Nederlandse deelname aan vredesmissies; Notitie inzake de politieke uitgangspunten voor Nederlandse deelname aan mogelijke vredesmissies in de nabije toekomst
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29521, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29521 nr. 1

08-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBESLUITVORMING OVER DEELNEMING VAN NEDERLANDSE MILITAIRE
EENHEDEN AAN INTERNATIONALE CRISISBEHEERSINGSOPERATIESInleidingOntwikkelingen in vredesoperatiesIntra-statelijk en complex van karakterBreed en geïntegreerd veiligheidsbeleidInternationale samenwerkingMotieven voor deelnameAmbitieniveauDe motie: politieke prioriteitenstellingAndere aspecten uit de motie: follow-up, humanitaire noodzaak,
eigenstandige afweging1. «zekerheid over een adequate follow-up na de
interventie gericht op de wederopbouw»;2. «humanitaire noodzaak, politieke veiligheidsoverwegingen,
beschikbare expertise en ervaring van Nederland en de toegevoegde waarde die
een dergelijke missie kan hebben aan de stabilisering van conflictlanden-
of regio's»;3. «een eigenstandige afweging bij het besluit aan
welke missies zal worden deelgenomen».Samenvatting en conclusiesOVERZICHT UITGEZONDEN NEDERLANDSE MILITAIREN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29521Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 521Nederlandse deelname aan vredesmissiesnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DE MINISTER VAN
DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 april 2004Graag bied ik u hierbij, mede namens de minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
een beleidsnotitie aan inzake de politieke uitgangspunten voor Nederlandse
deelname aan mogelijke vredesmissies in de nabije toekomst. Hiermee wordt
uitvoering gegeven aan de motie van het lid Koenders c.s., voorgesteld 17 december
2003, kenmerk 29 200 V, nr. 31.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotDe Minister van Defensie,H. G. J. Kamp BESLUITVORMING OVER DEELNEMING VAN NEDERLANDSE MILITAIRE
EENHEDEN AAN INTERNATIONALE CRISISBEHEERSINGSOPERATIESInleidingIn reactie op de motie van de leden Koenders, Wilders, Eurlings en Dittrich
(29 200, nr. 31) heeft de regering toegezegd de Kamer een beleidsnotitie
te doen toekomen over de politieke uitgangspunten die in de motie worden genoemd.
In haar reactie heeft de regering duidelijk gemaakt dat bij de besluitvorming
over Nederlandse deelname aan crisisbeheersingsoperaties steeds een afweging
gemaakt zal worden aan de hand van de specifieke situatie in het concrete
geval. Alleen dan is een adequate afweging van alle relevante factoren met
inachtneming van het Toetsingskader mogelijk. Spoorboekjes zijn in deze situaties
mogelijk noch gewenst.Op 13 juli 2001 zonden de toenmalige ministers van Buitenlandse Zaken
en Defensie een herziening van het Toetsingskader aan de Voorzitter van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal (23 591 en 26 454, nr. 7). Aanleiding
tot de herziening van het uit 1995 daterende toetsingskader (23 591,
nr. 5) vormde de discussie over de politieke besluitvorming in Nederland over
de deelneming aan vredesoperaties op basis van het rapport «Vertrekpunt
Den Haag» van de Tijdelijke Commissie Besluitvorming Uitzendingen (TCBU)
en de wijziging in de Grondwet van de bepalingen inzake de inzet van de krijgsmacht,
in het bijzonder de nieuwe artikelen 97 en 100.Het resultaat, het Toetsingskader 2001, is sindsdien de leidraad bij de
voorbereiding van uitzendingen van militaire eenheden waarvoor de informatievoorziening
krachtens artikel 100 van de Grondwet geldt. Het Toetsingskader 2001 geeft
een reeks aandachtspunten die wordt gebruikt om per geval een weloverwogen
politiek en militair oordeel te vellen over Nederlandse deelname aan internationale
crisisbeheersingsoperaties. Dergelijke operaties lopen uiteen wat belang,
mandaat en geweldsniveau betreft. De aandachtspunten kunnen bij de beoordeling
van alle aspecten van een operatie dan ook een ander gewicht hebben. Deze
notitie beperkt zich in beginsel tot uitzendingen waarop artikel 100 van de
Grondwet van toepassing is, al heeft de regering toegezegd in andere gevallen
zoveel mogelijk naar analogie met deze procedure te handelen. Over de problematiek
van de mogelijke overlap van de doelomschrijvingen van de inzet van militaire
eenheden «ten behoeve van de verdediging en ter bescherming van de belangen
van het Koninkrijk» enerzijds en «ten behoeve van de handhaving
en de bevordering van de internationale rechtsorde» anderzijds (artikel
97, eerste lid van de Grondwet) en de gevolgen daarvan voor de parlementaire
betrokkenheid bij de besluitvorming, in het bijzonder de verplichting tot
informatieverstrekking vooraf aan het parlement op grond van artikel 100 van
de Grondwet, is nader advies gevraagd aan de Adviesraad Internationale Vraagstukken.Hoewel de beoordeling over de inzet van Nederlandse militaire eenheden
in het kader van internationale crisisbeheersingsoperaties plaatsvindt per
geval, dient deze binnen een breder politiek kader te passen. De inzet moet
berusten op een gedegen analyse van de internationale veiligheidssituatie
en van de gewenste internationale rol van ons land. In de jaarlijkse begrotingsbehandelingen
van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie wordt meer diepgaand
ingegaan op deze analyse. Ook in de recente Prinsjesdag-brief van de minister
van Defensie (29 200 X, nr. 4) is hierop ingegaan. Tegen deze achtergrond wordt onderstaand nader ingegaan op de noodzaak
van een breed en geïntegreerd veiligheidsbeleid;– het belang en de gevolgen van internationale (militaire) samenwerking;– de motieven voor deelname aan een crisisbeheersingsoperatie;– het ambitieniveau en de financiering van de additionele kosten;de mogelijkheden tot het stellen van prioriteiten.Ontwikkelingen in vredesoperatiesHet veranderde politieke klimaat na de val van de Berlijnse Muur leidde
tot een toename van het aantal vredesmissies. Het geloof in de mogelijkheden
voor de VN op het gebied van internationale crisisbeheersing was groot. Ook
de VN zelf was vol vertrouwen, zoals onder meer blijkt uit het rapport «An
Agenda for Peace» (S/24 111, 17 juni 1992) van de toenmalige
SGVN Boutros Boutros Ghali.Daarbij ging het destijds om toepassing van het instrumentarium dat was
ontworpen voor «klassieke» vredesoperaties: het optreden van een
onpartijdige internationale troepenmacht, met toestemming of op uitnodiging
van (voormalige) conflictpartijen, in beginsel zonder de mogelijkheid tot
afdwinging. Dit instrumentarium, primair ontworpen voor conflicten tussen
staten, werd aanvankelijk ook toegepast bij conflicten binnen staten.Hoewel het uitoefenen van toezicht op de naleving van een vredesakkoord
of toezicht op een wapenstilstand (bijvoorbeeld UNIFIL in Libanon, UNMEE tussen
Ethiopië/Eritrea) belangrijk bleef, onstonden er ook nieuwe behoeftes
als gevolg van een wijziging van de aard van de conflicten. Zo werd internationaal
optreden noodzakelijk in enkele gevallen van «failed» of «failing
states», gericht op stabilisering en het scheppen van voorwaarden waarbinnen
effectief staatsgezag kan worden uitgeoefend (Cambodja, Haïti, Oost-Timor,
Afghanistan).De negatieve ervaringen in Somalië, Rwanda, en Bosnië-Herzegovina
(UNPROFOR) leidden in het midden van de jaren negentig tot een internationale
herbezinning van de aanpak van vredesoperaties. In het rapport «Verloren
Onschuld» van maart 1996 deed de toenmalige Adviesraad Vrede en Veiligheid
(AVV) een reeks aanbevelingen die tevens konden worden gezien als lessen uit
de ervaringen tot dan toe. In het VN-rapport dat in 2000 tot stand kwam onder
leiding van de voormalige Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken Lakhdar
Brahimi (S/2000/809, d.d. 21 augustus 2000), thans Speciaal Vertegenwoordiger
van SGVN in Irak, werden de tekortkomingen bij de planning en uitvoering van
VN-vredesoperaties op niet mis te verstane wijze aan de orde gesteld. Uit
de praktijk bleek een noodzaak tot een andere aanpak van vredesoperaties.Intra-statelijk en complex van karakterDe meeste gewapende conflicten van dit ogenblik zijn intra-statelijk,
en het veranderde politieke klimaat heeft geleid tot een verruiming van de
mogelijkheden tot internationale bemoeienis. Deze conflicten zijn doorgaans
complex van karakter, onder meer door de rol van niet-statelijke actoren die
nauw betrokken zijn bij illegale internationale wapenhandel, smokkel van natuurlijke
rijkdommen en drugs. De afwezigheid van een effectief staatsgezag en functionerende
staatsinstellingen leidt veelal tot omvangrijke humanitaire noodsituaties
en vluchtelingenstromen. Ondanks het intra-statelijke karakter kan van deze
conflicten een sterk destabiliserende invloed uitgaan op een gehele regio.
Liberia is hiervan een duidelijk voorbeeld. Deze verandering van de aard van de conflicten maakt ingrijpen van de
internationale gemeenschap enerzijds meer noodzakelijk en dringend, anderzijds
gecompliceerder. Dit heeft allereerst gevolgen voor de aard van de eventuele
interventie. Juist bij intra-statelijke conflicten moet een internationale
troepenmacht beschikken over voldoende bevoegdheden en middelen om de situatie
onder controle te krijgen, ook als de veiligheidssituatie verslechtert. Zij
heeft dus een toereikend mandaat nodig en moet zijn uitgerust om, zo nodig,
gevechtshandelingen te verrichten (escalatie-dominantie). Deze behoefte heeft
zich onder meer vertaald in de machtiging door de VN-veiligheidsraad tot meer
robuuste missies, gebaseerd op Hoofdstuk VII van het VN-Handvest.Breed en geïntegreerd veiligheidsbeleidHet complexe karakter van de aard van de conflicten noodzaakt tot een
meer integrale aanpak. Naast militaire inzet dienen bij voorkeur ook andere
relevante instrumenten te worden aangewend, zoals civiele (opbouw politie
en krijgsmacht, justitie, bevorderen van beginsel van goed bestuur en democratisering,
opbouwen van een staatsstructuur) en financiële (fondsen voor de wederopbouw
en leniging van humanitaire noden). Dit veronderstelt een veiligheidsbeleid
dat zich uitstrekt tot de verschillende fasen van een conflict (voor, tijdens
en na afloop) en zich rekenschap geeft van alle daarbij betrokken actoren
en factoren. In de praktijk wordt door Nederland dit beleid al toegepast,
in het bijzonder met betrekking tot bepaalde regio's (zoals de Balkan en Afrika
bezuiden de Sahara; zie bijvoorbeeld de recente Afrika-notitie (29 237,
nr. 1) en bepaalde landen (zoals Afghanistan en Irak).Het kabinet heeft het streven naar een geïntegreerd buitenlands-
en veiligheidsbeleid dan ook hoog in het vaandel staan. De recente oprichting
van een Stabiliteitsfonds is hiervan een goed bewijs. Ook neemt Nederland
binnen de OESO in Parijs actief deel aan de discussie over de mogelijke verruiming
van de criteria die bepalen welke activiteiten, die op het snijvlak van vrede,
veiligheid en ontwikkeling liggen, aan ODA (Official Development Assistance)
kunnen worden toegerekend.Uiteraard heeft preventie van escalatie van crises de voorkeur. Daarbij
wordt doorgaans gedacht aan de inzet van de diplomatie, waarbij tevens gebruik
kan worden gemaakt van handelspolitieke en financiële instrumenten. Op
deze materie is in de nota Conflictpreventie (28 065, nr. 1) uitgebreid
ingegaan. De Europese Unie (EU) beschikt over het gehele scala aan instrumenten,
het militaire incluis, en kan een belangrijke speler worden. De EU houdt in
dit kader de vinger aan de pols via de zogenaamde watch list, waarop tientallen
potentiële conflicthaarden staan. Naast inzet van het eerder genoemde
instrumentarium kan in beginsel ook de tijdige stationering van militaire
eenheden bijdragen aan preventie. De ontplooiing in de jaren negentig van
de VN-vredesmacht (UNPREDEP) in Macedonië, om te helpen voorkomen dat
het etnisch geweld in andere delen van het voormalige Joegoslavië naar
deze republiek zou overslaan, is hiervan een treffend voorbeeld Het tijdstip
waarop conflicten escaleren is echter moeilijk te voorspellen. Daarnaast schrikken
regeringen er doorgaans voor terug om voor preventieve doeleinden in te stemmen
met de komst van buitenlandse militairen. Het instrument van de preventieve
militaire ontplooiing is na het einde van de Koude Oorlog derhalve nog weinig
benut.De inzet van militairen concentreert zich dan ook op de fase van het conflict
zelf en die na afloop van het conflict. In de eerder genoemde Prinsjesdagbrief
heeft de regering gekozen voor een tweeledige aanpak: zowel deelname aan operaties
hoog in het geweldsspectrum en doorgaans de beginfase van een
conflict, als aan stabilisatiemissies, doorgaans in de eindfase van een conflict.
Zo wil zij enerzijds de mogelijkheid behouden deel te nemen aan acties bij
plotseling opdoemende crises en humanitaire noodsituaties, anderzijds aan
acties tot duurzame stabilisatie, die een succesvolle overdracht van het bestuur
aan de civiele autoriteiten en economische wederopbouw veilig stellen. Dit
betekent ook dat een taakverdeling waarbij met name de VS de zware militaire
operaties voor hun rekening zouden nemen en de Europeanen de lichte, door
de regering wordt afgewezen.Buiten de inzet van militairen in crisisbeheersingsoperaties zijn er overigens
ook andere vormen van internationale militaire samenwerking met betrekking
tot landen in een conflictsituatie respectievelijk in een post-conflict-situatie.
Hiertoe behoren militaire advisering op het terrein van de hervormingen van
de veiligheidssector (Security Sector Reform; SSR) en op het terrein van ontwapening,
demobilisatie en herintegratie (Disarmament, Demobilisation, Reintegration;
DDR), assistentie aan regionale veiligheidsorganisaties en vredesmachten (ECOWAS,
SADC, etc.) en hulp bij opleidingen en deelname aan oefeningen.Internationale samenwerkingZoals in het Toetsingskader gesteld vinden de Nederlandse inspanningen
op het vlak van crisisbeheersingsoperaties steeds plaats in internationaal
verband. Dit heeft meerdere redenen.De complexiteit van veel militaire crisisbeheersingsoperaties en de noodzaak
dat wordt beschikt over voldoende voortzettingsvermogen vertaalt zich in internationale
militaire en politieke samenwerking. De NAVO en de EU zijn hier dé
voorbeelden van institutionele inbedding. Ook de VN beschikt via UNSAS en
SHIRBRIG over een pool van eenheden die in beginsel beschikbaar zijn voor
inzet bij VN-operaties. Daarnaast wordt samengewerkt in een aantal multinationale
militaire verbanden, zoals het Duits-Nederlandse Legerkorps en de Brits-Nederlandse
Amphibious Force. Voorts bevordert internationale samenwerking de politieke
slagkracht en de legitimiteit van het optreden.De praktijk heeft uitgewezen dat de VN om uiteenlopende redenen doorgaans
onvoldoende in staat is om met succes een leidende rol te spelen in operaties
hoog in het geweldsspectrum, waarbij gewapenderhand een einde moet worden
gemaakt aan een conflict. In veel gevallen verschaft de VN het mandaat voor
een operatie, en wordt de uitvoering overlaten aan een ander: ad hoc-coalities
of regionale organisaties, zoals de NAVO en de EU. De VN streeft ernaar de
samenwerking met regionale organisaties verder uit te breiden en heeft daarbij
in het bijzonder belangstelling getoond voor de «rapid response»
capaciteiten van onder andere EU en NAVO. Dit biedt een goede basis voor verdere
uitbreiding van de samenwerking. De EU heeft daartoe in september 2003 reeds
een politiek akkoord met de VN getekend. Overigens zijn er al legio voorbeelden
van geslaagde samenwerking tussen VN enerzijds en NAVO en EU anderzijds. Voor
de EU zijn dat de overname van de VN-politiemissie in Bosnië-Herzegovina
en Operatie Artemis in de Democratische Republiek Kongo (een voorbeeld van
ingrijpen in een bestaand conflict ter voorkoming van verdere escalatie);
voor de NAVO kan onder meer worden gewezen op de samenwerking met de VN in
Bosnië-Herzegovina, Kosovo en in Afghanistan.Regionale organisaties als de NAVO en de EU hebben elders in de wereld
echter nog geen werkelijke tegenhangers. De ontwikkelingen in Afrika gaan
weliswaar de goede kant op met regionale organisaties als ECOWAS en SADC,
maar beide kunnen zich vooralsnog niet spiegelen aan de capaciteiten op het
gebied van crisisbeheersing van de NAVO en, in mindere mate, de
EU. Het Nederlandse beleid is gericht op versterking van de capaciteiten tot
het uitvoeren van dan wel deelnemen aan internationale crisisbeheersingsoperaties
van deze organisaties en hun lidstaten.Hoewel de deelneming aan gelegenheidscoalities niet wordt uitgesloten,
geeft Nederland er in algemene zin de voorkeur aan de uitvoering van operaties,
bij voorkeur op basis van een mandaat van de VR, in handen te geven van regionale
organisaties als NAVO en EU. Nederland kan ten aanzien van operaties die in
NAVO en EU kader worden uitgevoerd maximale invloed uitoefenen waar het de
politieke aansturing en de militaire planning betreft. Naarmate de Nederlandse
invloed op de formulering van het beleid in deze organisaties ten aanzien
van crisisbeheersing groter is, neemt de vrijblijvendheid ten aanzien van
de uitvoering van de feitelijke operatie vanzelfsprekend af.De wijze van politieke aansturing en militaire planning in VN-geleide
operaties geeft Nederland een minder grote invloed, ondanks de verbeteringen
die naar aanleiding van het eerder genoemde Brahimi-rapport werden aangebracht.
De recente oproep van een aantal lidstaten aan de VN-veiligheidsraad om de
invloed te vergroten van lidstaten die troepen leveren of een belangrijke
financiële bijdrage leveren aan vredesoperaties wordt dan ook door de
regering ondersteund.Een hiermee verbonden ontwikkeling die van belang is voor de besluitvorming
over internationale crisisbeheersingsoperaties is de formatie van multinationale
eenheden. Deze kan leiden tot een zekere mate van taakspecialisatie (zoals
die bijvoorbeeld binnen het Nederlands-Duitse legerkorps heeft plaatsgehad)
en is daarmee een belangrijk instrument om de efficiëntie van Europese
defensie-inspanningen te vergroten. Een dergelijke samenwerking noopt ertoe
de besluitvorming van regeringen en parlementen van de betrokken lidstaten
nauwer op elkaar af te stemmen. Ook gedurende de uitzending en bij de beëindiging
van een missie dient tussen de betrokken lidstaten zorgvuldig te worden overlegd.In het kader van de NATO Response Force (NRF) is over de gevolgen van
een internationale militaire inbedding reeds van gedachten gewisseld tussen
de regering en de Kamer. De tendens van multinationalisering is mede aanleiding
geweest om de AIV om advies te vragen over de gevolgen van nauwere militaire
samenwerking voor de nationale besluitvormingsprocedure bij inzet van multinationale
eenheden. Na ommekomst van dit advies zal de regering haar positie bepalen
en de Kamer haar reactie doen toekomen.Motieven voor deelnameDoorgaans zal bij een besluit tot deelneming van Nederlandse militaire
eenheden aan een internationale crisisbeheersingsoperatie een mengeling van
motieven gelden. Handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde
(de derde doelomschrijving voor de inzet van de krijgsmacht in artikel 97
van de Grondwet) is een breed begrip. Kortheidshalve moge worden verwezen
naar het debat over dit onderwerp naar aanleiding van de wijziging van de
artikel 97, 98, 99, 100 en 102 van de Grondwet (bijvoorbeeld 25 367 (R
1593), nr. 5). Inzet van Nederlandse militaire eenheden in dit kader sluit
niet uit dat daarmee tevens enger te definiëren Nederlandse belangen
worden gediend. Ook dit aspect is aan de orde gekomen bij de behandeling van
de voorstellen ter wijziging van voornoemde artikelen van de Grondwet (bijvoorbeeld
25 367, nr. 3, pagina 3).De instabiliteit in grote delen van de wereld leidt tot tal van problemen
die ook ons aangaan. Niet alleen is Nederland oprecht begaan met het lot van andere mensen, maar Europa ondervindt de problemen ook zelf in de vorm
van onbeheersbare migratiestromen en de omvangrijke handel in drugs en wapens.
Bij de aanpak van dit veelzijdige vraagstuk zal ons handelen sterker moeten
worden bepaald door het besef dat veiligheid en stabiliteit essentiële
voorwaarden vormen voor politieke, economische en sociale ontwikkeling. In
het Nederlandse ontwikkelingssamenwerking beleid is deze gedachte geïncorporeerd.Een en ander kan ook gevolgen hebben voor ons militaire uitzendbeleid.
De steun van Nederland aan de VN-operaties in Liberia en eerder in Ethiopië
en Eritrea zijn in dit verband illustratief. Beiden vonden plaats in regio's
waar Nederland zich een grote ontwikkelingsinspanning getroost.De complexiteit van crisissituaties heeft ook haar weerslag op de gronden
voor deelneming. Het voorkomen van het ontstaan dan wel het tegengaan van
«failed states» en de dreiging die uitgaat van het internationale
terrorisme kunnen eveneens het Nederlandse belang dienen en meespelen in het
besluit tot inzet van Nederlandse militairen. Het geval van Afghanistan kan
hier als voorbeeld worden aangehaald.Aangezien onze welvaart en veiligheid in hoge mate afhankelijk zijn van
effectieve internationale organisaties en veiligheidsinstituties, wil de regering
bijdragen aan de uitvoering van het beleid dat tot stand komt in voor Nederland
juist in dit kader belangrijke organisaties. In het algemeen gesteld wordt
daarbij voorrang gegeven aan inspanningen in NAVO- en EU-kader, in het besef
dat ook de VN meer en meer een beroep op deze organisaties zal doen. De EU
zal, op initiatief van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, voor dit doel battlegroups oprichten die op verzoek van de VN snel
kunnen worden ingezet.AmbitieniveauIn de Prinsjesdagbrief heeft de regering het ambitieniveau voor de krijgsmacht
aangepast. Wat crisisbeheersingsoperaties betreft, geldt dat de Nederlandse
krijgsmacht in staat moet zijn tot een kwalitatief en technologisch hoogwaardige
militaire bijdrage aan internationale operaties in alle delen van het geweldsspectrum,
ook in de beginfase van een operatie. Het gaat hierbij in het bijzonder om
het volgende:– een bijdrage aan het ambitieniveau van de NAVO om gelijktijdig
drie grote crisisbeheersingsoperaties op legerkorpsniveau in het gehele geweldsspectrum
uit te voeren. Het ambitieniveau van de Europese Unie – het vermogen
om binnen zestig dagen een troepenmacht van 50 000 tot 60 000 militairen
te kunnen ontplooien – is hierbij inbegrepen. In verband hiermee moet
de krijgsmacht als geheel tevens een bijdrage kunnen leveren aan de NATO Response
Force;– deelneming voor maximaal een jaar aan een operatie in het hogere
deel van het geweldsspectrum met één op de missie toegesneden
brigade(taakgroep) van landstrijdkrachten, twee squadrons met elk achttien
jachtvliegtuigen, een maritieme taakgroep met maximaal vijf fregatten of een
combinatie hiervan. In de praktijk zullen de Nederlandse bijdragen afhankelijk
van de missie en van de bijdragen van andere landen moeten worden samengesteld.
Bij deelneming aan een vredesafdwingende operatie kan het noodzakelijk zijn
ook eenheden in te zetten die in het kader van vredesoperaties elders zijn
ontplooid;– deelneming aan maximaal drie operaties in het lagere deel van
het geweldsspectrum met bijdragen van bataljonsgrootte of, bij zee- en luchtoperaties,
equivalenten daarvan;– het optreden als «lead nation» op het niveau van een
brigade – of, bij zee- en luchtoperaties, het equivalent daarvan –
en, samen met andere landen, op legerkorpsniveau. De bijdragen van Nederland aan crisisbeheersingsoperaties zullen dit ambitieniveau
in beginsel niet te boven gaan. Als bijlage treft u een overzicht aan van
de per 7 april jl. uitgezonden Nederlandse militairen. Hiermee wordt
tevens de toezegging gestand gedaan van de minister van Defensie in het algemeen
overleg over Irak van 9 maart jl. in antwoord op een verzoek van het
lid Herben (LPF).Voor de financiering van de additionele kosten die gemoeid zijn met deelneming
aan dergelijke operaties bestaat een speciale voorziening binnen de HGIS.
De omvang daarvan in 2004 is ongeveer 180 miljoen euro. Daaruit worden ook
verplichte contributies, zoals die aan de VN, gefinancierd. In 2004 gaat het
daarbij om een bedrag van circa 50 miljoen euro.De motie: politieke prioriteitenstellingDe regering stelt vast dat mondiaal de vraag naar stabiliteit groter is
dan het aanbod aan politieke en militaire middelen. Er zullen derhalve prioriteiten
moeten worden gesteld, ook voor wat betreft de Nederlandse inzet in internationale
crisisbeheersingsoperaties. Het stellen van eenduidige prioriteiten is evenwel
geen eenvoudige zaak, juist vanwege de reeds gesignaleerde tendens van grotere
complexiteit van de diverse crises.In algemene zin kan worden gesteld dat de regering voorrang wil geven
aan de uitvoering van operaties in NAVO- en EU-kader. Als lid van deze organisaties
neemt Nederland immers actief deel aan de besluitvorming die tot dergelijke
operaties leidt, hetgeen niet vrijblijvend is. Indien deze operaties niet
op uitnodiging van het betrokken land worden uitgevoerd, moeten zij op een
duidelijk mandaat berusten. Dit mandaat zal meestal afkomstig zijn van de
Verenigde Naties en in beginsel een resolutie van de Veiligheidsraad. De VR
blijft primair verantwoordelijk op het gebied van de internationale vrede
en veiligheid.De Nederlandse regering neemt verzoeken van de VN in serieuze overweging,
ook al is zij niet betrokken bij de besluitvorming. Deelname aan VN-geleide
operaties blijft derhalve tot de mogelijkheden behoren. Het grote politieke
draagvlak voor VN-operaties en de mogelijkheid van inzet van het brede VN-instrumentarium,
zowel in conflict- als in de post-conflict fase, geeft de VN een unieke positie.
Door inzet van een relatief klein aantal militairen (als «enabling forces»)
kunnen landen met een hoogwaardige krijgsmacht als de Nederlandse een belangrijke
bijdrage leveren aan VN-geleide operaties, en daardoor een aanzienlijk aandeel
hebben in hun welslagen. Deze overweging kan, zeker indien de VN een direct
verzoek richt aan Nederland, een belangrijke rol spelen bij de afweging van
alle relevante factoren.Voorts wordt de mogelijkheid van deelname aan ad hoc samenwerkingsverbanden
niet uitgesloten. In dit kader kan onder meer worden gewezen op de deelname
aan (en zelfs, samen met Duitsland, leiding over) de ISAF-operatie voordat
deze door de NAVO werd geleid en, meer recentelijk, de stabilisatiemacht voor
Irak.Prioriteiten kunnen in dit kader ook geografisch worden bepaald, waarbij
een nadruk op relatief nabijgelegen gebieden als de Balkan en het Midden-Oosten
voor de hand ligt. Daartoe kunnen de geografische prioriteiten evenwel niet
beperkt blijven. Ook Afrika (de Grote Meren en de Hoorn van Afrika) geldt
als een gebied dat prioriteit verdient, primair vanuit humanitaire overwegingen,
maar ook vanwege het eerder genoemde verband tussen «failed states»,
internationale criminaliteit, terrorisme en vluchtelingenstromen enerzijds,
en het Nederlandse belang anderzijds. Zoals de ontwikkelingen in bijvoorbeeld
Afghanistan hebben aangetoond, kunnen daarnaast onze veiligheid
en andere belangen ook geraakt worden door omstandigheden op grote afstand.
In maatschappijen waar de staat vrijwel afwezig is, hebben terroristische
c.q. criminele organisaties vrij spel – met alle gevolgen van dien.Het stellen van regionale prioriteiten mag overigens niet leiden tot de
conclusie dat daarmee deelname wordt uitgesloten aan operaties in niet genoemde
regio's. Een kenmerk van veel internationale crisisbeheersingsscenario's is
juist de onvoorspelbaarheid. Een humanitaire noodsituatie kan in zeer korte
tijd ontstaan. Ook de gebeurtenissen die aanleiding gaven tot de inzet van
Nederlandse militairen in Afghanistan, waren nauwelijks te voorzien. De oprichting
van de NRF en een Rapid Response capaciteit van de EU, waaraan Nederland van
plan is een bijdrage te leveren, zijn mede bedoeld om een antwoord te kunnen
geven op plotseling ontstane crisissituaties.Tenslotte wil de regering erop wijzen dat een eenduidige prioriteitenstelling
minder wenselijke neveneffecten kan hebben. Het zou bij de internationale
organisatie of de groep van landen die de mogelijkheid van een internationale
crisisbeheersingsoperatie onderzoekt ongewenste verwachtingen kunnen wekken
over Nederlandse deelname. Dat zou ten koste kunnen gaan van de Nederlandse
onderhandelingspositie ten aanzien van andere deelnemers aan een operatie.
Daarnaast zou daarmee de ruimte kunnen worden beperkt om zelfstandig een oordeel
te vormen over de mogelijkheid en wenselijkheid tot deelname aan de hand van
het Toetsingskader.Andere aspecten uit de motie: follow-up, humanitaire noodzaak,
eigenstandige afwegingZoals reeds eerder gesteld gaat de systematiek van het Toetsingskader
uit van een weging van álle relevante factoren. Het gaat om het totaal;
niet in alle gevallen zal de appreciatie van elk afzonderlijk aandachtspunt
geheel bevredigend uitvallen.De ervaring leert daarbij dat de aspecten die in de motie worden genoemd
doorgaans aan de orde komen bij het onderzoek naar de mogelijkheid en de wenselijkheid
van inzet van Nederlandse militaire eenheden in een internationale crisisbeheersingsoperatie.
Onderstaand zullen de genoemde aspecten worden toegelicht.1. «zekerheid over een adequate follow-up na de
interventie gericht op de wederopbouw»;– Dit aspect van de motie komt reeds aan de orde bij de besluitvorming
over deelneming. Waarom een militaire operatie onder de gegeven omstandigheden
het meest aangewezen is, wordt toegelicht in een analyse van het conflict
en het instrumentarium dat de internationale gemeenschap ten dienste staat
om dit te beëindigen. Ook andere elementen van de geïntegreerde
aanpak, waaronder de plannen voor de post-conflict fase, komen daarbij aan
de orde. Immers, het conflictgebied zal doorgaans pas kunnen worden verlaten
na een succesvolle overdracht van het gezag aan de inmiddels gereconstrueerde
civiele instanties en het op gang brengen van de economie. In het kader van
deze exit-strategie is een adequate follow-up na een militaire interventie,
gericht op de wederopbouw, onmisbaar.Wel moet erkend worden dat in de praktijk de planning van de reconstructie
helaas vaak naijlt op de militaire inzet. De internationale inspanningen voor
de wederopbouw van Kosovo kan hier als een van de voorbeelden
worden aangehaald. In bepaalde gevallen is dit verklaarbaar vanuit de overweging
dat pas na afloop van de militaire interventie een beeld kan worden gevormd
van de wederopbouwbehoeftes. In het meer recente geval van Afghanistan vond
de Bonn-conferentie plaats van 2 tot 4 december 2001. De eerste ISAF-eenheden
ontplooiden eind december 2001, en op 21 en 22 januari 2002 werd in Tokio
de omvang vastgesteld van de financiële bijdrage van de internationale
donorgemeenschap aan de wederopbouw van Afghanistan. In weer latere stadia
bleek dat niet alle donoren de gedane toezeggingen in dezelfde mate konden
nakomen, en dat de eerste schattingen van de benodigde fondsen voor de wederopbouw
ver beneden de werkelijke behoeften lagen.In enkele gevallen loopt de militaire planning gelijk op met de planning
van de wederopbouwfase. Zo heeft de VN, met de aanbevelingen van Brahimi nog
vers in het geheugen, bij de planning van de VN-missie in Liberia UNMIL voor
een brede, geïntegreerde aanpak gekozen. Maar ook hier volgde de donorconferentie
voor de wederopbouw van Liberia in een later stadium, op 4 en 5 februari
2004, vier maanden nadat UNMIL op 1 oktober 2003 formeel de taken overnam
van de ECOWAS-troepenmacht ECOMIL.In de realiteit zal het besluit over inzet van militairen dus doorgaans
voorafgaan aan de zekerheid over de reconstructiefase. De regering zet zich
in voor verbetering op dit vlak. Vooral in EU- en VN-kader liggen daartoe
mogelijkheden. Om bovengenoemde redenen onderschrijft de regering enerzijds
de wenselijkheid van adequate follow-up, doch is zij anderzijds van mening
dat het ontbreken van zekerheid ter zake niet bij voorbaat mag leiden tot
een negatief besluit over Nederlandse militaire deelneming.2. «humanitaire noodzaak, politieke veiligheidsoverwegingen,
beschikbare expertise en ervaring van Nederland en de toegevoegde waarde die
een dergelijke missie kan hebben aan de stabilisering van conflictlanden-
of regio's»;– De ernst van de humanitaire situatie, politieke en veiligheidsoverwegingen,
en de toegevoegde waarde van inzet voor de stabilisering van conflictlanden-
of regio zijn alle elementen die reeds onderdeel uitmaken van het Toetsingskader
2001. De regering is van mening dat elk van deze overwegingen van aanzienlijk
gewicht kan zijn bij de weging van álle relevante factoren.Beschikbare expertise en ervaring van Nederland maakt geen onderdeel uit
van de aandachtspunten uit het Toetsingskader 2001. Vanzelfsprekend acht de
regering het wenselijk dat in Nederland kennis beschikbaar is van potentiële
conflictgebieden. Het vergaren van dergelijke kennis is een van de taken van
de veiligheidsdiensten en het netwerk van diplomatieke posten waarover het
Koninkrijk beschikt. Voorafgaande expertise en ervaring is evenwel geen absolute
voorwaarde voor een besluit tot deelname aan een internationale crisisbeheersingsoperatie.
In sommige gevallen -bijvoorbeeld in geval van relaties met voormalige koloniën –
kunnen eerdere betrokkenheid en daarmee opgebouwde kennis en expertise juist
redenen zijn voor grote terughoudendheid.3. «een eigenstandige afweging bij het besluit aan
welke missies zal worden deelgenomen».De regering onderschrijft gaarne deze overweging, die geheel aansluit
bij de huidige praktijk. Daarbij wil de regering evenwel andermaal wijzen
op de invloed op de nationale besluitvorming van internationale factoren als de multinationalisering van de krijgsmachten, de NRF en de oprichting
van een snelle reactiecapaciteit van de Europese Unie.Samenvatting en conclusies1. De vraag naar stabiliteit is groter dan het aanbod. Nederland zet zich
in voor vergroting van dat aanbod, nationaal en internationaal. Er zullen
echter altijd prioriteiten moeten worden gesteld, ook voor wat betreft de
Nederlandse inzet in internationale crisisbeheersingsoperaties. De algemene
ambities over de bijdrage die de Nederlandse krijgsmacht moet kunnen leveren
aan internationale crisisbeheersingsoperaties (het ambitieniveau) nopen eveneens
tot het stellen van prioriteiten.2. Afwegingen over deelname aan individuele operaties vinden plaats binnen
een breder politiek kader. Doorgaans zal een mengeling van motieven een rol
spelen zoals de bescherming van de belangen van het Koninkrijk, de bevordering
van onze veiligheidsbelangen, de handhaving en de bevordering van de internationale
rechtsorde, grove schendingen van de rechten van de mens. Andere overwegingen
die een rol kunnen spelen zijn de gevolgen van crises in de regio maar ook
daarbuiten waaronder Nederland, de ernst van de humanitaire situatie, de toegevoegde
waarde van Nederlandse inzet voor de stabilisering van conflictlanden- of
regio en het tegengaan van «failed» of «failing states».3. De inbedding van de krijgsmacht in multinationale, militaire samenwerkingsverbanden,
de NRF, en de oprichting van een snelle reactiecapaciteit van de EU speelt
eveneens een rol van toenemend belang bij de besluitvorming.4. Aangezien de Nederlandse invloed op de politieke aansturing en de militaire
planning van de operatie binnen NAVO en EU relatief groot is, geeft de regering
voorrang aan betrokkenheid bij operaties die worden uitgevoerd door deze organisaties.5. Prioriteiten kunnen deels geografisch worden bepaald. Daarbij ligt
een nadruk op relatief nabijgelegen gebieden als de Balkan en het Midden-Oosten
voor de hand. Echter, ook Afrika geldt als een gebied dat prioriteit verdient,
primair vanuit humanitaire overwegingen, maar tevens vanwege het genoemde
verband tussen «failed states» internationale criminaliteit, terrorisme
en vluchtelingenstromen enerzijds, en het Nederlandse belang anderzijds. Zoals
de ontwikkelingen in bijvoorbeeld Afghanistan hebben aangetoond, kunnen daarnaast
onze veiligheid en andere belangen ook geraakt kunnen worden door omstandigheden
op grote afstand. Dit gegeven verdraagt zich moeilijk met het stellen van
strakke geografische prioriteiten.6. Het zwaartepunt van de discussie over Nederlandse deelname aan crisisbeheersingsoperaties
behoort te liggen bij de besluitvorming over concrete gevallen. Alleen dan
is een adequate afweging van álle relevante factoren met inachtneming
van het Toetsingskader mogelijk.7. De wenselijkheid van adequate follow-up op het gebied van wederopbouw
na afloop van een militaire interventie is onomstreden. Grotere aandacht hiervoor
is echter noodzakelijk. Het ontbreken van zekerheid terzake vooraf mag evenwel
niet bij voorbaat leiden tot een negatief besluit over Nederlandse militaire
deelneming.8. Kennis van potentiële conflictgebieden is zeer wenselijk, doch
diepgaande expertise en ervaring zijn geen absolute voorwaarden voor een besluit
tot deelname aan een internationale crisisbeheersingsoperatie.9. De regering maakt altijd een eigenstandige afweging bij het besluit
aan welke missies zal worden deelgenomen door Nederland. OVERZICHT UITGEZONDEN NEDERLANDSE MILITAIRENper 7 april 2004 1BOSNIË-HERZEGOWINA   a. «OPERATION JOINT
FORGE»   Staf Contco/KMar44  HQ SFOR33  HQ MNB (NW)47  BLMF SPTQ det13  (NL) Mechbat481  CIS Troop11  BSG MNB NW10  NSE186  GNKDET SIPOVO14  KLu Det Bugojno25  b. BHMAC1  c. EUPM21  d. EUMM3 Subtotaal  8892ITALIË   «OPERATION DELIBERATE
FORGE/DETERMINED FORGE»   BCAOC/AIRSOUTH/AFSOUTH 12  MPA DET Sigonella 118  Subtotaal 203KFOR (Alleen internationaal geplaatste NL militairen)   HQ KFOR Main/Rear (Pristina
(Kosovo)/Skopje(Mac), Napels)1  Subtotaal 14MACEDONIË   PROXIMA6  Ondersteuning Ambassadeur
Biegman (NAVO)0  Subtotaal 6 Subtotaal Balkan Operatiën 9165MIDDEN-OOSTEN   UNTSO13  UNWFP Iraq15  Subtotaal 286MOLDAVIË   OVSE1  Subtotaal 17SFIR   As Samawah585  As Samawah – CIMIC
House52  As Samawah – ICDC
kaz8  Al Khidr150  Ar Rumaythah184  Shaibah118  Tallil86  Basrah32  Bagdad9  Al Hillah (Poolse Div)6  Ar Zubayr0  As Salman26  Bussayah15  Subtotaal 1 2718ENDURING FREEDOM   VS NLTC Tampa (NL Liaison
bij USCENTCOM) 15  Afghanistan Coalition
ANA Training TF1  Subtotaal 69ISAF   HQ ISAF27  Opbouw 1(NL) Helodet135  Subtotaal 16210ACTIVE ENDEAVOUR1   Hr. Ms. Van Speijk153  Subtotaal 153 Subtotaal overige missies 1 621    11UITWISSELINGSMILITAIREN   OEF – 1 LTZ1 geplaatst
COMUKTG als SO CTF 150 (verzoek VK)1  Subtotaal uitwisselingsmilitairen 1     Subtotaal
daadwerkelijk uitgezonden militairen 2 538    12MILITAIREN BESCHIKBAAR IN NEDERLAND   AMCC Eindhoven Operationeel
t.b.v. ISAF V18  Totaal beschikbaar in Nederland 8     Totaal ingezet/onmiddellijk inzetbaar 25461 Geen uitzending, maar missiegerelateerde plaatsing/detachering 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29521-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl