de leden van de fractie van de PvdA met dit streven. Toch nog graag wat meer duidelijkheid
over de uitvoering.Wederom een voorbeeld. Het vigerende bestemmingsplan kan regels en beheersverordeningen
bevatten over duurzaam ruimtegebruik of milieuhygiënisch verantwoord
gebruik van de gronden. Dat kan gaan inhouden dat een projectbesluit in de
toets met de EU regelgeving houdbaar blijkt te zijn, maar zich niet verdraagt
met de regels en beheersverordeningen van het bestemmingsplan. De Basiskwaliteit
kan immers een hoger ambitieniveau hebben dan de optelsom van individuele
normstellingen, zoals beschreven in de Nota Ruimte. In beginsel zal een projectbesluit
na goedkeuring van de raad moeten leiden tot een bestemmingsplanprocedure.
Maar in dit geval is niet duidelijk wie het projectbesluit waaraan toetst
en welke precedentwerking er van uit zal gaan naar volgende projectbesluiten
of zelfs naar de bestemmingsplanherziening. Dit kan vooral problematisch worden
als de regels een meerduidig karakter hebben, zoals het openhouden van het
landschap of meervoudige ruimtegebruik. Is het niet raadzaam om bij een projectbesluit
ten principale een onderscheid te hanteren tussen initiatiefnemer en bevoegd
gezag, zo vragen de leden van de PvdA-fractie?
Dat lost veel op en de wet voorziet hier niet in. Sterker nog, in veel gevallen
vallen die functionaliteiten samen. Voorbeelden te over hoe dit in de praktijk
leidt tot tunnelvisies.ProjectbesluitIn de discussie in de Eerste Kamer over de wijziging van de WRO met betrekking
tot de artikel 19-procedure en de invoering van de zelfstandige project procedure
(EK, 29 juni 1999), kondigde de toenmalige minister van VROM aan dat
de herziening van de WRO er tot zou gaan leiden dat de zelfstandige projectprocedure
als planfiguur overbodig zou worden. Immers, in de nieuwe opzet zouden alle
ruimtelijke ingrepen geregeld worden via een versnelde wijziging van het bestemmingsplan.
Die gedachtegang is door deze minister losgelaten, sterker: op alle niveaus
zijn met de invoering van de nieuwe WRO projectprocedures mogelijk. Heeft
de minister, vragen de leden van de fractie van GroenLinks, daarmee ook het streven naar het minimaliseren van zelfstandige
projectprocedures opgegeven? Acht zij het bezwaarlijk als de nieuwe WRO zou
leiden tot een toename van zelfstandige projectprocedures of vindt zij dit
geheel een verantwoordelijkheid van gemeenten?Daarnaast hadden de leden van de D66-fractie
de neiging een vraagteken te plaatsen bij de verwachting dat de voorgestelde
financiële sancties c.q. prikkels daadwerkelijk kunnen en zullen waarborgen
dat een gemeentelijk projectbesluit altijd zal worden gevolgd door een aanpassing
van het bestemmingsplan. De onder vigeur van de huidige wet tot ontwikkeling
gekomen praktijk rond vergelijkbare constructies stemt op voorhand weinig
hoopvol. Gaarne nodigen deze leden de regering uit nader te motiveren op grond
van welke factor(en) hier tot een ander oordeel gekomen zou kunnen worden.Aansluitend bij het vorige punt hadden de leden van de D66-fractie de nodige aarzeling de stelling te onderschrijven dat
projectbesluiten uit een oogpunt van slagvaardigheid nuttig zullen blijken,
nu zij er van uit gaan dat voor de totstandkoming van projectbesluiten dezelfde
inhoudelijke eisen en beperkingen gelden als voor bestemmingsplannen (bv.
de onderzoeksplicht). De regering is op dit punt ongetwijfeld optimistischer,
maar gaarne worden deze leden deelgenoot daarvan.BeheersverordeningBij de behandeling in de Tweede Kamer is bij amendement de beheersverordening
ingevoerd. Deze verordening kan worden ingezet in een gebied dat geen dynamische
ruimtelijke ontwikkeling kent. Is het correct te veronderstellen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie, dat slechts dan een
beheersverordening mag worden gehanteerd als die gemeenten al beschikken over
een bestemmingsplan waarin het gehele gebied beschreven is, en dat de beheersverordening
in de meeste gevallen slechts voor een deel van die gemeente van kracht zal
kunnen zijn?Voor een bepaald gebied kan een bestemmingsplan worden vastgesteld, of
een bestaand bestemmingsplan verlengd. Ook kan een zogenaamde beheersverordening
worden vastgesteld. De leden van de VVD-fractie
vragen of een dergelijke verordening kan worden vastgesteld voor een gebied
waarvoor niet eerder een bestemmingsplan is vastgesteld?De fractie van GroenLinks ziet niet direct
dat de introductie van een beheersverordening voor die gebieden waar geen
ruimtelijke ontwikkeling wordt voorzien een verrijking is van het instrumentarium
dat de ruimtelijke ordening ter beschikking staat. Is de minister het met
de fractie van GroenLinks eens dat een gemeente
die haar bestemmingsplannen actueel houdt in feite geen behoefte zal hebben
aan beheerverordeningen?Rol van burgers, bescherming belangenDeelt de minister de mening van de VVD-fractie
dat de positie van een belanghebbende bij een projectbesluit uiterst zwak
is? Wat kan een belanghebbende nog praktisch gesproken bereiken als bij aanpassing
van het bestemmingsplan na vier jaar het omstreden project reeds geheel of
gedeeltelijk gerealiseerd is? Valt om diezelfde reden niet te vrezen dat er
juist voor gekozen zal worden de bestemmingsplanprocedure zo laat mogelijk
te starten?Voor de fractie van GroenLinks moet het wettelijke
instrumentarium op het terrein van de ruimtelijke ordening belanghebbenden
in staat stellen om een zorgvuldige afweging te maken tussen de vele en vaak
tegenstrijdige belangen die als het gaat om de ruimtelijke inrichting in het
geding zijn. Alle «stemmen» moeten gehoord en gewogen kunnen worden.
De fractie vraagt zich af of de nieuwe WRO-regels ook daadwerkelijk de meest
kwetsbare belangen (met betrekking tot milieu, natuur en landschapskwaliteit)
in staat stelt zich beter te articuleren. Juist omdat de nadruk legt op de
processen en niet de op de inhoud vreest de fractie dat kwetsbare belangen
eerder dan in het verleden het geval was het onderspit zullen derven. Graag
een reactie op de overweging.De leden van de PvdA-fractie willen stilstaan
bij de rol van burgers en (maatschappelijke) organisaties bij de verschillende
onderdelen in het planproces, zowel aan de voorkant van het beleidsproces
(inspraak) als aan de achterkant (bezwaar en beroepmogelijkheid).Als de leden van de fractie van de PvdA het
omvangrijke wetsdossier goed gelezen hebben dan valt te constateren dat de
structuurvisie, een door amendering in de Tweede Kamer verplicht gesteld strategisch
beleidsdocument, vorm- en procedure vrij is. Kan dat in het uiterste geval
betekenen dat de structuurvisie uit een enkele regel bestaat: «alles
blijft in dit gebied bij het oude»? En kan het andere uiterste zijn
dat er een visie neergelegd wordt, waarin zeer gedetailleerd beschreven wordt
welke functies op welke plek op het grondgebied van gemeente, samenwerkende
gemeente, provincie of in bijzondere gevallen het rijk plaats kunnen vinden?
Vooral in het geval van verregaande detaillering is de vraag hoe dat
te rijmen valt met het gegeven dat in de wet geen inspraakverplichting opgenomen
is bij de totstandkoming van een structuurvisie? Er wordt geredeneerd dat
een structuurvisie geen verplichtende doorwerking naar het bestemmingsplan
heeft en er daarom ook geen wettelijke inspraakverplichtingen gelden. Want
dat zou enkel zin hebben als het document een juridische status richting de
uitvoering zou hebben, zo wordt gesteld. Dat moge formeel zo zijn, maar wordt
daardoor materieel aan burgers en partijen de wettelijke mogelijkheid niet
ontnomen om hun inzichten en hun belangen in een vroegtijdig stadium van het
planproces naar voren te brengen? Is het niet voor de hand liggend dat juist
het, bij amendement weer ingevoerde, projectbesluit zich zal baseren op een
structuurvisie en pas daarna aanleiding vormt (kan jaren overheen gaan) voor
een bestemmingsplanherziening? In die situatie zou het projectbesluit het
medium zijn tussen het plannen maken en tot uitvoering brengen en het bieden
van adequate rechtsbescherming aan burgers en ondernemers. En wat houdt die
rechtsbescherming dan precies in? Wat zijn dan nog de mogelijkheden van burgers
en partijen om vroegtijdig van zich te laten horen? Het is volgens art. 3.8b
zelfs mogelijk dat de gemeenteraad de bevoegdheid tot het nemen van een projectbesluit
delegeert aan het College van B en W. Dan staat, zoals het er naar uitziet,
alleen een beroep bij de afdeling rechtspraak van de Raad van State open voor
belanghebbenden en de Raad van State zal niet toetsen op doelmatigheid, maar
uitsluitend op rechtmatigheid. Betekent dat de facto niet het monddood maken
van burgers en partijen, waarvan de belangen niet afgewogen zijn in het voorbereidingsproces,
rond een projectbesluit?Belangrijke vraag in de beroepsprocedure is ook wie als belanghebbende
aangemerkt gaat worden. Zijn individuele burgers, die zich verzetten tegen
de plaatsing van gokhallen bij een te bouwen voetbalstadion, waarvan het plan
middels een projectbesluit goedgekeurd is, wel of niet als belanghebbende
burgers aan te merken? Of moeten ze zich eerst in een rechtspersoon verenigen,
die zich ten doel stelt om gokverslaving tegen te gaan? Is het anderzijds
ook niet voor de hand liggend te veronderstellen dat het projectbesluit als
voertuig van beleidsuitvoering niet in alle gevallen een uitwerking vormt
van de structuurvisie, maar ook vaak zal voortkomen uit een geheel ander initiatief
(kenmerk van ontwikkelingsplanologie)? Als dat zo is, is het zeer wel denkbaar
dat het projectplan in strijd is met een structuurvisie en met een bestaand
bestemmingsplan, maar wel door moet werken in het binnen afzienbare tijd te
maken bestemmingsplan (wat overigens een verbetering is tov van de huidige
art. 19 praktijk). Maar als de leden van de fractie van de PvdA art 3.8f goed interpreteren dan kan geen beroep meer aangetekend
worden tegen het onderdeel van het bestemmingsplan dat bij projectbesluit
al vastgesteld is.Mogen burgers en partijen er redelijkerwijs op vertrouwen dat de structuurvisie
maatgevend is voor het RO beleid in hun omgeving? En wat zijn hun mogelijkheden
wanneer ze regelmatig geconfronteerd worden met een andere invulling dan in
de structuurvisie opgenomen staat? De vraag is in die gevallen waar deze burgers
hun verhaal moeten halen? De leden van de fractie van de PvdA kunnen niet anders zien dan dat er eigenlijk een gat bestaat
in de relatie tussen structuurvisie en bestemmingsplan en horen graag de reactie
van de regering daarop.Zo te zien is er een keuze gemaakt om de rechtsbescherming uitsluitend
te verankeren in het bestemmingsplan en het regelen van ontwikkelingsplanologische
uitgangspunten en beleidsvisies in de zogenaamde structuurvisie. Moeten er
dan geen hoge eisen worden gesteld aan de koppeling tussen ontwikkelingsplanologie
en rechtsbescherming, of anders gezegd aan de relatie tussen bestemmingsplan
en structuurvisie?De leden van de fractie van de PvdA kunnen
zich niet aan de indruk onttrekken dat de wet vrijheid voor ontwikkelingsplanologie
regelt en gebondenheid voor de inspraak. Zou het niet meer in de geest van
het beleid van deze regering liggen, samengevat in het beleidsprogramma «de
andere overheid» om het verkeer tussen private en publieke actoren adequaat
te regelen waardoor meer transparantie ontstaat in het planvormingtraject
en waardoor het aantal inspraak en bezwaarmogelijkheden weliswaar beperkt
worden t.o.v. de huidige mogelijkheden, maar niet bijkans afgeschaft wordt
zoals het zich nu laat aanzien? In de behandeling van het wetsvoorstel in
de Tweede Kamer is ernstig gezocht naar mogelijkheden om ankerpunten te vinden
in het informele gedeelte van planprocessen om de inspraak en participatie
van burgers aan de voorkant van het planproces mogelijk te maken. Een streven
dat aansluit bij de motie, zoals ingediend en aangehouden bij het integrale
beleidsdebat in de EK over ruimtelijke ontwikkelingspolitiek.Tot nu toe hebben die pogingen niet het gewenste resultaat opgeleverd.Wel is er door de regering een brief toegezegd over dit thema, die geschreven
zou gaan worden door de minister van bestuurlijke vernieuwing. Is die brief
al geschreven, zo willen de leden van de fractie van de PvdA graag weten en mogelijkerwijs kan die brief dan ook toegestuurd
worden aan de leden van de Eerste Kamer, opdat de inhoud deel kan uitmaken
van de voorliggende wetsbehandeling.Want deelt de regering de opvatting van de leden van de fractie van de PvdA dat in het, ook door deze leden bij de behandeling
van het integrale beleidsdebat en bij de behandeling van de PKB Nota ruimte,
verwoordde dilemma tussen rechtsbescherming en marktpositie in de praktijk
maar al te vaak blijkt dat er op dit punt weinig te verwachten is van de gemeente?
Pas als de gemeente zijn positie kan versterken ten opzichte van marktpartijen,
zal er enige bereidheid gaan ontstaan om meer transparantie aan te brengen
in de informele fases van planning. Misschien kan toch nog eens verder nagedacht
worden of er nog mogelijkheden bestaan om het vraagstuk van burgerparticipatie
in een vroeg stadium van concrete projecten aan te pakken en vooral verplicht
te stellen. Is de regering daartoe bereid? Want deelt de regering de opvatting
van de leden van de fractie van de PvdA dat de
inspraakregeling van het wetsvoorstel zelf weinig tot geen garanties biedt?
En is dat niet in hoge mate te betreuren, daar waar bij voortduring aan burgers
gevraagd wordt om zich mede verantwoordelijk te voelen voor de inrichting
van de samenleving? Slechts de belanghebbenden (waarvan nog de vraag is wie
als belanghebbende aangemerkt wordt, nu de actio popularis afgeschaft is)
kunnen met hun bezwaar naar de Raad van State, als deze tenminste zodanig
bij de pinken zijn dat zij tot tweemaal toe een zienswijze hebben ingebracht.Wreekt zich hier niet het gebrek aan helderheid in de wet tussen ruimtelijke
ordening en projectontwikkeling? Is voor een goede invulling van ruimtelijke
ordening eigenlijk niet iedereen belanghebbend? En is dat niet een reden waarom
juist dat ook een onvervreemdbare overheidstaak is en blijft? Zou het begrip
belanghebbende niet gesplitst moeten worden en toegesneden op de context van
enerzijds projectontwikkeling en anderzijds een doelmatige ordening van de
ruimte?Er wordt gesteld, zo merken de leden van de SP-fractie
op, dat belanghebbenden inspraak hebben bij de vaststelling of wijziging van
een bestemmingsplan. Kunnen gemeenten verschillende invullingen geven aan
het begrip belanghebbende?Aan de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan gaat vaak een
ontwikkelings en onderhandelingsfase vooraf. De onderhandelingen over een
(gedeelte van) een bestemmingsplan vallen buiten het publieke domein en zijn
soms erg mistig. Wederom tijdens de discussie in de Eerste Kamer werd erop
gewezen dat het voor burgers moeilijk is om inzage te krijgen in de exploitatie
overeenkomsten. Collega Meindertsma van de PvdA wees erop dat het grondcontract
van Meerstad Groningen nog steeds aan alle openbaarheid en democratische controle
onttrokken was. Heeft de minister inmiddels navraag gedaan en wat was de uitkomst hiervan? Zie Handelingen Eerste Kamer van 17 januari 2006, EK
14–751.Burgers kunnen door een zienswijze in te brengen trachten het bestemmingsplan
te wijzigen. Dat kan beteken dat de daaronder liggende exploitatieovereenkomst
ook gewijzigd moet worden. Dit zal leiden tot hogere kosten. Wie moet deze
dragen?Heeft de burger inspraak bij de manier waarop kwaliteitsnormen worden
opgenomen in het bestemmingsplan?Relatie tot grondbeleidIn beginsel zijn structuurvisies een uitstekende planfiguur om de uitgangspunten
van het beleid ter discussie te stellen voordat ze worden vertaald in een
bestemmingsplan. Maar hier doet zich toch wel een interessant dilemma voor.
Een structuurvisie met een hoog detailniveau en concrete beleidsbeslissingen
kan goed van pas komen als er op het niveau van het bestemmingsplan een gerechtelijke
procedure opgestart wordt betreffende een aanwijzing of inpassingsplan. De
juridische uitgangspositie is beter als de koppeling met de structuurvisie
beter aantoonbaar is. In het spel om de grondposities met marktpartijen is
het juist een voordeel om het beleid zoals weergegeven in de structuurvisie
qua locatiekeuze zoveel mogelijk in het ongewisse te laten. De wet voorkeursrecht
voorziet dan wel in de mogelijkheid om een preferentie op te ontwikkelen gronden
te leggen, maar hoe verhoudt de beperkte geldigheid daarvan zich tot de tijd
die nodig is om het beleid tot uitvoering te brengen en tot de intentie om
de structuurvisie te bediscussiëren inzake haar merites? Het lijkt plausibel
om te veronderstellen dat de structuurvisie vrijwel gelijktijdig zal worden
opgesteld met een projectbesluit voor locatie ontwikkeling en dat een wethouder
daarbij een innige samenwerking aangaat met een projectontwikkelaar naar eigen
keuze. De vraag daarbij is dan hoe deze samenwerking zich verhoudt tot de
Europese richtlijnen voor aanbesteding? De vraag is tevens wat er dan nog
terecht komt van de beoogde scheiding tussen ruimtelijk beleid en juridische
uitvoering?De leden van de fractie van GroenLinks hebben
al eerder kenbaar gemaakt dat zij het innemen van grondposities zien als een
negatieve verstorende factor in de zorgvuldigheid van ruimtelijke ordeningsafwegingen.
Zij betreuren het dat de nieuwe WRO aan deze verstorende werking geen einde
maakt, terwijl uit onderzoek blijkt dat het een probleem van de eerste orde
is. In welke mate zal met de exploitatievergunning, waarvoor wettelijke maatregelen
in de maak zijn, deze verstorende werking gereduceerd worden?Zo nodig nog belangrijker acht de fractie van GroenLinks de invloed die dit fenomeen zal hebben op het vaststellen van structuurvisies.
Zolang grondposities een interveniërende werking zal hebben in de realisatie
van ruimtelijke inrichtingsplannen zal in het vaststellen van structuurvisies
de neiging bestaan niet het achterste van de tong te laten zien om projectontwikkelaars
en andere investeerders niet al te gemakkelijk in de kaart te spelen. Hoe
denkt de minister dit risico uit te sluiten?Verhouding privaat – publiekIn de Memorie van Toelichting (pag. 70) wordt het voorstel van de VROM-raad
aangehaald om privaatrechtelijke afspraken stapsgewijs in te passen in de
publiekrechtelijke besluitvormingsprocedures. De regering erkent dat een dergelijke
stapsgewijze besluitvorming een gunstig effect kan hebben op het democratisch
gehalte van de besluitvorming. Een conclusie hoe een en ander gestalte zou
kunnen krijgen, ontbreekt echter. De CDA-fractie
verzoekt de minister hierop haar visie te geven.In dit kader wordt ook melding gemaakt van het kenniscentrum voor publiek-private
samenwerking (PPS) bij het ministerie van Financiën, met als
doel de PPS te stimuleren en te initiëren en daarvoor beleid te ontwikkelen.
Kan de minister in het kader van deze wet melden welke initiatieven hier al
zijn ontwikkeld, zo vragen de leden van de CDA-fractie?UitvoeringsaspectenIn de Memorie van Toelichting is een inschatting gemaakt van de kosten
die de invoering van deze wet voor de gemeenten met zich brengt. De incidentele
kosten worden geschat op 4 tot 11 Euro per inwoner, toe te schrijven aan de
inhaalslag die moet worden gemaakt voor het actualiseren en opschalen van
het bestemmingsplan. Daarnaast wordt de stijging van de structurele lasten
geschat op 2 à 3 Euro per inwoner. Bij de Invoeringswet zal nadere
besluitvorming moeten plaatsvinden over de wijze waarop de gemeenten de incidentele
kosten kunnen opvangen. Voor de leden van de CDA-fractie
blijft de vraag hoe de gemeenten de structurele kosten moeten opvangen.Graag horen zij de zienswijze van de minister met betrekking tot de vragen
zoals ingebracht door de VNG in hun brief van 20 april 2006.Er is sprake van een ingewikkelde operatie. De overgang van het oude naar
het nieuwe stelsel zal een groot beslag leggen op de capaciteit van wetgever
en bestuur gedurende een reeks van jaren. Is dit beheersbaar zo vragen de
leden van de fracties van SGP en ChristenUnie de minister? Dit vragen wij met name gezien de door
het kabinet voorziene koppelingen met de grondexploitatiewet en de Wet algemene
bepalingen omgevingsvergunning.DiversenBlijkens het gestelde in de nota naar aanleiding van het verslag over
de wenselijkheid van fatale termijnen bepleit de minister een terughoudende
benadering waar het gaat om rechtsgevolgen van rechtswege. Wel verwijst zij
naar het initiatiefwetsvoorstel Wolfsen/Luchtenveld en de mogelijkheid van
een dwangsom bij termijnoverschrijding. Heeft de minister overwogen, vragen
de leden van de VVD-fractie, in dit wetsvoorstel
een dergelijke regeling op te nemen en zo nee, waarom niet?Met betrekking tot de naleving en handhaving van planologische regelgeving
zal het primaat worden neergelegd bij de gemeentebesturen. De leden van de D66-fractie vroegen zich in gemoede af, in hoeverre hier
niet een te groot risico ontstaat voor een oplevende gedoogcultuur en teveel
toegevendheid ten opzichte van lokale maatschappelijke druk om met name financieel-economische
belangen planologisch niet te frustreren. Deelt de regering de zorg van deze
leden over het gevaar van een uitholling van deze belangrijke bevoegdheid?
Zijn met name de kleine gemeenten niet te kwetsbaar op dit punt?Na de inwerkingtreding van de WRO zal in de invoeringswet WRO bepaald
worden dat vastgestelde streekplannen worden aangemerkt als structuurvisies
in de zin van de nieuwe WRO. Geldt dit ook, vragen de leden van de SP-fractie, voor de nu geldende PKB’s inclusief
de Nota Ruimte?De structuurvisie van het rijk dient aan de Tweede Kamer te worden voorgelegd,
wordt hij ook aan de Eerste Kamer voorgelegd? Idem voor de AmvB’s die
een uitwerking zijn van de structuurvisie? Wat is de status van de Nota Ruimte
in de overgangssituatie, een PKB is toch eigenlijk wat anders dan een structuurvisie?
Dezelfde vraag hebben de leden van de SP-fractie
ten aanzien van de status van streekplannen en provinciale structuurvisie.Moeten structuurvisies ook eenmaal per 10 jaar geactualiseerd worden of
vaker en zo ja wat betekent dat voor de Nota Ruimte die immers een veel langere
horizon (tot 2020) had?Er is veel zorg over het dichtslibben van open ruimte en de verrommeling
van het landschap. Hoe kan met deze wet voorkomen worden dat de open ruimte
daadwerkelijk dichtslibt en dat allerlei kruimelprojecten de ontwikkelingen
gaan bepalen?Gemeenten hebben veel behoefte aan kennis omtrent alle regelgeving, met
name de hoeveelheid regels die door Brussel wordt uitgevaardigd is niet altijd
te overzien. Hoever is de minister gevorderd, vragen de leden van de SP-fractie, met het geïntegreerd aanbieden van deze
informatie, in hapklare brokken en duidelijke taal?Ook heeft de minister een discussie toegezegd naar aanleiding van het
door haar als pamflet betiteld groene boekje van Paul Kersten en anderen.
In dit boekje wordt opgeroepen tot een vakdebat over de ruimtelijke ordening.
Komt deze discussie nog van de grond voor de plenaire behandeling van de WRO?
Deze fractie zou dat op prijs stellen. InvoeringGezien de reikwijdte van deze wet, en de nog dit jaar voorziene behandeling
van de invoeringswet, gaat de CDA-factie er van
uit dat de plenaire behandeling van de WRO en de Invoeringswet gelijktijdig
zal plaatsvinden.Andere vragen van de PvdA-fractie betreffende
de doorwerking van de voorliggende wet naar veertig andere wetten zullen deze
leden bij de behandeling van de invoeringswet aan de orde stellen. Wanneer
kunnen we die invoeringswet tegemoet zien, zo vragen deze leden?Veel gemeenten zullen een inhaalslag moeten maken om hun bestemmingsplannen
op orde te krijgen voor het gehele grondgebied. Welke overgangstermijnen denkt
de minister te hanteren in de invoeringswet, zo vragen de leden van de VVD-fractie, als het gaat om deze inhaalslag?Is de constatering juist dat een gemeentelijk bestemmingsplan in beginsel
actueel kan zijn zolang geen tien jaar zijn verstreken sinds de laatste wijziging?Kan de minister aangeven welke tijdsplanning globaal gevolgd gaat worden
terzake van de invoeringswet en de wijzigingen in circa veertig wettelijke
regelingen?Het voorliggende wetsvoorstel is essentieel voor de uitvoering van de
nota Ruimte. Het is daarom van belang dat de Invoeringswet en het nieuwe Besluit
Ruimtelijke ordening met voortvarendheid worden afgerond. Is de planning van
invoering per 1-1-2007 haalbaar, zo vragen de leden van de fracties van SGP en ChristenUniede minister.De invoeringswet wijzigt veertig andere wetten. Wanneer kunnen de leden
van de SP-fractie deze verwachten?De leden van de vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
zien uit naar beantwoording van de vragen.De voorzitter van de commissie,Bierman-Beukema toe WaterDe griffier van de commissie,Van DoorenXNoot1Samenstelling:Leden: Werner (CDA), Van den Berg (SGP), Ketting (VVD), Pastoor (CDA),
Meindertsma (PvdA), Bierman-Beukema toe Water (VVD), (voorzitter), Van der
Lans (GL), Hessing (LPF),Ten Hoeve (OSF), V.Dalen-Schiphorst (CDA), Van Raak
(SP), Putters (PvdA) en Engels (D66).Plv. leden: Nap-Borger (CDA), Van Middelkoop (CU), Van den Oosten (VVD),
Lemstra (CDA), Witteman (PvdA), Swenker (VVD), Platvoet (GL), Van Leeuwen
(CDA), Slagter-Roukema (SP) en Schouw (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20052006-28916-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl