Memorie van toelichting inzake Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2012
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 000
 XVI
 
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
		Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2012
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Blz
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET
						 BEGROTINGSVOORSTEL
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 BEGROTINGSTOELICHTING 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Leeswijzer
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Het beleid
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 De beleidsagenda
 
 
 12
 
 
 
 
 2.2 
 
 
 De beleidsartikelen 
 
 
 38
 
 
 
 
 
 Artikel 41 Volksgezondheid
 
 
 38
 
 
 
 
 
 Artikel 42 Gezondheidszorg
 
 
 60
 
 
 
 
 
 Artikel 43 Langdurige zorg 
 
 
 87
 
 
 
 
 
 Artikel 44 Maatschappelijke ondersteuning 
 
 
 105
 
 
 
 
 
 Artikel 45 Jeugd
 
 
 118
 
 
 
 
 
 Artikel 46 Sport en bewegen
 
 
 128
 
 
 
 
 
 Artikel 47 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog
						 II 
 
 
 137
 
 
 
 
 2.3
 
 
 De niet-beleidsartikelen
 
 
 143
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikel 97 Algemeen
 
 
 143
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikel 98 Apparaatsuitgaven
 
 
 147
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikel 99 Nominaal en onvoorzien 
 
 
 155
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. 
 
 
 
 
 Begroting
						baten-lastendiensten
 
 
 
 
 156
 
 
 
 
 
 
 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 156
 
 
 
 
 
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
 
 
 160
 
 
 
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 165
 
 
 
 
 
 JeugdzorgPlus-instelling Almata 
 
 
 168
 
 
 
 
 
 JeugdzorgPlus-instelling De Lindenhorst
 
 
 172
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 176
 
 
 
 
 
 4.1 
 
 
 Financieel Beeld Zorg 
 
 
 176
 
 
 
 
 4.2
 
 
 ZBO’s en RWT’s
 
 
 199
 
 
 
 
 4.3
 
 
 Lijst met afkortingen 
 
 
 203
 
 
 
 
 4.4
 
 
 Trefwoordenregister 
 
 
 208
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Internetbijlagen
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Verdiepingshoofdstuk
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Moties en toezeggingen
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Overzicht subsidies
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 Evaluatie- en onderzoeksoverzicht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSVOORSTEL
 
 
 
 

				Wetsartikel 1 

			 
 De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
				worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
				afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe
				om de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
				voor het jaar 2012 vast te stellen.
 Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen
				de Rijksbegroting voor het jaar 2012. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
				geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2012.
 Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven,
				verplichtingen en de ontvangsten voor het jaar 2012 vastgesteld. De in de
				begroting opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie
				van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
 

				Wetsartikel 2 

			 
 Onder het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
				ressorteren de volgende diensten die een baten-lastenstelsel voeren: het
				Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, het Centraal
				Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg, het Rijksinstituut voor
				Volksgezondheid en Milieu en de JeugdzorgPlus-instellingen Almata en
				De Lindenhorst.
 Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten
				en de kapitaaluitgaven en -ontvangsten van deze baten-lastendiensten voor het
				jaar 2012 vastgesteld. De begrotingsartikelen worden toegelicht in onderdeel B
				(begrotingstoelichting) van deze Memorie van Toelichting en wel in de paragraaf
				inzake de diensten die een baten-lastenstelsel voeren.
 
 
 
 
 De Minister van
			 Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 E. I.
 Schippers
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 Leeswijzer
 
 1.
 LEESWIJZER
 
 

				Inleiding 

			 
 Voor u ligt de begroting 2012 van het Ministerie van
				Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Deze begroting bestaat uit de volgende
				onderdelen:
 
 
 •
 Beleidsagenda;
 
 
 •
 Beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen;
 
 
 •
 Begroting baten-lastenadministratie;
 
 
 •
 Diverse bijlagen, waaronder het Financieel Beeld Zorg en de
					 verdiepingsbijlage.
 
 
 Daarnaast wordt een aantal bijlagen digitaal bij deze begroting aan de
				Staten-Generaal aangeboden.
 

				Wijzigingen ten opzichte van begroting vorig jaar (groeiparagraaf) 

			 
 De VWS-begroting is ten opzichte van vorig jaar op een aantal
				punten gewijzigd.
 
 Op 20 april 2011 is de Tweede Kamer akkoord gegaan met een
				 aanpassing van de presentatie van de Rijksbegroting onder de naam «Verantwoord
				 Begroten» (Kamerstuk 31 865, nr. 26). De nieuwe presentatie moet leiden
				 tot meer inzicht in financiële informatie, de rol en verantwoordelijkheid van
				 de minister en moet een duidelijke splitsing tussen apparaat en programma laten
				 zien.
 De meeste veranderingen zullen pas in de begroting 2013 worden
				 doorgevoerd. In 2012 geldt dit echter al voor een paar wijzigingen:
 
 
 •
 In de beleidsagenda is aan het eind een totaaloverzicht van de
						beleidsdoorlichtingen opgenomen;
 
 
 •
 In deze begroting zijn de beleidsartikelen 45 (Jeugd) en 46
						(Sport en bewegen) alvast ingevuld volgens de nieuwe voorschriften;
 
 
 •
 In deze begroting is een nieuw niet-beleidsartikel
						opgenomen (artikel 97 Algemeen). Hierop staan de programma-uitgaven die
						voorheen op artikel 98 stonden (met uitzondering van de bijdragen aan ZBO’s;
						die staan nu op de beleidsartikelen);
 
 
 •
 De begroting bevat een centraal apparaatsartikel, waarop
						alle apparaatsuitgaven van het kerndepartement bij elkaar staan. Dit is artikel
						98 van deze begroting;
 
 
 •
 In paragraaf 3 van artikel 98 Apparaatsuitgaven is
						aangegeven hoe de taakstelling Rijk bij VWS is ingevuld;
 
 
 •
 De bedrijfsvoeringsparagraaf is vervallen. De onderwerpen
						die in de bedrijfsvoeringparagraaf stonden, zijn nu in de toelichting van artikel 98 Apparaatsuitgaven opgenomen;
 
 
 •
 Als extra nieuwe bijlage is een subsidieoverzicht
						opgenomen. Deze wordt digitaal aangeboden aan de Tweede Kamer.
 
 
 
 

				Nederlands Vaccin Instituut (NVI) 

			 
 
 Het NVI, in 2004 opgericht en vanaf 2006 een baten-lastendienst
				 met definitieve status, bevindt zich in een transitieproces. Dit proces is in
				 gang gezet naar aanleiding van een besluit van de minister in 2009 en daarop
				 volgende brieven van januari en december 2010. De belangrijkste onderdelen van
				 deze brieven zijn:
 
 
 •
 Privatisering van de productie; het verkoopproces is eind
						2010 opgestart en zal conform de huidige planning nog in 2011 worden
						afgerond;
 
 
 •
 Integratie van de inkoop, opslag en distributie en de
						onderzoek- en ontwikkelingstaak in het RIVM; dit is geformaliseerd per
						1 januari 2011;
 
 
 •
 Definitieve positionering van de ondersteunende diensten;
						besluitvorming en implementatie hiervan is voorzien voor 2011.
 
 
 
 Een en ander impliceert dat met ingang van 2012 alle activiteiten
				van het NVI elders zijn ondergebracht. Deze VWS-begroting 2012 bevat daarom
				geen NVI-paragraaf meer.
 De inmiddels aan de Tweede Kamer aangeboden jaarrekening 2010 is
				de laatste integrale jaarrekening waarin alle samenstellende delen van het NVI
				volledig en voor het hele jaar voorkomen. Over 2011 zal nog een laatste
				jaarrekening worden opgesteld voor de in 2011 nog resterende activiteiten en
				periode dat deze publiek waren. Deze jaarrekening behelst dan tevens de
				eindbalans in het kader van de opheffing van het NVI als baten-lastendienst.
				Het formele opheffingsbesluit zal daarna in de Staatscourant worden
				gepubliceerd.
 

				Invulling motie-Schouw 

			 
 
 De motie-Schouw verzoekt onder andere het Ministerie van VWS om
				aan te geven hoe wordt omgegaan met de aanbeveling van de Europese Commissie om
				maatregelen te nemen waarbij de pensioengerechtigde leeftijd wordt gekoppeld
				aan de gemiddelde levensverwachting en het verbeteren/de houdbaarheid van de
				publieke financiën op lange termijn in relatie tot de vergrijzing.
 Door onder andere de vergrijzing, de toename van het aantal chronisch zieken en technologische ontwikkelingen neemt de vraag naar zorg de komende jaren toe. Daarmee stijgen ook de zorguitgaven. In de VWS-begroting wordt aandacht besteed aan de toekomstbestendigheid van de zorg, bijvoorbeeld in paragraaf 1 en 6 van de beleidsagenda.
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 De beleidsinformatie bestaat uit beleidsindicatoren en
				 kengetallen. Beleidsinformatie wordt alleen opgenomen indien zinvol en
				 relevant.
 De begroting van 2012 is een overgangsjaar wat betreft de
				beleidsinformatie. De beleidsartikelen 45 (Jeugd) en 46 (Sport en bewegen) zijn
				opgesteld volgens de nieuwe begrotingssystematiek van «Verantwoord Begroten».
				Ook de beleidsinformatie is daarbij aangepast. De overige beleidsartikelen zijn
				volgens de «oude» begrotingssystematiek opgesteld.
 

				Beleidsinformatie bij Verantwoord Begroten 

			 
 
 Bij «Verantwoord Begroten» wordt de beleidsinformatie
				 aangepast aan de verschillende rollen in de verantwoordelijkheid van de
				 minister.
 Indien sprake is van een duidelijk verband tussen de uitgaven
				 op het beleidsartikel, de inzet en invloed van de minister en een gewenste
				 maatschappelijke uitkomst (de ambitie van de minister; de streefwaarde), worden
				 de te bereiken beleidsresultaten toegelicht met beleidsindicatoren.
 Wanneer dit verband niet te leggen is en de minister geen
				 doorslaggevende invloed heeft op de uiteindelijke beleidsresultaten, wordt
				 volstaan met algemene kengetallen over
				 ontwikkelingen op het beleidsterrein. Kengetallen kennen geen
				 streefwaarde.
 
 

				Beleidsinformatie bij de «oude» begrotingssystematiek 

			 
 In de begroting wordt het principe gevolgd dat de beleidsdoelen
				worden geformuleerd in termen van te realiseren effecten (outcome) of in
				daarvan afgeleide prestatiegegevens (output). Per beleidsartikel wordt bij de
				algemene doelstelling (AD) of, wanneer dat beter past, bij de operationele
				doelstelling (OD) effect- of prestatiegegevens gepresenteerd. Indien geen
				zinvolle en relevante indicator kan worden bepaald is het «comply or
				explain- beginsel» van toepassing. Dit houdt in dat wordt uitgelegd (explain)
				waarom bij sommige artikelen geen indicatoren zijn opgenomen (comply).
 

				Beleidsagenda 

			 
 In de beleidsagenda wordt ingegaan op de onderwerpen uit de
				strategische agenda van de minister en de staatssecretaris van VWS (zie kamerstukken 32 620, nr. 1 en 2). Aan het eind van de beleidsagenda is een meerjarige planning van de
				beleidsdoorlichtingen opgenomen.
 

				Beleidsartikelen (artikel 41 t/m 47) 

			 
 

				Tabel budgettaire gevolgen van beleid 

			 
 De tabel budgettaire gevolgen van beleid betreft een meerjarige
				tabel met de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten. De uitgaven
				worden vervolgens onderverdeeld naar operationele doelstelling. Per
				doelstelling wordt onderscheid gemaakt naar de financiële instrumenten die de
				minister tot zijn beschikking heeft. De te onderscheiden financiële
				instrumenten zijn:
 
 
 •
 Garantieverplichtingen;
 
 
 •
 Bekostiging;
 
 
 •
 Subsidie(regelingen);
 
 
 •
 Opdrachten;
 
 
 •
 Bijdragen aan baten-lastendiensten;
 
 
 •
 Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s;
 
 
 •
 Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties,
					 medeoverheden;
 
 
 •
 Bijdragen aan begrotingsfondsen/sociale fondsen.
 
 
 De artikeloverstijgende uitgaven zijn niet over de
				beleidsartikelen verdeeld, maar budgettair opgenomen onder de meest relevante
				operationele doelstelling van de beleidsartikelen, zoals ZonMw op artikel 41
				Volksgezondheid.
 

				Budgetflexibiliteit 

			 
 De tabel budgetflexibiliteit biedt inzicht in de mate waarin de
				begrote uitgaven nog vrij inzetbaar zijn of in hoeverre hiervoor al
				verplichtingen zijn aangegaan.
 

				Niet-beleidsartikelen 

			 
 
 De niet-beleidsartikelen bestaan uit artikel 97 (Algemeen), 98
				 (Apparaatsuitgaven) en 99 (Nominaal en onvoorzien).
 Op artikel 97 worden de uitgaven voor internationale
				 samenwerking, de verzameluitkering en de uitgaven voor strategisch onderzoek
				 RIVM begroot.
 Artikel 98 betreft het centrale apparaatsartikel. Hierop worden
				 de apparaatsuitgaven van het moederdepartement begroot.
 Artikel 99 is een technisch-administratief artikel, waarop de
				 loon- en prijsbijstelling en taakstellingen worden geplaatst die nog aan de
				 beleidsartikelen dienen te worden toebedeeld.
 
 

				Budgettair Kader Zorg en de begroting van VWS
 In voorliggende begroting zijn, naast de begrotingsuitgaven van
				het Ministerie van VWS, ook de collectief gefinancierde zorguitgaven opgenomen.
				Hieronder wordt het onderscheid tussen begrotingsgefinancierde en
				premiegefinancierde uitgaven toegelicht en wordt de relatie tussen het Budgettair Kader Zorg (BKZ) en de begroting van VWS verduidelijkt.
 

				Begrotingsgefinancierde uitgaven versus premiegefinancierde
				uitgaven 

			 
 De begroting van VWS omvat zowel begrotingsuitgaven, die uit
				belastinginkomsten worden betaald, als uitgaven die voornamelijk door middel
				van premies worden gefinancierd. Het onderscheid tussen beide categorieën is
				van belang voor de ministeriële verantwoordelijkheid en het budgetrecht van de
				Staten-Generaal.
 De minister van VWS voert zelf het beheer over de
				begrotingsgefinancierde middelen. Dat wil zeggen: VWS gaat zelf alle
				verplichtingen aan en verricht de uitgaven rechtstreeks ten laste van de
				begroting. Bij de premiegefinancierde zorguitgaven is dat anders; hieraan
				liggen voornamelijk individuele beslissingen ten grondslag van de partijen die
				bij de zorg betrokken zijn. Zorgaanbieders leveren zorg aan
				patiënten/cliënten en declareren de kosten bij zorgverzekeraars en
				zorgkantoren. VWS is verantwoordelijk voor de randvoorwaarden en de regelgeving
				en ziet toe op de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de
				gezondheidszorg, maar verricht de uitgaven niet zelf.
 
 Op de begrotingsgefinancierde uitgaven is het budgetrecht van
				 de Staten-Generaal onverkort van toepassing. De Eerste en Tweede Kamer hebben
				 het recht de uitgaven te beoordelen, goed te keuren of te verwerpen. De Tweede
				 Kamer heeft tevens het recht van amendement. Zo bepalen de Staten-Generaal
				 samen met het kabinet welk deel van de belastinginkomsten wordt besteed aan
				 zorggerelateerde uitgaven.
 De premiegefinancierde zorguitgaven maken geen deel uit van het
				 wetslichaam en de begrotingsstaat van de begroting. Het budgetrecht is op deze
				 uitgaven niet van toepassing. Gezien het maatschappelijk belang van de
				 premiegefinancierde zorguitgaven worden deze uitgaven wel als beleidsinformatie
				 toegelicht bij de beleidsartikelen. In het Financieel Beeld Zorg (FBZ) is een
				 integraal overzicht opgenomen van alle premiegefinancierde zorguitgaven.
 
 
 Overzicht 1: Uitgaven begroting VWS naar
				 financieringsbron
 
 
 

				Het Budgettair Kader Zorg (BKZ) en de begroting 

			 
 Het BKZ bestaat uit alle uitgaven die op basis van een wettelijke
				aanspraak dan wel een subsidie op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en/of de Algemene Wet
				Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) worden gemaakt. Een deel van de begrotingsuitgaven wordt ook toegerekend aan het BKZ. Het gaat daarbij om een deel van de uitgaven van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg), de uitgaven voor zorg, jeugd en welzijn in Caribisch Nederland en het Opleidingsfonds. Daarnaast omvat het BKZ de uitgaven die via andere begrotingshoofdstukken beschikbaar worden gesteld. Het gaat dan om de middelen die via het Gemeentefonds worden uitgekeerd aan gemeenten voor uitgaven voor huishoudelijke hulp in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de reserveringen voor onder meer loon- en prijsbijstelling op de aanvullende posten van de minister van Financiën.
 De begroting van VWS bevat uitgaven voor onder meer preventie, jeugdzorg en sport. Ook uitgaven om het zorgstelsel goed te laten functioneren, maar die niet direct zijn te relateren aan de zorgverlening, worden rechtstreeks ten laste van de begroting gebracht. Voorbeelden hiervan zijn de exploitatiekosten van de ZBO’s Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het College voor zorgverzekeringen (CVZ). Deze uitgaven worden gerekend tot de budgetdisciplinesector Rijksbegroting in enge zin (Rbg-eng).
 Financiering van het bruto-BKZ
 Onderstaand overzicht (overzicht 2) maakt inzichtelijk dat het onderscheid tussen uitgaven op de begroting van VWS die worden toegerekend aan de budgetdisciplinesector Rbg-eng en de uitgaven die worden toegerekend aan het BKZ niet één op één overeenkomt met het onderscheid tussen begrotingsgefinancierde uitgaven en premiegefinancierde uitgaven. Het BKZ omvat immers zowel een begrotingsgefinancierd deel als een premiegefinancierd deel. De begrotingsgefinancierde uitgaven binnen het BKZ worden betaald uit belastingopbrengsten. De zorguitgaven worden gefinancierd uit premie-inkomsten, rijksbijdragen, eigen bijdragen en het verplicht eigen risico voor de basisverzekering van de Zvw.
 
 Overzicht 2: Onderscheid tussen Budgettair Kader Zorg (BKZ) en begroting
 
 
 Samenstelling van de BKZ-uitgaven
 Tabel 1 geeft een overzicht van de bruto-BKZ-uitgaven uitgesplitst naar artikel. In overzicht 3 is deze uitsplitsing visueel gepresenteerd.
 
 Tabel 1 Verdeling van de bruto-BKZ-uitgaven per artikel
				 (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingshoofdstuk
 
 
 Artikel
 
 
 Omschrijving
 
 
 2012
 
 
 Premie (P)/Begroting (B)
 
 
 
 
 
 
 H16
 
 
 41
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 111,8
 
 
 P
 
 
 
 
 
 42
 
 
 Gezondheidszorg
 
 
 36 012,9 
 
 
 P
 
 
 
 
 
 43
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 25 980,1 
 
 
 P
 
 
 
 
 
 44
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 187,6
 
 
 P
 
 
 
 
 
 99
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 1 624,6
 
 
 P
 
 
 
 
 H16
 
 
 42.2
 
 
 Zorgopleidingen
 
 
 1 119,5
 
 
 B
 
 
 
 
 
 42.3
 
 
 Wtcg 
 
 
 616,7
 
 
 B
 
 
 
 
 
 42.4
 
 
 Caribisch Nederland 
 
 
 39,9
 
 
 B
 
 
 
 
 H50
 
 
 
 Wmo
 
 
 1 441,5
 
 
 B
 
 
 
 
 H80/81
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling 
 
 
 53,3
 
 
 B
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven
								ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 67 187,9
 
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa-productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 
 
 Overzicht 3: Totaaloverzicht van alle BKZ-uitgaven
 
 
 Tabel 2 geeft de samenstelling van het bruto-BKZ weer, maar dan uitgesplitst naar premiegefinancierde uitgaven en begrotingsgefinancierde uitgaven. Het verplicht eigen risico en de eigen betalingen worden als niet-belastingontvangsten gerekend tot het BKZ. De BKZ-uitgaven minus deze niet-belastingontvangsten vormen de netto-BKZ-uitgaven die worden getoetst aan het Budgettair Kader Zorg dat is vastgesteld in de Startbrief van het kabinet. Overzicht 4 geeft de samenstelling visueel weer.
 
 Tabel 2 Samenstelling van het bruto-BKZ (bedragen x
				 € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 67 187,9
 
 
 
 
 
 
 Premiegefinancierd
 
 
 
 
 63 917,0
 
 
 
 
 
 waarvan Awbz
 
 
 
 27 076,5
 
 
 
 
 
 waarvan Zvw
 
 
 
 36 840,5
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierd
 
 
 
 
 3 270,9
 
 
 
 
 
 waarvan Wmo
 
 
 1 441,5
 
 
 
 
 waarvan Zorgopleidingen
 
 
 1 119,5
 
 
 
 
 waarvan Wtcg
 
 
 616,7
 
 
 
 
 waarvan Caribisch Nederland
 
 
 39,9
 
 
 
 
 waarvan Overig
 
 
 53,3
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 3 641,6
 
 
 
 
 
 waarvan Eigen risico Zvw
 
 
 1 798,9
 
 
 
 
 waarvan Eigen bijdrage Zvw
 
 
 146,2
 
 
 
 
 waarvan Eigen bijdrage AWBZ
 
 
 1 696,5
 
 
 
 
 waarvan Terugontvangsten Zorgopleidingen
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 63 546,3
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa-productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 
 
 Overzicht 4: Samenstelling van het bruto-BKZ
 
 
 AWBZ-fonds en Zvw-fonds
 
 De rijksbijdragen (de bijdrage in de kosten van kortingen
				 (BIKK), de rijksbijdrage ten behoeve van 18-minners in de Zvw en de
				 rijksbijdrage ten behoeve van de abortusklinieken) worden rechtstreeks vanuit
				 de begroting gestort in het AWBZ-fonds en het Zvw-fonds. Omdat zowel de
				 begroting als de fondsen onderdeel uitmaken van de collectieve sector gaat het
				 hier om per saldo budgetneutrale verschuivingen binnen de collectieve sector.
				 De rijksbijdragen worden om die reden wel op de begroting verantwoord, maar
				 worden niet tot een budgetdisciplinesector gerekend.
 De premie-inkomsten (nominale premie Zvw, AWBZ-premie
				 inkomensafhankelijke bijdrage) worden gerekend tot de collectieve lasten en
				 tellen daarom mee in de inkomstenindicator van het kabinet. Dit betekent dat
				 iedere verandering in de hoogte van de premies wordt gecompenseerd door
				 lastenverzwaring of lastenverlichting elders.
 
 

				Verschuivingen tussen budgetdisciplinesectoren en tussen
				premiemiddelen en begrotingsmiddelen
 Met enige regelmaat vinden overboekingen plaats tussen de
				budgetdisciplinesectoren (deelkaders) Rbg-eng en BKZ. Dergelijke overboekingen
				zijn budgetneutraal en de deelkaders worden hiervoor technisch gecorrigeerd.
				Tevens vinden verschuivingen plaats tussen begrotingsgefinancierde uitgaven en
				premiegefinancierde uitgaven. De eventuele gevolgen van dergelijke
				verschuivingen voor de hoogte van premies worden gecompenseerd binnen het
				inkomstenkader.
 Alle medische vervolgopleidingen waarvoor VWS
				(eerst)verantwoordelijk is, staan op de begroting van VWS. De zogenoemde eerste
				en tweede trancheopleidingen worden tot het BKZ gerekend, terwijl de andere
				opleidingen (huisartsen, physician assistants, nurse practitioners) tot het
				Rbg-eng behoren. Om hier meer uniformiteit in aan te brengen worden de
				huisartsopleidingen met ingang van deze begroting overgeheveld van Rbg-eng naar
				het BKZ. Het Fonds Ziekenhuis Opleidingen, dat in 2011 van start is gegaan, valt
				eveneens onder het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ. Hiermee is het
				grootste deel van de middelen dat beschikbaar wordt gesteld voor medische
				vervolgopleidingen onder één budgettair kader gebracht.
 
 
 Beleidsagenda
 
 2.
 HET BELEID
 
 
 
 2.1
 De beleidsagenda 2012
 
 
 
 1.
 De maatschappelijke opgave in de zorg
 
 Iedere Nederlander moet kunnen rekenen op goede zorg. Zorg
					 die van hoge kwaliteit, toegankelijk én betaalbaar is. Nu, en in de toekomst.
					 De Nederlandse gezondheidszorg doet het gelukkig – ook naar internationale
					 maatstaven – behoorlijk goed, dankzij al die mensen die zich elke dag met
					 hart en ziel inzetten om de patiënt de juiste zorg te bieden. Mede daardoor
					 leven we steeds langer en in betere gezondheid. Dat neemt niet weg dat
					 we een aantal problemen en daarmee een maatschappelijke opgave hebben die moet worden
					 aangepakt.
 De zorgkosten stijgen de laatste jaren sneller dan de
					 economie groeit en drukken daardoor steeds meer op de collectieve uitgaven.
					 Door onder andere de vergrijzing, de toename van het aantal chronisch zieken en
					 technologische ontwikkelingen neemt de vraag naar zorg de komende jaren alleen
					 nog maar toe. Daarmee stijgen ook de zorguitgaven. Een structurele aanpak
					 is dus noodzakelijk om deze uitdaging het hoofd te bieden. Naast de vijftien
					 miljard euro1De uitgavengroei van 15 miljard euro is gebaseerd op de aan het begin van deze kabinetsperiode (in de zogenoemde «Startbrief») vastgestelde uitgaven. extra die dit kabinet investeert in de zorg, zet het daarom ook
					 flinke stappen in het hervormingsproces van de zorg. Het kabinet ziet zich
					 daarbij voor een grote maatschappelijke opgave gesteld: hoe houden we de zorg
					 toegankelijk, verhogen we de kwaliteit en beheersen we tegelijkertijd de
					 zorguitgaven?
 De kwaliteit en houdbaarheid van zorg hangen voor een groot
					 deel af van het functioneren van de arbeidsmarkt in de zorg. Het is essentieel
					 dat er voldoende en goed opgeleid personeel beschikbaar is en dat zorgverleners
					 op de juiste plek worden ingezet. De beschikbaarheid van zorgverleners staat
					 onder meer als gevolg van de dubbele vergrijzing en ontgroening van de
					 samenleving onder druk. Het is noodzakelijk om op verschillende fronten in
					 actie te komen. Daarom trekt dit kabinet jaarlijks 852 miljoen euro extra uit
					 om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Met dit bedrag kunnen zittende
					 medewerkers scholing krijgen en zorgen in 2014 twaalfduizend extra medewerkers
					 dagelijks voor ouderen, gehandicapten en chronisch psychiatrische patiënten.
					 Maar daarmee zijn we er nog niet. We moeten alle mogelijkheden benutten om te
					 voorkomen dat een personeelstekort realiteit wordt. We moeten slimmer gebruik
					 maken van nieuwe (technologische) ontwikkelingen – bijvoorbeeld e-health –,
					 zelfzorg maximaal stimuleren en andere arbeidsbesparende alternatieven
					 inzetten.
 Daarnaast ligt de maatschappelijke opgave er in om de zorg
					 anders, beter en toekomstbestendig te organiseren. Zowel in de curatieve zorg
					 als in de langdurige zorg moet het beleid gericht zijn op maximale aandacht en
					 kwaliteit voor de patiënt tegen een betaalbare premie door een zo efficiënt
					 mogelijke organisatie van de zorg. Zorgverleners moeten de zorg afstemmen op de
					 behoeften en vermogens van patiënten. Dat kan alleen als er ruimte is om
					 maatwerk te bieden en gerichte keuzes te maken, met de bijbehorende
					 verantwoordelijkheden.
 Deze analyse is niet nieuw; er zijn al verschillende
					 ontwikkelingen in gang gezet. Dit kabinet onderscheidt zich door nu echt werk
					 te maken van de omslag in de zorg en de herinrichting van het zorglandschap,
					 zodat we de zorg voor de toekomst gezond en betaalbaar houden. Zowel in de
					 curatieve als de langdurige zorg pakken we door op belangrijke dossiers. Dat
					 vraagt met het oog op de toekomst om gevoelige keuzes.
 
 De organisatie van de curatieve zorg moet
						klantvriendelijker en eenduidiger, maar moet ook minder gaan kosten. Het
						leidend principe is daarbij: dichtbij wat kan en verder weg waar nodig.
						Eenvoudige zorg (basiszorg) moet daarom dicht bij de burger worden
						georganiseerd en toegankelijk en bereikbaar zijn voor mensen die het op dat
						moment nodig hebben. Patiënten zijn voor eenvoudige handelingen beter af en
						goedkoper uit in de eerste lijn.
 Voor specialistische zorg blijft de patiënt naar het
						ziekenhuis gaan. Ziekenhuizen leggen zich toe op complexere zorg en topzorg.
						Door zich te specialiseren in complexe aandoeningen, gaat de kwaliteit van de
						behandeling omhoog. Doordat niet meer alle ziekenhuizen zich hoeven toe te
						leggen op bepaalde specialisaties, en dus niet allemaal dezelfde
						investeringen hoeven te doen in dure gespecialiseerde apparatuur, levert dit
						kostenbesparingen op. Om uitgaven te beheersen en kwaliteit en doelmatigheid te
						verbeteren, voert het kabinet voor de ziekenhuiszorg prestatiebekostiging in en
						breiden we de vrije prijsvorming uit. Tegelijkertijd moeten zorgverzekeraars
						selectiever inkopen. Als stimulans daarbij geldt dat ze meer risico dragen en de achterafcompensaties (de zogenoemde ex-post risicoverevening)
						worden afgebouwd.
 
 In de langdurige zorg werken we aan een grote cultuuromslag door een structuurverandering.
					 De zorgbehoefte van de
					 cliënt zal, meer dan nu het geval is, centraal komen te staan. Uitgangspunt is
					 dat cliënten de zorg ontvangen die zij nodig hebben. In een instelling als de
					 zorgbehoefte daarom vraagt, thuis als dat kan. Het eindperspectief is een AWBZ
					 van hoge kwaliteit voor de mensen met een langdurige vraag naar zorg. Cliënten
					 in instellingen krijgen via de Beginselenwet zorginstellingen een sterkere
					 positie. Onderdelen van de AWBZ worden gedecentraliseerd naar gemeenten.
					 Hierdoor kan de ondersteuning meer op maat worden geboden, dichter bij de
					 cliënt en beter afgestemd op lokale mogelijkheden. De zorgkantoren worden
					 opgeheven en de uitvoering van de AWBZ wordt in handen gelegd van de
					 zorgverzekeraars, waarmee de cliënt over meer keuzevrijheid en sturingsmogelijkheden beschikt. Op deze manier is ook de aansluiting tussen de langdurige zorg en
					 de curatieve zorg beter gewaarborgd. Daarnaast wordt regelgeving waar mogelijk
					 vereenvoudigd of afgeschaft. Het gebruik van het persoonsgebonden budget (pgb)
					 wordt beperkt, maar wel wettelijk verankerd.
 Het kabinet wil de zorg voor jeugd beter laten aansluiten op de eigen kracht van kinderen, jongeren en hun ouders. Zoals overeengekomen in het
					 Regeerakkoord wordt het jeugdstelsel ingrijpend gewijzigd. Door de
					 verantwoordelijkheid te decentraliseren naar gemeenten wordt het stelsel
					 laagdrempeliger, integraler en efficiënter.
 De maatschappelijke opgave is een stevige en vraagt forse
					 inspanningen van alle betrokken partijen. Samen met iedereen die in
					 de zorg werkt, wil het kabinet maatregelen nemen om deze opgave het hoofd te
					 bieden. In de volgende hoofdstukken gaan we in op onze plannen voor 2012
					 en geven we een doorkijkje naar de rest van de kabinetsperiode. Wij sluiten
					 daarbij aan op de eerder aan de Tweede Kamer verzonden strategische
					 beleidsbrieven «Zorg die werkt» en «Vertrouwen in de zorg».
 
 
 
 2.
 Dicht bij de burger
 
 Het kabinet wil dat basisvoorzieningen in
					 Nederland dichtbij zijn georganiseerd. Dit geldt ook voor de eenvoudige zorg,
					 ondersteuning, sport, jeugd en participatie. Mensen willen dichtbij naar de
					 huisarts, de prikpoli of de sportvereniging. Bovendien is in de huidige
					 situatie de geboden zorg niet altijd het juiste antwoord op de soms eenvoudige
					 behoefte van mensen aan zorg en ondersteuning.
 

					 a. Basiszorg dichtbij en toegankelijk 

				 
 Het kabinet komt in 2012 met maatregelen om een krachtige
					 impuls te geven aan de toegankelijkheid van eenvoudige zorg. Die zorg moet
					 dicht bij huis beschikbaar zijn en goed bereikbaar als dat nodig is. Steeds
					 vaker zullen de zorgaanbieders die in gezondheidscentra samenwerken, deze zorg
					 bieden. Daarbij is het van groot belang dat de verbinding tussen de
					 eerstelijnszorg, de langdurige zorg en maatschappelijke ondersteuning sterker
					 wordt en meer gericht op buurt of regio.
 
 Ook kan de eerste lijn een belangrijke rol spelen bij de
						verlening van medisch specialistische zorg. Eenvoudige ingrepen en
						behandelingen moeten uit de ziekenhuizen worden teruggebracht naar de eerste
						lijn. Daarnaast kan eenvoudige medisch specialistische zorg meer dan nu het
						geval is, ook in de buurt worden verleend, in een buitenpoli van het ziekenhuis
						of in een gezondheidscentrum.
 Het aantal chronisch zieken neemt de komende jaren sterk
						toe. Ook bij de behandeling van deze groep kan de eerste lijn een grotere rol
						spelen. Nieuwe professionals die speciaal zijn opgeleid om chronisch zieken te
						begeleiden en te behandelen, verlichten de taak van de huisarts. Die kan zich
						daardoor richten op patiënten met een zorgvraag waar zij nu voor naar de
						tweede lijn gaan. Zo beperken we het onnodige gebruik van dure specialistische
						zorg. De specialist in het ziekenhuis krijgt hierdoor ruimte om meer patiënten
						te behandelen met complexere, specialistische zorgvragen.
 
 Ook in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) is een
					 fundamentele omslag nodig die we mede met versterking van goede basiszorg in de
					 buurt kunnen bereiken. Dat is nu meer dan ooit nodig, omdat de uitgaven in
					 negen jaar meer dan verdubbeld zijn: van 2,5 miljard euro in 2000 naar 5,5 miljard
					 euro in 2009. Elk jaar komen er meer dan tien procent patiënten bij in de ggz.
					 Geestelijke ziekten komen echter even vaak voor als tien jaar geleden. Onderstaande tabel
					 laat zien dat vergeleken met andere westerse landen een groot aandeel van het
					 bruto binnenlands product (BBP) naar de behandeling van psychische- en
					 gedragsstoornissen gaat.
 
 Uitgaven aan de GGZ als aandeel van BBP
 
 
 Ongeveer een derde van de mensen met lichte psychische
					 klachten krijgt nu onnodig een behandeling in de tweedelijns geestelijke
					 gezondheidszorg (ggz). Omdat deze zorg kwalitatief beter en ook nog eens goedkoper kan worden verleend in
					 de eerste lijn, is het gewenst dat meer
					 mensen een behandeling in de eerste lijn krijgen. Voor behandelingen in de
					 eerste lijn moesten mensen al een eigen bijdrage betalen; voor behandeling in
					 de tweede lijn moeten patiënten met ingang van 2012 ook een eigen bijdrage
					 betalen. Die bijdrage is hoger dan die voor de eerstelijns ggz, zodat
					 cliënten worden gestimuleerd om bij voorkeur behandeling te zoeken in de
					 eerste lijn. Daarbij moet in de ggz worden beloond naar prestatie, zodat het
					 leveren van maatwerk aan de patiënt, innovatie en hard werken lonen.
 Bovendien moet er in de ggz meer nadruk worden gelegd op
					 preventie, tijdig signaleren, zelfzorg, e-mental health en het stimuleren van
					 kortdurende behandelingen. Naar verwachting kunnen we daarmee zwaardere en
					 langdurige psychische behandelingen voorkomen. Om extramuralisering in de ggz
					 te stimuleren is, op basis van advies van de NZa, voor 2011 de mogelijkheid gecreëerd om het schot tussen AWBZ en Zvw flexibel toe te passen. Daarmee
					 is herschikking van financiële middelen op instellingsniveau mogelijk. De NZa
					 is gevraagd om een aanvullend advies voor de langere termijn.
 

					 b. Zorgzaamheid dicht bij huis 

				 
 Mensen willen zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven
					 voeren, zorg en ondersteuning het liefst dicht bij huis ontvangen en deze zorg
					 en ondersteuning inpassen in hun dagelijkse situatie. Het kabinet geeft deze
					 regie terug zodat cliënten in hun directe omgeving met familie, vrienden,
					 vrijwilligers en alle zorgverleners afspraken kunnen maken over de zorg en
					 ondersteuning die ze nodig hebben.
 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), uitgevoerd door
					 gemeenten, regelt dat mensen de voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen
					 die ze nodig hebben om te kunnen participeren in de samenleving. Gemeenten
					 hebben de plicht om te zorgen dat iemand zo goed mogelijk kan deelnemen aan de
					 maatschappij, de zogenoemde compensatieplicht. Gemeenten brengen in samenspraak
					 met de burger in kaart welke ondersteuning iemand nodig heeft. Daarbij is de
					 eigen kracht en de ondersteuning uit het eigen netwerk het uitgangspunt.
 

					 Extramurale begeleiding 

				 
 
 Gemeenten staan dichterbij hun burgers dan het rijk. Daarom
						zal de extramurale begeleiding, die nu nog deel uitmaakt van de AWBZ, onder de
						Wmo komen. De gemeente kan ondersteuning op maat bieden bijvoorbeeld in de
						eigen wijk of buurt. De gemeente zal daarbij verbindingen leggen met
						bijvoorbeeld de schuldhulpverlening, woningaanpassingen, re-integratie en
						bijstand of het woonbeleid. Het zogeheten Transitiebureau van VWS en de
						Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) helpen gemeenten, aanbieders en
						cliënten(organisaties) zich voor te bereiden op de overgang. In de bestuursafspraken 2011– 2015 met gemeenten staat deze overheveling
						beschreven.
 In 2012 gaan we verder met de voorbereiding van de
						decentralisatie van extramurale begeleiding naar de Wmo. Per 1 januari 2013
						geldt dat mensen die vanaf dat moment voor het eerst begeleiding nodig hebben
						een beroep moeten doen op de Wmo. Dit geldt ook voor cliënten van wie de
						AWBZ-indicatie in 2013 afloopt en die om een nieuwe – of een herindicatie
						vragen. Vanaf 2014 valt iedereen die begeleiding nodig heeft onder de
						verantwoordelijkheid van de gemeenten.
 
 

					 Laagdrempelig CJG in elke gemeente 

				 
 
 Met de vorming van de Centra voor
						Jeugd en Gezin (CJG) is de basis gelegd voor het laagdrempelig en in de nabije
						omgeving aanbieden van opvoedingsondersteuning voor ouders met opgroeiende
						kinderen. In 2012 gaan we door met de inhoudelijke ontwikkeling van de
						CJG’s.
 De ondersteuning en hulp die het CJG biedt, is zo veel
						mogelijk gericht op het versterken van de gewone opvoeding, de eigen kracht en
						autonomie van jongeren en hun ouders. Om nieuwe taken op het terrein van de
						zorg voor jeugd goed te kunnen uitvoeren, is het van belang dat gemeenten
						samenwerken. Hiervoor ontvangen zij ook in 2012 ondersteuning in de vorm van
						handreikingen en advies.
 
 

					 Cliëntondersteuning binnen handbereik 

				 
 Gemeenten zijn uit hoofde van de Wmo verantwoordelijk voor
					 cliëntondersteuning, maar hebben niet de middelen voor alle doelgroepen.
					 Cliëntondersteuning voor gehandicapten bijvoorbeeld wordt op dit moment
					 uitgevoerd door MEE. Veel voorzieningen op het vlak van participatie komen bij
					 de gemeenten te liggen en dus dicht bij de burger. Daarom krijgen gemeenten
					 geleidelijk meer zeggenschap over de middelen en capaciteit van MEE.
 

					 c. Veilig sporten en bewegen in de buurt 

				 
 In het Regeerakkoord en de beleidsbrief «Sport en bewegen in Olympisch perspectief» zijn veel ambities voor het sportbeleid opgenomen. Om aan die ambities invulling te kunnen geven is extra geld vanuit de loterij opbrengsten beschikbaar gekomen. Voor 2012 tot en met 2014 is jaarlijks 10 miljoen euro toegevoegd aan het sportbudget van VWS. Daarvan is minimaal 6 miljoen euro per jaar afkomstig uit de Staatsloterij. Daarnaast worden vanuit de Lotto extra opbrengsten gegenereerd voor de georganiseerde sport (via NOC*NSF); minimaal 4 miljoen euro in 2013 en minimaal 9 miljoen euro vanaf 2014.
 Sporten in de buurt
 
 We hechten veel waarde aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl. Sport is gezond, leuk, ontspant en brengt mensen bij elkaar. Overgewicht is een toenemend probleem in Nederland. Sporten is goed tegen overgewicht en depressies en heeft een positieve invloed op de levensstijl van mensen. Daarom moet iedere Nederlander kunnen sporten en bewegen in de buurt. Dat kan niet altijd, want in veel gemeenten zijn de sportvelden naar de rand van de bebouwde kom gedrukt. We moeten er nu gezamenlijk voor zorgen dat er voldoende mogelijkheden om te bewegen in de buurt komen. Dat gaat verder dan een trapveldje.
 Met de sportsector, de gemeenten en het bedrijfsleven wordt gewerkt aan het vormgeven van het programma Sport en Bewegen in de buurt dat per 1 januari 2012 van start gaat. Met dit programma willen we vraaggericht sport- en beweegaanbod in de buurt stimuleren dat ook bijdraagt aan de gezondheid van het individu en de leefbaarheid van de buurt. Dat doen we door het uitbreiden van het aantal combinatiefunctionarissen en het verbreden van hun inzet. Combinatiefunctionarissen zijn mensen die nu worden ingezet om lokaal onderwijs, sport en cultuur te verbinden. Wij willen dat deze mensen zich in ieder geval ook richten op verbinding van zorg, welzijn en buitenschoolse opvang met de sport. Bovendien beoogt het programma dat sportverenigingen meer vraaggericht aanbod en meer aanbod in de buurt realiseren en publiek-private samenwerking te stimuleren. Tot slot start in het najaar van 2011 een Taskforce, die zich zal richten op het wegnemen van belemmeringen rond sport en bewegen in de buurt. Deze Taskforce zal eind 2011 haar eerste bevindingen rapporteren en in 2012 aan de slag gaan met het wegnemen van de geconstateerde belemmeringen.
 
 

					 Een veilig sportklimaat 

				 
 Naast de bereikbaarheid van sportfaciliteiten is het
					 belangrijk dat iedereen kan sporten zonder last te hebben van intimidatie of
					 geweld. Mensen die geweld plegen tegen officials in de sport, krijgen zwaardere
					 straffen. Samen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie, partners uit
					 de sport, gemeenten en MOgroep Welzijn hebben we het actieplan «Naar een
					 veiliger sportklimaat» opgesteld. We pakken ongewenst gedrag en
					 excessen in de sport aan en creëren een veiliger sportklimaat. Voor de
					 uitvoering van dit plan is tot en met 2016 zeven miljoen euro per jaar
					 beschikbaar.
 Topsport en Olympisch plan
 
 We hebben de ambitie om bij de beste tien topsportlanden van de wereld te behoren. Daarom investeren we onder meer in de inkomensvoorziening voor (gehandicapte) topsporters en in een betere aansluiting van onderwijs op de Centra voor topsport en onderwijs. Ook wil het kabinet de economische en maatschappelijke betekenis van sport verder benutten door Nederland internationaal op de kaart te zetten (Holland Branding).
 Het vizier is erop gericht om in 2016 een gefundeerd besluit te kunnen nemen over de mogelijke organisatie van de Olympische en Paralympische Spelen in 2028 in Nederland. Om een dergelijk besluit voor te kunnen bereiden, worden onder meer verkennende studies uitgevoerd. Het gaat daarbij onder andere om uitwerking en verdieping van de ruimtelijke varianten voor de Olympische Hoofdstructuur.
 
 
 
 
 3.
 Betere en betaalbare zorg
 
 Door gericht te investeren in betere kwaliteit en slimmer te
					 werken, kunnen we goede zorg voor mensen nu en in de toekomst garanderen. De
					 vraag naar zorg neemt de komende jaren alleen maar toe en de zorguitgaven zullen een steeds groter deel van de
					 collectieve en private uitgaven beslaan. Dat gaat ten koste van andere
					 uitgaven, zowel op rijksniveau als in de persoonlijke levens van mensen.
					 Daaraan zitten grenzen. Het kabinet trekt deze kabinetsperiode weliswaar
					 vijftien miljard extra uit voor zorg, maar er is een gezamenlijke
					 verantwoordelijkheid om er voor te zorgen dat de kostenontwikkeling wordt
					 beheerst en binnen de afspraken blijft.
 
 Hervorming: Kwaliteit ouderenzorg is één van de
						hervormingen uit het Regeerakkoord. Dit doen we onder andere door de
						versterking van patiëntenrechten in de Wet cliëntenrechten zorg en de
						Beginselenwet zorginstellingen en door extra medewerkers te werven en bij te
						scholen voor ouderenzorg. We nemen extra maatregelen om de veiligheid van
						ouderen beter te garanderen en verbeteren het toezicht door de IGZ. We
						bevorderen de inzet van zorg in de buurt en optimaliseren de schaalgrootte van
						instellingen. 
 
 

					 a. Betere kwaliteit, veiligheid en meer transparantie 

				 
 

					 Extra personeel en opleiding 

				 
 Voor het leveren van goede zorg is het essentieel dat er
					 voldoende en goed opgeleid personeel beschikbaar is. Daarom stelt het kabinet
					 vanaf 2012 jaarlijks 852 miljoen euro extra beschikbaar voor de langdurige
					 zorg. Met dit bedrag krijgen instellingen meer financiële armslag en kunnen
					 medewerkers die al in de intramurale zorg werken worden opgeleid of extra
					 medewerkers worden opgeleid en aangenomen. Het is van groot belang dat deze
					 extra middelen doelmatig worden besteed en daadwerkelijk leiden tot meer handen
					 aan het bed. Daarom is een bestuurlijk convenant
					 afgesloten met de zorgverzekeraars, de werkgevers in de zorg en de
					 beroepsverenigingen. Hierin wordt de ambitie vastgelegd dat op peildatum
					 31 december 2013 twaalfduizend extra medewerkers zijn aangenomen, of in
					 opleiding zijn.
 

					 Patiëntveiligheid 

				 
 Patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat ze goede en
					 veilige zorg krijgen. En zorg daarop kunnen beoordelen. Daarvoor is inzicht in
					 kwaliteit en veiligheid van zorgaanbieders noodzakelijk. Doelstelling is de
					 kwaliteit en veiligheid van de zorg te verbeteren door het invoeren van
					 veiligheidsprogramma's in alle ziekenhuizen, eerstelijns-organisaties en
					 ggz-instellingen. Het in 2007 opgezet veiligheidsmanagementsysteem moet leiden
					 tot een vermindering van vermijdbare schade en sterfte in de zorg. Hier trekt
					 het kabinet in 2012 bijna 3,5 miljoen euro voor uit. De ambitie van de sector is de
					 vermijdbare sterfte in 2012 met vijftig procent te verminderen ten opzichte van
					 2004. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) ziet erop toe dat alle
					 ziekenhuizen eind 2012 over een geaccrediteerd veiligheidsmanagementsysteem
					 beschikken. Zo nodig zal op verzoek van de IGZ hiertoe in voorkomende gevallen
					 een aanwijzing worden gegeven.
 

					 Kwaliteitsinstituut voor de zorg 

				 
 
 Zorg – zowel curatief als langdurig – wordt soms
						onnodig verleend, is van wisselende kwaliteit en wordt niet altijd gegeven door
						de juiste zorgverlener. Mensen hebben er onvoldoende zicht op wie wel of niet
						goede zorg levert, omdat de kwaliteit van zorg nog weinig transparant is. De
						praktijkvariatie is groot. Hierdoor maken we te veel kosten en krijgen mensen
						niet altijd de juiste zorg. Daarom zijn er professionele standaarden nodig, die
						vanuit het perspectief van de patiënt beschrijven hoe een samenhangend
						zorgproces eruit hoort te zien. Van preventie tot nazorg. Die standaarden geven
						inzicht in wanneer welke zorg geïndiceerd is en het gepast gebruik daarvan,
						hoe een integraal zorgpad er uit ziet, de geldende richtlijnen, kwaliteits- en
						veiligheidsnormen en verwachte uitkomstindicatoren.
 Voor diabetes, COPD, overgewicht en cardiovasculair
						risicomanagement (hartfalen) is een begin gemaakt met zorgstandaarden. Ook
						voor andere aandoeningen, zoals depressie, dementie en astma, ontwikkelen we in
						2012 standaarden. In de langdurige zorg zijn de inzichten van verzorgers en
						verplegers nog te weinig expliciet. Juist hun inzichten, die het dichtst staan
						bij de beleving van de cliënt, zullen bijdragen aan kwaliteitscriteria die
						echt de «belevingstemperatuur» van de zorg weergeven.
 In 2012 integreren we een kwaliteitsinstituut in het
						College voor zorgverzekeringen (CVZ) dat de professionele standaarden zal
						coördineren. Een aantal nu los van elkaar opererende organisaties op het
						gebied van kwaliteit verdwijnt dan. Het instituut moet ingrijpen als
						standaarden niet op tijd klaar zijn of niet bruikbaar zijn. De kwaliteit van
						zorg wordt inzichtelijker voor burgers, professionals, Inspectie en
						zorgverzekeraars. We verwachten dat daardoor de kwaliteit in zowel de
						geneeskundige als de langdurige zorg toeneemt. Met ingang van 2013 moet het
						Kwaliteitsinstituut operationeel zijn. Vooruitlopend daarop zullen in 2012
						enkele pilots worden uitgevoerd om met de relevante veldpartijen professionele
						standaarden te ontwikkelen.
 
 

					 Transparantie 

				 
 
 Alleen wanneer duidelijk is welke kwaliteit zorgaanbieders
						leveren, is het voor cliënten en verzekeraars mogelijk een goede keuze te
						maken. Daarom wordt in de Wet cliëntenrechten zorg het recht op
						keuze-informatie wettelijk verankerd. Keuzes van patiënten en zorgverzekeraars
						zullen zorgaanbieders aanzetten om de kwaliteit van zorg verder te verbeteren.
						Ook de service en bejegening door zorgaanbieders moeten inzichtelijk zijn.
 Doelstelling is dat er een beperkte set indicatoren is, die
						zo veel mogelijk iets zegt over de resultaten van de geboden zorg. Het project
						«Zichtbare Zorg» houdt eind 2012 op te bestaan. De functie om partijen te
						faciliteren in de totstandkoming van publieke (keuze)informatie zal daarna
						worden overgenomen door het Kwaliteitsinstituut bij het CVZ. In 2012 zullen de
						resultaten van de bestaande trajecten gericht op het verbeteren van transparantie worden geconsolideerd.
						Veldpartijen zijn zelf verantwoordelijk om in overleg met elkaar afspraken te
						maken over het openbaar maken van kwaliteitsinformatie. Zo zullen aanbieders en
						inkopers meer aandacht geven aan cliënttevredenheid en medewerkerstevredenheid
						als indicator.
 
 

					 IGZ-toezicht 

				 
 
 De IGZ houdt toezicht op de naleving van regels en normen
						om zo risico’s te verminderen. De IGZ krijgt de komende jaren een grotere rol
						en ontvangt daarom met ingang van 2012 jaarlijks tien miljoen euro extra.
 De IGZ zal meer toezicht houden op de zorg voor kwetsbare
						groepen, met de nadruk op de zorg voor ouderen. De IGZ voert daartoe meer
						inspecties uit op de werkvloer, zowel onaangekondigd als aangekondigd, en maakt
						gebruik van «mystery guests». De IGZ zal daarbij tevens papieren
						verantwoording terugdringen, ingegeven vanuit het overheidsbrede standpunt
						om administratieve lasten terug te dringen en een evenwichtiger verhouding te
						realiseren tussen papieren beoordeling en inspecties ter plekke.
 Ook versterkt de IGZ het toezicht op de ontwikkeling en
						verkoop van geneesmiddelen om de veiligheid te vergroten. Verder houdt de IGZ
						nauwlettend toezicht op nieuwe toetreders, zodat ook zij die verantwoorde zorg
						leveren die we van alle zorgaanbieders verwachten.
 De IGZ maakt een omslag, van een reactieve naar een
						proactieve toezichthouder. De inspectie zal meer dan voorheen bovenop de
						zorguitvoering moeten zitten. Beroepsbeoefenaren en instellingen in de zorg die
						niet goed functioneren worden nadrukkelijk gevolgd en daar waar nodig streng
						aangepakt. Met de extra middelen wordt de IGZ in staat gesteld om zaken sneller
						af te handelen.
 
 

					 Ouderen in veilige handen 

				 
 Zoals in het Regeer- en Gedoogakkoord opgenomen, zet dit
					 kabinet in op extra maatregelen om ouderenmishandeling tegen te gaan en trekt
					 daarvoor de komende jaren tien miljoen euro uit. Met het actieplan «Ouderen in
					 veilige handen» willen wij geweld en mishandeling gepleegd door professionals
					 tegengaan, maar ook geweld dat is gepleegd in huiselijke kring. Het plan richt
					 zich op een verplichte verklaring omtrent gedrag voor betaald zorgpersoneel,
					 een richtlijn ouderenmishandeling, een meldplicht voor ouderenmishandeling en
					 voortzetting van het project «stop ouderenmishandeling».
 

					 b. Gelijkwaardige relatie professional en cliënt 

				 
 

					 Wet cliëntenrechten zorg / Beginselenwet zorginstellingen 

				 
 
 De rechten en plichten van cliënten worden geregeld in
						verschillende wetten. Om de wetgeving te stroomlijnen en om de rechten van
						cliënten in relatie tot de zorgaanbieder te versterken, heeft het vorig
						kabinet het wetsvoorstel Wet cliëntenrechten zorg (Wcz) ingediend. Deze wet
						geldt zowel voor de langdurige als voor de curatieve zorg. De wet bevordert de
						overzichtelijkheid voor cliënten, cliëntenorganisaties, zorgaanbieders en
						verzekeraars. Cliënten krijgen daarnaast recht op keuze-informatie, er komt
						een laagdrempelige en niet-vrijblijvende behandeling van klachten en geschillen
						waar burgers zonder hoge kosten hun recht kunnen halen en de medezeggenschap van
						bewoners van instellingen wordt verbeterd. Verder stelt de Wcz aanvullende
						eisen aan het bestuur en toezicht van zorginstellingen. Goed bestuur (oftewel good governance) wordt
						gestimuleerd door onder andere één lid van de raad van bestuur expliciet
						aanspreekpunt te maken voor kwaliteit, door het toezichthoudend orgaan meer
						controlemogelijkheden te geven bij ingrijpende besluiten en het mogelijk te
						maken voor het bestuur om aanwijzingen te geven aan zorgverleners.
 Met de Beginselenwet zorginstellingen komt de dialoog
						tussen zorgverlener en cliënt in de langdurige zorg centraal te staan en
						krijgt deze een wettelijke basis. Mensen die gebruik maken van de intramurale AWBZ hebben
						recht op bespreking, actualisering en evaluatie van hun zorgplan. In het
						zorgplan van bewoners van instellingen moeten over de wijze waarop de cliënt
						zijn leven wenst in te richten goede en afdwingbare afspraken worden gemaakt
						waar de cliënt de zorgaanbieder ook aan kan houden. Ook het zelfbeschikkingsrecht voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van zorg moet goed gewaarborgd zijn.
 Bovendien krijgen mensen met deze wet het recht direct de
						IGZ in te schakelen als zij ernstige klachten hebben over hun persoonlijke
						verzorging of persoonlijke bejegening. Verder staan in het wetsvoorstel
						maatregelen die mensen moeten beschermen tegen mishandeling door medewerkers
						van instellingen. We willen het wetsvoorstel in het najaar van 2011 naar de
						Tweede Kamer sturen.
 
 

					 c. Zorg belonen naar prestatie 

				 
 
 Hervorming: De invoering van prestatiebekostiging in de
						medisch specialistische zorg is één van de hervormingen uit het
						Regeerakkoord. Onderdeel hiervan is het uitbreiden van de vrije prijsvorming en
						de invoering van DOT-zorgproducten. Verzekeraars gaan meer risico lopen,
						doordat de macronacalculatie per 2012 wordt afgeschaft. De risicoverevening
						achteraf wordt tussen 2012 en 2015 geleidelijk afgeschaft. Winstuitkering in de
						zorg wordt onder voorwaarden mogelijk. 
 
 

					 Prestatiebekostiging ziekenhuizen 

				 
 
 Ziekenhuizen ontvangen nu nog een budget dat voor een groot
						deel vaststaat en geen relatie heeft met geleverde prestaties. Zij krijgen
						bijvoorbeeld een vast bedrag per opname, per ligdag of per bezoek aan een
						polikliniek. Zij worden voor dit vaste deel niet extra beloond als zij de
						kwaliteit van een behandeling verbeteren, maatwerk leveren of de zorg
						doelmatiger organiseren. Dat gaan we veranderen: voor de medisch
						specialistische zorg voeren we met ingang van 2012 prestatiebekostiging in.
						Ook vergroten we per 2012 het vrije segment naar circa 70 procent.
 De jaren 2012 en 2013 vormen voor het kabinet een
						transitieperiode waarin we een verantwoorde en zorgvuldige overgang maken naar
						een eindmodel van belonen naar prestatie, vrije prijsvorming, keuzevrijheid en
						dynamiek. In de transitieperiode worden grote schommelingen in de omzet als
						gevolg van de invoering van prestatiebekostiging en de overstap naar
						DOT-zorgproducten gedempt. Zorgvuldigheid is daarbij belangrijk: daarom
						corrigeren we de schommelingen in het eerste jaar voor 95 procent en in het
						tweede jaar voor 70 procent. Dat betekent dat er zelfs in het eerste jaar
						van de overgang ruimte blijft voor groei en krimp op basis van prestatie. Zo
						kunnen de ziekenhuizen zich maximaal blijven inzetten voor de patiënt.
 Ziekenhuizen stappen over van ruim 40 000 dbc’s naar
						ongeveer 4 000 DOT-zorgproducten. Een DOT beschrijft beter en beknopter dan
						een dbc welke prestaties een ziekenhuis levert.
 
 De verzekeraars gaan meer risico dragen om ervoor te zorgen
					 dat zij scherper op prijs, kwaliteit en aantal behandelingen inkopen. De
					 macronacalculatie wordt per 2012 afgeschaft. De ex-post risicoverevening wordt
					 stapsgewijs afgebouwd. Ook hier geldt een overgangsfase. In 2015 is het
					 eindmodel bereikt.
 

					 Hoofdlijnenakkoord ziekenhuizen, zelfstandige behandelcentra,
					 zorgverzekeraars, overheid 

				 
 Het kabinet heeft met de zorgaanbieders en verzekeraars een
					 akkoord op hoofdlijnen gesloten om samen de verantwoordelijkheid te nemen om de
					 doelmatigheid te vergroten, te stoppen met onnodige behandelingen en de
					 kwaliteit te verbeteren. De ambitie is om de structurele uitgavengroei in de
					 ziekenhuissector in de periode 2012 tot 2015 te beperken tot 2,5 procent (exclusief loon- en prijsbijstelling),
					 zonder dat er wachtlijsten ontstaan. Dat is een aanzienlijke opgave, waarbij de
					 volledige medewerking van alle betrokken partijen noodzakelijk is. Dit kan niet
					 zonder de organisatie van de zorg grondig te herzien: dichtbij wat kan,
					 specialiseren waar moet. Het is beter als artsen en andere zorgverleners
					 routine krijgen in het doen van hoogcomplexe behandelingen, waardoor de kans op
					 een geslaagde operatie en daarmee de kwaliteit voor de patiënt toeneemt. Dat
					 kan alleen als zorgverleners meer specialiseren. Dat is ook doelmatig, want
					 niet ieder ziekenhuis hoeft dure apparatuur aan te schaffen voor een enkele
					 patiënt. Ook het aantal hersteloperaties neemt zo sterk af. Het kabinet zal in
					 2012 zeer intensief in gesprek blijven met alle partners om deze ambities waar
					 te maken.
 

					 Prestatiebekostiging in de curatieve geestelijke
					 gezondheidszorg 

				 
 Voor de tweedelijns curatieve geestelijke gezondheidszorg is
					 de inzet om in 2013 over te gaan op prestatiebekostiging. Op die manier komt er
					 een einde aan het dubbele administratiesysteem en aan het ongelijke speelveld
					 van nieuwe aanbieders en aanbieders die al langer bestaan. Het doorvoeren van
					 de omslag op een verantwoorde manier is een grote opgave en vergt een
					 zorgvuldig traject dat alleen samen met de sector kan worden doorlopen. Er moet
					 gewerkt worden aan het voldoende vervullen van de randvoorwaarden om prestatiebekostiging optimaal te laten werken. Het kabinet zet in op
					 een brede beleidsagenda die in het najaar van 2011 met de sector wordt
					 opgesteld voor de curatieve ggz en vervolgens wordt uitgevoerd. Daarin zullen ook
					 zorginhoudelijke beleidsthema’s als versterking van de eerstelijns curatieve
					 ggz, preventie, zelfmanagement, e-health, ambulantisering en patiëntveiligheid
					 een plaats krijgen.
 

					 AWBZ: betalen voor resultaat 

				 
 Mensen moeten de zorg krijgen die bij hen past. De afgelopen
					 jaren hebben zorgaanbieders een grote inzet gepleegd om een financiering in te
					 voeren die gericht is op de individuele cliënt, de zogenoemde
					 zorgzwaartepakketten (ZZP’s). Op dit moment staat in een ZZP beschreven welke
					 soort en hoeveel zorg is geïndiceerd. Dit zegt echter niets over of deze zorg
					 ook zo wordt geleverd en wat het resultaat is. Bekostigen op resultaat
					 stimuleert aanbieders om maatwerk en kwaliteit aan de cliënt te leveren,
					 uitgaande van mogelijkheden in plaats van beperkingen. Daarmee is
					 resultaatfinanciering een logische volgende stap op de ZZP’s. Het model voor
					 resultaatfinanciering werken we de komende maanden uit. Als onderdeel van de
					 aanpassing van de AWBZ-financiering gaat het kabinet vanaf 2012 integrale
					 tarieven voor de langdurige zorg hanteren.
 

					 d. Juiste zorgverlener op de juiste plaats 

				 
 
 Om te kunnen voldoen aan de toenemende vraag naar zorg moeten we alle zorgverleners inzetten daar waar ze het beste tot hun recht komen. Nieuwe beroepsbeoefenaren – verpleegkundig specialisten en physician assistants – zijn speciaal opgeleid om eenvoudige en routinematige taken van de huisarts of de specialist over te nemen. Dit leidt tot hogere kwaliteit, zorg dichter bij huis, minder werkdruk en een beter carrièreperspectief. Het aantal chronisch zieken stijgt de komende jaren enorm en daarom is er vooral in de chronische zorg behoefte aan extra, deskundig personeel, dat deze patiënten behandelt en begeleidt. De nieuwe beroepen spelen hierop in. Daarom komen er meer opleidingsplaatsen voor nieuwe beroepen. De komende tijd wordt onderzocht hoe we deze taakherschikking financieel het beste kunnen faciliteren.
 In 2025 hebben we een kwart meer artsen nodig. We onderzoeken samen met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op welke wijze en in welk tempo er vanaf 2012 meer artsen kunnen worden opgeleid. Over de uitwerking van de verhoging van opleidingsplaatsen van basisartsen, zorgmasters en medisch specialisten worden momenteel gesprekken gevoerd met de HBO-raad en VSNU.
 
 

					 Bescherming van zorgverleners 

				 
 De vermindering van agressie en geweld heeft hoge prioriteit
					 bij het kabinet. Agressie en geweld tegen zorgverleners is onacceptabel.
					 Inmiddels zijn de straffen op geweld tegen medewerkers met een publieke taak
					 drie keer zo hoog. Maar agressie komt nog te vaak voor. Op de werkvloer moet er
					 meer aandacht komen voor maatregelen tegen agressie. Slachtoffers moeten
					 juridisch goede hulp krijgen. Werkgevers moeten bijstand verlenen bij het doen
					 van de aangifte en aandacht hebben voor nazorg. Daar waar het kabinet
					 werkgevers en werknemers kan ondersteunen, zullen we dit doen.
 

					 e. E-health 

				 
 Het kabinet zet in op e-health gericht op
					 kwaliteitsverbetering en dienstverlening, arbeidsbesparing en doelmatigheid.
					 Onder e-health verstaan we het toepassen van ICT, internet en mobiele
					 technologie op het gebied van gezondheid en zorg. E-health draagt bij aan het
					 versterken van de eigen regie doordat patiënten met een chronische aandoening
					 thuis of op het werk op afstand worden gemonitord of begeleid. Dit betekent
					 voor mensen met bijvoorbeeld diabetes of hartfalen meer vrijheid en dat de
					 verpleegkundige efficiënter kan worden ingezet. Zo kan e-health delen van de
					 zorgketen vervangen, kosten besparen en bovendien bijdragen aan oplossingen
					 voor de arbeidsmarktproblematiek.
 
 De implementatie van e-health toepassingen komt nog te
						langzaam op gang, terwijl er al bewezen effectieve toepassingen zijn. Het is
						nodig om in te zetten op drie aspecten: bekostiging, cultuur en organisatie
						en standaardisatie en interoperabiliteit.
 Het kabinet wil de implementatie van e-health een flinke
						impuls geven. Met het actieprogramma «Zorg voor innoveren» geven we opdracht
						de belangrijkste knelpunten in wet- en regelgeving op te lossen. Het veld zelf
						heeft een nationale implementatie agenda e-health aangekondigd. Het kabinet wil
						waar mogelijk deze agenda ondersteunen en wil tevens inzetten op het
						verbeteren van de online dienstverlening door zorgaanbieders. In 2012 starten
						we tevens met een e-health monitor om de voortgang op dit thema te volgen.
 In de ggz is specifiek aandacht nodig voor de bekostiging
						van anonieme e-health toepassingen. VWS financiert de ontwikkeling
						van Keurkring, een instrument om de kwaliteit van e-mental health programma’s
						te beoordelen.
 
 

					 f. Een toekomstbestendige langdurige zorg 

				 
 
 Hervorming: De herziening in de AWBZ is één van
						de hervormingen uit het Regeerakkoord. Het persoonsgebonden budget wordt beperkt en krijgt
						een wettelijke verankering. We bereiden het scheiden van wonen en zorg voor.
						De ambitie is om de uitvoering van de AWBZ per 2013 te laten uitvoeren door zorgverzekeraars. Onderzocht wordt hoe de toegang tot de AWBZ per 2013 kan worden beperkt voor mensen met een IQ tussen de 70 en 85. 
 
 De meest kwetsbare mensen in onze samenleving moeten op goede
					 zorg kunnen blijven rekenen. Door toegenomen zorggebruik, stijgende kosten, een
					 dreigend tekort aan zorgpersoneel en omvangrijke bureaucratie is de
					 houdbaarheid van de ABWZ onder druk komen te staan. Iedere burger betaalt nu
					 maximaal 330 euro AWBZ-premie per maand: een bedrag dat zonder maatregelen
					 zou verdubbelen indien we ervoor kiezen de stijgende uitgaven uit de premiegelden
					 te betalen.
 Onderstaande tabel laat zien dat Nederland in vergelijking met andere
					 Europese landen samen met Zweden de hoogste kosten kent voor langdurige zorg.
					 Bovendien groeien die uitgaven bij ongewijzigd beleid (veel) sterker dan in
					 andere EU-landen. Naast de eerder in deze beleidsagenda genoemde maatregelen om
					 de kwaliteit te verbeteren, brengen we de AWBZ terug naar de kern.
 
 % van BBP besteed aan langdurige zorg nu, en bij ongewijzigd beleid in 2050
 
 
 

					 Wettelijke verankering persoonsgebonden budget (pgb) 

				 
 
 Het pgb is een waardevol instrument voor personen met een levenslange zorgvraag. Het recht op een pgb wordt per 1 januari 2014 wettelijk vastgelegd. Het pgb en zorg in natura worden dan gelijkwaardige alternatieven en we voegen beide budgetten samen. Het wetsvoorstel gaat medio 2012 naar de Tweede Kamer.
 De sterke groei van de pgb-uitgaven van de afgelopen jaren is echter niet vol te houden. Als we geen maatregelen treffen, gaat het pgb aan zijn eigen succes ten onder en worden we met een tekort van bijna 900 miljoen euro in 2015 geconfronteerd. Daarom komen vanaf 2012 alleen mensen die recht hebben op een verblijf in een zorginstelling, nog in aanmerking voor een pgb. De huidige budgethouders behouden hun pgb tot uiterlijk 1 januari 2014. Het recht op AWBZ-zorg blijft behouden. De verwachting is thans dat reguliere aanbieders van zorg in natura in belangrijke mate in de behoefte van de betreffende pgb-houders kunnen voorzien. De maatregelen van het kabinet zijn een belangrijke impuls om dit aanbod meer te richten op de specifieke wensen en behoeften van de cliënt. Daar waar een en ander (nog) niet het geval kan zijn, is het streven om binnen de contracteerruimte mogelijkheden te bieden tot maatwerk. In dit kader is het van belang dat zorgkantoren vanaf 2012 ook rechtstreeks zelfstandigen zonder personeel mogen contracteren.
 
 

					 Het scheiden van wonen en zorg 

				 
 
 Het kabinet gaat wonen en zorg van elkaar scheiden. De AWBZ
						gaat dan alleen nog over zorg. Bewoners van instellingen krijgen hierdoor meer
						keuzevrijheid en zorginstellingen zullen zich beter richten op de
						woonwensen van cliënten. Om het scheiden van wonen en zorg in te kunnen
						voeren, is het nodig om stapsgewijs (vanaf 2012) standaardnormen vast te
						stellen voor kosten van huisvesting.
 Cliënten
						betalen uiteindelijk zelf de kosten voor wonen. Ter compensatie van deze kosten verlaagt het kabinet de eigen
						bijdragen. Ook komen cliënten in aanmerking voor huurtoeslag als hun
						inkomenspositie hier aanleiding toe geeft. Het streven is om per 1 januari
						2014 te starten met het scheiden van wonen en zorg voor mensen met een lichte
						zorgvraag.
 
 

					 Uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars 

				 
 
 Wij zijn voornemens vanaf 1 januari 2013 zorgverzekeraars de AWBZ voor
						hun eigen verzekerden te laten uitvoeren. De cliënt krijgt daarmee de beschikking over
						één loket waar hij met elke zorgvraag terecht kan, of dat nu zorg is vanuit
						de Zorgverzekeringswet of zorg vanuit de AWBZ.
 Door de AWBZ door zorgverzekeraars voor eigen verzekerden
						te laten uitvoeren, ontstaat er een directe klantrelatie tussen cliënt en
						zorgverzekeraar. De cliënt krijgt de vrijheid om te kiezen via welke
						zorgverzekeraar hij zijn AWBZ-zorg wil laten regelen; hij is niet meer gebonden
						aan het zorgkantoor in zijn regio. De zorgverzekeraar zal zich ook daarom meer
						moeten richten op de wensen van de individuele cliënt en diens zorgvraag, dit hoort in onze visie ook bij «good governance». De
						zorgverzekeraars zijn beter in staat om de cliënt in de hele keten te volgen.
						In 2012 bereiden we deze overgang voor.
 
 

					 Verlaging IQ-grens 

				 
 Het kabinet onderzoekt hoe vanaf 1 januari 2013 de toegang
					 tot de AWBZ kan worden beperkt voor mensen met een IQ tussen de 70 en 85, zoals
					 afgesproken in het Regeerakkoord. Het kabinet wil dat de zorg en ondersteuning voor deze mensen
					 dichterbij en meer vanuit het eigen sociale netwerk wordt georganiseerd.
 g. Goede zorg waarderen en blijven verbeteren
 Organisaties in de zorg hebben te maken met een veranderende samenleving, zoals de krapper wordende arbeidsmarkt, financiële en economische druk, en het daarmee samenhangende overheidsbeleid. Zij moeten veel inspanningen plegen om zich voortdurend te verbeteren. Wij spreken er onze waardering voor uit dat zij dit doen. Goede zorg verdient het om onder de aandacht te worden gebracht. Wij willen zorgaanbieders ondersteunen in het verbeteren van de kwaliteit van zorg en zorgvernieuwing. Om dit te realiseren wordt voortgebouwd op diverse lopende programma’s ter stimulering van kwaliteitsverbetering, verhoging van arbeidsproductiviteit en effectiviteit.
 In voor Zorg!
 Het programma «In voor Zorg!» laat kennis en praktijk goed op elkaar aansluiten, zodat kwaliteit en doelmatigheid van zorg beter worden. «In voor Zorg!» verzamelt innovaties en richtinggevende goede voorbeelden in de langdurige zorg en stelt informatie daarover beschikbaar aan het veld. Op dit moment zijn al vele zorgaanbieders aan de slag met het programma «In voor Zorg!». Andere programma’s zijn Zorg voor Beter, Transitieprogramma in de Langdurige Zorg, het Nationaal Programma Ouderenzorg en Welzijn nieuwe stijl.
 h. Een toekomstbestendige jeugdzorg
 We willen dat de jeugd gezond en veilig opgroeit, zich ontwikkelt en meedoet. We gaan consequent uit van kansen en mogelijkheden. We stimuleren dat jongeren hun talenten goed gebruiken. De ondersteuning en zorg voor jeugd en gezin kan beter dan nu aansluiten bij de eigen kracht van jongeren, hun ouders en hun sociale omgeving. Het kabinet wil de zorg voor jeugd laagdrempeliger, integraler en efficiënter maken. Alle zorg voor de jeugd die nu nog valt onder het Rijk, de provincies, de AWBZ en de Zvw komt onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten. Door decentralisatie naar gemeenten komen de budgetten in één hand en ontstaan in de uitvoering meer mogelijkheden voor preventie, integrale ondersteuning en afstemming met school en werk. Het wetsvoorstel dat dit regelt wordt eind 2012 aangeboden aan de Tweede Kamer. Gemeenten zullen in het komende jaar nadrukkelijk aandacht besteden aan het versterken van het lokaal preventief jeugdbeleid.
 Kinderen en jongeren met relatief lichte opvoed- of psychiatrische problemen komen nog te vaak terecht in dure vormen van gespecialiseerde zorg voor jeugd, terwijl eerdere lichte zorg en begeleiding had volstaan. Het beroep op gespecialiseerde zorg en de kosten hiervan stijgen navenant. Aan de andere kant wordt door de complexiteit van het huidige jeugdstelsel een deel van de jeugd met zware en complexe problematiek onvoldoende geholpen. Deze analyse, gebaseerd op de evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg en het rapport van de parlementaire werkgroep «Jeugdzorg dichterbij» uit 2010 heeft geleid tot de afspraak in het Regeerakkoord om het jeugdstelsel ingrijpend te wijzigen.
 Tijdens deze kabinetsperiode wordt een aantal omvangrijke hervormingen doorgevoerd: passend onderwijs, decentralisatie jeugdzorg, de AWBZ en de Wet werken naar vermogen. Deze hervormingsmaatregelen hangen sterk met elkaar samen en kunnen elkaar in hun effect versterken. Door met name de regie en financiering in één hand te leggen kan efficiënter worden samengewerkt door betrokken uitvoeringsinstanties, ook als het gaat om kwetsbare groepen. Gezien de samenhang tussen de verschillende maatregelen hebben de bewindspersonen van VWS, OCW, BZK, SZW en VenJ afgesproken de hervormingsmaatregelen in samenhang uit te werken en te volgen. Met de VNG en gemeenten wordt momenteel bekeken welke groepen het mogelijk betreft.
 
 
 
 4.
 Ruimte voor de mensen in de zorg
 
 Zorgverleners, zorgbestuurders en goede, particuliere
					 initiatieven hebben meer ruimte nodig. Er zijn onvoldoende mogelijkheden om te
					 innoveren en te investeren in betere zorg. De hoge administratieve lasten zijn
					 een van de belemmeringen die zij ervaren. Ook ontbreekt het aan voldoende
					 dynamiek in de zorg: Door meer mogelijkheden te bieden voor het aantrekken van privaat kapitaal bij investeringen, kunnen we de zorg vitaler maken.
 

					 a. Meer vrijheid en verantwoordelijkheid voor zorgaanbieders 

				 
 Zorgaanbieders krijgen veel meer ruimte en kansen om
					 patiënten betere zorg te geven. Om betere kwaliteit te leveren, zijn
					 investeringen nodig. Momenteel zijn ziekenhuizen hiervoor afhankelijk van
					 banken. Dit is een te eenzijdige afhankelijkheid. Waarom kunnen pensioenfondsen
					 bijvoorbeeld wel investeren in het buitenland en niet in de Nederlandse zorg?
					 Dat is een gemiste kans. Daarom gaan we de mogelijkheden om privaat kapitaal
					 aan te trekken in de curatieve zorg vergemakkelijken conform het Regeerakkoord.
					 Eind 2011 komt het kabinet met een wetsvoorstel om onder randvoorwaarden vanaf
					 2013 winstuitkering in de ziekenhuiszorg toe te staan. Met risicodragend
					 kapitaal kunnen we de doelmatigheid, kwaliteit en dienstverlening in de
					 ziekenhuiszorg verbeteren. Er worden strikte eisen gesteld aan winstuitkering.
					 Er wordt geen winst uitgekeerd gedurende de eerste drie jaar na het moment van
					 investeren en pas na een positieve beoordeling van minimumkwaliteitseisen en
					 van de financiële reserves. Met deze eisen dragen we bij aan het waarborgen
					 van de publieke belangen.
 

					 Innovatie 

				 
 
 De stijgende vraag naar zorg, een dreigend
						arbeidsmarkttekort en continue kostenstijgingen vragen om slimme oplossingen.
						Maar vaak liggen er nog drempels voor zorginnovatie. Door die weg te nemen,
						kunnen zorgondernemers het innovatieproces gemakkelijker doorlopen. In 2012
						komt er een centraal informatiepunt zorginnovatie. Hier kunnen burgers en
						professionals terecht voor informatie over het zorginnovatieproces, wet- en
						regelgeving en goede voorbeelden.
 Zorginnovatie gaat vaak traag. Nieuwe behandelmethoden vinden vaak moeizaam hun weg naar het verzekerde pakket. Daar gaan we in 2012 wat aan doen. Het verzekerde pakket wordt stringenter beheerd, waarbij toelating van innovaties tot het verzekerde pakket eenduidiger, samenhangend en consequenter wordt beoordeeld; verouderde behandelingsmethoden worden uit het pakket verwijderd.
 
 

					 Continuïteit cruciale zorg na faillissement 

				 
 Zorgaanbieders zijn vrij om zelf keuzes te maken. Zij krijgen
					 daarvoor ook steeds meer ruimte. Bij deze vrijheid hoort ook de
					 verantwoordelijkheid voor de financiële gevolgen van de keuzes. Dat was altijd
					 al zo: Nederland kent van oudsher particuliere zorgaanbieders. En die kunnen
					 verkeerde beslissingen nemen, die hen in financieel zwaar weer brengen. Niet duidelijk is wat daarin de rol van de overheid moet zijn.
					 Dat geeft verwarring en valse verwachtingen. Daarom heeft het kabinet gesteld
					 dat wanneer zorgaanbieders in financiële problemen komen of failliet gaan de
					 overheid hen niet komt redden. Alleen de continuïteit van cruciale zorg blijft
					 gewaarborgd. Concreet gaat het daarbij om ambulancezorg, basisspoedeisende
					 hulp, acute verloskunde, crisisdienst binnen de ggz en voor de langdurige zorg over zorgfuncties die in een specifieke situatie cruciaal zijn. De Nza ontwikkelt een kader om te toetsen of zorgverzekeraars of zorgkantoren hebben aangetoond dat er, ondanks hun inspanning in het kader van hun zorgplicht, na faillissement geen vervangend aanbod voor cruciale zorg gevonden kan worden. Dat
					 geeft de mensen die afhankelijk zijn van cruciale zorg de garantie dat zij die
					 zorg hoe dan ook krijgen. Hiermee is de rolverdeling helder en weet iedereen
					 waar hij aan toe is. Ook de premiebetaler, die weet dat hij niet hoeft op te
					 draaien voor slecht management van zorgaanbieders.
 

					 b. Vereenvoudigen en verminderen verantwoordingslasten 

				 
 
 We willen minder bureaucratie in de gezondheidszorg. Minder
						verantwoordingslasten dragen bij aan een efficiëntere bedrijfsvoering. Het
						opruimen van overbodige bureaucratie maakt bovendien het werken in de zorg
						aantrekkelijker. Als vertrouwen het uitgangspunt is in het beleid, is minder
						verantwoordingsinformatie nodig. De zorgaanbieder kan dan meer tijd besteden
						aan het verlenen van zorg en hulp aan de cliënt in plaats van aan het invullen
						van formulieren. Vertrouwen is echter geen blind vertrouwen. Waar het
						vertrouwen willens en wetens wordt geschaad, grijpen toezichthouders hard in,
						oftewel high trust, high penalty.
 In de langdurige zorg gaat een experiment van start met
						regelarme instellingen. Zorgaanbieders zijn opgeroepen om regels waarvan zij
						last hebben bij het kwalitatief beter of meer doelmatig maken van de zorg te
						melden, zodat we waar mogelijk deze regels kunnen wegnemen. Wij willen met
						enkele instellingen in de langdurige zorg afspraken maken om voor een periode
						van twee jaar hinderende regels buiten werking te stellen. Tevens kijken we
						kritisch naar de AWBZ-brede zorgregistratie en bekijken we met zowel
						Zorgverzekeraars Nederland als VNG of we voorwaarden en regels die zorgkantoren
						en gemeenten aan zorgaanbieders stellen, kunnen standaardiseren. Ook voor de
						curatieve zorg zal het kabinet de mogelijkheden van regelarme instellingen
						nader onderzoeken.
 In de curatieve zorg gaat het nieuwe declaratiesysteem voor
						ziekenhuizen, DOT, in per 2012. Met het nieuwe declaratiesysteem vervangen we
						met ingang van 2012 de ruim 40 000 diagnosebehandelingcombinaties (dbc) door
						ongeveer 4 000 nieuwe dbc-zorgproducten. Deze dbc-zorgproducten zijn een
						verbetering van de bestaande dbc’s. Doordat de dbc-zorgproducten specialisme
						overstijgend zijn gedefinieerd, wordt de zorg herkenbaarder en transparanter en
						het systeem eenvoudiger. Met de maatregelen geeft VWS invulling aan de
						kabinetsdoelstelling om in 2012 de regeldruk met tien procent te
						verminderen.
 
 

					 Vereenvoudiging indicatiestelling 

				 
 De huidige wijze van indicatiestelling voor AWBZ-zorg gaat
					 gepaard met te veel administratieve lasten. Het Centrum Indicatiestelling Zorg
					 (CIZ) heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een vereenvoudiging van de
					 indicatiestelling, maar verdere stappen zijn nodig. Sinds april 2011 blijft de
					 indicatie voor mensen met een stabiele en langdurige zorgvraag niet vijf, maar
					 vijftien jaar geldig. Ook hebben sinds deze datum zintuiglijk gehandicapten
					 geen indicatie meer nodig voor behandeling. Vanaf 1 oktober 2011 kunnen
					 zorgaanbieders voor mensen boven de tachtig jaar die voor verblijf in
					 aanmerking komen, volstaan met een melding bij het CIZ.
 

					 Regeldruk in de jeugdzorg 

				 
 Op basis van een onderzoek naar de ervaren regeldruk bij
					 cliënten en professionals in de jeugdzorg, pakken we dat probleem samen met de
					 sector in 2012 aan. We vereenvoudigen de manier waarop de jeugdzorg
					 verantwoording aan de overheid aflegt. Met minder regels hebben professionals
					 meer plezier in hun werk, is er meer tijd voor contacten met cliënten en is er
					 minder onnodig papierwerk.
 
 
 
 5.
 Eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht
 
 Dit kabinet wil niet de indruk wekken dat het
					 mogelijk is om verantwoordelijkheden van burgers over te nemen. Dit geeft
					 mensen valse verwachtingen wat uit kan lopen op een deceptie. De overheid kan
					 eenvoudigweg veel verantwoordelijkheden niet waarmaken. Daarom moet de overheid
					 niet langer keuzes willen maken voor burgers, maar hen juist optimaal in staat
					 stellen zelf die keuzes te maken. En daarmee voorkomen dat alledaagse vragen
					 zorgvragen worden.
 

					 a. Zelf beslissen over leefstijl 

				 
 
 Mensen bepalen zelf hoeveel en wat ze eten, hoeveel ze
						bewegen en hoe ze omgaan met hun gezondheid. De overheid heeft een belangrijke
						rol in het verschaffen van betrouwbare en doelgerichte informatie en het
						makkelijk maken van gezonde keuzes.
 We stimuleren goede initiatieven om de gezonde keuzes
						aantrekkelijk en toegankelijk te maken, zoals een gezond aanbod en verbetering
						van productsamenstelling en goede informatie voor consumenten via het
						voedselkeuzelogo van de levensmiddelenindustrie, cateraars en supermarkten. Bij
						de inrichting van de openbare ruimte zijn goede voorbeelden die uitnodigen tot
						bewegen (denk aan het realiseren van goede fietsvoorzieningen en de OV-fiets om het voor- en natransport voor de reiziger in het openbaar vervoer te verbeteren en een autovrije zone rond school waardoor ouders en kinderen genoodzaakt zijn te voet of met de fiets naar school te komen). Bij het convenant Gezond
						Gewicht en het convenant tegen gehoorbeschadiging slaat de gehele sector de
						handen ineen ten behoeve van een gezonder leven.
 Het is belangrijk dat jongeren op school leren wat wel en
						wat niet gezond is en dat zij weerbaar worden tegen de dagelijkse verleidingen.
						Door middel van betrouwbare informatie over leefstijl, de schoolverpleegkundigen en het bevorderen van
						gezond gedrag op school en in de buurt (en zo de mogelijkheid te bieden om voor
						gezond te kiezen), wil de overheid een stevige basis voor het verdere leven
						leggen. Grenzen stellen is gerechtvaardigd, maar onvoldoende. Grenzen handhaven
						krijgt van dit kabinet meer aandacht, waarbij jongeren zullen merken dat een
						verbod niet vrijblijvend is. Voor jongeren onder de zestien jaar is het naar verwachting vanaf
						het voorjaar van 2012 strafbaar alcohol in het bezit te hebben op de
						openbare weg en in horecagelegenheden.
 Ten aanzien van leefstijl wordt de focus verlegd van
						«praten over» (massamediale programma’s, subsidiëren van organisaties en
						projecten) naar «doen», zoals daadwerkelijk bewegen in de buurt op een
						schoolplein of sportveld onder begeleiding van een coach. De komende jaren
						zullen we dan ook meer nadruk leggen op sport en bewegen in de buurt als
						onderdeel van een gezonde leefstijl.
 
 

					 b. Eigen kracht benutten 

				 
 
 We moeten de eigen kracht van de samenleving benutten. De
						eigen kracht van mensen zien we in de bijna vijf miljoen Nederlanders die zich
						regelmatig vrijwillig inzetten voor de samenleving. VWS sluit een overeenkomst
						met het Nederlands vrijwilligerswerk als afsluiting van het Europees Jaar van
						het Vrijwilligerswerk. In 2012 bepalen we samen met de sector de prioriteiten
						voor het eerste jaar.
 Van de vijf miljoen vrijwilligers zijn er bijna 500 000
						mensen actief in de zorg. Het samenspel tussen de betaalde krachten en de
						vrijwilligers kan nog verder worden verbeterd. De beleidsbrief over
						vrijwilligerswerk die nog in 2011 verschijnt, zal onder meer ingaan op onze inzet
						voor vrijwilligers in de zorg.
 
 

					 Patiënten- en gehandicaptenorganisaties 

				 
 Veel mensen zetten zich langs de weg van
					 cliëntenorganisaties (de zogenoemde pg-organisaties) vrijwillig in voor mensen met
					 een aandoening of beperking. Deze organisaties zorgen er met hun unieke
					 ervaringskennis voor dat mensen met een aandoening of beperking zoveel mogelijk
					 hun eigen kracht kunnen benutten door zelf regie over hun eigen leven te
					 voeren. Dit draagt bij aan betere kwaliteit van zorg en maatschappelijke
					 participatie. Wij waarderen die inzet, maar zien ook ruimte voor verbetering en
					 beperken daarom de subsidiestroom aan deze organisaties. Met de nieuwe
					 financieringssystematiek wil het kabinet vanaf 1 januari 2012 aan de ene kant
					 zorgen voor een bijdrage aan een structurele financiële basis voor deze
					 organisaties, maar aan de andere kant organisaties maximaal uitdagen en belonen
					 voor samenwerking.
 

					 Mantelzorgers 

				 
 
 Naar verwachting zal in de toekomst een groter beroep
						worden gedaan op mantelzorgers. Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zijn
						450 000 van de 2,6 miljoen mantelzorgers overbelast. Dit aantal is te hoog.
						Wij willen gemeenten en instellingen voor mantelzorgondersteuning instrumenten
						aanreiken om iets aan die overbelasting te doen.
 We onderzoeken wat gemeenten aan mantelzorgondersteuning
						doen. Dit onderzoek moet inzicht bieden in het bestaan van eventuele leemten in
						de infrastructuur voor mantelzorgondersteuning. Er zullen gesprekken
						plaats gaan vinden met partijen om te kijken welke ontwikkelingen
						relevant zijn voor mantelzorg en hoe daarmee kan worden omgegaan. Deze
						activiteiten moeten leiden tot een plan van aanpak om de ondersteuning van
						mantelzorgers te versterken. Hierop zal worden ingegaan in de beleidsbrief over
						mantelzorg die eind 2011 gereed is.
 
 

					 Maatschappelijke opvang 

				 
 We willen ervoor zorgen dat zo veel mogelijk dak- en
					 thuislozen re-integreren in de samenleving. Hiermee voorkomen we ook onnodige
					 zorgkosten en kosten op het gebied van overlast en criminaliteit. Het kabinet
					 wil dat er minder daklozen komen; waarbij de focus ligt op de vermindering van
					 het aantal zwerfjongeren. Daarbij worden mensen aangesproken op hun eigen
					 kracht. Het voorkómen van dakloosheid heeft prioriteit; samenwerking met
					 bijvoorbeeld welzijnsorganisaties en schuldhulpverlening is essentieel.
					 Gemeenten worden in 2012 ondersteund via een uitkering uit het Gemeentefonds en
					 verspreiding van goede voorbeelden en expertise.
 

					 Eigen kracht van jongeren 

				 
 
 Het kabinet wil jongeren weerbaar maken en stimuleren dat
						zij hun talenten goed gebruiken. Ook moeten we gebruik maken van de kracht van
						de sociale omgeving: ouders moeten kunnen aankloppen bij familie, vrienden en
						buren voor alledaagse vragen over hun kinderen. En als ze er zo niet uitkomen,
						moeten ze bij de Centra voor Jeugd en Gezin gemakkelijk antwoord kunnen krijgen
						op hun vragen.
 De zogenoemde Eigen Kracht conferenties kunnen daaraan
						bijdragen.
 Het kabinet stimuleert de discussie over alledaags opvoeden
						in de Opvoedweek, het ZonMw-programma «Vrijwillige inzet voor en door jeugd en gezin» en de vernieuwing van het jeugdwelzijnswerk.
 
 

					 c. Fusies 

				 
 Het is van belang dat mensen in instellingen elkaar kennen wanneer zij daar wonen of werken. Ook moeten rollen en verantwoordelijkheden tussen verzekeraars, zorgaanbieders en cliënt duidelijk zijn. Op beide fronten komt dit kabinet in actie.
 Zorgspecifieke fusietoets
 
 In de afgelopen jaren hebben sommige fusies in de zorg geleid tot instellingen die groter zijn dan bedrijfsmatig optimaal is. De efficiency, de cliëntgerichtheid en de kwaliteit van zorg zijn daardoor in een aantal gevallen onder druk komen te staan. Dit kabinet houdt scherper toezicht op voorgenomen fusies in de zorg en neemt maatregelen om de kwaliteit en bereikbaarheid te waarborgen.
 Dit gebeurt door de eigen verantwoordelijkheid van bestuurders en direct belanghebbenden bij een fusie te stimuleren. We willen de interne besluitvorming verbeteren door een verplichte fusie-effectrapportage, voorafgaand aan de (eventuele) toets van de NMa op grond van de mededingingswet. Ook letten we door een verplichte fusietoets meer dan voorheen op het fusieproces en op de directe risico’s van de fusie voor de kwaliteit en de bereikbaarheid van de zorg. Het kabinet komt eind 2011 met een wetsvoorstel om deze maatregelen te verankeren.
 
 Verticale integratie
 De patiënt en verzekerde is het beste gebaat bij een systeem waarbij de rollen tussen zorgverzekeraar en zorgaanbieder gescheiden blijven. We willen dan ook niet dat verzekeraars zorgaanbieders overnemen. Een verzekeraar koopt zorg in die kwalitatief goed en doelmatig moet zijn. Wanneer deze verzekeraar óók zorgaanbieder is, zou hij inkoopbesluiten kunnen nemen die niet in het belang van de patiënt en verzekerde zijn. Er zijn wel uitzonderingen: verzekeraars hebben een zorgplicht. Om daaraan te voldoen kan het nodig zijn tijdelijk zelf zorg te leveren. Ook kan zorg een kwaliteitsimpuls krijgen door tijdelijk aanbod van de zorg door de zorgverzekeraar als zorgaanbieders dat nalaten. Na afronding van overleg met de Europese Commissie, dat nodig is om de wetgeving goed op de Europese regels te laten aansluiten, komt het kabinet zo spoedig mogelijk met een wetsvoorstel om verticale integratie te voorkomen.
 

					 d. Geweld in afhankelijkheidsrelaties wordt niet geaccepteerd
					 

				 
 
 Geweld in afhankelijkheidsrelaties kan
						volwassenen en kinderen grote schade toebrengen. Het schaadt ook het vertrouwen
						in de zorg als bij misbruik professionals betrokken zijn. Daarom pakken we
						partnergeweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling, eergerelateerd geweld
						en vrouwelijke genitale verminking daadkrachtig aan. Uitgangspunt van de aanpak
						is dichtbij de mensen zelf en zoveel mogelijk op lokaal niveau. Door misstanden
						eerder te signaleren en mishandeling te melden, kan het geweld worden gestopt
						en krijgen slachtoffers sneller bescherming en hulp.
 De verschillende advies- en meldpunten van geweld in
						afhankelijkheidsrelaties gaan nauwer samenwerken. We streven ernaar dat de Wet
						verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling op 1 januari 2012
						van kracht wordt. Het stelsel van de opvang wordt verbeterd. Ouderenmishandeling wordt krachtig aangepakt. De activiteiten om kindermishandeling tegen te gaan, staan
						in het nieuwe Actieplan Aanpak Kindermishandeling dat najaar 2011 gereed
						is.
 
 
 
 
 6.
 Financieel beeld op hoofdlijnen
 
 Het kabinet zet in 2012 flinke stappen om de zorguitgaven te
					 beheersen. Zo zijn met de ziekenhuissector en de medisch specialisten afspraken
					 gemaakt over een beheerste uitgavenontwikkeling. De zorguitgaven mogen deze
					 kabinetsperiode stijgen met vijftien miljard euro2De uitgavengroei van 15 miljard euro is gebaseerd op de aan het begin van deze kabinetsperiode (in de zogenoemde «Startbrief») vastgestelde uitgaven.. Het kabinet treft
					 maatregelen om ervoor te zorgen dat aan het einde van deze kabinetsperiode niet
					 méér dan dit bedrag wordt uitgegeven. Gegeven de verwachte ontwikkeling van
					 de collectieve zorguitgaven is het ook op langere termijn noodzakelijk de groei
					 om te buigen.
 

					 Ontwikkeling collectieve zorguitgaven 

				 
 We geven steeds meer uit aan zorg. In 1970 waren de
					 collectieve zorguitgaven bijna drie procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP), in
					 2000 bedroeg dit zes procent. In 2012 komen we naar verwachting uit op circa
					 tien procent 
					 3 Centraal Economisch Plan 2011. Ook wordt een steeds groter deel van de totale
					 collectieve uitgaven besteed aan de zorg. In 1970 was dit minder dan zeven
					 procent, in 2012 is dit bijna 21 procent.
 
 Ontwikkeling collectieve zorguitgaven vanaf
						1970
 
 
 
 Bij voortzetting van de huidige stijging van de zorguitgaven is deze bijna drie keer zo hoog als de geraamde toekomstige groei van de totale economie. Een dergelijke groei soupeert nagenoeg alle collectieve groeiruimte op en is zowel op de middellange als de lange termijn onhoudbaar. Om die reden hebben de bewindspersonen van VWS en de minister van Financiën op 1 december 2010 de Taskforce beheersing zorguitgaven in het leven geroepen. Deze ambtelijke Taskforce zal voor de zomer van 2012 nadere voorstellen ontwikkelen, die de beheersing op middellange termijn kunnen vergroten en komt tevens met aanbevelingen die de houdbaarheid op langere termijn bevorderen c.q. die leiden tot een lager groeipad van de collectieve zorguitgaven. De SER is gevraagd om begin 2013 een advies uit te brengen hoe kan worden gewaarborgd dat de zorg betaalbaar blijft voor toekomstige generaties en er geen onoplosbare knelpunten ontstaan.
 De collectieve zorguitgaven stijgen jaarlijks als gevolg
						van de vergrijzing, de toename van het aantal chronisch zieken en
						technologische ontwikkelingen. Voor deze kabinetsperiode is afgesproken
						dat de zorguitgaven met circa vijftien miljard euro mogen groeien. Met deze
						extra middelen kan de toegankelijkheid van de zorg worden gewaarborgd en kan de
						kwaliteit op een hoog niveau blijven. Om aan het einde van deze kabinetsperiode
						niet méér dan de vastgestelde vijftien miljard euro extra uit te geven,
						worden verschillende maatregelen getroffen.
 
 

					 Voornaamste tegenvallers en maatregelen 2012 

				 
 
 Bovenop de bij het Regeerakkoord beschikbaar gestelde groei
						heeft een extra uitgavenstijging van circa 1,1 miljard euro plaatsgevonden. De
						voornaamste tegenvallers doen zich voor bij instellingen voor medisch
						specialistische zorg, de huisartsen, de curatieve ggz, de pgb’s en zorg in
						natura.
 Het kabinet treft vanaf 2012 maatregelen om deze
						structurele tegenvallers op te vangen. Uitgangspunt daarbij is dat
						overschrijdingen zoveel mogelijk worden teruggehaald in de sectoren waar zij
						zich voordoen. Met medisch specialisten en ziekenhuizen en zelfstandige
						behandelcentra zijn in het voorjaar van 2011 afspraken gemaakt om te komen tot
						een meerjarige beheerste uitgavenontwikkeling. Dit heeft ertoe geleid dat (een
						groot deel van) de geconstateerde overschrijdingen kan worden geredresseerd. In
						andere sectoren grijpt het kabinet in door tariefskortingen in te voeren, het
						uit het basispakket halen van behandelingen of het invoeren of verhogen van
						eigen betalingen. Zo wordt bij de huisartsen een tariefskorting doorgevoerd,
						worden dieetadvisering en stoppen met roken uit het pakket gehaald en wordt de
						Wtcg inkomensafhankelijk gemaakt. Alle maatregelen die dit kabinet treft zijn
						erop gericht de collectieve zorguitgaven te beheersen en de zorg zo doelmatig
						en effectief mogelijk in te richten, zodat de groei van de zorguitgaven zich
						voltrekt conform het afgesproken bedrag van vijftien miljard euro. Met de in
						deze beleidsagenda beschreven hervormingsagenda werkt het kabinet ook aan de structurele verbetering van de houdbaarheid van de zorg en de verbetering van de kwaliteit van zorg.
 
 
 Mutaties in de bruto-BKZ-uitgaven en ontvangsten sinds de ontwerpbegroting 2011 (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 61 107,5
 
 
 
 
 62 615,1
 
 
 
 
 65 926,0
 
 
 
 
 69 951,3
 
 
 
 
 74 470,7
 
 
 
 
 79 573,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Mutaties Startnota
 
 
 
 235,1
 
 
 605,1
 
 
 730,0
 
 
 392,6
 
 
 – 1 632,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven Startnota
 
 
 
 
 61 107,5
 
 
 
 
 62 850,2
 
 
 
 
 66 531,1
 
 
 
 
 70 681,3
 
 
 
 
 74 863,3
 
 
 
 
 77 941,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mee-/tegenvallers, maatregelen en intensiveringen
 
 
 
 
 688,6
 
 
 
 
 1 297,5
 
 
 
 
 128,0
 
 
 
 
 – 233,1
 
 
 
 
 – 536,1
 
 
 
 
 – 297,6
 
 
 
 
 
 
 2. Actualisering zorguitgaven
 
 
 628,9
 
 
 1 073,0
 
 
 1 013,1
 
 
 1 246,1
 
 
 1 376,1
 
 
 1 675,1
 
 
 
 
 
 3. Tariefmaatregel huisartsen
 
 
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 
 
 
 4. Verlaging eerdere korting ziekenhuizen
 
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 
 
 
 5. Hoofdlijnenakkoord instellingen voor medisch specialistische zorg
 
 
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 
 
 
 6. Verlaging eerdere tariefskorting medisch specialisten
 
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 
 
 
 7. Korting academische component
 
 
 
 
 – 10,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 40,0
 
 
 
 
 
 8. Afzien van pakketopname beweegkuur
 
 
 
 
 – 69,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 19,0
 
 
 – 9,0
 
 
 
 
 
 9. Pakketuitname dieetadvisering
 
 
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 
 
 
 10. Pakketuitname maagzuurremmers
 
 
 
 
 – 75,0
 
 
 – 75,0
 
 
 – 58,0
 
 
 – 58,0
 
 
 
 
 
 11. Pakketuitname stoppen met roken
 
 
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 
 
 
 12. Tariefkorting logopedie
 
 
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 
 
 
 13. Invoering darmkankerscreening
 
 
 
 
 
 16,6
 
 
 40,0
 
 
 61,4
 
 
 
 
 
 14. Maatregel fysiotherapie
 
 
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 
 
 
 15. Tariefmaatregel verloskunde
 
 
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 
 
 
 16. Kosten oneigenlijk gebruik SEH verhalen op patiënt
 
 
 
 
 
 – 10,0
 
 
 – 10,0
 
 
 – 10,0
 
 
 
 
 
 17. Maatregel farmaceutische hulp
 
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 57,0
 
 
 – 57,0
 
 
 – 57,0
 
 
 
 
 
 18. Hulpmiddelen
 
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 
 
 
 19. Maatregelen ggz
 
 
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 
 
 
 20. Rechtmatigheid Zvw
 
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 
 
 
 21. Ramingsbijstelling kapitaallasten
 
 
 
 
 34,0
 
 
 52,0
 
 
 30,5
 
 
 16,0
 
 
 
 
 
 22. Niet doorgaan maatregel minimale eigen betalingen AWBZ
 
 
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 
 
 
 23. Besparingsverlies beperken doelgroep AWBZ
 
 
 
 
 20,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 24. Maatregel persoonsgebonden budgetten
 
 
 
 
 – 119,0
 
 
 – 290,0
 
 
 – 843,0
 
 
 – 919,0
 
 
 
 
 
 25. Inzet taakstellende intensiveringsmiddelen
 
 
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 
 
 
 26. Caribisch Nederland
 
 
 
 22,5
 
 
 15,2
 
 
 15,2
 
 
 14,5
 
 
 14,1
 
 
 
 
 
 27. Tekort budget Wtcg
 
 
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 
 
 
 28. Inkomensafhankelijke Wtcg
 
 
 
 
 
 – 250,0
 
 
 – 250,0
 
 
 – 250,0
 
 
 
 
 
 29. Diverse mutaties
 
 
 59,7
 
 
 – 46,5
 
 
 – 127,9
 
 
 – 319,6
 
 
 – 218,8
 
 
 - 209,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technische en macro-economische mutaties
 
 
 
 
 427,2
 
 
 
 
 265,2
 
 
 
 
 528,8
 
 
 
 
 308,5
 
 
 
 
 – 284,2
 
 
 
 
 199,2
 
 
 
 
 
 
 30. Macro loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 116,8
 
 
 288,8
 
 
 103,5
 
 
 75,9
 
 
 – 18,0
 
 
 
 
 
 31. IJklijnmutaties
 
 
 – 41,6
 
 
 148,4
 
 
 96,8
 
 
 61,8
 
 
 65,1
 
 
 74,0
 
 
 
 
 
 32. Financieringsmutatie 
 
 
 468,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33. Technische mutatie ggz
 
 
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties
 
 
 
 
 1 115,8
 
 
 
 
 1 562,7
 
 
 
 
 656,8
 
 
 
 
 75,4
 
 
 
 
 – 251,9
 
 
 
 
 – 98,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 62 223,3
 
 
 
 
 64 412,9
 
 
 
 
 67 187,9
 
 
 
 
 70 756,7
 
 
 
 
 74 611,4
 
 
 
 
 77 842,7
 
 
 
 
 82 099,4
 
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 2 908,2
 
 
 
 
 3 183,9
 
 
 
 
 3 464,4
 
 
 
 
 3 607,9
 
 
 
 
 3 765,0
 
 
 
 
 3 935,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 34. Mutaties Startnota
 
 
 
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 – 185,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ-Ontvangsten Startnota
 
 
 
 
 2 908,2
 
 
 
 
 3 183,9
 
 
 
 
 3 464,4
 
 
 
 
 3 687,9
 
 
 
 
 3 845,0
 
 
 
 
 3 750,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegenvallers, maatregelen en intensiveringen
 
 
 
 
 100,4
 
 
 
 
 71,9
 
 
 
 
 177,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 105,2
 
 
 
 
 
 
 35. Actualisering zorguitgaven 
 
 
 80,0
 
 
 85,0
 
 
 85,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 36. Ramingbijstelling eigen risico Zvw
 
 
 
 – 33,0
 
 
 – 54,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 22,0
 
 
 
 
 
 37. Ramingbijstelling eigen bijdrage AWBZ
 
 
 
 
 
 – 19,0
 
 
 – 19,0
 
 
 – 19,0
 
 
 
 
 
 38. Eigen bijdrage Zvw
 
 
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 
 
 
 39. Diverse mutaties
 
 
 20,4
 
 
 19,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technische en macro-economische mutaties
 
 
 
 
 23,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 40. IJklijnmutaties
 
 
 23,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties
 
 
 
 
 124,1
 
 
 
 
 71,9
 
 
 
 
 177,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 105,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 3 032,3
 
 
 
 
 3 255,8
 
 
 
 
 3 641,6
 
 
 
 
 3 795,1
 
 
 
 
 3 952,2
 
 
 
 
 3 855,9
 
 
 
 
 4 028,7
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 58 199,3
 
 
 
 
 59 431,2
 
 
 
 
 62 461,6
 
 
 
 
 66 343,4
 
 
 
 
 70 705,7
 
 
 
 
 75 637,8
 
 
 
 
 
 
 Mutatie in de netto-BKZ-uitgaven
 
 
 
 235,1
 
 
 605,1
 
 
 650,0
 
 
 312,6
 
 
 – 1 447,4
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven Startnota
 
 
 
 
 58 199,3
 
 
 
 
 59 666,3
 
 
 
 
 63 066,7
 
 
 
 
 66 993,4
 
 
 
 
 71 018,3
 
 
 
 
 74 190,4
 
 
 
 
 
 
 Mutatie in de netto-BKZ-uitgaven
 
 
 991,7
 
 
 1 490,8
 
 
 479,6
 
 
 – 31,8
 
 
 – 359,1
 
 
 – 203,6
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 59 191,0
 
 
 
 
 61 157,1
 
 
 
 
 63 546,3
 
 
 
 
 66 961,6
 
 
 
 
 70 659,2
 
 
 
 
 73 986,8
 
 
 
 
 78 070,7
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 
 Tabel Beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel/Operationele doelstelling
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 Toelichting
 
 
 
 
 
 
 
 41 Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41 AD Een goede volksgezondheid, waarbij mensen
								gezond leven en zo min mogelijk bloot staan aan bedreigingen van hun
								gezondheid
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV)
												2010, deelrapport Effecten van preventie
 
 
 
 
 41 OD 1 Het voorkomen van gezondheidsschade door
								onveilig voedsel en onveilige producten
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 Voedselveiligheid 2014 
 
 
 
 
 41 OD 2 Er is een doelmatig systeem van publieke
								gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 Leefstijlbeleid 2015
 
 
 
 
 41 OD 3 De vermijdbare ziektelast neemt af door een
								goede bescherming tegen infectieziekten en chronische ziekten 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 Screeningsbeleid 2012
 
 
 
 
 41 OD 4 Het bevorderen van ethisch verantwoord
								handelen in de gezondheidszorg en bij medisch wetenschappelijk
								onderzoek
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 √
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 Euthanasiewet 2012
 Wet medisch -wetenschappelijk onderzoek met
											 mensen 2012
 Embryowet 2013
 
 
 
 
 41 OD 5 Meer mensen kiezen voor een gezonde
								leefstijl
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 Leefstijlbeleid 2015
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42 Gezondheidszorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42 AD Een goed werkend en innoverend zorgstelsel,
								gericht op een optimale combinatie van kwaliteit, toegankelijkheid en
								betaalbaarheid voor de burger
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42 OD 1 De positie van de burger in het zorgstelsel
								wordt versterkt 
 
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 Beleidsdoorlichting art. 42.OD 1 samen
												met art. 43 OD 1 m.u.v. 2017/2018 Evaluatie WCZ en Beginselenwet zorg 
 
 
 
 
 42 OD 2 Zorgaanbieders worden gestimuleerd om het
								door de burger gewenste zorgaanbod te realiseren
 
 
 √ 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 √ 
 
 
 IBO curatieve ggz in 2010 afgerond
 IBO UMC’s is gestart in augustus 2011 en wordt in 2012 afgerond
 Veiligheidsprogramma 2014
 Opleidingsfonds 2016
 
 
 
 
 42 OD 3 Zorgverzekeraars bieden alle burgers een
								betaalbaar verzekerd pakket voor noodzakelijke zorg aan
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 Heroverweging cure in 2010 afgerond
 
 
 
 
 42 OD 4 De burgers van Caribisch Nederland kunnen
								gebruik maken van voorzieningen voor zorg en welzijn
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 Deze operationele doelstelling bestaat
												pas sinds de begroting 2011
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43 Langdurige zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43 AD Zorgen dat voor mensen met een langdurige of
								chronische aandoening van lichamelijke, verstandelijke of psychische aard zorg
								van goede kwaliteit beschikbaar is en dat deze zorg tegen voor de samenleving
								aanvaardbare maatschappelijke kosten wordt geleverd
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Heroverweging care in 2010 afgerond
 
 
 
 
 43 OD 1 De positie van de burger in het zorgstelsel
								wordt versterkt
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 Subsidiesystematiek PGO-organisaties
											 2011
 Beleidsdoorlichting art. 43.OD 1 samen met
											 art. 42 OD 1 m.u.v. 2017/2018 Evaluatie WCZ en Beginselenwet zorg 
 
 
 
 
 43 OD 2 Voor iedere cliënt is de noodzakelijke zorg
								beschikbaar
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 Indicatiestelling
 
 
 
 
 43 OD 3 De zorg is effectief en veilig en wordt door
								de cliënt positief ervaren (kwalitatief goede zorg)
 
 
 
 √ 
 
 
 √ 
 
 
 √ 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 Stagefonds 2011
 Evaluatie AMvB zorgplanbespreking 2012
 Palliatieve zorg 2013
 In voor zorg 2014
 
 
 
 
 43 OD 4 De kosten van de zorg zijn maatschappelijk
								aanvaardbaar
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 Wtcg
 Monitor AWBZ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44 Maatschappelijke
								ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44 AD Alle burgers participeren in de
								samenleving
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 Onderzoek Wmo door het SCP
 
 
 
 
 44 OD 1 Burgers worden gestimuleerd actief te
								participeren in maatschappelijke verbanden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44 OD 2 Burgers bieden anderen vrijwillige
								ondersteuning en kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige
								ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44 OD 3 Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken
								van (algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44 OD 4 Burgers met (psycho) sociale problemen kunnen
								gebruik maken van tijdelijke ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 45 Jeugd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 45 AD Kinderen in Nederland groeien gezond en veilig op, ontwikkelen hun talenten en doen mee aan de samenleving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 45 OD 1 Kinderen en hun ouders/verzorgers zijn
								positief betrokken bij hun leefomgeving en krijgen zo nodig laagdrempelige
								ondersteuning bij het opvoeden en opgroeien aansluitend op hun eigen
								kracht
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 Actieplan Kindermishandeling.
 
 
 
 
 45 OD 2 Kinderen met ernstige opgroeiproblemen en ouders/verzorgers met opvoedproblemen krijgen op tijd de noodzakelijke en passende zorg
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 2010 en 2015 Jeugdstelsel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46 Sport en bewegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46 AD Een sportieve samenleving waarin voor iedereen
								een passend sport- en beweegaanbod aanwezig is en waarin uitblinken in sport
								wordt gestimuleerd
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 Uitvoering Sportbeleid (mei 2011)
 Sport- en beweegbeleid (2016)
 
 
 
 
 46 OD 1 Voor iedere burger die dat wil is een passend
								sport- en beweegaanbod in de buurt aanwezig, dat bovendien veilig en
								toegankelijk is
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46 OD 2 Ondersteunen van de ambitie van de
								georganiseerde sport om als Nederland bij de beste 10 topsportlanden van de
								wereld te behoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46 OD 3 Voorbereiden van een gefundeerd besluit over de
								kandidaatstelling voor de organisatie van de Olympische en Paralympische Spelen
								2028 in Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 47 Oorlogsgetroffenen en
								Herinnering WOII
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 47 AD De (im)materiële zorg voor verzetsdeelnemers
								en oorlogsgetroffenen Wereldoorlog II is geborgd en mensen beseffen, mede op
								basis van de gebeurtenissen uit WOII, wat het betekent om in vrijheid te kunnen
								leven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 47 OD 1 Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van
								materiële en immateriële hulpverlening in een situatie van structureel
								dalende werklast
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 Uitvoering uitkering door Sociale
												verzekeringsbank in verband met overdracht taken in 2011
 
 
 
 
 47 OD 2 De herinnering aan WOII blijft levend en veel
								mensen – waaronder jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WOII,
								mede in relatie tot grondrechten, democratie, (internationale) rechtstaat en
								vrijheid
 
 
 
 
 
 
 √ 
 
 
 
 
 Uitvoering taken Nationaal Comité in
												verband met overdracht taken in 2011
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.2
 De beleidsartikelen
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 41
 
 Artikel
 41
 Volksgezondheid
 
 
 
 41.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 

						Een goede volksgezondheid, waarbij mensen gezond leven en zo
						min mogelijk bloot staan aan bedreigingen van hun gezondheid.
 
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 Belangrijkste beleidsontwerpen 2012
 
 In 2012 wordt verder uitvoering gegeven aan de landelijke
						 nota gezondheidsbeleid «Gezondheid dichtbij» (Kamerstuk
						 32 793, nr. 2). De uitgangspunten en beleidsvoornemens worden vertaald in concrete
						 activiteiten die verderop in dit artikel aan bod komen. In het kader van de
						 gezondheidsbescherming blijft het kabinet actief inzetten op de voedsel- en
						 productveiligheid, het verminderen van infectieziekten (inclusief zoönosen) en
						 crisisbeheersing. We dragen zorg voor een goede landelijke
						 organisatiestructuur, zodat we alert kunnen blijven op bestaande en nieuwe
						 gezondheidsrisico’s in de omgeving en, indien nodig, kunnen ingrijpen. De
						 verbetering van risicocommunicatie tijdens rampen en crises is hierbij een
						 belangrijk aandachtspunt.
 In de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn de
						prioriteiten op het gebied van gezondheid en preventie benoemd. Overgewicht,
						diabetes, depressie, roken en schadelijk alcoholgebruik blijven belangrijk,
						maar er wordt een omslag gemaakt in de manier waarop deze speerpunten worden
						opgepakt. Gezondheid moet weer iets van de mensen zelf worden. De kracht ligt
						bij het individu en zijn directe woon-, werk- en leefomgeving. Betrokkenheid
						van het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, het onderwijs en
						zorgverleners bij het stimuleren van gezond gedrag wordt vergroot. Het
						makkelijker toegankelijk maken van gezonde keuzes is daarbij de leidraad. Het
						kabinet draagt hieraan op verschillende manieren bij. Er wordt gezorgd voor een
						toegankelijke en betrouwbare kennisinfrastructuur waardoor partijen over
						relevante informatie kunnen beschikken over gezondheidseffecten en effectieve
						interventies, goede voorbeelden kunnen uitwisselen en praktische instrumenten
						kunnen ontwikkelen en verspreiden. De centra van het RIVM en de
						ZonMw-programma’s hebben hierin een belangrijke positie. We kiezen
						uitdrukkelijk voor implementatie en praktische toepassing: de inspanningen
						moeten meer zichtbaar worden in de dagelijkse praktijk en beter aansluiten bij
						behoeften van degenen die kennis en informatie in de praktijk gebruiken. Indien
						partijen belemmeringen in wet- en regelgeving ervaren om meer aan preventie en
						gezondheid te doen of praktische verbindingen te leggen, gaat het kabinet met
						hen bekijken hoe we dit kunnen oplossen.
 Het kabinet kiest voor een positieve benadering en wil –
						met gemeenten, de sportsector en private partijen – realiseren dat mensen
						meer mogelijkheden krijgen om dicht in de buurt en veilig te bewegen, spelen en
						sporten. De opgebouwde netwerken rondom de BeweegKuur kunnen hiervoor benut
						worden. Aan de verdere opbouw van de infrastructuur rondom de BeweegKuur heeft
						het kabinet in 2011 een laatste grote impuls gegeven, opdat mensen die vanuit
						de gezondheidszorg worden verwezen naar de BeweegKuur ook daadwerkelijk aanbod
						krijgen. Zo kunnen mensen die medische belemmeringen hebben om te bewegen, dit
						verantwoord oppakken. Bewegen is goed voor zowel de lichamelijke als
						geestelijke gezondheid en heeft een positieve invloed op een gezonde
						leefstijl.
 
 Ook worden verbindingen gelegd tussen partijen om
						 activiteiten te versterken en (financiële) middelen te bundelen. Vooral op het
						 gebied van publiek-private samenwerking (PPS) is nog een wereld te winnen. Een
						 andere bijdrage die vanuit de rijksoverheid kan worden verwacht is, wanneer dit
						 van belang is, het stellen en handhaven van grenzen. Voorbeelden zijn de
						 leeftijdsgrenzen voor alcohol en tabak en de handhaving van de rookvrije
						 horeca.
 Een voorwaarde om mensen in staat te stellen zelf voor
						 hun gezondheid te zorgen is een toegankelijk en kwalitatief hoogstaand
						 zorgaanbod waar mensen met vragen en problemen terecht kunnen. De
						 gezondheidszorg dient zich meer te richten op het bevorderen van gezondheid.
						 Het kabinet wil bijvoorbeeld bevorderen dat gezondheidsrisico’s (zowel op
						 individueel als collectief niveau) tijdig worden gesignaleerd en dat effectieve
						 interventies en innovatieve behandelwijzen worden toegepast. Herkenbare en
						 toegankelijke zorgvoorzieningen in de buurt of digitaal bereikbaar (e-health)
						 kunnen hieraan bijdragen. Zorg en preventie moeten meer worden afgestemd.
						 Uitgangspunt zijn behoeften en wensen van de mensen en niet de stelsels of
						 sectoren die zorg leveren. Samenwerking met zorgverzekeraars (inkopers in het
						 kader van de Zvw en in de toekomst ook de AWBZ), gemeenten (verantwoordelijk
						 voor de Wmo, het sportbeleid en delen van de Wpg) en het Rijk (directe
						 verantwoordelijkheid voor delen van de Wpg en systeemverantwoordelijk) is
						 hierbij cruciaal. Het aanbieden van bevolkingsonderzoeken is de directe
						 verantwoordelijkheid van het Rijk. Hierin blijven we investeren. Het kabinet
						 heeft besloten om bevolkingsonderzoek naar darmkanker in te voeren. In 2012 en
						 2013 vinden de voorbereidingen plaats waarna de grootschalige screening onder
						 alle 55- tot 75-jarigen van start kan gaan.
 
 De jeugd heeft de toekomst. Hier wordt extra aandacht aan
						besteed. Naast bevordering van (het aanleren van) een gezonde leefstijl, vroege
						signalering van risico’s en inzet op weerbaarheid om dagelijkse verleidingen
						te weerstaan, vindt het kabinet dat het stellen van grenzen en het handhaven
						daarvan belangrijk is. Een voorbeeld daarvan is het strafbaar stellen van het
						bezit van alcohol voor jongeren onder de 16 jaar, zoals dat wordt voorgesteld
						in de wijziging van de Drank- en Horecawet. Hiermee worden jongeren zelf ook
						verantwoordelijk als zij onder de 16 jaar alcohol bij zich hebben op straat of
						in het café.
 De beschikbare middelen worden anders ingezet. Dat betekent
						keuzes vanuit de bovengenoemde uitgangspunten, bundeling van activiteiten en
						nadruk op praktische toepassing. Massamediale campagnes passen hier niet
						in.
 
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 
 De bewindspersonen van VWS zijn verantwoordelijk voor
							 het:
 
 
 •
 Beschermen van consumenten tegen onveilige
								 consumentenproducten en levensmiddelen;
 
 
 •
 Bevorderen van tijdige opsporing van (risico’s
								 op) ziekten;
 
 
 •
 Beschermen van burgers tegen (de gevolgen van)
								 infectieziekten en rampen;
 
 
 •
 Effectueren van een doelmatige en effectieve
								 publieke gezondheidszorg;
 
 
 •
 Bevorderen van herkenbare, laagdrempelige
								 voorzieningen in de buurt waar de verbinding wordt gelegd tussen preventie,
								 curatieve zorg en maatschappelijke ondersteuning;
 
 
 •
 Bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de
								 gezondheidszorg en bij het medisch wetenschappelijk onderzoek;
 
 
 •
 Bevorderen dat mensen gezonder gaan leven door de
								 gezonde keuze makkelijker te maken;
 
 
 •
 Bevorderen van veilig gedrag en een veilige
								 omgeving ter voorkoming van letsels door ongevallen in de privésfeer.
 
 
 
 
 
 Externe factoren
 
 Externe factoren
 
 Veel ziekte overkomt mensen. Maar ziekte is ook vaak te
						 voorkomen. Door burgers zelf en via de wijken, op scholen, in de sport, op het
						 werk en in de zorg. Om de beleidsdoelen te bereiken, is samenwerking van
						 belang met andere ministeries, gemeenten, het bedrijfsleven, scholen,
						 werkgevers en werknemers, zorgverzekeraars en -aanbieders (beroepsgroepen),
						 maatschappelijke organisaties en de sportsector.
 
 Binnen de overheid is een aantal actoren werkzaam op het
						 terrein van de volksgezondheid:
 
 
 •
 Gemeenten staan voor de collectieve preventie op
								lokaal niveau. Elke vier jaar brengen gemeenten, in het kader van de Wet
								publieke gezondheid, een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid uit. Bij de
								vormgeving en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid spelen GGD’en een
								belangrijke rol;
 
 
 •
 Het RIVM is een expertise- en regiecentrum voor de
								publieke gezondheid. Daartoe zijn er centra voor Infectieziektebestrijding,
								Bevolkingsonderzoek, Gezond Leven en Gezondheid en Milieu. Daarnaast is met het
								onderbrengen van de publieke delen van het voormalige NVI, het RIVM
								verantwoordelijk voor de inkoop en levering van vaccins voor de Nederlandse
								vaccinatieprogramma’s, zoals het Rijksvaccinatieprogramma en het Nationaal
								Programma Grieppreventie;
 
 
 •
 De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA)
								handhaaft de wettelijke regels voor eet- en drinkwaren alcohol, tabak, en
								consumentenproducten;
 
 
 •
 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt
								onder meer toezicht op de volksgezondheid en verricht onderzoek naar de staat
								van de volksgezondheid.
 
 
 Het nationale preventiebeleid is deels afhankelijk van
						 ontwikkelingen in EU-verband of op mondiaal niveau. Nederland is actief op het
						 terrein van voedsel- en productveiligheid, gezonde voeding en
						 infectieziektebestrijding in EU- en WHO-verband.
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Het volksgezondheidsbeleid wordt gemeten met de
						 indicatoren absolute levensverwachting en levensverwachting in goed ervaren
						 gezondheid.
 Het RIVM brengt vierjaarlijks de Volksgezondheid Toekomst
						Verkenningen en tweejaarlijks de Zorgbalans uit, die inzicht bieden in de
						toestand en de toekomstige ontwikkeling van de volksgezondheid.
 
 Indicator outcome
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2000
 
 
 2003
 
 
 2005
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Absolute levensverwachting in jaren:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – mannen
 
 
 75,5 
 
 
 76,2 
 
 
 77,2 
 
 
 78,0
 
 
 78,3
 
 
 78,5
 
 
 78,8
 
 
 ≥ 78,8
 
 
 
 
 – vrouwen
 
 
 80,6
 
 
 80,9
 
 
 81,6 
 
 
 82,3
 
 
 82,3
 
 
 82,6
 
 
 82,7
 
 
 ≥ 82,7
 
 
 
 
 2. waarvan jaren in goed ervaren gezondheid:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – mannen
 
 
 61,5
 
 
 62,4
 
 
 62,5
 
 
 64,7
 
 
 63,7
 
 
 65,3
 
 
 –
 
 
 ≥ 65,3
 
 
 
 
 – vrouwen
 
 
 60,9
 
 
 61,6
 
 
 61,8
 
 
 63,4
 
 
 63,5
 
 
 63,8
 
 
 –
 
 
 ≥ 63,8
 
 
 
 
 
 Bron
 
 1. CBS-Statline. De levensverwachting van in Nederland geboren meisjes in 2010 bedroeg 82,7 jaar. Dat is 4 jaar hoger dan die van jongens (78,8 jaar). Sinds 1980 is het verschil in levensverwachting tussen de seksen kleiner geworden. Mannen boekten vanaf 1980 een winst van 6,1 jaar, vrouwen zijn gemiddeld 3,2 jaar ouder geworden. De verklaring is de sterke daling van de sterfte: ondanks de vergrijzing is in de periode 2002–2007 het aantal sterfgevallen ieder jaar gedaald. De cijfers voor 2010 zijn voorlopige cijfers.
 2. CBS StatLine – Gezonde levensverwachting; vanaf
						 1981
 De cijfers over 2010 worden in het najaar 2011 verwacht.
						 Voor het berekenen van levensverwachting in als goed ervaren gezondheid is het
						 aantal «gezonde» jaren bepaald op basis van een vraag naar de ervaren
						 gezondheid. In de loop der jaren is de vraag naar de ervaren gezondheid op twee
						 (vrijwel identieke) manieren gesteld, namelijk:
 1. Hoe is het over het algemeen met uw gezondheid?
 2. Hoe is over het algemeen de gezondheidstoestand van
						 onderzochte persoon?
 Mensen die deze vraag beantwoorden met «goed» of «zeer
						 goed» worden gezond genoemd.
 
 
 
 
 
 41.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 41.2.1
 Begrotingsuitgaven
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 834 556
 
 
 
 
 652 159
 
 
 
 
 618 733
 
 
 
 
 592 512
 
 
 
 
 568 364
 
 
 
 
 559 086
 
 
 
 
 562 959
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 792 731
 
 
 
 
 679 904
 
 
 
 
 630 570
 
 
 
 
 597 459
 
 
 
 
 571 711
 
 
 
 
 560 673
 
 
 
 
 562 959
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.1 Het voorkomen van gezondheidsschade door onveilig voedsel en onveilige producten
 
 
 
 
 80 418
 
 
 
 
 73 192
 
 
 
 
 77 530
 
 
 
 
 74 101
 
 
 
 
 69 501
 
 
 
 
 66 618
 
 
 
 
 65 880
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 3 670
 
 
 
 
 3 440
 
 
 
 
 3 850
 
 
 
 
 3 850
 
 
 
 
 3 850
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stichting Voedingscentrum
 
 
 
 
 1 547
 
 
 1 333
 
 
 1 333
 
 
 1 333
 
 
 1 333
 
 
 
 
 Alternatieven voor dierproeven
 
 
 
 
 500
 
 
 750
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 73 520
 
 
 
 
 70 321
 
 
 
 
 65 311
 
 
 
 
 62 428
 
 
 
 
 61 690
 
 
 
 
 
 Nieuwe Voedsel en Warenautoriteit 
 
 
 
 
 73 520
 
 
 70 321
 
 
 65 311
 
 
 62 428
 
 
 61 690
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 120
 
 
 
 
 120
 
 
 
 
 120
 
 
 
 
 120
 
 
 
 
 120
 
 
 
 
 
 Bijdrage College Toetsing Bestrijdingsmiddelen (CTB)
 
 
 
 
 120
 
 
 120
 
 
 120
 
 
 120
 
 
 120
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.2 Er is een doelmatig systeem van publieke gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid
 
 
 
 
 208 969
 
 
 
 
 201 838
 
 
 
 
 153 455
 
 
 
 
 129 474
 
 
 
 
 104 770
 
 
 
 
 102 813
 
 
 
 
 101 244
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 9 765
 
 
 
 
 9 543
 
 
 
 
 9 736
 
 
 
 
 9 723
 
 
 
 
 9 723
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemeen en strategisch gezondheidsbeleid
 
 
 
 
 2 359
 
 
 2 722
 
 
 2 459
 
 
 2 477
 
 
 2 504
 
 
 
 
 Pharos
 
 
 
 
 3 144
 
 
 3 096
 
 
 3 053
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 
 
 Jeugdgezondheidszorg
 
 
 
 
 1 049
 
 
 1 077
 
 
 1 091
 
 
 1 148
 
 
 1 175
 
 
 
 
 Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
 
 
 
 
 1 862
 
 
 1 834
 
 
 1 806
 
 
 1 777
 
 
 1 777
 
 
 
 
 Voorbereid zijn op crises en rampen
 
 
 
 
 1 338
 
 
 835
 
 
 1 333
 
 
 1 330
 
 
 1 330
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 11 300
 
 
 
 
 5 700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 CBRN Weerstandsverhoging
 
 
 
 
 11 300
 
 
 5 700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 13 692
 
 
 
 
 12 734
 
 
 
 
 12 292
 
 
 
 
 11 899
 
 
 
 
 11 839
 
 
 
 
 
 RIVM: Opdrachtverlening programma's volksgezondheid
 
 
 
 
 13 692
 
 
 12 734
 
 
 12 292
 
 
 11 899
 
 
 11 839
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 118 698
 
 
 
 
 101 497
 
 
 
 
 82 742
 
 
 
 
 81 191
 
 
 
 
 79 682
 
 
 
 
 
 ZonMw: Programmering
 
 
 
 
 117 316
 
 
 100 115
 
 
 81 360
 
 
 79 809
 
 
 78 300
 
 
 
 
 ZonMw: Overhead
 
 
 
 
 1 382
 
 
 1 382
 
 
 1 382
 
 
 1 382
 
 
 1 382
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.3 De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede bescherming tegen infectieziekten en preventie van chronische ziekten
 
 
 
 
 445 668
 
 
 
 
 345 983
 
 
 
 
 343 257
 
 
 
 
 338 096
 
 
 
 
 341 633
 
 
 
 
 336 145
 
 
 
 
 340 604
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 18 156
 
 
 
 
 14 428
 
 
 
 
 13 825
 
 
 
 
 13 401
 
 
 
 
 13 601
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Preventie Chronische Ziekten
 
 
 
 
 1 626
 
 
 1 196
 
 
 664
 
 
 627
 
 
 627
 
 
 
 
 Instellingen op het terrein van de preventie van chronische ziekten
 
 
 
 
 2 030
 
 
 2 011
 
 
 1 990
 
 
 1 626
 
 
 1 626
 
 
 
 
 Nationaal Actieprogramma Diabetes
 
 
 
 
 2 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Preventie en bestrijding van infectieziekten
 
 
 
 
 3 822
 
 
 3 560
 
 
 3 665
 
 
 3 735
 
 
 3 935
 
 
 
 
 Instellingen die de seksuele gezondheid bevorderen
 
 
 
 
 7 549
 
 
 7 041
 
 
 6 895
 
 
 6 812
 
 
 6 812
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 325 101
 
 
 
 
 323 668
 
 
 
 
 327 808
 
 
 
 
 322 744
 
 
 
 
 327 003
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 RIVM/Opdrachtverlening:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Centrum infectieziektebestrijding
 
 
 
 
 34 156
 
 
 32 001
 
 
 31 479
 
 
 31 049
 
 
 30 710
 
 
 
 
 – Centrum bevolkingsonderzoek
 
 
 
 
 10 313
 
 
 9 679
 
 
 9 498
 
 
 9 366
 
 
 9 366
 
 
 
 
 – Centrum Gezondheid en Milieu
 
 
 
 
 2 632
 
 
 2 595
 
 
 2 558
 
 
 2 531
 
 
 2 520
 
 
 
 
 – Centrum Gezond Leven
 
 
 
 
 3 610
 
 
 2 610
 
 
 2 438
 
 
 2 438
 
 
 2 438
 
 
 
 
 – Vaccinologie
 
 
 
 
 38 298
 
 
 36 369
 
 
 33 148
 
 
 27 279
 
 
 26 168
 
 
 
 
 – RSV-vaccin
 
 
 
 
 8 215
 
 
 5 895
 
 
 6 074
 
 
 - 3 500
 
 
 - 3 500
 
 
 
 
 RIVM/Uitvoering subsidieregeling Publieke Gezondheid:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Bevolkingsonderzoek naar borstkanker
 
 
 
 
 56 884
 
 
 57 955
 
 
 58 969
 
 
 59 979
 
 
 60 877
 
 
 
 
 – Bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker
 
 
 
 
 30 966
 
 
 30 868
 
 
 30 724
 
 
 31 052
 
 
 30 964
 
 
 
 
 – Nationaal programma grieppreventie
 
 
 
 
 58 742
 
 
 59 718
 
 
 60 552
 
 
 61 627
 
 
 62 554
 
 
 
 
 – Pre- en postnatale screening bij zwangeren en pasgeborenen
 
 
 
 
 20 327
 
 
 20 123
 
 
 20 116
 
 
 20 176
 
 
 19 047
 
 
 
 
 – Screening op Familiaire hypercholesterolemie
 
 
 
 
 2 140
 
 
 2 032
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 – Invoering darmkankerscreening
 
 
 
 
 5 231
 
 
 9 044
 
 
 15 682
 
 
 22 606
 
 
 28 382
 
 
 
 
 – Soa-bestrijding/Seksualiteitshulpverlening
 
 
 
 
 29 140
 
 
 28 965
 
 
 28 965
 
 
 28 965
 
 
 28 965
 
 
 
 
 RIVM/Ontwikkelingen technologie/demografie
 
 
 
 
 11 696
 
 
 14 847
 
 
 16 986
 
 
 18 657
 
 
 17 993
 
 
 
 
 RIVM/Uitvoering subsidieregeling VWS-subsidies
 
 
 
 
 11 086
 
 
 9 537
 
 
 9 189
 
 
 9 089
 
 
 9 089
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.4 Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de gezondheidszorg en bij medisch-wetenschappelijk onderzoek
 
 
 
 
 16 986
 
 
 
 
 18 708
 
 
 
 
 17 536
 
 
 
 
 17 416
 
 
 
 
 17 385
 
 
 
 
 17 142
 
 
 
 
 17 276
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 1 078
 
 
 
 
 920
 
 
 
 
 920
 
 
 
 
 702
 
 
 
 
 1 061
 
 
 
 
 
 Beleid Medische Ethiek
 
 
 
 
 1 078
 
 
 920
 
 
 920
 
 
 702
 
 
 1 061
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 2 201
 
 
 
 
 2 201
 
 
 
 
 2 201
 
 
 
 
 2 201
 
 
 
 
 2 201
 
 
 
 
 
 CIBG: Uitvoeringstaken Medische Ethiek 
 
 
 
 
 2 201
 
 
 2 201
 
 
 2 201
 
 
 2 201
 
 
 2 201
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 14 257
 
 
 
 
 14 295
 
 
 
 
 14 264
 
 
 
 
 14 239
 
 
 
 
 14 014
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CVZ: Rijksbijdrage financiering abortusklinieken 
 
 
 
 
 12 346
 
 
 12 346
 
 
 12 346
 
 
 12 346
 
 
 12 346
 
 
 
 
 Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO)
 
 
 
 
 1 661
 
 
 1 629
 
 
 1 598
 
 
 1 573
 
 
 1 566
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.5 Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl
 
 
 
 
 40 690
 
 
 
 
 40 183
 
 
 
 
 38 792
 
 
 
 
 38 372
 
 
 
 
 38 422
 
 
 
 
 37 955
 
 
 
 
 37 955
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 21 110
 
 
 
 
 20 834
 
 
 
 
 20 887
 
 
 
 
 20 435
 
 
 
 
 20 435
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Trimbos-instituut
 
 
 
 
 4 699
 
 
 4 574
 
 
 4 574
 
 
 4 574
 
 
 4 574
 
 
 
 
 Stivoro
 
 
 
 
 1 288
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stichting Informatievoorziening Zorg
 
 
 
 
 1 180
 
 
 1 101
 
 
 962
 
 
 944
 
 
 944
 
 
 
 
 Stichting Consument en Veiligheid
 
 
 
 
 3 100
 
 
 2 899
 
 
 2 899
 
 
 2 899
 
 
 2 899
 
 
 
 
 Gezonde voeding en gezond gewicht
 
 
 
 
 2 845
 
 
 2 784
 
 
 2 549
 
 
 2 549
 
 
 2 549
 
 
 
 
 Letsel
 
 
 
 
 1 479
 
 
 1 478
 
 
 1 478
 
 
 1 478
 
 
 1 478
 
 
 
 
 Preventie van schadelijk middelengebruik (alcohol, drugs en tabak)
 
 
 
 
 2 776
 
 
 3 124
 
 
 2 520
 
 
 2 520
 
 
 2 520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 1 000
 
 
 
 
 1 000
 
 
 
 
 1 000
 
 
 
 
 1 000
 
 
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 nVWA: activiteiten in het kader van kabinetsbeleid leefstijl
 
 
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 16 682
 
 
 
 
 16 538
 
 
 
 
 16 535
 
 
 
 
 16 520
 
 
 
 
 16 520
 
 
 
 
 
 Heroïnebehandeling op medisch voorschrift
 
 
 
 
 16 682
 
 
 16 538
 
 
 16 535
 
 
 16 520
 
 
 16 520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 17 234
 
 
 
 
 11 110
 
 
 
 
 9 710
 
 
 
 
 9 710
 
 
 
 
 9 810
 
 
 
 
 9 810
 
 
 
 
 9 710
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 

						 Budgetflexibiliteit 

						
 
 Van de uitgaven die op dit artikel worden verantwoord,
							 heeft 66% betrekking op bijdragen aan baten-lastendiensten. Hiervan betreft 82%
							 de opdrachtverlening aan het RIVM (onder andere voor de uitvoering van de
							 Subsidieregeling publieke gezondheid en de opdrachtverlening aan Centra en
							 programma’s op het terrein van de volksgezondheid) en 18% aan de nVWA voor
							 het toezicht op de veiligheid van voedsel en producten.
 Verder heeft 21% van de uitgaven betrekking op
							 bijdragen aan ZBO’s en RWT’s. Daarvan is 89% bestemd voor ZonMw voor de
							 uitvoering van programma’s op het terrein van gezondheid, preventie en zorg
							 en 9% voor het CVZ voor de financiering van de abortusklinieken.
 De overige uitgaven bestaan uit subsidies (8%),
							 opdrachten (2%) en bijdrage aan medeoverheden (3%).
 De uitgaven zijn noodzakelijk voor de uitvoering van de
							 Wet publieke gezondheid en de landelijke nota gezondheidsbeleid «Gezondheid
							 dichtbij» (Kamerstuk 32 793, nr. 2) die onlangs is verschenen. De middelen
							 zijn derhalve in beginsel niet alternatief aanwendbaar.
 
 
 
 
 41.2.2
 Premiegefinancierde zorguitgaven
 
 In de tabel hieronder zijn de beschikbare middelen
						 opgenomen voor de premiegefinancierde zorguitgaven op het terrein van de
						 volksgezondheid. Hierin zijn de budgettaire consequenties van de eerste
						 suppletoire begroting 2011 en de begroting 2012 verwerkt. Voor 2011 is de loon-
						 en prijsontwikkeling al verwerkt, terwijl voor 2012 en latere jaren de loon- en
						 prijsontwikkeling nog moet worden toegevoegd. Het saldo van de beschikbare
						 middelen en maatregelen, voor zover niet aan de afzonderlijke sectoren
						 toegedeeld, is opgenomen als onverdeeld.
 
 41 Volksgezondheid (bedragen x € 1 000 000)
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Preventieve zorg (uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma)
 
 
 95,3
 
 
 109,3
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 
 
 Volksgezondheid onverdeeld
 
 
 
 
 2,4
 
 
 5,1
 
 
 7,8
 
 
 9,2
 
 
 9,2
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 95,3
 
 
 
 
 109,3
 
 
 
 
 111,8
 
 
 
 
 114,5
 
 
 
 
 117,2
 
 
 
 
 118,6
 
 
 
 
 118,6
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 -
 
 
 14,7%
 
 
 2,3%
 
 
 2,4%
 
 
 2,4%
 
 
 1,2%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 41.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 Er zijn vijf operationele doelstellingen op het gebied
						 van volksgezondheid:
 
 
 1.
 Het voorkomen van gezondheidsschade door onveilig
								voedsel en onveilige producten;
 
 
 2.
 Er is een doelmatig systeem van publieke
								gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid;
 
 
 3.
 De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede
								bescherming tegen infectieziekten en preventie van chronische ziekten;
 
 
 4.
 Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de
								gezondheidszorg en bij het medisch-wetenschappelijk onderzoek;
 
 
 5.
 Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl.
 
 
 
 
 
 41.3.1
 Het voorkomen van gezondheidsschade door onveilig
							 voedsel en onveilige producten
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Ons voedsel is veiliger dan ooit. Toch is het zaak
							 alert te blijven. Nieuwe ziekten en bacteriën kunnen de gezondheid van mensen
							 bedreigen. Het huidige hoge niveau van veiligheid van ons voedsel en onze
							 producten moet minimaal behouden en onderhouden worden. De aandacht voor
							 voedselveiligheid is nu gericht op het in stand houden en de ontwikkeling van
							 nieuwe risicobeoordelingen en/of van signalering van nieuwe risico’s. De
							 verantwoordelijkheid voor de veiligheid van voedingsmiddelen en producten ligt
							 primair bij het bedrijfsleven. De overheid is er voor kaderstelling,
							 normstelling en het toezicht hierop. De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit
							 (nVWA) moet de regels voor de veiligheid van voedsel en producten controleren
							 en daarop handhaven. De rijksbrede taakstelling dwingt de nVWA in samenwerking
							 met haar opdrachtgevers tot scherpe keuzes in de uitoefening van het publieke
							 toezicht. Door inzet van vernieuwend en efficiënt toezicht wil de nVWA een
							 goede afspiegeling van de markt hebben en houden. Door gebruik te maken van
							 veel informatie van systemen uit de markt kan de nVWA haar toezicht
							 uitvoeren.
 De belangrijkste doelstellingen voor voedsel- en
						 productveiligheid zijn:
 
 
 •
 Gezondheidsschade door onveilig voedsel en onveilige
								producten moet voorkomen worden. Doelstelling is het handhaven en zo mogelijk
								verbeteren van het huidige beschermingsniveau van de consument met betrekking
								tot voedsel- en productveiligheid;
 
 
 •
 Voorkomen van gezondheidsschade door nieuwe
								veiligheidsrisico’s. Het gaat hierbij onder meer om nieuwe voedingsmiddelen
								(«novel foods») en nieuwe technologieën, zoals nanotechnologie.
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Voor deze operationele doelstelling wordt geen
							 indicator opgenomen. Reden hiervoor is dat de resultaten van dit beleidsterrein
							 niet zinvol in één of enkele indicatoren samengevat kunnen worden.
 

						 Instrumenten ter voorkoming van onveilig voedsel 

						
 Aanscherpingen en verdere uitwerking van het stelsel van
						 regelgeving voor voedselveiligheid zijn in Brussel nog altijd aan de orde. Door
						 nieuwe inzichten vanuit de risicobeoordeling door met name de European Food
						 Safety Autority (EFSA) blijft aandacht voor en inzet op aanvullende
						 normstelling voor voedselpathogenen nodig. Daarnaast is er steeds meer aandacht
						 voor de toenemende aanwezigheid van antibioticaresistente bacteriën in
						 voedingsmiddelen en de risico’s hiervan voor de consument. Ook wordt het
						 stelsel van normen op het vlak van contaminanten en additieven in
						 voedingsmiddelen bewaakt en regelmatig aangepast. Ten slotte moet VWS blijvend
						 voorbereid zijn en snel kunnen reageren in het geval van voedselincidenten en
						 -crises op het vlak van voedselveiligheid. Recente voorbeelden hiervan zijn
						 ESBL op kippenvlees, groenten en fruit; mogelijke radioactiviteit Japanse
						 voedingsmiddelen; de EHEC-bacterie op kiemgroenten en dioxine in Duits
						 diervoeder. Het Europees belang in deze is groot in verband met open grenzen.
						 Verbetering van de informatie-uitwisseling en betere afstemming van beleid is
						 één van de doelstellingen van het kabinet. De EU heeft daar een expliciete
						 rol in.
 
 Om de veiligheid van het voedsel op een hoog niveau te
							 houden en daar waar nodig te verbeteren, wordt ingezet op aanpassing van diverse
							 instrumenten, waaronder regelgeving, onderzoek, adequaat toezicht en goede
							 voorlichting/communicatie:
 
 
 •
 Het in EU-verband realiseren van criteria en normen
								 voor de aanwezigheid van pathogenen (Salmonella en Campylobacter) en afspraken
								 maken ten aanzien van het gebruik van antibiotica in de dierlijke sectoren. Een
								 relevant aandeel van de ziektegevallen wordt veroorzaakt door virussen die zich
								 via voedsel verspreiden. In mondiaal verband (Codex Alimentarius) worden
								 richtlijnen voor virussen in voedsel opgesteld;
 
 
 •
 In 2012 blijft de Europese harmonisatie van
								 regelgeving voor enzymen in levensmiddelen een aandachtspunt. Ook moet in 2012,
								 conform de vereisten vanuit de EU-verordening voor additieven, de feitelijke
								 inname van additieven nauwkeurig worden bepaald;
 
 
 •
 Toezicht op de veiligheid van voedsel is één van
								 de hoofdtaken van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA). Hiertoe wordt
								 ook in 2012 nadrukkelijk ingezet op efficiënt en effectief toezicht door
								 gebruik te maken van informatie van bedrijven en kwaliteitssystemen
								 (horizontaal toezicht, tweedelijnstoezicht, systeemtoezicht);
 
 
 •
 De communicatie over de veiligheid van voedsel door
								 het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM (CIB), het Voedingscentrum
								 Nederland (VCN) en nVWA wordt in 2012 voortgezet.
 
 
 
 

						 Instrumenten ter voorkoming van onveilige producten 

						
 Met de Europese wetgeving voor de veiligheid van
						 producten is inmiddels twintig jaar ervaring opgedaan. Begin 2010 is het New
						 Legislative Framework (NLF) vastgesteld door de Europese Raad en het Europese
						 Parlement met als doel enerzijds de bestaande productwetgeving beter op elkaar
						 af te stemmen en anderzijds een eerste belangrijke stap te zetten in de
						 harmonisatie van het markttoezicht op Europese productwetgeving. In 2012 wordt
						 hier verder invulling aan gegeven. Ook wordt de Algemene Productveiligheid
						 Richtlijn (APV) voor consumentenproducten herzien met als doel alerter te
						 kunnen reageren op onveilige producten, waarvoor geen specifieke Europese
						 veiligheidseisen bestaan.
 
 Ook voor productveiligheid zijn regelgeving, onderzoek,
							 toezicht en communicatie/voorlichting de belangrijkste instrumenten om het
							 niveau van veiligheid te handhaven en zo nodig te verbeteren:
 
 
 •
 Het stelsel van Europese regelgeving wordt herzien,
								 zodat een beter geïntegreerd systeem kan ontstaan om de veiligheid van
								 producten in Europa te garanderen. In 2012 wordt een voorstel voor de
								 herziening van Algemene productveiligheidsrichtlijn verwacht. Essentieel
								 hierbij is dat de verantwoordelijkheid voor de veilige producten bij het
								 bedrijfsleven ligt. Zeer relevant zijn de buitengrenscontroles en de noodzaak
								 tot verdere intensivering van de samenwerking tussen de nVWA en de douane.
								 Immers 80% van de producten is afkomstig uit derde landen met China als
								 belangrijkste exporteur. Nederland heeft als poort van Europa een bijzondere
								 verantwoordelijkheid. Hiervoor is in 2011 een memorandum of understanding met
								 China getekend. Daaraan wordt invulling gegeven door de buitengrenscontroles
								 meer aan te laten sluiten op de exportcontroles in het land van herkomst. Ook
								 wordt de kennis bij importeurs van deze producten met betrekking tot de
								 Europese productwetgeving en het zaken doen in ontwikkelingslanden
								 versterkt;
 
 
 •
 Voor nanotechnologie wordt onderzoek gedaan naar de
								 mogelijke risico’s. Doel van VWS is het beschermen van de consument tegen de
								 eventuele risico’s van nanotechnologie in levensmiddelen en producten. Door
								 vervolgonderzoek doet het RIVM verder onderzoek naar de aanwezigheid van
								 nanodeeltjes in het lichaam;
 
 
 •
 Aan bedrijven en consumenten wordt voorlichting
								 gegeven over de gewijzigde gevaarsetikettering van producten ter bescherming
								 van de consument tegen risico’s van chemische stoffen en het veilig omgaan
								 door het bedrijfsleven met de chemische risico’s van producten. Er wordt
								 bijgedragen aan het vaststellen en implementeren van de Europese Global
								 Harmonized System Verordening voor de indeling en etikettering van stoffen en
								 preparaten (EU GHS verordening voor bedrijven en consumenten);
 
 
 •
 De communicatie over productveiligheid door de
								 nieuwe Voedsel en Warenautoriteit en de Stichting Consument en Veiligheid wordt
								 in 2012 voortgezet.
 
 
 
 

						 Instrumenten ten behoeve van de alternatieven voor
						 dierproeven 

						
 
 
 •
 Het beleid, zoals verwoord in de kabinetsvisie
								alternatieven voor dierproeven (Kamerstuk
								30 168,
								nr. 4) wordt in 2012 voortgezet. In 2012 en verder is er een
								intensivering van de beschikbare middelen voor alternatieven van dierproeven.
								In september 2011 is een actieplan gepresenteerd naar aanleiding van de
								programmeringstudie en de trendanalyse dierproeven. Dit actieplan geeft
								invulling aan de inzet van de intensivering;
 
 
 •
 De Europese dierproevenrichtlijn (2010/63/EU) moet
								voor 10 november 2012 geïmplementeerd zijn in nationale regelgeving. Het
								uitgangspunt van VWS bij de implementatie is het handhaven van het huidige
								beschermingsniveau vanuit de Wet op de dierproeven (Wod).
 
 
 
 
 
 41.3.2
 Een doelmatig systeem van publieke
							 gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt aan een betere
							 volksgezondheid
 
 
 
 Motivering
 
 
 Het Ministerie van VWS wil bijdragen aan een goede
							 volksgezondheid en anticiperen op (dreigende) volksgezondheidsproblemen door
							 een goed systeem voor publieke gezondheidszorg te creëren en in stand te
							 houden. Een keten van preventie en zorg die goed op elkaar aansluit is daarbij
							 essentieel. Deze verantwoordelijkheid wordt ingevuld door:
 
 
 •
 Het bevorderen van effectieve landelijke, regionale
								en lokale voorzieningen voor publieke gezondheidszorg;
 
 
 •
 Het bevorderen van een effectieve
								jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor alle jeugdigen (0–19);
 
 
 •
 Het verbeteren van de paraatheid van
								zorgvoorzieningen voor grootschalig optreden bij crises en rampen.
 
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 
 
 Indicator (output)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Percentage gemeenten met een 2e
									 nota gezondheidsbeleid
 
 
 –
 
 
 14% 
 
 
 45,8% (juli)
 
 
 71,2% (juli)
 
 
 90,5% (dec)
 
 
 –
 
 
 
 
 2. Percentage gemeenten met een 3e
									 nota gezondheidsbeleid
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 15%
 
 
 
 
 3. Congruentie GGD’en /GHOR met
									 veiligheidsregio’s
 
 
 –
 
 
 68% (mei)
 
 
 –
 
 
 76% (jan)
 
 
 88% (jan)
 
 
 100%
 
 
 
 
 4. Iedere regio één directeur publieke
									 gezondheid voor zowel GGD als GHOR
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. RIVM: Nationale Atlas
							 Volksgezondheid
 2. De 3e landelijke nota Gezondheidsbeleid is op
							 25 mei 2011 naar de Kamer gezonden (Kamerstuk 32 793, nr. 2).
 3. RIVM, Nationale Atlas
							 Volksgezondheid. Het betreft hier de congruentie van de buitengrenzen
							 van de GGD’en met de veiligheidsregio’s. Dit betekent dat de buitengrenzen
							 van GGD’en gelijk zijn aan de buitengrens van één veiligheidregio.
 4. Deze directeur is integraal aanspreekbaar voor
							 lokaal bestuur en veiligheidsregio.
 
 
 

						 Instrumenten voor effectieve landelijke, regionale en
						 lokale voorzieningen voor publieke gezondheidszorg 

						
 

						 Gemeenten staan voor adequaat lokaal gezondheidsbeleid 

						
 Gemeenten zijn in eerste instantie aan zet om hun lokaal
						 gezondheidsbeleid vorm te geven. Elke vier jaar brengen zij, in het kader van
						 de Wet publieke gezondheid (Wpg), een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid uit.
						 De nieuwe landelijk nota Gezondheidsbeleid (Kamerstuk
						 32 793,
						 nr. 2) geeft gemeenten hiervoor aangrijpingspunten en handvatten. In
						 2012 wordt het proces ingezet om de kwaliteit van de gemeentelijke nota’s te
						 verbeteren en een duidelijkere koppeling te maken tussen de landelijke en
						 lokale nota’s. Hiervoor worden bestaande ondersteuningsmogelijkheden benut,
						 zoals die van het RIVM en ZonMw. Er worden regionale bijeenkomsten
						 georganiseerd waar best practices en ervaringen worden uitgewisseld.
						 Belangrijke onderwerpen zijn: het bevorderen van bewegen en sport, preventieve
						 activiteiten voor de jeugd, het stimuleren van publiek-private samenwerking, de
						 verbinding tussen verschillende beleidsterreinen en gezondheid en de realisatie
						 van «gezondheid in de buurt».
 

						 Versterken publieke gezondheidszorg 

						
 Het kabinet gaat in samenspraak met gemeenten een
						 implementatietraject starten om de publieke gezondheidszorg te verbeteren en
						 gezondheid prominenter op de lokale beleidsagenda te plaatsen. Nadruk komt in
						 2012 te liggen op het bevorderen van de praktische toepassing van instrumenten
						 die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. Samenwerking tussen RIVM, ZonMw en
						 GGD’en is hierbij cruciaal. Vanaf 1 januari 2012 is ook de gewijzigde Wet
						 publieke gezondheid volledig in werking. De wet maakt een krachtiger positie
						 van de publieke gezondheidszorg mogelijk, doordat een verbinding gelegd wordt
						 tussen reguliere (publieke) zorg en zorg onder crisisomstandigheden. De wet
						 introduceert een Directeur publieke gezondheid (Dpg) die zowel de GGD als de
						 organisatie voor Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallenen Rampen (GHOR)
						 aanstuurt. De Dpg is de centrale figuur die met private zorgpartijen afspraken
						 maakt over de bestrijding van crises en is ook voor het openbaar bestuur het
						 centrale aanspreekpunt voor alle medische aspecten van een crisis. De functie
						 van Dpg maakt het mogelijk om de expertise en netwerken van de GGD in de
						 reguliere publieke gezondheidszorg te koppelen aan de (voorbereiding op)
						 opgeschaalde zorg. Er wordt een communicatietraject gestart om de Wpg, alsook
						 de nieuwe landelijke nota Gezondheidsbeleid en de landelijke speerpunten onder
						 de aandacht van de verantwoordelijke bestuurders te brengen.
 De kracht van de publieke gezondheidszorg wordt ook
						 vergroot door verbindingen te leggen met andere sectoren. We zetten in op een
						 betere fysieke, organisatorische en inhoudelijke verbinding tussen de publieke
						 gezondheidszorg, eerstelijnszorg, AWBZ- en Wmo-voorzieningen.
 

						 Gezond in de stad 

						
 Vanaf 2010 wordt in het kader van de
						 decentralisatie-uitkering «Gezond in de stad» jaarlijks € 5,0 miljoen
						 beschikbaar gesteld aan de grote gemeenten (G31). Via deze
						 decentralisatie-uitkering als onderdeel van het stedenbeleid ontvangen zij
						 extra middelen die kunnen worden ingezet om gezondheidsproblemen aan te pakken
						 via een wijkgerichte aanpak.
 

						 Instrumenten voor een effectieve jeugdgezondheidszorg voor
						 alle jeugdigen (0–19) 

						
 De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) biedt aan alle kinderen
						 preventieve gezondheidszorg (bijvoorbeeld Rijksvaccinatieprogramma en
						 screeningen). Daarnaast volgt de JGZ de fysieke, psychisch-sociale en
						 cognitieve ontwikkeling van alle jeugdigen. Ze ondersteunt ouders bij de
						 normale ontwikkeling, signaleert stoornissen en risico’s en geleidt indien
						 nodig de jeugdige (en de ouders) door naar de juiste ondersteuning of
						 behandeling. Dit gebeurt steeds vaker vanuit een Centrum voor Jeugd en Gezin
						 (CJG). De JGZ werkt daarbij samen met de andere partijen in het CJG en andere
						 (medische) hulpverleners.
 

						 Vernieuwing Jeugdgezondheidszorg 

						
 Om toegerust te zijn op veranderingen in de samenleving,
						 de organisatie van de zorg voor jeugd en de verwachtingen van ouders ontwikkelt
						 de JGZ nieuwe werkwijzen. Het Rijk stimuleert dit via het ZonMw-programma
						 «Vernieuwing uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg» en een subsidie aan
						 het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). Het ZonMw-programma loopt van
						 2010 tot en met 2013. Hiervoor is in totaal € 5 miljoen beschikbaar. Het
						 Nederlands Centrum Jeugdgezondheid is in 2011 gestart en bevordert de kwaliteit
						 van de uitvoering van de JGZ (bijvoorbeeld via het bevorderen van de invoering
						 van effectieve interventies in de praktijk). Hiervoor is in 2012 € 1,9
						 miljoen beschikbaar.
 

						 Digitalisering dossiers 

						
 Eind 2011 werken naar verwachting op één na alle
						 JGZ-organisaties geheel of gedeeltelijk met digitale dossiers. Hiervoor is via
						 het Gemeentefonds in 2012 € 20 miljoen beschikbaar, samen met de
						 Verwijsindex Risicojongeren. Het digitaliseringstraject richt zich in 2012 in
						 belangrijke mate op de overdracht van JGZ-dossiers tussen JGZ-organisaties
						 (bijvoorbeeld bij verhuizing van een kind).
 

						 Instrumenten voor een verbeterde paraatheid van
						 zorgvoorzieningen voor grootschalig optreden bij crises en rampen 

						
 

						 Wet publieke gezondheid (Wpg) 

						
 De gewijzigde Wet publieke gezondheid die vanaf
						 1 januari 2012 van kracht zal zijn, is een belangrijk instrument om de
						 voorbereiding van de zorg onder crisisomstandigheden te verbeteren. Belangrijke
						 wijzigingen zijn dat het werkgebied van de GGD gelijk moet zijn aan dat van de
						 veiligheidsregio en dat er in de toekomst nog maar één aanspreekpunt is voor
						 de voorbereiding en uitvoering van de zorg onder crisisomstandigheden, zowel
						 voor zorgpartijen als voor het openbaar bestuur. Dit maakt het voor de
						 verantwoordelijke besturen makkelijker om, op basis van eenduidige adviezen,
						 besluiten te nemen over de gecoördineerde inzet van zorg.
 

						 CBRN weerstandsverhoging 

						
 Doel is het nemen van weerstandsverhogende maatregelen
						 gericht op het verminderen of voorkomen van de kans dat personen of
						 groeperingen zich ongewenst toegang verschaffen tot chemische, biologische,
						 radioactieve en/of nucleaire agentia (CBRN) (€ 11,3 miljoen). Dit valt
						 binnen de doelstellingen van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en
						 Veiligheid (NCTV).
 
 
 
 41.3.3
 Minder vermijdbare ziektelast door een goede
							 bescherming tegen infectieziekten en preventie van chronische ziekten
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Het Ministerie van VWS wil de gevolgen van ziekten
								vermijden door ziekten te voorkomen, tijdig op te sporen en complicaties tegen
								te gaan door:
 
 
 •
 Te zorgen voor een goede landelijke structuur om
									 bekende en onbekende infectieziektedreigingen inclusief zoönosen en vectorgebonden
									 aandoeningen snel te kunnen signaleren en bestrijden;
 
 
 •
 Te zorgen voor een goede voorbereiding op grote
									 uitbraken van ziekten, waaronder een grieppandemie;
 
 
 •
 Het inrichten van een kwalitatief hoogwaardig
									 Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en het in stand houden van een hoge
									 vaccinatiegraad;
 
 
 •
 Het internationaal uitwisselen van informatie en
									 afstemmen van voorbereidings- en bestrijdingsmaatregelen;
 
 
 •
 Het bevorderen van een goede organisatie van en
									 deelname aan bevolkingsonderzoeken;
 
 
 •
 Het bevorderen van herkenbare, laagdrempelige
									 voorzieningen in de buurt waar de verbinding wordt gelegd tussen preventie,
									 curatieve zorg en maatschappelijke ondersteuning;
 
 
 •
 Het voorkomen van resistentievorming bij
									 pathogenen4Organisme of virus dat in staat is een ziekte te verwekken. en het voorkomen van overdracht van deze resistente pathogenen;
 
 
 •
 Het zorgen voor een geïntegreerd aanbod van
									 voorzieningen op het gebied van seksuele gezondheid, bestaande uit curatieve
									 soa-zorg voor hoogrisicogroepen en seksualiteitshulpverlening voor
									 jongeren.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 Indicator (output)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Vindpercentage seksueel overdraagbare
									 aandoeningen (soa’s) bij de soa-poli’s van de GGD 
 
 
 12,8%
 
 
 13,3%
 
 
 12,7%
 
 
 13,2%
 
 
 13,2%
 
 
 13,7%
 
 
 ≥ 14%
 
 
 
 
 2. Percentage deelname aan
									 Rijksvaccinatieprogramma
 
 
 95,8%
 
 
 94,3%
 
 
 94,0%
 
 
 94,5%
 
 
 95,2%
 
 
 95,0%
 
 
 ≥ 95%
 
 
 
 
 3. Percentage deelname aan
									 griepvaccinatieprogramma (seizoensgriep) 
 
 
 76,9%
 
 
 74,5%
 
 
 73,5%
 
 
 71,5%
 
 
 70,4%
 
 
 68,9%
 
 
 ≥ 72%
 
 
 
 
 4. Percentage deelname aan Bevolkingsonderzoek
									 borstkanker
 
 
 81,7%
 
 
 81,9%
 
 
 82,4%
 
 
 82,0%
 
 
 81,5%
 
 
 80,7%
 
 
 ≥ 83%
 
 
 
 
 5. Percentage deelname aan Bevolkingsonderzoek
									 baarmoederhalskanker
 
 
 65,5%
 
 
 66,0%
 
 
 –
 
 
 66,0%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 ≥ 65%
 
 
 
 
 6. Percentage deelname aan hielprik
 
 
 –
 
 
 99,9%
 
 
 99,9%
 
 
 99,8%
 
 
 99,8%
 
 
 –
 
 
 ≥ 99%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. RIVM/Centrum Infectieziektebestrijding. Betreft het percentage bezoekers van soa-poli’s, waarbij een (of meer) soa is gevonden.
 2. Vaccinatiegraad
							 Rijksvaccinatieprogramma Nederland. Verslagjaar 2011 – RIVM rapport 210021014.
 Voor het verslagjaar 2010 is dit percentage 95,0%. Dit
							 betreft het percentage kinderen geboren in 2007 dat basisimmuun is voor DKTP
							 vóór het bereiken van hun 2-jarige leeftijd.
 3.
							 www.nivel.nl. De cijfers vanaf 2008
							 zijn niet vergelijkbaar met voorgaande jaren, onder andere doordat de
							 leeftijdsgrens van 65 naar 60 is verlaagd in het najaar 2008.
 4. Landelijk Evaluatieteam Bevolkingsonderzoek Borstkanker (LETB). Erasmus MC.
 5. Erasmus MC. Landelijke Evaluatie Bevolkingsonderzoek
							 naar Baarmoederhalskanker (LEBA). Rapportage 2009. Het cijfer over 2009 wordt
							 in 2011 verwacht.
 6. TNO, evaluatie van de neonatale
							 hielprikscreening bij kinderen geboren in 2009. Het cijfer over 2010 wordt begin 2012 verwacht.
 
 
 

						 Instrumenten voor een goede structuur voor
						 infectieziektebestrijding 

						
 

						 Opdrachtverlening aan het RIVM/Centrum voor
						 infectieziektebestrijding 

						
 
 Het RIVM/Centrum voor Infectieziektebestrijding heeft
							 de volgende taken:
 
 
 •
 Coördinatie en ondersteuning van de uitvoering op
								 het gebied van infectieziektebestrijding, -onderzoek en vaccinonderzoek, ook op
								 het gebied van zoönosen en vectorgebonden aandoeningen (€ 34,2
								 miljoen);
 
 
 •
 Financiering van een aantal instellingen, die zich
								 inzetten voor infectieziektepreventie en -bestrijding (€ 8,2 miljoen);
 
 
 •
 Coördinatie van aanvullende voorzieningen op het
								 gebied van de seksuele gezondheid (€ 29,1 miljoen).
 
 
 
 

						 Bevorderen seksuele gezondheid (inclusief preventie van
						 soa/hiv) 

						
 Om de seksuele gezondheid te bevorderen verleent VWS
						 (rechtstreeks, dan wel via het RIVM/Centrum voor infectieziektebestrijding)
						 subsidie aan diverse gezondheidsbevorderende instellingen (€ 7,6
						 miljoen).
 

						 Onderzoeksprogramma’s via ZonMw 

						
 
 
 •
 Programma infectieziektebestrijding (€ 2,0
								miljoen);
 
 
 •
 Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie
								(€ 2,9 miljoen);
 
 
 •
 Vijfjarig programma «Seksuele gezondheid van de
								jeugd» (€ 0,4 miljoen).
 
 
 

						 Instrumenten voor een goede organisatie van en deelname aan
						 vaccinatieprogramma’s 

						
 

						 Nationaal Programma Grieppreventie via de Subsidieregeling
						 publieke gezondheid 

						
 Doel van dit programma is om kwetsbare groepen (alle
						 60+-ers en mensen onder de 60 jaar met een risico-indicatie zoals
						 longziekten, hart- of nieraandoeningen en diabetes mellitus) te beschermen
						 tegen (de ernstige gevolgen van) griep (€ 58,7 miljoen).
 

						 Rijksvaccinatieprogramma 

						
 Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) heeft tot doel de
						 vaccinatie van alle kinderen in de leeftijdscategorie van 0–12 jaar die in
						 Nederland wonen. De ziekten waartegen gevaccineerd wordt zijn: difterie,
						 kinkhoest, tetanus en polio (DKTP), infectie met Haemophilus Influenzae type B
						 (Hib), bof, mazelen en rodehond (BMR), meningokokken C infecties (Men C),
						 pneumokokken infecties en de HPV-vaccinatie tegen baarmoederhalskanker
						 (meisjes). Voorts wordt met ingang van 2012 voor alle kinderen Hepatitis B
						 toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma.
 

						 Instrumenten voor een goede structuur rondom de preventie
						 van chronische ziekten 

						
 

						 Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD) 

						
 Het vierjarige programma (2009–2013) NAD heeft tot doel
						 een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de groei van het aantal
						 diabetespatiënten en het verminderen van de complicaties (€ 2,5
						 miljoen).
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1994
 
 
 2000
 
 
 2004
 
 
 2007
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Verwachting
 2012
 
 
 
 
 
 
 Aantal patiënten diabetes mellitus
 
 
 306 000
 
 
 414 000
 
 
 609 000
 
 
 740 000
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 > 850 000
 
 
 
 
 
 Bron
 RIVM/Volksgezondheid Toekomst Verkenningen 2010,
							 deelrapport Effecten van preventie.
 Dit zijn schattingen van het aantal patiënten met
							 diabetes type 1 en type 2 samen. De schattingen van de prevalentie zijn
							 gebaseerd op het aantal gediagnosticeerde patiënten door de huisarts in vijf
							 huisartsenregistraties. Door onderrapportage en toename van obesitas wordt de
							 komende jaren een forse toename van het aantal patiënten verwacht. Dit cijfer
							 wordt onregelmatig geactualiseerd.
 
 
 

						 Preventieprogramma via ZonMw 

						
 De kern van de eerdere preventieprogramma’s was de
						 kennis over (kosten)effectieve preventie en de toepassing ervan te vergroten en
						 vernieuwende en kansrijke (kosten)effectieve preventiemogelijkheden te
						 ontwikkelen. In juni 2009 is opdracht gegeven aan de uitvoering van het vierde
						 preventieprogramma. Met dit programma geeft ZonMw invulling aan de visie op
						 preventie (Kamerstuk 22 894, nr. 134) en levert een bijdrage aan het
						 versterken van de preventiecyclus. Dit is een vierjarige cyclus waarmee
						 specifieke doelstellingen en uitvoering van het Nederlandse gezondheidsbeleid
						 worden vastgelegd, uitgevoerd en bijgesteld. Dit programma legt nog meer dan
						 haar drie voorgangers, verbindingen tussen preventie en andere sectoren (wonen,
						 werken, leren), in het bijzonder tussen de publieke en de
						 eerstelijnsgezondheidszorg en daarmee ook tussen de preventieprogramma’s en
						 andere programma’s van ZonMw. Daarnaast zal dit programma inspelen op de
						 nieuwe landelijke nota gezondheidsbeleid (€ 10,0 miljoen).
 

						 Programma diseasemanagement chronische ziekten via ZonMw 

						
 Bij diseasemanagement wordt een sluitende keten gevormd
						 van diagnostiek, behandeling en begeleiding. Ook vroege opsporing en preventie
						 bij mensen met een verhoogd risico op chronische ziekten en zelfmanagement
						 maken er deel van uit. Het doel van dit programma is kennis te verzamelen over
						 diseasemanagement bij chronische aandoeningen en ervaring op te doen met de
						 toepassing ervan in de praktijk. Dit programma kent ook een praktijkdeel, waarin
						 multidisciplinaire transmurale zorggroepen die
						 gaan werken volgens de diseasemanagement aanpak (€ 0,4 miljoen) ondersteund en gevolgd worden. Het
						 programma loopt tot en met 2012.
 

						 Interventiestrategieën chronische ziekten 

						
 Het aantal mensen met chronische ziekten zal in de
						 komende jaren fors toenemen. In 2012 worden daarom de volgende preventieve
						 interventies (verder) ontwikkeld:
 
 
 •
 Depressiepreventie. De NZa wordt binnenkort gevraagd
								om een advies hoe de functie basis geestelijke gezondheidszorg, dichtbij huis,
								versterkt kan worden. Uitgangspunt is dat het veld de ruimte krijgt om zelf de
								zorg rondom de patiënt te organiseren;
 
 
 •
 Zelfmanagement chronische ziekten. Het gaat hier om
								een programmatisch aanbod om chronische patiënten beter in staat te stellen
								hun eigen ziekte te managen. Als effectief zelfmanagement beschikbaar is, moet
								dit onderdeel worden van de zorgstandaarden;
 
 
 •
 Zorgstandaarden. Het uitbouwen en implementeren van
								zorgstandaarden geeft patiënten, zorgaanbieders en verzekeraars een goed
								instrument voor de inhoud, organisatie en transparantie van patiëntgerichte
								integrale zorg voor chronische aandoeningen. Het coördinatieplatform
								zorgstandaarden houdt zich bezig met alle aangelegenheden in relatie tot
								vraagstukken met en rond zorgstandaarden, de werkzaamheden houden direct
								verband met de ontwikkeling van het kwaliteitsinstituut zorg;
 
 
 •
 Gezondheid en arbeid is een thema dat in samenwerking
								met sociale partners en gezondheidssector zal worden uitgewerkt. Met het
								coördinatieplatform zorgstandaarden zal een afspraak worden gemaakt over het
								ontwikkelen van een module arbeid en gezondheid ten behoeve van de
								zorgstandaarden.
 
 
 

						 Instrumenten voor een goede organisatie van en het
						 bevorderen van deelname aan bevolkingsonderzoeken 

						
 

						 Uitvoeren van bevolkingsonderzoeken en
						 screeningsprogramma’s via de Subsidieregeling publieke gezondheid 

						
 De inzet van VWS betreft het financieren, bewaken en
						 verbeteren van de kwaliteit van de landelijke bevolkingsonderzoeken naar borst-
						 en baarmoederhalskanker, screening op familiaire hypercholesterolemie,
						 bloedonderzoek bij zwangeren en de hielprik en gehoorscreening bij pasgeborenen
						 (€ 110,3 miljoen). Het RIVM/Centrum voor Bevolkingsonderzoek voert de
						 bekostiging, landelijke aansturing en coördinatie uit (€ 10,3
						 miljoen).
 Gezondheidswinst realiseren door
						 vroegopsporing van (risicofactoren voor) aandoeningen via het Nationaal
						 Programma Bevolkingsonderzoek
 Met de nieuwe landelijke nota Gezondheidsbeleid is
						 besloten om vanaf 2013 een bevolkingsonderzoek naar darmkanker stapsgewijs in
						 te voeren (zie brief van 1 juni 2011 over invoering bevolkingsonderzoek
						 darmkanker, Kamerstuk 32 793, nr. 3). In 2012 en 2013 vinden hiervoor de
						 voorbereidingen plaats. Op 24 mei 2011 kwam de Gezondheidsraad met een advies
						 over de verbetering van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Het
						 standpunt hierop volgt in september 2011. Met ingang van 1 mei 2011 is de
						 neonatale hielprikscreening uitgebreid met screening naar Cystic Fibrosis
						 (taaislijmziekte, CF). Ook wordt het screeningsprogramma voor zwangere vrouwen,
						 prenatale screening infectieziekten en erytrocytenimmunisatie (PSIE)
						 verbeterd.
 
 
 
 41.3.4
 Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in
							 de gezondheidszorg en bij het medisch-wetenschappelijk onderzoek
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Het kabinet wil patiënten, cliënten en proefpersonen
							 beschermen bij de voortschrijding van (technologische) ontwikkelingen in de
							 gezondheidszorg.
 
 In 2012 zal een aantal evaluaties van regelgeving
							 worden afgerond. Het gaat daarbij om de evaluatie van de Wet
							 medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO), de Embryowet in samenhang
							 met de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting, de Wet levensbeëindiging op
							 verzoek en hulp bij zelfdoding en de Regeling preïmplantatie genetische
							 diagnostiek. De bevindingen vanuit deze wetsevaluaties zullen worden voorzien
							 van een kabinetsstandpunt. Aan het parlement zal naar verwachting in 2012 een
							 wetsvoorstel ter wijziging van de WMO worden aangeboden, zoals toegezegd in het
							 standpunt over het advies van de commissie Doek (medisch-wetenschappelijk
							 onderzoek bij minderjarigen).
 In 2012 zal het voorstel van wet betreffende
							 zeggenschap over lichaamsmateriaal aan de Tweede Kamer worden aangeboden.
 De abortushulpverlening zal in 2012 verdere aandacht
							 vragen vanwege het verbeteren van de financieringsstructuur daarvan en van de
							 opleiding van de hulpverleners.
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Voor deze operationele doelstelling wordt geen
							 indicator opgenomen. Reden hiervoor is dat de resultaten van dit beleidsterrein
							 niet goed aan één of enkele indicatoren te relateren zijn.
 

						 Instrumenten ethisch verantwoord handelen 

						
 

						 Het laten uitvoeren van periodieke wetsevaluaties 

						
 Het periodiek evalueren van de praktijk en wet- en
						 regelgeving biedt de mogelijkheid om tijdig te kunnen bijsturen zodat praktijk
						 en beleid goed op elkaar kunnen gaan aansluiten.
 

						 Verbeteren van de abortushulpverlening en -registratie 

						
 Het doel is het verbeteren van de hulpverlening aan
						 vrouwen die ongewenst zwanger zijn door onder meer het ondersteunen van de
						 richtlijnontwikkeling voor abortusartsen, het opzetten van een
						 kwaliteitssysteem en een onderzoeksprogramma bij ZonMw. Ook de
						 financieringsstructuur van de abortushulpverlening zal worden verbeterd. Het
						 ontwikkelen van een kwaliteitsbeleid door de klinieken en de beroepsgroepen en
						 het wijzigen van de financieringssystematiek zijn van belang om de klinieken in
						 staat te stellen een solide bedrijfsvoering te realiseren.
 

						 Verbeteren van mogelijke knelpunten in de toetsing van
						 medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen 

						
 Het doel is het opheffen van mogelijke knelpunten op het
						 terrein van de toetsing van medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen.
						 Daarmee wordt de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek bevorderd en de
						 veiligheid van proefpersonen beter geborgd.
 

						 Zonodig bevorderen van de ontwikkeling van nieuwe en
						 actualisering van bestaande richtlijnen voor vruchtbaarheidstechnieken door de
						 betrokken beroepsgroep(en)
 Het bevorderen van dergelijke richtlijnen en standpunten
						 heeft tot doel professionals houvast te geven bij het nemen van mogelijk moreel
						 beladen beslissingen.
 

						 Stimuleren van onderzoek naar ethische vraagstukken in de
						 (gezondheids)zorg 

						
 Het doel is het vergroten van belangwekkende kennis over
						 ethische vraagstukken in de (gezondheids)zorg en zorgverlening, onder meer door
						 het onderzoeksprogramma «Ethiek en Gezondheid» bij ZonMw (€ 0,4 miljoen),
						 alsmede het programma Maatschappelijk Verantwoord Innoveren bij de Nederlandse
						 Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
 

						 Stimuleren van innovatief onderzoek naar (nieuwe) medische
						 technologieën met een belangrijke ethische component 

						
 Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het nog tot
						 2022 lopende ZonMw-onderzoeksprogramma Translationeel Adult Stamcelonderzoek (€ 1,4 miljoen).
 

						 Bijdrage aan de baten-lastendienst Centraal Informatiepunt
						 Beroepen Gezondheidszorg (CIBG) 

						
 Deze bijdrage is nodig voor het beheer van regionale
						 toetsingscommissies Euthanasie en de centrale deskundigheidscommissie«Late
						 zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bijpasgeborenen». Ook fungeert
						 het CIBG als aanspreekpunt voor kinderen die verwekt zijn met geslachtscellen
						 van derden, hun ouders en artsen, indien zij vragen hebben over het register
						 donorgegevens kunstmatige bevruchting (€ 2,2 miljoen).
 

						 Rijksbijdrage aan het College voor zorgverzekeringen (CVZ) 

						
 Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de financiering
						 van abortusklinieken (€ 12,3 miljoen). Deze regeling zal worden aangepast om
						 financiële problemen bij klinieken te kunnen voorkomen.
 

						 Bijdrage aan de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
						 (CCMO) 

						
 De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) is
						 een bij wet (Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en de Embryowet)
						 ingestelde commissie en waarborgt de bescherming van proefpersonen betrokken
						 bij medisch-wetenschappelijk onderzoek, via toetsing aan de daarvoor
						 vastgestelde wettelijke bepalingen en met inachtneming van de voortgang van de
						 medische wetenschap (www.ccmo-online.nl). Zij is een zelfstandig
						 bestuursorgaan (ZBO). Sinds de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet
						 medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen op 1 maart 2006, treedt de CCMO
						 tevens op als bevoegde instantie (€ 1,7 miljoen).
 
 
 
 41.3.5
 Meer mensen kiezen voor een gezonde
							 leefstijl
 
 
 
 Motivering
 
 Een goede gezondheid is belangrijk voor een actieve
							 bijdrage aan de maatschappij. Een goede gezondheid is van invloed op
							 schoolprestaties, schoolverzuim en schooluitval en op arbeidsprestaties
							 (arbeidsproductiviteit en arbeidsverzuim) en is een belangrijke factor voor
							 arbeidsparticipatie, maatschappelijke participatie en sociale integratie.
 
 
 De eigen gezondheid is van mensen zelf. Al lijken
							 professionals deze verantwoordelijkheid soms over te willen nemen. Mensen maken
							 hun eigen leefstijlkeuzes. De overheid zal zich richten op:
 
 
 •
 Het tegengaan van versplintering en verkokering,
								 het bundelen van krachten;
 
 
 •
 Het benutten van (zorg)structuren en intensivering
								 van de inzet van jeugdgezondheidszorg met op maat adviezen en verwijzing naar
								 lokale mogelijkheden;
 
 
 •
 Aandacht voor weerbaarheid en gezonde basis voor de
								 jeugd;
 
 
 •
 Inzet om de gezonde keuze, de makkelijke en
								 aantrekkelijke keuze te maken in samenwerking met private partners;
 
 
 •
 Betrouwbare, toegankelijke informatie, toegesneden
								 op informatiebehoefte en aandacht voor het bundelen van
								 leefstijlinterventies.
 
 
 
 

						 Startpunt Jeugd 

						
 
 Waar volwassenen eigen keuzes maken, heeft de overheid
							 een bijzondere verantwoordelijkheid ten opzichte van de jeugd. De jeugd heeft
							 de toekomst en investeren in hen loont. Dit kabinet wil de jeugd toerusten om
							 op latere leeftijd zelf verantwoordelijkheid te kunnen nemen. Het kabinet wil
							 op positieve wijze laten zien dat gezond leven leuk is en dat het jezelf
							 uiteindelijk veel oplevert. De jongere zelf is het startpunt. Dit betekent een
							 andere manier van communiceren.
 Het kabinet zet in op het positief stimuleren van
							 gezond gedrag en weerbaarheid van jongeren zelf. Reeds ontwikkelde interventies
							 worden zo veel mogelijk in samenhang ingezet. Goede gewoonten en gedragingen die in de jonge jaren
							 zijn aangeleerd, bieden meer perspectief voor de toekomst. Daarom vindt het
							 kabinet het stellen van grenzen en het bevorderen van een gezonde leefstijl
							 voor de jeugd gerechtvaardigd. We zien hierbij ook een belangrijke rol voor
							 ouders, zij zijn immers primair verantwoordelijk voor de opvoeding van hun
							 kinderen. Ook gemeenten hebben hier een verantwoordelijkheid.
 
 
 Bij het aanleren van een gezonde leefstijl vanuit
							 weerbaarheid, verdienen drie thema’s extra aandacht: gezond gewicht, riskant
							 en problematisch middelengebruik en seksuele gezondheid. Het kabinet kiest
							 vanuit bovenstaande visie voor een op leefstijl gerichte aanpak om:
 
 
 •
 Jongeren een gezonde basis te geven;
 
 
 •
 Jongeren weerbaar te maken zodat ze om leren gaan
								 met verleidingen uit het dagelijks leven;
 
 
 •
 Jongeren goede informatie op maat te geven die
								 aansluit bij hun leefwereld;
 
 
 •
 Het voortouw te nemen in het stellen van
								 grenzen;
 
 
 •
 Vroegtijdig te signaleren wanneer jongeren in
								 problemen dreigen te raken door ongezond gedrag (met name problematisch
								 middelengebruik) zodat ze gericht kunnen worden geholpen.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren. Indicatoren over sport en bewegen staan vermeld in
							 artikel 46.
 
 Indicator (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2001
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Het percentage niet-rokers ≥ 15 jaar
 
 
 –
 
 
 72%
 
 
 73%
 
 
 72%
 
 
 73%
 
 
 ≥ 73%
 
 
 
 
 2. Overgewicht bij volwassenen
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 47%
 
 
 ≤ 47%
 
 
 
 
 3. Overgewicht bij kinderen leeftijd 2–8
									 jaar
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 14,5%
 
 
 ≤ 14,5%
 
 
 
 
 4. Overgewicht bij kinderen leeftijd 9–17
									 jaar
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 10,3%
 
 
 ≤ 10,3%
 
 
 
 
 5. Obesitas bij volwassenen
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 11%
 
 
 ≤ 11%
 
 
 
 
 6. Obesitas bij kinderen leeftijd 2–8 jaar
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 3,9%
 
 
 ≤ 3,9%
 
 
 
 
 7. Obesitas bij kinderen leeftijd 9–17
									 jaar
 
 
 
 
 
 
 2,4%
 
 
 ≤ 2,4%
 
 
 
 
 8. Het percentage mensen in algemene bevolking
									 (12 jaar en ouder) dat niet zwaar drinkt. 
 
 
 –
 
 
 89,3%
 
 
 90,0%
 
 
 89,6%
 
 
 90,4%
 
 
 ≥ 91,1%
 
 
 
 
 9. Het percentage 12–15 jarigen dat nog nooit
									 alcoholhoudende drank heeft gedronken
 
 
 –
 
 
 25,6%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 35%
 
 
 ≥ 38%
 
 
 
 
 10. Aantal problematische drugsverslaafden per
									 1 000 inwoners
 
 
 3,1
 
 
 –
 
 
 1,6
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 ≤ 1,6
 
 
 
 
 11. Aantal spoedeisende hulpbehandelingen in
									 ziekenhuizen door privéongevallen en sportblessures
 
 
 700 000
 
 
 650 000
 
 
 650 000
 
 
 640 000
 
 
 –
 
 
 630 000
 
 
 
 
 
 Bron
 1. TNS NIPO onderzoek, zie
							 www.stivoro.nl
 2. t/m 7. VTV 2010, www.vtv.nl
 8. Permanent Onderzoek Leefstijl Situatie (POLS), via
							 www.Statline.nl van Centraal Bureau voor de Statistiek
 9. Health Behaviour in School-aged Children, Trimbos
							 Instituut, zie www.trimbos.nl
 10. Jaarbericht Nationale Drug Monitor 2009. Utrecht:
							 Trimbos Instituut, 2010, zie www.trimbos.nl
 11. Letselinformatiesysteem 2001–2009 (Consument en
							 Veiligheid) en CBS, zie www.veiligheid.nl en www.cbs.nl.
 
 
 

						 Instrumenten ter bevordering van een gezonde leefstijl 

						
 
 Het Ministerie van VWS zet diverse instrumenten in ter
							 bevordering van een gezonde leefstijl:
 
 
 •
 RIVM/Centrum Gezond Leven heeft onder meer de taak
								 ondersteuning te organiseren aan lokale professionals in
								 gezondheidsbevordering. Deze ondersteuning bestaat uit informatie op het
								 internet, een servicedesk, ontmoetingen, uitwisselingen en advisering op maat
								 door een pool van experts;
 
 
 •
 Programma Gezonde Slagkracht (ZonMw). Dit programma
								 biedt gemeenten op de leefstijlonderwerpen alcohol, drugs, tabak en overgewicht
								 de mogelijkheid om samen met lokale/regionale gezondheidspartners initiatieven
								 te implementeren die de lokale gezondheid verbeteren;
 
 
 •
 Inzet op gezonde keuze, de makkelijke keuze.
								 Projecten en activiteiten worden gericht op een gezonde omgeving, een gezond
								 aanbod en betrouwbare informatie. Publiek-private samenwerking speelt hierin
								 een belangrijke rol;
 
 
 •
 Dwarsverbanden met sport en bewegen in de buurt
								 (zie artikel 46.3.1);
 
 
 •
 Diverse gezondheidsbevorderende instellingen en
								 preventieprogramma’s.
 
 
 
 

						 Instrumenten ter bevordering van gezonde voeding 

						
 
 Een gezond voedingspatroon is niet alleen van belang
							 ter voorkoming van overgewicht, maar ook ter voorkoming van chronische ziekten
							 (kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose). Bij gezonde voeding
							 gaat het om een juiste energiebalans en een zo laag mogelijke inname van
							 verzadigde vetzuren, transvetzuren en zout (natrium) en voldoende consumptie
							 van vis, groente, fruit en volkoren graanproducten. Veel mensen kunnen hun
							 voedingsgewoonten nog verbeteren en maar weinig mensen hebben een gezond
							 voedingspatroon (VTV 2010). Het Ministerie van VWS zet in op twee lijnen:
 
 
 •
 Het stimuleren van een productaanbod – in retail,
								 via cateraars en bij horeca – waarbij de gezonde keuze een makkelijke en
								 aantrekkelijke keuze is. Aandachtspunt hierbij is het verlagen van de
								 hoeveelheden zout (natrium) en verzadigde vetzuren en/of transvetzuren. Eind
								 2011 verschijnt een nieuwe voedselconsumptiepeiling (VCP) die inzicht geeft in
								 de consumptie in Nederland. Deze resultaten worden vanaf 2012 gebruikt om met
								 het bedrijfsleven te kijken waar de mogelijkheden liggen om het productaanbod
								 door zelfregulering gezonder te maken. Eind 2012 zal de voortgang op dit
								 dossier beoordeeld worden en worden zo nodig mogelijkheden voor wettelijke
								 normen verkend;
 
 
 •
 Informatievoorziening over gezonde voeding aan
								 consumenten, rechtstreeks of via zorgprofessionals is van belang. Een
								 begrijpelijk etiket maakt hier onderdeel van uit. Daarvoor is inzet in de EU
								 nodig bij invulling van regelgeving op het gebied van informatievoorziening
								 (claims, etikettering e.d.).
 
 
 Beide doelstellingen worden in samenwerking met
							 partners uit de private sector vorm gegeven.
 
 

						 Instrumenten ter voorkoming van overgewicht (inclusief
						 obesitas) 

						
 
 Overgewicht is het resultaat van een verstoorde
							 energiebalans. Het percentage mensen met overgewicht bevindt zich op een hoog
							 niveau. Overgewicht komt vaak voor in combinatie met andere ongezonde factoren.
							 Doelstelling is het tot staan brengen van de stijgende trend in het aantal
							 volwassenen met overgewicht en obesitas en het keren van de stijgende trend in
							 het aantal kinderen met overgewicht en obesitas. Daarom worden in 2012 de
							 volgende maatregelen genomen:
 
 
 •
 Uitvoering convenant «Gezond Gewicht» (CGG). Met
								 speciale aandacht voor de integrale lokale aanpak van overgewicht. Het
								 deelconvenant «Jongeren op Gezond Gewicht» (JOGG), dat circa 15 gemeenten per
								 jaar volgens de Epode 
								 5 Epode (Ensemble, Prévenons l’Obesité
										Des Enfants) biedt een effectieve geïntegreerde lokale aanpak om overgewicht
										bij kinderen en volwassenen terug te dringen. Stevig politiek draagvlak,
										publiek-private samenwerking, sociale marketing, verbinding van preventie met
										zorg en onafhankelijke wetenschappelijke evaluatie zijn de vijf belangrijkste
										peilers van de aanpak.-aanpak ondersteunt (met verbinding naar CGL
								 en ZonMw programma «Gezonde Slagkracht») en het deelconvenant school, dat
								 onder andere een impuls geeft aan de implementatie van het concept gezonde
								 schoolkantine, spelen hierbij een belangrijke rol;
 
 
 •
 Inzet om de gezonde keuze, de makkelijke keuze te
								 maken. Het doel is een omgeving die uitnodigt tot gezond eet- en beweegpatroon.
								 Dit krijgt invulling door middel van het stimuleren van een gezond aanbod in
								 supermarkten en kantines (op school, werk of sportvereniging). Publiek-private
								 samenwerking speelt hierin een belangrijke rol. Aandacht voor de fysieke
								 omgeving wordt in samenhang en verbinding met andere thema’s en departementen
								 invulling gegeven, zoals het programma «Sport en bewegen in de buurt» en de
								 programma’s «Groene Schoolpleinen» en «Natuursprong» van het Ministerie
								 van EL&I en het experiment «Gezonde Wijk» van het Ministerie van
								 BZK;
 
 
 •
 Versterken relatie preventie en zorg. Voorlichting
								 over gezond gewicht en het duurzaam behoud ervan wordt via zorgprofessionals,
								 Centra voor Jeugd en Gezin, scholen en andere actoren verbonden aan de
								 begeleiding van doelgroepen. Multidisciplinaire benadering en implementatie van
								 de zorgstandaard overgewicht en obesitas vallen ook onder deze pijler.
 
 
 Bovenstaande maatregelen moeten in samenhang gelezen
							 worden met activiteiten ter bevordering van veilige en verantwoorde
							 lichaamsbeweging in artikel 46.3.1.
 
 

						 Instrumenten gericht op het ontmoedigen van roken, alcohol
						 en drugs
 
 Roken veroorzaakt nog steeds de grootste ziektelast en
							 blijft daarmee de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak. Gezien de jaarlijkse
							 sterfte en ziektelast als gevolg van roken wordt gestreefd naar een afname van
							 het aantal mensen dat rookt, vooral bij jongeren. Het percentage zware
							 drinkers is de laatste jaren gestabiliseerd, maar het alcoholgebruik onder
							 jongeren blijft een groot volksgezondheidsprobleem. Als jongeren drinken,
							 drinken ze veel. De maatschappelijke schade als gevolg van alcoholgebruik is
							 groot (verkeersslachtoffers, agressie, overlast, huiselijk geweld,
							 etcetera).
 Het drugsgebruik in de algemene bevolking is het
							 afgelopen decennium nagenoeg stabiel gebleven. Het cannabisgebruik onder
							 jongeren vertoont recentelijk zelfs een lichte daling. Ondanks de dalende trend
							 neemt de hulpvraag als gevolg van problematisch cannabisgebruik toe, zowel
							 onder jongeren als onder ouderen.
 Het beleid ter vermindering van de gezondheidsschade
							 door drugs- en alcoholgebruik is gericht op grotere toepassing van e-health
							 interventies voor verslaafden, op meer samenhang in de aanpak van
							 multiproblematiek en op het stimuleren van betere nazorg.
 
 
 In 2012 worden de volgende instrumenten ingezet:
 
 
 •
 Ondersteuning van preventieactiviteiten, onder
								 andere de drugs- en alcoholinfolijn, de gezonde school en genotmiddelen,
								 activiteiten gericht op het vergroten van de weerbaarheid van jongeren en
								 voorkomen jeugdroken;
 
 
 •
 Continueren van de handhaving van de rookvrije
								 horeca. Ook voor 2012 blijft dit een belangrijke prioriteit van de nieuwe
								 Voedsel en Waren Autoriteit. De bestuurlijke boete voor de handhaving van de
								 rookvrije horeca is verdubbeld;
 
 
 •
 Implementatie van de gewijzigde Drank- en Horecawet
								 (indien de Staten-Generaal daarmee akkoord gaan), vooral decentralisatie
								 toezicht naar gemeenten en het strafbaar stellen van jongeren voor het aanwezig
								 hebben van alcoholhoudende drank op straat of in het café;
 
 
 •
 Realiseren van nazorgtrajecten voor jongeren die
								 met een alcoholintoxicatie in het ziekenhuis worden opgenomen;
 
 
 •
 Via het partnership vroegsignalering alcohol wordt
								 ingezet op tijdige detectie door zorgverleners van beginnende
								 alcoholproblematiek;
 
 
 •
 Implementatie van de richtlijn vroegsignalering
								 problematisch drugsgebruik (jongeren) in de verschillende jeugdketens.
 
 
 Om een integrale aanpak te bewerkstelligen met
							 betrekking tot preventieactiviteiten op het gebied van alcohol, roken en drugs,
							 is het noodzakelijk om de activiteiten op deze terreinen te bundelen bij één
							 instituut. De subsidies aan STIVORO en STAP zullen worden afgebouwd. Inzet
							 gericht op preventie van schadelijk middelengebruik en verslaving wordt bij het
							 Trimbos-instituut belegd, zodat integraal beleid kan worden vormgegeven. In
							 2012 zal dit beleid worden ingezet.
 
 

						 Instrumenten ter voorkoming van gezondheidsschade door
						 ongevallen 

						
 
 Ongevallen en letsels staan op de gedeelde derde plek
							 als het gaat om het aantal verloren levensjaren (VTV 2010). Om het aantal
							 letsels en ongevallen in de privésfeer te beperken worden in 2012 de volgende
							 maatregelen gecontinueerd:
 
 
 •
 Voorlichting en ondersteuning door Stichting
								 Consument en Veiligheid (CenV). CenV ontwikkelt en implementeert met nationale
								 en lokale partijen maatregelen die ongevallen in de privésfeer moeten
								 voorkomen en heeft daarbij een coördinerende rol ten aanzien van
								 sportblessurepreventie (zie ook artikel 46.3.1);
 
 
 •
 Voortzetten van kosteneffectief beleid en het
								 versterken van de intersectorale en interdisciplinaire aanpak. Dit betekent dat
								 diverse sectoren via interventies samenwerken en zich richten op de aanpak van
								 letsels in de settings wonen, kinderopvang, school, wijk, sport, vervoer en
								 werk en dat door middel van diverse inspanningen op het gebied van veiligheid
								 in het verkeer, op het werk en in de privésfeer verbindingen worden gelegd.
								 Het gaat bijvoorbeeld om valpreventie in verzorgingshuizen,
								 sportblessurepreventie of de veiligheid in en om scholen.
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 42
 
 Artikel
 42
 Gezondheidszorg
 
 
 
 42.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 
 Een goed werkend en innoverend
						zorgstelsel gericht op een optimale combinatie van kwaliteit, toegankelijkheid
						en betaalbaarheid voor de burger.
 
 
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen in 2012
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen in 2012
 
 
 In dit artikel wordt het beleid inzake de curatieve
							 zorg verwoord. Om de algemene doelstelling te realiseren zal ingezet worden
							 op:
 
 
 •
 Het transparant maken van geleverde kwaliteit door
								 zorgaanbieders (42.3.1);
 
 
 •
 Bevorderen dat de cliënt sneller en beter zijn
								 recht kan halen (42.3.1);
 
 
 •
 De voorbereiding van het oprichten van een
								 nationaal kwaliteitsinstituut gezondheidszorg (42.3.2);
 
 
 •
 De invoering van prestatiebekostiging bij
								 ziekenhuizen (42.3.2);
 
 
 •
 De versterking van de eerste lijn en zorg dichtbij
								 huis (42.3.2);
 
 
 •
 Zorg belonen naar prestatie, onder andere door
								 invoering van vrije tarieven apotheekhoudenden (42.3.3);
 
 
 •
 De versterking van de zorgprocessen zelfmanagement
								 en e-health (42.3.2);
 
 
 •
 Het bevorderen van patiëntveiligheid en
								 medicatieveiligheid (42.3.2);
 
 
 •
 Het versterken van de eerstelijns ggz
								 (42.3.2).
 
 
 
 Voor zover de invoering van het beleid additionele
						administratieve lasten met zich meebrengt, zal VWS bezien in hoeverre deze
						extra regeldruk zo beperkt mogelijk kan worden gehouden en zal tevens naar
						compensatie zoeken voor de extra administratieve lasten.
 
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 
 De bewindspersonen van VWS zijn ministerieel
							 verantwoordelijk voor:
 
 
 •
 Het scheppen van randvoorwaarden om de kwaliteit,
								 de toegankelijkheid, de veiligheid en de betaalbaarheid van de curatieve zorg
								 te waarborgen voor de burger.
 
 
 
 
 Deze verantwoordelijkheid wordt onder andere ingevuld
						 door:
 
 
 •
 Het versterken van de positie van de patiënt, zodat
								deze in staat is om zijn rol als zorgconsument te vervullen;
 
 
 •
 Het scheppen van randvoorwaarden om het innoverend
								vermogen van de gezondheidszorg te waarborgen;
 
 
 •
 Een goed werkend stelsel, waarin zorgverzekeraars in
								staat worden gesteld een betaalbaar verzekerd pakket aan te bieden.
 
 
 
 
 
 Externe factoren
 
 Externe factoren
 
 
 Het behalen van de algemene doelstelling van dit
							 artikel hangt af van een goed samenspel van veel partijen: zorgprofessionals,
							 cliënten, zorginstellingen, zorgverzekeraars en toezichthouders. Daarnaast spelen Europese wet- en regelgeving en
							 internationale afspraken een rol.
 Het kabinet stimuleert partijen deze rol in te vullen
							 onder meer door het zorgstelsel te moderniseren, zodanig dat het prikkelt tot
							 kwaliteitsverbetering, innovatie en doelmatigheid. Verder stimuleert het
							 kabinet hen door het verspreiden van goede voorbeelden, het verrichten van
							 onderzoek en het leveren van bijdragen (in middelen en door medewerking) aan
							 projecten in de zorg. De prikkels en programma’s versterken elkaar.
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 
 Bij de algemene doelstelling ten aanzien van de
							 curatieve zorg is in de begroting geen beleidsrelevante indicator opgenomen.
							 Het is namelijk niet mogelijk om de werking van het gehele stelsel van
							 curatieve zorg in Nederland in één of enkele indicatoren samen te vatten. Het
							 stelsel is daarvoor te veelzijdig.
 De prestaties van het stelsel worden gemonitord met de
							 zorgbalans (zie hiervoor
							 www.rivm.nl). De zorgbalans schetst aan de hand van
							 ongeveer honderd indicatoren een beeld van de kwaliteit, de toegankelijkheid en
							 de betaalbaarheid van de Nederlandse gezondheidszorg. Ook geven de volgende
							 monitors inzicht in de werking van het gezondheidszorgstelsel: monitor cure
							 (www.nza.nl;
							 monitors en marktscans) en de marktscan zorgverzekeringsmarkt (jaarlijks, jaar
							 2010 zie Kamerstuk 29 689, nr. 360).
 
 
 
 
 42.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 42.2.1
 Begrotingsuitgaven
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 14 026 292
 
 
 
 
 8 567 022
 
 
 
 
 8 139 946
 
 
 
 
 7 660 536
 
 
 
 
 7 933 872
 
 
 
 
 7 641 639
 
 
 
 
 7 873 567
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 13 899 056
 
 
 
 
 8 627 389
 
 
 
 
 8 163 594
 
 
 
 
 7 669 169
 
 
 
 
 7 936 097
 
 
 
 
 7 641 639
 
 
 
 
 7 873 567
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.1 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt 
 
 
 
 
 3 787
 
 
 
 
 3 050
 
 
 
 
 929
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 910
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 929
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 910
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.2 Zorgaanbieders worden gestimuleerd om het door de burger gewenste zorgaanbod te realiseren
 
 
 
 
 1 298 696
 
 
 
 
 1 459 444
 
 
 
 
 1 431 107
 
 
 
 
 1 425 328
 
 
 
 
 1 468 446
 
 
 
 
 1 491 735
 
 
 
 
 1 494 763
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 1 316 542
 
 
 
 
 1 338 377
 
 
 
 
 1 392 252
 
 
 
 
 1 437 636
 
 
 
 
 1 439 904
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opleidingen (fzo, pa/np, 1 e en 2 e tranche zorgopleidingen, huisartsenopleidingen)
 
 
 
 
 1 142 594
 
 
 1 210 059
 
 
 1 271 322
 
 
 1 319 637
 
 
 1 324 173
 
 
 
 
 Integrale kankercentra
 
 
 
 
 30 700
 
 
 30 700
 
 
 30 700
 
 
 30 700
 
 
 30 700
 
 
 
 
 Arbeidsmarktbeleid
 
 
 
 
 25 112
 
 
 13 026
 
 
 13 312
 
 
 13 110
 
 
 13 111
 
 
 
 
 ICT in de zorg en Innovatie
 
 
 
 
 23 848
 
 
 9 557
 
 
 7 395
 
 
 7 431
 
 
 8 194
 
 
 
 
 Nederlands Kanker Instituut
 
 
 
 
 17 081
 
 
 16 900
 
 
 16 719
 
 
 16 538
 
 
 16 538
 
 
 
 
 Subsidies beroepen en opleidingenstructuur
 
 
 
 
 14 453
 
 
 11 888
 
 
 12 180
 
 
 12 476
 
 
 12 472
 
 
 
 
 UMCG: Lifelines
 
 
 
 
 9 500
 
 
 6 100
 
 
 4 600
 
 
 2 802
 
 
 0
 
 
 
 
 Nederlandse Transplantatiestichting
 
 
 
 
 4 894
 
 
 4 813
 
 
 4 732
 
 
 4 650
 
 
 4 650
 
 
 
 
 Stichting Patiëntvertrouwenspersoon
 
 
 
 
 4 675
 
 
 4 604
 
 
 4 532
 
 
 4 461
 
 
 4 461
 
 
 
 
 Zwangerschap en geboorte
 
 
 
 
 4 143
 
 
 1 026
 
 
 1 026
 
 
 1 026
 
 
 1 026
 
 
 
 
 Stichting Pathologisch anatomisch landelijk geautomatiseerd archief (PALGA)
 
 
 
 
 3 636
 
 
 3 586
 
 
 3 535
 
 
 3 484
 
 
 3 484
 
 
 
 
 Subsidieregeling vaccinatie stageplaatsen zorg
 
 
 
 
 3 500
 
 
 3 500
 
 
 3 500
 
 
 3 500
 
 
 3 500
 
 
 
 
 Patiëntveiligheid curatieve zorg
 
 
 
 
 3 212
 
 
 2 392
 
 
 504
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Eerstelijns gezondheidscentra in VINEX-gebieden
 
 
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 
 
 Nederlands Huisartsen Genootschap project NHGDOC
 
 
 
 
 2 354
 
 
 2 130
 
 
 949
 
 
 909
 
 
 0
 
 
 
 
 Anonieme e-mental health (meerjarig gereserveerd binnen premie)
 
 
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Uitvoering Wet verplichte ggz
 
 
 
 
 1 600
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Frictiekosten Revalidatiezorg
 
 
 
 
 1 500
 
 
 1 000
 
 
 1 100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stichting Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
 
 
 
 
 1 400
 
 
 980
 
 
 980
 
 
 980
 
 
 980
 
 
 
 
 Nivel Landelijk Informatie Netwerk Eerstelijnszorg (LINEL)
 
 
 
 
 1 341
 
 
 529
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Stichting Lareb
 
 
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 
 
 Nivel Monitor schade in ziekenhuizen
 
 
 
 
 1 117
 
 
 170
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Capaciteitsorgaan
 
 
 
 
 1 093
 
 
 1 068
 
 
 1 043
 
 
 1 018
 
 
 1 018
 
 
 
 
 Familievertrouwenspersoon
 
 
 
 
 1 080
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 16 356
 
 
 
 
 9 654
 
 
 
 
 9 969
 
 
 
 
 10 224
 
 
 
 
 10 984
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt, beroepen en opleidingenstructuur
 
 
 
 
 3 664
 
 
 2 188
 
 
 2 372
 
 
 2 367
 
 
 2 367
 
 
 
 
 Campagne «Nederland zegt JA»
 
 
 
 
 1 600
 
 
 1 600
 
 
 1 600
 
 
 1 600
 
 
 1 600
 
 
 
 
 ICT in de zorg en Innovatie
 
 
 
 
 1 349
 
 
 697
 
 
 345
 
 
 350
 
 
 427
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 61 043
 
 
 
 
 39 831
 
 
 
 
 28 759
 
 
 
 
 10 759
 
 
 
 
 10 759
 
 
 
 
 
 Agentschap NL: innovatieprogramma
 
 
 
 
 50 284
 
 
 29 072
 
 
 18 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 CIBG: Bijdrage voor onder andere UZI-register, BIG-register, SVB-Z, donorregister en Farmatec
 
 
 
 
 10 759
 
 
 10 759
 
 
 10 759
 
 
 10 759
 
 
 10 759
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 37 166
 
 
 
 
 37 466
 
 
 
 
 37 466
 
 
 
 
 33 116
 
 
 
 
 33 116
 
 
 
 
 
 CVZ: Compensatie kosten van zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen
 
 
 
 
 32 616
 
 
 32 616
 
 
 32 616
 
 
 32 616
 
 
 32 616
 
 
 
 
 ZonMw: Goed Geneesmiddelen Gebruik en Gezond Ouder Worden
 
 
 
 
 3 300
 
 
 4 350
 
 
 4 350
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 ZonMw: Regieraad Kwaliteit van Zorg
 
 
 
 
 1 250
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.3 Zorgverzekeraars bieden alle burgers een betaalbaar verzekerd pakket voor noodzakelijke zorg aan
 
 
 
 
 12 596 573
 
 
 
 
 7 117 239
 
 
 
 
 6 687 049
 
 
 
 
 6 195 579
 
 
 
 
 6 416 354
 
 
 
 
 6 095 371
 
 
 
 
 6 325 571
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 6 528 646
 
 
 
 
 6 046 359
 
 
 
 
 6 274 359
 
 
 
 
 5 953 777
 
 
 
 
 6 184 389
 
 
 
 
 
 Rijksbijdrage 18-
 
 
 
 
 2 379 000
 
 
 2 455 400
 
 
 2 545 900
 
 
 2 672 300
 
 
 2 685 000
 
 
 
 
 Zorgtoeslag
 
 
 
 
 4 149 646
 
 
 3 590 959
 
 
 3 728 459
 
 
 3 281 477
 
 
 3 499 389
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 15 105
 
 
 13 223
 
 
 10 663
 
 
 10 623
 
 
 10 623
 
 
 
 
 Stichting DBC-Onderhoud
 
 
 
 
 14 219
 
 
 12 987
 
 
 10 555
 
 
 10 516
 
 
 10 516
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 35 053
 
 
 
 
 32 703
 
 
 
 
 30 702
 
 
 
 
 30 646
 
 
 
 
 30 646
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel
 
 
 
 
 31 000
 
 
 30 000
 
 
 28 000
 
 
 28 000
 
 
 28 000
 
 
 
 
 Communicatie aanspraak zorgverzekering
 
 
 
 
 945
 
 
 744
 
 
 786
 
 
 768
 
 
 768
 
 
 
 
 Risicoverevening
 
 
 
 
 1 578
 
 
 1 359
 
 
 1 407
 
 
 1 387
 
 
 1 387
 
 
 
 
 Uitvoering stelsel
 
 
 
 
 644
 
 
 364
 
 
 402
 
 
 384
 
 
 384
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 15 088
 
 
 
 
 12 765
 
 
 
 
 12 765
 
 
 
 
 12 765
 
 
 
 
 12 765
 
 
 
 
 
 CJIB i.v.m. onverzekerden 
 
 
 
 
 810
 
 
 810
 
 
 810
 
 
 810
 
 
 810
 
 
 
 
 CJIB i.v.m. wanbetalers 
 
 
 
 
 14 278
 
 
 11 955
 
 
 11 955
 
 
 11 955
 
 
 11 955
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 89 057
 
 
 
 
 86 429
 
 
 
 
 83 765
 
 
 
 
 83 460
 
 
 
 
 83 048
 
 
 
 
 
 Beheerskosten zorg-ZBO's
 
 
 
 
 83 345
 
 
 81 094
 
 
 78 430
 
 
 78 125
 
 
 77 713
 
 
 
 
 SVB: onverzekerden
 
 
 
 
 1 530
 
 
 1 530
 
 
 1 530
 
 
 1 530
 
 
 1 530
 
 
 
 
 CVZ: onverzekerden
 
 
 
 
 1 860
 
 
 1 860
 
 
 1 860
 
 
 1 860
 
 
 1 860
 
 
 
 
 CVZ: wanbetalers
 
 
 
 
 2 322
 
 
 1 945
 
 
 1 945
 
 
 1 945
 
 
 1 945
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 
 
 4 100
 
 
 
 
 4 100
 
 
 
 
 4 100
 
 
 
 
 4 100
 
 
 
 
 4 100
 
 
 
 
 
 Bijdrage C2000 (BZK)
 
 
 
 
 4 100
 
 
 4 100
 
 
 4 100
 
 
 4 100
 
 
 4 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.4 De burgers van Caribisch Nederland kunnen gebruik maken van voorzieningen voor zorg en welzijn
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 47 656
 
 
 
 
 44 509
 
 
 
 
 47 343
 
 
 
 
 50 387
 
 
 
 
 53 633
 
 
 
 
 52 333
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 39 909
 
 
 
 
 42 743
 
 
 
 
 45 787
 
 
 
 
 49 033
 
 
 
 
 47 733
 
 
 
 
 
 Zorgkosten
 
 
 
 
 35 537
 
 
 38 371
 
 
 41 415
 
 
 44 661
 
 
 43 361
 
 
 
 
 Jeugdzorg
 
 
 
 
 4 372
 
 
 4 372
 
 
 4 372
 
 
 4 372
 
 
 4 372
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies en opdrachten
 
 
 
 
 
 
 4 600
 
 
 
 
 4 600
 
 
 
 
 4 600
 
 
 
 
 4 600
 
 
 
 
 4 600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 771 192
 
 
 
 
 93 385
 
 
 
 
 22 926
 
 
 
 
 27 401
 
 
 
 
 20 226
 
 
 
 
 20 226
 
 
 
 
 20 226
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten wanbetalers
 
 
 
 
 16 600
 
 
 13 900
 
 
 13 900
 
 
 13 900
 
 
 13 900
 
 
 
 
 
 

						 Budgetflexibiliteit 

						
 
 80% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 42
							 betreft de uitgaven aan de Zorgtoeslag en de Rijksbijdrage voor verzekerden
							 onder de 18 jaar.
 16% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 42
							 betreffen instellingssubsidies en projectsubsidies. Instellingssubsidies zijn
							 op korte termijn niet alternatief aanwendbaar. Om deze middelen alternatief
							 aanwendbaar te maken moeten deze subsidies conform de daarvoor geldende
							 regelgeving worden afgebouwd. Deze middelen kunnen dus ook pas op termijn
							 worden aangewend voor alternatieve doelen. Ten aanzien van projectsubsidies
							 geldt dat het grootste deel daarvan op korte termijn is verleend en niet
							 alternatief aanwendbaar. Op langere termijn zijn de uitgaven bestuurlijk
							 gebonden. Om deze bestuurlijk gebonden posten alternatief aanwendbaar te maken dienen
							 afspraken en toezeggingen te worden herzien.
 2% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 42
							 betreffen uitgaven aan ZBO’s en RWT’s. Het betreft hier uitgaven van taken
							 waartoe de minister wettelijk gehouden is deze uit te voeren en deze zijn in
							 die zin grotendeels juridisch verplicht. Alternatieve aanwending is daarom niet
							 mogelijk.
 1% van de geraamde begrotingsuitgaven wordt uitgegeven
							 aan bijdragen aan baten-lastendiensten voor diverse uitvoeringstaken en aan
							 opdrachtverleningen voor beleidsondersteunende activiteiten.
 Ten behoeve van opdrachten is 1% van de
							 begrotingsuitgaven op artikel 42 geraamd.
 
 
 
 
 42.2.2
 Premiegefinancierde zorguitgaven
 
 In de tabel hieronder zijn de beschikbare middelen
						 opgenomen voor de premiegefinancierde zorguitgaven op het terrein van de
						 gezondheidszorg. Hierin zijn de budgettaire consequenties van de eerste
						 suppletoire begroting 2011 en de begroting 2012 verwerkt. Voor 2011 is de loon-
						 en prijsontwikkeling al verwerkt, terwijl voor 2012 en latere jaren de loon- en
						 prijsontwikkeling nog moet worden toegevoegd. Het saldo van de beschikbare
						 middelen en maatregelen, voor zover niet aan de afzonderlijke sectoren
						 toegedeeld, is opgenomen als onverdeeld.
 
 42 Gezondheidszorg (bedragen x € 1 000 000)
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Extramurale zorg
 
 
 
 
 4 337,5
 
 
 
 
 4 370,8
 
 
 
 
 4 121,6
 
 
 
 
 4 223,1
 
 
 
 
 4 326,2
 
 
 
 
 4 475,2
 
 
 
 
 4 475,2
 
 
 
 
 
 Huisartsenzorg
 
 
 2 219,0
 
 
 2 310,4
 
 
 2 104,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 
 
 Tandheelkunde en tandheelkundige specialistische zorg
 
 
 876,7
 
 
 788,3
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 
 
 Paramedische hulp
 
 
 730,9
 
 
 725,5
 
 
 640,3
 
 
 640,8
 
 
 641,0
 
 
 641,0
 
 
 641,0
 
 
 
 
 Verloskunde en kraamzorg
 
 
 456,8
 
 
 491,7
 
 
 501,7
 
 
 506,8
 
 
 507,6
 
 
 508,3
 
 
 508,3
 
 
 
 
 Dieetadvisering
 
 
 54,1
 
 
 54,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extramurale zorg onverdeeld
 
 
 
 
 87,8
 
 
 184,7
 
 
 286,8
 
 
 435,1
 
 
 435,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief
 
 
 
 
 19 191,3
 
 
 
 
 19 273,0
 
 
 
 
 19 660,8
 
 
 
 
 20 222,9
 
 
 
 
 20 770,5
 
 
 
 
 21 457,2
 
 
 
 
 21 438,4
 
 
 
 
 
 Algemene en categorale ziekenhuizen
 
 
 
 12 099,4
 
 
 
 
 12 196,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Academische ziekenhuizen
 
 
 2 884,4
 
 
 3 080,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Academische component
 
 
 647,0
 
 
 681,2
 
 
 689,9
 
 
 702,4
 
 
 715,8
 
 
 739,4
 
 
 739,4
 
 
 
 
 Medisch specialisten
 
 
 2 211,3
 
 
 2 095,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZBC's
 
 
 559,5
 
 
 573,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig curatieve zorg
 
 
 629,7
 
 
 648,4
 
 
 245,7
 
 
 252,6
 
 
 260,9
 
 
 271,3
 
 
 271,3
 
 
 
 
 Instellingen voor medisch specialistische zorg
 
 
 
 
 
 16 704,0
 
 
 
 
 17 122,0
 
 
 
 
 17 550,0
 
 
 
 
 17 989,0
 
 
 
 
 17 961,0
 
 
 
 
 
 Vrijgevestigde medisch specialisten
 
 
 
 
 1 979,0
 
 
 2 028,0
 
 
 2 079,0
 
 
 2 131,0
 
 
 2 131,0
 
 
 
 
 Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief onverdeeld
 
 
 160,0
 
 
 – 2,2
 
 
 42,2
 
 
 117,9
 
 
 164,8
 
 
 326,5
 
 
 335,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 
 
 588,6
 
 
 
 
 571,0
 
 
 
 
 583,2
 
 
 
 
 597,4
 
 
 
 
 627,3
 
 
 
 
 668,1
 
 
 
 
 668,1
 
 
 
 
 
 Ambulancevervoer
 
 
 471,3
 
 
 450,0
 
 
 438,5
 
 
 425,3
 
 
 426,9
 
 
 426,9
 
 
 426,9
 
 
 
 
 Overig ziekenvervoer
 
 
 117,3
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 
 
 Ziekenvervoer onverdeeld
 
 
 
 
 23,7
 
 
 51,1
 
 
 79,4
 
 
 120,2
 
 
 120,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 
 
 6 609,5
 
 
 
 
 6 935,0
 
 
 
 
 6 926,5
 
 
 
 
 7 375,8
 
 
 
 
 7 793,6
 
 
 
 
 8 235,3
 
 
 
 
 8 223,3
 
 
 
 
 
 Farmaceutische hulp
 
 
 5 215,2
 
 
 5 459,8
 
 
 5 391,4
 
 
 5 772,3
 
 
 6 117,1
 
 
 6 482,5
 
 
 6 470,5
 
 
 
 
 Hulpmiddelen
 
 
 1 394,3
 
 
 1 475,2
 
 
 1 535,1
 
 
 1 603,5
 
 
 1 676,5
 
 
 1 752,8
 
 
 1 752,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 3 897,1
 
 
 
 
 4 094,7
 
 
 
 
 3 826,6
 
 
 
 
 3 961,8
 
 
 
 
 4 095,5
 
 
 
 
 4 244,5
 
 
 
 
 4 193,0
 
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz door instellingen
 
 
 3 545,2
 
 
 3 654,5
 
 
 3 328,0
 
 
 3 340,9
 
 
 3 341,8
 
 
 3 341,8
 
 
 3 341,8
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz door vrijgevestigden
 
 
 351,9
 
 
 357,5
 
 
 263,1
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz onverdeeld
 
 
 
 82,7
 
 
 235,5
 
 
 358,1
 
 
 490,9
 
 
 639,9
 
 
 588,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Multidisciplinaire zorgverlening
 
 
 240,9
 
 
 347,8
 
 
 336,3
 
 
 344,3
 
 
 352,5
 
 
 364,3
 
 
 364,3
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 546,4
 
 
 568,6
 
 
 557,9
 
 
 547,9
 
 
 569,0
 
 
 600,7
 
 
 600,7
 
 
 
 
 Beheerskosten uitvoeringsorganen Zvw
 
 
 5,6
 
 
 5,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 35 416,9
 
 
 
 
 36 166,7
 
 
 
 
 36 012,9
 
 
 
 
 37 273,2
 
 
 
 
 38 534,6
 
 
 
 
 40 045,3
 
 
 
 
 39 963,0
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 –
 
 
 2,1%
 
 
 – 0,4%
 
 
 3,5%
 
 
 3,4%
 
 
 3,9%
 
 
 – 0,2%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 42.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 Er zijn vier operationele doelstellingen op het gebied
						 van de gezondheidszorg:
 
 
 1.
 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt
								versterkt;
 
 
 2.
 Zorgaanbieders worden gestimuleerd om het door de
								burger gewenste zorgaanbod te realiseren;
 
 
 3.
 Zorgverzekeraars bieden alle burgers een betaalbaar
								verzekerd pakket van noodzakelijke zorg aan;
 
 
 4.
 De burgers van Caribisch Nederland kunnen gebruik
								maken van voorzieningen voor zorg, jeugd en welzijn.
 
 
 
 
 
 42.3.1
 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt
							 versterkt
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Door informatie over zorgaanbieders en
								zorgverzekeraars toegankelijk en vergelijkbaar te maken kan de cliënt bewuster
								kiezen. De zeggenschap van burgers/cliënten wordt op die manier vergroot.
								Zorgaanbieders en zorgverzekeraars worden daardoor gestimuleerd zich te
								onderscheiden op kwaliteit en prijs. Het kabinet realiseert dit door
								instrumenten in te zetten die leiden tot:
 
 
 •
 Meer transparantie over de kwaliteit van de
									 zorg;
 
 
 •
 Het verbeteren van de rechtspositie van burgers
									 in het zorgstelsel.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen
 
 In eerdere jaren werd voor de doelstelling «meer
							 transparantie over de kwaliteit» het aantal aandoeningen, waarvan burgers op
							 www.kiesbeter.nl kunnen zien welke kwaliteit
							 ziekenhuizen bieden, vermeld. Deze indicator is niet meer opgenomen in de
							 begroting, omdat de focus van het programma Zichtbare Zorg – waarbinnen
							 indicatoren worden ontwikkeld en geïmplementeerd – meer wordt gelegd op
							 kwaliteit dan op kwantiteit en daarmee op de daadwerkelijke informatieve waarde
							 van indicatoren dan op de hoeveelheid indicatoren.
 

						 Instrumenten 

						
 Hieronder vallen activiteiten op het gebied van het
						 programma Zichtbare Zorg, het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording, het waarborgen
						 van de continuïteit van zorg, het beleid rond de schaalgrootte van
						 zorginstellingen, de Wet cliëntenrechten zorg, de Beginselenwet
						 zorginstellingen, geschilbeslechting en het beleid met betrekking tot
						 patiëntenorganisaties. Dit betreft zorgbreed beleid. Zie 43.3.1 voor een
						 toelichting op de instrumenten en de geraamde middelen.
 
 
 
 42.3.2
 Zorgaanbieders worden gestimuleerd om het door de
							 burger gewenste zorgaanbod te realiseren
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Om te zorgen dat de burger de zorg krijgt waar hij
							 conform het verzekerde pakket recht op heeft, bevat het zorgstelsel prikkels
							 die zorgaanbieders moeten aanzetten tot het leveren van een kwalitatief
							 hoogwaardige gezondheidszorg. Een kwalitatief hoogwaardige zorg is veilig en
							 toegankelijk. Om het zorgaanbod ook op de langere termijn aan te laten sluiten
							 op de behoefte van de burger en op de demografische en technologische
							 ontwikkelingen, vindt het kabinet het beschikbaar krijgen van nieuwe- en het
							 verbeteren van bestaande medische producten en processen via innovatie
							 noodzakelijk. Daarnaast kan innovatie van zorg leiden tot een verbetering van
							 de arbeidsproductiviteit, waardoor werknemers in de zorg meer tijd kunnen
							 besteden aan de patiënt en zelf minder belast worden.
 
 Hiervoor zet het kabinet in op:
 
 
 •
 De kwaliteit en veiligheid van het zorgaanbod;
 
 
 •
 De toegankelijkheid van het zorgaanbod;
 
 
 •
 De randvoorwaarden voor innovatie van de zorg.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 Indicator (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 Streefwaarde 2013
 
 
 Streefwaarde 2014
 
 
 
 
 
 
 1. Percentage huisartsen dat de CQ1 Consumer Quality Index. Dit is een
										 gestandaardiseerde systematiek voor het meten van ervaringen van patiënten/consumenten met de zorg. -index meet
 
 
 Voorbereiding
 
 
 Voorbereiding
 
 
 Pilotjaar
 
 
 >50%
 
 
 
 
 2. Aantal verwijzingen van huisartsen naar de
									 tweedelijn (per 1 000 patiënten)
 
 
 200
 (2009)
 
 
 174
 
 
 174
 
 
 174
 
 
 
 
 3. Aantal multidisciplinaire
									 samenwerkingsverbanden in de eerstelijn
 
 
 1 782
 (2009)
 
 
 1 800
 
 
 –
 
 
 1 870
 
 
 
 
 4. Ontwikkeling ketenzorgindicatoren 
 
 
 Data2 Data betreffen data voorgaand
										 verslagjaar. beschikbaar op zorgniveau voor:
 – diabetes mellitus 
 
 
 Data beschikbaar op zorgniveau voor:
 – diabetes mellitus
 – COPD
 – cardiovasculair risicomanagement
 
 
 Data beschikbaar op huisartspraktijk-niveau
									 voor:
 – diabetes mellitus
 – COPD
 – cardiovasculair risicomanagement
 
 
 Data beschikbaar op huisartspraktijk-niveau
									 voor:
 – diabetes mellitus
 – COPD
 – cardiovasculair risicomanagement
 
 
 
 
 5. Aantal vermijdbare incidenten in
									 ziekenhuizen
 
 
 30 000
 (2 004)
 
 
 15 000
 
 
 15 000
 
 
 15 000
 
 
 
 
 6. Vermijdbare sterfte in ziekenhuizen (meting
									 bij huidige stand technologie)
 
 
 1 735
 (2 004)
 
 
 900
 
 
 900
 
 
 900
 
 
 
 
 7. Percentage ambulances dat binnen 15 minuten
									 ter plaatse is bij spoed/ levensbedreigende situaties
 
 
 92%
 (2 009)
 
 
 ≥ 95%
 
 
 ≥ 95%
 
 
 ≥ 95%
 
 
 
 
 8. Percentage poliklinieken waar je binnen drie
									 weken een afspraak hebt
 
 
 74,3%
 (2 009)
 
 
 80%
 
 
 80%
 
 
 80%
 
 
 
 
 9. Percentage ziekenhuizen dat de ICD-103 ICD-10 staat voor de 10e
										 revisie van de International Classification of Diseases en Related Health
										 Problems. Hiermee kunnen ziekenhuizen ziektebeelden en diagnoses van patiënten
										 eenvoudig registreren. heeft ingevoerd bij de registratie van
									 diagnosen
 
 
 5%
 
 
 30%
 
 
 60%
 
 
 100%
 
 
 
 
 10. Uitgavengroei honoraria medisch specialisten
									 exclusief loon- en prijsbijstelling
 
 
 bestuurlijke afspraken
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 
 
 11. Uitgavengroei ziekenhuizen exclusief loon- en
									 prijsbijstelling
 
 
 bestuurlijke afspraken
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 ≤ 2,5%
 
 
 
 
 12. Aantal transplantaties (exclusief
									 transplantaties met levende donoren)
 
 
 650
 
 
 700
 
 
 750
 
 
 800
 
 
 
 
 13. Percentage ggz-instellingen waar een
									 familievertrouwenspersoon beschikbaar is
 
 
 40%
 
 
 60%
 
 
 60%
 
 
 60%
 
 
 
 
 14. Percentage ggz-instellingen dat de CQ-index
									 meet
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Ambulant
 
 
 Verplicht 75%
 
 
 Verplicht >90%
 
 
 Verplicht >90%
 
 
 Verplicht 100%
 
 
 
 
 – Klinisch/langdurig
 
 
 Facultatief
 
 
 Verplicht >30%
 
 
 Verplicht >60%
 
 
 Verplicht >90%
 
 
 
 
 15. Score ggz-instellingen op de indicator
									 «bejegening patiënten»
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Ambulant
 
 
 Stabilisatie gemiddelde
 
 
 Stabilisatie gemiddelde
 
 
 Stabilisatie gemiddelde
 
 
 Stabilisatie gemiddelde
 
 
 
 
 – Klinisch/langdurig
 
 
 Facultatief
 
 
 Verplicht/nulmeting
 
 
 Verplicht/ stabilisatie
 
 
 Verplicht/ stabilisatie
 
 
 
 
 
 Bron
 1. VWS
 2. Nivel, Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg
							 (LINH) (jaarlijkse meting). De streefwaarde is gebaseerd op een stabiel
							 blijvend aantal verwijzingen naar de tweede lijn, ondanks de toenemende druk op
							 de eerstelijnszorg.
 3. NIVEL, Monitor Multidisciplinaire Samenwerking
							 2010.
 4, 5 en 6. VWS
 7. RIVM, Zorgbalans, (jaarlijkse meting).
 8. RIVM, Zorgbalans.
 9. VWS, NZA. Per 2014 wordt gebruik ICD-10 voor
							 ziekenhuizen verplicht.
 10 en 11. Op basis van bestuurlijke afspraken met en
							 convenant tussen VWS, NVZ en Orde Medisch Specialisten.
 12. Nederlandse Transplantatie Stichting, jaarlijkse
							 meting. Doelstelling is 25% meer transplantaties in 2014 bij een gelijkblijvend
							 potentieel (vergeleken met het gemiddelde van 2005–2007, 635
							 transplantaties).
 13. Website landelijke Stichting Familievertrouwenspersoon (www.stichting-fvp.nl).
 14 en 15. Eindrapportage kernset prestatie-indicatoren
							 ggz, Zichtbare zorg.
 
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 Geraamd 2012
 
 
 
 
 
 
 Percentage burgers dat binnen 4 weken een
									 afspraak heeft voor aanmelding bij een tweedelijns ggz-aanbieder
 
 
 72%
 
 
 80%
 
 
 
 
 
 Bron
 Rapport «Wachttijden in ggz-instellingen», GGZ Nederland in opdracht van VWS.
 
 
 

						 Instrumenten ten behoeve van kwaliteit en veiligheid van
						 het zorgaanbod 

						
 

						 Kwaliteitsinstituut voor de zorg 

						
 Zorg wordt soms onnodig verleend, is van wisselende
						 kwaliteit of wordt op de verkeerde plaats gegeven. Vermijdbare kosten zijn
						 hiermee gemoeid en de burger krijgt vaak niet de zorg die voor hem passend is.
						 Er is weinig systematisch inzicht in gemeten kwaliteitverschillen en prikkels
						 om partijen in de richting van goede kwaliteit en betere doelmatigheid te
						 sturen zijn nog onvoldoende. Om dit op te lossen kunnen zorgaanbieders
						 kwalitatief goede en doelmatige zorg in zorgstandaarden beschrijven. Deze
						 zorgstandaarden beschrijven, vanuit patiëntperspectief, een samenhangend
						 zorgproces voor de electieve, chronische en langdurige zorg. Van preventie tot
						 nazorg. De zorgstandaarden zijn voorzien van indicatoren voor meting van
						 variatie in indicaties en variatie in resultaten van behandeling.
 Het in 2013 op te richten Kwaliteitsinstituut voor de
						 zorg krijgt als taak zorgaanbieders deze zorgstandaarden te laten ontwikkelen
						 (zie Kamerstuk 32 620,
						 nr. 14). Het instituut krijgt doorzettingsmacht indien zorgstandaarden
						 niet tijdig of onvolledig worden voorgelegd aan het instituut. Het instituut
						 ontwikkelt een standaard, waarin de kwaliteitseisen vastliggen waaraan de
						 zorgstandaarden worden getoetst. Het instituut zorgt dat voldoende prikkels om
						 de zorgstandaard toe te passen worden aangebracht, door een relatie te leggen
						 met prestatiebeschrijvingen en pakketbeheer. In 2012 wordt gestart met de
						 voorbereidingen van het Kwaliteitsinstituut voor de zorg.
 

						 Regieraad Kwaliteit van Zorg 

						
 Zorg dient bij voorkeur via algemeen aanvaarde, zo
						 mogelijk «evidence based» standaarden te worden verleend. Om onnodige
						 variatie zoveel mogelijk te voorkomen heeft de Regieraad Kwaliteit van Zorg een
						 agenderende, faciliterende en stimulerende rol bij het beschrijven van criteria
						 voor kwalitatief goede, veilige en doelmatige zorg. De Regieraad ontwikkelt
						 instrumenten en procedures om het veld te ondersteunen. De ondersteuning van de
						 Regieraad is bij ZonMw ondergebracht (€ 1,2 miljoen). De bestaande taken en
						 de positie van de Regieraad zullen vanaf 2013 worden ondergebracht in het
						 Kwaliteitsinstituut voor de zorg.
 

						 Patiëntveiligheid 

						
 Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat ze goede en
						 veilige zorg krijgen wanneer dat nodig is en zorg kunnen kiezen die het beste
						 bij hen past. Daarvoor is inzicht in kwaliteit en veiligheid van zorgverleners
						 noodzakelijk. Doelstelling is de kwaliteit en veiligheid van de zorg te
						 verbeteren door het invoeren van veiligheidsprogramma's in alle ziekenhuizen,
						 eerstelijnsorganisaties en curatieve ggz-instellingen. Deze programma’s
						 focussen enerzijds op de implementatie van een veiligheidsmanagementsysteem en
						 anderzijds op concrete acties voor risicovolle thema’s. Hiermee moet er een
						 duidelijke reductie in vermijdbare schade en sterfte behaald worden. Voor de
						 curatieve zorg is hier in 2012 bijna € 3,5 miljoen voor uitgetrokken.
 

						 Patiëntveiligheid/medicatieveiligheid 

						
 In de afgelopen jaren zijn diverse activiteiten in gang
						 gezet om de medicatieveiligheid te verbeteren. In het najaar van 2011 zal de
						 herhaalstudie naar ziekenhuisopnames door verkeerd geneesmiddelgebruik
						 (IPCI/Harm) worden uitgebracht en zullen de resultaten bekend worden van de
						 reeds uitgevoerde activiteiten om de medicatieveiligheid te verbeteren. Aan de
						 hand van deze uitkomsten zal nader worden bepaald welke activiteiten VWS nog
						 kan ondersteunen/faciliteren om de medicatieveiligheid nog een stap verder te
						 brengen. Uitgangspunt bij mogelijke activiteiten zijn de in de Harm Wrestling
						 studie (Rapport expertgroep medicatieveiligheid 2009,
						 www.rijksoverheid.nl) benoemde meest risicovolle
						 geneesmiddelengroepen.
 

						 Aanpak problematiek vervalste medische producten 

						
 In 2012 en volgende jaren wordt de beleidsagenda
						 vervalste medische producten, die in juli 2011 aan de Tweede Kamer is
						 aangeboden (Kamerstuk
						 29 477,
						 nr. 172), uitgevoerd. De beleidsagenda heeft tot doel de handel in en
						 het gebruik van vervalste medische producten te bemoeilijken en te voorkomen.
						 Grotendeels zal het werk worden verzet door veldpartijen, maar er zijn ook
						 activiteiten die door verschillende overheidsdiensten zullen worden opgepakt.
						 In de beleidsagenda zelf is nader uitgewerkt wie wat zal doen. Het Ministerie
						 van VWS zal in 2012 de nieuwe Europese regelgeving implementeren. Daarnaast
						 wordt ingezet op het creëren van bewustwording, zowel bij het algemeen publiek
						 als bij professionals in de keten. Nu ontbreekt nog te vaak het besef dat
						 geneesmiddelen en medische hulpmiddelen vervalst kunnen zijn. Vooral in de
						 medische hulpmiddelensector is nog weinig bekend over de omvang van de
						 vervalsingenproblematiek. In 2012 zal daarom samen met de Inspectie voor de
						 Gezondheidszorg een meldweek worden georganiseerd.
 

						 Geneesmiddelenbewaking 

						
 Geneesmiddelenbewaking houdt in het systematisch
						 verzamelen van gegevens over bijwerkingen en het gebruik van geneesmiddelen,
						 nadat die zijn toegelaten tot de markt. Dit is nodig om te kunnen vaststellen
						 of de balans tussen werkzaamheid en veiligheid van een geneesmiddel in de
						 praktijk positief is en blijft. Per 21 juli 2012 zullen de Verordening
						 1235/2010 en de Richtlijn 2010/84/EU in werking treden. Door deze nieuwe
						 regelingen wordt de samenwerking tussen de EU-lidstaten op het terrein van de
						 geneesmiddelenbewaking beter gestroomlijnd. De nieuwe regels zullen worden
						 geïmplementeerd in de Nederlandse Geneesmiddelenwet.
 

						 Veiligere toepassing van medische technologie 

						
 In 2011 is het rapport «Medische Technologie at risk»
						 verschenen dat in opdracht van VWS door de Expertgroep medische technologie is
						 uitgebracht. Dit rapport wordt, voorzien van een standpunt en een actualisering
						 van de stand van zaken met betrekking tot medische technologie, in het najaar van 2011 aan de Tweede
						 Kamer aangeboden. Het rapport toont aan dat de organisatie van
						 de zorginstelling een cruciale rol speelt bij verdere verbetering van de
						 toepassing van medische technologie (governance). Vanuit dit oogpunt zal verder
						 worden gewerkt aan het verbeteren van de veilige toepassing van medische
						 technologie door versterking van de governancerol binnen de zorginstellingen op
						 dit terrein.
 De eisen voor veiligheid, kwaliteit en functionaliteit,
						 waaraan een medisch hulpmiddel moet voldoen voordat het op de markt mag komen,
						 zijn vastgelegd in de Europese Richtlijnen voor Medische Hulpmiddelen. De
						 Europese Commissie heeft aangekondigd dat zij in de eerste helft van 2012 een
						 voorstel zal indienen om deze richtlijnen te wijzigen. Het kabinet wil de
						 flexibiliteit en innovatievriendelijkheid van het huidige Europese systeem
						 behouden en is daarom geen voorstander van meer gedetailleerde regels. Wel wil
						 het kabinet aanscherping op enkele punten, zoals betere vastlegging en
						 transparantie van klinische gegevens, betere afstemming tussen lidstaten over
						 het toezicht en een betere afstemming tussen geneesmiddel- en medische
						 hulpmiddelregelgeving met betere procedures voor producten waarvan niet op
						 voorhand duidelijk is onder welk wettelijk regime ze vallen.
 

						 Zwangerschap en geboorte 

						
 In navolging van de adviezen van de Stuurgroep
						 zwangerschap en geboorte (brief Zwangerschap en geboorte van 14 december 2010,
						 Kamerstuk 32 279,
						 nr. 10) is in 2011 al begonnen met fors in te zetten op een
						 verbetering van de perinatale gezondheid in Nederland. Dat moet er mede toe
						 leiden dat de bovengemiddelde babysterfte in ons land drastisch wordt
						 teruggedrongen. Er zijn meerdere maatregelen ingezet. Er is een
						 beroepsgroepoverstijgend en gezaghebbend College Perinatale Zorg opgericht. Dit college
						 is in juni 2011 van start gegaan en gaat onder andere aan de slag met
						 multidisciplinaire richtlijnen. Om de overdracht tussen de verloskundigen en
						 gynaecologen te bevorderen is gestart in 2011 met het verder ontwikkelen van
						 een digitaal perinataal dossier. Hiervan worden in 2012 de eerste resultaten
						 verwacht. In maart 2011 is een twee jaar durende proef van de lokale aanpak van
						 babysterfte met behulp van lokale overheden gestart. Voor het verbeteren van de
						 samenwerking in de perinatale keten is de NZa gevraagd om in 2012 een advies
						 uit te brengen over integrale bekostiging voor perinatale zorg. Een belangrijk
						 onderdeel van de aanpak van de babysterfte is het bevorderen van
						 wetenschappelijk onderzoek via het vier jaar durende ZonMw programma
						 «Zwangerschap en geboorte». Dit programma is in het voorjaar van 2011 van
						 start gegaan met de eerste call en bestaat onder andere uit onderzoek door
						 pilots naar het kinderwensconsult en extra echoscopie in het derde trimester
						 van de zwangerschap. Ook wordt geïnvesteerd in het verbeteren van de
						 voorlichting over gezond zwanger worden aan vooral groepen in
						 achterstandssituaties door een algemene folder kinderwens (preconceptiezorg)
						 die begin van 2011 beschikbaar is gekomen. Het RIVM is gevraagd om samen met
						 beroepsgroepen en andere partijen een aantal vervolgactiviteiten in 2011 en
						 2012 uit te voeren ter ondersteuning van professionals. Van het veld wordt
						 verwacht om serieus aan de slag te gaan met het doorvoeren van een
						 kwaliteitsslag, bijvoorbeeld door het verplicht thuisbezoeken van de zwangere
						 vrouw, het verbeteren van 7x24uurs bereikbaarheid van verloskundige zorg, het
						 deelnemen aan regionale verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV’s),
						 deelname aan de Perinatale Audit en Perinatale Registratie. In 2012 is voor de
						 maatregelen zwangerschap en geboorte in totaal circa € 8 miljoen
						 beschikbaar. (Deze middelen worden deels verantwoord onder artikel 41).
 

						 Stichting familievertrouwenspersoon 

						
 Op dit moment zijn in een aantal ggz-instellingen
						 familievertrouwenspersonen werkzaam die familieleden en naasten voorzien in
						 advies, bijstand en informatie over de patiënt in de geestelijke
						 gezondheidszorg. In 2010 is de landelijke Stichting Familievertrouwenspersoon
						 opgericht die tot doel heeft om in iedere ggz-instelling een
						 familievertrouwenspersoon beschikbaar te laten zijn. De
						 familievertrouwenspersonen komen in dienst van de landelijke Stichting
						 Familievertrouwenspersoon, waardoor de kwaliteit gewaarborgd is. Er is een
						 landelijke helpdesk ingesteld. Voor de operationalisering van de landelijke
						 Stichting Familievertrouwenspersoon is in 2012 een bedrag van circa € 1,1
						 miljoen beschikbaar.
 

						 Bevolkingsonderzoek Nemesis II 

						
 Sinds 1 januari 2007 vindt een onderzoek plaats onder de
						 volwassen Nederlandse bevolking naar het ontstaan en het beloop van psychische
						 stoornissen. Dit bevolkingsonderzoek bestaat uit drie verschillende
						 meetmomenten, waardoor ontwikkelingen in de tijd kunnen worden gevolgd. In de
						 periode 1 januari 2007 tot 1 januari 2010 heeft de eerste meting
						 plaatsgevonden en nu vindt van 1 januari 2010 tot 1 januari 2013 de tweede
						 meting plaats. Op basis van de data van de eerste en tweede meting worden
						 jaarlijks twee achtergrondstudies uitgevoerd en gepubliceerd, die rechtstreeks
						 van belang zijn voor de beleidsontwikkeling in de geestelijke gezondheidszorg.
						 Voor de tweede meting is circa € 2,3 miljoen beschikbaar. Hierna is een
						 derde meting noodzakelijk om het beloop en ontstaan van psychische stoornissen
						 goed te kunnen meten en onderzoeken. De derde meting zal worden uitgevoerd in
						 de periode 2013 tot 2016.
 

						 Instrumenten voor een toegankelijk zorgaanbod 

						
 

						 Orgaandonatie 

						
 Het tekort aan donororganen vraagt om continuering van
						 het huidige beleid dat is gebaseerd op de voorstellen uit het Masterplan
						 Orgaandonatie (Kamerstuk
						 28 140,
						 nr. 48). Hierbij staat centraal dat niemand zich meer afzijdig kan
						 houden. De verbetervoorstellen uit het Masterplan hebben onder andere geleid
						 tot de ontwikkeling van een voorlichtingscampagne, die in 2009 is gestart en
						 ook in 2012 nog doorloopt. De campagne «Nederland zegt Ja» staat naast een
						 aantal verbetervoorstellen voor donorwerving in ziekenhuizen. Op dit moment
						 lopen er pilots rond deze verbetervoorstellen. Na evaluatie zullen de succesvol
						 gebleken pilots in 2012 landelijk worden geïmplementeerd. De doelstelling
						 blijft om in 2013 25% meer postmortale transplantaties te verrichten bij een gelijkblijvend donorpotentieel ten
						 opzichte van het gemiddeld aantal (635) van 2005–2007.
 

						 Basiszorg dichtbij en toegankelijk 

						
 De zorgvraag groeit en het aantal chronische zieken neemt
						 toe. Tegelijkertijd willen mensen zo lang mogelijk in de eigen omgeving kunnen
						 functioneren. Daartoe moeten zij ook in staat worden gesteld. Goed
						 toegankelijke basiszorg, die zoveel mogelijk in de buurt geleverd wordt is
						 daarvoor een belangrijke voorwaarde. Dat geldt ook voor de verbindingen die
						 gelegd moeten worden tussen basiszorg dichtbij, maatschappelijke ondersteuning
						 die vanuit de gemeente wordt geleverd en de langdurige zorg. Goed toegankelijke
						 basiszorg is ook van belang om ervoor te zorgen dat niet onnodig gebruik wordt
						 gemaakt van dure specialistische zorg.
 
 Basiszorg is momenteel sterk in beweging. Een positieve
							 trend is dat het aantal samenwerkingsverbanden de afgelopen vier jaar met circa
							 20% is toegenomen. Betere zorg en meer doelmatigheid is hierdoor mogelijk. De
							 introductie van de integrale bekostiging voor drie chronische ziekten 
							 6 Diabetes, vasculair risicomanagement en
								 COPD. in 2010 was een extra stimulans. De basiszorg is
							 echter ook zeer divers georganiseerd. Zo is de mate waarin zorg afgestemd is op de
							 behoeften van de regionale en lokale bevolking nog te vaak afhankelijk van
							 initiatieven van individuele koplopers. Wil de basiszorg haar positie in het
							 zorglandschap goed kunnen vervullen, dan is versterking en verbetering nodig.
							 
 Het Ministerie van VWS wil het volgende bereiken om de basiszorg nog beter te
							 laten aansluiten op de behoeften van mensen:
 
 
 •
 Stimuleren eigen regie en verantwoordelijkheid van
								 zorgvragers;
 
 
 •
 Het verbeteren van de toegankelijkheid en
								 bereikbaarheid van de basiszorg;
 
 
 •
 Stimuleren van de totstandkoming van samenhangende
								 zorg, met afstemming tussen zorgaanbieders, verzekeraars en gemeenten;
 
 
 •
 Het substitueren van relatief eenvoudige, niet
								 complexe zorg van het ziekenhuis naar de buurt.
 
 
 
 In het najaar van 2011 zal de brief «Basiszorg dichtbij
						 en toegankelijk» naar de Tweede Kamer worden gestuurd. De maatregelen in de
						 brief zullen onder andere betrekking hebben op bekostiging van de basiszorg. Er zal
						 veel aandacht zijn voor de samenwerking van de partijen die bij de inrichting
						 van betere basiszorg zijn betrokken: in de eerste plaats de zorgverleners,
						 zorgverzekeraars en gemeenten. Zorgverzekeraars spelen via hun inkoopbeleid een
						 cruciale rol bij de organisatie van de zorg. Ook zal een beroep worden gedaan
						 op de burger, die een eigen verantwoordelijkheid heeft voor zijn gezondheid en
						 de zorg die hij daarbij zoekt.
 

						 Basiszorg geestelijke gezondheidszorg 

						
 
 Ongeveer 30% van de mensen met lichte psychische
							 klachten wordt behandeld in de duurdere tweedelijns geestelijke
							 gezondheidszorg. Voorstel is om de bekostiging van de eerstelijn zodanig in te
							 richten dat meer mensen in de eerstelijns geestelijke gezondheidszorg
							 behandeld kunnen worden in plaats van in de tweedelijn. Het is daarbij
							 belangrijk preventie, vroegsignalering en het aanbieden van e-health en
							 kortdurende face-to-face behandelingen te stimuleren en ervoor te zorgen dat
							 binnen de eerstelijn en tussen de eerste en de tweedelijn goed wordt
							 samengewerkt. Dit voorkomt het ontstaan van zwaardere en langdurige psychische
							 problematiek.
 De NZa is om advies gevraagd om een model te
							 ontwikkelen dat de geestelijke gezondheidszorg in de eerstelijn helpt te
							 versterken. Eind 2011 wordt dit advies door de NZa opgeleverd. De Tweede Kamer
							 wordt hierover begin 2012 geïnformeerd.
 
 

						 Eerstelijns diagnostiek 

						
 
 Adequate diagnostiek dicht bij huis voorkomt onnodige
							 verwijzingen, onnodige diagnostiek en onnodige behandelingen die daaruit voort
							 kunnen vloeien in de gespecialiseerde tweedelijnszorg. Met eerstelijns
							 diagnostiek wordt bedoeld: het maken van echo’s, ECG’s, MRI’s,
							 fundusfoto’s (oogonderzoek) of bloedonderzoek ten behoeve van aanvragen van
							 eerstelijnszorgverleners, zoals de huisarts. Het beleid is erop gericht de
							 diagnostiek in de eerstelijn te versterken. De serviceverlening aan de patiënt
							 wordt hiermee verbeterd door snelle adequate diagnostiek dicht bij huis te
							 laten plaatsvinden volgens het «one-stop shop concept». Deze versterking kan
							 onnodige diagnostiek en dure behandelingen (praktijkvariatie) in de tweedelijn
							 voorkomen. Op dit moment is er een aantal verkeerde prikkels in het systeem,
							 waardoor zorgverzekeraars geen of nauwelijks actief inkoopbeleid ten aanzien
							 van diagnostiek voeren.
 De NZa is om advies gevraagd om een model te
							 ontwikkelen dat de diagnostiek in de eerstelijn helpt te versterken. Eind 2011
							 wordt dit advies door de NZa opgeleverd. De Tweede Kamer wordt hierover begin
							 2012 geïnformeerd.
 
 

						 Suïcidepreventie 

						
 De Stichting 113online ontvangt een subsidie van het
						 Ministerie van VWS. De Stichting 113online voorziet in online- en telefonische
						 hulpverlening aan personen met suïcidale klachten. De hulpverlening vindt
						 voornamelijk plaats op basis van anonimiteit. Adequate hulpverlening aan mensen
						 met suïcidale klachten past in het huidige suïcidepreventiebeleid. VWS heeft
						 de inspanningsverplichting op zich genomen om het aantal suïcides met vijf
						 procent per jaar te verminderen. De hulpverlening aan mensen met suïcidale
						 klachten, levert hieraan een substantiële bijdrage.
 

						 Anonieme e-mental health 

						
 Voor anonieme e-mental health is maximaal € 2 miljoen per jaar beschikbaar. Ten tijde van het opstellen van de teksten voor de begroting wordt nog onderzocht op welke wijze dit bedrag zal worden ingezet voor anonieme e-mental health. Deze inzet zal tijdelijk zijn in afwachting van de komst van een structurele (financieel begrensde) oplossing voor de financiering van anonieme e-mental health.
 

						 Opleidingen en taakherschikking 

						
 
 Met het Opleidingsfonds wordt de bekostiging van onder
							 meer de opleidingen tot huisarts (circa € 150 miljoen), tot medisch specialist
							 en een aantal andere zorgberoepen (circa € 852 miljoen) geregeld.
 Doel van het Opleidingsfonds is zorg te dragen voor een
							 ruim voldoende aanbod aan beroepsbeoefenaren teneinde de zorg goed te laten
							 functioneren. Om de gewenste capaciteit te bereiken wordt gestuurd op
							 instroom.
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Aantal personen dat instroomt in het eerste
									 jaar van de huisartsenopleiding
 
 
 538
 
 
 582
 
 
 588
 
 
 618
 
 
 720
 
 
 
 
 2. Aantal personen dat instroomt in het eerste
									 jaar van de opleiding tot medisch specialist
 
 
 950
 
 
 1 059
 
 
 1 057
 
 
 1 209
 
 
 1 450
 
 
 
 
 
 Bron
 1. SBOH /MSRC, Capaciteitsorgaan. De cijfers tot en met
							 2010 hebben betrekking op de gerealiseerde instroom, de cijfers 2011 en 2012
							 zijn de streefwaarden voor de toegestane instroomcapaciteit.
 2. SBOH /MSRC, Capaciteitsorgaan. De cijfers tot en met
							 2010 hebben betrekking op het aantal personen dat is ingestroomd in het eerste
							 jaar van de opleidingen vallend onder de subsidieregeling zorgopleidingen
							 eerste tranche (zijnde de erkende medisch specialismen, inclusief de erkende
							 bètaberoepen en tandzorg specialismen, maar exclusief psychiatrie). De
							 cijfers 2011 en 2012 zijn de streefwaarden ten aanzien van de toegestane
							 instroomcapaciteit. Vanaf 2012 vallen psychiatrie en SEH (spoedeisendehulparts)
							 onder de 1e tranche. Het betreft respectievelijk 172 en 59
							 instroomplaatsen.
 
 
 
 De juiste zorgverlener op de juiste plaats. Bij
							 taakherschikking gaat het er om dat zo optimaal mogelijk gebruik wordt gemaakt
							 van (nieuwe) beroepen, zoals de verpleegkundig specialist, om te voldoen aan de
							 (toenemende) zorgvraag. Op deze wijze wordt op een efficiënte en effectieve
							 wijze gebruik gemaakt van alle talenten in de gezondheidszorg.
 In samenwerking met de ziekenhuissector is het Fonds
							 Ziekenhuisopleidingen opgericht. Dit fonds (circa € 117 miljoen) is bedoeld
							 om buiten de reguliere ziekenhuisbekostiging om opleidingen van
							 gespecialiseerde verpleegkundigen en medisch ondersteunend personeel apart te
							 bekostigen. Aanleiding daarvoor zijn (dreigende) arbeidsmarkttekorten bij deze
							 functies.
 
 

						 Arbeidsmarktbeleid 

						
 
 Ook in de komende jaren zal de zorgvraag en daarmee de
							 vraag naar personeel groeien terwijl de beroepsbevolking in 2012 slechts
							 beperkt groeit. Hiermee wordt de arbeidsmarktproblematiek urgenter en is het
							 voeren van een gedegen arbeidsmarktbeleid des te belangrijker. Met een gedegen
							 arbeidsmarktbeleid kan ervoor gezorgd worden dat er nu en in de toekomst
							 voldoende gekwalificeerd zorgpersoneel beschikbaar komt en blijft. De primaire
							 verantwoordelijkheid voor het arbeidsmarktbeleid in de zorgsector ligt bij de
							 zorginstellingen en sociale partners. De overheid heeft hierin een
							 ondersteunende rol. Vanuit deze verantwoordelijkheidsverdeling heeft het
							 kabinet vier speerpunten om de instroom en het behoud van zorgverleners te
							 bevorderen:
 
 
 •
 Investeren in de zorg;
 
 
 •
 Zorg voor opleidingen;
 
 
 •
 @nders werken;
 
 
 •
 Bescherming van zorgverleners.
 
 
 
 Om de instroom van voldoende gekwalificeerd personeel te
						 waarborgen is de zorg voor opleidingen van belang. Het Opleidingsfonds, het
						 Stagefonds (zie 43.3.3) en het Fonds Ziekenhuisopleidingen zijn waardevolle
						 instrumenten om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorgopleidingen te
						 verbeteren. Deze instrumenten zullen daarom ook de komende periode worden
						 ingezet. Het kabinet blijft ook de zij-instroom van 30-plussers uit
						 mbo-opleidingen in de zorg stimuleren.
 Als we in de zorg op dezelfde wijze blijven werken als
						 nu, dreigen er arbeidsmarkttekorten te ontstaan die niet opgevuld kunnen
						 worden. Daarbij wordt rekening gehouden met de specifieke omstandigheden van
						 verschillende regio’s door het voeren van regionaal arbeidsmarktbeleid. Het
						 is van belang dat zorgverleners blijven investeren in nieuwe zorgconcepten en
						 taakherschikking. Hierdoor is het mogelijk de kwaliteit van de zorg in de
						 toekomst te waarborgen en nemen de carrièremogelijkheden toe. Dit maakt het
						 vak aantrekkelijker en beperkt de uitstroom. Ook zijn meer waardering voor
						 medewerkers en minder verantwoordingslasten van belang om de zorg beter,
						 efficiënter en aantrekkelijker te maken.
 Agressie en geweld zijn niet te tolereren, ook niet in de
						 zorg. Het belemmert zorgverleners in het uitvoeren van hun taak, waardoor het
						 recht op gezondheids- en geestelijke zorg in de knel komt. Gelet op hun
						 bijzondere taak verdienen zorgverleners daarom extra bescherming en steun. Aan
						 de vermindering van agressie en geweld wordt dan ook een extra impuls gegeven,
						 aanvullend op het programma Veilige Publieke Taak (VPT) van het Ministerie van
						 BZK.
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld 2003–2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 
 
 
 
 1. Werkgelegenheidsontwikkeling Zorg en
									 Welzijn
 
 
 2,70%
 
 
 2,00%
 
 
 3,80%
 
 
 3,50%
 
 
 
 
 2. Vacaturegraad in zorg en welzijn 
 
 
 16
 
 
 23
 
 
 16
 
 
 14
 
 
 
 
 3. Aantal leerlingen in zorg en welzijn
									 opleidingen (mbo en hbo)
 
 
 240 000
 
 
 251 000
 
 
 260 000
 
 
 268 000
 
 
 
 
 4. Netto verloop verpleegkundig, verzorgend en
									 agogisch personeel
 
 
 4,30%
 
 
 4,00%
 
 
 4,10%
 
 
 –
 
 
 
 
 5. Ziekteverzuim (1e ziektejaar)
 
 
 5,50%
 
 
 5,00%
 
 
 4,90%
 
 
 4,80%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. CBS
 2. CBS en CFI/DUO, bewerking Panteia/SEOR/Etil
 3. CBS (gemiddelde is hier niet 2003–2007, maar
							 2005–2007). Het gegeven 2010 is afkomstig van Panteia/SEOR/Etil.
 4. Koppeling werknemersenquêtes Prismant met SSB
							 (CBS). Er is nog geen informatie over 2010 bekend.
 5. Vernet, bewerking Panteia/SEOR/Etil.
 Bovenstaande tabel laat een relatief gunstige
							 ontwikkeling van de arbeidsmarktsituatie voor de zorg zien. Mede door de
							 financiële crisis is het relatief eenvoudig voor zorginstellingen om personeel
							 te vinden. Dit is terug te zien in de hoge werkgelegenheidsgroei en de daling
							 van de vacaturegraad. Daarnaast is het positief dat meer mbo- en hbo-studenten
							 kiezen voor een opleiding in de zorg en welzijn sector. Het netto verloop laat
							 zien dat zorginstellingen goed in staat zijn om hun personeel te behouden voor
							 de zorg. Het ziekteverzuim is sinds 2003 gedaald van 6,1% naar 4,8% in 2010,
							 waarmee het nog maar 0,5% boven het Nederlands gemiddelde ligt. Rekening
							 houdend met de inherente gezondheidsrisico’s van het werk in de zorg is 4,8%
							 een redelijk laag percentage.
 
 
 

						 Doelmatigheidsmaatregelen 

						
 

						 Stringent pakketbeheer en lage ziektelast 

						
 
 Pakketbeheer beoogt een bijdrage te leveren aan de
						 financiële houdbaarheid van de zorg. Daarom kiest het kabinet voor stringenter pakketbeheer.
						 Zorg die niet bewezen effectief is dient uit het verzekerde pakket van de Zvw
						 te worden verwijderd en mag dan ook niet langer ten laste van de Zvw worden
						 gebracht. Ook moet er ruimte zijn voor innovaties die van belang zijn voor de
						 vernieuwing van de zorg en die bijdragen aan die houdbaarheid. In 2012 wordt
						 hiermee een eerste stap gezet. Een aantal aandoeningen, waarvoor langdurige fysiotherapie niet effectief is, wordt van de chronische lijkst voor fysiotherapie geschrapt.
 Het Regeerakkoord gaat er vanuit dat met behulp
						 van stringent pakketbeheer de uitgaven worden beperkt met € 30 miljoen in
						 2012; € 40 miljoen in 2013; € 50 miljoen in 2014 en vanaf 2014
						 structureel € 70 miljoen.
 
 
 Het CVZ is op 7 maart 2011 verzocht in te gaan op de
							 wijze waarop de systematiek van stringent pakketbeheer kan worden verbeterd.
							 Aan het CVZ is gevraagd om zijn uitvoeringstoets voor 1 november 2011 uit te
							 brengen. Daarin zal worden ingegaan op vragen uit het Regeerakkoord die moeten
							 leiden tot een meer expliciete besluitvorming, de toepassing van het
							 kosteneffectiviteitcriterium, het voorschrijven van toestemming als de
							 zorgaanbieder afwijkt van de richtlijnen, evenals uitvoerbaarheid. Aansluitend
							 is een snelle reactie gewenst, zodat het CVZ hiermee rekening kan houden bij de
							 voorbereiding van het pakketadvies dat in het voorjaar 2012 wordt
							 uitgebracht.
 Voor de komende jaren is het de bedoeling dat het CVZ
							 jaarlijks in zijn uit te brengen pakketadvies voorstellen doet die de gewenste
							 besparing opbrengen.
 
 Daarnaast is het de bedoeling van het kabinet om de
						 behandeling van aandoeningen met een lage ziektelast uit het basispakket te
						 halen. Ook hier gaat het om de uitwerking van één van de maatregelen uit het
						 Regeerakkoord. Het CVZ is gevraagd uiterlijk in januari 2012 een
						 uitvoeringstoets uit te brengen. In het jaar 2015 moet deze maatregel leiden
						 tot een structurele beperking van het pakket van € 1,3 miljard. Het kabinet
						 is voornemens om in maart 2012 een plan van aanpak aan de Tweede Kamer toe te
						 zenden. Met de motie Van der Veen (Kamerstuk
						 32 500,
						 nr. 28) is daar om verzocht.
 

						 Stepped care en zorgstandaarden 

						
 Stepped care 
						 7 Bij stepped care wordt uitgegaan van het
								principe dat pas bij gebleken noodzaak naar intensievere behandeling wordt
								overgegaan.en zorgstandaarden zijn beide instrumenten om te
						 komen tot meer doelmatigheid en tot meer gepast gebruik in de zorg. In het
						 voorbije jaar is de aandacht voor doelmatig handelen in de zorgsector sterk
						 toegenomen. Terugdringing van praktijkvariatie, richtlijn conform handelen,
						 selectief inkopen van zorg op basis van minimale productie cijfers en
						 verscherping van het rechtmatigheidtoezicht zijn andere voorbeelden die moeten
						 leiden tot meer gepast gebruik. Om de potentiële doelmatigheidswinsten
						 daadwerkelijk te realiseren is medewerking van de sector noodzakelijk en
						 onvermijdelijk.
 Op 20 juni 2011 hebben acht partijen tezamen een
						 intentieverklaring gepubliceerd waarin zij stellen mogelijkheden te zien voor
						 meer gepast gebruik in de zorg en zeggen toe zich gezamenlijk te zullen
						 inspannen om die doelmatigheidswinsten ook daadwerkelijk te realiseren. Deze
						 partijen zijn: DBC-Onderhoud, CVZ, KNMG, NPCF, NZa, Regieraad, ZN en ZonMw. Sinds
						 2010 hebben de partijen mogelijke doelmatigheidsprojecten verkend en dat heeft
						 concrete projecten opgeleverd waarmee de partijen voortgaan, zoals een registratiesysteem voor en praktijkvariatie bij amandelknippen. De
						 uitwerking van de deelprojecten zal in de komende periode plaatsvinden.
 

						 Instrumenten voor innovatie 

						
 

						 ICT en Innovatie 

						
 In het realiseren van optimale randvoorwaarden voor
						 zorginnovatie en e-health 
						 8 E-health omvat gerichte voorlichting, zelftests
								en behandeling via internet. zal worden samengewerkt met het CVZ, de NZa en
						 ZonMw. Voor bredere toepassing van de mogelijkheden van e-health en adequate
						 informatie-uitwisseling tussen zorgaanbieders is het belangrijk de ontwikkeling
						 en toepassing van uniforme standaarden in de zorg te bevorderen. Hiertoe wordt
						 een opdracht verstrekt aan Nictiz. Om de positie van de patiënt te versterken
						 en de privacy en beveiliging te borgen zal wet- en regelgeving worden aangevuld
						 op basis van een juridische analyse. Met de Sectorale Berichten Voorziening in
						 de Zorg (SBV-Z) wordt het gebruik van het burgerservicenummer (BSN) in de zorg
						 gefaciliteerd. Internationaal zal met de betrokkenheid bij
						 european patiënt smart open services (epSOS) worden bijgedragen aan de
						 realisatie van de Digitale Agenda voor Europa.
 

						 Innovatie medische producten 

						
 Het kabinetsstandpunt op het Topsectorenplan wordt door de minister van EL&I samen met de Rijksbegroting toegezonden. Het
						 Ministerie van VWS zal samen met de andere betrokken departementen uitvoering
						 geven aan de daarin benoemde activiteiten op het gebied van het topgebied
						 LifeSciences and Health.
 
 
 
 
 42.3.3
 Zorgverzekeraars bieden alle burgers een betaalbaar
							 verzekerd pakket van noodzakelijke zorg aan
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Zorgverzekeraars concurreren om de gunst van de
								verzekerden door polissen aan te bieden met een goede
								prijs-kwaliteitverhouding. Dit realiseren zij door scherp en prestatiegericht
								zorg in te kopen bij zorgaanbieders.
 Het beleid is gericht op:
 
 
 •
 Een goed werkend stelsel;
 
 
 •
 Een pakket van verzekerde aanspraken;
 
 
 •
 Een op het stelsel aansluitend
									 bekostigingssysteem;
 
 
 •
 Beheer en toezicht stelsel.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende kengetallen en indicatoren:
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Raming 2011
 
 
 Raming 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Beheerste ontwikkeling gemiddelde nominale
									 premie Zvw in €
 
 
 1 103
 
 
 1 053
 
 
 1 064
 
 
 1 107
 
 
 1 211
 
 
 1 222
 
 
 
 
 2. Beheerste ontwikkeling bruto schadelast,
									 bedragen x € 1 miljard)
 
 
 26,4 
 
 
 31,3 
 
 
 33,9
 
 
 35,4
 
 
 36,2
 
 
 36,0
 
 
 
 
 
 Bron
 1. VWS. De daling van de nominale premie van 2007 op
							 2008 is deels vertekend door de afschaffing van de no-claim en de invoering van
							 het verplicht eigen risico. De nominale premie is gebaseerd op de MEV
							 2012
 2. VWS. De ontwikkeling 2007–2008 is voor groot deel
							 te verklaren door de overheveling van de geneeskundige ggz uit de AWBZ naar de
							 Zvw.
 
 
 
 Indicator (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2011
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Aantal onverzekerden op 1 mei van een
									 jaar
 
 
 231 000
 
 
 153 000
 
 
 152 240
 
 
 < 136 450
 
 
 < 136 450
 
 
 < 136 450
 
 
 
 
 2. Aantal wanbetalers aan het einde van een jaar
									 bij zorgverzekeraars
 
 
 190 000
 
 
 240 000
 
 
 279 520
 
 
 318 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3. Aantal wanbetalers aan het einde van het jaar
									 bij het CVZ
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 282 054
 
 
 < 282 054
 
 
 
 
 
 Bron
 1. CBS. Uit de publicatie van 29 maart 2011 blijkt dat
							 er op 1 mei 2010 136 450 onverzekerden waren.
 2. CBS. Deze regel is gesplitst ten opzichte van de
							 begroting 2011. Regel 2 geeft thans het aantal wanbetalers weer die geen premie
							 betaalden aan hun zorgverzekeraar. Sinds de inwerkingtreding van de Wet
							 structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering op 1 september 2009 zijn
							 deze wanbetalers overgeheveld van de zorgverzekeraars naar het
							 bestuursrechtelijk premieregime bij het CVZ. Daarmee is het
							 aantal wanbetalers, met een achterstand van meer dan zes maanden dat geen
							 premie betaalt aan de eigen zorgverzekeraar, tot 0 gereduceerd.
 3. CVZ. Betreft het aantal wanbetalers dat in het
							 bestuursrechtelijk premieregime is opgenomen en waarbij het CVZ de premie int.
							 Zoals is aangegeven in de VWS-Verzekerdenmonitor 2010 (Kamerstuk
							 29 689,
							 nr. 299) wordt in rapportages over de omvang van het aantal
							 wanbetalers niet langer uitgegaan van cijfers van het CBS, maar van het aantal
							 wanbetalers bij het CVZ.
 
 
 

						 Instrumenten voor een goede werking van het stelsel 

						
 

						 Monitoren Zorgverzekeringswet 

						
 
 Uit het NZa-rapport «Uitvoering Zvw 2009» (Kamerstuk
							 29 689, nr.
							 307) is gebleken dat zorgverzekeraars de publieke randvoorwaarden,
							 verbod op premiedifferentiatie en de zorgplicht, hebben nageleefd. Er zijn geen
							 indicaties dat risicoselectie plaatsvindt.
 Met betrekking tot de acceptatieplicht bleek dat
							 sommige zorgverzekeraars zich niet leken te houden aan de acceptatieplicht,
							 omdat zij aspirant verzekerden met een betalingsachterstand weigerden. Omdat
							 verzekerden met een betalingsachterstand de zorgverzekering niet op kunnen
							 zeggen en verzekeraars niet verplicht zijn een verzekering af te sluiten met
							 een verzekeringsplichtige die al verzekerd is, is hier echter geen sprake van
							 schending van de acceptatieplicht. Het gebruik van kwaliteitsindicatoren en de
							 betrokkenheid van medisch adviseurs van zorgverzekeraars bij de zorginkoop is
							 toegenomen.
 De NZa heeft in 2011 een toezichtkader zorgplicht
							 gepubliceerd. Het toezichtkader is een nadere concretisering van de reikwijdte
							 van de zorgplicht. In dit kader zijn niet alle normen zeer specifiek en
							 beperkend ingevuld maar is bewust ruimte gelaten voor veldpartijen om zelf een
							 nadere invulling te geven aan kwaliteit, bereikbaarheid en tijdigheid. In 2011
							 vindt een follow-up plaats naar aanleiding van het toezichtskader, daarbij zal
							 nader onderzoek worden gedaan naar aspecten als toestemmingsprocedures, het
							 recht op vergoeding van zorg en zorgbemiddeling.
 
 Uit de marktscan zorgverzekeringsmarkt 2007–2011 van de
						 NZa blijkt dat zorgverzekeraars in 2011 meer polissen met volledig
						 gecontracteerde zorg aanbieden. Daarnaast zijn meer verzekerden van
						 zorgverzekeraar gewisseld; 5,5% in 2011 ten opzichte van 4,3% in 2010. De
						 marktaandelen van de vier grootste zorgverzekeraars zijn stabiel gebleven. De
						 premie voor de basisverzekering is met circa 10% gestegen. Ook sluiten steeds
						 meer mensen een collectieve verzekering af; 60% in 2009 naar 66% in 2011.
						 Ongeveer 90% van de verzekerden heeft een aanvullende verzekering. De laatste
						 jaren neemt het aantal verzekerden met een aanvullende verzekering af.
						 Verzekeraars hebben in 2009 voor het eerst een positief exploitatieresultaat op
						 de basisverzekering behaald. In het kader van het hoofdlijnenakkoord
						 ziekenhuiszorg, waarbij met de zorgverzekeraars afspraken zijn gemaakt om hun
						 rol als selectieve inkopers van zorg meer op te pakken, beoordeelt de NZa in de
						 volgende marktscan in hoeverre dit ook gebeurt.
 

						 Compensatie kosten zorg aan illegalen en andere
						 onverzekerbare vreemdelingen 

						
 Op 1 januari 2009 is de wet in werking getreden op grond
						 waarvan zorgaanbieders een bijdrage kunnen vragen als zij medisch noodzakelijke
						 zorg hebben verleend aan illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen en de
						 kosten niet verhaalbaar blijken op de patiënt. Zorgaanbieders kunnen in
						 aanmerking komen voor compensatie uit collectieve middelen onder in de wet
						 gestelde voorwaarden. Deze regeling wordt door het CVZ uitgevoerd. Voor
						 compensatie aan de zorgaanbieders is in 2012 € 32,6 miljoen
						 beschikbaar.
 

						 Risicoverevening 

						
 Het systeem van risicoverevening wordt jaarlijks
						 aangepast aan de gewijzigde omstandigheden in de zorg. Daarnaast worden er
						 jaarlijks verbeteringen in het ex ante model aangebracht. In 2012 wordt een
						 criterium toegevoegd, waarmee voorspelbare (meerjarige) hoge kosten
						 gecompenseerd worden. De mate van risicodragendheid voor verzekeraars zal in de
						 komende jaren vergroot worden door een afbouw van de ex post
						 compensatiemechanismen. Met het oog op de vergroting van de prikkels tot
						 doelmatigheid voor verzekeraars heeft het kabinet besloten per 2012 de
						 macronacalculatie in de risicoverevening te beëindigen (met flankerend
						 beleid). Ook wordt in 2012 de hoge kostenverevening voor variabele kosten
						 ziekenhuiszorg, dbc-zorgproducten uit het vrije segment en overige prestaties afgeschaft. In
						 2011 wordt het risicovereveningssysteem kwantitatief geëvalueerd.
 

						 Actieve opsporing onverzekerden 

						
 Het aantal onverzekerden bedroeg op 1 mei 2010 volgens
						 cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 136 450. Het kabinet
						 vindt het ongewenst dat mensen zich aan de solidariteit van de
						 Zorgverzekeringswet onttrekken door zich niet te verzekeren. Op 15 maart 2011
						 is de Wet opsporing en verzekering onverzekerden zorgverzekering in werking
						 getreden, waarmee onverzekerde verzekeringsplichtigen actief worden opgespoord.
						 Die opsporing vindt plaats door het CVZ door middel van vergelijking van een
						 door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) gebouwd bestand van alle
						 AWBZ-verzekerden en het referentiebestand verzekerden Zorgverzekeringswet
						 (RBVZ) dat alle Zvw-verzekerden bevat.
 

						 Terugdringen aantal wanbetalers 

						
 Op grond van de Wet structurele maatregelen wanbetalers
						 zorgverzekering worden wanbetalers die geen premie betalen bij zes maanden
						 premieachterstand overgedragen aan het CVZ. Via onder andere bronheffing betalen zij verplicht een
						 bestuursrechtelijke premie van 130%. De uitstroom uit het bestuursrechtelijk premieregime komt
						 langzaam op gang.
 

						 Uitvoeren zorgtoeslag 

						
 
 De Belastingdienst betaalt als tegemoetkoming in de
							 kosten van de nominale premie Zvw de zorgtoeslag uit aan alle burgers die daar
							 recht op hebben. Hierdoor betaalt niemand een groter dan aanvaardbaar deel van
							 zijn inkomen aan Zvw-premie.
 De raming voor 2012 is € 4,1 miljard. Deze raming is
							 mede gebaseerd op een maatregel uit het Regeerakkoord waarmee een besparing van
							 € 0,6 miljard op de zorgtoeslag dient te worden gerealiseerd. Daartoe worden
							 de normpercentages verhoogd voor alleenstaanden en paren met 0,2%
							 respectievelijk 0,5% en vindt een stijging plaats van het afbouwpercentage met
							 0,375%. Deze maatregel wordt de komende jaren jaarlijks genomen tot en met
							 2015. Dit leidt tot een inkomenseffect voor alle huishoudens, waarbij voor 82%
							 het effect minder is dan – 2%. Het resultaat van deze maatregel is dat het
							 budgettair beslag van de zorgtoeslag in totaliteit niet
							 fors groeit en het aantal gebruikers vrijwel gelijk blijft.
 
 

						 Instrumenten op het terrein van het verzekerd pakket 

						
 

						 Pakketmaatregelen Zvw 

						
 
 
 •
 Het uit het verzekerde pakket van de Zvw halen van
								maagzuurremmers (chronisch gebruik is van deze maatregel uitgezonderd);
 
 
 •
 Het vergoeden van fysiotherapiebehandelingen bij
								meer dan twintig behandelingen per aandoening;
 
 
 •
 Het schrappen van de te verzekeren prestatie
								dieetadvisering, tenzij de dieetadvisering onderdeel is van de gecoördineerde,
								multidisciplinaire zorg aan een verzekerde die lijdt aan een chronische
								obstructieve longziekte, of aan diabetes of die een cardiovasculair risico
								heeft.
 
 
 
 Daarnaast worden in de geestelijke gezondheidszorg een
							 aantal pakketmaatregelen genomen, waarvan de opbrengst op € 255 miljoen
							 structureel wordt geraamd. Het betreft:
 
 
 •
 Invoering van een eigen bijdrage tweedelijns ggz.
								 Voor verzekerden van 18 jaar en ouder wordt een eigen bijdrage ingevoerd. Deze
								 eigen bijdrage bedraagt € 100 voor dbc’s met een behandeltijd van minder
								 dan 100 minuten. Voor alle overige dbc’s in de geneeskundige geestelijke
								 gezondheidszorg zal een eigen bijdrage van € 200 worden ingevoerd (met uitzondering van de dbc’s crisis en indirecte tijd). Daarbij
								 betaalt de verzekerde niet meer dan € 200 per kalenderjaar (exclusief de
								 eigen bijdrage verblijf);
 
 
 •
 Invoering van een nominale eigen bijdrage verblijf
								 van circa € 145 per maand voor verzekerden van 18 jaar en ouder. Patiënten die worden behandeld op grond van de BOPZ hoeven geen eigen bijdrage te betalen;
 
 
 •
 Het aantal vergoede zittingen in de
								 eerstelijnspychologische zorg wordt verlaagd van acht naar vijf en de
								 bijbehorende eigen bijdrage per zitting wordt verhoogd van € 10 naar
								 € 20;
 
 
 •
 De behandeling van aanpassingsstoornissen wordt uit
								 het verzekerde pakket Zvw gehaald.
 
 
 
 

						 Preventieve interventies in het basispakket 

						
 
 Het CVZ heeft van 2008 tot 2010 rapportages uitgebracht
							 over hoe de preventie van depressie, diabetes, overgewicht/obesitas en
							 alcohol- en tabaksverslaving zich verhoudt tot de Zvw. De algemene conclusie is
							 dat een groot deel van de interventies die zijn aangewezen in het kader van
							 geïndiceerde preventie, verzekerde zorg is. Volgens het CVZ is het zorg zoals
							 de zorgprofessionals in de eerste en tweede lijn die plegen te bieden. Het
							 kabinet acht de dekking van geïndiceerde preventie in de zorgverzekeringswet
							 voldoende. Het advies van het CVZ om voor het stoppen met roken en het
							 tegengaan van overgewicht en bewegingsarmoede een programmatische aanspraak in
							 de Zvw op te nemen wordt dan ook niet overgenomen. In de eerste plaats is de
							 budgettaire noodzaak om zeer terughoudend te zijn met pakketuitbreidingen
							 daarvoor te groot. In de tweede plaats overschrijden deze aanspraken de grens
							 die het kabinet verantwoord acht als het gaat om de balans tussen de eigen
							 verantwoordelijkheid die mensen voor hun leefstijl hebben ten opzichte van de
							 collectieve financiering van de zorgverzekering.
 De programmatische aanspraak stoppen met roken zal per
							 1 januari 2012 uit het basispakket worden verwijderd. Het in de begroting 2011
							 verwoorde voornemen om de gecombineerde leefstijlinterventie tegen overgewicht
							 en bewegingsarmoede per 2012 in het pakket op te nemen zal niet worden
							 uitgevoerd.
 
 

						 Overheveling revalidatiezorg 

						
 
 Met goede revalidatie kunnen kwetsbare ouderen die een
							 medisch-specialistische behandeling hebben ondergaan, beter en sneller
							 herstellen en daardoor langer zelfstandig wonen en maatschappelijk actief
							 blijven. Revalidatiezorg is kortdurend van aard en past daarom beter in de Zvw
							 dan de AWBZ. Overheveling zorgt voor het financieel ontschotten van de
							 medisch-specialistische behandeling en de daarop volgende revalidatie van
							 kwetsbare ouderen, hetgeen meer ruimte biedt voor een gevarieerd zorgaanbod en
							 zorgt voor gerichte financiële prikkels. Daardoor ontstaat meer kwaliteit en
							 doelmatigheid in de keten.
 Het kabinet heeft besloten om de overheveling van de
							 geriatrische revalidatiezorg naar de Zvw per 1 januari 2013 te doen
							 plaatsvinden. In 2012 zal hieraan door VWS, de NZa, DBC-Onderhoud en betrokken
							 partijen uitwerking worden gegeven. Het uiteindelijke doel is het in 2015 invoeren van prestatiebekostiging in de revalidatiezorg, met vrij onderhandelbare
							 tarieven.
 
 

						 Instrumenten voor de bekostiging/het bekostigingssysteem 

						
 

						 Bestuurlijke afspraken ziekenhuizen 

						
 
 In het licht van de invoering van prestatiebekostiging
							 en tegen de achtergrond van de fors stijgende uitgavengroei in de
							 gezondheidszorg als geheel hebben de overheid, zorgaanbieders en
							 zorgverzekeraars op 4 juli 2011 een akkoord gesloten over een beheerste
							 kostenontwikkeling in de ziekenhuiszorg de komende jaren. Om de trendbreuk in
							 de uitgavengroei te realiseren gaan betrokken partijen onder andere de
							 selectieve inkoop van zorg sterk uitbreiden, spreiding en specialisatie van
							 ziekenhuisfuncties bewerkstelligen waar dit uit oogpunt van kwaliteit,
							 doelmatigheid en innovatie wenselijk is en wordt overbodig geworden
							 (ziekenhuis)capaciteit afgebouwd, zodat er daadwerkelijk kwaliteits- en
							 doelmatigheidswinst wordt geboekt. Met deze aanpak wordt beoogd de uitgavengroei
							 structureel te beheersen en daarmee overschrijdingen te voorkomen.
 In het geval dat er desondanks toch sprake mocht zijn
							 van overschrijdingen zullen die worden geredresseerd via het eerder
							 aangekondigde macro-beheersingsinstrument. De Tweede Kamer heeft in dit verband
							 gevraagd te bezien of een verfijndere toepassing van het instrument mogelijk
							 is. Hierover vindt met convenantspartijen overleg plaats.
 
 

						 Invoering prestatiebekostiging ziekenhuizen 

						
 
 Zoals aangegeven in de brief «Zorg die loont»
							 (Kamerstuk 32 620, nr. 6) zullen ziekenhuizen per 2012 de overstap maken van
							 budgetbekostiging naar prestatiebekostiging. Op dit moment combineert de
							 ziekenhuisbekostiging nog het slechtste van twee werelden. Dat is te duur en
							 daagt niet uit tot het leveren van betere kwaliteit. Het kabinet is daarom
							 voornemens om in twee jaar (2012 en 2013) een verantwoorde en zorgvuldige
							 overgang te maken naar een eindmodel van belonen naar prestatie, vrije
							 prijsvorming, keuzevrijheid en dynamiek. Daarbij worden waarborgen ingebouwd,
							 zodat wordt voorkomen dat ziekenhuizen als gevolg van de overgang van budget-
							 naar prestatiebekostiging in financiële problemen komen. Op hoofdlijnen gaat
							 het om de volgende maatregelen:
 
 
 •
 In 2012 gaat de ziekenhuissector over op 70% vrije
								 prijsvorming. De bestaande ziekenhuisbudgetten worden afgeschaft. Ziekenhuizen
								 stappen over van circa 30 000 dbc’s naar ongeveer 4 000 zogeheten
								 DOT-zorgproducten. Een DOT-zorgproduct beschrijft veel beter en beknopter dan
								 een dbc welke prestaties een ziekenhuis levert;
 
 
 •
 Om onverantwoorde risico’s in de overgangsfase
								 voor ziekenhuizen te voorkomen, wordt gedurende twee jaar (2012 en 2013) met
								 een «transitiebedragmodel» gewerkt. De marktdynamiek blijft hiermee overeind,
								 maar al te grote schommelingen in de omzetten van ziekenhuizen als gevolg van
								 de overgang van budget- naar prestatiebekostiging worden gedempt;
 
 
 •
 De risicodragendheid van verzekeraars wordt
								 vergroot, om ervoor te zorgen dat verzekeraars scherper op prijs, kwaliteit en
								 volume (aantal behandelingen) gaan inkopen;
 
 
 •
 Voor het geval er ondanks bovenstaande afspraken
								 toch de komende jaren sprake is van overschrijdingen, wordt er een
								 macro-beheersingsinstrument geïntroduceerd.
 
 
 
 

						 Invoering beheersmodel medisch specialisten 

						
 
 De afgelopen jaren zijn er grote overschrijdingen bij
							 de vrijgevestigd medisch specialisten opgetreden. De oorzaak van de
							 overschrijdingen is gelegen in de huidige wijze van bekostiging. De tarieven
							 voor de medisch specialisten in de huidige bekostiging bevatten fouten. Er zijn
							 beperkte mogelijkheden voor beloning van kwaliteit en doelmatigheid en er
							 bestaan grote verschillen in beloning tussen specialisten. Om die reden gaat
							 het kabinet per 2012 een beheersmodel medisch specialisten invoeren. Het
							 beheersmodel dient als tijdelijk overgangsmodel naar integrale
							 prestatiebekostiging voor medisch specialistische zorg in 2015.
 Met de Orde van Medisch Specialisten en de Nederlandse
							 Vereniging van Ziekenhuizen zijn begin 2011 afspraken gemaakt over een
							 beheerste uitgavenontwikkeling bij de medisch specialisten. Tegen de
							 achtergrond van die afspraken kunnen met het beheersmodel de beschikbare
							 middelen eerlijker over specialismen en specialisten worden verdeeld en kan
							 kwaliteit en doelmatigheid van zorg beter worden beloond. De Raad van Bestuur
							 en de specialisten maken binnen de instelling afspraken over de honoraria.
							 Daardoor ontstaat een evenwichtiger relatie tussen de Raad van Bestuur en
							 medisch specialist. Ook is er ruimte voor een eerlijker verdeling van de
							 honoraria onder de specialisten. Met het beheersmodel wordt de dynamiek in de
							 sector zo veel mogelijk behouden. Dit is mogelijk door de productieafspraken
							 die door verzekeraars en ziekenhuizen worden gemaakt zoveel mogelijk door te
							 vertalen naar de honoraria van de medisch specialisten.
 
 

						 Bekostiging farmacie 

						
 Het beleid is erop gericht om zo goed mogelijke
						 farmaceutische zorg te realiseren voor de patiënt tegen zo laag mogelijke
						 kosten en goede toegang van effectieve nieuwe vormen van zorg en innovatieve
						 geneesmiddelen. Per januari 2012 krijgt dit ten eerste vorm door de invoering
						 van vrije tarieven en nieuwe prestaties voor extramurale farmaceutische zorg.
						 Hiermee worden belemmeringen in de tariefstructuur weggenomen en ontstaat er
						 meer ruimte voor zorgaanbieders en zorgverzekeraars om onderling afspraken te
						 maken over goede zorg en de beloning daarvan.
 Met de invoering van de prestatiebekostiging zal de
						 bekostiging van dure geneesmiddelen via aparte declarabele prestaties, de
						 zogenoemde «toevoegingen» (add-ons), verlopen. De huidige NZa-beleidsregels
						 voor ziekenhuisbekostiging van dure en weesgeneesmiddelen komen dan te
						 vervallen. Het voorwaardelijke aspect van die beleidsregels, namelijk het
						 uitvoeren van doelmatigheidsonderzoek, wordt voortgezet en per 2012 verankerd
						 in het pakketbeheer. Dat houdt in dat die dure geneesmiddelen (die tot
						 31 december 2011 op de beleidsregel dure geneesmiddelen staan) worden
						 aangemerkt als «voorlopig opgenomen in het pakket» met als voorwaarde dat het
						 noodzakelijke doelmatigheidsonderzoek binnen een bepaald tijdsbestek wordt
						 uitgevoerd. Vanaf 2012 zullen deze geneesmiddelen en nieuw beschikbaar komende
						 dure intramurale geneesmiddelen per ministeriële regeling worden aangewezen
						 voor voorlopige en voorwaardelijke opname in het pakket. Criteria daarvoor
						 worden in 2011 uitgewerkt, waarbij ook de beschikbare financiële groeiruimte
						 een criterium is.
 Voor de dure intramurale geneesmiddelen wordt per 2012 al
						 een stap gezet naar voorlopige en voorwaardelijke opname in het pakket.
						 Daarnaast wordt gestreefd naar het mogelijk maken van voorlopige en
						 voorwaardelijke opname van andere nieuwe geneesmiddelen in het pakket per 2013.
						 Invoering van dit systeem (al dan niet in 2013) is afhankelijk van de uitkomst
						 van de pilots die in 2012 van start gaan, de concrete uitwerking van onder
						 andere in- en uitstroomcriteria, verbeterde budgettaire beheersing en de
						 inpasbaarheid binnen het financiële kader, waarbij onderscheid gemaakt kan
						 worden tussen extramurale en intramurale geneesmiddelen. Dit is er enerzijds op
						 gericht om meer praktijkkennis op te doen voor effectieve en doelmatige
						 toepassing van de geneesmiddelen en om nieuwe innovatieve geneesmiddelen snel
						 toe te laten om zo een snelle toegankelijkheid voor de patiënt te realiseren.
						 Anderzijds om de mogelijkheid te hebben om geneesmiddelenuitgaven beter te
						 kunnen beheersen via instrumenten, zoals prijsvolume afspraken. Deze
						 ontwikkelingen zijn mede van belang in het kader van het uitvoeren van het
						 kabinetsstandpunt over het rapport van het Topteam Life Sciences
						 (Bedrijfslevenbrief 2.0).
 
 In 2012 wordt naar aanleiding van het signalement
							 «Goed gebruik Geneesmiddelen» via publiek-private samenwerking het onderzoek
							 gestart naar het goed gebruik van geneesmiddelen waaraan maatschappelijke
							 behoefte bestaat, maar waarvoor de commerciële prikkel ontbreekt om het uit te
							 voeren.
 In 2012 blijft het bevorderen van doelmatig
							 voorschrijven door huisartsen en medisch specialisten een aandachtspunt in het
							 beleid. In 2012 dient dit te leiden tot een doelmatigheidswinst van € 110
							 miljoen als gevolg van het doelmatiger voorschrijfgedrag van huisartsen en
							 € 30 miljoen als gevolg van het doelmatiger voorschrijfgedrag van medisch
							 specialisten. Door middel van de ontwikkelde benchmarks en monitoring van de
							 uitgaven wordt het voorschrijfgedrag gevolgd.
 De bekostiging van de farmaceutische zorg wordt
							 voorlopig niet opgenomen in de ketenbekostiging. Eerst krijgen partijen de tijd
							 om ervaring op te doen met vrije tarieven en nieuwe prestaties. Partijen kunnen
							 wel, los van de bekostiging, afspraken met elkaar maken over de integratie van
							 farmaceutische zorg in ketenzorg.
 
 

						 Prestatiebekostiging geestelijke gezondheidszorg 

						
 De inzet is om in 2013 over te gaan op
						 prestatiebekostiging in de tweedelijns curatieve geestelijke gezondheidszorg.
						 De NZa zal hiervoor een plan van aanpak opstellen. Bij invoering van
						 prestatiebekostiging dient in voldoende mate aan een aantal randvoorwaarden te
						 zijn voldaan, namelijk een budgettair beheersbaar systeem dat past binnen het
						 beschikbare financiële kader, voldoende risicodragendheid van
						 zorgverzekeraars, inzicht in kwaliteit en zorgzwaarte, voldoende
						 sturingsmogelijkheden voor verzekeraars, een goede en stabiele
						 productstructuur, juiste dbc-tarieven en eenduidige diagnosestelling. Het plan
						 van aanpak van de NZa zal ook betrokken worden bij het opstellen van een brede
						 beleidsagenda in het najaar van 2011 met het veld. Daarin zullen ook
						 inhoudelijke beleidsthema’s als versterking van de eerstelijns ggz,
						 preventie, zelfmanagement, e-health, ambulantisering en patiëntveiligheid een
						 plaats krijgen. Daarnaast zal per 2012 de ex post macronacalculatie voor de
						 geestelijke gezondheidszorg worden afgeschaft. In het Regeerakkoord is de
						 doelstelling opgenomen om verzekeraars (in combinatie met de invoering van
						 prestatiebekostiging) uiterlijk in 2015 volledig risicodragendheid te maken
						 voor de curatieve geestelijke gezondheidszorg.
 

						 Vrije prijsvorming mondzorg 

						
 
 Per 1 januari 2012 wordt via een experiment vrije
							 prijsvorming voor de mondzorg ingevoerd. Dat betekent dat vanaf die datum de
							 tandarts, mondhygiënist of tandprotheticus zelf zijn of haar tarief mag
							 vaststellen. Daarvoor geldt een aantal voorwaarden, waarvan de belangrijkste is
							 dat de zorgverlener helder inzicht geeft over hoeveel de consument betaalt voor
							 welke behandeling. De tandarts is verplicht om een heldere en begrijpelijke
							 prijslijst op te hangen of op zijn of haar website te tonen.
 Het experiment duurt drie jaar, maar kent de
							 mogelijkheid tot verlenging met twee jaar. Tijdens die periode zal de
							 Nederlandse Zorgautoriteit de effecten monitoren op de betaalbaarheid,
							 toegankelijkheid en kwaliteit van de mondzorg. Mede op grond van deze
							 resultaten zal worden besloten of de vrije prijsvorming voor de mondzorg
							 definitief wordt ingevoerd.
 
 

						 Beheer en toezicht stelsel 

						
 
 De beheerkosten van de zelfstandige bestuursorganen
							 (ZBO’s) die zich bezig houden met de uitvoering van en het toezicht op het
							 huidige zorgstelsel worden uit begrotingsmiddelen gefinancierd. Het betreft de
							 Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), het College voor zorgverzekeringen (CVZ), het
							 College bouw zorginstellingen (CBZ) en het College Sanering Zorginstellingen
							 (CSZ).
 De taakstelling op personeel en materieel uit het
							 Regeer- en Gedoogakkoord, die ook geldt voor uitvoerende ZBO’s, is
							 doorgevoerd.
 
 
 De NZa is belast met het markttoezicht specifiek voor
							 de zorgsector en moet het algemeen consumentenbelang voorop stellen bij de
							 uitoefening van haar taken. Die taken zijn:
 
 
 •
 Marktwerking in de zorg op gang brengen en
								 bewaken;
 
 
 •
 Tarieven in de zorg reguleren;
 
 
 •
 Toezien op de goede uitvoering van de Zvw en de
								 AWBZ.
 
 
 
 
 Het CVZ heeft tot taak het uitvoeren van:
 
 
 •
 Pakketbeheer Zvw en AWBZ;
 
 
 •
 Fondsbeheer van het Zorgverzekeringsfonds en het
								 Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten;
 
 
 •
 Uitvoeren van de financiering van verzekeraars uit
								 de fondsen en de beoordeling van de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de
								 AWBZ;
 
 
 •
 Uitvoeren regelingen bijzondere groepen
								 (verdragsgerechtigden, wanbetalers, onverzekerden, illegalen en andere
								 onverzekerbare vreemdelingen, gemoedsbezwaarden).
 
 
 
 De bouwregimes voor de curatieve- en de langdurige zorg
						 zijn per 1 januari 2008 respectievelijk 1 januari 2009 afgeschaft. Daarmee
						 zijn de wettelijke taken van het CBZ komen te vervallen. Het CBZ zal als
						 liquidatieorganisatie vooralsnog blijven bestaan. Om de opgebouwde kennis
						 beschikbaar te blijven houden, primair voor zorgaanbieders (zeker in het kader
						 van de volledige verantwoordelijkheid van zorgaanbieders voor de bouw en de
						 financiering daarvan) en secundair voor de IGZ en de NZa, is er met TNO unit Bouw en
						 Ondergrond een
						 overeenkomst gesloten voor de periode 2009–2013.
 Het CSZ voert onder andere de saneringsregeling voor de
						 intramurale gezondheidszorg en het ambulancevervoer uit evenals de meldings- en
						 goedkeuringsregeling voor de vervreemding van onroerende zaken. In verband met
						 verdere stroomlijning van de taken van zelfstandige bestuursorganen op het
						 terrein van de zorg is het voornemen de taken van het CSZ met ingang van 2013 over te hevelen naar
						 de NZa (Kamerstuk 32 402, nr. 6 en 7).
 

						 Financiële maatregelen 

						
 

						 Tariefmaatregelen eerstelijnszorg 

						
 Op basis van de cijfers van het CVZ over de
						 eerstelijnszorg is geconstateerd dat in de deelsectoren huisartsenzorg,
						 verloskundige zorg en logopedie de uitgaven in 2010 uitstegen boven de
						 beschikbare ramingen in het budgettair kader zorg (BKZ). Gelet op de algemeen
						 financieel-economische situatie en daarmee de noodzaak tot kostenbeheersing in
						 de gezondheidszorg is besloten om deze overschrijdingen structureel te
						 redresseren via tariefmaatregelen. Deze tariefmaatregelen bedragen voor de
						 huisartsenzorg, verloskundige zorg en logopedie respectievelijk € 132
						 miljoen, € 4 miljoen en € 6 miljoen structureel.
 

						 Maatregelen curatieve geestelijke gezondheidszorg 

						
 
 In 2012 zullen de volgende tarief-, budgetterings en
							 volume beheersende maatregelen worden genomen met een geraamde structurele
							 opbrengst van € 301 miljoen:
 
 
 •
 Een budget- en dbc tariefkorting van € 222
								 miljoen;
 
 
 •
 Het tarief van 18 000 minuten en langer wordt
								 begrensd door het tarief van dezelfde behandeling tot 18 000 minuten (€ 26
								 miljoen);
 
 
 •
 Scherpere inkoop door verzekeraars door
								 contractering van zoveel mogelijk aanbieders en het nemen van volumebeheersende
								 maatregelen en het monitoren van de productie lopende het jaar (€ 53
								 miljoen).
 
 
 
 Tezamen met de in de voorgaande paragraaf genoemde
						 pakketmaatregelen Zvw voor de geestelijke gezondheidszorg (€ 255 miljoen),
						 het zelf betalen van no-show (€ 20 miljoen) komt het totaal aan maatregelen in de
						 geestelijke gezondheidszorg voor 2012 neer op € 576 miljoen. Hiervan slaat
						 € 146 miljoen neer bij de inkomsten Zvw in de vorm van eigen betalingen en
						 € 430 miljoen in de vorm van lagere zorguitgaven.
 

						 Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds 

						
 Met de rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds wordt
						 voorkomen dat huishoudens met kinderen jonger dan achttien jaar hoge zorglasten
						 hebben (€ 2,4 miljard). Kinderen tot achttien jaar betalen geen nominale
						 premie. De rijksbijdrage voorziet in de financiering van de premie van deze
						 kinderen.
 Garantie ondernemingsfinanciering cure
 De Regeling Garantie Ondernemingsfinanciering van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie is in 2009 uitgebreid voor zorginstellingen in de cure (GO-cure). De regeling is ingesteld als tijdelijke maatregel in het kader van de financiële crisis. Binnen de GO-cure kunnen banken per zorginstelling 50% staatsgarantie krijgen voor het verstrekken van nieuwe leningen aan zorginstellingen vanaf € 1,5 miljoen tot maximaal € 50 miljoen. Het kabinet overweegt om in 2012 een deel van de nog onbenutte ruimte van het oorspronkelijk beschikbare garantieplafond (€ 250 miljoen) opnieuw beschikbaar te stellen.
 
 
 
 42.3.4
 De burgers van Caribisch Nederland kunnen gebruik
							 maken van voorzieningen voor zorg, jeugd en welzijn
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 De eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (verder:
							 Caribisch Nederland) zijn per 10 oktober 2010 als openbare lichamen onderdeel
							 geworden van Nederland. De minister van VWS draagt sindsdien de
							 verantwoordelijkheid voor de rijkstaken op het terrein van zorg, jeugd en
							 welzijn in Caribisch Nederland. De minister van VWS draagt zorg voor een beter
							 toegankelijke, kwalitatieve, doelmatige en betaalbare zorg in Caribisch
							 Nederland.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Voor deze operationele doelstelling is nog geen
							 indicator opgenomen, omdat het hier gaat om nieuw beleid en ervaringscijfers
							 ontbreken.
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Zorgverzekering Caribisch Nederland 

						
 In 2012 zal het zorgverzekeringskantoor beschikken over
						 een volwaardig ICT systeem en zal verder worden gewerkt aan het verbeteren van
						 het zorginkoopproces.
 

						 Verbeteren van het zorgaanbod 

						
 
 De uitbreiding van het aantal basisspecialismen in het
							 ziekenhuis op Bonaire zal in 2012 zijn voltooid. Het samenwerkingsverband met
							 de ziekenhuizen VU/AMC regelt de basiszorg op contractbasis. Het gaat om de
							 specialismen interne geneeskunde, chirurgie, anesthesie, gynaecologie,
							 kindergeneeskunde en psychiatrie. De verwachting is dat daardoor het aantal
							 medische uitzendingen zal dalen in 2012. Daarnaast wordt in 2011 een
							 indicatiecommissie ingesteld op Bonaire die als onafhankelijk orgaan gaat
							 fungeren bij de toetsing van de noodzaak van een medische uitzending.
 Ook zal in 2012 een dialysevoorziening op Bonaire
							 werkzaam zijn. Verbetering van de medische infrastructuur op het vlak van
							 gebouwen en apparatuur is veelal onderdeel van de kwaliteitsprojecten. De
							 plannen daarvoor zijn uitgewerkt. Het realiseren zal geleidelijk in de jaren
							 2012 en verder gestalte krijgen als onderdeel van de normale bedrijfsvoering
							 van de diverse zorginstellingen.
 
 De acute zorg (secundair) en (super-)specialistische zorg (tertiair) wordt ingekocht bij goed geoutilleerde ziekenhuizen in de omgeving. Voor de eilanden Sint Eustatius en Saba is dat voor de secundaire zorg Sint Maarten en voor de tertiaire zorg Guadeloupe. Voor Bonaire gaat het om Curaçao/Aruba (secundair) en Colombia (tertiair)
 Ten aanzien van de farmaceutische zorg en
						 bloedvoorziening van het zorgaanbod wordt in 2012 gestreefd naar vergroting van
						 de doelmatigheid. De contractering van de betrokken zorgverleners wordt
						 gefaciliteerd met verbetering van (en verlaging van de kosten van) de inkoop en
						 organisatie van de geneesmiddelenvoorziening. Daarbij is ook de verandering van
						 het voorschrijfgedrag van artsen van belang. Voor de bloedvoorziening zal
						 worden aangesloten bij de bestaande functionele relatie tussen de Rode Kruis
						 Bloedbank Curaçao en de Fundashon Mariadal.
 

						 Novadic kentron 

						
 Om de psychiatrie inclusief de verslavingszorg op de drie
						 eilanden op te zetten en te ondersteunen in de uitvoering, wordt een grote
						 Nederlandse instelling ingehuurd. Daarbij zal samenwerking en samenhang met de
						 bestaande voorzieningen op de eilanden worden gezocht. Om versnippering te
						 voorkomen en efficiency te maximaliseren zal ook de samenhang met andere
						 zorgvoorzieningen, justitie, preventie en voorlichting en de zorg aan licht
						 verstandelijk gehandicapten worden nagestreefd. Ook zal worden bezien of
						 samenwerking met andere eilanden in het Caribisch gebied gewenst en mogelijk
						 is.
 

						 Jeugdzorg 

						
 Het jaar 2012 zal ook de jeugdzorg in het teken staan van
						 verder bestendigen wat al in gang is gezet. De ambulante en residentiële
						 jeugdzorg op Bonaire wordt verder doorontwikkeld en de pleegzorg wordt meer
						 structureel georganiseerd. Op Saba en Sint Eustatius wordt de kwaliteit van de
						 Centra voor Jeugd en Gezin en de bekendheid onder de bevolking verbeterd. In
						 samenwerking met de Inspectie Jeugdzorg wordt het kwaliteitskader verder
						 ontwikkeld en vastgesteld. Voor alle componenten van de jeugdzorg en
						 gezinsvoogdij in Caribisch Nederland wordt naar een passende organisatievorm
						 gezocht.
 

						 Overig 

						
 In 2012 zal de Wet publieke gezondheid (Wpg) worden
						 aangepast aan de nieuwe bestuurskundige verhouding met Bonaire, Saba en Sint
						 Eustatius. Parallel hieraan ondersteunen we de versterking van de publieke
						 gezondheidszorg, onder andere via het RIVM. De publieke gezondheid op Caribisch Nederland wordt gefinancierd vanuit artikel 41.3.3.
 Via de weg van amendementen (Kamerstuk
						 31 959, nr. 24) is door het Nederlandse parlement besloten, dat de Nederlandse
						 wetgeving op het gebied van abortus, euthanasie en het huwelijk door mensen van
						 gelijk geslacht ook voor Caribisch Nederland van kracht zal worden. Het gaat
						 bij de abortuswetgeving om invoering één jaar na de transitiedatum en bij de
						 andere twee onderwerpen om invoering twee jaar na de transitiedatum. De
						 implementatie van dergelijke ethisch gevoelige onderwerpen vergt grote
						 zorgvuldigheid en zal in nauw overleg met de bestuurscolleges, met
						 professionals en andere betrokkenen worden uitgevoerd.
 
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 43
 
 Artikel
 43
 Langdurige zorg
 
 
 
 43.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 
 Zorgen dat voor mensen met een
						langdurige of chronische aandoening van lichamelijke, verstandelijke of
						psychische aard zorg van goede kwaliteit beschikbaar is en dat deze zorg tegen
						voor de samenleving aanvaardbare maatschappelijke kosten wordt
						geleverd.
 
 
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 Belangrijkste beleidsontwerpen 2012
 
 
 In dit artikel wordt het beleid inzake de langdurige
							 zorg verwoord. Om de algemene doelstelling te realiseren zal het kabinet zich
							 in 2012, in lijn met het Regeerakkoord, sterk maken om de volgende doelstellingen
							 in 2012 te realiseren:
 
 
 •
 Bevorderen dat de cliënt sneller en beter zijn
								 recht kan halen door onder andere de invoering van de Wet cliëntenrechten zorg en de Beginselenwet
								 (43.3.1);
 
 
 •
 Het transparant maken van geleverde kwaliteit door
								 zorgaanbieders (43.3.1);
 
 
 •
 Het stimuleren van kwaliteit, veiligheid, innovatie
								 en doelmatigheid van langdurige zorg (kwaliteit van zorg 43.3.2);
 
 
 •
 Het bieden van een (financiële) impuls voor
								 zorgaanbieders om zorg te dragen voor het opleiden en aannemen van extra
								 personeel (43.3.2 en 43.3.3);
 
 
 •
 Het zorgen voor snelle doorgeleiding naar zorg door
								 de indicatiestelling te vereenvoudigen (toegankelijkheid van zorg 43.3.3);
 
 
 •
 Het beheersbaar houden van de AWBZ door onder
								 andere het persoonsgebonden budget solide te maken en deze wettelijk te
								 verankeren, de functie begeleiding te decentraliseren en scheiden van wonen en
								 zorg door te zetten (43.3.4);
 
 
 •
 Het terugdringen van onnodige administratieve
								 lasten door onder meer een experiment regelarme instellingen te starten
								 (43.3.4).
 
 
 
 
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 
 De bewindspersonen van VWS zijn ministerieel
							 verantwoordelijk voor een goed werkend stelsel voor de langdurige zorg
							 door:
 
 
 •
 Het scheppen van randvoorwaarden om de
								 toegankelijkheid, de kwaliteit, de veiligheid en de betaalbaarheid van de
								 langdurige zorg te waarborgen voor de burger.
 
 
 
 
 Deze verantwoordelijkheid wordt onder andere ingevuld
						 door:
 
 
 •
 Het versterken van de positie van de burger en in het
								bijzonder van cliënten met een langdurige of chronische aandoening of
								beperking en/of hun vertegenwoordigers;
 
 
 •
 Het stimuleren en versterken van de klantgerichtheid en het innoverend
								vermogen van zorginstellingen.
 
 
 
 
 
 Externe factoren
 
 Externe factoren
 
 
 Mensen met een langdurige of chronische aandoening of
							 beperking hebben recht op toegankelijke zorg van goede kwaliteit. Dit vergt een
							 samenspel van professionals, patiënten, cliënten en hun naasten, zorgaanbieders en
							 zorgkantoren. De volgende partijen zijn daarnaast van groot belang voor een
							 toegankelijke en kwalitatief goede zorg:
 
 
 •
 Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) voert
								 onafhankelijk de indicatiestelling van de AWBZ uit op een wijze die voor
								 cliënten helder en begrijpelijk is;
 
 
 •
 De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is belast met
								 markttoezicht, marktontwikkeling en tarief- en prestatieregulering op het
								 terrein van de gezondheidszorg. Daarnaast houdt zij toezicht op de rechtmatige
								 en doelmatige uitvoering van de AWBZ;
 
 
 •
 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
								 handhaaft normen voor verantwoorde zorg zoals deze door de sectoren zelf zijn
								 vastgesteld;
 
 
 •
 Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) handhaaft
								 een doelmatige inrichting van het systeem van prikkels en
								 verantwoordelijkheden, adviseert over AWBZ-aanspraken en de toepassing daarvan,
								 en beheert de AWBZ brede zorgregistratie (AZR).
 
 
 
 

						Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen 

					 
 
 De Zorgbalans (www.rivm.nl)
						 geeft een beeld hoe de Nederlandse zorg presteert op het terrein van kwaliteit,
						 toegankelijkheid en betaalbaarheid in de curatieve, de langdurige en de
						 preventieve zorg.
 In het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording
						 leggen zorgaanbieders in de hele sector verpleging, verzorging en thuiszorg
						 door middel van het kwaliteitskader verantwoorde zorg verantwoording af over de
						 activiteiten in het kader van de langdurige zorg. Sinds het verslagjaar 2010
						 zijn ook gehandicaptenorganisaties verplicht om aan de hand van het
						 kwaliteitskader verslag te doen in het Jaardocument Maatschappelijke
						 Verantwoording. 
 Het is niet mogelijk om de werking van het gehele stelsel van langdurige zorg in Nederland in één of enkele indicatoren samen te vatten. Het stelsel is daarvoor te veelzijdig.
 
 
 
 
 43.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 43.2.1
 Begrotingsuitgaven
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 6 052 842
 
 
 
 
 6 300 117
 
 
 
 
 6 366 932
 
 
 
 
 6 304 031
 
 
 
 
 6 370 943
 
 
 
 
 6 487 732
 
 
 
 
 6 613 020
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 6 011 637
 
 
 
 
 6 309 431
 
 
 
 
 6 391 860
 
 
 
 
 6 312 061
 
 
 
 
 6 373 328
 
 
 
 
 6 489 457
 
 
 
 
 6 613 020
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.1 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt 
 
 
 
 
 59 201
 
 
 
 
 57 386
 
 
 
 
 55 627
 
 
 
 
 49 805
 
 
 
 
 43 778
 
 
 
 
 41 248
 
 
 
 
 41 293
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 44 598
 
 
 
 
 38 124
 
 
 
 
 32 145
 
 
 
 
 29 965
 
 
 
 
 30 078
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies aan patiënten- en gehandicapten organisaties
 
 
 
 
 39 000
 
 
 33 000
 
 
 27 000
 
 
 25 000
 
 
 25 000
 
 
 
 
 NIVEL
 
 
 
 
 5 578
 
 
 5 124
 
 
 5 145
 
 
 4 965
 
 
 5 078
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 3 420
 
 
 
 
 4 145
 
 
 
 
 4 204
 
 
 
 
 3 907
 
 
 
 
 3 861
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zichtbare zorg
 
 
 
 
 2 000
 
 
 2 500
 
 
 2 500
 
 
 2 500
 
 
 2 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 7 609
 
 
 
 
 7 536
 
 
 
 
 7 429
 
 
 
 
 7 376
 
 
 
 
 7 354
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CIBG: Fonds PGO, DigiMV en Pallas
 
 
 
 
 2 760
 
 
 2 760
 
 
 2 760
 
 
 2 760
 
 
 2 760
 
 
 
 
 RIVM: www.kiesbeter.nl en zorgbalans
 
 
 
 
 4 564
 
 
 4 491
 
 
 4 419
 
 
 4 366
 
 
 4 344
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.2 Voor iedere cliënt is de noodzakelijke zorg beschikbaar
 
 
 
 
 153 440
 
 
 
 
 151 213
 
 
 
 
 120 615
 
 
 
 
 141 952
 
 
 
 
 140 073
 
 
 
 
 138 600
 
 
 
 
 138 135
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 118 726
 
 
 
 
 134 658
 
 
 
 
 132 779
 
 
 
 
 131 306
 
 
 
 
 130 841
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
 
 
 
 
 107 433
 
 
 108 624
 
 
 106 745
 
 
 105 272
 
 
 104 807
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten pgb-maatregelen
 
 
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1 889
 
 
 
 
 7 294
 
 
 
 
 7 294
 
 
 
 
 7 294
 
 
 
 
 7 294
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.3 De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt positief ervaren (kwalitatief goede zorg)
 
 
 
 
 135 800
 
 
 
 
 150 151
 
 
 
 
 166 948
 
 
 
 
 141 724
 
 
 
 
 137 245
 
 
 
 
 135 886
 
 
 
 
 135 813
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 158 824
 
 
 
 
 133 180
 
 
 
 
 125 431
 
 
 
 
 125 905
 
 
 
 
 125 857
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stagefonds
 
 
 
 
 99 000
 
 
 99 000
 
 
 99 000
 
 
 99 000
 
 
 99 000
 
 
 
 
 Programma «In voor zorg!»
 
 
 
 
 20 000
 
 
 10 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Palliatieve zorg
 
 
 
 
 15 400
 
 
 15 400
 
 
 15 400
 
 
 15 400
 
 
 15 400
 
 
 
 
 Landelijk Centrum CCE
 
 
 
 
 10 024
 
 
 9 949
 
 
 9 873
 
 
 9 797
 
 
 9 797
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten maatregelen Regeerakkoord (UAZ, IQ en pgb)
 
 
 
 
 9 770
 
 
 4 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kwaliteitsverbetering palliatieve zorg
 
 
 
 
 5 400
 
 
 5 400
 
 
 5 400
 
 
 5 400
 
 
 5 400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 4 088
 
 
 
 
 4 508
 
 
 
 
 7 778
 
 
 
 
 5 945
 
 
 
 
 5 920
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma «Meer tijd voor de cliënt»
 
 
 
 
 3 325
 
 
 2 875
 
 
 2 600
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 2 036
 
 
 
 
 2 036
 
 
 
 
 2 036
 
 
 
 
 2 036
 
 
 
 
 2 036
 
 
 
 
 
 CIBG: Opdrachtgeverschap Wet Toelating Zorginstellingen
 
 
 
 
 2 036
 
 
 2 036
 
 
 2 036
 
 
 2 036
 
 
 2 036
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan CVZ voor AZR
 
 
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 2 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.4 De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar
 
 
 
 
 5 663 196
 
 
 
 
 5 950 681
 
 
 
 
 6 048 670
 
 
 
 
 5 978 580
 
 
 
 
 6 052 232
 
 
 
 
 6 173 723
 
 
 
 
 6 297 779
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 5 951 838
 
 
 
 
 5 881 331
 
 
 
 
 5 954 936
 
 
 
 
 6 076 257
 
 
 
 
 6 200 429
 
 
 
 
 
 Rijksbijdrage BIKK
 
 
 
 
 5 293 800
 
 
 5 405 000
 
 
 5 518 500
 
 
 5 634 400
 
 
 5 752 700
 
 
 
 
 Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
 
 
 
 
 616 739
 
 
 434 032
 
 
 394 137
 
 
 399 558
 
 
 405 430
 
 
 
 
 Tegemoetkoming specifieke zorgkosten (Wtcg)
 
 
 
 
 41 299
 
 
 42 299
 
 
 42 299
 
 
 42 299
 
 
 42 299
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 7 936
 
 
 
 
 6 436
 
 
 
 
 6 436
 
 
 
 
 6 436
 
 
 
 
 6 436
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landelijke kennisinstituten
 
 
 
 
 5 436
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Onderzoeksprogramma langdurige zorg
 
 
 
 
 0
 
 
 5 355
 
 
 5 273
 
 
 5 192
 
 
 5 110
 
 
 
 
 Diversiteit van wonen
 
 
 
 
 1 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1 345
 
 
 
 
 1 363
 
 
 
 
 1 254
 
 
 
 
 1 254
 
 
 
 
 1 254
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten invoering Wtcg
 
 
 
 
 1 254
 
 
 1 253
 
 
 1 143
 
 
 1 143
 
 
 1 143
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en RWT's
 
 
 
 
 
 
 87 551
 
 
 
 
 89 450
 
 
 
 
 89 606
 
 
 
 
 89 776
 
 
 
 
 89 660
 
 
 
 
 
 Beheerskosten CAK (Wtcg)
 
 
 
 
 87 551
 
 
 89 450
 
 
 89 606
 
 
 89 776
 
 
 89 660
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 17 453
 
 
 
 
 86
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

						 Budgetflexibiliteit 

						
 
 82% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 43
							 betreft de Bijdrage in de Kosten van Kortingen (BIKK). Deze uitgaven
							 komen voort uit afspraken bij wetgeving. Deze middelen zijn zonder wetswijziging niet alternatief
							 aanwendbaar.
 11% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 43
							 betreft het verstrekken van tegemoetkomingen op grond van Wet tegemoetkoming
							 chronisch zieken en gehandicaptenwetgeving (Wtcg) en de regeling tegemoetkoming
							 specifieke zorgkosten (TSZ). Omdat deze uitgaven gebaseerd zijn op wet- en
							 regelgeving, zijn deze middelen niet alternatief aanwendbaar. De middelen kunnen dus pas op termijn worden aangewend voor
							 alternatieve doelen.
 5% van de geraamde begrotingsuitgaven op artikel 43
							 betreffen subsidies. Om deze middelen alternatief aanwendbaar te maken moeten deze subsidies conform
							 de daarvoor geldende regelgeving worden afgebouwd.
 De beheerskosten aan het CAK zijn goed voor 1% van de
							 geraamde begrotingsuitgaven. Het betreft hier niet alternatief aanwendbare
							 financiering van uitvoeringstaken. Om deze uitgaven alternatief aanwendbaar te
							 maken moet de aan deze taken ten grondslag liggende wet- en regelgeving worden
							 gewijzigd dan wel ingetrokken.
 Minder dan een half procent van de geraamde
							 begrotingsuitgaven wordt uitgegeven aan bijdragen aan baten-lastendiensten voor
							 diverse uitvoeringstaken en aan opdrachtverleningen voor beleidsondersteunende
							 activiteiten.
 
 
 
 
 43.2.2
 Premiegefinancierde zorguitgaven
 
 In de tabel hieronder zijn de beschikbare middelen
						 opgenomen voor de premiegefinancierde zorguitgaven op het terrein van de gezondheidszorg. Hierin zijn de budgettaire consequenties van de eerste suppletoire begroting 2011 en de begroting 2012 verwerkt. Voor 2011 is de loon- en prijsontwikkeling al verwerkt, terwijl voor 2012 en latere jaren de loon- en prijsontwikkeling nog moet worden toegevoegd. Het saldo van de beschikbare middelen en maatregelen, voor zover niet aan de afzondelijke sectoren toegedeeld, is opgenomen als onverdeeld.
 
 43 Langdurige zorg (bedragen x € 1 000 000)
							 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 ZZP’s ggz
 
 
 1 245,6
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 
 
 ZZP’s ghz
 
 
 4 332,9
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 
 
 ZZP’s v&v
 
 
 7 446,6
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 
 
 Extramurale zorgprestaties
 
 
 3 594,8
 
 
 3 603,0
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 
 
 Dagbesteding en vervoer
 
 
 1 158,8
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 
 
 Kapitaallasten
 
 
 2 607,8
 
 
 2 593,4
 
 
 2 627,4
 
 
 2 645,4
 
 
 2 623,9
 
 
 2 609,4
 
 
 2 576,9
 
 
 
 
 Overige zorg in natura
 
 
 747,7
 
 
 703,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 
 
 Bovenbudgettaire vergoedingen
 
 
 130,5
 
 
 144,4
 
 
 129,6
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten
 
 
 2 157,5
 
 
 2 278,8
 
 
 2 464,7
 
 
 2 532,5
 
 
 2 194,8
 
 
 2 442,8
 
 
 2 442,8
 
 
 
 
 Subsidies langdurige zorg
 
 
 73,4
 
 
 79,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beheerskosten/diversen AWBZ
 
 
 241,8
 
 
 250,7
 
 
 206,9
 
 
 213,3
 
 
 219,6
 
 
 223,0
 
 
 223,1
 
 
 
 
 Langdurige zorg onverdeeld
 
 
 245,8
 
 
 456,9
 
 
 1 656,5
 
 
 2 204,0
 
 
 2 581,1
 
 
 2 835,8
 
 
 2 703,1
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 23 983,2
 
 
 
 
 24 645,5
 
 
 
 
 25 980,1
 
 
 
 
 26 619,5
 
 
 
 
 26 643,7
 
 
 
 
 27 135,3
 
 
 
 
 26 970,2
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 –
 
 
 2,8%
 
 
 5,4%
 
 
 2,5%
 
 
 0,1%
 
 
 1,8%
 
 
 – 0,6%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 43.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 Er zijn vier operationele doelstellingen op het terrein
						 van langdurige zorg:
 
 
 1.
 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt
								versterkt;
 
 
 2.
 Voor iedere cliënt is de noodzakelijke zorg
								beschikbaar (toegankelijke zorg);
 
 
 3.
 De zorg is effectief en veilig en wordt door de
								cliënt positief ervaren (kwalitatief goede zorg);
 
 
 4.
 De kosten van de zorg zijn maatschappelijk
								aanvaardbaar (betaalbare zorg).
 
 
 
 
 
 43.3.1
 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt
							 versterkt
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Voor de positie van de burger in het zorgstelsel zijn
								verschillende zaken van belang, waaronder:
 
 
 •
 De burger moet voldoende zeggenschap hebben over
									 de zorg die hij ontvangt. Hiervoor is keuzevrijheid belangrijk. Door informatie
									 over zorgaanbieders en zorgverzekeraars toegankelijk en vergelijkbaar te maken,
									 kan de cliënt bewuster kiezen. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars worden
									 daardoor gestimuleerd zich te onderscheiden op kwaliteit en prijs;
 
 
 •
 De burger moet er van op aan kunnen dat de
									 continuïteit van zorg ook bij veranderingen in de organisatie van de
									 zorgaanbieder (bijvoorbeeld bij fusies) voldoende geborgd blijft;
 
 
 •
 De (rechts)positie van burger in het zorgstelsel
									 moet goed zijn verankerd. De rechten van cliënten en de bijbehorende
									 verplichtingen voor zorgaanbieders zijn momenteel verspreid in verschillende
									 wetten vastgelegd. Hierdoor is het voor de cliënt moeilijk om na te gaan wat
									 zijn rechten zijn. Om de positie van de burger in het zorgstelsel te versterken
									 moeten de rechten van de patiënten/cliënten en de plichten van de zorgaanbieder beter
									 op elkaar worden afgestemd en eenduidig in wetgeving zijn vastgelegd.
 
 
 
 Hierop zet het kabinet verschillende instrumenten in die
						 in het vervolg van deze paragraaf worden toegelicht.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 Indicator (output)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 Streefwaarde 2010
 
 
 Streefwaarde 2011
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Voor de sector verpleging, verzorging en
									 thuiszorg (VVT) is voor alle instellingen het zorginhoudelijke kwaliteitskader
									 beschikbaar op kiesBeter.nl
 
 
 62%
 
 
 –
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 2. Voor de sector gehandicaptenzorg (GZ) is voor
									 alle instellingen het zorginhoudelijke kwaliteitskader beschikbaar op
									 kiesBeter.nl
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 80%
 
 
 100%
 
 
 100%
 
 
 
 
 
 Bron
 Kwaliteitskader verantwoorde zorg. Eind 2011 worden de
							 cijfers over 2010 bekend gemaakt.
 Naast deze doelstelling voor de sectoren Verpleging,
							 Verzorging en Thuiszorg verschijnt in 2012 voor alle zorgsectoren in de AWBZ
							 kwaliteitsinformatie op kiesBeter.nl – Resultaten Ziekenhuizen.
 Het lange termijnstreven is 100%, maar omdat
							 zorgaanbieders niet verplicht zijn gegevens te publiceren via kiesbeter.nl kan
							 een 100%-score niet worden gegarandeerd.
 
 
 

						 Instrumenten voor een transparante informatievoorziening en
						 keuzevrijheid 

						
 

						 Programma Zichtbare Zorg (ZiZo) 

						
 
 De concrete invulling van kwaliteitsindicatoren vindt
							 plaats in het kader van het programma «Zichtbare Zorg», waaraan
							 (vertegenwoordigers van) informatievragers en aanbieders van zorg deelnemen.
							 Binnen dit programma wordt nadruk gelegd op de informatie die patiënten en
							 toezichthouders nodig hebben. Ook wordt meer nadruk gelegd op het beschikbaar
							 stellen van indicatoren die vooral iets zeggen over de uitkomsten van de zorg
							 in plaats van het proces. Binnen het programma wordt minder gefocust op het
							 proces en kwantiteit (zoals het aantal aandoeningen waarvoor indicatoren
							 beschikbaar zijn) en meer op kwaliteit (de daadwerkelijke informatieve waarde
							 van indicatoren). Eind 2012 moet voor de verschillende sectoren een
							 beperkte set van kwaliteitsindicatoren voor keuze- en toezichtinformatie over
							 kwaliteit van zorg gereed zijn die aan deze voorwaarden voldoet.
 Het programmabureau ZiZo is ondergebracht bij de IGZ.
							 Het draagt zorg voor een eenduidig hanteerbare «kwaliteitstaal».
							 Verschillende zorgsectoren binnen het programma worden ondersteund bij de
							 ontwikkeling en implementatie van kwaliteitsindicatoren (www.zichtbarezorg.nl).
							 Daarnaast draagt ZiZo bij aan een data-infrastructuur, het verbeteren van de
							 betrouwbaarheid van kwaliteitsinformatie en het borgen van structureel
							 onderhoud van indicatoren (€ 1,8 miljoen).
 Vanaf 2012 zullen de veldpartijen zelf meer op hun
							 verantwoordelijkheid voor transparantie worden aangesproken. Een deel van de
							 publieke taken van het programmabureau zal vanaf 2013 ondergebracht worden in
							 het Kwaliteitsinstituut voor zorg (zie artikel 42). De indicatoren die via het programma
							 «Zichtbare Zorg» tot stand komen, worden voor zover mogelijk op
							 instellingsniveau openbaar gemaakt via
							 www.kiesBeter.nl (€ 4,0 miljoen).
 
 

						 Jaardocument Maatschappelijke verantwoording 

						
 Via het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording
						 verantwoorden aanbieders van zorg zich jaarlijks. De aanbieders zijn verplicht
						 om een aantal gegevens aan te leveren aan de hiervoor bedoelde database. Alle
						 partijen die een rol spelen binnen het zorgstelsel hebben op eenvoudige wijze
						 toegang tot deze uniforme, digitale informatie via
						 www.jaarverslagenzorg.nl (€ 0,6 miljoen). De inhoud
						 van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording wordt waar nodig jaarlijks
						 herzien. Het streven is om met zo min mogelijke administratieve lasten zo goed
						 mogelijk tegemoet te komen aan de informatiebehoefte van de verschillende
						 partijen. De inhoud van de kwaliteitsparagraaf, waarin de kwaliteitsindicatoren
						 van instellingen worden opgenomen, vloeit direct voort uit de ontwikkelingen in
						 het kader van het programma «Zichtbare Zorg».
 

						 Instrumenten om de continuïteit van zorg te waarborgen bij
						 organisatieverandering 

						
 

						 Aanpassing Wet Marktordening Gezondheidszorg 

						
 
 Er wordt een aantal maatregelen genomen om te zorgen
							 dat doorlevering van cruciale zorg na een faillissement van een zorgaanbieder
							 gewaarborgd is. De Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) wordt aangepast,
							 zodat zorgverzekeraars en zorgkantoren kunnen worden verplicht om afspraken te
							 maken met zorgaanbieders over vroegtijdige signalering van
							 continuïteitsrisico’s (early warning) en zich te melden bij de NZa wanneer
							 zij zien aankomen dat zij niet meer aan hun zorgplicht kunnen voldoen. Geplande
							 inwerkingtreding van deze wijziging is 1 januari 2013.
 Daarnaast kan de overheid, wanneer blijkt dat de
							 zorgverzekeraar of het zorgkantoor geen vervangend aanbod heeft kunnen vinden,
							 een vangnetstichting oprichten die de cruciale zorg tijdelijk levert. Die
							 stichting kan onder voorwaarden in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in
							 de kosten die specifiek samenhangen met het overnemen van de cruciale zorg na
							 faillissement. Dit wordt geregeld door middel van een Algemene Maatregel van
							 Bestuur (AMvB) op basis van het Wetsvoorstel Aanvulling Instrumenten
							 Bekostiging Wet Marktordening Gezondheidszorg. De beleidsregel
							 «Steunverlening» van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vervalt zodra het
							 wetsvoorstel en genoemde AMvB in werking treden.
 
 

						 Waarborgen continuïteit van zorg 

						
 
 Door fusies in de zorg kan de efficiency, de
							 integraliteit van zorg, de cliëntgerichtheid en/of de kwaliteit van zorg onder
							 druk komen te staan. Om hieraan tegenwicht te bieden, moet de eigen
							 verantwoordelijkheid van bestuurders en direct belanghebbenden bij een fusie
							 worden gestimuleerd. Voorafgaand aan een fusie worden bestuurders verplicht een
							 fusie-effectrapportage op te stellen. Doel is de interne besluitvorming te
							 verbeteren. Door een zorgspecifieke fusietoets door de NZa wordt, voorafgaand
							 aan de (eventuele) toets van de NMa op grond van de mededingingswet, de
							 voorgenomen fusie getoetst op het zorgvuldig doorlopen van het fusieproces en
							 op de directe risico’s van de fusie voor de kwaliteit en de bereikbaarheid
							 van de zorg.
 Daarnaast krijgt de IGZ vanaf 2013 de bevoegdheid om
							 zorgaanbieders te verplichten bedrijfsonderdelen af te splitsen indien dat uit
							 kwaliteitsoverwegingen noodzakelijk is. Dit (ingrijpende) instrument kan als
							 ultimum remedium worden ingezet als er een rechtstreeks verband bestaat tussen
							 tekortschietende kwaliteit in een zorginstelling en de organisatiestructuur van
							 de zorgaanbieder. Dit instrument wordt enkel ingezet als er geen andere, minder
							 belastende, maatregelen bestaan die hetzelfde effect teweeg brengen. De Tweede
							 Kamer is over deze voornemens geïnformeerd (Kamerstuk
							 32 620, nr.
							 15).
 
 

						 Instrumenten ter verbetering van de (rechts)positie van de
						 burger 

						
 

						 Beginselenwet zorginstellingen 

						
 
 Het doel van het wetsvoorstel «Beginselenwet
							 zorginstellingen» is het verder versterken van de positie van de cliënt in de
							 AWBZ-zorg. Een belangrijk element van deze wet is dat bewoners van instellingen
							 zoveel mogelijk zelf de regie over hun eigen leven kunnen voeren door het maken
							 van afspraken over de inrichting van het dagelijks leven. Het wetsvoorstel is
							 voor advies aangeboden aan de Raad van State.
 Door de inzet van de Beginselenwet, die als een bijzondere wet ten opzichte van de Wcz zal gaan werken, wordt de eigen regie van de cliënt versterkt. Centraal komt het zorgplan te staan. Door heel concreet de onderwerpen te benoemen waarover in het zorgplan afspraken moeten worden gemaakt, wordt het voor cliënten makkelijker om aan te geven hoe zij hun dagelijkse zorgverlening willen invullen. Dat geldt ook voor de dagelijkse hygiëne, waaronder het wassen en douchen valt.
 
 Wet cliëntenrechten zorg
 In het wetvoorstel van de Wet cliëntenrechten zorg (Wcz) (Kamerstuk 32 402) staat de cliënt centraal en krijgt hij expliciete rechten. De cliënt krijgt bijvoorbeeld recht op keuze-informatie, er komt een laagdrempelige en niet-vrijblijvende behandeling van klachten en geschillen en de medezeggenschap wordt verbeterd. Verder stelt de Wcz aanvullende eisen aan het bestuur en toezicht van zorginstellingen. Goed bestuur wordt gestimuleerd door onder andere één lid van de raad van bestuur expliciet aanspreekpunt te maken voor kwaliteit, door het toezichthoudend orgaan meer controlemogelijkheden te geven bij ingrijpende besluiten en het mogelijk te maken voor het bestuur om aanwijzingen te geven aan zorgverleners. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel in behandeling genomen.
 
 Het kabinet hecht aan een snelle, laagdrempelige en
							 effectieve behandeling van signalen, klachten en geschillen binnen
							 zorginstellingen. Indien klachten niet naar tevredenheid worden afgehandeld,
							 kunnen cliënten hun geschil eenvoudig, goedkoop en snel neerleggen bij de
							 Geschillencommissie Zorginstellingen (www.degeschillencommissie.nl). De Geschillencommissie
							 Zorginstellingen is een zorgbrede externe en onpartijdige commissie. Een
							 cliënt kan een beroep doen op de geschillencommissie als de instelling waarmee
							 de betreffende cliënt een geschil heeft bij deze commissie is aangesloten. Dit
							 is vrijwillig. Naast de ziekenhuissector zijn op dit moment de leden van Actiz,
							 Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN) en Zelfstandige Klinieken Nederland
							 (ZKN) uit hoofde van hun lidmaatschap aangesloten.
 Om ervoor te zorgen dat in de toekomst iedere cliënt
							 toegang vindt tot een dergelijke geschilleninstantie is in het Wetsvoorstel cliëntenrechten zorg (Wcz) voor alle zorginstellingen 
							 verplicht gesteld dat zich aansluiten bij een geschilleninstantie. Een geschilleninstantie moet bindende uitspraken kunnen doen
							 en een schadevergoeding kunnen toekennen van op termijn maximaal € 25 000. Het
							 komt de kwaliteit en het draagvlak ten goede wanneer representatieve
							 organisaties van cliënten en zorgaanbieders de geschilleninstantie nader
							 gestalte geven.
 
 

						 Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
						 (pg-organisaties) 

						
 Deze pg-organisaties moeten de
						 cliënt helpen zijn rol in het zorgstelsel goed te vervullen. De kennis en
						 ervaring van cliënten moet ingezet worden voor betere zorg, ondersteuning en
						 maatschappelijke participatie. Conform de taakstelling uit het Regeer- en
						 Gedoogakkoord is de subsidiesystematiek voor pg-organisaties in 2011 aangepast (Kamerstuk
						 29 214, nr. 59).
						 Uit de evaluatie van de subsidieregeling blijkt dat er meer kan worden bereikt
						 als de subsidieregeling anders wordt ingericht en uitgevoerd. Samenwerking en
						 krachtenbundeling tussen de ruim 200 cliëntenorganisaties en de overkoepelende
						 organisaties wordt daarom beloond. In de nieuwe systematiek wordt de
						 subsidiedoelgroep beperkt tot organisaties die zich op patiënten- en
						 gehandicapten richten. Deze organisaties kunnen alleen nog een subsidie
						 ontvangen voor activiteiten die gericht zijn op het verzamelen, uitwisselen en
						 inbrengen van ervaringskennis. In 2012 is voor subsidies aan
						 patiëntenorganisaties € 39 miljoen beschikbaar.
 
 
 
 43.3.2
 Voor iedere cliënt is de noodzakelijke zorg
							 beschikbaar (toegankelijke zorg)
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Het kabinet is verantwoordelijk voor de toegang tot
								de zorg. 
 Zorg is toegankelijk als:
 
 
 •
 Er voldoende opgeleid personeel is om in de
									 zorgvraag te voorzien;
 
 
 •
 De cliënt binnen een redelijke termijn de
									 noodzakelijke zorg ontvangt.
 
 
 
 Om de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren worden
						 instrumenten ingezet die gericht zijn op het voorzien van een voldoende aanbod
						 in zorgpersoneel en een snelle toegeleiding naar de zorg via de
						 indicatiestelling. Aan de hand van indicatoren die betrekking hebben op de
						 cliënttevredenheid wordt gemeten of en in welke mate de toegankelijkheid
						 daadwerkelijk verbetert.
 De beheerskosten van de zelfstandige bestuursorganen die
						 zich bezig houden met de uitvoering van en het toezicht op het huidige
						 zorgstelsel staan begroot op artikel 42 (zie 42.3.3).
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 Indicatoren (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2006
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 Streefwaarde lange termijn
 
 
 
 
 
 
 1. Cliënttevredenheid over indicatiestelling
									 CIZ
 
 
 7,5 
 
 
 – 
 
 
 7,2
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 ≥ 8,0
 
 
 8,5 
 
 
 
 
 2. Percentage cliënten dat wordt geholpen binnen
									 de treeknorm
 
 
 85%
 
 
 85% 
 
 
 86%
 
 
 82%
 
 
 > 80%
 
 
 > 80%
 
 
 > 80% 
 
 
 
 
 3. Percentage indicatieaanvragen dat is afgedaan
									 binnen de wettelijke termijn (0 tot 6 weken)
 
 
 89%
 
 
 88% 
 
 
 86%
 
 
 87%
 
 
 88%
 
 
 89%
 
 
 95%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. Landelijk klanttevredenheidsonderzoek CIZ onder AWBZ-zorgvragers 2008 door het Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerste lijnsgeneeskunde (Utrecht, maart 2010). De cliënttevredeheid bij de indicatiestelling wordt iedere twee jaar gemeten aan de hand van vragen over de bekendheid met het CIZ, de behandeltermijnen en de begrijpelijkheid van de indicatie. Het gegeven cijfer is hiervan het gemiddelde. De meetgegevens over het jaar 2010 zullen naar verwachting begin 2012 beschikbaar komen. 
 2. AWBZ-brede Zorgregistratie (AZR). Treeknormen zijn
							 normen voor acceptabele wachttijden voor het leveren van zorg (extramuraal 6
							 weken, intramuraal 13 weken) en is een indicator voor de toegankelijkheid van
							 de AWBZ.
 3. Jaarverslag CVZ en CIZ. De genoemde termijn vloeit
							 voort uit de wettelijke termijn van maximaal 6 weken waarbinnen het CIZ op
							 grond van de Algemene wet bestuursrecht een besluit moet nemen.
 
 
 

						 Instrumenten voor toegankelijke zorg 

						
 

						 Arbeidsmarktbeleid 

						
 
 De groeiende zorgvraag en de beperkte groei van de
							 beroepsbevolking geven urgentie aan een gedegen arbeidsmarktbeleid. Voldoende
							 instroom van gekwalificeerd personeel moet gewaarborgd blijven. De primaire
							 verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de zorginstellingen en de sociale
							 partners.
 Om de instroom van voldoende gekwalificeerd personeel
							 te waarborgen is de zorg voor opleidingen van belang. Het Stagefonds is één
							 van de instrumenten die VWS inzet om de kwaliteit en toegankelijkheid van
							 zorgopleidingen te verbeteren. In 2012 en verder wordt het Stagefonds
							 voortgezet met een budget van € 99,0 miljoen.
 Door de kwaliteitsimpuls langdurige zorg wordt het mogelijk om in de
							 intramurale AWBZ-zorg 12 000 extra zorgverleners aan te trekken en op te
							 leiden. Hiermee geeft VWS een verdere impuls aan het beschikbaar zijn van voldoende
							 zorgverleners (zie ook 43.3.3).
 De overige middelen voor het arbeidsmarktbeleid worden
							 op artikel 42 begroot en verantwoord (42.3.2).
 
 

						 Indicatiestelling AWBZ 

						
 
 Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) verzorgt de
							 onafhankelijke, objectieve en integrale indicatiestelling voor de AWBZ en
							 krijgt daarvoor een instellingssubsidie van VWS. Omdat het proces van
							 indicatiestelling AWBZ door zorgaanbieders en cliënten als omslachtig wordt ervaren, wordt
							 dit vereenvoudigd. Sinds 2010 is het mogelijk dat voor bepaalde cliëntgroepen
							 bij een vervolgaanvraag voor een indicatie door de zorgaanbieder een
							 indicatieadvies wordt gegeven aan het CIZ, die dat na een steekproefsgewijze
							 toetsing omzet in een indicatiebesluit. Ook is het aantal standaard
							 indicatieprotocollen (SIP’s) verder uitgebreid met onder andere een standaard
							 voor Huntington-patiënten en is het voor cliënten mogelijk een aanvraag
							 digitaal bij het CIZ in te dienen. In het voorjaar van 2011 is de maximale
							 geldigheidstermijn van daartoe geëigende indicatiebesluiten verlengd naar
							 vijftien jaar en in oktober 2011 wordt de indicatiemelding voor 80-plussers met
							 verblijf geïntroduceerd.
 Door gebruik te maken van de bij de zorgaanbieder
							 aanwezige kennis over de cliënt en door het proces van indicatiestelling
							 anders in te richten is er voordeel voor alle partijen. De aanbieder wordt
							 verschoond van onnodige administratieve handelingen, de cliënt weet eerder
							 waar hij aan toe is en de zorg kan sneller worden gestart dan wel (aangepast)
							 worden voortgezet.
 
 

						 Regelhulp 

						
 De website
						 www.regelhulp.nl draagt bij aan het verminderen van de
						 administratieve lasten die chronisch zieken, gehandicapten en ouderen
						 ondervinden bij het aanvragen van hulp en voorzieningen in zorg en sociale
						 zekerheid. Ook op het terrein van de jeugdzorg wordt Regelhulp in toenemende
						 mate ingezet. Publieksinformatie van verschillende uitvoeringorganisaties en
						 vrijwel alle gemeenten worden samenhangend gepresenteerd, waarbij wordt
						 geredeneerd vanuit de situatie van burgers/cliënten. De cliënt wordt naar de
						 juiste organisatie toegeleid en kan via de website contact leggen en een aantal
						 voorzieningen meteen digitaal aanvragen. Begin 2012 vindt de overdracht naar
						 een beheersituatie plaats. Structureel is ruim € 0,5 miljoen beschikbaar
						 voor het beheer van Regelhulp.
 

						 Gezamenlijke beoordeling 

						
 
 Ouderen en mensen met een beperking of chronische
							 ziekte hebben vaak meervoudige hulpvragen op het gebied van werk, inkomen, zorg
							 en welzijn. Om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren en participeren,
							 hebben ze meerdere voorzieningen nodig. De dienstverlening aan cliënten met
							 een meervoudige hulpvraag kan worden verbeterd wanneer uitvoeringsorganisaties
							 samenwerken bij het zoeken naar de beste oplossing voor de cliënt. Dit wordt
							 gezamenlijk beoordelen genoemd. In twaalf lokale initiatieven werken
							 verschillende organisaties samen om een proces van gezamenlijk beoordelen
							 lokaal vorm te geven. Eind 2011 dienen de projecten een eindverslag in en vindt er een evaluatie van de ingezette activiteiten plaats.
 Begin 2012 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de
							 resultaten en vervolgacties. De conclusies en aanbevelingen vanuit de
							 eindevaluatie kunnen in 2012 tot (projectmatige) vervolgactiviteiten
							 leiden.
 
 
 
 
 43.3.3
 De zorg is effectief en veilig en wordt door de
							 cliënt positief ervaren (kwalitatief goede zorg)
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Cliënten – meestal kwetsbaar – moeten er op
								kunnen rekenen dat de zorg goed is. Het kabinet vindt de kwaliteit van zorg in
								orde als:
 
 
 •
 De (keten van) zorg naar professionele maatstaven
									 effectief is, wat zich bijvoorbeeld uit in minder prevalentie van decubitus en
									 ondervoeding;
 
 
 •
 De (keten van) zorg en de omgeving waarin deze
									 geleverd wordt naar professionele maatstaven veilig is;
 
 
 •
 De cliënt de (keten van) zorg en de omgeving
									 waarin deze geleverd wordt positief ervaart;
 
 
 •
 De cliënt gelet op zijn omstandigheden voldoende
									 privacy en eigen regie behoudt;
 
 
 •
 De cliënt uit voldoende verschillende aanbieders
									 kan kiezen.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen
 
 

						 Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen 

						
 
 Of en in welke mate de zorg werkelijk verbetert, wordt door meer factoren bepaald dan uitsluitend de in voorgaande begrotingen opgenomen indicatoren. De ambities op het gebied van de kwaliteit van de langdurige zorg, zoals onder andere neergelegd in de Beginselenwet vertegenwoordigen daarnaast een andere visie op wat er voor de cliënt werkelijk toe doet en hoe hij zijn zorgverlening beoordeelt. Het kwaliteitskader verantwoorde zorg, waaruit een aantal van de eerder gehanteerde indicatoren afkomstig was, is daarom toe aan een volgende fase. Hierdoor is er voor gekozen om in deze begroting geen indicatoren op het gebied van kwaliteit van de langdurige zorg op te nemen.
 

						 Instrumenten voor kwalitatief goede zorg 

						
 

						 Kwaliteitsimpuls langdurige zorg 

						
 
 Goede zorg ontstaat in de relatie tussen cliënt en
							 zorgverlener. Voor het bieden van goede zorg is het essentieel dat er voldoende
							 en goed opgeleid personeel beschikbaar is. Om dit te bewerkstelligen wordt
							 vanaf 2012 structureel jaarlijks € 852 miljoen extra beschikbaar gesteld.
							 Met dit bedrag krijgen instellingen meer financiële armslag en kunnen 12 000
							 extra medewerkers worden aangenomen en opgeleid (zie tevens 43.3.2
							 arbeidsmarktbeleid). Van de extra middelen is € 636 miljoen beschikbaar voor
							 het verhogen van de ZZP-tarieven, € 142 miljoen voor het verhogen van
							 contracteerruimte in verband met de vermindering van de taakstelling 2011 en
							 een specifiek deel ter hoogte van € 74 miljoen wordt ingezet ten behoeve van
							 het Stagefonds.
 Het is van groot belang dat deze extra middelen
							 doelmatig worden besteed en ook daadwerkelijk leiden tot meer handen aan het
							 bed. Om hier zorg voor te dragen is een
							 bestuurlijk convenant afgesloten dat leidend is bij de zorginkoop. Bij
							 dit convenant zijn zowel de zorgverzekeraars, de werkgevers in de zorg, als de
							 beroepsverenigingen betrokken en zijn afspraken gemaakt
							 over de kwantitatieve doelstellingen, de 12 000 extra medewerkers en over de gewenste kwaliteit van de opleidingen en het personeel. 
 
 

						 Palliatieve zorg 

						
 
 Het kabinet wil dat mensen in hun laatste levensfase
							 goed worden verzorgd en met respect worden begeleid. Daarbij is een belangrijke
							 rol weggelegd voor professionele zorgverleners, maar ook voor
							 vrijwilligers.
 Vanaf 2008 is jaarlijks circa € 10 miljoen extra
							 beschikbaar gesteld om de kwaliteit van de palliatieve zorg te verbeteren;
							 € 4,2 miljoen voor ophoging van de subsidieregeling palliatieve terminale
							 zorg, € 2 miljoen als tegemoetkoming in de huisvestingslasten van
							 bijna-thuis-huizen en high-care hospices (totaal vanaf 2008 € 17,4 miljoen)
							 en € 3,8 miljoen voor verbetering van de kwaliteit van palliatieve
							 zorg.
 Met ingang van 2012 zal kinderpalliatieve zorg verder
							 worden gestimuleerd. Tot en met 2014 wordt een verbeterprogramma onder regie
							 van ZonMw uitgevoerd. Hiermee worden de kennis en goede voorbeelden van de
							 afgelopen jaren gewaarborgd.
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1-7-2007 t/m
 30-6-2008
 
 
 1-7-2008 t/m
 30-6-2009
 
 
 1-7-2009 t/m
 30-6-2010
 
 
 
 
 
 
 1. Zorgplaatsen via high-care hospices
 
 
 1 753
 
 
 1 190
 
 
 1 249
 
 
 
 
 2. Zorgplaatsen via bijna-thuishuizen
 
 
 1 969
 
 
 2 474
 
 
 2 595
 
 
 
 
 3. Thuisplaatsen
 
 
 4 375
 
 
 4 553
 
 
 4 553
 
 
 
 
 
 Totaal aantal
									 zorgplaatsen
 
 
 
 
 8 097
 
 
 
 
 8 217
 
 
 
 
 8 397
 
 
 
 
 
 
 Bron
 VWS. De middelen uit de subsidieregeling palliatieve
							 terminale zorg zijn bedoeld als tegemoetkoming in de kosten die organisaties
							 maken voor de coördinatie van vrijwilligers die ingezet worden in palliatief
							 terminale situaties. De regeling is nadrukkelijk niet bedoeld om het aantal
							 zorginzetten groter te maken. De verdeling van de middelen vindt plaats op
							 basis van het aantal zorginzetten in de periode voorafgaand aan de aanvraag. In
							 dit kader kan het aantal zorgplaatsen als kengetal dienen in de monitoring van
							 de regeling, maar zijn daar niet primair voor bedoeld en dienen niet om het
							 succes van de regeling aan af te meten. De cijfers over de periode 1 juli 2010 t/m 30 juni 2011 komen eind 2011 beschikbaar.
 
 
 

						 Programma «Meer tijd voor de cliënt» 

						
 Op de werkvloer worden majeure administratieve lasten
						 gevoeld. Hierdoor is er inherent weerstand tegen zowel het systeem van de
						 langdurige zorg als toekomstig beleid daaromtrent. Het is daarom passend als de
						 overheid de administratieve lasten erkent als een majeur probleem en daarmee
						 verantwoordelijkheid neemt voor het vinden van oplossingsrichtingen. In het
						 Regeerakkoord staat dat de verplegenden en verzorgenden hun vak terug moeten
						 krijgen zonder overbodige administratieve belasting. Het kabinet is daarom
						 onder meer voornemens om een experiment met regelarme zorginstellingen te starten. Daartoe
						 zal een inventarisatie worden gemaakt van regels in de zorg die afgeschaft
						 kunnen worden en waarvan twijfel is over de noodzaak. De opbrengst van het
						 terugdringen van de overhead gaat terug naar de zorginstelling. In de brief
						 daarover aan de Tweede Kamer (Kamerstuk
						 29 515, nr. 50) is toegezegd dat de Kamer een apart plan van aanpak ontvangt voor
						 de vermindering van de administratieve lasten in de langdurige zorg. Hierbij
						 zal het onder meer gaan om indicatiestelling, AWBZ-brede zorgregistratie en
						 standaardisering van eisen die zorgkantoren en gemeenten stellen aan
						 zorgaanbieders in de langdurige zorg.
 

						 Innovatiebeleid 

						
 Om de kwaliteit van zorg te blijven verbeteren moet men innoveren. Het doel van innovatiebeleid is om op grote schaal de kwaliteit van zorg te verbeteren. Voor de langdurige zorg ondersteunt VWS hiertoe verschillende programma’s waaronder In voor zorg!, Ambiënt Assisted Living, het Nationaal Programma Ouderenzorg en gebiedgerichte experimenten. Daarnaast kent de NZa beleidsregels voor innovatie.
 
 
 •
 
 Programma «In voor zorg!»
 
 De kwaliteit van de langdurige zorg verdient een impuls. Om te zorgen dat de langdurige zorg ook in de toekomst kwalitatief goed is en beschikbaar blijft voor mensen die een onbetwistbare behoefte hebben aan zorg, is het niet alleen nodig allerlei zaken in de techniek en wetgeving te realiseren, maar is ook slimmer werken belangrijk. Het programma «In voor zorg!» helpt organisaties toekomstbestendig te worden. De afgelopen jaren is op veel plaatsen in de sector veel bruikbare kennis ontwikkeld. Door deze kennis binnen de gehele sector te implementeren kunnen kennis en praktijk beter op elkaar worden aangesloten. Hierdoor wordt het mogelijk om de kwaliteit van zorg (versneld) te verbeteren en de zorg doelmatiger in te richten. Dit draagt bij aan de toekomstbestendigheid van de langdurige zorg. In 2012 zijn naar verwachting circa 300 zorginstellingen tegelijkertijd met «In voor zorg!» aan de slag. De rapportages met resultaten worden vanaf 2011 (als de eerste tranche is afgelopen) aan de Tweede Kamer gezonden.
 
 
 •
 
 Ambiënt Assisted Living
 
 Deelname van VWS aan het Europese programma Ambiënt
								Assisted Living (AAL) is er op gericht ouderen in staat te stellen zo lang
								mogelijk zelfstandig te wonen en te leven, ook als ze last krijgen van
								lichamelijke en/of geestelijke beperkingen. Dit programma biedt het zorgveld en
								de industrie de gelegenheid om de ontwikkeling en innovatiekracht op Europees
								niveau te bundelen. Behoeften en wensen van de ouderen (en hun mantelzorgers)
								vormen het uitgangspunt. Dit programma loopt tot en met 2013. Onlangs is de
								vierde call voor projectvoorstellen gepubliceerd.
 
 
 •
 
 Nationaal Programma
								Ouderenzorg
 
 De oorspronkelijke looptijd van Het Nationaal
								Programma Ouderenzorg (NPO) is van april 2008 tot april 2012. Het programma is
								gericht op het verbeteren van de zorg voor kwetsbare ouderen. De zorg moet
								eerder, beter afgestemd op kwetsbare ouderen en meer in samenhang worden
								aangeboden. De wetenschappelijke onderbouwing van de zorg moet worden
								verbeterd. Onder begeleiding van een programmacommissie en ZonMw lopen bij acht
								regionale netwerken inmiddels 62 experimenten. De einddatum verschilt per
								experiment, maar zal uiterlijk eind 2013 zijn. Eventuele voortzetting zal worden bezien.
 
 
 •
 
 Gebiedgerichte
								experimenten
 
 In Rotterdam (Plan van Aanpak Kwetsbare Personen
								Rotterdam) werkt VWS samen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie, de
								gemeente, de zorgverzekeraar en het zorgkantoor om op het beleids- en
								inkoopniveau de samenhang in zorg, welzijn, wonen en werken voor kwetsbare
								personen te bevorderen. In Friesland (Frieslab) werken gemeenten, verzekeraar
								en zorgaanbieders samen om de samenhang in geneeskundige en langdurige zorg en
								welzijn te bevorderen (€ 0,2 miljoen).
 
 
 •
 
 NZa-beleidsregels
								innovatie
 
 Om zorgkantoren en zorgaanbieders in staat te stellen
								contracten af te sluiten met betrekking tot innovatieve langdurige zorg is in
								2012 een AWBZ-budget van € 19 miljoen bestemd voor de beleidsregel
								«Innovatie ten behoeve van nieuwe zorgprestaties». Aan de beleidsregel
								«Nationaal Programma Ouderenzorg» is € 10 miljoen gekoppeld. De
								beleidsregel TPLZ-experimenten krijgt in 2012 geen vervolg, omdat het
								Transitieprogramma in de Langdurige Zorg in 2011 is beëindigd. De resultaten
								van het programma zijn ingebracht in het programma «In voor zorg!».
 
 
 

						 Plan zorg voor mensen met dementie 

						
 
 De beleidsregel ketenzorg dementie wordt in 2012 voortgezet
							 (€ 10,5 miljoen). In de afgelopen drie jaren is intensief gebruik gemaakt
							 van deze beleidsregel.
 De uitvoering van het plan «Zorg voor mensen met
							 dementie», dat op 17 juni 2008 aan de Tweede Kamer is aangeboden (Kamerstuk
							 25 424,
							 nr. 68), wordt in 2012 afgerond. Op basis van de evaluatie van dit
							 plan wordt bezien welke activiteiten nog verder gestimuleerd moeten worden.
							 Aandachtspunten zijn in ieder geval de verdere borging van samenhangende
							 dementiezorg, inclusief de totstandkoming van een zorgstandaard dementie en de
							 internationale samenwerking met betrekking tot wetenschappelijk onderzoek en
							 verspreiding van goede voorbeelden.
 
 

						 Rechtsbescherming cliënten bij dwang 

						
 Het streven is het wetsvoorstel «Zorg en dwang» in 2012
						 in werking te laten treden. Dit betekent dat in 2012 diverse
						 voorlichtingstrajecten lopen om zorgaanbieders en cliënten (met dementie of
						 een verstandelijke beperking) hierop voor te bereiden. Voor zorgaanbieders
						 sluit dit aan op de verbetertrajecten die zich in het kader van «Zorg voor Beter»
						 al enige jaren succesvol richten op een cultuurverandering, waardoor er minder
						 dwang in de zorg wordt toegepast.
 

						 Kwaliteit meten, verbeteren en borgen 

						
 Het beleid om de kwaliteit te verbeteren richt zich op
						 het meten van de kwaliteit van zorg, het verbeteren van deze zorg en het borgen
						 van deze verbetering.
 
 
 •
 
 Implementatie kwaliteitskader
								verantwoorde zorg
 
 Kwaliteit van zorg wordt gemeten door de
								Kwaliteitskaders Verantwoorde Zorg (zie ook 43.1). Er is een set indicatoren
								ontwikkeld voor het meten van de kwaliteit van zorg. In 2012 moet, nadat enkele
								jaren op deze indicatoren is gemeten, worden bezien of deze eerste set
								indicatoren de gewenste en benodigde informatie oplevert. Zowel in de VVT- als
								de GHZ-sector is een herbezinning gaande op de set indicatoren en in welke
								richting deze moeten worden doorontwikkeld. In beide sectoren wordt gekeken of
								het mogelijk is om meer aspecten van kwaliteit van bestaan (breder dan
								kwaliteit van zorg) in het instrumentarium in te voegen. Het kabinet vindt het
								belangrijk dat het proces van meten van kwaliteit going concern is binnen
								instellingen. Om dit mogelijk te maken en daarbij de administratieve lasten te
								verminderen, worden verbindingen gelegd met andere processen zoals de
								zorgzwaartebekostiging; 
 
 
 •
 
 Zorg voor Beter
 
 Het kwaliteitsverbeterprogramma «Zorg voor Beter»
								is per eind 2011 afgelopen. Een aantal projecten van «Zorg voor Beter» heeft
								echter een langere doorlooptijd (tot uiterlijk medio 2013). In het voorjaar van
								2012 wordt de slotconferentie «Zorg voor Beter» georganiseerd, waar de
								resultaten van het programma gepresenteerd worden. De veldpartijen zullen
								worden gestimuleerd de verbeterbeweging over te nemen.
 Het programma wordt tevens geëvalueerd. De
								onderdelen die eind 2011 zijn afgerond worden daarin opgenomen. De trajecten
								die in 2012 en 2013 worden afgerond, worden in een addendum aan de evaluatie
								toegevoegd. 
 
 
 

						 Stichting Centra voor Consultatie en Expertise 

						
 
 De Stichting Centra voor Consultatie en Expertise (CCE)
							 heeft als taak door de inzet van expertise en (tijdelijke) extra ondersteuning
							 perspectief te bieden aan individuele cliënten met een bijzondere zorgvraag.
							 CCE kan adviezen geven over het opstellen van bijzondere zorgplannen en
							 begeleidt ook de uitvoering ervan. Daarnaast heeft CCE een belangrijke
							 adviserende rol met betrekking tot enkele beleidsregels van de NZa, waaronder
							 de beleidsregel «Toeslag extreme zorgzwaarte». Het gaat om adviezen over de
							 zorg van cliënten met een bijzondere zorgvraag.
 De regeling «Toeslag
							 Extreme Zorgzwaarte» verdient onderhoud. Het is belangrijk dat de extra
							 middelen die via deze regeling worden ingezet ook daadwerkelijk effect sorteren
							 en bijdragen aan het welzijn en de zorg van cliënten. Daarom wordt bekeken hoe
							 met deze regeling in de toekomst moet worden omgegaan.
 
 
 
 
 43.3.4
 De kosten van de zorg zijn maatschappelijk
							 aanvaardbaar (betaalbare zorg)
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 De maatschappelijke aanvaardbaarheid van de kosten
								voor de langdurige zorg bepaalt de mate waarin de samenleving duurzaam bereid
								is solidariteit op te brengen voor voldoende zorg van goede kwaliteit. Door de
								vergrijzing neemt de druk op deze solidariteit flink toe. Het kabinet vindt de
								maatschappelijke kosten aanvaardbaar als:
 
 
 •
 De premie in verhouding is tot kwaliteit en
									 capaciteit;
 
 
 •
 Het beroep op de arbeidsmarkt in overeenstemming
									 is met de mogelijkheden gelet op de concurrentie met andere sectoren in de
									 economie;
 
 
 •
 Mantelzorgers niet overmatig worden belast;
 
 
 •
 De uitvoering van de AWBZ doelmatig is;
 
 
 •
 Onnodige administratieve lasten worden
									 beperkt.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met het
							 volgende kengetal:
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Beheerste ontwikkeling AWBZ-uitgaven
									 langdurige zorg (x € 1 miljard)
 
 
 22,4
 
 
 21,5
 
 
 22,9
 
 
 24,0
 
 
 24,6
 
 
 26,0
 
 
 
 
 
 Bron
 VWS, NZa productieafspraken en
							 (voorlopige)realisatiegegevens, CVZ (voorlopige) financieringslasten.
 
 
 

						 Herijken van het pakket van verzekerde aanspraken 

						
 

						 Persoonsgebonden budget (pgb) 

						
 Het kabinet vindt het persoonsgebonden budget een
						 waardevol instrument voor personen met een levenslang en levensbrede zorgvraag.
						 Vandaar dat in het Regeer- en Gedoogakkoord is vastgelegd het recht op een pgb
						 wettelijk te regelen. Dit zal per 1 januari 2014 het geval zijn. Het pgb en
						 zorg in natura worden dan gelijkwaardige alternatieven. De huidige
						 subsidieregeling met een subsidieplafond komt te vervallen en de pgb-middelen
						 worden onderdeel van de AWBZ-contracteerruimte. Medio 2012 wordt het
						 wetsvoorstel aan de Kamer aangeboden.
 De sterke groei van de pgb-uitgaven van de afgelopen
						 periode is de komende jaren niet vol te houden. Vandaar dat het wettelijk
						 verankeren van het recht op een pgb alleen mogelijk is als de toekomstige
						 pgb-uitgaven worden beheerst. Het kabinet neemt hiervoor maatregelen. Per
						 1 januari 2012 krijgen alleen personen met een verblijfsindicatie toegang tot
						 het pgb. Bestaande budgethouders op basis van een extramurale indicatie
						 behouden tot 1 januari 2014 hun recht op een pgb, tenzij zij zich in 2013
						 melden voor een herindicatie voor de functie begeleiding. Voor deze personen
						 geldt dat zij vanaf dat moment vallen onder de Wmo. Dit vanwege de
						 decentralisatie van de functie begeleiding naar de gemeente vanaf 1 januari
						 2013.
 Dit betekent dat, voor iedereen met een extramurale
						 indicatie, passende zorg beschikbaar moet zijn of komen binnen de zorg in
						 natura. Om deze beleidsopgave nauwkeuriger in beeld te brengen, vindt er
						 voorafgaand onderzoek plaats onder budgethouders. Daarnaast is er overleg met
						 zorgaanbieders, zorgkantoren en cliëntorganisaties. Hierbij wordt gekeken
						 welke eventuele belemmeringen er zijn om het voorgaande mogelijk te maken. Het
						 kabinet informeert de Kamer in september 2011 hoe zij haar plannen wil
						 realiseren. Hierbij wordt rekening gehouden met de innovatieve vormen van
						 pgb-zorg die op dit moment beschikbaar zijn (Kamerstuk
						 30 597, nr.
						 186).
 

						 Decentralisatie begeleiding 

						
 
 Het kabinet is voornemens om de functie begeleiding
							 voor personen met een extramurale indicatie onder de verantwoordelijkheid van
							 de gemeenten te brengen. Dit als onderdeel van een groter pakket dat het
							 kabinet wil decentraliseren. De Wmo is in tegenstelling tot de AWBZ meer
							 gericht op participatie van burgers en het bevorderen van de zelfredzaamheid.
							 Het onderbrengen van de extramurale begeleiding in de Wmo zal leiden tot een
							 meer op maat gesneden aanpak voor burgers. Gemeenten krijgen dan de
							 mogelijkheid om een breder palet van ondersteuning aan te bieden, waarbij de
							 combinatie kan worden gezocht met andere onderwerpen in het gemeentelijke
							 domein, zoals huishoudelijke verzorging, woningaanpassingen, arbeidsparticipatie
							 en onderwijs.
 Per 1 januari 2013 geldt dat mensen die vanaf dat
							 moment voor het eerst begeleiding nodig hebben of van wie de AWBZ-indicatie
							 afloopt en een verzoek tot herindicatie wordt gedaan, een beroep kunnen doen op
							 de Wmo. Vanaf 2014 valt iedereen die begeleiding nodig heeft onder de
							 verantwoordelijkheid van de gemeenten.
 Om deze decentralisatie in goede banen te leiden is
							 het van belang met alle betrokken partijen tijdig de dialoog te zoeken. Dat
							 resulteert in een nauwe samenwerking tussen VWS en VNG in het zogenoemde
							 Transitiebureau, waarin ook vertegenwoordigers van gemeenten zitting hebben.
							 Het Transitiebureau helpt gemeenten, aanbieders en cliënten(organisaties) om
							 zich voor te bereiden op de uitvoering van begeleiding in het nieuwe domein
							 door informatievoorziening (factfinding) en instrumentontwikkeling
							 (transitie).
 De gemeenten ontvangen het budget dat met de
							 extramurale begeleiding gemoeid is, minus een efficiencykorting van 5%.
							 Daarnaast heeft het kabinet € 130 miljoen aan transitiekosten ter
							 beschikking gesteld, waarvan € 80 miljoen voor gemeenten.
 
 

						 Scheiden van wonen en zorg 

						
 Cliënten met beperkingen die intramuraal verblijven zijn
						 door hun behoefte aan zorg op bepaalde woonruimte aangewezen. Wat betreft de
						 woonmogelijkheden ontberen zij op dit moment keuzemogelijkheden. In die
						 situatie moet verandering komen. Door cliënten huur te laten betalen, worden
						 zij zich bewust van prijs en kwaliteit van de woonruimte en maakt dat mee een
						 onderdeel van hun keuzeproces uit. Aanbieders van zorg en woningcorporaties
						 zullen zich, afzonderlijk en gezamenlijk, meer moeten gaan richten op de wensen
						 van ouderen en mensen met beperkingen. Zonder goed woonaanbod lopen zij het
						 risico op leegstand; de overheid zal dat risico op termijn niet meer afdekken.
						 Om te beginnen worden op 1 januari 2012 integrale tarieven ingevoerd. In de
						 komende periode wordt alle relevante wet- en regelgeving (van VWS en van BZK)
						 doorgelicht op noodzaak van aanpassing en waar nodig wordt die aanpassing ter
						 hand genomen. Daarbij wordt rekening gehouden met de randvoorwaarden zoals die
						 in het Regeer- en Gedoogakkoord staan. Vervolgens wordt op 1 januari 2014
						 daadwerkelijk voor de lichtere zorgzwaartepakketten (in ieder geval ZZP
						 Verpleging en Verzorging 1 en 2) overgegaan tot het scheiden van wonen en
						 zorg.
 

						 Verlagen IQ-grens 

						
 
 In het Regeer- en Gedoogakkoord is opgenomen dat het IQ-criterium voor recht op AWBZ-zorg per 2012 gelijkgesteld wordt aan het criterium dat in veel van de ons omringende landen wordt gehanteerd, namelijk een IQ lager dan 70. In Nederland hebben niet alleen licht verstandelijk gehandicapten met een IQ tussen 50 en 70, maar ook zwakbegaafden, met een IQ tussen 70 en 85 recht op AWBZ-zorg. Deze zwakbegaafden maken nu op basis van bijkomende ernstige beperkingen in de sociale redzaamheid en leer- en/of gedragsproblemen als gevolg van verminderd cognitief functioneren gebruik van de AWBZ.
 Voor deze groep geldt dat, daar waar mogelijk, ondersteuning dichtbij georganiseerd moet worden, gebruik makend van het eigen sociale netwerk. Een belangrijke rol is hierbij weggelegd voor gemeenten en jeugdzorg. Met de maatregelen wordt beoogd stigmatisering van personen met een lager IQ te voorkomen en de participatie van deze groep in de maatschappij te bevorderen. Het kabinet heeft besloten om de maatregel met één jaar uit te stellen tot 1 januari 2013. Die tijd wordt gebruikt voor een nadere verkenning om te bezien hoe de toegang tot de AWBZ beperkt kan worden en daarbij wordt ook nadrukkelijk gekeken naar het inperken van de intramurale toestroom die de laatste jaren een vlucht heeft genomen. Bij de verdere uitwerking van de maatregel zijn experts en andere stakeholders betrokken. De beperking van de AWBZ-doelgroep zal structureel een besparing van € 250 miljoen met zich meebrengen.
 
 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)
 
 Eind 2010 hebben chronisch zieken en gehandicapten voor het eerst een algemene tegemoetkoming ontvangen in de extra kosten die zij vaak hebben als gevolg van hun chronische ziekte of handicap. Ruim twee miljoen burgers hebben een tegemoetkoming ontvangen. Dat is meer dan bij de totstandkoming van de Wtcg werd geraamd.
 Voor het recht op een tegemoetkoming over het jaar 2010 (die eind 2011 wordt uitgekeerd) zijn de afbakeningscriteria aangepast. Hiervoor is een voorstel gedaan door de Taskforce verbetering afbakening Wtcg. De aanpassing heeft betrekking op onder andere de verbetering van de afbakening van het Zvw-gebruik en het betrekken van rolstoelen en pgb-huishoudelijke verzorging in het kader van de Wmo. Het aantal personen dat eind 2011 een algemene tegemoetkoming Wtcg ontvangt neemt door deze maatregelen per saldo verder toe. Dit vraagt om nadere afwegingen in de afbakeningscriteria, waarbij de tegemoetkoming nog beter kan worden gericht op de mensen die het echt nodig hebben. Hiervoor is onderzoek uitgezet. Vooruitlopend op de uitkomsten van dit onderzoek is besloten om het inkomen te betrekken bij de bepaling van het recht op een tegemoetkoming. Het beschikbare budget is daarom vanaf 2013 met € 250 miljoen verlaagd.
 
 Instrumenten voor een goed werkend AWBZ stelsel
 Uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars
 Zorgverzekeraars zijn formeel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) voor hun verzekerden. Zij hebben nu echter al hun AWBZ-taken gemandateerd aan regionale zorgkantoren. Het zorgkantoor heeft volmacht om namens alle zorgverzekeraars in de betreffende regio werkzaam te zijn. In het Regeer- en Gedoogakkoord is opgenomen dat de taken van de zorgkantoren en de risico’s worden overgenomen door de zorgverzekeraars. De AWBZ zal vanaf 1 januari 2013 worden uitgevoerd door zorgverzekeraars (Kamerstuk 30 597, nr. 186).
 
 De uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars voor eigen verzekerden kent een aantal belangrijke voordelen, zoals vergroting van de keuzevrijheid voor verzekerden en cliënten, een grotere klantgerichtheid, verbetering van kwaliteit en meer kostenefficiency. De verzekeraar wordt voor de cliënt het aanspreekpunt voor de zorg in den brede (voor Zvw en AWBZ). De verzekeraar vervult op cliëntniveau een rol in de bemiddeling tussen zorgbehoefte en aanbod van zorg. Daarnaast krijgen cliënten meer invloed, doordat verzekeraars rechtstreeks aanspreekbaar zijn en doordat verzekerden de mogelijkheid hebben jaarlijks te wisselen van zorgverzekeraar (»stemmen met de voeten»).
 Het is de verwachting dat zorgverzekeraars bij de zorginkoop een betere samenhang tussen de cure (Zvw) en de care (AWBZ) kunnen realiseren. Dit is bij uitstek van belang voor cliënten die zowel Zvw- als AWBZ-zorg nodig hebben, zoals ouderen en chronisch zieken. Er is een wetsvoorstel in voorbereiding waarmee de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars voor eigen verzekerden wordt geregeld.
 
 Bijdrage in kosten van kortingen (BIKK)
 De BIKK is een rijksbijdrage die is ingesteld om de lagere premieopbrengst van de AWBZ als gevolg van de grondslagverkleining van de AWBZ bij de invoering van het belastingstelsel van 2001 te compenseren (circa € 5,3 miljard).
 AWBZ-Zorg Informatie Systeem (Azoris)
 Aan de Tweede Kamer is toegezegd om de grote hoeveelheid informatie over de AWBZ overzichtelijker te presenteren. Een van de initiatieven daartoe is het realiseren van een AWBZ-brede gegevensbank, waarin AWBZ-gegevens uit verschillende informatiebronnen met elkaar worden verbonden en op een toegankelijke manier beschikbaar worden gesteld voor diverse partijen. Gegevens worden op vooraf afgesproken momenten door informatiehouders, zoals het CAK, de NZa en het CIZ, aangeleverd. Zo wordt de databank op gezette tijden bijgewerkt met de meest recente informatie, vermindert de uitvraag van gegevens bij de informatiehouders (en daarmee de administratieve lasten) en wordt de kennis over de AWBZ vergroot. Het CBS is gevraagd een pilot op te zetten. Deze is eind 2011 gereed. Daarna wordt besloten over structurele vormgeving en inbedding (voor medio 2012).
 AWBZ-brede zorgregistratie (AZR)
 De AWBZ-brede zorgregistratie (AZR) is een uniforme systematiek waarmee indicatieorganen, zorgkantoren en zorgaanbieders elektronisch informatie over cliënten kunnen uitwisselen. Daarmee wordt inzicht verkregen in ontwikkelingen in de zorgvraag en het zorgaanbod en eventuele fricties daartussen (wachtlijsten). Het CVZ draagt zorg voor de specificaties van de AZR, de standaarden en de bedrijfsregels en begeleidt de implementatie van de AZR. Daarvoor is in 2012 een bedrag van € 2,0 miljoen benodigd.
 
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 44
 
 Artikel
 44
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 44.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 

						Alle burgers participeren in de samenleving. 

					 
 
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 
 Het Ministerie van VWS wil het participeren van burgers
							 in de samenleving bevorderen door:
 
 
 •
 Het decentraliseren van de functie begeleiding naar
								 gemeenten in 2013 (44.3.1);
 
 
 •
 Het stimuleren van zorg voor elkaar (bijvoorbeeld
								 door vrijwilligerswerk en mantelzorg) (44.3.2);
 
 
 •
 Het zorgdragen voor inclusief beleid door middel
								 van gelijke behandelingswetgeving (44.3.3);
 
 
 •
 Het daadkrachtig aanpakken van misbruik in
								 afhankelijkheidsrelaties: partnergeweld, kindermishandeling,
								 ouderenmishandeling, eergerelateerd geweld en vrouwelijke genitale verminking
								 (44.3.4).
 
 
 
 
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 VWS heeft een stelselverantwoordelijkheid die wordt
						 ingevuld door kennis te verzamelen over hoe de wet in de praktijk uitpakt en
						 bij te sturen als de uitvoering van de wet / het systeem niet tot de beoogde
						 uitkomsten leidt. De bewindspersonen van VWS zijn verantwoordelijk voor de
						 randvoorwaarden waarbinnen kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare
						 maatschappelijke ondersteuning kan worden gerealiseerd, zowel voor als door
						 burgers. Voor een groot deel van deze taken ligt de directe
						 verantwoordelijkheid uit hoofde van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
						 bij gemeenten. Verantwoording over de uitvoering van de Wmo wordt afgelegd in
						 de gemeenteraad.
 
 
 Externe factoren
 
 Externe factoren
 
 Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare
						 maatschappelijke ondersteuning vergt een samenspel van gemeenten, burgers en
						 anderen, zoals zorgleveranciers, woningcorporaties, kennisinstituten,
						 organisaties voor vrijwilligers en mantelzorgers. Al deze partijen dragen bij
						 aan het ontwikkelen van sociale netwerken, die weer in belangrijke mate
						 bijdragen aan de algemene beleidsdoelstelling.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 
 Voor mensen met een beperking onderzoekt het Nivel de
							 participatie voor de domeinen sociale contacten, wonen, werk,
							 vrijetijdsbesteding, vervoer en opleiding. Door het Nivel wordt jaarlijks aan
							 een steekproef van personen uit hun patiëntenpanel «mensen met een beperking
							 of chronische ziekte» een vragenlijst voorgelegd over hun activiteiten op
							 genoemde domeinen. Uit deze resultaten wordt vervolgens een indexcijfer over de
							 feitelijke totale participatie op deze domeinen bepaald.
 Deze participatie wordt weergegeven met het
							 participatie-indexcijfer voor zelfstandig wonende mensen met een lichamelijke
							 beperking van 15 jaar en ouder.
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 
 
 
 
 
 Totale groep 
 
 
 
 105
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 104
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Geslacht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Man 
 
 
 103
 
 
 100
 
 
 101
 
 
 98
 
 
 
 
 Vrouw (ref.)
 
 
 105
 
 
 106
 
 
 106
 
 
 106
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leeftijd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15–39 
 
 
 120
 
 
 114
 
 
 117
 
 
 115
 
 
 
 
 40–64 (ref.)
 
 
 109
 
 
 108
 
 
 105
 
 
 105
 
 
 
 
 65 jaar en ouder
 
 
 94
 
 
 94
 
 
 99
 
 
 98
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opleidingsniveau
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Laag 
 
 
 95
 
 
 94
 
 
 97
 
 
 98
 
 
 
 
 Midden (ref.)
 
 
 110
 
 
 109
 
 
 110
 
 
 104
 
 
 
 
 Hoog
 
 
 125
 
 
 121
 
 
 118
 
 
 121
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ernst van de
								 beperking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Licht (ref.)
 
 
 114
 
 
 112
 
 
 114
 
 
 111
 
 
 
 
 Matig
 
 
 101
 
 
 99
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Ernstig
 
 
 78
 
 
 80
 
 
 79
 
 
 83
 
 
 
 
 
 Bron
 Nivel, Participatiemonitor. Basisjaar 2006=100,
						 voorlopige cijfers 2010. De participatie van mensen met een beperking wordt
						 sinds 2006 gemeten. De participatie van ouderen sinds 2009.
 Over het algemeen is de participatie van mensen met een
						 lichamelijke beperking vanaf 2006 niet toe- of afgenomen.
 Ook de participatie van mensen met een lichte of matige
						 verstandelijke beperking is over het algemeen vanaf 2006 gelijk gebleven.
 
 
 
 
 
 44.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 44.2.1
 Begrotingsuitgaven
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 239 260
 
 
 
 
 106 468
 
 
 
 
 209 355
 
 
 
 
 202 560
 
 
 
 
 192 504
 
 
 
 
 186 500
 
 
 
 
 186 365
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 259 607
 
 
 
 
 186 511
 
 
 
 
 212 152
 
 
 
 
 202 704
 
 
 
 
 192 504
 
 
 
 
 186 500
 
 
 
 
 186 365
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44.1 Burgers worden gestimuleerd actief te participeren in maatschappelijke verbanden
 
 
 
 
 26 373
 
 
 
 
 24 599
 
 
 
 
 40 783
 
 
 
 
 27 641
 
 
 
 
 17 848
 
 
 
 
 12 725
 
 
 
 
 12 590
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 25 400
 
 
 
 
 15 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overheveling begeleiding van AWBZ naar Wmo
 
 
 
 
 25 400
 
 
 15 000
 
 
 5 000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 13 583
 
 
 
 
 11 141
 
 
 
 
 11 398
 
 
 
 
 11 375
 
 
 
 
 11 240
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Movisie
 
 
 
 
 8 064
 
 
 6 345
 
 
 6 345
 
 
 6 345
 
 
 6 345
 
 
 
 
 Welzijn Nieuwe Stijl, Kanteling en overig
 
 
 
 
 2 500
 
 
 1 300
 
 
 900
 
 
 900
 
 
 900
 
 
 
 
 Wmo-werkplaatsen , kwaliteit
 
 
 
 
 1 000
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 Vernieuwingsprogramma «Beter in Meedoen»
 
 
 
 
 1 000
 
 
 2 550
 
 
 2 400
 
 
 2 400
 
 
 2 400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1 800
 
 
 
 
 1 500
 
 
 
 
 1 450
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Evaluatie Wmo
 
 
 
 
 1 763
 
 
 1 197
 
 
 1 200
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44.2 Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning
 
 
 
 
 75 519
 
 
 
 
 80 394
 
 
 
 
 85 492
 
 
 
 
 76 130
 
 
 
 
 74 479
 
 
 
 
 75 129
 
 
 
 
 75 129
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 85 492
 
 
 
 
 76 130
 
 
 
 
 74 479
 
 
 
 
 75 129
 
 
 
 
 75 129
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stimuleringsregeling mantelzorgers (inclusief uitvoeringskosten)
 
 
 
 
 76 000
 
 
 69 000
 
 
 68 000
 
 
 68 000
 
 
 68 000
 
 
 
 
 Mezzo, Rode Kruis en Zonnebloem
 
 
 
 
 3 953
 
 
 3 570
 
 
 3 561
 
 
 3 552
 
 
 3 552
 
 
 
 
 Projecten Mantelzorgbeleid
 
 
 
 
 2 461
 
 
 1 538
 
 
 1 321
 
 
 1 550
 
 
 1 550
 
 
 
 
 Projecten Vrijwilligersbeleid
 
 
 
 
 2 956
 
 
 1 839
 
 
 1 550
 
 
 1 715
 
 
 1 715
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44.3 Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van (algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning
 
 
 
 
 60 961
 
 
 
 
 62 337
 
 
 
 
 59 736
 
 
 
 
 61 848
 
 
 
 
 61 698
 
 
 
 
 61 698
 
 
 
 
 61 698
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 2 305
 
 
 
 
 1 568
 
 
 
 
 1 418
 
 
 
 
 1 418
 
 
 
 
 1 418
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inclusief beleid/WGB/ratificatie VN-verdrag
 
 
 
 
 1 277
 
 
 525
 
 
 425
 
 
 425
 
 
 425
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 57 431
 
 
 
 
 60 280
 
 
 
 
 60 280
 
 
 
 
 60 280
 
 
 
 
 60 280
 
 
 
 
 
 Bovenregionaal vervoer (Valys)
 
 
 
 
 57 431
 
 
 60 280
 
 
 60 280
 
 
 60 280
 
 
 60 280
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44.4 Burgers met (psycho) sociale problemen kunnen gebruik maken van tijdelijke ondersteuning
 
 
 
 
 96 754
 
 
 
 
 19 181
 
 
 
 
 26 141
 
 
 
 
 37 085
 
 
 
 
 38 479
 
 
 
 
 36 948
 
 
 
 
 36 948
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 26 141
 
 
 
 
 37 085
 
 
 
 
 38 479
 
 
 
 
 36 948
 
 
 
 
 36 948
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ouderenmishandeling
 
 
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 10 000
 
 
 
 
 Geweld in afhankelijkheidsorganisaties
 
 
 
 
 8 350
 
 
 19 500
 
 
 20 000
 
 
 20 000
 
 
 20 000
 
 
 
 
 Projecten minderjarige meisjes
 
 
 
 
 1 630
 
 
 2 055
 
 
 2 055
 
 
 2 055
 
 
 2 055
 
 
 
 
 Mannenopvang
 
 
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 1 200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 25 765
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

						 Budgetflexibiliteit 

						
 
 De uitgaven bestaan voornamelijk uit subsidies en
							 opdrachten op grond van wet- en regelgeving. Deze uitgaven zijn derhalve in
							 principe niet alternatief aanwendbaar.
 Voor een beperkt deel van de beleidsuitgaven (3%) zijn
							 nog geen verplichtingen aangegaan. Deze middelen worden gedurende het jaar
							 aangewend voor beleidsdoeleinden en zijn in principe alternatief
							 aanwendbaar.
 
 
 
 
 44.2.2
 Premiegefinancierde zorguitgaven
 
 In de tabel hieronder zijn de beschikbare middelen
						 opgenomen voor de premiegefinancierde zorguitgaven op het terrein van de
						 maatschappelijke ondersteuning. Hierin zijn de budgettaire consequenties van de
						 eerste suppletoire begroting 2011 en de begroting 2012 verwerkt. Voor 2011 is
						 de loon- en prijsontwikkeling al verwerkt, terwijl voor 2012 en latere jaren de
						 loon- en prijsontwikkeling nog moet worden toegevoegd. Het saldo van de
						 beschikbare middelen en maatregelen, voor zover niet aan de afzonderlijke
						 sectoren toegedeeld, is opgenomen als onverdeeld.
 
 44 Maatschappelijke ondersteuning (bedragen x
							 € 1 000 000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 MEE-instellingen
 
 
 180,1
 
 
 186,2
 
 
 187,6
 
 
 180,0
 
 
 181,6
 
 
 181,0
 
 
 181,0
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 180,1
 
 
 
 
 186,2
 
 
 
 
 187,6
 
 
 
 
 180,0
 
 
 
 
 181,6
 
 
 
 
 181,0
 
 
 
 
 181,0
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 –
 
 
 3,4%
 
 
 0,8%
 
 
 – 4,1%
 
 
 0,9%
 
 
 0,0%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 44.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 Er zijn vier operationele doelstellingen op het gebied
						 van maatschappelijke ondersteuning:
 
 
 1.
 Burgers worden gestimuleerd actief te participeren in
								maatschappelijke verbanden;
 
 
 2.
 Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning c.q.
								kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning;
 
 
 3.
 Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van
								(algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning;
 
 
 4.
 Burgers met (psycho) sociale problemen kunnen gebruik
								maken van tijdelijke ondersteuning.
 
 
 
 
 
 44.3.1
 Burgers worden gestimuleerd actief te participeren
							 in maatschappelijke verbanden
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Samen met gemeenten wordt de participatie en
							 zelfredzaamheid van burgers bevorderd. De Wet maatschappelijke ondersteuning
							 (Wmo) biedt gemeenten, burgers en instellingen de mogelijkheid problemen rondom
							 zelfredzaamheid en participatie op basis van lokaal maatwerk op te lossen.
							 Gemeenten worden ondersteund om op vernieuwende wijze integraal lokaal beleid
							 te ontwikkelen en uit te voeren, waarbij verbindingen worden gelegd tussen
							 verschillende onderdelen van de Wmo en met aanpalende beleidsvelden.
 
 Het kabinet is conform het Regeer- en Gedoogakkoord
							 voornemens om de functie begeleiding voor personen met een extramurale
							 indicatie per 2013 onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten te brengen.
							 Dit als onderdeel van een groter pakket van decentralisatie van taken. De Wmo
							 is in tegenstelling tot de AWBZ meer gericht op participatie van burgers en het
							 bevorderen van de zelfredzaamheid. Het onderbrengen van de extramurale
							 begeleiding in de Wmo zal leiden tot een meer op maat gesneden aanpak voor
							 burgers, dichtbij, bijvoorbeeld in de eigen wijk of buurt en rekening houden
							 met de eigen kracht en de wensen van de burger. Gemeenten krijgen dan de
							 mogelijkheid om een breder palet van ondersteuning aan te bieden, waarbij de
							 combinatie kan worden gezocht met andere onderwerpen in het gemeentelijke
							 domein, zoals huishoudelijke verzorging, woningaanpassingen, arbeidsparticipatie
							 en onderwijs.
 In de Wmo wordt de compensatieplicht uitgebreid voor de
							 nieuwe begeleidingstaak van gemeenten.
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende kengetallen:
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 
 
 
 
 1. Percentage Wmo-cliënten dat aangeeft dat de
									 Wmo ondersteuning bijdraagt aan het zelfstandig wonen en meedoen in de
									 samenleving 
 
 
 91%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 2. Percentage Wmo-cliënten dat aangeeft dat de
									 Wmo ondersteuning bijdraagt aan het langer zelfstandig blijven 
 
 
 –
 
 
 81%
 
 
 73%
 
 
 
 
 3. Percentage Wmo-cliënten dat aangeeft dat de
									 Wmo ondersteuning bijdraagt aan meedoen in de samenleving
 
 
 –
 
 
 74%
 
 
 66%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. Rapportage tevredenheidsonderzoeken cliënten Wmo
							 SGBO 2008 juni 2008.
 2 en 3. Rapportages tevredenheidsonderzoek cliënten
							 Wmo SGBO/BMC 2009 definitief en 2010 voorlopig.
 De vraag of de ondersteuning van de Wmo bijdraagt aan
							 het zelfstandig kunnen blijven wonen en/of meedoen aan de maatschappij is met
							 ingang van 2009 gesplitst in twee aparte vragen.
 
 
 

						 Instrumenten voor actieve participatie 

						
 

						 Decentralisatie begeleiding naar gemeenten 

						
 Het kabinet is conform het Regeer- en Gedoogakkoord
						 voornemens om de functie begeleiding voor personen met een extramurale
						 indicatie onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten te brengen. Per 1 januari 2013 geldt dat mensen, die vanaf dat moment voor het eerst begeleiding nodig hebben of van wie de AWBZ-indicatie afloopt en waarbij een verzoek tot herindicatie wordt gedaan, een beroep kunnen doen op de Wmo. Vanaf 2014 valt iedereen die extramurale begeleiding nodig heeft onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten.
 
 Om deze decentralisatie in goede banen te leiden
							 werken medewerkers van VNG en VWS in 2012 samen in het zogenoemde
							 Transitiebureau, waarin ook vertegenwoordigers van gemeenten zitting hebben.
							 Het Transitiebureau helpt in 2012 gemeenten, aanbieders en
							 cliënten(organisaties) om zich voor te bereiden op de uitvoering van
							 begeleiding in het nieuwe domein via informatievoorziening (factfinding) en
							 instrumentontwikkeling (transitie). Zo worden onder andere bijeenkomsten in het
							 land georganiseerd, handreikingen opgesteld en een toolkit voorbereid met
							 informatie over cliëntprofielen, wijze van verantwoording en aanbesteden.
							 Daarbij zal ook gebruik worden gemaakt van de kennis en de resultaten uit de
							 programma’s «Welzijn Nieuwe Stijl» en «de Kanteling». Verder komen er middelen beschikbaar
							 voor cliënt- en patiëntorganisaties en aanbieders om zich voor te bereiden op
							 de begeleiding.
 
 

						 Welzijn Nieuwe Stijl 

						
 De individuele adviestrajecten die lopen bij gemeenten en
						 welzijnsorganisaties worden in 2011 afgerond. In 2012 wordt het verspreiden van
						 goede voorbeelden van het werken volgens de bakens van Welzijn Nieuwe Stijl
						 gecontinueerd en blijft VWS het gedachtegoed uitdragen onder de deelnemers aan
						 het programma, bij overige gemeenten en welzijnsaanbieders. Ook worden in
						 2012 de zorgaanbieders geïnformeerd over Welzijn Nieuwe Stijl in het kader van
						 de implementatieactiviteiten voor de decentralisatie van extramurale
						 begeleiding naar de Wmo.
 

						 Financieel arrangement Wmo 

						
 In de bestuursafspraken 2011–2015 is met de VNG
						 overeengekomen dat het zogenoemde «financieel arrangement Wmo» per direct
						 wordt verlaten. De bestaande integratie-uitkering voor huishoudelijke hulp
						 wordt voortgezet tot en met 2015, waaruit de middelen (circa € 1,2 miljard)
						 voor huishoudelijke hulp «ontschot» aan gemeenten beschikbaar worden gesteld
						 (deze middelen worden jaarlijks geïndexeerd voor volume- en
						 prijsontwikkelingen). In principe wordt de integratie-uitkering huishoudelijk
						 hulp in 2016 overgeheveld naar de algemene uitkering van het Gemeentefonds9 In de bestuursafspraken 2011–2015 is een
								voorbehoud gemaakt voor wijzigingen die in het wetstraject worden aangebracht
								die de doelen achter en/of de uitvoerbaarheid van decentralisaties
								beïnvloeden. Rijk en VNG treden dan opnieuw in overleg over de gemaakte
								afspraken. Een vergelijkbare situatie ontstaat als de Eerste Kamer instemt met
								de initiatiefvoorstellen Leijten (Kamerstukken 31 347, 31 353 en 31 375).. Het financieel arrangement nodigde gemeenten
						 onvoldoende uit om meer te investeren in collectieve voorzieningen (onder meer
						 door welzijnsorganisaties) dan in individuele voorzieningen. Met de bestuursafspraken
						 2011–2015 is een meer robuust financieel arrangement
						 gecreëerd, dat ook meer rust brengt in de gemeentelijke budgetten, waardoor de
						 mogelijkheid van het maken van meer langdurige afspraken met ketenpartners
						 wordt gefaciliteerd.
 In de bestuursafspraken 2011–2015 zijn Rijk en VNG
						 tevens overeengekomen om te bevorderen dat onnodig gebruik van zwaardere zorg
						 wordt tegengegaan. Onderzocht wordt hoe averechts werkende prikkels kunnen
						 worden vervangen door stimulerende prikkels. In dat licht zal nader worden
						 gekeken naar verbeteringen in de verbinding tussen Wmo en AWBZ en die tussen de
						 Wmo en de Zvw c.q. de eerstelijnszorg.
 Naast de integratie-uitkering voor huishoudelijke hulp
						 geven gemeenten circa € 3,5 miljard uit aan Wmo-taken die worden
						 gefinancierd uit de algemene middelen van gemeenten.
 

						 Beter in Meedoen 

						
 2012 is het laatste jaar van het 5-jarige
						 stimuleringsprogramma «Beter in meedoen» dat als doel heeft om in de Wmo de
						 bestuurskracht van gemeenten te versterken en de kwaliteit van professionals en
						 interventies te verbeteren. Het wordt uitgevoerd door Movisie en het
						 Verwey-Jonkerinstituut (€ 1,0 miljoen per jaar). Eén van de resultaten is een databank met effectieve sociale
						 interventies die eind 2012 ongeveer 80 interventies zal omvatten. Deze
						 interventies worden in samenwerking met de MO-groep bij de welzijnsinstellingen
						 geïmplementeerd. In 2012 wordt bezien hoe de kennisinstituten «Beter in Meedoen»
						 na afloop van de projectperiode structureel kunnen integreren in hun
						 activiteitenprogramma.
 

						 Werkplaatsen Wmo 

						
 
 In 2009 zijn zes Wmo-werkplaatsen gestart voor een periode van
						 drie jaar (€ 0,8 miljoen in 2012, het laatste jaar). In de werkplaatsen
						 werken hogescholen, instellingen en gemeenten samen aan onderzoek en
						 ontwikkeling van nieuwe interventies en aan de doorvertaling ervan naar
						 onderwijs en nascholing. De beschreven werkvormen (20 à 25) worden opgenomen
						 in de databank effectieve sociale interventies van Movisie. In 2012 worden de
						 resultaten van de werkplaatsen verwerkt in een publicatiereeks voor gemeenten
						 en welzijnsorganisaties en in lesmateriaal voor het initiële onderwijs aan de
						 hogescholen en voor bij- en nascholing van werkzame beroepskrachten.
 Ten slotte wordt in 2012 bezien hoe de in de werkplaatsen
						 gehanteerde aanpak van lerend werken een structurele inbedding kan
						 krijgen.
 
 

						 Verspreiden kennis Wmo 

						
 Het kennisinstituut Movisie ondersteunt gemeenten en
						 instellingen bij de adequate uitvoering van de Wmo en aanpalende terreinen door
						 middel van het verzamelen, verrijken, valideren en verspreiden van kennis op
						 het terrein van de Wmo. Movisie ontvangt hiervoor een subsidie van € 8,1
						 miljoen. De kennisactiviteiten worden uitgevoerd in zeven
						 programma’s, die worden ingevuld door vragen uit het veld. De resultaten zijn
						 te vinden op of via de website van Movisie (www.movisie.nl).
 

						 Eenzaamheid bestrijden 

						
 Eenzaamheid heeft waarschijnlijk ook effecten op de
						 fysieke gezondheid. De Gezondheidsraad is gevraagd hierover een advies uit te
						 brengen. Op basis van de conclusies hiervan wordt eind 2012 nader beleid
						 geformuleerd.
 
 
 
 44.3.2
 Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en
							 kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 
 Het stimuleren van de eigen kracht van mensen en –
								in het verlengde hiervan – het stimuleren van de zorg voor elkaar is cruciaal
								voor de samenleving. De samenleving kent veel mensen die er al dan niet
								tijdelijk onvoldoende in slagen om voor zichzelf te zorgen of om te
								participeren. De inzet van het eigen netwerk, van mantelzorgers en van
								vrijwilligers draagt bij aan hun zelfredzaamheid, hun participatie en is een
								teken van de onderlinge betrokkenheid en sociale samenhang in onze
								maatschappij. Het zich belangeloos inzetten voor een ander levert vrijwilligers
								en mantelzorgers voldoening, nieuwe ervaringen en kennis op.
 In georganiseerd verband doen circa 5 miljoen
								Nederlanders vrijwilligerswerk. Daarnaast zet een groot en onbekend aantal
								mensen zich op allerlei manieren in voor (mensen in hun) omgeving. In de
								beleidsbrief die in het najaar van 2011 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd,
								zal nader worden ingegaan op de wijze waarop de vrijwillige inzet van burgers
								wordt gestimuleerd.
 
 Om diverse redenen staat er druk op de mantelzorg:
						 vergrijzing, individualisering, personeelstekorten in de zorg, beperking van
						 het verzekerd pakket en de roep om langer te moeten blijven werken. Gemeenten
						 zijn op grond van de Wmo primair verantwoordelijk voor de ondersteuning van
						 vrijwilligers en mantelzorgers, bijvoorbeeld door een adequaat
						 ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en vrijwilligers aan te bieden. Om
						 genoemde doelstellingen te kunnen realiseren zijn er echter ook taken voor het
						 Rijk, deels ter ondersteuning van gemeenten, deels waar het gaat om taken die
						 beter op nationaal niveau kunnen worden opgepakt. In dialoog met gemeenten en
						 (vertegenwoordigers van) de doelgroep wordt een analyse van de huidige stand
						 van de ondersteuning uitgevoerd en zullen daar waar nodig aanvullende
						 maatregelen tot verbetering van de mantelzorgondersteuning worden
						 geformuleerd. Deze maatregelen zullen vanaf 2012 verder worden uitgewerkt en
						 geïmplementeerd. Eind 2011 zal de Tweede Kamer hierover concreet worden
						 geïnformeerd.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicatoren:
 
 Indicatoren (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2002
 
 
 2008
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 Streefwaarde lange termijn
 
 
 
 
 
 
 1. Aantal mantelzorgers (x 1 miljoen)
 
 
 –
 
 
 2,6 
 
 
 –
 
 
 2,6
 
 
 ≥ 2,6 
 
 
 
 
 2. Percentage vrijwillige inzet van het aantal
									 mensen van 18 jaar en ouder.
 
 
 42%
 
 
 42%
 
 
 44,7% 
 
 
 ≥ 42%
 
 
 ≥ 42% 
 
 
 
 
 
 Bron
 1. De Toekomst van mantelzorg, SCP oktober 2009 en
							 Blijvend in Balans; een Toekomstverkenning van Informele Zorg, SCP juni
							 2007.
 2. Toekomstverkenning Vrijwillige Inzet 2015, SCP juni
							 2007 en Vrijwillige Inzet 2008, CBS april 2009 en concept CBS rapport augustus
							 2011.
 Het SCP meet iedere vijf jaar de participatie aan het
							 vrijwilligerswerk in het kader van het Tijdsbestedingsonderzoek (Tbo). Het CBS
							 meet iedere twee jaar de deelname aan vrijwilligerswerk in het kader van het
							 Permanent Onderzoek Leefsituatie (POLS). De CBS-meting 2011/2011 is aan de
							 tabel toegevoegd. Dit percentage is afkomstig uit het concept rapport. Het
							 definitieve rapport verschijnt in september 2011.
 
 
 

						 Instrumenten voor vrijwilligerswerk en mantelzorg 

						
 

						 Nationale overeenkomst 

						
 
 Eind 2011 wordt een overeenkomst met de
							 vrijwilligerswerksector afgesloten als vervolg op het Europees jaar van het
							 vrijwilligerswerk. Doel hiervan is een versterking en een betere positionering
							 van het vrijwilligerswerk, vooral in de zorg en ondersteuning. De overeenkomst zal in 2012 in werking treden.
 Met deze overeenkomst spreekt het kabinet vooral haar
							 waardering uit voor het georganiseerde en ongeorganiseerde Nederlandse
							 vrijwilligerswerk. Daarnaast geeft het een kader waarin de
							 vrijwilligerswerksector wordt betrokken bij voor hen relevante
							 beleidsontwikkelingen. Tot slot beoogt de overeenkomst in 2012 een impuls te
							 geven aan een betere afstemming van vraag en aanbod van vrijwillige inzet.
							 Nederland heeft een groot aantal mensen dat graag iets voor de samenleving zou
							 willen doen, maar (nog) niet op de goede manier wordt gevraagd.
 
 

						 Mantelzorgcompliment 

						
 Mantelzorg is erg belangrijk in de Nederlandse
						 samenleving. Om mensen te waarderen voor hun belangeloze inzet voor een ander
						 kan ook in 2012 op grond van de Regeling maatschappelijke ondersteuning een
						 mantelzorgcompliment worden toegekend. Door de groei van het aantal aanvragers wordt het beschikbare budget overschreden. Om deze reden zal het bedrag van het mantelzorgcompliment worden bijgesteld van € 250 naar € 200. Voor het mantelzorgcompliment is in 2012 een bedrag van € 76,9
						 miljoen beschikbaar. Deze regeling wordt uitgevoerd door de Sociale
						 Verzekeringsbank.
 

						 Mantelzorgondersteuning 

						
 Aan de vereniging Mezzo wordt een instellingssubsidie
						 beschikbaar gesteld. De activiteiten van Mezzo zijn er onder meer op gericht de
						 kwaliteit van de mantelzorgondersteuning te versterken (€ 3,4 miljoen).
 
 
 
 44.3.3
 Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van
							 (algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Mensen die kwetsbaar zijn moeten worden ontzien en
							 ondersteund. Het is van groot belang dat zij hierdoor actief blijven deelnemen
							 aan de samenleving en hun eigenwaarde behouden. Uitgangspunt is het
							 ondersteunen van de eigen kracht van mensen in een samenleving die dat mogelijk
							 maakt. Daar waar mensen er op eigen kracht en die van hun netwerk niet in
							 slagen hun eigen situatie te organiseren, dienen zij hierin professioneel
							 ondersteund te worden, waar en zo lang als nodig met specifieke voorzieningen.
							 Daar waar dit de mogelijkheden van mensen met beperkingen kan vergroten dienen
							 drempels weggenomen (of liever nog: voorkomen) te worden. Mensen moeten waar
							 mogelijk en gewenst in staat zijn om ondanks hun beperkingen in hun vertrouwde
							 omgeving te blijven wonen. De inzet en ondersteuning van mantelzorgers en
							 vrijwilligers is hierbij van groot belang.
 
 Om de positie van mensen met een beperking te
							 verbeteren richt het kabinet zich op:
 
 
 •
 Het bevorderen van gelijke behandeling door het
								 wegnemen van drempels (fysiek en sociaal) en het bevorderen van gelijke
								 behandeling door het verbeteren van de individuele rechtsbescherming;
 
 
 •
 Het bevorderen van specifieke voorzieningen daar
								 waar algemene voorzieningen niet toegankelijk zijn, onder andere op het terrein
								 van het vervoer;
 
 
 •
 Het bevorderen van lokale, meer integrale,
								 cliëntenondersteuning.
 
 
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De voortgang van het beleid wordt gemeten met de
							 volgende indicator:
 
 Indicator (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde 2012
 
 
 Streefwaarde lange termijn
 
 
 
 
 
 
 Klanttevredenheid over Valys
 
 
 7,1
 
 
 8,0
 
 
 8,5
 
 
 8,6
 
 
 > 8,7
 
 
 > 8,7
 
 
 
 
 
 Bron
 Jaarlijks tevredenheidonderzoek Valys.
 
 
 

						 Instrumenten voor de bevordering van gelijke behandeling 

						
 

						 Uitbreiding Wet gelijke behandeling op grond van handicap
						 of chronische ziekte en ratificatie VN verdrag inzake de rechten van personen
						 met een handicap 

						
 Eventuele uitbreiding van bovengenoemde wet wordt bezien
						 in het kader van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
						 en van de voorgestelde EU-ontwerprichtlijn gelijke behandeling. Ter
						 voorbereiding op het kabinetsbesluit over de ratificatie van het VN-verdrag
						 wordt in 2011 gestart met een impactanalyse. De conclusies zijn van belang voor
						 de voorstellen voor de goedkeuringswet en de invoeringswet.
 

						 AllesToegankelijk 

						
 Het kenniscentrum Vilans beheert, in samenspraak met
						 onder andere vertegenwoordigers van ondernemers en cliëntenorganisaties, de
						 interactieve website
						 www.allestoegankelijk.nl. Dit is een informatiebank met
						 goede voorbeelden van toegankelijkheid op verschillende terreinen, die voor
						 iedereen te raadplegen is. Naast de uitgebreide, interactieve website beheert
						 Vilans ook een helpdesk. Doel is de toegankelijkheid van goederen en diensten
						 voor mensen met een beperking te vergroten (€ 0,6 miljoen).
 

						 Bovenregionaal vervoer gehandicapten (Valys) 

						
 De Valys is bedoeld om bovenregionaal sociaalrecreatief
						 vervoer per (deel)taxi te bieden aan mensen met een mobiliteitsbeperking. Dit
						 is een aanvulling op het (nog onvoldoende toegankelijke) openbaar vervoer en
						 het gemeentelijke Wmo-vervoer (€ 57,4 miljoen). De groei van het gebruik van Valys leidt tot een overschrijding van de beschikbare middelen. Om deze reden wordt per 2012 het standaard persoonlijk kilometerbudget verlaagd van 750 naar 450 kilometer.
 
 Kengetallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 
 
 
 
 1. Aantal pashouders met standaard pkb Valys
 
 
 168 876
 
 
 209 592
 
 
 257 744
 
 
 300 210
 
 
 
 
 2. Aantal pashouders met hoog pkb Valys
 
 
 6 588
 
 
 7 444
 
 
 8 128
 
 
 8 478
 
 
 
 
 3. Totaal aantal pashouders Valys
 
 
 175 464
 
 
 217 036
 
 
 265 872
 
 
 308 688
 
 
 
 
 4. Percentage van het aantal Valys-pashouders dat
									 daadwerkelijk reist met bovenregionaal vervoer gehandicapten
 
 
 63,5%
 
 
 59,5%
 
 
 54,7%
 
 
 51,9%
 
 
 
 
 
 Bron
 Managementinformatie Valys conform de maandelijkse
							 facturen van de vervoerder. Het aantal pashouders neemt maandelijks toe.
 pkb =
							 persoonlijk kilometer budget
 
 
 

						 Instrumenten voor de cliëntondersteuning 

						
 

						 Cliëntondersteuning mensen met een beperking 

						
 
 MEE-organisaties bieden cliëntondersteuning aan mensen
						 met een beperking. Daarvoor ontvangen zij subsidie van het CVZ op basis van de
						 AWBZ (€ 187,6 miljoen). Conform de subsidieregeling maken MEE-organisaties
						 afspraken met gemeenten in hun werkgebied. Vanaf 2012 wordt het budget jaarlijks met 1,5%
						 verlaagd (Kamerstuk
						 32 500 XVI, nr. 143), oplopend tot 6% in 2015. Aanvullend wordt met ingang van 2013 een korting van € 10 miljoen doorgevoerd. Beide maatregelen betreffen een efficiencykorting.
 De visie op cliëntondersteuning, waarin de positie van
						 MEE is betrokken, zal verder worden uitgewerkt in de visiebrief op
						 cliëntondersteuning.
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Geraamd 2011
 
 
 Geraamd 2012
 
 
 
 
 
 
 1. Aantal cliënten MEE-organisaties
 
 
 100 546
 
 
 99 192
 
 
 103 729
 
 
 101 457
 
 
 105 000
 
 
 105 000
 
 
 
 
 2. Aantal diensten MEE-organisaties
 
 
 185 976
 
 
 168 715
 
 
 171 409
 
 
 183 237
 
 
 180 000
 
 
 180 000
 
 
 
 
 3. Totaal aantal MEE-organisaties
 
 
 23
 
 
 23
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 
 
 
 Bron
 MEE-Nederland.
 
 
 
 
 
 44.3.4
 Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik
							 maken van tijdelijke ondersteuning
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Geweld in afhankelijkheidsrelaties wordt niet
							 geaccepteerd. De overheid zet in op het zo vroeg mogelijk signaleren en
							 ingrijpen bij geweld en mishandeling in afhankelijkheidsrelaties
							 (ouderenmishandeling, eergerelateerd geweld, kindermishandeling, etc.). Door
							 verbindingen te leggen tussen de verschillende aanpakken van eerder genoemd
							 geweld wordt de hulp aan slachtoffers en hun sociale netwerk verbeterd.
							 Tegelijkertijd zetten de overheden (gemeenten en Rijk) het (sociale) netwerk in
							 om het geweld eerder te signaleren en te melden. Waar nodig worden extra
							 maatregelen genomen voor specifieke vormen van geweld, zoals
							 ouderenmishandeling (actieplan «Ouderen in veilige handen») en
							 kindermishandeling (plan van aanpak kindermishandeling). Professionals hebben
							 een belangrijke taak in het bestrijden van geweld. Daarom wordt hun taak om
							 geweld tijdig te signaleren, adequaat te handelen en te melden ook wettelijk
							 vastgelegd per 2012.
 
 Bijzondere aandacht is er voor cliënten van zowel de
							 vrouwenopvang als maatschappelijke opvang. Doel is mensen die daar hun
							 toevlucht hebben gezocht te beschermen c.q. te ondersteunen en perspectief te
							 bieden om daarna weer mee te kunnen doen in de samenleving. Belangrijker nog is
							 dat wordt voorkomen dat opvang nodig is. De nadruk komt meer te liggen op
							 preventie, nazorg en participatie. Daarvoor is een samenhangend (lokaal) beleid
							 nodig op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, veiligheid, wonen,
							 zorg, inkomen en dagbesteding. Verbindingen tussen deze onderwerpen zullen in
							 de eerste plaats op lokaal niveau moeten worden gelegd. In de afgelopen jaren
							 is geïnvesteerd in de verbetering van het maatschappelijke opvangstelsel. Met
							 het plan van aanpak maatschappelijke opvang tweede fase (Kamerstuk
							 29 325, nr.
							 54) wordt dit voortgezet.
 Voor het stelsel vrouwenopvang is advies gevraagd aan
							 de commissie De Jong. Op basis van dit advies (Advies van Commissie Stelsel
							 Vrouwenopvang, «Opvang 2.0 naar een toekomstig opvangstelsel»; zie ook
							 Kamerstuk 29 325, nr.
							 53) zal het stelsel worden verbeterd.
 
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Op basis van het advies over het stelsel vrouwenopvang
							 (2010) zal eind 2011 een (nieuwe) indicator voor de vrouwenopvang worden
							 geformuleerd.
 Het percentage professionals dat werkt met een meldcode
						 huiselijk geweld en kindermishandeling dient te stijgen van 40%10 «Meldcode huiselijk geweld en
								kindermishandeling: resultaten van de voormeting naar campagne-effect», bureau
								Veldkamp, november 2010. naar 60% in 2012.
 Als indicator voor de maatschappelijke opvang zal het
						 aantal daklozen met een intake en een opgesteld individueel trajectplan in
						 Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht gelden. Dit aantal wordt gemeten in
						 het kader van het «plan van aanpak maatschappelijke opvang fase 2». Deze
						 indicator geeft een beeld in hoeverre de inzet om meer nadruk te leggen op
						 preventie succesvol is. Sinds de start van het plan van aanpak maatschappelijke
						 opvang in 2006 hebben inmiddels 12 436 daklozen11 Monitor Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang
								2010 een intake en individueel trajectplan gehad. Naar
						 verwachting zal de groei van deze indicator afvlakken. De beperking van deze
						 indicator is dat alleen informatie wordt gegeven over de ontwikkelingen in de
						 grote vier steden. De informatie over prestaties van de overige
						 centrumgemeenten is in ontwikkeling, maar nog niet geschikt om als indicator in
						 de begroting te dienen.
 

						 Instrumenten ten behoeve van het uitvoeren van het beleid 

						
 

						 Decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang en
						 vrouwenopvang 

						
 Vanaf 2010 wordt het budget voor maatschappelijke opvang,
						 de openbare geestelijke gezondheidszorg en het verslavingsbeleid (in 2012
						 € 299 miljoen) verstrekt via een decentralisatie-uitkering. Het beleid op
						 het genoemde terrein is door de 43 centrumgemeenten neergelegd in het «Plan
						 van aanpak G4» en de Stedelijke Kompassen. Vanaf 2011 is ook de specifieke
						 uitkering voor vrouwenopvang (circa € 89,0 miljoen) omgevormd tot een
						 decentralisatie-uitkering. Het beleid is neergelegd bij 35 centrumgemeenten.
						 Deze uitkeringen worden verstrekt via het Gemeentefonds.
 Instrumenten geweld in afhankelijkheidsrelaties
 

						 Stelsel (vrouwen)opvang 

						
 Het stelsel van hulp en opvang voor alle slachtoffers van
						 geweld in afhankelijkheidsrelaties wordt verbeterd, zoals is uiteengezet in de
						 beleidsbrief die in de tweede helft van 2011 aan de Tweede Kamer wordt
						 verzonden. Uitgangspunt is dat er lokaal een sluitende keten is van preventie
						 tot nazorg. (Potentiële) slachtoffers en hun netwerk moeten zo vroeg mogelijk
						 ondersteuning krijgen, zodat zij zoveel mogelijk in contact kunnen blijven met
						 hun vertrouwde omgeving en netwerk of dat zij dat zo snel mogelijk weer kunnen
						 opbouwen. (Centrum)gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk.
 

						 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 

						
 Professionals hebben een sleutelrol in het netwerk van
						 het slachtoffer. Zij moeten signalen tijdig herkennen en vervolgens snel en
						 adequaat handelen. De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en
						 kindermishandeling die vanaf 2012 van kracht is, geeft instellingen en
						 professionals hiervoor handelingskaders. De implementatie van deze wet wordt
						 met volle kracht voortgezet.
 

						 Steunpunten huiselijk geweld 

						
 
 Wanneer professionals advies nodig hebben bij het
							 omgaan met signalen van huiselijk geweld of een melding willen doen, kunnen zij
							 terecht bij het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG). De steunpunten worden vanaf
							 2012 (met ingang van de Wet verplichte meldcode) het wettelijk meldpunt voor
							 vermoedens van huiselijk geweld. Ook wordt het wettelijk verplicht dat SHG’s
							 en Advies- en Meldpunten Kindermishandeling (AMK) met elkaar samenwerken als
							 sprake is van zowel huiselijk geweld als kindermishandeling.
 Omdat het belangrijk is dat burgers en professionals
							 weten wat ze mogen verwachten van een Steunpunt Huiselijk Geweld, zijn in 2011
							 de functies van de Steunpunten Huiselijk Geweld benoemd en verspreid. Dit
							 betreffen de functies waarvan de branches van de Steunpunten Huiselijk Geweld,
							 de VNG en VWS vinden dat elk steunpunt ze minimaal zou moeten bieden. In 2012
							 wordt bekeken in hoeverre de Steunpunten Huiselijk Geweld deze functies
							 bieden.
 
 

						 Slachtoffers van mensenhandel 

						
 Het Rijk heeft vanaf medio 2010 tot medio 2012 gedurende
						 twee jaar 50 extra plekken beschikbaar gesteld voor de categorale opvang van
						 slachtoffers van mensenhandel (€ 1,0 miljoen). Daar wordt hen de nodige
						 rust, veiligheid en juridische ondersteuning geboden. In 2012 zal, mede op
						 basis van de ervaringen van de pilot (de evaluatie zal begin 2012 worden
						 uitgevoerd), besloten worden hoe deze opvang structureel vorm gegeven moet
						 worden.
 

						 Actieplan «Ouderen in veilige handen» 

						
 
 De uitvoering van het actieplan «Ouderen in veilige
							 handen» (Kamerstuk 29 389, nr. 30) is gestart. De voorlichtingscampagne
							 onder ouderen is eind 2011 begonnen en wordt in 2012 herhaald.
 De in 2011 ontwikkelde producten, waaronder een
							 handreiking voor preventie, worden geïmplementeerd. Verschillende projecten
							 zijn van start gegaan, waaronder een project voor het voorkomen van financiële
							 uitbuiting. Er is een bedrag van structureel € 10,0 miljoen beschikbaar
							 gesteld voor de uitvoering van het actieplan.
 
 Instrumenten maatschappelijke opvang
 Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang G4/Stedelijke Kompassen
 In april 2011 heeft het kabinet samen met de wethouders van de vier grote steden (G4) de tweede fase van het plan van aanpak maatschappelijke opvang vastgesteld (zie bijlage bij Kamerstuk 29 325, nr. 54). De eerste fase is succesvol verlopen. De tweede fase van het plan is erop gericht deze resultaten vast te houden. Daarnaast ligt de focus op preventie (dakloosheid zoveel mogelijk voorkomen) en blijvend herstel (re-integreren van opvangcliënten in de samenleving). Mensen worden aangesproken op hun eigen kracht en daar waar nodig ondersteund. Het kabinet wil de voornemens uit het plan van aanpak tweede fase ook onder de overige centrumgemeenten, die hun maatschappelijke opvangbeleid in een «Stedelijk Kompas» hebben opgenomen, verspreiden. Dat gebeurt via een ondersteuningsprogramma, gezamenlijk met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Via ondersteuningstrajecten, zoals een kennisdag voor gemeenteambtenaren die verantwoordelijk zijn voor maatschappelijk opvangbeleid, worden goede voorbeelden verspreid.
 Voorts is in het kader van de tweede fase een kosten-batenanalyse opgesteld (zie bijlage bij Kamerstuk 29 325, nr. 54). Daaruit blijkt dat maatschappelijke opvang ook in financieel opzicht zinvol is. In het rapport zijn onder meer aanbevelingen opgenomen voor gemeenten om hun opvangbeleid te optimaliseren. De implementatie (van onderdelen) daarvan door gemeenten kan vanaf 2012 plaatsvinden.
 

						 Zwerfjongeren 

						
 Zoals eerder aangekondigd in de brief «Vertrouwen in de
						 zorg» (Kamerstuk 32
						 620, nr. 2) wil het kabinet de situatie van zwerfjongeren in de komende
						 jaren verbeteren. Cruciaal daarvoor is een goede afstemming tussen alle
						 betrokken instanties. Om die reden wordt ook in de tweede fase van het plan van
						 aanpak maatschappelijke opvang aandacht besteed aan dit onderwerp. Ook in de
						 overige centrumgemeenten zal ten aanzien van de positie van zwerfjongeren een
						 stap voorwaarts moeten worden gemaakt. In het afgelopen jaar is met alle
						 betrokken partijen gewerkt aan praktische instrumenten zoals handleidingen. In
						 2012 zal het accent liggen op implementatie daarvan. Centrumgemeenten zullen
						 door het Rijk worden benaderd om het thema te agenderen en ondersteuning te
						 bieden, bijvoorbeeld in de vorm van beschikbaarstelling van expertise (€ 0,5
						 miljoen).
 
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 45
 
 Artikel
 45
 Jeugd
 
 
 
 45.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 Kinderen in Nederland groeien gezond en veilig op,
						ontwikkelen hun talenten en doen mee aan de samenleving.
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid minister
 
 Rol en verantwoordelijkheid minister
 
 Met het nieuwe kabinet is de coördinatie van het
						 jeugdbeleid overgegaan van de voormalig minister voor Jeugd en Gezin naar de
						 minister van VWS. De beleidsverantwoordelijkheden die vóór de totstandkoming
						 van Jeugd en Gezin behoorden tot de verantwoordelijkheden van andere
						 ministeries dan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport – zoals
						 het beleid rond kinderbescherming en inkomensondersteuning van gezinnen –
						 zijn terug naar de Ministeries van Veiligheid en Justitie, van Sociale Zaken en
						 Werkgelegenheid en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
 
 Ouders/verzorgers zijn primair verantwoordelijk voor de
						 opvoeding en verzorging van hun kinderen. De minister van VWS is
						 systeemverantwoordelijk voor het kader waarbinnen kinderen in Nederland gezond
						 en veilig opgroeien, hun talenten ontwikkelen en participeren. Kinderen die in
						 hun ontwikkeling worden bedreigd, moeten zorg krijgen en indien nodig in
						 bescherming worden genomen. Systeemverantwoordelijkheid voor het jeugdstelsel
						 houdt in dat de minister verantwoordelijk is voor het wettelijk kader rond zorg
						 voor jeugd waarbinnen gemeenten, provincies, grootstedelijke regio’s, lokale
						 en landelijke organisaties, Bureaus Jeugdzorg, zorgverzekeraars en
						 zorgaanbieders hun verantwoordelijkheden realiseren. Gemeenten zijn op grond
						 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet publieke gezondheid
						 (Wpg) verantwoordelijk voor het preventief jeugdbeleid en het basistakenpakket
						 jeugdgezondheidszorg. Wanneer zich ernstige opgroei- en opvoedproblemen bij
						 jongeren voordoen, is jeugdzorg aan de orde. Jeugdzorg omvat:
 
 
 •
 de geïndiceerde zorg op grond van de Wet op de
								Jeugdzorg;
 
 
 •
 jeugdgerelateerde geestelijke gezondheidszorg;
 
 
 •
 de zorg voor licht verstandelijk gehandicapte
								jongeren.
 
 
 
 
 Samengevat is de minister van VWS verantwoordelijk voor
						 de volgende onderdelen van het jeugdstelsel:
 
 
 •
 Het stimuleren en faciliteren van laagdrempelige
								opvoedondersteuning aan jongeren en hun ouders met opgroei- en opvoedvragen. De
								uitvoering hiervan ligt bij gemeenten;
 
 
 •
 Het bevorderen van een effectieve aanpak van
								kindermishandeling;
 
 
 •
 Het stimuleren en faciliteren van gemeenten om
								perspectief te bieden aan kwetsbare jongeren door verbetering van de samenhang
								in beleid en uitvoering tussen zorg, school en werk.
 
 
 •
 Vanuit een faciliterende rol (mede-)financieren van
								een toegankelijk, passend en samenhangend zorgaanbod voor kinderen met ernstige
								opgroei- en opvoedproblemen, met psychiatrische problemen en voor licht
								verstandelijk gehandicapte kinderen en hun ouders en verzorgers. De provincies
								en grootstedelijke regio’s ontvangen een doeluitkering voor de uitvoering van
								de Wet op de Jeugdzorg. Hiermee zijn zij in staat een Bureau Jeugdzorg in stand
								te houden en zorgaanbod in te kopen voor kinderen en jongeren met een indicatie
								jeugdzorg;
 
 
 •
 Het toezicht houden op de kwaliteit van de jeugdzorg.
								De Inspectie Jeugdzorg is verantwoordelijk voor het uitvoeren van onafhankelijk
								toezicht op de jeugdzorg.
 
 
 
 

						Beleidsrelevante indicatoren en kengetallen 

					 
 
 Indicator aanpak kindermishandeling (output)
 
 
 Bron
 NJI eindrapportage
 
 
 
 Indicator regionale samenwerkingsafspraken (output)
 
 
 Bron
 VWS
 
 
 
 Kengetallen participatie jongeren
 
 
 Bron
 Jaarrapport Jeugdmonitor en Permanent Onderzoek Leefstijl Situatie (POLS), Centraal Bureau voor de Statistiek.
 
 
 
 Kengetal aantal unieke jeugdigen in de provinciaal gefinancierde jeugdzorg
 
 
 Bron
 Jeugdzorg Nederland en het Ministerie van VWS
 
 
 
 Kengetal aandeel gebruik residentieel in de provinciaal gefinancierde jeugdzorg
 
 
 Bron
 Jeugdzorg Nederland en het Ministerie van VWS.
 
 
 
 
 Prioriteiten 2012 en beleidswijzigingen
 
 Prioriteiten 2012 en beleidswijzigingen
 
 
 In het Regeerakkoord is een ingrijpende wijziging van
							 het jeugdstelsel afgesproken om de ondersteuning en zorg voor jeugd
							 laagdrempeliger, integraler en efficiënter te maken. Het kabinet wil de zorg
							 voor jeugd beter laten aansluiten op de eigen kracht van jongeren en hun
							 ouders.
 Om de gewenste verschuiving van zware zorg naar lichte
							 ondersteuning te realiseren, wordt alle jeugdzorg die nu nog valt onder het
							 Rijk, de provincies, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en
							 Zorgverzekeringswet (Zvw) gedecentraliseerd naar gemeenten.
 
 
 
 
 •
 Begin 2012 zal een concreet transitieplan gereed
								 zijn. Dit plan bevat de afspraken over de transitie. Tevens wordt een kader
								 opgenomen voor experimenten en zal ook de opdracht voor een transitiecommissie
								 worden neergelegd;
 
 
 •
 In 2012 treffen de gemeenten vooruitlopend op de
								 wijziging van het jeugdstelsel alvast voorbereidingen om de samenwerking op
								 lokaal niveau te bevorderen;
 
 
 •
 Medio 2012 gaat het wetsvoorstel voor het nieuw
								 wettelijk kader voor advies naar de Raad van Staten en eind 2012 kan het
								 voorstel aan de Tweede Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 
 45.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 501 848
 
 
 
 
 1 482 355
 
 
 
 
 1 375 219
 
 
 
 
 1 517 354
 
 
 
 
 1 427 035
 
 
 
 
 1 361 035
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 858 920
 
 
 
 
 1 488 585
 
 
 
 
 1 515 296
 
 
 
 
 1 517 354
 
 
 
 
 1 427 035
 
 
 
 
 1 361 035
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 45.1 Kinderen en hun ouders/verzorgers zijn positief betrokken bij hun leefomgeving en krijgen zo nodig laagdrempelige ondersteuning bij het opvoeden en opgroeien aansluitend op hun eigen kracht
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 411 013
 
 
 
 
 41 559
 
 
 
 
 40 749
 
 
 
 
 40 749
 
 
 
 
 40 749
 
 
 
 
 40 749
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 30 909
 
 
 
 
 30 099
 
 
 
 
 30 099
 
 
 
 
 30 099
 
 
 
 
 30 099
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koepels van internaten voor schippers- en kermisjeugd
 
 
 
 
 21 900
 
 
 21 900
 
 
 21 900
 
 
 21 900
 
 
 21 900
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling, participatie en kinderrechten
 
 
 
 
 6 750
 
 
 6 750
 
 
 6 750
 
 
 6 750
 
 
 6 750
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 6 450
 
 
 
 
 6 450
 
 
 
 
 6 450
 
 
 
 
 6 450
 
 
 
 
 6 450
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Doorontwikkeling CJG
 
 
 
 
 1 850
 
 
 2 375
 
 
 2 375
 
 
 2 375
 
 
 2 375
 
 
 
 
 Onderzoek en monitoring
 
 
 
 
 1 550
 
 
 1 975
 
 
 1 975
 
 
 1 975
 
 
 1 975
 
 
 
 
 Aanpak kindermishandeling
 
 
 
 
 1 100
 
 
 1 100
 
 
 1 100
 
 
 1 100
 
 
 1 100
 
 
 
 
 Stelselwijziging
 
 
 
 
 750
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 4 200
 
 
 
 
 4 200
 
 
 
 
 4 200
 
 
 
 
 4 200
 
 
 
 
 4 200
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwetsbare jongeren
 
 
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 4 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 45.2 Kinderen met ernstige opgroeiproblemen en ouders/verzorgers met opvoedproblemen krijgen op tijd de noodzakelijke en passende zorg 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 447 907
 
 
 
 
 1 447 026
 
 
 
 
 1 474 547
 
 
 
 
 1 476 605
 
 
 
 
 1 386 286
 
 
 
 
 1 320 286
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 229 141
 
 
 
 
 256 662
 
 
 
 
 208 730
 
 
 
 
 209 411
 
 
 
 
 201 011
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gesloten jeugdzorg
 
 
 
 
 215 362
 
 
 212 904
 
 
 197 904
 
 
 197 904
 
 
 197 904
 
 
 
 
 Sturing, beleidsinformatie, financiering en kwaliteit
 
 
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 4 000
 
 
 
 
 4 000
 
 
 
 
 4 000
 
 
 
 
 4 000
 
 
 
 
 4 000
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sturing, beleidsinformatie, financiering en kwaliteit
 
 
 
 
 
 3 000
 
 
 
 
 3 000
 
 
 
 
 3 000
 
 
 
 
 3 000
 
 
 
 
 3 000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 1 213 885
 
 
 
 
 1 213 885
 
 
 
 
 1 263 875
 
 
 
 
 1 172 875
 
 
 
 
 1 115 275
 
 
 
 
 
 Doeluitkering Jeugdzorg provincies en grootstedelijke regio's
 
 
 
 
 1 213 885
 
 
 1 213 885
 
 
 1 263 875
 
 
 1 172 875
 
 
 1 115 275
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6 149
 
 
 
 
 1 630
 
 
 
 
 1 630
 
 
 
 
 1 630
 
 
 
 
 64 630
 
 
 
 
 64 630
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de
						 Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 

						Budgetflexibiliteit 

					 
 
 Voor een beperkt deel van de beleidsuitgaven zijn nog geen
						verplichtingen aangegaan.
 Op de uitgaven voor het verstrekken van subsidies
						Schippersinternaten, gesloten jeugdzorg en de Doeluitkering Jeugdzorg bestaan
						(voor het grootste deel) afspraken op grond van wet- en regelgeving.
 
 
 
 
 45.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 
 45.1
 Kinderen en hun ouders/verzorgers zijn positief
							 betrokken bij hun leefomgeving en krijgen zo nodig laagdrempelige ondersteuning
							 bij het opvoeden en opgroeien aansluitend op hun eigen kracht
 
 Om invulling te geven aan deze doelstelling maakt VWS
						 voornamelijk gebruik van subsidies en opdrachten. Ook worden bijdragen aan
						 ZonMw, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en een Hoog College
						 van Staat verstrekt.
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Subsidie aan koepels van internaten voor schippers- en
						 kermisjeugd (circa € 22 miljoen) 

						
 Voor het regelen van opvang en verzorging van
						 minderjarige kinderen van binnenschippers, kermisexploitanten en
						 circusartiesten ontvangen internaten subsidie.
 
 

						 Subsidies voor kennisontwikkeling, participatie en
						 kinderrechten (circa € 7 miljoen) 

						
 
 
 •
 Kennisontwikkeling
 Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) is het landelijk
							 kennisinstituut voor jeugd- en opvoedingsvraagstukken en heeft tot doel deze
							 kennis te verzamelen, verrijken, valideren en verspreiden. Het NJi voert
							 hiertoe onderzoeksprojecten uit, ontwikkelt kennis, methoden, instrumenten en
							 richtlijnen voor professionals, ondersteunt de implementatie van kennis en
							 voert opleidingsactiviteiten uit.
 
 
 •
 Participatie
 Jongerenparticipatie en talentontwikkeling zijn de
								 kerntaken van NJR (de landelijke vereniging van jongerenorganisaties). Bij NJR
								 werken jongeren aan (media)campagnes en projecten voor hun leeftijdgenoten. NJR
								 geeft jongeren de kans om te laten zien wie ze zijn en wat ze kunnen; of dat
								 nou in hun buurt of bij de Verenigde Naties in New York is. Ook adviseert NJR
								 overheden en andere organisaties over jeugdbeleid.
 
 
 •
 Kinderrechten
 Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van
								 het Kind vormt de basis van het jeugdbeleid. Op grond van artikel 42 van het
								 Verdrag worden activiteiten gesubsidieerd die de rechten van kinderen algemeen
								 bekend maken. In 2012 brengt het kabinet verslag uit aan het
								 kinderrechtencomité van de Verenigde Naties over de ontwikkelingen van
								 kinderrechten en het gevoerde beleid in de afgelopen vijf jaar.
 
 
 

						 Subsidie voor Europees jeugdbeleid (circa € 0,4 miljoen) 

						
 Het bevorderen van actief burgerschap van jongeren is een
						 algemene doelstelling in het kader van de Europese samenwerking in jeugdzaken
						 2010–2018. Het lopende EU-programma Youth in Action geeft ondersteuning aan
						 Europese projecten voor en van jongeren en maakt uitwisselingen mogelijk. Het
						 doel hiervan is om de actieve betrokkenheid van jongeren bij de maatschappij en
						 bij Europa te vergroten. Het nieuwe kerninitiatief Youth on the Move zal zich
						 vooral richten op het bevorderen van de mobiliteit van jongeren in Europa,
						 waaronder leer- en werkmobiliteit en het ontwikkelen van vaardigheden door
						 middel van niet formeel leren. De instelling die in Nederland het programma
						 uitvoert (het NJi), ontvangt rechtstreeks vanuit de Europese Unie ongeveer
						 € 3 miljoen. Vanaf de begroting van VWS wordt een deel van de bureaukosten
						 betaald.
 

						 Subsidies voor kwetsbare jongeren (circa € 4 miljoen) 

						
 Helaas lukt het een te grote groep jongeren niet op eigen
						 kracht hun weg te vinden. Ze vallen uit op school, hebben problemen met het
						 vinden van werk, komen vanuit de jeugdzorg moeilijk aan de slag en komen te
						 snel in de Wajong terecht. Deze kwetsbare jongeren hebben vaak te maken met een
						 opeenstapeling van problemen. Om deze kwetsbare jongeren te ondersteunen zijn
						 subsidies beschikbaar. Deze zijn bedoeld om de doelgroep te ondersteunen zodat
						 zij perspectief houden op een zelfstandige toekomst. Het geld wordt onder
						 andere ingezet voor doorontwikkeling van campus «de Nieuwe Kans» in Rotterdam
						 en voor doorontwikkeling van het concept wijkschool.
 

						 Bijdragen aan ZonMw
 ZonMw ontvangt een bijdrage voor het programma «Zorg
							 voor Jeugd». Dit programma levert kennis op voor professionals om de zorg voor
							 jeugd – inclusief preventie – te verbeteren. Het gaat zowel om kennis over
							 het bevorderen van de psychische en sociale ontwikkeling van jeugd als het
							 tegengaan of opheffen van bedreigingen ervan. Het programma biedt ruimte voor
							 het ontwikkelen van effectieve interventies en bevordert de toepassing in de
							 praktijk. Ook levert het programma een bijdrage aan informatie over de
							 kosteneffectiviteit van interventies in het jeugddomein en het gebruik van
							 participatieve methoden van jeugdonderzoek. Tot slot krijgt
							 deskundigheidsbevordering over kennisontwikkeling een plaats in het
							 programma. Deze middelen worden begroot op artikel 41 (zie
							 41.3.2).
 Ook ontvangt ZonMw geld voor het programma «Academische
						 Werkplaatsen Jeugd». Het doel van dit programma is het bevorderen van
						 samenwerking tussen onderzoek, praktijk en beleid. In zes Academische
						 Werkplaatsen wordt onderzoek gedaan rondom de thema’s CJG, ketensamenwerking
						 en jeugdzorg. Het programma loopt van 2010 tot en met 2014. Voor het gehele
						 programma is € 9 miljoen beschikbaar. Deze middelen worden begroot op artikel
						 41 (zie 41.3.2).
 

						 Opdrachten/subsidies/bijdragen stelselwijziging
 In de bestuursafspraken 2011–2015 met de Vereniging van
						 Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zijn
						 afspraken gemaakt over het te ontwikkelen nieuwe wettelijk kader, de
						 bestuurlijke voorwaarden voor decentralisatie naar gemeenten, de transitie naar
						 het nieuwe stelsel en de beschikbare in- en uitvoeringskosten.
 In het nieuwe stelsel van de zorg voor jeugd heeft de
						 gemeente de integrale verantwoordelijkheid voor adequate ondersteuning van
						 kinderen en gezinnen. Binnen de gemeente speelt het CJG de rol van spin in het
						 web die partijen in de lokale en regionale opvoedingsomgeving bijeenbrengt,
						 stimuleert en faciliteert en een groot bereik heeft onder ouders en kinderen.
						 Het CJG is expliciet gericht op het verminderen van beroep op zwaardere vormen
						 van zorg. Alleen als het niet anders kan, wordt gespecialiseerde zorg
						 ingeschakeld. Uitgangspunt is dat hulp zoveel mogelijk in de eigen sociale
						 omgeving wordt geboden. Of dat hulp gericht is op terugkeer naar die omgeving
						 en op het herstel van het gewone opvoeden/opgroeien.
 
 
 Het CJG in één zin volgens jongeren:
 
 
 «Het CJG is eigenlijk net zoiets
								als de kindertelefoon, maar dan voor jongeren van onze leeftijd.»
 
 
 «Een CJG is een soort VVV voor
								jongeren met vragen over opvoeden en opgroeien.»
 
 
 «Dat er nu één organisatie is
								die je wegwijs kan maken in de wirwar van instanties, vind ik heel
								goed.»
 
 
 De Centra voor Jeugd en Gezin moeten ook voor jongeren
							 van 12 tot en met 23 jaar dé plek zijn waar ze met hun vragen en problemen
							 terecht kunnen. Jongeren willen vertrouwelijkheid en een persoonlijke
							 benadering. Ze nemen eerder iets aan van leeftijdgenoten (peers) dan van
							 volwassenen of professionals. Om jongeren de weg naar het CJG te laten vinden,
							 zetten de gemeenten Geldermalsen, Capelle aan den IJssel, Heerenveen, Rheden en
							 Oegstgeest jongerenvrijwilligers als voorlichter in voor hun leeftijdsgenoten.
							 In pilots in deze gemeenten wordt ingezet op de kracht en verantwoordelijkheid
							 van de jongeren zelf. Jongeren kunnen elkaar op een aantal vlakken prima
							 ondersteunen, helpen, informeren of met elkaar nadenken over wat zij verwachten
							 van een CJG. De pilots zijn eind 2009 gestart als onderdeel van het ZonMw-
							 programma Vrijwillige inzet voor en door jeugd. Dit door het Ministerie van VWS
							 gefinancierde programma heeft als doel de samenwerking te bevorderen tussen
							 gemeenten, jeugdzorg, welzijnswerk en vrijwilligersorganisaties op het gebied
							 van actief burgerschap rond opvoeden en opgroeien. Lessen en ervaringen uit de
							 pilots komen beschikbaar voor alle gemeenten.
 
 

						 Opdrachten/subsidies/bijdragen Aanpak Kindermishandeling
						 (circa € 1,1 miljoen) 

						
 
 De aanpak van kindermishandeling is een belangrijk
							 onderdeel van de brede aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. In 2011
							 wordt samen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie een nieuw actieplan voor
							 de aanpak van kindermishandeling opgesteld, dat voortbouwt op de fundamenten
							 die zijn gelegd met het Actieplan Kinderen Veilig Thuis 2008–2010. Een
							 sluitende aanpak, van preventie, signalering, stoppen tot het beperken van de
							 schade van kindermishandeling blijft de leidraad vormen. Snelheid van handelen
							 is daarbij vooral bij het stoppen van kindermishandeling en bieden van
							 hulpaanbod belangrijk. De middelen worden onder andere besteed aan de uitvoering
							 van het eerste jaar van het Actieplan, bestemd voor voorlichting en campagnes,
							 deskundigheidsbevordering en het stimuleren van aandacht voor
							 kindermishandeling in opleidingen.
 De implementatie van de wettelijk verplichte meldcode
							 huiselijk geweld en kindermishandeling, een essentieel instrument voor het
							 kunnen omgaan met signalen van kindermishandeling, wordt gefinancierd uit
							 artikel 44 (zie 44.3.4).
 
 

						 Bijdrage aan het NICAM (circa € 0,2 miljoen) 

						
 
 Het Nederlands Instituut voor de Classificatie van
							 Audiovisuele Media (NICAM) is verantwoordelijk voor de coördinatie van de
							 Kijkwijzer. De Kijkwijzer geeft ouders en andere consumenten informatie over de
							 mogelijke schadelijkheid van bioscoopfilms, dvd’s en
							 televisieprogramma’s voor jongeren. Via de begroting van het Ministerie van
							 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wordt aan het NICAM een subsidie verstrekt waar
							 VWS ook aan bijdraagt.
 
 

						 Bijdrage aan de Kinderombudsman (begroting hoofdstuk IIB; € 1,5 miljoen) 

						
 De Kinderombudsman controleert of de kinderrechten in
						 Nederland worden nageleefd door de overheid, door organisaties in het
						 onderwijs, de kinderopvang, jeugdzorg en de gezondheidszorg.
 
 
 
 45.2
 Kinderen met ernstige opgroeiproblemen en
							 ouders/verzorgers met opvoedproblemen krijgen op tijd de noodzakelijke en
							 passende zorg
 
 Om invulling te geven aan deze doelstelling worden
						 voornamelijk bijdragen verstrekt aan provincies en grootstedelijke regio’s
						 voor de uitvoering van de Wet op de jeugdzorg. De instellingen voor gesloten
						 jeugdzorg worden direct door VWS gefinancierd.
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Subsidies/Opdrachten voor sturing, beleidsinformatie, financiering en
						 kwaliteit jeugdzorg (circa € 6 miljoen) 

						
 
 De beroepsverenigingen, de HBO-raad, werkgevers en
							 cliëntenorganisaties krijgen ondersteuning bij de uitvoering van het
							 implementatieplan professionalisering jeugdzorg 2010–2013. Het
							 implementatieplan bevat vier trajecten:
 
 
 •
 Wetgeving, de wettelijke borging van registratie en
								 tuchtrecht in de Wet op de jeugdzorg en aanpalende wetgeving;
 
 
 •
 Zelfregulering, het in de praktijk vormgeven van de
								 (her)registratie, ethische code en het tuchtrecht;
 
 
 •
 Onderwijs, de beroepsopleidingen worden beter
								 aangesloten op de praktijk van de jeugdzorg;
 
 
 •
 Accreditatie en na- en bijscholing van medewerkers,
								 de vijfjaarlijkse herregistratie door onder meer bij- en nascholing.
 
 
 De implementatie is van toepassing op professionals uit
							 de gehele jeugdzorg: Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, gesloten jeugdzorg, de
							 Raad voor de Kinderbescherming, de justitiële jeugdinrichtingen, de bureaus
							 Halt en Nidos.
 
 

						 Subsidies voor gesloten jeugdzorg (circa € 0,2 miljard) 

						
 
 Vanaf 2012 zal geen gebruik meer worden gemaakt van de
							 tijdelijke capaciteit die er in 2010 is bijgekomen. De beschikbare capaciteit
							 was namelijk groter dan de vraag naar plekken.
 In de gesloten jeugdzorg is een omslag nodig: iedere
							 jongere die geplaatst wordt, komt in een traject dat erop gericht is om
							 succesvol terug te keren naar de samenleving. Die omslag gaat het veld de
							 komende jaren samen met andere overheden maken.
 Dit moet er ook toe leiden dat de gemiddelde
						 verblijfsduur in een instelling voor gesloten jeugdzorg substantieel
						 vermindert. Belangrijke elementen in een traject zijn de tijdige
						 beschikbaarheid van vervolgvoorzieningen en ambulante begeleiding.
 
 

						 Bijdragen aan provincies en grootstedelijke regio’s
						 (circa € 1,2 miljard) 

						
 De provincies en grootstedelijke regio’s ontvangen een
						 doeluitkering voor de uitvoering van de Wet op de jeugdzorg. Hiermee zijn zij
						 in staat het Bureau Jeugdzorg te financieren en zorgaanbod in te kopen voor
						 kinderen met een jeugdzorgindicatie. De doelstellingen voor het beleid worden
						 opgenomen in een bijstelling van het Landelijk Beleidskader 2009–2012.
 
 
 
 
 45.4
 Ontvangsten
 
 De ontvangsten op operationele doelstelling 1 bestaan
						voornamelijk uit de ouderbijdragen van de schippersinternaten. Dit is in 2012
						circa € 1,6 miljoen.
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 46
 
 Artikel
 46
 Sport en bewegen
 
 
 
 46.1
 Algemene doelstelling
 
 

						Een sportieve samenleving waarin voor iedereen een passend
						sport- en beweegaanbod aanwezig is en waarin uitblinken in sport wordt
						gestimuleerd.
 
 
 Rol en verantwoordelijkheid minister
 
 Rol en verantwoordelijkheid minister
 
 Aan het sportbeleid van de rijksoverheid ligt vooral de
						 maatschappelijke betekenis van sport ten grondslag. Sport en bewegen dragen in
						 belangrijke mate bij aan een betere gezondheid, aan het verbeteren van
						 leefbaarheid, sociale samenhang en integratie, aan het verbeteren van
						 schoolprestaties en het verminderen van schooluitval.
 Op bijna alle operationele doelstellingen heeft de minister
						zowel een stimulerende als een faciliterende rol. De praktische invulling van
						die rol verschilt per operationele doelstelling en is afhankelijk van de
						relaties met en verantwoordelijkheden van andere partijen.
 
 Voor de doelstelling op het terrein van sport en bewegen
						 in de buurt maakt de minister gebruik van een tweetal bestaande stelsels.
 Nederland heeft een sterke sportsector die in hoge mate
						 zelforganiserend en zelfregulerend is. Daarbij is sprake van een landelijk
						 netwerk met bijna 30 000 sportverenigingen, die aangesloten zijn bij
						 landelijke sportbonden die zich verenigd hebben in de sportkoepel NOC*NSF.
 De gemeenten in Nederland zijn verantwoordelijk voor het
						 lokale accommodatiebeleid en het lokale sport- en beweegbeleid. De gemeenten
						 investeren jaarlijks ongeveer € 1 miljard in de sport.
 
 Voor uitblinken in sport onderschrijft het huidige
						 kabinet, evenals voorgaande kabinetten, de ambitie van de georganiseerde sport
						 om bij de tien beste topsportlanden van de wereld te willen horen. De primaire
						 verantwoordelijkheid ligt bij de sportsector zelf.
 Voor de doelstelling voorbereiden van een gefundeerd
						 besluit over de kandidaatstelling voor de organisatie van de Olympische en
						 Paralympische Spelen in 2028 in Nederland, werkt het kabinet tot 2016 de
						 Olympische ambitie verder uit. Het besluit over een eventuele kandidaatstelling
						 neemt het kabinet in 2016.
 
 Rol en verantwoordelijkheid minister
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsterrein
 
 
 Stimuleren
 
 
 Faciliteren
 
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen in de buurt
 
 
 Het bevorderen van de samenwerking tussen
									 partijen uit verschillende sectoren, zodat op lokaal niveau een passend sport-
									 en beweegaanbod tot stand komt en blijft.
 
 
 Het ontwikkelen en (mede)financieren van
									 programma’s die er aan bijdragen dat er voor iedere Nederlander een passend
									 sport- en beweegaanbod in de buurt aanwezig is.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitblinken in sport
 
 
 
 Het mede financieren van de top 10 ambitie. Het
										scheppen van randvoorwaarden voor talenten en topsporters in Nederland,
										waardoor zij op een professionele en verantwoorde wijze kunnen uitblinken in
										sport, ook tijdens topsportevenementen in eigen land.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorbereiden besluit kandidaatstelling Olympische
									 en Paralympische Spelen in 2028
 
 
 De rijksinzet op de
									 Olympische speerpunten «Ruimtelijke ambitie» en «Economische betekenis van
									 sport», en in het bijzonder het bevorderen van de economische en
									 maatschappelijke spin-off van topsportevenementen.
 
 
 Het ondersteunen van de
									 activiteiten van de Alliantie Olympisch Vuur.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Het bevorderen van innovaties, kennisontwikkeling
									 en kennisdeling in de sport.
 
 
 
 
 
 
 

						Beleidsrelevantie kengetallen 

					 
 Vanuit de voornamelijk stimulerende en faciliterende rol
						van de minister van VWS zijn kengetallen over de positie van Nederland in het
						medailleklassement en de beweegnorm geselecteerd.
 
 Percentage van de Nederlandse bevolking (vanaf 18 jaar) dat voldoet aan de beweegnorm
 
 
 De gegevens die ten grondslag liggen aan de grafiek
							 over de beweegnorm maken onderdeel uit van het standaardonderzoek Ongevallen en
							 Bewegen in Nederland (OBiN), uitgevoerd door onder meer TNO. De realisatie van
							 deze indicatoren wordt jaarlijks gemeten. 
 Deze indicatoren geven aan hoeveel Nederlanders
							 voldoende bewegen voor hun gezondheid. Dit geeft een indicatie van de behaalde
							 gezondheidswinst door sport. Als beweegnorm wordt de zogenoemde «combinorm»
							 gehanteerd. Men voldoet aan die norm als men voldoet aan de Nederlandse Norm
							 Gezond Bewegen (NNGB) en/of de Fitnorm. De NNGB vereist minimaal 30 minuten
							 matig intensief bewegen op minstens 5 dagen per week. De Fitnorm vereist
							 minimaal 20 minuten intensief bewegen (sport of fitness) op minstens 3 dagen
							 per week. 
 
 
 
 Positie Nederland in medailleklassement Olympische Zomerspelen
 
 
 Bron
 IOC
 
 
 
 Positie Nederland in medailleklassement Olympische Winterspelen
 
 
 
 
 Prioriteiten 2012 en beleidswijzigingen
 
 Prioriteiten 2012 en beleidswijzigingen
 
 In het Regeerakkoord en de beleidsbrief «Sport en bewegen in Olympisch perspectief» zijn veel ambities voor het sportbeleid opgenomen. Om aan die ambities invulling te geven is, zoals vastgelegd in het Regeerakkoord, extra geld vanuit loterij afdrachten beschikbaar gekomen. Voor de periode 2012 tot en met 2014 is jaarlijks € 10 miljoen toegevoegd aan de sportbegroting.
 
 In de beleidsbrief «Sport en bewegen in Olympisch
							 perspectief» (Kamerstuk
							 30 234, nr.
							 37) is het sportbeleid voor de komende jaren uiteengezet. Het
							 begrotingsjaar 2012 is op onderdelen een overgangsjaar, omdat verschillende
							 succesvolle programma’s die door het vorige kabinet zijn ingezet, nog
							 doorlopen. In 2012 wordt een start gemaakt met een vernieuwing op de
							 verschillende speerpunten van beleid:
 
 
 •
 Sport en bewegen zijn nog meer dan voorheen met
								 elkaar in verbinding gebracht. Dat krijgt vooral vorm in het brede programma
								 «Sport en bewegen in de buurt», dat in het najaar van 2011 zal verschijnen
								 (conform de toezegging tijdens het algemeen overleg Sport van 29 juni 2011). Het
								 programma richt zich op het realiseren van vraaggericht sport- en
								 beweegaanbod in de buurt met publieke en private partners. Hierbij zal primair
								 worden ingezet op uitbreiding en verbreding van het aantal lokale mensen met
								 een zogenoemde combinatiefunctie. Deze mensen kunnen de sportverenigingen
								 versterken en de verbinding leggen met het onderwijs, zorg, welzijn en
								 buitenschoolse opvang. Het programma wordt ondersteund met kennis over good
								 practices en bewezen kansrijke interventies, publiek-private samenwerking, (het
								 opbouwen van) lokale netwerken, de cijfermatige onderbouwing rond
								 (maatschappelijke) kosten en baten van investeringen in sport en beweging en
								 een goed monitoringssysteem;
 
 
 •
 Met het actieplan «Naar een veiliger
								 sportklimaat» wil het kabinet de sport veiliger maken, zodat iedereen met
								 plezier kan sporten en de sport een positieve invloed heeft. Dit actieplan kent
								 vier hoofdlijnen: sterke handhaving van spel- en gedragsregels en het
								 tuchtrecht, aanpak van excessen bij de sport, aansluiting van de sport bij
								 (lokaal) integraal veiligheidsbeleid en tot slot vrijwilligers in de sport in
								 staat stellen ongewenst gedrag en excessen aan te pakken en te voorkomen;
 
 
 •
 Het kabinet staat achter de ambitie van de
								 sportsector om Nederland tot de beste tien topsportlanden van de wereld te
								 laten horen. De bestaande inkomensvoorziening voor topsporters wordt variabel
								 gemaakt. Topsporters krijgen, naarmate ze ouder zijn en meer topsportervaring
								 hebben, een hoger stipendium;
 
 
 •
 Topsportevenementen met een maatschappelijke en economische spin-off zijn essentieel voor de realisering van de Olympisch ambities. De afgelopen jaren zijn meer aansprekende en grote evenementen in Nederland georganiseerd, zoals het WK Turnen, het WK Tafeltennis en de start van de drie grote wielerronden. Met de komst van de «Strateigsche Evenementenkalender», zullen vaker grootschalige evenementen naar Nederland gehaald (kunnen) worden. Tevens stellen de internationale federaties steeds zwaardere eisen aan onze (multifunctionele) topsportaccommodaties. Een tijdelijke extra impuls is noodzakelijk om de ambities waar te kunnen maken. Ook wordt gewerkt aan een verdere professionalisering van topsportevenementen door meer focus aan te brengen in het evenementenbeleid en vooral in te zetten op maatschappelijke en economische spin-off van evenementen;
 
 
 •
 In 2012 wordt extra geïnvesteerd in meer en betere
								 topsportmedische zorg en betere aansluiting van onderwijs op de Centra voor
								 Topsport en Onderwijs (CTO’s);
 
 
 •
 In het kader van het Olympisch Plan 2028 wordt de
								 ondersteuning van de Alliantie Olympisch Vuur voortgezet. Het kabinet wil de
								 economische betekenis van sport versterken door in te zetten op Holland
								 branding, toerisme, innovatie en ondernemerschap. Tot slot wil het kabinet de
								 ruimtelijke ambitie verder uitwerken op een manier die inhoudt dat, ook als de
								 Spelen niet naar Nederland komen, de samenleving profijt heeft van de
								 investeringen die zijn gedaan.
 
 
 
 
 
 
 46.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 64 330
 
 
 
 
 87 108
 
 
 
 
 104 122
 
 
 
 
 128 075
 
 
 
 
 131 307
 
 
 
 
 121 426
 
 
 
 
 122 049
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 110 752
 
 
 
 
 115 558
 
 
 
 
 128 976
 
 
 
 
 133 026
 
 
 
 
 131 884
 
 
 
 
 122 049
 
 
 
 
 122 049
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46.1 Voor iedere burger die dat wil is een passend sport- en beweegaanbod in de buurt aanwezig, dat bovendien veilig en toegankelijk is
 
 
 
 
 77 351
 
 
 
 
 80 494
 
 
 
 
 80 727
 
 
 
 
 84 840
 
 
 
 
 83 775
 
 
 
 
 77 774
 
 
 
 
 77 774
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 8 857
 
 
 
 
 9 357
 
 
 
 
 9 357
 
 
 
 
 9 357
 
 
 
 
 9 357
 
 
 
 
 
 Compensatie van betaalde energiebelasting
 
 
 
 
 8 857
 
 
 9 357
 
 
 9 357
 
 
 9 357
 
 
 9 357
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 43 536
 
 
 
 
 47 149
 
 
 
 
 46 084
 
 
 
 
 40 083
 
 
 
 
 40 083
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen in de buurt (uitwerking volgt)
 
 
 
 
 21 000
 
 
 31 000
 
 
 32 000
 
 
 26 000
 
 
 26 000
 
 
 
 
 Stimuleren van een veiliger sportklimaat
 
 
 
 
 7 000
 
 
 7 000
 
 
 7 000
 
 
 7 000
 
 
 7 000
 
 
 
 
 Gehandicaptensport
 
 
 
 
 4 743
 
 
 3 153
 
 
 3 153
 
 
 3 153
 
 
 3 153
 
 
 
 
 Nationaal actieplan sport en bewegen
 
 
 
 
 3 800
 
 
 1 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verantwoord sporten en bewegen
 
 
 
 
 3 069
 
 
 3 071
 
 
 3 072
 
 
 3 072
 
 
 3 072
 
 
 
 
 Versterken verenigingen
 
 
 
 
 2 500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 School en sport
 
 
 
 
 1 000
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 28 334
 
 
 
 
 28 334
 
 
 
 
 28 334
 
 
 
 
 28 334
 
 
 
 
 28 334
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Impuls Brede scholen, Sport en Cultuur (combinatiefunctionarissen)
 
 
 
 
 28 334
 
 
 28 334
 
 
 28 334
 
 
 28 334
 
 
 28 334
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46.2 Ondersteunen van de ambitie van de georganiseerde sport om als Nederland bij de beste 10 topsportlanden van de wereld te behoren
 
 
 
 
 33 401
 
 
 
 
 35 064
 
 
 
 
 36 896
 
 
 
 
 36 548
 
 
 
 
 36 548
 
 
 
 
 32 548
 
 
 
 
 32 548
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 7 631
 
 
 
 
 7 631
 
 
 
 
 7 631
 
 
 
 
 7 631
 
 
 
 
 7 631
 
 
 
 
 
 Fonds voor topsporter
 
 
 
 
 7 631
 
 
 7 631
 
 
 7 631
 
 
 7 631
 
 
 7 631
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 29 265
 
 
 
 
 28 917
 
 
 
 
 28 917
 
 
 
 
 24 917
 
 
 
 
 24 917
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Talentontwikkeling
 
 
 
 
 12 861
 
 
 12 864
 
 
 12 864
 
 
 12 864
 
 
 12 864
 
 
 
 
 Topsportevenementen
 
 
 
 
 9 136
 
 
 8 785
 
 
 8 785
 
 
 4 785
 
 
 4 785
 
 
 
 
 Versterking topsportprogramma's
 
 
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 4 500
 
 
 
 
 Dopingbestrijding
 
 
 
 
 1 518
 
 
 1 518
 
 
 1 518
 
 
 1 518
 
 
 1 518
 
 
 
 
 Sportmedische begeleiding
 
 
 
 
 1 250
 
 
 1 250
 
 
 1 250
 
 
 1 250
 
 
 1 250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 46.3 Voorbereiden van een gefundeerd besluit over de kandidaatstelling voor de organisatie van de Olympische en Paralympische Spelen 2028 in Nederland
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11 353
 
 
 
 
 11 638
 
 
 
 
 11 561
 
 
 
 
 11 727
 
 
 
 
 11 727
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 9 433
 
 
 
 
 9 638
 
 
 
 
 9 561
 
 
 
 
 9 727
 
 
 
 
 9 727
 
 
 
 
 
 Kennis als fundament voor het sportbeleid in den brede
 
 
 
 
 6 599
 
 
 6 804
 
 
 6 727
 
 
 6 893
 
 
 6 893
 
 
 
 
 Olympische ambitie
 
 
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 
 
 Innovatie
 
 
 
 
 1 334
 
 
 1 334
 
 
 1 334
 
 
 1 334
 
 
 1 334
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 1 920
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Olympische ambitie
 
 
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 Kennis als fundament voor beleid
 
 
 
 
 1 420
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 1 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2 139
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 
 

						Budgetflexibiliteit 

					 
 
 In de beleidsbrief «Sport en bewegen in Olympisch
						 perspectief» is het sportbeleid van het kabinet op hoofdlijnen neergezet. Aan
						 de verdere uitwerking wordt momenteel vorm gegeven. Dat betekent dat op dit
						 moment nog niet alle beleidsuitgaven een concrete bestemming hebben. Voor dat
						 deel van het budget zijn ook nog geen verplichtingen aangegaan. Voor 2012
						 betreft het vooral de operationele doelstelling «Sport en bewegen in de
						 buurt». Vanaf 2013 geldt dit ook voor de andere doelstellingen.
 Uiteraard ligt een deel van beleidsuitgaven wel vast in
						 meerjarige of structurele verplichtingen of bestuurlijke afspraken, die
						 nagekomen moeten worden en derhalve niet alternatief aanwendbaar zijn.
 
 
 
 
 46.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 
 46.1
 Voor iedere burger die dat wil is een passend sport-
							 en beweegaanbod in de buurt aanwezig, dat bovendien veilig en toegankelijk
							 is
 
 
 Het programma «Sport en bewegen in de buurt» krijgt vanaf 2012 een nieuwe invulling. Aan de daarvoor gereserveerde middelen wordt dit najaar concreet bestemming gegeven (€ 21 miljoen).
 Om invulling te geven aan deze doelstelling worden
							 voornamelijk subsidies en bijdragen (uitkeringen) ingezet. Subsidies worden
							 verstrekt aan NOC*NSF, sportbonden en andere (sport)organisaties om
							 activiteiten te financieren die leiden tot een passend sport- en beweegaanbod,
							 dat bovendien veilig en toegankelijk is. Bijdragen worden verstrekt aan
							 gemeenten met als doel het aanstellen van combinatiefunctionarissen.
 
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Bekostiging compensatie van betaalde energiebelasting
						 (€ 8,9 miljoen) 

						
 Sportverenigingen ontvangen geld om de kosten als gevolg
						 van de regulerende energiebelasting gedeeltelijk te compenseren.
 

						 Subsidies voor het stimuleren van gehandicaptensport
						 (€ 4,7 miljoen) 

						
 Sport en bewegen is voor iedereen van belang ter
						 stimulering van een gezonde leefstijl, maar vooral ook voor gehandicapten en
						 chronisch zieken. De subsidies worden verleend aan NOC*NSF en
						 Gehandicaptensport Nederland.
 

						 Subsidies voor het stimuleren van een veiliger sportklimaat
						 (€ 7,0 miljoen) 

						
 Het kabinet wil de sport veiliger maken, zodat iedereen
						 met plezier kan sporten. Zonder last te hebben van intimidatie of geweld.
						 Daartoe worden subsidies verleend aan NOC*NSF, dat de uitvoering van het
						 programma verzorgt in nauwe samenwerking met de Koninklijke Nederlandse
						 Voetbalbond (KNVB) en de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB). Ook andere
						 sportbonden zijn hierbij betrokken.
 

						 Subsidies voor verantwoord sporten en bewegen (€ 3,1
						 miljoen) 

						
 Ondersteuning van activiteiten op het gebied van de
						 opleiding van sportartsen, het verbeteren van de kwaliteit van de
						 sportgeneeskunde, blessurepreventie en het verzamelen en verspreiden van kennis
						 en informatie over gezonde sportbeoefening. Hiertoe worden subsidies verstrekt
						 aan diverse instellingen zoals Consument en Veiligheid, Vereniging voor
						 Sportgeneeskunde en het Nederlands Instituut voor Opleiding van Sportartsen.
 

						 Subsidies voor het Nationaal actieplan sport en bewegen
						 (€ 3,8 miljoen), School en sport (€ 1,0 miljoen), Buurt en sport
						 (€ 0,8 miljoen) en voor het versterken van verenigingen (€ 2,5 miljoen) 

						
 Deze subsidies hebben betrekking op reeds vastgelegde
						 verplichtingen die voort komen uit het lopende sportbeleid. Vanuit de aard van
						 de activiteiten dragen zij ook bij aan het stimuleren van sport en bewegen in
						 de buurt.
 

						 Bijdragen voor het aanstellen van combinatiefunctionarissen
						 (plus) (€ 28,3 miljoen) 

						
 
 Via de impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur stellen
							 gemeenten professionals aan in combinatiefuncties. Zij leggen verbindingen
							 tussen onderwijs en cultuur.
 De middelen worden via het Gemeentefonds in de vorm van
							 decentralisatie-uitkeringen aan de gemeenten beschikbaar gesteld.
 
 

						 Bijdragen voor de Impuls Nationaal Actieplan Sport en
						 Bewegen (NASB) 

						
 Ongeveer honderd gemeenten krijgen extra geld om burgers
						 te stimuleren meer te bewegen. Dit gebeurt via de Impuls NASB, een succesvol
						 sport- en beweegaanbod in de eigen woonomgeving. De middelen voor 2012 zijn
						 reeds in 2001 overgeboekt naar het Gemeentefonds.
 
 
 
 46.2
 Ondersteunen van de ambitie van de georganiseerde
							 sport om als Nederland bij de beste 10 topsportlanden van de wereld te
							 behoren
 
 NOC*NSF, sportbonden en andere (sport)organisaties
						 ontvangen subsidies en bijdragen om activiteiten te financieren ten behoeve van
						 de ambitie om bij de tien beste topsportlanden van de wereld te horen.
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Bekostiging Fonds voor de Topsporter (€ 7,6 miljoen) 

						
 
 Het Fonds voor de Topsporter verzorgt het uitkeren van
							 een stipendium aan A-topsporters en nationale toptalenten met een inkomen dat
							 lager is dan het minimumloon. Zo kunnen zij zich vrij maken voor hun
							 sportcarrière.
 Het Fonds voor de Topsporter zorgt bovendien voor het
							 uitkeren van onkostenvergoedingen aan topsporters.
 
 

						 Subsidies voor talentontwikkeling (€ 12,9 miljoen) 

						
 Ter facilitering van talentontwikkeling ontvangen NOC*NSF
						 en sportbonden subsidie voor het uitvoeren van
						 talentontwikkelingsprogramma’s en voor het aanstellen en ondersteunen van specifieke talentcoaches. Centra voor Topsport en Onderwijs (CTO’s)
						 ontvangen subsidie voor het verbeteren van de combinatie toptraining, onderwijs
						 en wonen. Ook wordt subsidie verleend aan Olympische netwerken voor de regionale ondersteuning.
 

						 Subsidies voor versterking topsportprogramma’s (€ 4,5
						 miljoen) 

						
 Om de top tien ambitie waar te kunnen maken worden de
						 topsportprogramma’s van NOC*NSF en sportbonden versterkt.
 

						 Subsidie voor sportmedische begeleiding (€ 1,3 miljoen) 

						
 Topsporters moeten goede en verantwoorde sportmedische
						 begeleiding krijgen. Om het aanbod van de topsportmedische zorg in Nederland te
						 verbeteren en te vergroten ontvangt NOC*NSF een subsidie.
 
 Nienke Kingma (toproeister) over topsportmedische
							 begeleiding:
 
 
 «De Nederlandse damesacht roeien won op de
								Olympische Spelen in 2004 in Athene brons en in 2008 in Beijing zilver. In
								Londen 2012 gaan we uiteraard voor goud! Maar ook de concurrentie zit niet
								stil. Om kans te maken op een medaille zullen we daarom tot het uiterste moeten
								gaan en moeten we elke dag onze grenzen verleggen. Alleen zo kunnen we in 2012
								voorbereid aan de start van de finale liggen om mee te strijden voor de
								medailles.»
 
 
 «Dit vergt veel van het lichaam en vaak is het
								moeilijk te bepalen wat het verschil is tussen grenzen verleggen en grenzen
								overgaan. Hierdoor liggen ziekte en blessure op de loer. Gelukkig is er bij de
								Koninklijke Nederlandse Roeibond een medisch team om ervoor te zorgen dat deze
								groep vrouwen de grenzen minder snel over gaat en, indien nodig, weer opgelapt
								wordt. Als deze mensen (sportartsen, fysiotherapeuten, masseurs) en alle kennis
								die zij met zich meebrengen er niet zouden zijn, zou het doel van een
								Olympische medaille in 2012 onmogelijk zijn.»
 
 
 
 «Hiermee is de topsportmedische begeleiding minstens
							 zo belangrijk als de coach die vertelt hoe een roeihaal gemaakt moet worden. Ze
							 zorgen ervoor dat we in staat zijn om 12 keer per week te trainen en daar het
							 beste uit te halen. Ze zorgen ervoor dat elke keer de grenzen opgezocht worden,
							 maar dat we hier niet vaak overheen gaan. En mocht het toch voorkomen dat dit
							 gebeurt, dan zijn zij de mensen die er alles aan doen wat mogelijk is om ervoor
							 te zorgen dat we weer zo snel mogelijk in de boot zitten en de trainingen weer
							 aankunnen om het Olympische doel te verwezenlijken.»
 
 
 Subsidies voor topsportevenementen (€ 9,1 miljoen)
 Er zijn subsidies beschikbaar voor (sport)organisaties
						 voor het verkrijgen en organiseren van aansprekende topsportevenementen in Nederland en voor de noodzakelijke aanpassingen aan de daarvoor beschikbare (multifunctionele) accommodaties.
 

						 Subsidies en bijdragen aan (inter)nationale
						 antidopingorganisaties (€ 1,5 miljoen) 

						
 Voor het tegengaan van dopinggebruik worden op basis van
						 internationale afspraken subsidies en bijdragen verleend aan (inter)nationale
						 antidopingorganisties.
 
 
 
 46.3
 Voorbereiden van een gefundeerd besluit over de
							 kandidaatstelling voor de organisatie van de Olympische en Paralympische Spelen
							 2028 in Nederland
 
 
 Om invulling te geven aan deze doelstelling worden
						 voornamelijk subsidies verstrekt aan NOC*NSF en InnoSportNL om activiteiten te
						 financieren die bijdragen aan de Olympische ambitie. Tevens worden subsidies en
						 opdrachten verstrekt ter versterking van de kennis als fundament voor het
						 sportbeleid in den brede. Vanwege het algemeen karakter van deze subsidies en opdrachten zijn ze ondergebracht op deze operationele doelstelling.
 Het Ministerie van Buitenlandse Zaken besteedt deze kabinetsperiode € 1,0 miljoen in het kader van de Olympische ambitie.
 
 

						 Instrumenten 

						
 

						 Subsidies en opdrachten aan de Alliantie Olympisch Vuur
						 (€ 2,0 miljoen) 

						
 De Alliantie Olympisch Vuur12 In de Alliantie Olympisch Vuur werken NOC*NSF,
								de rijksoverheid, de G4, VNG, IPO, VNO-NCW en FNV samen aan de uitwerking van
								het Olympisch Plan 2028. krijgt bij haar activiteiten ondersteuning van een
						 programmabureau. Voor de medefinanciering van dit programmabureau verstrekt VWS
						 een subsidie. Er zullen subsidies en opdrachten worden verstrekt voor
						 verkennende studies en onderzoeken in het kader van een mogelijk bid voor de
						 Olympisch Spelen in Nederland.
 

						 Subsidies voor innovatie (€ 1,3 miljoen) 

						
 Er worden subsidies verstrekt aan InnoSportNL en NOC*NSF
						 om grensverleggende innovatieve toepassingen voor de (top)sport te
						 ontwikkelen.
 

						 Subsidies en opdrachten voor «Kennis als fundament van
						 beleid» (€ 8,1 miljoen) 

						
 Via het sectorplan «Sportonderzoek en -onderwijs» wordt
						 gewerkt aan borging van kennis op universiteiten en hogescholen, een goede
						 kennistransfer vanuit het hoger onderwijs naar het veld en bestaande en nieuwe
						 opleidingen in de sport. Tevens wordt ingezet op het valideren van kansrijke sport-
						 en beweegconcepten en op het borgen en verspreiden van beschikbare kennis.
						 Kennis- en onderzoeksinstituten, waaronder TNO, het Mulier Instituut, ZonMw en
						 het RIVM krijgen hiervoor subsidies en opdrachten.
 
 
 
 
 Beleidsartikelen/Artikel 47
 
 Artikel
 47
 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog
						II
 
 
 
 47.1
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 

						De (im)materiële zorg voor verzetsdeelnemers en
						oorlogsgetroffenen Wereldoorlog II is geborgd en mensen beseffen, mede op basis
						van de gebeurtenissen uit WOII, wat het betekent om in vrijheid te kunnen
						leven. 

					 
 
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 Belangrijkste beleidsonderwerpen 2012
 
 Op het terrein van de «erfenis» van de Tweede
						 Wereldoorlog is continuïteit en toekomstbestendigheid belangrijk.
 
 Voor 2012 ligt de nadruk op de volgende
						 beleidsinitiatieven:
 
 
 •
 Bij een steeds kleinere doelgroep zeker stellen dat
								de (kennis over de) zorg voor oorlogsgetroffenen geborgd wordt;
 
 
 •
 Het op stelselniveau volgen, regisseren en monitoren
								van ontwikkelingen op het terrein van de zorg voor oorlogsgetroffenen en van de
								herinnering;
 
 
 •
 Voorzitterschap 2011/2012 van de Task Force for
								International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and Research
								(ITF) – een organisatie met intussen 28 aangesloten landen – in nauwe
								samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het voorzitterschap
								wordt voorbereid samen met de volgende (België) en de daarop volgende (Canada)
								voorzitter.
 
 
 
 
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 De bewindspersonen van VWS zijn ministerieel
						 verantwoordelijk voor:
 
 
 •
 Het actueel houden van de wet- en regelgeving voor
							 verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen. Wijzigingen kunnen noodzakelijk zijn
							 in verband met bijvoorbeeld de wijziging van wetgeving op andere
							 terreinen;
 
 
 •
 Het toezicht op vier zelfstandige bestuursorganen
							 (ZBO’s), namelijk de Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR), de Sociale
							 Verzekeringsbank (SVB), de Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling
							 Indonesië (CAOR) en de Stichting Afwikkeling Rechtsherstel Sinti en Roma
							 (SARSR);
 
 
 •
 De (financiering van de) infrastructuur die het
							 mogelijk maakt de herinnering van WOII blijvend betekenis te geven.
 
 
 
 
 Externe factoren
 
 Externe factoren
 
 Daling van het aantal cliënten als gevolg van de
						 vergrijzing raakt de instellingen voor materiële en immateriële hulp, zoals
						 de SVB, de PUR en de begeleidende instellingen. Het is van groot belang dat,
						 ondanks deze daling, de uitvoeringsorganen in deze fase doelmatig en effectief
						 (kunnen) blijven functioneren en in die zin toekomstbestendig zijn. Dit is mede
						 geborgd door overheveling van het cliëntbeheer van de PUR naar de SVB sinds
						 1 januari 2011.
 De bereikte mate van bewustwording over de betekenis van
						vrijheid is naast de herinnering aan de gebeurtenissen uit WOII mede
						afhankelijk van actuele maatschappelijke ontwikkelingen die niet direct door
						VWS kunnen worden beïnvloed.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Bij de algemene doelstelling is geen indicator in de
						 begroting opgenomen, omdat de doelstelling verschillende uiteenlopende
						 elementen bevat die zich moeilijk in één indicator laten weergeven.
 
 
 
 47.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 382 273
 
 
 
 
 368 567
 
 
 
 
 342 171
 
 
 
 
 324 950
 
 
 
 
 307 885
 
 
 
 
 291 811
 
 
 
 
 276 737
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 380 292
 
 
 
 
 362 551
 
 
 
 
 342 776
 
 
 
 
 325 170
 
 
 
 
 307 885
 
 
 
 
 291 811
 
 
 
 
 276 737
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 47.1 1. Een kwalitatief
								 goed en doelmatig stelsel van materiële en immateriële hulpverlening in een
								 situatie van structureel dalende werklast
 
 
 
 
 368 981
 
 
 
 
 353 332
 
 
 
 
 333 781
 
 
 
 
 316 175
 
 
 
 
 298 890
 
 
 
 
 282 816
 
 
 
 
 267 742
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 299 058
 
 
 
 
 282 275
 
 
 
 
 266 310
 
 
 
 
 250 486
 
 
 
 
 235 491
 
 
 
 
 
 Wet uitkeringen vervolgingslachtoffers 1940–1945
								 (Wuv)
 
 
 
 
 162 158
 
 
 153 073
 
 
 144 880
 
 
 136 222
 
 
 129 144
 
 
 
 
 Wet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers 40–45
								 (Wubo)
 
 
 
 
 70 309
 
 
 68 074
 
 
 65 307
 
 
 62 830
 
 
 59 500
 
 
 
 
 Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp)
 
 
 
 
 57 366
 
 
 51 749
 
 
 46 679
 
 
 41 987
 
 
 37 400
 
 
 
 
 Overige regelingen 
 
 
 
 
 9 225
 
 
 9 379
 
 
 9 444
 
 
 9 447
 
 
 9 447
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 12 218
 
 
 
 
 12 703
 
 
 
 
 11 983
 
 
 
 
 12 126
 
 
 
 
 12 447
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Immateriële dienstverlening
 
 
 
 
 8 104
 
 
 7 829
 
 
 7 829
 
 
 7 829
 
 
 7 829
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's en
								 RWT's
 
 
 
 
 
 
 22 184
 
 
 
 
 20 876
 
 
 
 
 20 276
 
 
 
 
 19 883
 
 
 
 
 19 483
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Pensioen- en Uitkeringsraad
 
 
 
 
 6 621
 
 
 5 413
 
 
 4 813
 
 
 4 420
 
 
 4 020
 
 
 
 
 Sociale Verzekeringsbank
 
 
 
 
 13 004
 
 
 13 004
 
 
 13 004
 
 
 13 004
 
 
 13 004
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 47.2 2. De herinnering aan
								 WOII blijft levend en veel mensen – waaronder jeugdigen – zijn zich bewust
								 van de betekenis van WOII, mede in relatie tot grondrechten, democratie,
								 (internationale) rechtstaat en vrijheid
 
 
 
 
 11 311
 
 
 
 
 9 219
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan onder andere:
 
 
 
 
 
 8 795
 
 
 
 
 8 795
 
 
 
 
 8 795
 
 
 
 
 8 795
 
 
 
 
 8 795
 
 
 
 
 
 Nationaal Comité 4 en 5 mei
 
 
 
 
 4 440
 
 
 4 440
 
 
 4 440
 
 
 4 440
 
 
 4 440
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1 167
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de
						 Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 

						Budgetflexibiliteit 

					 
 
 Voor een beperkt deel van de beleidsuitgaven zijn nog
						 geen verplichtingen aangegaan. Deze middelen worden gedurende het jaar
						 aangewend voor beleidsdoeleinden en zijn in principe niet alternatief
						 aanwendbaar.
 De uitgaven op dit artikel bestaan grotendeels uit wetten
						 en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen (circa 87% in 2012).
						 De overige uitgaven bestaan voornamelijk uit bijdragen aan zelfstandige
						 bestuursorganen en subsidies op grond van wet- en regelgeving en afspraken. De
						 middelen zijn derhalve in beginsel niet alternatief aanwendbaar.
 
 
 
 
 47.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 Er zijn twee operationele doelstellingen voor dit
						 beleidsterrein:
 
 
 1.
 Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van
								materiële en immateriële hulpverlening aan verzetsdeelnemers en
								oorlogsgetroffenen WOII in een situatie van structureel dalende werklast;
 
 
 2.
 De herinnering aan WOII blijft levend en veel mensen
								– waaronder jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WOII, mede in
								relatie tot grondrechten, democratie, (internationale) rechtstaat en
								vrijheid.
 
 
 
 
 
 47.3.1
 Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van
							 materiële en immateriële hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WOII in een
							 situatie van structureel dalende werklast
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Na de Tweede Wereldoorlog is in Nederland voor de
							 deelnemers aan het verzet en de oorlogsslachtoffers een in de wereld uniek
							 stelsel van materiële en immateriële hulpverlening opgezet, geschraagd door
							 principes van «ereschuld» en «bijzondere solidariteit». Het aantal
							 cliënten neemt om demografische redenen gestaag af. Gezien deze ontwikkeling
							 zullen ook de organisaties die de materiële en immateriële hulpverlening
							 verzorgen, zich geleidelijk moeten aanpassen aan de afnemende «vraag». Het is
							 belangrijk dat dit op een verantwoorde manier gebeurt, zodat de dienstverlening
							 kwantitatief en kwalitatief op peil blijft. Het kabinet begeleidt en
							 faciliteert deze ontwikkeling. Dat gebeurt bijvoorbeeld door samenwerking te
							 stimuleren tussen de instellingen waar het draagvlak van de afzonderlijke
							 instellingen te smal dreigt te worden. Om die reden is het cliëntbeheer van de
							 PUR – het berekenen en betalen van de pensioenen en uitkeringen en de
							 verstrekking van bijzondere voorzieningen aan bestaande cliënten – per
							 1 januari 2011 overgedragen aan de SVB. De PUR als apart toelatingsorgaan dat
							 beslist over de eerste aanvragen (en de beleidsregels formuleert voor de SVB)
							 blijft bestaan.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 
 De indicatoren hebben betrekking op de
								doelmatigheid (indicator 1) en de kwaliteit van dienstverlening (indicatoren 2
								en 3) van de PUR.
 Indicator 1 laat de apparaatskosten van de PUR zien
								in verhouding tot de programma-uitgaven voor pensioenen en uitkeringen. Dit
								percentage geeft een – zeer globale – indicatie van de (ontwikkeling van
								de) doelmatigheid van bij de uitvoering. Het streven is erop gericht een
								(sterke) stijging van dit percentage zoveel mogelijk te voorkomen.
 De indicatoren 2 en 3 tonen het percentage eerste
								aanvragen en vervolgaanvragen voor een pensioen, uitkering of voorziening dat
								binnen de wettelijke termijn is afgehandeld.
 
 
 Indicatoren (output)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Streefwaarde
 ≥ 2012 
 
 
 
 
 
 
 1. Percentage apparaatskosten PUR (SVB) in
									 verhouding tot de
 uitgaven voor pensioenen en uitkeringen 
 
 
 4,8%
 
 
 4,6%
 
 
 4,6%
 
 
 4,5%
 
 
 
 
 2. Percentage eerste aanvragen die door de PUR
									 binnen de (verlengde) wettelijke termijn zijn afgehandeld 
 
 
 85%
 
 
 84%
 
 
 82%
 
 
 84%
 
 
 
 
 3. Percentage vervolgaanvragen die door de PUR
									 binnen de (verlengde) wettelijke termijn zijn afgehandeld 
 
 
 86%
 
 
 83%
 
 
 78%
 
 
 84%
 
 
 
 
 
 Bron
 1. Jaarverslagen PUR 2009 en 2010.
 2. Jaarverslagen PUR 2009 en 2010.
 3. Jaarverslagen PUR 2009 en 2010. De basiswaarden en
							 de streefwaarden voor de afhandeling van eerste aanvragen en vervolgaanvragen
							 betreffen een gewogen gemiddelde van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
							 1940–1945 (Wuv), de Wet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers 1940–1945
							 (Wubo) en de Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp). Deze indicatoren
							 worden jaarlijks gepubliceerd in het jaarverslag van de PUR. De percentages
							 over 2010 kunnen nog veranderen als aanvragen in voorraad nog binnen de
							 wettelijke termijnen worden afgehandeld.
 
 
 

						 Instrumenten stelsel 

						
 

						 Wetten en regelingen 

						
 
 Onderstaande tabel geeft een overzicht van (de
							 ontwikkeling van) het aantal pensioenen en uitkeringen en de daarmee gemoeide
							 totale programma-uitgaven in het kader van de wetten en regelingen voor
							 verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen over de periode 2008–2011. De wetten
							 en regelingen voor oorlogsgetroffenen worden alleen nog bijgesteld als
							 wijzigingen in aanpalende wetten dat noodzakelijk maken.
 De totale uitgaven in 2012 bedragen € 299
							 miljoen.
 
 
 Kengetal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 Geraamd 2011
 
 
 
 
 
 
 
 Wuv
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld aantal betaalbare uitkeringen
									 (inclusief uitkeringen art. 21b)
 
 
 16 624
 
 
 15 881
 
 
 14 682
 
 
 14 184
 
 
 
 
 Uitgaven Wuv totaal (bedragen x € 1
									 miljoen)
 
 
 182,5
 
 
 179,0
 
 
 177,2
 
 
 170,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wubo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld aantal betaalbare uitkeringen
									 (inclusief toeslag art. 19)
 
 
 13 338
 
 
 13 407
 
 
 13 214
 
 
 13 030
 
 
 
 
 Uitgaven Wubo totaal (bedragen x € 1
									 miljoen)
 
 
 69,0
 
 
 70,9
 
 
 72,3
 
 
 70,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wbp
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld aantal betaalbare pensioenen
 
 
 4 044
 
 
 3 744
 
 
 3 415
 
 
 3 264
 
 
 
 
 Uitgaven Wbp totaal (bedragen x € 1
									 miljoen)
 
 
 85,2
 
 
 78,5
 
 
 72,1
 
 
 66,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 AOR
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemiddeld aantal uitkeringen
 
 
 1 831
 
 
 2 025
 
 
 2 128
 
 
 2 208
 
 
 
 
 Uitgaven AOR totaal (bedragen x € 1
									 miljoen)
 
 
 6,4
 
 
 6,6
 
 
 6,9
 
 
 7,4
 
 
 
 
 
 Bron
 PUR, Stichting Administratie Indonesische Pensioenen,
							 januari 2011
 Wuv = Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
							 1940–1945
 Wubo = Wet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers
							 1940–1945
 Wbp = Wet buitengewoon pensioen 1940–1945
 AOR= Algemene Ongevallenregeling
 Het gemiddeld aantal uitkeringen bij Wuv, Wubo en Wbp
							 daalt geleidelijk. Bij de AOR-regeling is nog sprake van een stijging, direct
							 of indirect als gevolg van het projecten «Gerichte benadering» en «Brede
							 benadering».
 
 
 

						 Bijdragen aan ZBO’s 

						
 Om de materiële hulp zoals pensioenen, uitkeringen en
						 bijzondere voorzieningen te kunnen verlenen aan verzetsdeelnemers en
						 oorlogsgetroffenen, worden in 2012 bijdragen (€ 22,2 miljoen) ter
						 beschikking gesteld aan de ZBO’s PUR, SVB, Commissie Algemene
						 Oorlogsongevallenregeling Indonesië (CAOR) en de Stichting Afwikkeling
						 Rechtsherstel Sinti en Roma (SARSR). Dit laatste bestuursorgaan zal uiterlijk
						 op 1 januari 2013 zijn opgeheven. De werkzaamheden van SARSR zullen in de
						 komende periode uitsluitend nog gekoppeld zijn aan de financiële relatie met
						 het Nederlands Instituut Sinti en Roma (NISR), een steunpunt voor Sinti en Roma
						 dat op 1 januari 2010 formeel van start is gegaan.
 

						 Subsidies immateriële dienstverlening 

						
 Om immateriële hulpverlening (maatschappelijk werk,
						 sociale dienstverlening) aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen mogelijk
						 te maken, worden subsidies verleend aan gespecialiseerde instellingen,
						 waaronder de zogenoemde begeleidende instellingen. Dit betreft de Stichting
						 Pelita, de Stichting Joods Maatschappelijk Werk (JMW) en de Stichting
						 1940–1945 (€ 6,3 miljoen).
 

						 Toezicht op de ZBO’s 

						
 Doel van het toezicht op de ZBO’s is om de
						 ministeriële verantwoordelijkheid voor een rechtmatige, doelmatige en
						 kwalitatief goede uitvoering van de wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers
						 en oorlogsgetroffenen en van het naoorlogs rechtsherstel te kunnen
						 waarmaken.
 
 
 
 47.3.2
 De herinnering aan WOII blijft levend en veel mensen
							 - waaronder jeugdigen - zijn zich bewust van de betekenis van WOII, mede in
							 relatie tot grondrechten, democratie, (internationale) rechtstaat en
							 vrijheid
 
 
 
 Motivering
 
 Motivering
 
 Het is belangrijk de herinnering aan WOII levend te
							 houden en te borgen dat blijvend betekenis kan worden gegeven aan het verhaal
							 van de oorlogsgetroffenen. Ook dit is onderdeel van de leidende begrippen
							 «ereschuld» en «bijzondere solidariteit». Het belang van het levend houden
							 van de herinnering geldt niet alleen voor (nabestaanden van) mensen die deze
							 oorlog hebben meegemaakt, maar juist ook voor nieuwe generaties. Generaties van
							 nu en later moeten betekenis kunnen geven aan alle facetten van deze
							 geschiedenis. Dat geldt zowel voor de Tweede Wereldoorlog zoals deze zich in
							 Nederland en Europa heeft afgespeeld, en dan vooral de Holocaust als dieptepunt
							 van het menselijk bestaan, maar evenzo voor de oorlog (en de Bersiap-periode)
							 in Nederlands-Indië. De betekenis van het levend houden van de herinnering aan
							 WOII ligt ook in de relatie tot hedendaagse vraagstukken van grondrechten,
							 democratie, (internationale) rechtsorde en vrijheid. Dat vraagt om een
							 kennisinfrastructuur die antwoorden kan geven op vragen van maatschappelijke
							 diversiteit, de informatierijke samenleving en kennis van de geschiedenis. Het
							 Ministerie van VWS zorgt dat er een adequate infrastructuur is die dat mogelijk
							 maakt.
 Met ingang van 1 januari 2011 is een aantal
						 departementale uitvoeringstaken op het terrein van «herdenken en vieren» en
						 educatie over gedragen naar het Nationaal Comité 4 en 5 mei (Comité). Het
						 Comité zal zich ontwikkelen tot het kenniscentrum op het gebied van de
						 herinnering WOII.
 
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 Beleidsrelevante indicatoren en -kengetallen
 
 De indicatoren meten het belang dat de
							 Nederlandse bevolking hecht aan 4 en 5 mei. De cijfers laten zien dat het
							 draagvlak voor zowel de Nationale Herdenking op 4 mei als de viering van de
							 Bevrijding op 5 mei onverminderd groot is.
 
 Indicator (outcome)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 Streefwaarde ≥ 2012 
 
 
 
 
 
 
 1. Percentage van de bevolking dat (veel) belang
									 aan 4 mei hecht
 
 
 85%
 
 
 86%
 
 
 80%
 
 
 86%
 
 
 86%
 
 
 
 
 2. Percentage van de bevolking dat (veel) belang
									 aan 5 mei hecht
 
 
 79%
 
 
 77%
 
 
 80%
 
 
 78%
 
 
 80%
 
 
 
 
 
 Bron
 Nationaal Comité 4 en 5 mei. Deze indicatoren worden
							 jaarlijks gemeten.
 
 
 

						 Instrumenten Herinnering 

						
 

						 Adequate infrastructuur 

						
 Het kabinet zorgt dat er een adequate infrastructuur is,
						 gericht op het blijvend betekenis (kunnen) geven aan de herinnering aan
						 gebeurtenissen uit WOII. Het Ministerie van VWS verleent vanuit deze
						 (stelsel)verantwoordelijkheid instellingssubsidies aan de vier nationale
						 herinneringscentra (Kamp Vught, Kamp Westerbork, Kamp Amersfoort en het Indisch
						 Herinneringscentrum Bronbeek), het Nationaal Comité 4 en 5 mei, de Stichting
						 Herdenking 15 augustus 1945 en aan het NIOD (Netwerk oorlogsbronnen).
 Een aantal uitvoeringstaken is in 2011 overgedragen aan
						 het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De overdracht leidt ertoe dat de rol en
						 positie van het Comité in het beleidsveld WOII verandert. In kwantitatieve
						 zin, omdat het takenpakket een forse uitbreiding heeft ondergaan, maar ook
						 principieel; het Comité verstrekt (in mandaat van het Ministerie VWS)
						 projectsubsidies aan derden op het terrein van de educatie over de
						 gebeurtenissen uit WOII. De ervaringen die het Comité in deze versterkte
						 uitvoerende rol opdoet, zullen kunnen bijdragen aan de effectiviteit van het
						 VWS-beleid.
 
 Op onderstaande onderdelen van de herinnering WOII kan het Comité binnen de met VWS
							 afgestemde doelstellingen eigen afwegingen maken:
 
 
 •
 Ondersteuning organisaties herinnering WOII;
 
 
 •
 Herinnering WOII internationaal;
 
 
 •
 Herdenken;
 
 
 •
 Reünies en lotgenotencontacten;
 
 
 •
 Educatie en publieksgerichte toepassingen Erfgoed
								 van de Oorlog;
 
 
 •
 Toegepast onderzoek.
 
 
 Deze onderdelen zijn in de VWS-begroting 2011 toegelicht.
 
 Het Comité verantwoordt zich over het gevoerde beleid
							 in het kader van de reguliere planning en control-cyclus. Daarnaast worden de
							 bereikte resultaten periodiek geëvalueerd in een gestructureerd
							 politiek-bestuurlijk overleg tussen het Ministerie van VWS en het Comité.
 
 
 
 
 
 
 2.3
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 Niet-beleidsartikelen/Artikel 97
 
 Niet-beleidsartikel
 97
 Algemeen
 
 
 
 97.1
 Algemene doelstelling
 
 
 In dit niet-beleidsartikel worden de
						ministeriebrede uitgaven geraamd die niet specifiek zijn toe te rekenen aan een
						van de doelstellingen in de voorgaande beleidsartikelen.
 
 
 
 
 97.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 71 604
 
 
 
 
 40 108
 
 
 
 
 27 122
 
 
 
 
 25 621
 
 
 
 
 34 311
 
 
 
 
 33 398
 
 
 
 
 33 227
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 56 406
 
 
 
 
 46 108
 
 
 
 
 33 122
 
 
 
 
 31 621
 
 
 
 
 34 311
 
 
 
 
 33 398
 
 
 
 
 33 227
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Internationale samenwerking 
 
 
 19 055
 
 
 7 536
 
 
 7 769
 
 
 6 914
 
 
 6 188
 
 
 5 761
 
 
 5 761
 
 
 
 
 2. Verzameluitkering VWS
 
 
 1 444
 
 
 1 014
 
 
 308
 
 
 308
 
 
 308
 
 
 308
 
 
 308
 
 
 
 
 3. Strategisch onderzoek RIVM
 
 
 35 907
 
 
 37 558
 
 
 25 045
 
 
 24 399
 
 
 27 815
 
 
 27 329
 
 
 27 158
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 33
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de
						 Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 
 
 
 97.3
 Operationele doelstellingen
 
 
 
 97.3.1
 Internationale samenwerking
 
 Bij internationale samenwerking gaat het erom dat een
						 gemeenschappelijke benadering meerwaarde biedt boven een nationale aanpak. De
						 nadruk moet liggen op grensoverschrijdende problemen en er moet concrete
						 meerwaarde zijn vanuit de missie van het Ministerie van VWS. VWS kiest ervoor
						 om goed samen te werken met andere landen en multilaterale organisaties bij het
						 vormgeven van onze internationale ambities.
 

						 Ministeriële verantwoordelijkheid 

						
 Het Ministerie van VWS is verantwoordelijk voor
						 afstemming van internationale samenwerking op de beleidsterreinen van
						 volksgezondheid, welzijn en sport. Op specifieke gebieden wordt hiertoe
						 nadrukkelijk samengewerkt met andere ministeries. Vooral de samenwerking met de
						 Ministeries van Buitenlandse Zaken (WHO en drugs), Veiligheid en Justitie
						 (drugs), Economische zaken, Landbouw en Innovatie (geneesmiddelenbeleid en
						 voedselveiligheid) en Sociale Zaken en werkgelegenheid (EU) is hierbij van
						 belang.
 
 

						 Instrumenten en activiteiten 

						
 Internationale samenwerking kent een breed scala aan
						 instrumenten en activiteiten:
 

						 Samenwerking op Europees en mondiaal niveau 

						
 Het Ministerie van VWS vertegenwoordigt Nederland voor de
						 voor volksgezondheid, welzijn en sport relevante onderwerpen bij internationale
						 organisaties als de Europese Unie, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de
						 Raad van Europa, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
						 (OESO) en de Verenigde Naties (VN). Contacten met een beperkt aantal voor het
						 Ministerie van VWS belangrijke landen worden gestimuleerd en de noodzakelijke
						 reguliere contacten met de andere landen worden behartigd.
 

						 Nieuw Partnerschap met de World Health Organization (WHO) 

						
 Nederland heeft in 2010 een hernieuwd partnerschapverdrag
						 afgesloten met de WHO. Hiermee is een bedrag van € 6 miljoen gemoeid. Het
						 partnerschapprogramma vergroot de Nederlandse invloed binnen de WHO. Via het
						 partnerschapprogramma worden ook de contacten tussen de WHO en aan VWS
						 gelieerde organisaties bevorderd.
 

						 Internationale samenwerking 

						
 Op het gebied van internationale samenwerking is
						 toenemende aandacht voor internationale publieke goederen. Dit geldt zeker ook
						 voor gezondheid. Besmettelijke ziekten stoppen niet bij grenzen en tekorten aan
						 gezondheidswerkers hebben een mondiale dimensie. Er wordt samengewerkt met
						 andere lidstaten en binnen multilaterale organisaties om de verspreiding van
						 ziekten te beperken en om te komen tot de ontwikkeling van geneesmiddelen en
						 vaccins ter bestrijding en voorkoming van deze ziekten. Samenwerking blijft ook
						 nodig voor de verdere implementatie van de WHO-gedragscode uit 2010 voor
						 werving van gezondheidspersoneel uit ontwikkelingslanden. Internationale
						 solidariteit is juist bij internationale publieke goederen van belang. Waar
						 mogelijk wordt aansluiting gezocht bij de bredere aanpak van internationale
						 samenwerking en ontwikkelingshulp.
 

						 Grensoverschrijdende gezondheidzorg 

						
 Binnen Europa gaan steeds meer burgers de grens over voor
						 hun gezondheidszorg. Vooral in grensstreken kan de dichtstbijzijnde
						 zorgaanbieder zich in het buitenland bevinden. Zowel in EU-verband als via
						 bilaterale programma’s met Duitsland en België, wordt hieraan invulling
						 gegeven.
 

						 Internationaal personeels- en detacheringsbeleid 

						
 Om internationaal goed samen te kunnen werken, plaatst en
						 detacheert het Ministerie van VWS medewerkers in het buitenland en bij
						 multilaterale organisaties.
 
 
 
 97.3.2
 Verzameluitkering VWS
 
 De verzameluitkering is een bijzondere vorm van een
						 specifieke uitkering. Alle specifieke uitkeringen van een departement kleiner
						 of gelijk € 10 miljoen moeten in de verzameluitkering worden opgenomen.
 
 De verzameluitkering van het Ministerie van VWS voor
							 2012 bevat de uitkering van bestuurskosten aan de drie grootstedelijke
							 regio’s en een bijdrage aan de pilots intersectorale zorg. Het bestaande
							 programma voor topsportevenementen en -accommodaties kan ook voor de
							 verzameluitkering in aanmerking komen. Het betreft een programma waarmee vooral
							 subsidies worden verleend aan sportbonden voor de organisatie van een
							 topsportevenement. Daarnaast kan het programma talentontwikkeling (het
							 onderdeel Centra voor Topsport en Onderwijs) voor de verzameluitkering in
							 aanmerking komen. Incidenteel vindt er een uitkering aan een medeoverheid
							 plaats in het kader van deze programma's.
 Deze uitkeringen zullen dan bij suppletoire begroting
							 aan de verzameluitkering worden toegevoegd. Ook eventuele andere uitkeringen aan medeoverheden kleiner of gelijk aan € 10 miljoen kunnen aan de verzameluitkering worden toegevoegd.
 
 
 
 
 97.3.3
 Strategisch onderzoek RIVM
 
 Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
						 is een baten-lastendienst van het Ministerie van VWS en doet projectmatig
						 onderzoek voor zijn primaire opdrachtgevers: de Ministeries van VWS, EL&I,
						 SZW en IenM. Daarnaast voert het RIVM ook strategisch onderzoek uit. Dit is
						 onderzoek om de expertise te ontwikkelen die nodig is voor de continuïteit van
						 het instituut. Zo kan het RIVM zijn toekomstige taken voor de opdrachtgevers
						 adequaat uitvoeren, op zowel de middellange als de lange termijn. Het
						 strategisch onderzoek richt zich enerzijds op lacunes in actuele kennis en
						 anderzijds op nieuwe ontwikkelingen.
 De Wet op het RIVM vormt de wettelijke basis voor het
						 strategisch onderzoek dat dit instituut uitvoert. Deze wet bepaalt dat de
						 directeur-generaal RIVM jaarlijks een programma van onderzoek opstelt. Hierin
						 beschrijft hij welke inzichten het instituut moet verwerven om zijn taken
						 adequaat te kunnen uitvoeren. Dit programma is openbaar. Met deze wettelijke
						 bepaling laat de wetgever zien dat het RIVM professioneel zelfstandig is. In
						 het licht van de betekenis van het strategisch onderzoek voor de toekomstige
						 kennispositie van het RIVM is het budget voor het strategisch onderzoek belegd
						 bij de secretaris-generaal van VWS, als «eigenaar» van de baten-lastendienst
						 RIVM. Om deze reden staan deze middelen verantwoord op dit
						 niet-beleidsartikel.
 Het strategisch onderzoek is op dit moment ondergebracht
						 in twee separate onderzoeksbudgetten, het Strategisch Onderzoek RIVM (SOR) en
						 het Strategisch Vaccin Onderzoeksprogramma (SVOP). Laatstgenoemd budget viel
						 tot dusver onder de verantwoordelijkheid van het NVI. Met de overkomst van de
						 publieke delen van het NVI is dit budget onder het strategisch onderzoek van
						 het RIVM geschaard. In de loop van 2011 zal worden bekeken op welke manier deze
						 budgetten op termijn zullen worden geïntegreerd tot één strategisch
						 onderzoeksprogramma. Dit betekent uiteindelijk een procesmatige en inhoudelijke
						 integratie van de twee programma's.
 Voor SOR geldt dat in 2011 een nieuwe vierjaarcyclus
						 2011–2014 is gestart met zes nieuwe speerpunten en 54 nieuwe projecten. In
						 2012 zal een beperkt aantal (6–8) nieuwe projecten starten. De speerpunten
						 dekken de kennisdomeinen af, waarop het RIVM zijn kennis en kunde moet vernieuwen
						 of intact moet houden. Twintig projecten uit de cyclus 2007–2010 lopen nog
						 door in 2012. Alle projecten worden jaarlijks geëvalueerd en door de Commissie
						 van Toezicht gevolgd om de kennispositie van het instituut te garanderen.
 Het SVOP is
						 specifiek gericht op de wetenschap van vaccinatie, voorheen ondergebracht
						 als taak bij het Nederlands Vaccin Instituut. Het SVOP is erop gericht om
						 kennis van de sterk veranderende branche en wetenschap op het gebied van
						 vaccins en vaccinatie te handhaven en waar nodig te versterken. Daarbij staat
						 het verwerven van inzichten die nodig zijn om de publieke vaccintaak adequaat
						 uit te kunnen blijven voeren centraal. Het SVOP wordt regelmatig bijgesteld en
						 begin 2011 is de ronde 2011–2014 van start gegaan met 10 nieuwe projecten.
						 Deze projecten lopen door in 2012, eventueel zullen in 2012 nog één of twee
						 nieuwe projecten starten.
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen/Artikel 98
 
 Niet-beleidsartikel
 98
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 98.1
 Algemene doelstelling
 
 
 In dit niet-beleidsartikel worden de
						apparaatsuitgaven van het moederdepartement begroot.
 
 
 
 
 98.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 243 988
 
 
 
 
 243 946
 
 
 
 
 227 923
 
 
 
 
 222 511
 
 
 
 
 213 959
 
 
 
 
 210 061
 
 
 
 
 206 390
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 
 237 833
 
 
 
 
 244 591
 
 
 
 
 228 503
 
 
 
 
 222 584
 
 
 
 
 214 012
 
 
 
 
 210 061
 
 
 
 
 206 390
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 
 
 153 183
 
 
 
 
 161 266
 
 
 
 
 153 832
 
 
 
 
 149 297
 
 
 
 
 142 347
 
 
 
 
 139 682
 
 
 
 
 136 927
 
 
 
 
 
 Personeel kerndepartement 
 
 
 
 
 93 848
 
 
 93 561
 
 
 93 147
 
 
 91 658
 
 
 89 284
 
 
 
 
 Materieel kerndepartement
 
 
 
 
 59 984
 
 
 55 736
 
 
 49 200
 
 
 48 024
 
 
 47 643
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Apparaatsuitgaven inspecties
 
 
 
 
 63 997
 
 
 
 
 67 104
 
 
 
 
 62 591
 
 
 
 
 61 407
 
 
 
 
 60 016
 
 
 
 
 59 116
 
 
 
 
 58 258
 
 
 
 
 
 Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
 
 
 57 318
 
 
 61 166
 
 
 56 637
 
 
 55 553
 
 
 54 262
 
 
 53 492
 
 
 52 660
 
 
 
 
 Inspectie Jeugdzorg (IJZ)
 
 
 6 679
 
 
 5 938
 
 
 5 954
 
 
 5 854
 
 
 5 754
 
 
 5 624
 
 
 5 598
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Apparaatsuitgaven SCP en raden
 
 
 
 
 20 653
 
 
 
 
 16 221
 
 
 
 
 12 080
 
 
 
 
 11 880
 
 
 
 
 11 649
 
 
 
 
 11 263
 
 
 
 
 11 205
 
 
 
 
 
 Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO)
 
 
 11 958
 
 
 8 958
 
 
 5 950
 
 
 5 855
 
 
 5 764
 
 
 5 478
 
 
 5 451
 
 
 
 
 Gezondheidsraad (GR)
 
 
 5 730
 
 
 4 435
 
 
 3 260
 
 
 3 205
 
 
 3 135
 
 
 3 075
 
 
 3 055
 
 
 
 
 Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ)
 
 
 2 965
 
 
 2 828
 
 
 2 870
 
 
 2 820
 
 
 2 750
 
 
 2 710
 
 
 2 699
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 13 935
 
 
 
 
 14 828
 
 
 
 
 5 703
 
 
 
 
 5 715
 
 
 
 
 5 727
 
 
 
 
 5 736
 
 
 
 
 5 739
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de
						 Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 
 
 
 98.3
 Toelichting Apparaatsuitgaven
 
 
 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven en -kosten
						 Ministerie van VWS(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaat moederdepartement
 
 
 
 
 237 833
 
 
 
 
 244 591
 
 
 
 
 228 503
 
 
 
 
 222 584
 
 
 
 
 214 012
 
 
 
 
 210 061
 
 
 
 
 206 390
 
 
 
 
 
 – Kernministerie
 
 
 153 183
 
 
 161 266
 
 
 153 832
 
 
 149 297
 
 
 142 347
 
 
 139 682
 
 
 136 927
 
 
 
 
 – Inspecties
 
 
 63 997
 
 
 67 104
 
 
 62 591
 
 
 61 407
 
 
 60 016
 
 
 59 116
 
 
 58 258
 
 
 
 
 – SCP en raden
 
 
 20 653
 
 
 16 221
 
 
 12 080
 
 
 11 880
 
 
 11 649
 
 
 11 263
 
 
 11 205
 
 
 
 
 
 Baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 495 897
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZBO’s en RWT’s
 
 
 
 
 
 
 405 133
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In bovenstaande tabel worden de apparaatsuitgaven en
						 -kosten van het Ministerie van VWS weergegeven. De cijfers baten-lastendiensten
						 en ZBO’s en RWT’s zijn niet te consolideren met de cijfers van het
						 moederdepartement, omdat het zowel uitgaven als kosten betreft.
 
 
 
 Taakstellingen Rijk, baten- lastendiensten en
						 uitvoerende ZBO’s (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 Structureel
 
 
 
 
 
 
 
 Kleinere overheid:
 
 
 Taakstelling Rijk,
								 baten-lastendiensten en uitvoerende ZBO’s
 
 
 
 
 
 Efficiencykorting personeel en materieel (generieke
								 deel):
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Regeer- en Gedoogakkoord
 
 
 0
 
 
 7
 
 
 16
 
 
 25
 
 
 30
 
 
 
 
 – Begroting 2011
 
 
 12
 
 
 12
 
 
 12
 
 
 12
 
 
 12
 
 
 
 
 – Andere taakstellingen
 
 
 3
 
 
 8
 
 
 11
 
 
 12
 
 
 10
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 27
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 49
 
 
 
 
 52
 
 
 
 
 
 
 
 De taakstelling Rijk, agentschappen en uitvoerende
						 ZBO’s uit het Regeer- en Gedoogakkoord omvat voor VWS een generieke korting:
						 een taakstelling van afgerond 4,5% (netto) in 2015 op personeel en materieel.
						 De taakstelling loopt op tot een bedrag van € 30 miljoen.
 Daarnaast is bij de begrotingsvoorbereiding 2011 door het
						 vorige kabinet een eerste aanzet van deze taakstelling opgenomen die voor VWS
						 neerkwam op bijna € 12 miljoen. Inclusief overige personele en materiële
						 problematiek (vooral omdat de taakstelling bedrijfsvoering uit de
						 begrotingsvoorbereiding 2010 binnen VWS nog niet geheel was ingevuld) komt de
						 totale opgave voor personeel en materieel bij VWS uit op bijna € 52 miljoen
						 structureel.
 
 

						Invulling taakstelling 

					 
 
 De taakstelling is voor zowel het kerndepartement als de
						 baten-lastendiensten en de ZBO’s toebedeeld aan de verschillende onderdelen.
						 Een evenredige verdeling volgens de grondslagen van de taakstelling uit het
						 Regeerakkoord is hierbij het uitgangspunt geweest.
 Binnen het kerndepartement (inclusief inspecties, raden
						 en het SCP) wordt de taakstelling ingevuld langs een drietal sporen, te weten
						 een algemene korting op de apparaatskostenbudgetten van 6%, het terugdringen
						 van de inhuur externen tot het niveau van 10% (conform de motie-Roemer) en een
						 ombuiging op de specifieke materiële budgetten.
 De taakstelling is voor wat betreft de
						 baten-lastendiensten en ZBO’s toegedeeld aan de onderdelen die binnen VWS
						 verantwoordelijk zijn voor de aansturing van deze diensten. Uitgangspunt is dat
						 de generieke korting als efficiencytaakstelling wordt doorvertaald naar de
						 betreffende baten-lastendiensten en ZBO’s met inachtneming van de specifieke
						 situatie van die diensten.
 
 
 Verdeling taakstelling over kerndepartement, baten-
						 lastendiensten en uitvoerende ZBO’s (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 Structureel
 
 
 
 
 
 
 Kerndepartement, inspecties, SCP en raden
 
 
 6
 
 
 12
 
 
 17
 
 
 21
 
 
 22
 
 
 
 
 Baten-lastendiensten
 
 
 4
 
 
 6
 
 
 10
 
 
 12
 
 
 13
 
 
 
 
 ZBO’s
 
 
 5
 
 
 9
 
 
 13
 
 
 16
 
 
 17
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 27
 
 
 
 
 39
 
 
 
 
 49
 
 
 
 
 52
 
 
 
 
 
 
 

						Relatie met kabinetsprogramma Compacte Rijksdienst 

					 
 Bij de verdere invulling van deze taakstellingen dient de
						concernbrede visie op de bedrijfsvoering als uitgangspunt. Concernbrede
						organisatie van de bedrijfsvoering en aansluiting bij rijksbrede initiatieven
						zijn hierbij de kernbegrippen. Daarmee heeft de invulling van deze
						taakstellingen uiteraard een relatie met de projecten uit het
						uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst. Voor de projecten die vallen binnen
						de verdere uitbouw van de rijksbrede infrastructuur bedrijfsvoering en de
						concentratie van de bedrijfsvoering van de Haagse kerndepartementen geldt dat
						VWS bij de meeste lopende initiatieven is aangehaakt. Voor de projecten die
						vallen onder de ontdubbeling van de uitvoering en voor het project
						«Beleidsuitvoering minder arbeidsintensief» geldt dat de rijksbrede visie
						wordt onderschreven en dat VWS meekijkt bij de verdere uitwerking en waar
						mogelijk zal aanhaken.
 
 
 98.3.1
 Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 Onder deze doelstelling worden de personele en
							 materiële uitgaven geraamd voor personeel en materieel die nodig zijn om het
							 kernministerie te doen functioneren.
 De personele uitgaven kernministerie bestaan uit alle
							 personeelsuitgaven van het kernministerie inclusief de inhuur van externen van
							 zowel primaire – als ondersteunende processen. Het ambtelijk personeel
							 betreft de algemene leiding van het departement, de beleidsdirecties en de
							 stafdirecties.
 De materiële uitgaven hebben uitsluitend betrekking op
							 de ondersteunende processen. Dit omvat onder andere huisvesting, ICT,
							 opleidingen en communicatie.
 
 
 Apparaatsuitgaven kernministerie 2012 onderverdeeld naar beleid (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Bedrag apparaatsuitgaven 
 
 
 Beleidsartikel 
 
 
 
 
 
 
 DG Volksgezondheid
 
 
 16 302
 
 
 41 en 46
 
 
 
 
 DG Curatieve zorg
 
 
 12 824
 
 
 42
 
 
 
 
 DG Langdurige zorg
 
 
 13 466
 
 
 43
 
 
 
 
 DG Jeugd en Maatschappelijke zorg
 
 
 10 285
 
 
 44, 45 en 47
 
 
 
 
 
 Totaal beleid
 
 
 
 
 52 877
 
 
 
 
 
 
 (plaatsvervangend) Secretaris Generaal
 
 
 100 955
 
 
 98
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatsuitgaven kernministerie
 
 
 
 
 153 832
 
 
 
 
 
 
 
 

						 Bedrijfsvoering 

						
 

						 Algemeen 

						
 In 2012 stapt VWS over op een nieuw en gedeeld
						 financieel administratiesysteem samen met de Ministeries van Financiën en SZW.
						 Daarnaast zal per 1-1-2012 de facilitaire dienstverlening overgedragen worden
						 aan de rijksleverancier FM Haaglanden en wordt vanaf dezelfde datum de
						 dienstverlening rond inkoop afgenomen van de Haagse Inkoopsamenwerking (HIS).
						 Ook participeert VWS in de projecten van het programma Compacte Rijksdienst,
						 onder andere rond de bundeling van subsidiebeheer en uitbesteding van
						 incassotaken aan het CJIB.
 

						 Subsidiebeheer 

						
 
 In 2011 heeft VWS een verbeterplan opgesteld voor het
						 subsidiebeheer. De uitvoering van het plan ligt op schema, een groot deel van
						 de activiteiten is uitgevoerd. Het resultaat van deze activiteiten is in 2011
						 al zichtbaar. Het is van belang om de verbetering vast te houden.
 In 2012 werkt VWS daarom verder aan verbetering van het
						 subsidiebeheer aan de hand van het met de Algemene Rekenkamer afgestemde
						 verbeterplan. De in 2011 uitgevoerde activiteiten op het gebied van interne
						 controle en verscherpt toezicht worden gecontinueerd. Zo gaat VWS verder met
						 het periodiek uitvoeren van kwaliteitscontroles, met het handhaven van de
						 tijdige verstrekking van besluiten en met het creëren van leereffecten in het
						 subsidieproces.
 
 Het jaar 2012 is het eerste jaar waarin de nieuwe
						 Kaderregeling VWS Subsidies op de instellingssubsidies van kracht is. Per
						 1 juli 2011 vallen de projectsubsidies al onder de regeling. In het
						 subsidiebeheer ligt het accent op de beheersmaatregelen die nodig zijn om de
						 subsidietaakstelling goed uit te voeren. Er is een ondergrens van
						 € 125 000,– voor subsidies ingesteld.
 

						 Inhuur externen 

						
 In 2012 geldt voor VWS de comply or explain norm van
						 maximaal 10% inhuur externen. VWS heeft in 2011 maatregelen genomen om de
						 inhuur door het kerndepartement in overeenstemming met deze norm te brengen.
						 Ook bij de baten-lastendiensten wordt de inhuur afgebouwd met behoud van een
						 flexibele schil. In 2012 gaat de aandacht uit naar het in de jaarplannen
						 vastleggen van plafonds voor inhuur en het scherp sturen daaarop.
 
 
 
 98.3.2
 Inspecties
 
 

						 Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) 

						
 
 Minder gezondheidsschade voor burgers, patiënten en
							 cliënten door betere naleving door ondertoezichtstaanden. Dat is de missie van
							 de IGZ.
 De IGZ is een handhavingsorganisatie die toezicht houdt
							 op de volksgezondheid en gezondheidszorg en overtredingen van wet- en
							 regelgeving opspoort. Zij opereert tussen politiek, professie en publiek. Zij
							 is van de overheid en werkt aan veilige, effectieve en patiëntgerichte zorg
							 vóór burgers via zorgaanbieders. Vanuit haar wettelijke taakopdracht,
							 verantwoordelijkheden en bevoegdheden draagt ze bij aan bescherming van de
							 volksgezondheid en bevordering van een verantwoorde gezondheidszorg. Veilige
							 zorg is een belangrijke component daarvan. Door te waken over de kwaliteit van
							 zorg maakt de IGZ zich sterk voor een gerechtvaardigd vertrouwen van de
							 zorgconsument in de kwaliteit van zorg.
 De visie van de IGZ is: hoe beter de naleving, des te
							 beter de risicobeheersing, des te minder gezondheidsschade, des te
							 rechtvaardiger het vertrouwen van de burger in de zorg. Daarbij onderzoekt,
							 oordeelt en intervenieert de IGZ deskundig, doortastend en duidelijk, opereert
							 onafhankelijk van politieke kleur of heersend zorgstelsel, wordt uitgegaan van
							 geverifieerd vertrouwen in ondertoezichtstaanden en hanteert de IGZ als
							 uitgangspunt: high trust, high penalty.
 
 De IGZ hanteert verschillende handhavingsmethoden.
						 Reguliere inspecties vinden plaats op basis van een risico-inschatting. Met dit
						 risico-indicatorentoezicht prioriteert de IGZ haar handhavingsactiviteiten op
						 basis van onder andere kwaliteitsindicatoren. Daarnaast hanteert de IGZ het
						 incidententoezicht dat is gebaseerd op meldingen en andere signalen, waarbij
						 snel ingegrepen kan worden in een zorginstelling. Een derde vorm van toezicht
						 is het thematoezicht, waarbij de IGZ aan de hand van bepaalde (zorg)thema’s
						 gerichte aandacht van veld en beleid vraagt. Een vierde methode is het
						 systeemtoezicht. De focus ligt hierbij op de organisatorische/bestuurlijke
						 rollen en verantwoordelijkheden voor de borging van de kwaliteit. Ten slotte
						 zet de IGZ in op betere opsporing. Via de methode opsporing zoekt de IGZ op
						 basis van strafrechtelijke informatie, openbare informatie en meldingen naar
						 bevestiging van vermoedens van strafbare feiten gepleegd door een
						 zorgverlener.
 
 Naast de bovengenoemde handhavingsmethoden werkt de IGZ
							 momenteel instrumenten uit die zijn verwoord in het Regeer- en Gedoogakkoord.
							 Het gaat bijvoorbeeld om het meer toepassen van onaangekondigde inspecties,
							 door onder andere het gebruik van een «mystery guest». Met het «meldpunt
							 ouderenmishandeling» maakt de IGZ optimaal gebruik van het burgerperspectief
							 bij signalering van misstanden in de zorg voor (kwetsbare) ouderen.
 Met ondersteuning van de ambities en de extra middelen uit
							 het Regeer- en Gedoogakkoord gaat de IGZ haar handhavingstaak verder
							 verbeteren. Dit door vertrouwen te geven aan zorginstellingen die de kwaliteit
							 en veiligheid goed op orde hebben, maar ook sneller en steviger in te grijpen
							 bij zorgverleners waar de kwaliteit en veiligheid van de geleverde de zorg
							 onvoldoende is.
 Eind 2011 publiceert de IGZ haar nieuwe
							 meerjarenbeleidsplan voor de periode 2012–2015. Hierin staan de ambities van
							 de IGZ nader uitgewerkt in doelen, activiteiten en benodigde formatie. Het in
							 het laatste kwartaal 2011 uit te brengen jaarwerkplan geeft aan met welke
							 activiteiten de IGZ haar doelen in 2012 wil realiseren.
 
 
 De IGZ werkt in 2012 in 4 domeinen en 10 integrale
							 inspectieprogramma’s. 
 
 
 
 
 
 
 Domein
 
 
 Inspectieprogramma
 
 
 
 
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 1. Gezondheidsbevordering
 
 
 
 
 2. Gezondheidsbescherming
 
 
 
 
 Curatieve Gezondheidszorg
 
 
 3. Eerstelijnsgezondheidszorg
 
 
 
 
 4. Specialistische somatische zorg
 
 
 
 
 9. Geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 Verpleging en Chronische zorg
 
 
 5. Gehandicaptenzorg
 
 
 
 
 6. Ouderenzorg
 
 
 
 
 7. Zorg thuis
 
 
 
 
 Geneesmiddelen en Medische technologie
 
 
 8. Geneesmiddelen
 
 
 
 
 10. Medische technologie.
 
 
 
 
 
 Jaarlijks geeft de IGZ in de Staat van de Gezondheidszorg
						 (SGZ) haar visie op een actueel thema dat de gezondheidszorg in de volle
						 breedte raakt. In 2012 onderzoekt de IGZ de effectiviteit en
						 verbetermogelijkheden van preventie in de cure en care.
 

						 Inspectie Jeugdzorg (IJZ) 

						
 De Inspectie Jeugdzorg is verantwoordelijk voor het
						 uitvoeren van onafhankelijk toezicht op de jeugdzorg en werkt onder de
						 verantwoordelijkheid van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De
						 inspectie verzamelt informatie over de kwaliteit van de jeugdzorg, vormt zich
						 een oordeel en grijpt zo nodig in. Daarnaast kijkt de inspectie of het beleid
						 voor de jeugdzorg in de praktijk goed werkt. Daarover adviseert de inspectie
						 gevraagd en ongevraagd de betreffende instellingen en verantwoordelijke
						 overheden.
 
 De Inspectie Jeugdzorg wil met haar onderzoeken
							 bijdragen aan:
 
 
 •
 Het behouden en bevorderen van de kwaliteit van de
								 jeugdzorg;
 
 
 •
 Het versterken van de positie van jongeren en hun
								 ouders of verzorgers (de cliënten);
 
 
 •
 De uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het
								 beleid.
 
 
 
 
 De Inspectie Jeugdzorg houdt op grond van een viertal
							 wetten 
							 13 Wet op de jeugdzorg, Beginselenwet
								 justitiële jeugdinrichtingen, Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie
								 en Wet Centraal Orgaan opvang Asielzoekers. toezicht op de volgende organisaties:
 
 
 •
 Bureaus jeugdzorg;
 
 
 •
 Jeugdzorgaanbieders;
 
 
 •
 Justitiële jeugdinrichtingen;
 
 
 •
 Vergunninghouders voor interlandelijke
								 adoptie;
 
 
 •
 Opvangvoorzieningen voor alleenstaande minderjarige
								 vreemdelingen;
 
 
 •
 Raad voor de Kinderbescherming;
 
 
 •
 Schippersinternaten.
 
 
 
 
 
 
 98.3.3
 Apparaatsuitgaven SCP en raden
 
 

						 Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en Raad voor
						 Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) 

						
 
 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is een
							 interdepartementaal, wetenschappelijk instituut, opgericht bij Koninklijk
							 Besluit op 30 maart 1973. Het SCP verricht zelfstandig onderzoek en
							 rapporteert – gevraagd en ongevraagd – aan de regering, de Eerste – en
							 Tweede Kamer, ministeries en andere maatschappelijke en overheidsorganisaties.
							 De belangrijkste taken van het SCP zijn:
 
 
 •
 Het beschrijven van de situatie op sociaal en
								 cultureel terrein in Nederland en de te verwachte ontwikkelingen;
 
 
 •
 Het bijdragen aan verantwoorde keuzen van
								 doeleinden en middelen in het sociaal en cultureel beleid en het ontwikkelen
								 van alternatieven;
 
 
 •
 Het beoordelen van het gevoerde beleid, speciaal
								 het interdepartementale beleid.
 
 
 
 Het SCP verricht daartoe sociaalwetenschappelijk
						 onderzoek naar de leefsituatie en de opvattingen van de burger, evenals naar
						 het (overheids)beleid dat daarop van invloed is. Het werk van het SCP omvat de
						 terreinen van nagenoeg alle ministeries. Eens per jaar geeft het SCP een
						 overzicht van de voorgenomen activiteiten in een werkprogramma. Het
						 werkprogramma wordt gepubliceerd op de website van het bureau (www.scp.nl).
 
 Indicator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal rapporten
 
 
 Uren in 2012
 
 
 Kosten in 2012
 (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 1. Wetenschappelijk onderzoek
 
 
 50
 
 
 47 098
 
 
 4 239
 
 
 
 
 2. Kennisverspreiding
 
 
 –
 
 
 5 233
 
 
 471
 
 
 
 
 3. Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling 
 
 
 8
 
 
 10 023
 
 
 1 088
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 58
 
 
 
 
 62 354
 
 
 
 
 5 798
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 

						 1. Wetenschappelijk onderzoek 

						
 
 Het onderzoeksprogramma van het SCP staat in het teken
							 van het ondersteunen van het beleid van de overheid, waar dat gericht is op het
							 behoud en de verhoging van het welzijn en het welbevinden van de Nederlandse
							 burger en samenleving. Veel van de door het SCP in 2012 uit te voeren projecten
							 vloeien voort uit eerder gemaakte afspraken of verkregen opdrachten.
 In oneven jaren brengt het SCP «De Sociale Staat van
							 Nederland» uit (een brede inventarisatie van de levensomstandigheden van de
							 Nederlandse bevolking), in even jaren een meer thematisch Sociaal Cultureel
							 Rapport.
 Er zijn langjarige afspraken over de opstelling van
							 bijvoorbeeld het Jaarrapport Integratie, de Armoedemonitor, de Monitor
							 Discriminatie op de Arbeidsmarkt op grond van etnische herkomst, de
							 Emancipatiemonitor, «De Sociale Staat van het Platteland», «Het Cultureel
							 Draagvlak» en de ontwikkeling van ramingsmodellen voor de vraag naar jeugdzorg
							 en langdurige zorg. Veel van het SCP-onderzoek is gebaseerd op door het CBS
							 verzamelde en ter beschikking gestelde gegevens. Daarnaast laat het SCP zelf
							 ook enkele grote surveys uitvoeren: het Aanvullend Voorzieningengebruik
							 Onderzoek (gebruik van voorzieningen in de publieke sector), de Survey
							 Integratie Minderheden, het Tijdsbestedingsonderzoek en het onderzoek Culturele
							 Veranderingen (opvattingen en houdingen). Ook in 2012 zal het SCP ten behoeve
							 van het kabinet rapporteren over de uitkomsten van het in 2008 gestarte
							 onderzoek naar zorgen en maatschappelijke kwesties die leven onder de bevolking en
							 van belang zijn voor de politiek (Continu Onderzoek Burgerperspectieven).
 
 

						 2. Kennisverspreiding 

						
 
 Vele SCP-medewerkers hebben contacten met of maken deel
							 uit van voor het SCP relevante wetenschappelijke of maatschappelijke
							 organisaties, of hebben vanwege hun SCP-werk of -expertise een adviserende rol
							 in allerlei gremia. Kennisverspreiding via publicaties of presentaties zijn een
							 belangrijk onderdeel van het werk.
 Een kerntaak van het SCP is het adviseren van
							 departementen en andere overheidsinstanties op basis van de beschikbare kennis
							 en inzichten. De positionering van het bureau binnen de rijksoverheid maakt het
							 mogelijk deel te nemen aan het commissie- en advieswerk binnen de overheid
							 (onderraden en voorportalen). Afgezien van deze vorm van indirecte advisering
							 brengt het bureau ook met regelmaat adviezen uit aan (beleidsdirecties van)
							 departementen. Deze advisering kan zeer uiteenlopend van karakter zijn,
							 bijvoorbeeld via participatie in de kenniskamers van verschillende
							 ministeries.
 
 

						 3. Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling 

						
 
 De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) is de
							 adviesraad van het kabinet en de Staten-Generaal voor de sociale verhoudingen
							 in Nederland (Wet op de RMO,
							 Staatsblad 103,
							 4 maart 1997). Vanaf 1 april 2010 is het secretariaat van de RMO
							 ondergebracht bij het SCP.
 De wetgever heeft de RMO de taak gegeven te adviseren
							 over «de hoofdlijnen van beleid inzake de gevolgen van maatschappelijke
							 ontwikkelingen voor zover deze van invloed zijn op de participatie van burgers
							 in en de stabiliteit van de samenleving». De RMO adviseert zowel gevraagd als
							 ongevraagd over de hoofdlijnen van beleid (www.adviesorgaan-rmo.nl). Naast strategische adviezen
							 voor de middellange termijn, publiceert de Raad ook briefadviezen over actuele
							 vraagstukken.
 Thema’s die de RMO voor 2012 op zijn agenda heeft
							 staan (deels doorlopend vanuit 2011), betreffen:
 
 
 •
 Internet en publiek debat;
 
 
 •
 Veerkracht en stabiliteit;
 
 
 •
 Angst en onbehagen;
 
 
 •
 De toekomst van de solidariteit;
 
 
 •
 Waakvlambegeleiding en kwetsbare gezinnen;
 
 
 •
 Randstad en periferie.
 
 
 De RMO houdt ruimte vrij voor adviesvragen vanuit het
							 kabinet of de Eerste en de Tweede Kamer.
 
 

						 Gezondheidsraad (GR) 

						
 De Gezondheidsraad is een onafhankelijk wetenschappelijk
						 adviesorgaan en heeft als taak de regering en het parlement van advies te
						 dienen over de stand van kennis ten aanzien van vraagstukken op het gebied van
						 de volksgezondheid.
 Het werkterrein van de Gezondheidsraad omvat thans de
						 volgende onderwerpen: preventie, gezondheidszorg, voeding, leefomgeving,
						 arbeidsomstandigheden, health technology assessment,
						 gezondheids(zorg)onderzoek, medische technologieontwikkeling en
						 kennisinfrastructuur. De raad brengt gevraagd en ongevraagd adviezen uit. In
						 september stelt de minister van VWS het werkprogramma voor het komende jaar
						 vast (www.gezondheidsraad.nl).
 De Gezondheidsraad heeft samen met de Hoge
						 Gezondheidsraad van België een Europees netwerk opgericht van vergelijkbare
						 organisaties: EuSANH (European Science Advisory Network for Health). Vanuit dit
						 netwerk wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit en efficiency van de
						 wetenschappelijke advisering op nationaal en op Europees niveau.
 

						 Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) 

						
 
 De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg is een
							 onafhankelijk adviesorgaan voor het kabinet en de Staten-Generaal. Het
							 adviesdomein van de RVZ is VWS-breed en omvat dus de curatieve zorg, de
							 langdurige zorg, de publieke gezondheid en de maatschappelijke ondersteuning.
							 Het kabinet stelt in de zomer van 2011 het definitieve werkprogramma 2012 van
							 de RVZ vast (www.rvz.net).
 Thema’s in het werkprogramma voor 2012 zijn:
 
 
 •
 Samenhang geestelijke gezondheidszorg en
								 forensische psychiatrie;
 
 
 •
 Goede zorg;
 
 
 •
 Solidariteit en gelijkheid in het perspectief van
								 de houdbaarheid van het stelsel;
 
 
 •
 De poortwachtersrol.
 
 
 
 
 Het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG) is een
							 samenwerkingsverband van de Gezondheidsraad en de RVZ. Het secretariaat van het
							 CEG is bij de RVZ ondergebracht. Het CEG publiceert elk jaar signalementen over
							 ethische thema’s (www.ceg.nl).
 De volgende onderwerpen staan voor 2012 op de rol:
 
 
 •
 Betutteling of zorgen voor?;
 
 
 •
 Morele aspecten van beeldvorming over gezondheid en
								 gezondheidschade.
 
 
 
 Overleg tussen GR en RVZ over en gezamenlijk signalement
						 in 2012 zal nog plaatsvinden. Ook heeft het CEG een verwijs- en
						 informatiefunctie. Volgens afspraak met de GR neemt de RVZ deze functie voor
						 zijn rekening.
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen/Artikel 99
 
 Niet-beleidsartikel
 99
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 
 99.1
 Algemene doelstelling
 
 Dit niet-beleidsartikel heeft een technisch-administratief
						karakter. Vanuit dit artikel vinden overboekingen van loon- en prijsbijstellingen
						naar de loon- en prijsgevoelige artikelen binnen de begroting plaats. Ook
						worden er taakstellingen of extra middelen op dit artikel geplaatst die nog
						niet aan de beleidsartikelen zijn toegedeeld.
 
 
 
 99.2
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 99.2.1
 Begrotingsuitgaven
 
 
 Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 43 393
 
 
 
 
 – 44 332
 
 
 
 
 – 39 836
 
 
 
 
 – 58 597
 
 
 
 
 – 40 522
 
 
 
 
 – 37 603
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 46 749
 
 
 
 
 – 55 162
 
 
 
 
 – 39 836
 
 
 
 
 – 58 597
 
 
 
 
 – 40 522
 
 
 
 
 – 37 603
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Loonbijstelling
 
 
 0
 
 
 – 447
 
 
 – 414
 
 
 – 810
 
 
 – 1 283
 
 
 – 2 191
 
 
 – 2 916
 
 
 
 
 2. Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 26 127
 
 
 – 10 987
 
 
 – 8 364
 
 
 – 8 326
 
 
 – 8 335
 
 
 – 8 167
 
 
 
 
 3. Onvoorzien
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4. Taakstelling
 
 
 0
 
 
 – 72 429
 
 
 – 43 761
 
 
 – 30 662
 
 
 – 48 988
 
 
 – 29 996
 
 
 – 26 520
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 5 000
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.
 
 
 
 
 
 99.2.2
 Premiegefinancierde zorguitgaven
 
 Op dit artikel zijn verschillende bedragen opgenomen die
						 nog niet aan de afzonderlijke beleidsartikelen zijn toegedeeld. Daarbij gaat
						 het vooral om de loon- en prijsbijstelling voor 2012 en latere jaren,
						 gereserveerde bedragen voor bouw en de volumegroei vanaf het jaar
						 2016.
 
 99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x
							 € 1 000 000) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0,0
 
 
 62,2
 
 
 1 624,6
 
 
 3 359,7
 
 
 5 843,8
 
 
 6 951,0
 
 
 
 11 381,6
 
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 62,2
 
 
 
 
 1 624,6
 
 
 
 
 3 359,7
 
 
 
 
 5 843,8
 
 
 
 
 6 951,0
 
 
 
 
 11 381,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Baten-lastendiensten
 
 3.
 BEGROTING BATEN-LASTENDIENSTEN
 
 
 
 1.
 Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
					 (ACBG)
 
 
 
 1.1
 Inleiding
 
 Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) bestaat
					 uit een College en een secretariaat dat is ondergebracht in een
					 baten-lastendienst. Het College is een organisatie met een zelfstandige
					 bevoegdheid (zelfstandig bestuursorgaan (ZBO)). De uitvoeringsorganisatie ter
					 ondersteuning van het CBG is een baten-lastendienst van het Ministerie van
					 Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Naast de taken voor het CBG
					 ondersteunt het agentschap tevens het Ministerie van Economische Zaken,
					 Landbouw en Innovatie (EL&I) bij de uitvoering van veterinaire
					 geneesmiddelenbeoordeling en -bewaking door de Commissie Registratie
					 Diergeneesmiddelen (CRD) en het Ministerie van VWS bij de beoordeling van
					 nieuwe voedingsmiddelen.
 
 De belangrijkste taken op basis van de Nederlandse
						Geneesmiddelenwet (2007), de Diergeneesmiddelenwet en Europese Verordeningen
						zijn voor het CBG:
 
 
 •
 Verstrekken, handhaven en schorsen van
							 handelsvergunningen op basis van de beoordeling van werkzaamheid, risico’s en
							 kwaliteit;
 
 
 •
 Vaststellen van de afleverstatus humaan, dus het
							 bepalen of het geneesmiddel uitsluitend op recept, uitsluitend via de apotheek,
							 via de drogist of in de vrije verkoop verkrijgbaar mag zijn;
 
 
 •
 Vaststellen van de afleverstatus veterinair, dus het
							 bepalen of het diergeneesmiddel uitsluitend door een dierenarts mag worden
							 toegediend, afgeleverd mag worden door dierenarts of apotheker, op recept
							 afgeleverd mag worden door dierenarts, apotheker of vergunninghouder, of vrij
							 verkrijgbaar is;
 
 
 •
 Geneesmiddelenbewaking;
 
 
 •
 Geven van wetenschappelijk advies in het kader van
							 geneesmiddelontwikkeling.
 
 
 
 De meest up-to-date informatie over de organisatiestructuur,
					 collegesamenstelling en achtergrondinformatie over processen en procedures
					 vindt men op de CBG-website:
					 www.cbg-meb.nl.
 
 
 
 1.2
 Begroting van baten en lasten 2012
 
 
 Begroting van baten en lasten ACBG voor het jaar 2012
						(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 A. Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst moederdepartement
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 178
 
 
 
 
 
 – Eigenaar
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachtgevers
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 178
 
 
 
 
 
 Opbrengst overige departementen
 
 
 617
 
 
 612
 
 
 612
 
 
 612
 
 
 612
 
 
 612
 
 
 612
 
 
 
 
 
 – Ministerie van
								EL&I
 
 
 
 
 617
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 612
 
 
 
 
 
 Opbrengst derden
 
 
 38 732
 
 
 39 874
 
 
 41 035
 
 
 41 035
 
 
 41 035
 
 
 41 035
 
 
 41 035
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 54
 
 
 150
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 39 581
 
 
 
 
 40 814
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B. Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 36 515
 
 
 37 879
 
 
 38 174
 
 
 38 174
 
 
 38 174
 
 
 38 174
 
 
 38 174
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 
 
 19 602
 
 
 
 
 19 506
 
 
 
 
 23 322
 
 
 
 
 23 322
 
 
 
 
 23 322
 
 
 
 
 23 322
 
 
 
 
 23 322
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 20 990
 
 
 
 
 20 990
 
 
 
 
 20 990
 
 
 
 
 20 990
 
 
 
 
 20 990
 
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 2 332
 
 
 
 
 2 332
 
 
 
 
 2 332
 
 
 
 
 2 332
 
 
 
 
 2 332
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 
 
 16 913
 
 
 
 
 18 373
 
 
 
 
 14 852
 
 
 
 
 14 852
 
 
 
 
 14 852
 
 
 
 
 14 852
 
 
 
 
 14 852
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 
 
 
 
 2 125
 
 
 
 
 2 125
 
 
 
 
 2 125
 
 
 
 
 2 125
 
 
 
 
 2 125
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 2 265
 
 
 
 
 2 837
 
 
 
 
 3 731
 
 
 
 
 3 731
 
 
 
 
 3 731
 
 
 
 
 3 731
 
 
 
 
 3 731
 
 
 
 
 
 ZBO College
 
 
 739
 
 
 782
 
 
 744
 
 
 744
 
 
 744
 
 
 744
 
 
 744
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 1 489
 
 
 2 055
 
 
 2 987
 
 
 2 987
 
 
 2 987
 
 
 2 987
 
 
 2 987
 
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 
 
 174
 
 
 
 
 555
 
 
 
 
 1 734
 
 
 
 
 1 734
 
 
 
 
 1 734
 
 
 
 
 1 734
 
 
 
 
 1 734
 
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 
 
 1 315
 
 
 
 
 1 500
 
 
 
 
 1 253
 
 
 
 
 1 253
 
 
 
 
 1 253
 
 
 
 
 1 253
 
 
 
 
 1 253
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 37
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 – Dotaties
								voorzieningen
 
 
 
 
 37
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 38 780
 
 
 
 
 40 716
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 41 905
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								lasten
 
 
 
 
 801
 
 
 
 
 98
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting op de begroting van baten en lasten 

				 
 De bedragen 2010 betreffen de gerealiseerde baten en lasten
					 volgens het departementale jaarverslag over 2010 (Kamerstuk
					 32 710 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2011 betreffen de begroting 2011 (Kamerstuk
					 32 500 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2012 en verder zijn gebaseerd op de realisatie
					 2010, begroting 2011 en verwachtingen voor de komende jaren.
 

					 Baten 

				 
 Het ACBG ontvangt van opdrachtgever VWS een bedrag van
					 € 178 000 ter dekking van de kosten van het Bureau Nieuwe
					 Voedingsmiddelen.
 Het Bureau Diergeneesmiddelen van het ACBG verricht voor het
					 Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I)
					 beleidsondersteunende activiteiten. Hiervoor is een bedrag begroot van
					 € 612 000.
 In onderstaande tabel wordt de omzet derden verdeeld naar
					 productgroepen.
 
 Opbrengst derden naar productgroepen (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 Productgroep
 
 
 Omzet
 
 
 
 
 
 
 Beoordelen van nationale aanvragen
 
 
 2 308
 
 
 
 
 Beoordelen van Europese aanvragen: centraal
 
 
 5 241
 
 
 
 
 Beoordelen van Europese aanvragen: MRP
 
 
 682
 
 
 
 
 Beoordelen DCP's
 
 
 14 293
 
 
 
 
 Beoordelen van homeopathische aanvragen, kruiden en
								nieuwe voedingsmiddelen
 
 
 176
 
 
 
 
 Jaarvergoedingen
 
 
 15 590
 
 
 
 
 Bureau Diergeneesmiddelen
 
 
 2 745
 
 
 
 
 
 Totaal opbrengst derden
 
 
 
 
 41 035
 
 
 
 
 
 
 Voor 2012 wordt een lichte stijging van Europese aanvragen
					 verwacht. De jaren daarna wordt uitgegaan van stabilisatie.
 De tarieven zijn gebaseerd op de regeling Geneesmiddelenwet
					 en de Diergeneesmiddelenregeling op de Regeling geneesmiddelenwet en Besluit
					 diergeneesmiddelenwet. De tarieven worden kostendekkend vastgesteld.
 

					 Beoordelen van nationale aanvragen 

				 
 Het beoordelingsproces van een nationale aanvraag betreft de
					 aanvraag van een handelsvergunning voor een nieuw op de Nederlandse markt te
					 brengen geneesmiddel. De handelsvergunning wordt door het CBG afgegeven. Het
					 betreffende geneesmiddel komt alleen in Nederland op de markt.
 

					 Beoordelen van Europese aanvragen: centraal 

				 
 Om een Europese handelsvergunning voor een geneesmiddel van
					 de Europese Commissie toegekend te krijgen, moet de fabrikant de centrale
					 procedure volgen. De fabrikant kan dan een handelsvergunning krijgen die in
					 alle EU-lidstaten geldig is. De coördinatie van de centrale procedure berust
					 bij het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMEA).
 

					 Beoordelen van Europese aanvragen: MRP (Mutual Recognition
					 Procedure) 

				 
 In een MRP-procedure heeft een andere EU-lidstaat een
					 handelsvergunning verleend. Het CBG beoordeelt of deze geneesmiddelen, op basis
					 van het beoordelingsrapport van de andere lidstaat, toegelaten kunnen worden op
					 de Nederlandse markt.
 

					 Beoordelen van Europese aanvragen: DCP (Decentrale Procedure) 

				 
 Een Decentrale Procedure kan door de fabrikant worden
					 gebruikt om een handelsvergunning in meerdere lidstaten te verkrijgen als nog
					 in geen enkel land een handelsvergunning is verkregen. De fabrikant kan een
					 EU-lidstaat vragen om het beoordelingsproces te verrichten. Deze lidstaat wordt
					 dan Referentieland (RMS). Na het beoordelingsproces starten de overige
					 lidstaten een MRP-procedure.
 

					 Beoordeling van homeopathische aanvragen, kruiden en nieuwe
					 voedingsmiddelen 

				 
 Het CBG verricht beoordelingswerkzaamheden voor
					 homeopathische geneesmiddelen, kruiden en nieuwe voedingsmiddelen. Nieuwe
					 voedingsmiddelen zijn voedingsmiddelen of voedselingrediënten die voor 15 mei
					 1997 niet in significante mate in de Europese Gemeenschap voor de menselijke
					 voeding zijn gebruikt.
 

					 Jaarvergoedingen 

				 
 Voor het op de markt brengen van een geneesmiddel moet door
					 de registratiehouder jaarlijks een vergoeding worden betaald.
 

					 Bureau Diergeneesmiddelen 

				 
 Het Bureau Diergeneesmiddelen beoordeelt en verleent
					 vergunningen voor de productie en distributie van diergeneesmiddelen.
 

					 Rentebaten 

				 
 Het ACBG ontvangt rentebaten over de haar ter beschikking
					 staande middelen in deposito. 
 

					 Lasten 

				 
 De lasten laten een lichte stijging zien.
 In 2011 zijn circa 40 medewerkers van het RIVM overgekomen
					 naar het ACBG. Hierdoor vindt er voor 2012 een substantiële verschuiving van
					 ongeveer € 3 miljoen aan kosten plaats tussen materiële en personele
					 kosten.
 Onderdeel van de materiële lasten is de subsidie aan het
					 Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb, die is verhoogd tot € 2,1
					 miljoen.
 De verhuizing van het ACBG naar Utrecht en de overgang naar
					 het nieuwe werken brengen investeringen met zich mee die naar verwachting voor
					 2012 tot hogere afschrijvingskosten zullen leiden. De totale afschrijvingslast
					 komt voor 2012 op circa € 3 miljoen.
 De inhuur is berekend op basis van het rijksbrede maximum van
					 10% van de personele uitgaven. Kosten van externe inhuur wordt gefinancierd
					 vanuit derden en niet vanuit overheidsmiddelen.
 Als tariefgefinancierde dienst heeft het ACBG te maken met een beperkte P&M-taakstelling op basis van het Regeerakkoord: € 15 000 in 2012, oplopend tot € 51 000 in 2016, waarvoor de jaarlijkse afdracht voor ondersteuning door het kerndepartement zal worden verhoogd.
 
 
 
 1.3
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Kasstroomoverzicht ACBG voor het jaar 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 1. Rekening-courant RHB
								1–1
 
 
 
 
 14 202
 
 
 
 
 14 914
 
 
 
 
 13 984
 
 
 
 
 9 484
 
 
 
 
 10 284
 
 
 
 
 11 084
 
 
 
 
 11 884
 
 
 
 
 
 
 2. Totaal operationele
								kasstroom 
 
 
 
 
 1 427
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 500
 
 
 
 
 2 300
 
 
 
 
 2 300
 
 
 
 
 2 300
 
 
 
 
 2 300
 
 
 
 
 
 3a. Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 715
 
 
 – 930
 
 
 – 6 000
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 
 
 3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3. Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 – 715
 
 
 – 930
 
 
 – 6 000
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 – 1 500
 
 
 
 
 4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement
								(-/-)
 
 
 0
 
 
 900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b. Eenmalige storting door het moederdepartement
								(+)
 
 
 0
 
 
 900
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c. Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4d. Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4. Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1 800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5. Rekening-courant RHB
								31–12 (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 14 914
 
 
 
 
 13 984
 
 
 
 
 9 484
 
 
 
 
 10 284
 
 
 
 
 11 084
 
 
 
 
 11 884
 
 
 
 
 12 684
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting kasstroomoverzicht 

				 
 Voor 2012 is sprake van een eenmalige investering in verband
					 met de voorgenomen verhuizing naar Utrecht en de overgang naar het nieuwe
					 werken. Verdere investeringen hebben betrekking op vervanging van
					 kantoorautomatisering.
 Door vertraging bij de verhuizing naar Utrecht zijn het
					 resultaat en het eigen vermogen in 2010 hoger uitgevallen. Voor 2011 voorziet
					 het ACBG juist een tekort door dubbele huisvestingslasten. Het eigen vermogen
					 per ultimo 2010 wordt afgeroomd en ingezet voor dekking van dat tekort.
 
 
 
 
 1.4
 Doelmatigheid
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen
						ACBG voor het jaar 2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Tarieven/uur (bedragen in €)
 
 
 96,00
 
 
 96,00
 
 
 96,00
 
 
 96,00
 
 
 96,00
 
 
 
 
 2. Omzet per productgroep (bedragen x
								€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Beoordelen van nationale aanvragen
 
 
 2 308
 
 
 2 308
 
 
 2 308
 
 
 2 308
 
 
 2 308
 
 
 
 
 – Beoordelen van Europese aanvragen: centraal
 
 
 5 241
 
 
 5 241
 
 
 5 241
 
 
 5 241
 
 
 5 241
 
 
 
 
 – Beoordelen van Europese aanvragen: MRP
 
 
 682
 
 
 682
 
 
 682
 
 
 682
 
 
 682
 
 
 
 
 – Beoordelen van Europese aanvragen: DCP’s
 
 
 14 293
 
 
 14 293
 
 
 14 293
 
 
 14 293
 
 
 14 293
 
 
 
 
 – Beoordelen van homeopathische aanvragen, kruiden
								en nieuwe voedingsmiddelen
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 176
 
 
 
 
 – Bureau Diergeneesmiddelen
 
 
 2 745
 
 
 2 745
 
 
 2 745
 
 
 2 745
 
 
 2 745
 
 
 
 
 – Jaarvergoedingen 
 
 
 15 590
 
 
 15 590
 
 
 15 590
 
 
 15 590
 
 
 15 590
 
 
 
 
 3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 273
 
 
 273
 
 
 273
 
 
 273
 
 
 273
 
 
 
 
 4. Saldo van baten en lasten (% van de baten) 
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Gegronde klachten
 
 
 41
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 
 
 2. Zaken per fte
 
 
 96
 
 
 96
 
 
 96
 
 
 96
 
 
 96
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen 

				 
 

					 Tarieven/uur 

				 
 De indicator uurtarieven wordt bijgehouden om de
					 kostenefficiency aan te tonen. Deze indicator is een gemiddelde over alle
					 functies waarbij naar het primaire proces exclusief onderzoekskosten wordt
					 gekeken. Nominaal blijven de tarieven gelijk; in reële termen is sprake van
					 een daling.
 

					 Omzet per productgroep 

				 
 De omzet per productgroep geeft inzicht in de samenstelling
					 en groei per productgroep.
 

					 Aantal gegronde klachten 

				 
 Het aantal gegronde klachten wordt bijgehouden om inzicht te
					 krijgen in de geleverde kwaliteit van de productie.
 

					 Aantal zaken per fte 

				 
 Het aantal zaken per fte wordt bijgehouden om de efficiency
					 van de productie inzichtelijk te maken. Deze indicator is ten opzichte van de
					 begroting 2011 gedaald door het toetreden van RIVM-medewerkers tot het ACBG,
					 wat ook de verklaring is voor de stijging van het aantal fte totaal ten
					 opzichte van de begroting 2011.
 
 
 
 
 2.
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
					 (CIBG)
 
 
 
 2.1
 Inleiding
 
 
 Sinds 1 januari 2003 is het CIBG een baten-lastendienst
						van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De kerntaken
						van het CIBG ten behoeve van zorgaanbieders, burgers en bedrijven zijn:
 
 
 •
 Het registreren, beheren, genereren, beoordelen en
							 verstrekken van vertrouwelijke (zorg)gegevens die leiden tot besluiten,
							 beschikkingen en vergunningen;
 
 
 •
 Hoogwaardig ondersteunen van onafhankelijke commissies
							 en colleges;
 
 
 •
 Verstrekken van informatie over en begeleiden bij
							 implementatie van CIBG-producten.
 
 
 
 
 Na een reorganisatietraject, waarbij een nieuw
						besturingsmodel is ingevoerd, bestaat de organisatie sinds 1 mei 2010 uit drie
						productiekolommen, twee ondersteunende kolommen en een organisatiebrede
						frontoffice.
 Meer informatie over de organisatie en taken van het CIBG
						vindt men op de CIBG-website:
						www.cibg.nl.
 
 
 
 
 2.2
 Begroting van baten en lasten 2012
 
 
 Begroting van baten en lasten CIBG voor het jaar 2012
						(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 A. Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst moederdepartement
 
 
 43 384
 
 
 23 984
 
 
 33 993
 
 
 33 201
 
 
 31 500
 
 
 30 900
 
 
 30 750
 
 
 
 
 
 – Eigenaar
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachtgevers
 
 
 
 
 43 384
 
 
 
 
 23 984
 
 
 
 
 33 993
 
 
 
 
 33 201
 
 
 
 
 31 500
 
 
 
 
 30 900
 
 
 
 
 30 750
 
 
 
 
 
 Opbrengst overige departementen
 
 
 36
 
 
 106
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 186
 
 
 
 
 
 – Ministerie van
								EL&I
 
 
 
 
 36
 
 
 
 
 106
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 
 Opbrengst derden
 
 
 3 611
 
 
 3 175
 
 
 3 291
 
 
 3 291
 
 
 3 291
 
 
 3 291
 
 
 3 291
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 12
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 47 048
 
 
 
 
 27 275
 
 
 
 
 37 480
 
 
 
 
 36 688
 
 
 
 
 34 987
 
 
 
 
 34 387
 
 
 
 
 34 237
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B. Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 45 083
 
 
 26 112
 
 
 35 430
 
 
 34 951
 
 
 34 029
 
 
 34 029
 
 
 34 029
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 
 
 24 581
 
 
 
 
 16 425
 
 
 
 
 20 822
 
 
 
 
 19 822
 
 
 
 
 18 822
 
 
 
 
 18 822
 
 
 
 
 18 822
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 17 812
 
 
 
 
 17 812
 
 
 
 
 17 812
 
 
 
 
 17 812
 
 
 
 
 17 812
 
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 3 010
 
 
 
 
 2 010
 
 
 
 
 1 010
 
 
 
 
 1 010
 
 
 
 
 1 010
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 
 
 20 502
 
 
 
 
 9 687
 
 
 
 
 14 608
 
 
 
 
 15 129
 
 
 
 
 15 207
 
 
 
 
 15 207
 
 
 
 
 15 207
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 
 
 
 
 6 323
 
 
 
 
 6 323
 
 
 
 
 6 323
 
 
 
 
 6 323
 
 
 
 
 6 323
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 2 052
 
 
 
 
 1 163
 
 
 
 
 2 050
 
 
 
 
 1 687
 
 
 
 
 879
 
 
 
 
 300
 
 
 
 
 175
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 76
 
 
 70
 
 
 150
 
 
 120
 
 
 90
 
 
 60
 
 
 30
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 1 877
 
 
 1 093
 
 
 1 900
 
 
 1 567
 
 
 789
 
 
 240
 
 
 145
 
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 
 
 162
 
 
 
 
 101
 
 
 
 
 101
 
 
 
 
 157
 
 
 
 
 157
 
 
 
 
 155
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 
 
 1 715
 
 
 
 
 992
 
 
 
 
 1 799
 
 
 
 
 1 410
 
 
 
 
 632
 
 
 
 
 85
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 99
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 – Dotaties
								voorzieningen
 
 
 
 
 63
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 
 36
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 47 135
 
 
 
 
 27 275
 
 
 
 
 37 480
 
 
 
 
 36 638
 
 
 
 
 34 908
 
 
 
 
 34 329
 
 
 
 
 34 204
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								lasten
 
 
 
 
 – 87
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 79
 
 
 
 
 58
 
 
 
 
 33
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting begroting 

				 
 De bedragen 2010 betreffen de gerealiseerde baten en lasten
					 volgens het departementale jaarverslag over 2010 (Kamerstuk
					 32 710 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2011 betreffen de begroting 2011 (Kamerstuk
					 32 500 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2012 en verder zijn gebaseerd op de realisatie
					 2010, begroting 2011 en verwachtingen voor de komende jaren.
 

					 Baten 

				 
 Naast de opbrengsten op basis van opdrachten van de
					 beleidsdirecties van het Ministerie van VWS genereert het CIBG ook opbrengsten
					 van burgers en bedrijven (opbrengst derden) voor het verrichten van
					 verschillende (wettelijke) registratieactiviteiten en verleende vergunningen en
					 ontheffingen tegen door het departement vastgestelde tarieven evenals de
					 verkoop van medicinale cannabis.
 Voor het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en
					 Innovatie (EL&I) wordt een register voor paraveterinairen beheerd. Hiervoor
					 ontvangt het CIBG een vergoeding (€ 186 000 in 2012).
 De raming van de baten en lasten in 2011 is lager dan voor
					 2012 en verder, omdat vooral de variabele kosten van onder andere het
					 UZI-register destijds niet in de begroting zijn opgenomen. Vanaf 2012 is dat
					 wel het geval.
 
 Opbrengst CIBG (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachtgevers VWS
 
 
 Opdrachtgever EL&I
 
 
 Derden
 
 
 
 
 
 
 BIG-register (p*q)
 
 
 1 076
 
 
 
 880
 
 
 
 
 Vakbekwaamheidverklaringen (p*q)
 
 
 1 903
 
 
 
 150
 
 
 
 
 UZI-register (Unieke Zorgverleners
								Identificatie)
 
 
 12 261
 
 
 
 
 
 
 SBV-Z (Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg)
								
 
 
 3 374
 
 
 
 
 
 
 Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP) (p*q)
 
 
 603
 
 
 
 
 
 
 Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) (p*q)
 
 
 470
 
 
 
 
 
 
 Vergunningen en Ontheffingen (V&O) (p*q)
 
 
 0
 
 
 
 1 290
 
 
 
 
 Register Apotheekhouder geneeskunde (APG) (p*q)
 
 
 153
 
 
 
 210
 
 
 
 
 Donorregister (p*q)
 
 
 2 975
 
 
 
 
 
 
 Bureau Medicinale Cannabis (BMC)
 
 
 0
 
 
 
 400
 
 
 
 
 Regionale Toetsingcommissies Euthanasie (RTE)
								(p*q)
 
 
 2 293
 
 
 
 
 
 
 Deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking en
								levensbeëindiging pasgeborenen
 
 
 170
 
 
 
 
 
 
 Register van Donoren Kunstmatige Bevruchting
 
 
 292
 
 
 
 
 
 
 Databank Maatschappelijke Verantwoording
 
 
 811
 
 
 
 
 
 
 Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
 
 
 1 395
 
 
 
 
 
 
 Pallas
 
 
 792
 
 
 
 
 
 
 Zorgregister
 
 
 159
 
 
 
 
 
 
 Toelating Zorginstellingen (p*q)
 
 
 2 894
 
 
 
 
 
 
 Landelijke Verwijsindex Risicojongeren
 
 
 1 064
 
 
 
 
 
 
 IGZ Medische hulpmiddelen: Notificaties (p*q)
 
 
 451
 
 
 
 
 
 
 IGZ Medische hulpmiddelen: Exportverklaringen
								(p*q)
 
 
 369
 
 
 
 82
 
 
 
 
 IGZ Opiaten: in en uitvoer (p*q)
 
 
 167
 
 
 
 120
 
 
 
 
 IGZ Opiaten: Schengenverklaringen (p*q)
 
 
 321
 
 
 
 
 
 
 IGZ Exportverklaring geregistreerde geneesmiddelen
								(p*q)
 
 
 0
 
 
 
 124
 
 
 
 
 Register Paraveterinairen (EL&I) (p*q)
 
 
 0
 
 
 186
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsregister Paramedici (p*q)
 
 
 0
 
 
 
 35
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 33 993
 
 
 
 
 186
 
 
 
 
 3 291
 
 
 
 
 
 
 
 De raming van het UZI-register is hoger, omdat dit jaar de
						variabele kosten in tegenstelling tot 2011 nu wel zijn opgenomen. Het
						stilleggen van de verdere implementatie van het elektronisch patiëntendossier
						als gevolg van politieke besluitvorming heeft wel invloed gehad op de hoogte
						van het geraamde bedrag.
 Er wordt gewerkt aan de invoering van een kostendekkend
						tarief voor derden, maar de besluitvorming daarover was ten tijde van de
						opstelling van deze begroting nog niet afgerond.
 
 Op basis van de realisatie 2010 en de eerste helft 2011 is de
					 raming voor 2012 van SBV-Z naar beneden bijgesteld.
 
 Het product Farmatec (2011) is in deze begroting
						opgesplitst in vier afzonderlijke producten:
 
 
 •
 Wet Geneesmiddelenprijzen;
 
 
 •
 Geneesmiddelenvergoedingssysteem;
 
 
 •
 Vergunningen en Ontheffingen;
 
 
 •
 Register van apotheekhoudende geneeskundigen.
 
 
 
 
 De raming van het Donorregister valt lager uit dan in 2011
						als gevolg van de toename in de digitale instroom en verwerking van nieuwe
						inschrijvingen en een afname van de papieren handmatige verwerking.
 De raming van de Regionale Toetsingcommissies Euthanasie
						(RTE) is hoger vanwege de sterke structurele toename in het aantal gemelde
						gevallen waarover geoordeeld moet worden.
 
 De raming voor Toelating Zorginstellingen is hoger, omdat
					 deze in 2011 te laag was geraamd op grond van een lager verwachte
					 instroom.
 De taken met betrekking tot Pallas (rapportage-tool voor
					 zorginformatie) en het Zorgregister (registratie van privéklinieken) zijn
					 medio 2011 gestart, maar pas vanaf 2012 in de begroting opgenomen.
 Voor de IGZ taken loopt een onderzoek naar de mogelijkheden
					 van kostendekkende tarifering aan derden. De besluitvorming daarover was ten
					 tijde van de opstelling van deze begroting niet afgerond.
 Ook het CIBG heeft te maken met een taakstelling. Over de verdeling van deze taakstelling moet nog besloten worden. Deze zal daarna budgettair verwerkt worden.
 
 Taakstelling CIBG (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Taakstelling CIBG
 
 
 17
 
 
 606
 
 
 1 104
 
 
 1 597
 
 
 1 983
 
 
 2 104
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.3
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Kasstroomoverzicht CIBG voor het jaar 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 1. Rekening-courant RHB
								1–1
 
 
 
 
 18 793
 
 
 
 
 11 741
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 – 14
 
 
 
 
 383
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 1 679
 
 
 
 
 
 
 2. Totaal operationele
								kasstroom 
 
 
 
 
 – 3 260
 
 
 
 
 – 9 900
 
 
 
 
 1 900
 
 
 
 
 717
 
 
 
 
 868
 
 
 
 
 868
 
 
 
 
 868
 
 
 
 
 
 3a. Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 4 384
 
 
 – 225
 
 
 – 2 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 
 
 3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 42
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3. Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 4 342
 
 
 
 
 – 225
 
 
 
 
 – 2 100
 
 
 
 
 – 100
 
 
 
 
 – 100
 
 
 
 
 – 100
 
 
 
 
 – 100
 
 
 
 
 
 4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement
								(-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b. Eenmalige storting door het moederdepartement
								(+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c. Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 854
 
 
 – 900
 
 
 – 530
 
 
 – 220
 
 
 – 220
 
 
 – 20
 
 
 – 20
 
 
 
 
 4d. Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 1 404
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4. Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 – 900
 
 
 
 
 – 530
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 – 220
 
 
 
 
 – 20
 
 
 
 
 – 20
 
 
 
 
 
 
 5. Rekening-courant RHB
								31–12 (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 11 741
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 – 14
 
 
 
 
 383
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 1 679
 
 
 
 
 2 427
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting kasstroomoverzicht 

				 
 De (ICT) investering in 2012 heeft betrekking op de
					 aanpassing van de applicatie Zorro ten behoeve van de herregistratie in het
					 kader van de Wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG).
 
 
 
 
 2.4
 Doelmatigheid
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen
						CIBG voor het jaar 2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kostprijzen per product (in €) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Beschikking BIG-register
 
 
 170,01
 
 
 170,01
 
 
 170,01
 
 
 170,01
 
 
 170,01
 
 
 
 
 – Vakbekwaamheidsverklaring
 
 
 6 295,14
 
 
 6 295,14
 
 
 6 295,14
 
 
 6 295,14
 
 
 6 295,14
 
 
 
 
 – Oordeel RTE
 
 
 653,85
 
 
 653,85
 
 
 653,85
 
 
 653,85
 
 
 653,85
 
 
 
 
 – Registratie wilsbeschikking donorregister
 
 
 14,02
 
 
 14,02
 
 
 14,02
 
 
 14,02
 
 
 14,02
 
 
 
 
 – Vergunning en ontheffingen
 
 
 2 538,15
 
 
 2 538,15
 
 
 2 538,15
 
 
 2 538,15
 
 
 2 538,15
 
 
 
 
 2. Omzet per productgroep (bedragen x
								€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – BIG-register
 
 
 831
 
 
 831
 
 
 831
 
 
 831
 
 
 831
 
 
 
 
 – Vakbekwaamheidsverklaring
 
 
 2 336
 
 
 2 336
 
 
 2 336
 
 
 2 336
 
 
 2 336
 
 
 
 
 – Oordeel RTE
 
 
 2 288
 
 
 2 288
 
 
 2 288
 
 
 2 288
 
 
 2 288
 
 
 
 
 – Registratie wilsbeschikking donorregister
 
 
 1 903
 
 
 1 903
 
 
 1 903
 
 
 1 903
 
 
 1 903
 
 
 
 
 – Vergunningen
 
 
 1 633
 
 
 1 633
 
 
 1 633
 
 
 1 633
 
 
 1 633
 
 
 
 
 3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 206
 
 
 206
 
 
 206
 
 
 206
 
 
 206
 
 
 
 
 4. Saldo van baten en lasten (% van de baten) 
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Aantallen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Aantal beschikkingen BIG-register
 
 
 11 000
 
 
 11 000
 
 
 11 000
 
 
 11 000
 
 
 11 000
 
 
 
 
 – Aantal vakbekwaamheidsverklaringen
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 
 
 – Aantal oordelen RTE
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 3 000
 
 
 
 
 – Aantal geregistreerde wilsbeschikkingen
								donorregister
 
 
 200 000
 
 
 200 000
 
 
 200 000
 
 
 200 000
 
 
 200 000
 
 
 
 
 – Aantal verleende vergunningen Farmatec
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 2. Aantal klachten/bezwaar en beroep
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – m.b.t. vakbekwaamheidverklaringen
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 
 
 – m.b.t. wilsbeschikkingen donorregister
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3. Doorlooptijden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Doorlooptijd oordeel RTE in dagen (wettelijke
								norm is 42 dagen)
 
 
 42
 
 
 31
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 
 
 – Doorlooptijd wilsbeschikking donorregister
								(wettelijk norm is 42 dagen)
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen 

				 
 

					 Kostprijzen per product 

				 
 
 Een aantal kostprijzen per product is gewijzigd ten
						opzichte van vorig jaar. Dit heeft verschillende oorzaken:
 
 
 •
 Voor 2012 is een nieuw kostprijsmodel ontwikkeld,
							 waarbij vooral indirecte kosten anders verdeeld worden over de producten;
 
 
 •
 Er is een stijging van doorbelasting van kosten van
							 onder andere de shared service organisatie waarop het CIBG geen invloed kan
							 uitoefenen;
 
 
 •
 Er zijn nieuwe investeringen waarvan de lasten niet in
							 de kostprijs waren opgenomen.
 
 
 
 

					 Omzet per productgroep 

				 
 De omzet per productgroep is niet gelijk aan de kostprijs
					 vermenigvuldigd met het aantal. Dit wordt veroorzaakt doordat de inkomsten
					 derden zijn verwerkt in de totale kostprijs, maar geen deel uitmaken van de
					 onder punt 2 genoemde omzet. Daarnaast bestaat de totale omzet ook uit andere
					 hier niet genoemde producten. Alleen de belangrijkste producten zijn in
					 bovenstaand schema opgenomen.
 

					 Aantallen 

				 
 
 Op basis van de resultaten voorgaande jaren is de raming
						van de productie bij Regionale Toetsingcommissies Euthanasie (RTE) vanaf 2012
						verhoogd vanwege de sterke structurele toename in het aantal gemelde gevallen
						waarover geoordeeld moet worden.
 Door uitbreiding van de personele capaciteit bij de RTE in
						2011, wordt verwacht dat vanaf 2012 de doorlooptijd kan worden teruggebracht
						naar binnen de wettelijke termijn.
 
 Op basis van de resultaten van de laatste twee jaar is het
					 begrote volume van het Donorregister naar boven aangepast.
 
 
 
 
 3.
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
					 (RIVM)
 
 
 
 3.1
 Inleiding
 
 
 Sinds 1 januari 2004 is het RIVM een baten-lastendienst
						van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De taken van
						het RIVM zijn erop gericht de publieke gezondheid, een gezond leefmilieu en de
						veiligheid van de leefomgeving te bevorderen. Kerntaak van het RIVM is het
						verrichten van onderzoek en het wereldwijd verzamelen van kennis. De uitkomsten
						daarvan dienen als beleidsondersteuning voor de overheid.
 Het RIVM voert onderzoek uit voor de Ministeries van VWS,
						IenM, EL&I en SZW, voor diverse inspecties en voor internationale
						organisaties zoals de Europese Unie, de WHO en de Verenigde Naties. Informatie
						over de resultaten van het RIVM-onderzoek is te vinden via de thematische
						ingangen van de website
						www.rivm.nl. Het RIVM vervult ook regiefuncties en
						verzorgt de landelijke coördinatie van preventie- en interventieprogramma’s,
						zoals het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
 In januari 2010 heeft de minister van VWS zijn besluit tot
						integratie van de publieke taken inkoop, opslag en distributie en de onderzoek-
						en ontwikkelingstaak van het Nederlands Vaccin Instituut binnen het RIVM bekend
						gemaakt (zie ook leeswijzer). De inname van de publieke taken vindt in 2011
						plaats. De financiële effecten van deze inname zijn in deze begroting
						verwerkt.
 
 
 
 
 3.2
 Begroting van baten en lasten
 
 
 Begroting van baten en lasten RIVM voor het jaar 2012
						(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 A. Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst moederdepartement
 
 
 131 314
 
 
 122 252
 
 
 151 916
 
 
 149 855
 
 
 151 877
 
 
 150 374
 
 
 149 773
 
 
 
 
 
 – Eigenaar
 
 
 
 
 20 886
 
 
 
 
 17 956
 
 
 
 
 25 045
 
 
 
 
 24 399
 
 
 
 
 27 815
 
 
 
 
 27 329
 
 
 
 
 27 158
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachtgevers
 
 
 
 
 110 428
 
 
 
 
 104 296
 
 
 
 
 126 871
 
 
 
 
 125 456
 
 
 
 
 124 062
 
 
 
 
 123 045
 
 
 
 
 122 615
 
 
 
 
 
 Opbrengst overige departementen
 
 
 59 350
 
 
 52 036
 
 
 52 371
 
 
 51 958
 
 
 51 546
 
 
 51 133
 
 
 51 133
 
 
 
 
 
 – Ministerie van IenM
 
 
 
 
 47 248
 
 
 
 
 48 686
 
 
 
 
 44 776
 
 
 
 
 44 363
 
 
 
 
 43 951
 
 
 
 
 43 538
 
 
 
 
 43 538
 
 
 
 
 
 
 – Ministerie van
								EL&I
 
 
 
 
 4 699
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 1 350
 
 
 
 
 
 
 – Ministerie van SZW
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3 445
 
 
 
 
 3 445
 
 
 
 
 3 445
 
 
 
 
 3 445
 
 
 
 
 3 445
 
 
 
 
 
 
 – Overige
								departementen
 
 
 
 
 7 403
 
 
 
 
 2 000
 
 
 
 
 2 800
 
 
 
 
 2 800
 
 
 
 
 2 800
 
 
 
 
 2 800
 
 
 
 
 2 800
 
 
 
 
 
 Opbrengst derden
 
 
 164 959
 
 
 172 404
 
 
 187 772
 
 
 191 527
 
 
 195 358
 
 
 195 358
 
 
 195 358
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 394
 
 
 100
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 965
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 2 196
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 359 178
 
 
 
 
 346 792
 
 
 
 
 392 109
 
 
 
 
 393 390
 
 
 
 
 398 831
 
 
 
 
 396 915
 
 
 
 
 396 314
 
 
 
 
 
 
 
 B. Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 353 084
 
 
 341 883
 
 
 384 776
 
 
 386 057
 
 
 391 498
 
 
 389 582
 
 
 388 981
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 
 
 120 619
 
 
 
 
 110 710
 
 
 
 
 118 308
 
 
 
 
 118 308
 
 
 
 
 118 308
 
 
 
 
 118 308
 
 
 
 
 118 308
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 106 477
 
 
 
 
 106 477
 
 
 
 
 106 477
 
 
 
 
 106 477
 
 
 
 
 106 477
 
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 11 831
 
 
 
 
 11 831
 
 
 
 
 11 831
 
 
 
 
 11 831
 
 
 
 
 11 831
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 
 
 232 465
 
 
 
 
 231 173
 
 
 
 
 266 468
 
 
 
 
 267 749
 
 
 
 
 273 190
 
 
 
 
 271 274
 
 
 
 
 270 673
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 
 
 
 
 9 300
 
 
 
 
 9 300
 
 
 
 
 9 300
 
 
 
 
 9 300
 
 
 
 
 9 300
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 9 213
 
 
 
 
 4 909
 
 
 
 
 7 333
 
 
 
 
 7 333
 
 
 
 
 7 333
 
 
 
 
 7 333
 
 
 
 
 7 333
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 381
 
 
 393
 
 
 447
 
 
 447
 
 
 447
 
 
 447
 
 
 447
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 4 670
 
 
 4 516
 
 
 6 886
 
 
 6 886
 
 
 6 886
 
 
 6 886
 
 
 6 886
 
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 
 
 3 785
 
 
 
 
 3 637
 
 
 
 
 6 170
 
 
 
 
 6 170
 
 
 
 
 6 170
 
 
 
 
 6 170
 
 
 
 
 6 170
 
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 
 
 885
 
 
 
 
 879
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 716
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 4 162
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 – Dotaties
								voorzieningen
 
 
 
 
 4 162
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 362 297
 
 
 
 
 346 792
 
 
 
 
 392 109
 
 
 
 
 393 390
 
 
 
 
 398 831
 
 
 
 
 396 915
 
 
 
 
 396 314
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								lasten
 
 
 
 
 – 3 119
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting op de begroting van baten en lasten 

				 
 De bedragen 2010 betreffen de gerealiseerde baten en lasten
					 volgens het departementale jaarverslag over 2010 (Kamerstuk
					 32 710 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2011 betreffen de begroting 2011 (Kamerstuk
					 32 500 XVI, nrs. 1
					 en 2). De omzetbedragen voor 2012 voor de primaire opdrachtgevers
					 (VWS-eigenaar, VWS-opdrachtgevers, IenM, EL&I en SZW) zijn ramingen op
					 grond van de verwachte opdrachtvolumes bij ongewijzigd beleid voor de komende
					 jaren waarin thans bekende ontwikkelingen zijn meegenomen. De overige
					 omzetbedragen zijn gebaseerd op lopende en naar verwachting nog aan te gane
					 contracten met overige opdrachtgevers.
 

					 Baten 

				 
 De hoogte van de inkomsten is afhankelijk van overeenstemming
					 tussen de opdrachtgevers en het RIVM over de aard en omvang van de te
					 verrichten activiteiten en – daarmee samenhangend – de in rekening te
					 brengen kosten (zijnde uren x tarief plus directe projectgebonden kosten). De
					 geraamde baten van VWS-eigenaar zijn hoofdzakelijk bestemd voor het strategisch
					 onderzoek van het RIVM en als aanvullend huisvestingsbudget.
 
 De geraamde baten van VWS-opdrachtgevers betreffen
						inkomsten die het RIVM op grond van lopende werkprogramma’s en thans bekende
						ontwikkelingen verwacht te verkrijgen door opdrachtverlening door de
						beleidsdirecties van VWS, de IGZ en de nVWA.
 De geraamde baten van IenM en EL&I volgen uit
						werkzaamheden die op het taakveld milieu in relatie tot volksgezondheid worden
						uitgevoerd in opdracht van de beleidsdirecties van IenM, de Inspectie IenM en
						EL&I. De geraamde baten van SZW hebben betrekking op onderzoek op het
						gebied van (gevaarlijke) arbeidsomstandigheden.
 
 Baten van derden verkrijgt het RIVM door het uitvoeren van
					 werkzaamheden voor derden in Nederland en in internationaal verband.
 

					 Lasten 

				 
 De personele kosten bedragen circa € 118 miljoen, waarvan
					 circa € 106 miljoen voor ambtelijk personeel en circa € 12 miljoen voor
					 inhuur. De materiële kosten bedragen circa € 264 miljoen. Een groot deel
					 betreft uitvoeringskosten voor het Rijksvaccinatieprogramma (€ 109
					 miljoen).
 In deze begroting is de bezuinigingstaakstelling Kabinet
					 Rutte verwerkt, waarbij het RIVM wordt aangeslagen voor een financiële
					 reductie van 1,5% ingaande 2012 tot 6% structureel vanaf 2015. Deze bezuiniging
					 werkt door in de opdrachtgeversbudgetten van VWS en IenM en in de
					 eigenaarsbijdrage van VWS aan het RIVM. De taakstelling moet voor 3/4 worden
					 ingevuld als efficiencytaakstelling (en werkt daarmee door in de RIVM-tarieven)
					 en voor 1/4 als volumetaakstelling. In de uurtarieven zijn de in de
					 onderstaande tabel vermelde taakstellingen verwerkt.
 
 Taakstellingen in % (verwerkt in het uurtarief)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Efficiencytaakstelling Kabinet Balkenende IV
 
 
 – 2%
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 Taakstelling Kabinet Rutte
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 – 1,5%
 
 
 – 3%
 
 
 – 4,5%
 
 
 – 6%
 
 
 – 6%
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.3
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Kasstroomoverzicht RIVM voor het jaar 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 1. Rekening-courant RHB
								1–1
 
 
 
 
 59 880
 
 
 
 
 28 943
 
 
 
 
 29 442
 
 
 
 
 29 603
 
 
 
 
 29 114
 
 
 
 
 28 621
 
 
 
 
 28 821
 
 
 
 
 
 
 2. Totaal operationele
								kasstroom 
 
 
 
 
 – 26 030
 
 
 
 
 5 015
 
 
 
 
 7 047
 
 
 
 
 6 397
 
 
 
 
 6 393
 
 
 
 
 7 086
 
 
 
 
 6 843
 
 
 
 
 
 3a. Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 4 907
 
 
 – 4 516
 
 
 – 6 886
 
 
 – 6 886
 
 
 – 6 886
 
 
 – 6 886
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3. Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 
 – 4 907
 
 
 
 
 – 4 516
 
 
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 – 6 886
 
 
 
 
 
 4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement
								(-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b. Eenmalige storting door het moederdepartement
								(+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c. Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4d. Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4. Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5. Rekening-courant RHB
								31–12 (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 28 943
 
 
 
 
 29 442
 
 
 
 
 29 603
 
 
 
 
 29 114
 
 
 
 
 28 621
 
 
 
 
 28 821
 
 
 
 
 28 778
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting kasstroomoverzicht 

				 
 Het RIVM investeert in software en licenties,
					 gebouwinstallaties en infrastructuur, laboratoriumapparatuur, vervoermiddelen,
					 IT en audiovisuele apparatuur en facilitaire apparatuur. Dit betreft
					 vervangingsinvesteringen, nodig om de continuïteit te waarborgen.
 
 
 
 3.4
 Doelmatigheid
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen
						RIVM voor het jaar 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Tarieven/ uur 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Gewogen uurtarief in €
 
 
 108,96
 
 
 108,96
 
 
 108,96
 
 
 108,96
 
 
 108,96
 
 
 
 
 – Ontwikkeling uurtarief (2003 = 100)
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 2. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 1 516
 
 
 1 516
 
 
 1 516
 
 
 1 516
 
 
 1 516
 
 
 
 
 3. Saldo van baten en lasten (% van de baten)
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Liquiditeit (current ratio; norm: > 1,5)
 
 
 1,51
 
 
 1,51
 
 
 1,51
 
 
 1,51
 
 
 1,51
 
 
 
 
 2. Solvabiliteit (debt ratio)
 
 
 0,94
 
 
 0,94
 
 
 0,94
 
 
 0,94
 
 
 0,94
 
 
 
 
 3. Rentabiliteit eigen vermogen
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 4. Percentage externe inhuur t.o.v. totale personele
								kosten
 
 
 10%
 
 
 10%
 
 
 10%
 
 
 10%
 
 
 10%
 
 
 
 
 5. Percentage facturen betaald binnen 30 dagen
 
 
 97,5%
 
 
 97,5%
 
 
 97,5%
 
 
 97,5%
 
 
 97,5%
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen 

				 
 

					 Uurtarief 

				 
 Het RIVM hanteert als indicator voor de doelmatigheid het
					 gewogen uurtarief. De uurtarieven worden jaarlijks door de eigenaar
					 vastgesteld. De hoogte van de tarieven wordt onder meer bepaald door de
					 ontwikkeling van de loonkosten, de materiële kosten (waaronder de huren die de
					 Rijksgebouwendienst in rekening brengt) en het aantal te declareren uren per
					 medewerker evenals efficiencytaakstellingen.
 

					 Specifiek 

				 
 
 Voor wat betreft de specifieke doelmatigheidsindicatoren
						steunt het RIVM op de gangbare bedrijfseconomische indicatoren zoals vermeld in
						bovenstaande tabel. Over de geleverde prestaties legt het RIVM systematisch
						verantwoording af richting de opdrachtgevers. Voor de primaire opdrachtgevers
						VWS en IenM gebeurt dat in periodieke voortgangsrapportages die door deze
						opdrachtgevers worden vastgesteld. Voor de overige opdrachtgevers gebeurt dat
						via de tijdige levering van de afgesproken producten en diensten en de daarop
						volgende tijdige betaling door de opdrachtgevers van de overeengekomen
						opdrachtsom.
 Audits en benchmarkonderzoeken vinden periodiek plaats.
						Over de (wetenschappelijke) audits op onderdelen van de primaire processen
						wordt gerapporteerd aan de Commissie van Toezicht.
 
 
 
 
 
 4.
 JeugdzorgPlus-instelling Almata
 
 
 
 4.1
 Inleiding
 
 
 Sinds 1 februari 2009 heeft Almata de tijdelijke status
						van baten-lastendienst toegekend gekregen (Kamerstuk
						31 914,
						nr. 1). Almata is een voormalige rijksinrichting binnen de Dienst
						Justitiële Inrichtingen (DJI) van het Ministerie van Veiligheid en Justitie,
						die per genoemde datum is omgevormd tot een
						jeugdzorgPlus-instelling. De primaire opdrachtgever van Almata is
						het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
 Almata heeft als missie jongeren met ernstige
						gedragsproblemen te behandelen. Doel van de behandeling is het verminderen van
						probleemgedrag, het vergroten van competenties en het creëren van een
						realistisch toekomstperspectief, zodat jongeren zo snel mogelijk en beter
						toegerust terug kunnen keren in de samenleving (thuis, op kamers of in een
						andere geschikte open setting, dan wel in een vervolgvoorziening). Almata heeft
						vestigingen in Den Dolder en Ossendrecht. De huidige behandelcapaciteit
						bedraagt 202 plaatsen.
 
 In de brief van 13 april 2011 (Kamerstuk
					 31 839, nr.
					 100) heeft de staatssecretaris van VWS de Kamer geïnformeerd over
					 toekomstige ontwikkelingen van jeugdzorgPlus. Voor Almata betekent
					 dit dat komend jaar een aanzienlijk veranderproces doorgevoerd zal
					 worden, waarin de locaties Den Dolder en Ossendrecht hun eigen weg zullen gaan.
					 De locatie Den Dolder van Almata en De Lindenhorst zullen fuseren tot één
					 private instelling van ongeveer 96 plaatsen. Voor de locatie Ossendrecht wordt
					 een private samenwerkings- of fusiepartner gezocht. Met deze veranderingen is
					 in de begroting voor 2012 nog geen rekening gehouden.
 Meer informatie over de organisatie en taken van het Almata
						vindt men op de website: www.almata.nl.
 
 
 
 4.2
 Begroting van baten en lasten
 
 
 Begroting van baten en lasten Almata voor het jaar 2012
						(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 A. Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst moederdepartement
 
 
 33 254
 
 
 30 015
 
 
 28 907
 
 
 28 146
 
 
 29 183
 
 
 28 246
 
 
 28 023
 
 
 
 
 
 – Eigenaar
 
 
 
 
 3 401
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachtgevers
 
 
 
 
 29 853
 
 
 
 
 30 015
 
 
 
 
 28 907
 
 
 
 
 28 146
 
 
 
 
 29 183
 
 
 
 
 28 246
 
 
 
 
 28 023
 
 
 
 
 
 Opbrengst overige departementen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Opbrengst derden
 
 
 866
 
 
 595
 
 
 570
 
 
 545
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 9
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 6
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 34 129
 
 
 
 
 30 615
 
 
 
 
 29 482
 
 
 
 
 28 696
 
 
 
 
 29 208
 
 
 
 
 28 271
 
 
 
 
 28 049
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B. Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 32 314
 
 
 28 750
 
 
 27 568
 
 
 27 518
 
 
 26 828
 
 
 26 827
 
 
 26 890
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 
 
 19 457
 
 
 
 
 18 657
 
 
 
 
 18 188
 
 
 
 
 18 260
 
 
 
 
 17 875
 
 
 
 
 17 840
 
 
 
 
 17 895
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 16 688
 
 
 
 
 16 785
 
 
 
 
 16 335
 
 
 
 
 16 390
 
 
 
 
 16 445
 
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 1 500
 
 
 
 
 1 475
 
 
 
 
 1 540
 
 
 
 
 1 450
 
 
 
 
 1 450
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 
 
 12 857
 
 
 
 
 10 093
 
 
 
 
 9 380
 
 
 
 
 9 258
 
 
 
 
 8 953
 
 
 
 
 8 987
 
 
 
 
 8 995
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 
 
 
 
 411
 
 
 
 
 419
 
 
 
 
 428
 
 
 
 
 436
 
 
 
 
 445
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 
 
 1 353
 
 
 
 
 1 840
 
 
 
 
 1 914
 
 
 
 
 1 178
 
 
 
 
 2 380
 
 
 
 
 1 444
 
 
 
 
 1 159
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 83
 
 
 140
 
 
 70
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 55
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 1 270
 
 
 1 150
 
 
 950
 
 
 825
 
 
 775
 
 
 775
 
 
 776
 
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 
 
 1 251
 
 
 
 
 1 138
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 806
 
 
 
 
 756
 
 
 
 
 756
 
 
 
 
 756
 
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 12
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 19
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 0
 
 
 550
 
 
 894
 
 
 298
 
 
 1 550
 
 
 614
 
 
 328
 
 
 
 
 
 – Dotaties
								voorzieningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 894
 
 
 
 
 298
 
 
 
 
 1 550
 
 
 
 
 614
 
 
 
 
 328
 
 
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 33 667
 
 
 
 
 30 590
 
 
 
 
 29 482
 
 
 
 
 28 696
 
 
 
 
 29 208
 
 
 
 
 28 271
 
 
 
 
 28 049
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								lasten
 
 
 
 
 462
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting op de begroting van baten en lasten 

				 
 De bedragen 2010 betreffen de gerealiseerde baten en lasten
					 volgens het departementale jaarverslag over 2010 (Kamerstuk
					 32 710 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2011 betreffen de begroting 2011 (Kamerstuk
					 32 500 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2012 en verder zijn gebaseerd op de realisatie
					 2010, begroting 2011 en verwachtingen voor de komende jaren.
 De opbrengst van het moederdepartement bestaat uit een
					 bijdrage van VWS voor exploitatiekosten, kapitaallasten en een aantal
					 incidentele bijdragen.
 
 Opbrengst moederdepartement 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiebijdrage op basis van 202 plaatsen *
								€ 107 000
 
 
 21 614
 
 
 
 
 Bijdrage voor kapitaallasten (situatie
								afhankelijk)
 
 
 5 764
 
 
 
 
 Overige bijdrage (inclusief SBF/FLO)
 
 
 1 529
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 28 907
 
 
 
 
 
 
 Verslagjaar 2010 is inclusief een eenmalige toekenning van de
					 bouwimpuls.
 De opbrengst derden bestaat uit de ESF-bijdrage (Europees
					 Sociaal Fonds) in het kader van Workwise (arbeidstoeleiding van gedetineerde
					 jongeren).
 De dotatie voorziening heeft betrekking op kosten van
					 medewerkers die gebruik maken van functioneel leeftijdsontslag (FLO). Deze
					 voorziening is een voorziening die wordt opgebouwd vanuit het resultaat bij de
					 aanvang van het functionele leeftijd ontslag (60 jaar) van de medewerker in een
					 substantieel bezwarende functie (SBF). De kosten voor de gehele FLO-periode
					 worden ineens genomen. De omvang hangt af van het aantal deelnemers in het
					 betreffende jaar. De opbouw van de voorziening wordt gedekt vanuit een
					 structureel budget op basis van afspraken die gemaakt zijn bij de transitie van
					 DJI naar het Ministerie van VWS. De bijdrage FLO wordt rechtstreeks ten laste
					 van het eigen vermogen gebracht.
 Het aantal fte loopt terug vanwege het vertrek van personeel
					 door reorganisatie van de maritieme sector van 282 fte naar 276 fte in 2012.
					 Met een eventuele reorganisatievoorziening voor extra kosten en boventalligheid
					 maritieme sector is geen rekening gehouden.
 
 
 
 4.3
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Kasstroomoverzicht Almata voor het jaar 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 1. Rekening-courant RHB
								1–1
 
 
 
 
 7 288
 
 
 
 
 7 179
 
 
 
 
 6 876
 
 
 
 
 5 826
 
 
 
 
 4 876
 
 
 
 
 3 976
 
 
 
 
 3 276
 
 
 
 
 
 
 2. Totaal operationele
								kasstroom 
 
 
 
 
 586
 
 
 
 
 500
 
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3a. Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 1 060
 
 
 – 300
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 
 
 3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 150
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3. Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 – 1 060
 
 
 – 150
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 – 500
 
 
 
 
 4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement
								(-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b. Eenmalige storting door het moederdepartement
								(+)
 
 
 1 292
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4c. Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 927
 
 
 – 953
 
 
 – 350
 
 
 – 250
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 
 
 4d. Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4. Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 
 365
 
 
 
 – 653
 
 
 – 350
 
 
 – 250
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 
 
 
 5. Rekening-courant RHB
								31–12 (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 7 179
 
 
 
 
 6 876
 
 
 
 
 5 826
 
 
 
 
 4 876
 
 
 
 
 3 976
 
 
 
 
 3 276
 
 
 
 
 2 576
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting kasstroomoverzicht 

				 
 
 De afgelopen jaren is het saldo van de rekening-courant met
						de rijkshoofdboekhouding (RHB) erg hoog geweest doordat een aantal
						verplichtingen werd doorgeschoven. Vanaf 2011 zal het rekening-courantsaldo
						afnemen en dalen tot een normale hoogte.
 De boekwaarde van de desinvesteringen in 2011 betreft de
						opbrengst (verkoop minus boekwaarde) van de verkoop van een tweetal schepen. De
						investeringen bestaan deels uit vervangingsinvesteringen en deels uit nieuwe
						investeringen. Almata investeert in zaken als vervanging ICT, vervanging
						wagenpark, verbetering gebouwen en terreinen, verbeteren en vervangen van
						inrichting van de paviljoens en de behandel/therapieruimten en
						bezoekersruimten, vervanging van onderwijshulpmiddelen en verbeteringen aan het
						schip. Deze investeringen zijn normaliter jaarlijks op hetzelfde niveau, maar
						in bepaalde jaren wijkt dit beeld af, door verbouwingen en veranderingen (zoals
						nieuwbouw Ossendrecht in 2010).
 
 
 
 
 4.4
 Doelmatigheidsparagraaf
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen
						Almata voor het jaar 2011
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kosten per behandelplek (x € 1 000)
 
 
 138,7
 
 
 137,9
 
 
 136,8
 
 
 136,8
 
 
 137,1
 
 
 
 
 2. Bijdrage per behandelplek (x € 1 000)
 
 
 138,7
 
 
 137,9
 
 
 136,8
 
 
 136,8
 
 
 137,1
 
 
 
 
 3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 272
 
 
 272
 
 
 264
 
 
 264
 
 
 264
 
 
 
 
 4. Saldo van baten en lasten (% van de baten) 
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Gemiddelde verblijfsduur in maanden
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 2. Geregistreerde klachten
 
 
 350
 
 
 300
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen
 

					 Kosten en bijdrage per behandelplek 

				 
 
 De komende jaren wordt gewerkt aan kostenreductie met als
						doel een lagere kostprijs per behandelplek door afname van het aantal fte, het
						doorvoeren van materiële besparingen en het geleidelijk afbouwen van de
						overige bijdragen in de komende jaren. De bijdrage voor FLO-voorziening valt
						hier buiten, omdat deze afhankelijk is van het aantal deelnemers dat in dat
						jaar deel neemt aan de regeling.
 Dit alles resulteert in een kostprijs die marktconform is
						voor het gedeelte dat niet afhankelijk is van het hebben van de status als
						rijksinstelling, en die Almata in staat stelt te concurreren met de
						particuliere collega’s uit de jeugdzorgPlus.
 
 

					 Gemiddelde verblijfsduur 

				 
 De gemiddelde verblijfsduur is de duur die het beste past bij
					 de kwaliteitsmaatstaf die Almata voor haar behandeling hanteert, maar is mede
					 afhankelijk van de huidige bewegingen en komende besluitvorming over
					 trajectzorg in de jeugdzorgketen.
 

					 Geregistreerde klachten 

				 
 Het aantal klachten zal door verbetering van het leefklimaat
					 voor de jongeren geleidelijk gaan teruglopen.
 
 
 
 
 5.
 JeugdzorgPlus-instelling De Lindenhorst
 
 
 
 5.1
 Inleiding
 
 Sinds 1 februari 2009 heeft De Lindenhorst de tijdelijke
					 status van baten-lastendienst toegekend gekregen (Kamerstuk
					 31 914,
					 nr. 1). De Lindenhorst is een voormalige rijksinrichting binnen de
					 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) van het Ministerie van Veiligheid en
					 Justitie, die per genoemde datum is omgevormd tot een
					 jeugdzorgPlus-instelling. De primaire opdrachtgever van De
					 Lindenhorst is het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
 
 De Lindenhorst is een gespecialiseerde
						JeugdzorgPlus-instelling en heeft als kerntaak het bieden van
						bescherming en zorg aan meisjes met ernstige gedragsproblemen in een doorlopend
						traject ter vergroting van de zelfredzaamheid, passend bij de mogelijkheden van
						het meisje.
 In de brief van 13 april 2011 (Kamerstuk
						31 839, nr.
						100) heeft de staatssecretaris van VWS een uitspraak gedaan over de
						toekomst van De Lindenhorst. Komend jaar zal een aanzienlijk
						veranderproces doorgevoerd worden. De locatie Den Dolder van Almata en De
						Lindenhorst zullen fuseren tot één private instelling van ongeveer 96
						plaatsen, zodat een zelfde positie wordt verkregen als de overige
						(jeugd)zorginstellingen. Met deze veranderingen is in de ontwerpbegroting voor
						2012 nog geen rekening gehouden.
 
 Meer informatie over de organisatie en taken van De
						Lindenhorst vindt men op de website: www.delindenhorst.nl.
 
 
 
 5.2
 Begroting van baten en lasten
 
 
 Begroting van baten en lasten De Lindenhorst voor het
						jaar 2012 (bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 A. Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst moederdepartement
 
 
 10 306
 
 
 9 471
 
 
 9 407
 
 
 9 246
 
 
 9 004
 
 
 9 004
 
 
 9 004
 
 
 
 
 
 – Eigenaar
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Opdrachtgevers
 
 
 
 
 10 306
 
 
 
 
 9 471
 
 
 
 
 9 407
 
 
 
 
 9 246
 
 
 
 
 9 004
 
 
 
 
 9 004
 
 
 
 
 9 004
 
 
 
 
 
 Opbrengst overige departementen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Opbrengst derden
 
 
 504
 
 
 717
 
 
 687
 
 
 687
 
 
 687
 
 
 687
 
 
 687
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 10 810
 
 
 
 
 10 188
 
 
 
 
 10 094
 
 
 
 
 9 933
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B. Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 10 540
 
 
 10 037
 
 
 9 949
 
 
 9 788
 
 
 9 546
 
 
 9 546
 
 
 9 546
 
 
 
 
 
 – Personele kosten
 
 
 
 
 6 711
 
 
 
 
 6 368
 
 
 
 
 6 785
 
 
 
 
 6 626
 
 
 
 
 6 388
 
 
 
 
 6 388
 
 
 
 
 6 388
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 
 
 
 
 6 464
 
 
 
 
 6 313
 
 
 
 
 6 086
 
 
 
 
 6 086
 
 
 
 
 6 086
 
 
 
 
 
 
 externe inhuur
 
 
 
 
 
 
 321
 
 
 
 
 313
 
 
 
 
 302
 
 
 
 
 302
 
 
 
 
 302
 
 
 
 
 
 
 – Materiële kosten
 
 
 
 
 3 829
 
 
 
 
 3 669
 
 
 
 
 3 164
 
 
 
 
 3 162
 
 
 
 
 3 158
 
 
 
 
 3 158
 
 
 
 
 3 158
 
 
 
 
 
 
 Waarvan:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 
 
 
 
 411
 
 
 
 
 401
 
 
 
 
 387
 
 
 
 
 387
 
 
 
 
 387
 
 
 
 
 
 
 Overige lasten:
 
 
 
 
 135
 
 
 
 
 151
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 145
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 12
 
 
 21
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 123
 
 
 130
 
 
 130
 
 
 130
 
 
 130
 
 
 130
 
 
 130
 
 
 
 
 
 – Materieel
 
 
 
 
 123
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 130
 
 
 
 
 
 
 – Immaterieel
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 – Dotaties
								voorzieningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 – Bijzondere lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 10 675
 
 
 
 
 10 188
 
 
 
 
 10 094
 
 
 
 
 9 933
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 9 691
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en
								lasten
 
 
 
 
 135
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting op de begroting van baten en lasten 

				 
 De bedragen 2010 betreffen de gerealiseerde baten en lasten
					 volgens het departementale jaarverslag over 2010 (Kamerstuk
					 32 710 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2011 betreffen de begroting 2011 (Kamerstuk
					 32 500 XVI, nrs. 1
					 en 2). De bedragen 2012 en verder zijn gebaseerd op de realisatie
					 2010, begroting 2011 en verwachtingen voor de komende jaren.
 De opbrengst van het moederdepartement bestaat uit een
					 bijdrage van VWS voor exploitatiekosten en kapitaallasten.
 
 Opbrengst moederdepartement 2012 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiebijdrage op basis van 54 plaatsen *
								€ 140 993
 
 
 7 614
 
 
 
 
 Bijdrage voor kapitaallasten (situatie
								afhankelijk)
 
 
 1 793
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 9 407
 
 
 
 
 
 
 Verslagjaar 2010 is inclusief een eenmalige toekenning in
					 verband met de bouwimpuls.
 
 Medio 2013 zal de kostprijs structureel verlaagd worden
						door realisatie van een kostprijsverlagingstraject, onder andere door een
						afname van het aantal personeelsleden, samenwerking bedrijfsvoering en het
						herzien van externe contracten.
 Begroting 2014 en verder betreft de structurele
						kostprijsverlaging, exclusief (eenmalige) fusie-/ en privatiseringskosten en
						uitgaand van een locatie met 54 capaciteitsplaatsen. Bij privatisering zullen
						de personele kosten (toepassing van de CAO Jeugdzorg) en huisvestingskosten
						(geen verplichte Rijksgebouwendienst) verder afnemen, maar zal er wel een
						effectief rendement dienen te worden behaald, conform maatschappelijk
						aanvaardbare normen. In bovenstaande begroting is dit niet meegenomen.
 De dotatiekosten opbouw FLO voorziening worden direct ten
						laste van het eigen vermogen gebracht.
 
 
 
 
 5.3
 Kasstroomoverzicht
 
 
 Kasstroomoverzicht De Lindenhorst voor het jaar 2012
						(bedragen x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 1. Rekening-courant RHB
								1–1
 
 
 
 
 252
 
 
 
 
 1 284
 
 
 
 
 927
 
 
 
 
 615
 
 
 
 
 324
 
 
 
 
 301
 
 
 
 
 577
 
 
 
 
 
 
 2. Totaal operationele
								kasstroom 
 
 
 
 
 1 187
 
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 200
 
 
 – 120
 
 
 – 180
 
 
 
 
 3a. Totaal investeringen (-/-)
 
 
 – 53
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 
 
 3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Totaal
								investeringskasstroom
 
 
 
 – 53
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 
 
 4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement
								(-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 4b. Eenmalige storting door het moederdepartement
								(+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 265
 
 
 476
 
 
 234
 
 
 
 
 4c. Aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 – 102
 
 
 – 102
 
 
 – 57
 
 
 – 36
 
 
 – 33
 
 
 – 25
 
 
 – 25
 
 
 
 
 4d. Beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Totaal
								financieringskasstroom
 
 
 
 – 102
 
 
 – 102
 
 
 – 57
 
 
 – 36
 
 
 
 232
 
 
 
 
 451
 
 
 
 
 209
 
 
 
 
 
 
 5. Rekening-courant RHB
								31–12 (=1+2+3+4) 
 
 
 
 
 1 284
 
 
 
 
 927
 
 
 
 
 615
 
 
 
 
 324
 
 
 
 
 301
 
 
 
 
 577
 
 
 
 
 551
 
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting kasstroomoverzicht 

				 
 
 De investeringen betreffen reguliere
						vervangingsinvesteringen in technische installaties, video-/data-apparatuur,
						inventaris en overige activa.
 De eenmalige stortingen door het moederdepartement zijn ter
						vorming van de voorziening functioneel leeftijdsontslag op basis van het
						huidige personeelsbestand. Hierdoor ontstaat in de jaren van dotatie
						voorziening een positieve financieringskasstroom. Uitbetalingen in het kader
						van dezelfde regeling veroorzaken de negatieve operationele kasstroom.
 De aflossing op lening betreft de conversielening die
						verplicht is afgesloten bij de oprichting van de tijdelijke baten-lastendienst
						in 2009.
 
 
 
 
 
 5.4
 Doelmatigheidsparagraaf
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen De
						Lindenhorst voor het jaar 2011 (bedragen x
						€ 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Generiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kosten per behandelplek (bedragen x
								€ 1 000)
 
 
 141
 
 
 138
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 
 
 2. Bijdrage per behandelplek (bedragen x
								€ 1 000)
 
 
 141
 
 
 138
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 134
 
 
 
 
 3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 116
 
 
 113
 
 
 108
 
 
 108
 
 
 108
 
 
 
 
 4. Saldo van baten en lasten (% van de baten)
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Gemiddelde verblijfsduur in maanden
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 7
 
 
 
 
 2. Geregistreerde klachten
 
 
 29
 
 
 29
 
 
 29
 
 
 29
 
 
 29
 
 
 
 
 3. Klachten gegrond verklaard
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 

					 Toelichting doelmatigheidsindicatoren c.q. kengetallen 

				 
 Basisindicatoren voor doelmatigheid zijn de kostprijs en de
					 kwaliteit per product of dienst. Doelmatigheid kan worden bereikt door een
					 lagere kostprijs (bij gelijke kwaliteit) of een hogere kwaliteit (bij gelijke
					 kostprijs), uitgewerkt in onderstaande indicatoren.
 

					 Kosten en bijdrage per behandelplek 

				 
 Betreft integrale kostprijs per plaats (54 plaatsen) -/-
					 kapitaallasten en incidentele kosten die gecompenseerd zijn door het
					 moederdepartement. In 2011 is een project gestart om te komen tot een
					 structurele kostprijsverlaging. Naar verwachting zal medio 2013 de verlaging
					 worden gerealiseerd.
 

					 Gemiddelde verblijfsduur 

				 
 De gemiddelde verblijfsduur betreft de gemiddelde
					 verblijfsduur van een jongere op De Lindenhorst. In 2010 is een gemiddelde
					 verblijfsduur van 10,2 maanden gerealiseerd. Doelstelling van 2011 en verder
					 betreft 7 maanden.
 

					 Geregistreerde klachten 

				 
 De zorg dient op een dusdanige manier verleend te worden dat
					 zo min mogelijk klachten worden ingediend.
 

					 Klachten gegrond verklaard 

				 
 De zorg dient op een dusdanige manier verleend te worden dat
					 zo min mogelijk klachten gegrond worden verklaard.
 
 
 
 
 
 4.
 BIJLAGEN
 
 
 Financieel Beeld Zorg
 
 BIJLAGE
 4.1
 FINANCIEEL BEELD ZORG
 
 
 
 1.
 Inleiding
 
 
 Dit hoofdstuk geeft een integraal overzicht van de
						ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten die tot het Budgettair Kader Zorg
						(BKZ) gerekend worden. Het Financieel Beeld Zorg (FBZ) heeft ten opzichte van eerdere jaren
						een aantal aanpassingen ondergaan. In de leeswijzer van deze begroting is een
						passage opgenomen die het onderscheid tussen begroting- en premiegefinancierde
						uitgaven toelicht en de relatie tussen de begroting van VWS en het BKZ
						verduidelijkt.
 Het voorliggende FBZ richt zich allereerst op de
						ontwikkeling van het BKZ (paragraaf 2). Paragraaf 3 geeft de
						verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en ontvangsten weer en paragraaf 4 de horizontale ontwikkeling. De beschikbare uitgaven per sector komen in paragraaf 5 aan de orde. Binnen de cure en care is een aantal nieuwe sectoren toegevoegd, deze worden in paragraaf 6 toegelicht. In paragraaf 7 komen de financiering van de BKZ-uitgaven
						en de ontwikkeling van de premies Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
						en Zorgverzekeringswet (Zvw) aan de orde. Deze aanpassingen vormen de eerste stap naar een meer
						transparant Financieel Beeld Zorg.
 
 
 
 
 2.
 Ontwikkeling van het BKZ en de
						netto-BKZ-uitgaven
 
 
 De collectieve zorguitgaven nemen jaarlijks toe als gevolg
						van onder andere de vergrijzing, de toename van het aantal chronisch zieken en
						technologische ontwikkelingen. Om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te
						waarborgen heeft het kabinet in het financieel kader van het Regeerakkoord
						rekening gehouden met een groei van € 15 miljard in de periode 2011–2015.
						Dit betekent een reële groei van gemiddeld 3¼% per jaar, ruim boven de geraamde reële
						groei van het BBP met 1¼% per jaar.
 Het BKZ is voor de periode 2011–2015 bij de start van het
						Kabinet Rutte vastgesteld, zie tabel 1.
 Ondanks de geaccommodeerde groei zijn de zorguitgaven ook
						in 2011 sterker gestegen dan voorzien. De BKZ-uitgaven laten een bijstelling
						zien van ruim € 1,5 miljard in 2011. Een beperkt deel van deze stijging
						(€ 0,1 miljard in 2011) is te verklaren door het saldo van nominale
						ontwikkelingen en ijklijnmutaties. Het kader wordt hiervoor gecorrigeerd,
						waardoor een overschrijding resulteert in 2011 van € 1,4 miljard. Om te
						voorkomen dat de zorguitgaven op den duur onhoudbaar worden en andere
						collectieve uitgaven zullen verdringen, heeft het kabinet diverse maatregelen
						getroffen. In
						combinatie met de opwaartse bijstelling van het BKZ resulteert dit in een
						overschrijding van € 0,5 miljard in 2012, die in 2014 omslaat in een
						onderschrijding van € 0,2 miljard. De maatregelen worden toegelicht in
						paragraaf 3.
 
 
 Tabel 1 Ontwikkeling van het BKZ en de netto-BKZ-uitgaven1Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal. (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ Regeerakkoord (2011–2015) 
 
 
 
 
 59 666
 
 
 
 
 63 067
 
 
 
 
 66 993
 
 
 
 
 71 018
 
 
 
 
 74 190
 
 
 
 
 
 
 Bijstelling BKZ
 
 
 
 
 112
 
 
 
 
 – 70
 
 
 
 
 – 116
 
 
 
 
 – 123
 
 
 
 
 – 123
 
 
 
 
 
 waarvan Ontwikkeling prijs nationale bestedingen
 
 
 – 36
 
 
 – 167
 
 
 – 178
 
 
 – 188
 
 
 – 197
 
 
 
 
 waarvan IJklijnmutaties
 
 
 149
 
 
 97
 
 
 62
 
 
 65
 
 
 74
 
 
 
 
 
 BKZ in lopende prijzen
 
 
 
 
 59 778
 
 
 
 
 62 997
 
 
 
 
 66 877
 
 
 
 
 70 895
 
 
 
 
 74 068
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 61 157
 
 
 
 
 63 546
 
 
 
 
 66 961
 
 
 
 
 70 659
 
 
 
 
 73 986
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overschrijding (+)/onderschrijding (-)
 
 
 
 
 1 379
 
 
 
 
 549
 
 
 
 
 84
 
 
 
 – 236
 
 
 – 82
 
 
 
 
 Als gevolg van de bijstelling in de netto-BKZ-uitgaven
 
 
 1 491
 
 
 479
 
 
 – 32
 
 
 – 359
 
 
 – 205
 
 
 
 
 
 Bron: Startnota (Kamerstuk 32 500 XVI, nr. 29), VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 
 
 
 3.
 Ontwikkeling BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2010 t/m
						2016
 
 Tabel 2 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2011 de
					 verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten zien. Hier worden alleen
					 toegelicht de mutaties die hebben plaatsgevonden na het Regeerakkoord. Voor een
					 uitgebreide toelichting op de Regeerakkoordmutaties wordt verwezen naar de
					 Startnota (Kamerstuk 32 500
					 XVI, nr. 29).
 
 
 Tabel 2 Verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten sinds de ontwerpbegroting 2011 (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 61 107,5
 
 
 
 
 62 615,1
 
 
 
 
 65 926,0
 
 
 
 
 69 951,3
 
 
 
 
 74 470,7
 
 
 
 
 79 573,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Mutaties Startnota
 
 
 
 235,1
 
 
 605,1
 
 
 730,0
 
 
 392,6
 
 
 – 1 632,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven Startnota
 
 
 
 
 61 107,5
 
 
 
 
 62 850,2
 
 
 
 
 66 531,1
 
 
 
 
 70 681,3
 
 
 
 
 74 863,3
 
 
 
 
 77 941,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mee-/tegenvallers, maatregelen en intensiveringen
 
 
 
 
 688,6
 
 
 
 
 1 297,5
 
 
 
 
 128,0
 
 
 
 
 – 233,1
 
 
 
 
 – 536,1
 
 
 
 
 – 297,6
 
 
 
 
 
 
 2. Actualisering zorguitgaven (zie tabel 2A)
 
 
 628,9
 
 
 1 073,0
 
 
 1 013,1
 
 
 1 246,1
 
 
 1 376,1
 
 
 1 675,1
 
 
 
 
 
 3. Tariefmaatregel huisartsen
 
 
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 – 132,0
 
 
 
 
 
 4. Verlaging eerdere korting ziekenhuizen
 
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 235,2
 
 
 
 
 
 5. Hoofdlijnenakkoord instellingen voor medisch specialistische zorg
 
 
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 – 265,0
 
 
 
 
 
 6. Verlaging eerdere tariefskorting medisch specialisten
 
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 42,4
 
 
 
 
 
 7. Korting academische component
 
 
 
 
 – 10,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 40,0
 
 
 
 
 
 8. Afzien van pakketopname beweegkuur
 
 
 
 
 – 69,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 19,0
 
 
 – 9,0
 
 
 
 
 
 9. Pakketuitname dieetadvisering
 
 
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 
 
 
 10. Pakketuitname maagzuurremmers
 
 
 
 
 – 75,0
 
 
 – 75,0
 
 
 – 58,0
 
 
 – 58,0
 
 
 
 
 
 11. Pakketuitname stoppen met roken
 
 
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 
 
 
 12. Tariefkorting logopedie
 
 
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 – 6,0
 
 
 
 
 
 13. Invoering darmkankerscreening
 
 
 
 
 
 16,6
 
 
 40,0
 
 
 61,4
 
 
 
 
 
 14. Maatregel fysiotherapie
 
 
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 – 50,0
 
 
 
 
 
 15. Tariefmaatregel verloskunde
 
 
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 – 4,0
 
 
 
 
 
 16. Kosten oneigenlijk gebruik SEH verhalen op patiënt
 
 
 
 
 
 – 10,0
 
 
 – 10,0
 
 
 – 10,0
 
 
 
 
 
 17. Maatregel farmaceutische hulp
 
 
 
 – 42,0
 
 
 – 42,0
 
 
 – 57,0
 
 
 – 57,0
 
 
 – 57,0
 
 
 
 
 
 18. Hulpmiddelen
 
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 20,0
 
 
 
 
 
 19. Maatregelen ggz
 
 
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 – 393,0
 
 
 
 
 
 20. Rechtmatigheid Zvw
 
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 – 7,0
 
 
 
 
 
 21. Ramingsbijstelling kapitaallasten
 
 
 
 
 34,0
 
 
 52,0
 
 
 30,5
 
 
 16,0
 
 
 
 
 
 22. Niet doorgaan maatregel minimale eigen betalingen AWBZ
 
 
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 
 
 
 23. Besparingsverlies beperken doelgroep AWBZ
 
 
 
 
 20,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 24. Maatregelen persoonsgebonden budgetten
 
 
 
 
 – 119,0
 
 
 – 290,0
 
 
 – 843,0
 
 
 – 919,0
 
 
 
 
 
 25. Inzet taakstellende intensiveringsmiddelen
 
 
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 
 
 
 26. Caribisch Nederland
 
 
 
 22,5
 
 
 15,2
 
 
 15,2
 
 
 14,5
 
 
 14,1
 
 
 
 
 
 27. Tekort budget Wtcg
 
 
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 50,0
 
 
 
 
 
 28. Inkomensafhankelijke Wtcg
 
 
 
 
 
 – 250,0
 
 
 – 250,0
 
 
 – 250,0
 
 
 
 
 
 29. Diverse mutaties
 
 
 59,7
 
 
 – 46,6
 
 
 – 127,9
 
 
 – 319,6
 
 
 – 218,8
 
 
 – 209,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technische en macro-economische mutaties
 
 
 
 
 427,2
 
 
 
 
 265,2
 
 
 
 
 528,8
 
 
 
 
 308,5
 
 
 
 
 284,2
 
 
 
 
 – 199,2
 
 
 
 
 
 
 30. Macro loon- en prijsbijstelling
 
 
 
 116,8
 
 
 288,8
 
 
 103,5
 
 
 75,9
 
 
 – 18,0
 
 
 
 
 
 31. IJklijnmutaties (zie tabel 2B)
 
 
 – 41,6
 
 
 148,4
 
 
 96,8
 
 
 61,8
 
 
 65,1
 
 
 74,0
 
 
 
 
 
 32. Financieringsmutatie 
 
 
 468,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33. Technische mutatie ggz
 
 
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 143,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties
 
 
 
 
 1 115,8
 
 
 
 
 1 562,7
 
 
 
 
 656,8
 
 
 
 
 75,4
 
 
 
 
 – 251,9
 
 
 
 
 – 98,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 62 223,3
 
 
 
 
 64 412,9
 
 
 
 
 67 187,9
 
 
 
 
 70 756,7
 
 
 
 
 74 611,4
 
 
 
 
 77 842,7
 
 
 
 
 82 099,4
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 2 908,2
 
 
 
 
 3 183,9
 
 
 
 
 3 464,4
 
 
 
 
 3 607,9
 
 
 
 
 3 765,0
 
 
 
 
 3 935,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 34. Mutaties Startnota
 
 
 
 
 
 80,0
 
 
 80,0
 
 
 – 185,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ-Ontvangsten Startnota
 
 
 
 
 2 908,2
 
 
 
 
 3 183,9
 
 
 
 
 3 464,4
 
 
 
 
 3 687,9
 
 
 
 
 3 845,0
 
 
 
 
 3 750,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegenvallers, maatregelen en intensiveringen
 
 
 
 
 100,4
 
 
 
 
 71,9
 
 
 
 
 177,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 105,2
 
 
 
 
 
 
 35. Actualisering zorguitgaven 
 
 
 80,0
 
 
 85,0
 
 
 85,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 36. Ramingbijstelling eigen risico Zvw
 
 
 
 – 33,0
 
 
 – 54,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 20,0
 
 
 – 22,0
 
 
 
 
 
 37. Ramingbijstelling eigen bijdrage AWBZ
 
 
 
 
 
 – 19,0
 
 
 – 19,0
 
 
 – 19,0
 
 
 
 
 
 38. Eigen bijdrage Zvw
 
 
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 146,2
 
 
 
 
 
 39. Diverse mutaties
 
 
 20,4
 
 
 19,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technische en macro-economische mutaties
 
 
 
 
 23,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 40. IJklijnmutaties
 
 
 23,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties
 
 
 
 
 124,1
 
 
 
 
 71,9
 
 
 
 
 177,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 107,2
 
 
 
 
 105,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 3 032,3
 
 
 
 
 3 255,8
 
 
 
 
 3 641,6
 
 
 
 
 3 795,1
 
 
 
 
 3 952,2
 
 
 
 
 3 855,9
 
 
 
 
 4 028,7
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2011
 
 
 
 
 58 199,3
 
 
 
 
 59 431,2
 
 
 
 
 62 461,6
 
 
 
 
 66 343,4
 
 
 
 
 70 705,7
 
 
 
 
 75 637,8
 
 
 
 
 
 
 Mutatie in de netto-BKZ-uitgaven
 
 
 
 235,1
 
 
 605,1
 
 
 650,0
 
 
 312,6
 
 
 – 1 447,4
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven Startnota
 
 
 
 
 58 199,3
 
 
 
 
 59 666,3
 
 
 
 
 63 066,7
 
 
 
 
 66 993,4
 
 
 
 
 71 018,3
 
 
 
 
 74 190,4
 
 
 
 
 
 
 Mutatie in de netto-BKZ-uitgaven
 
 
 991,7
 
 
 1 490,8
 
 
 479,6
 
 
 – 31,8
 
 
 – 359,1
 
 
 – 203,6
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 59 191,0
 
 
 
 
 61 157,1
 
 
 
 
 63 546,3
 
 
 
 
 66 961,6
 
 
 
 
 70 659,2
 
 
 
 
 73 986,8
 
 
 
 
 78 070,7
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 

					 Uitgaven 

				 
 

					 1. Mutaties Startnota
 De mutaties uit het Regeerakkoord en de nota van wijziging 2011 zijn reeds toegelicht in de
					 Startnota die bij de start van het Kabinet Rutte is vastgesteld (Kamerstuk 32 500 XVI, nr.
					 29).
 

					 2. Actualisering zorguitgaven 

				 
 Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de
					 zorguitgaven 2010 geactualiseerd. Uit deze actualisering volgt per saldo voor
					 2012 een geraamde tegenvaller van € 1 013 miljoen. Deze tegenvaller wordt
					 in de onderstaande tabel (tabel 2A) uitgesplitst (overschrijding
					 (+)/onderschrijding (-).
 
 Tabel 2A Actualisering zorguitgaven (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 Huisartsenzorg
 
 
 45,0
 
 
 45,0
 
 
 45,0
 
 
 45,0
 
 
 45,0
 
 
 45,0
 
 
 
 
 Tandheelkundige zorg
 
 
 – 35,5
 
 
 – 35,5
 
 
 – 35,5
 
 
 – 35,5
 
 
 – 35,5
 
 
 – 35,5
 
 
 
 
 Fysiotherapie
 
 
 36,8
 
 
 36,8
 
 
 36,8
 
 
 36,8
 
 
 36,8
 
 
 36,8
 
 
 
 
 Logopedie
 
 
 6,1
 
 
 6,1
 
 
 6,1
 
 
 6,1
 
 
 6,1
 
 
 6,1
 
 
 
 
 Ergotherapie
 
 
 5,6
 
 
 5,6
 
 
 5,6
 
 
 5,6
 
 
 5,6
 
 
 5,6
 
 
 
 
 Verloskunde en kraamzorg
 
 
 3,8
 
 
 10,2
 
 
 10,2
 
 
 10,2
 
 
 10,2
 
 
 10,2
 
 
 
 
 Dieetadvisering
 
 
 11,6
 
 
 11,6
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Ziekenhuiszorg1Hier is rekening gehouden met de gevolgen
									 van het «Bestuurlijk hoofdlijnenakkoord» en het «Convenant bekostiging vrij gevestigde medisch specialisten» (zie ook paragraaf 6). Dit betreft de mutatie ten opzichte van het Regeerakkoord. De mutatie in het verdiepingshoofdstuk is ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2011.
 
 
 79,6
 
 
 43,9
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Medisch specialisten
 
 
 142,8
 
 
 142,8
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 ZBC’s
 
 
 138,3
 
 
 138,3
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Overig curatieve zorg
 
 
 30,2
 
 
 30,2
 
 
 7,0
 
 
 7,0
 
 
 7,0
 
 
 7,0
 
 
 
 
 Instellingen voor medisch specialistische zorg
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 178,6
 
 
 178,6
 
 
 178,6
 
 
 178,6
 
 
 
 
 Vrijgevestigde medisch specialisten
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 – 40,7
 
 
 – 40,7
 
 
 – 40,7
 
 
 – 40,7
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 27,4
 
 
 26,3
 
 
 26,3
 
 
 26,3
 
 
 26,3
 
 
 26,3
 
 
 
 
 Geneesmiddelen
 
 
 – 155,4
 
 
 – 100,0
 
 
 – 40,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 115,0
 
 
 – 140,0
 
 
 
 
 Hulpmiddelen
 
 
 – 5,9
 
 
 – 5,9
 
 
 – 5,9
 
 
 – 5,9
 
 
 – 5,9
 
 
 – 5,9
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz
 
 
 254,7
 
 
 254,7
 
 
 254,7
 
 
 254,7
 
 
 254,7
 
 
 254,7
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 54,4
 
 
 40,9
 
 
 40,9
 
 
 40,9
 
 
 40,9
 
 
 40,9
 
 
 
 
 Multidisciplinaire zorgverlening
 
 
 69,9
 
 
 69,9
 
 
 69,9
 
 
 69,9
 
 
 69,9
 
 
 69,9
 
 
 
 
 Zorg in natura door AWBZ-instellingen
 
 
 0,0
 
 
 352,1
 
 
 352,1
 
 
 352,1
 
 
 352,1
 
 
 352,1
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten AWBZ
 
 
 14,3
 
 
 0,0
 
 
 102,0
 
 
 325,0
 
 
 540,0
 
 
 864,0
 
 
 
 
 Bovenbudgettaire vergoedingen
 
 
 – 6,4
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Subsidies gehandicaptenzorg
 
 
 – 3,7
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Beheerskosten uitvoeringsorganen AWBZ
 
 
 2,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Subsidies MEE-instellingen
 
 
 – 0,6
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Aanvullende post
 
 
 – 21,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Wtcg (begroting VWS)
 
 
 – 63,6
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Caribisch Nederland (begroting VWS)
 
 
 – 1,5
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 628,9
 
 
 
 
 1 073,0
 
 
 
 
 1 013,1
 
 
 
 
 1 246,1
 
 
 
 
 1 376,1
 
 
 
 
 1 675,1
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 

					 3. Tariefmaatregel huisartsen 

				 
 Het huisartsenkader wordt gekort voor de structurele
					 overschrijdingen die toe te schrijven zijn aan de huisartsenzorg.
 

					 4. Verlaging eerdere korting ziekenhuizen 

				 
 In de begroting 2011 is bij de ziekenhuizen een structurele
					 overschrijding (op basis van voorlopige realisatie 2009) vermeld van € 549
					 miljoen. Tegenover deze overschrijding is een voorgenomen korting van gelijke
					 omvang opgenomen. Op grond van de definitieve cijfers over 2009 zijn voor 2011
					 zowel de overschrijding als de maatregel neerwaarts bijgesteld naar € 314
					 miljoen. Met deze mutatie wordt de kortingsmaatregel (opgenomen als –
					 € 549 miljoen in de begroting 2011) verlaagd met € 235 miljoen.
 

					 5. Hoofdlijnenakkoord instelling voor medisch specialistische zorg 

				 
 Op 4 juli 2011 is het Bestuurlijk hoofdlijnenakkoord
					 gesloten tussen de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), Nederlandse
					 Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Zorgverzekeraars Nederland
					 (ZN), Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN) en VWS. In dit hoofdlijnenakkoord
					 zijn onder andere afspraken gemaakt over een beheerste kostenontwikkeling van
					 de ziekenhuiszorg van 2,5% vanaf 2012 aan de hand van basisjaar 2011 (exclusief
					 loon- en prijsbijstelling). Onderdeel van de afspraken is het oplossen van de
					 meerjarige doorwerking van de overschrijdingen 2010. Op grond van de voorlopige
					 realisatie 2010 (stand juni 2011) zijn de overschrijdingen bij ziekenhuizen en
					 zelfstandige behandelcentra (ZBC) toegenomen met circa € 400 miljoen. Afgesproken is dat de
					 instellingen en verzekeraars maatregelen nemen om hiervan per 2012 € 265 miljoen op
					 te lossen. Concreet betekent dit dat voor dit bedrag het in het hoofdlijnenakkoord
					 afgesproken beschikbare kader vanaf 2012 niet verhoogd wordt voor dit deel van
					 de overschrijding. VWS neemt het restant, voor haar rekening. Hiervoor wordt
					 het beschikbare kader, zoals afgesproken in het hoofdlijnenakkoord, vanaf
					 2012 meerjarig wel opgehoogd. Tevens wordt in het kader van de bestuurlijke
					 afspraken de budgetkorting 2011 van € 314 miljoen in 2011 verlaagd met € 81
					 miljoen.
 

					 6. Verlaging eerdere tariefskorting medisch specialisten 

				 
 De overschrijding bij de medisch specialisten (op basis van
					 realisatie 2009) is zoals gemeld in de 2e suppletoire wet 2010
					 neerwaarts bijgesteld met € 42 miljoen. Met deze mutatie worden de
					 kortingsmaatregelen 2011 (opgenomen als negatieve bedragen in de begroting
					 2011) verlaagd met € 42 miljoen.
 7. Korting academische component
 De academische component – welke 

				 in de toekomst onderdeel zal worden van
					 de beschikbaarheidbijdrage (vaste bijdrage voor specifieke
					 zorgfuncties/diensten) – wordt gekort met € 10 miljoen in 2012 oplopend
					 naar € 40 miljoen vanaf 2015.
 

					 8. Afzien van pakketopname beweegkuur 

				 
 De beweegkuur wordt niet in het basispakket opgenomen. De
					 daarvoor gereserveerde middelen vallen vrij.
 

					 9. Pakketuitname dieetadvisering 

				 
 Dieetadvisering zal vanaf 2012 geen onderdeel meer uitmaken
					 van het basispakket. Dit betreft de specialistische dieetadvisering in de
					 niet-ketenzorg context. In het geval van ketenzorg bij COPD, diabetes en
					 vasculair risicomanagement wordt de zorg die diëtisten bieden nog wel
					 vergoed.
 

					 10. Pakketuitname maagzuurremmers 

				 
 De maagzuurremmers zullen vanaf 2012 geen onderdeel meer
					 uitmaken van het basispakket. Chronisch gebruik wordt van deze maatregel
					 uitgezonderd. 
 

					 11. Pakketuitname stoppen met roken 

				 
 Ondersteuning bij stoppen met roken wordt per 1 januari 2012 uit het basispakket
					 gehaald.
 

					 12. Tariefkorting logopedie 

				 
 De tarieven zullen gekort worden om de overschrijding
					 logopedie van € 6 miljoen, te compenseren.
 

					 13. Invoering darmkankerscreening 

				 
 Na jarenlange discussie en gesteund door positieve
					 onderzoeksresultaten wordt de darmkankerscreening per 2013 ingevoerd. Voor de
					 invoering van deze screening is een reservering getroffen in verband met
					 geraamde meerkosten bij de ziekenhuizen.
 

					 14. Maatregel fysiotherapie 

				 
 De overschrijding bij de fysiotherapie wordt geredresseerd
						door het aantal behandelingen per aandoening voor eigen rekening extra te
						verhogen naar 20 (in plaats van 15). Dit is een aanscherping van de in het
						Regeerakkoord vastgelegde maatregel om per 1 januari 2012 de vergoeding vanaf
						de eerste 15 behandelingen (was 12 behandelingen) te laten ingaan. De groei bij fysiotherapie komt vooral voort uit een
						toename van het aantal ouderen, toename van het aantal patiënten en een
						stijging van de gemiddelde kosten per patiënt.
 

					 15. Tariefmaatregel verloskunde 

				 
 De overschrijding bij verloskunde wordt door een
					 tariefmaatregel deels geredresseerd. Deze overschrijding wordt onder andere
					 veroorzaakt door een toename van de uitgaven aan diagnostische echo’s en
					 prenatale screening.
 

					 16. Kosten oneigenlijk gebruik spoedeisende hulpposten (SEH)
					 verhalen op patiënt 

				 
 In aanvulling op het beleid om het aantal zelfverwijzers op
					 de poliklinieken en bij de spoedeisende hulpposten (SEH) te verminderen is het
					 voornemen de kosten van oneigenlijk gebruik van zelfverwijzers op de SEH te
					 verhalen bij de patiënt.
 

					 17. Maatregel farmaceutische hulp 

				 
 Als gevolg van het besluit van de NZa om de
					 apothekerstarieven per 1 januari 2011 te verlagen, vallen de uitgaven voor
					 geneesmiddelen structureel € 42 miljoen lager uit dan eerder geraamd.
					 Daarnaast resulteert uitbreiding of wijziging van het aantal referentielanden
					 op basis van de Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP) naar verwachting in een
					 besparing van € 15 miljoen. De WGP regelt de maximumprijzen van
					 geneesmiddelen die in Nederland in de handel worden gebracht. De maximumprijzen
					 zijn thans gebaseerd op het gemiddelde van de prijs van het betreffende product
					 in België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
 

					 18. Hulpmiddelen 

				 
 Tijdens de begrotingsbehandeling VWS 2011 is de motie Agema
					 c.s. (Kamerstuk 32 500 XVI, nr. 53) aangenomen. Deze maakt het uit het
					 pakket halen van de rollators en andere loophulpmiddelen ongedaan.
 19. Maatregelen geestelijke gezondheidszorg (ggz) 

				 
 In de curatieve ggz worden maatregelen getroffen die ten
					 opzichte van de Startnota in totaal € 396 miljoen opleveren. Deze maatregelen leiden naar verwachting tot € 3 miljoen hogere ontvangsten (hogere opbrengst eigen bijdragen) (zie regel 38) en € 393 miljoen lagere uitgaven. In 2012 wordt
					 inclusief de in het Regeerakkoord en in de begroting 2011 aangekondigde
					 maatregelen voor € 576 miljoen aan maatregelen getroffen. Deze worden bij
					 artikel 42 toegelicht.
 

					 20. Rechtmatigheid Zvw 

				 
 Hiermee wordt de maatregel «toetsing rechtmatigheid van
					 vergoeding conform Zvw», zoals opgenomen in het Regeerakkoord, met € 7
					 miljoen verhoogd.
 

					 21. Ramingsbijstelling kapitaallasten 

				 
 Het invoeren van integrale tarieven die bestaan uit een
					 vergoeding voor geleverde zorg en een normatieve huisvestingscomponent (nhc)
					 voor de kapitaallasten leidt tot een beperkte stijging van de uitgaven in de
					 eerste jaren. Hierin is rekening gehouden met een ramingsbijstelling vanwege
					 onder andere een lager bouwvolume en neerwaartse bijstelling van de
					 rentecomponent in de nhc in lijn met de actuele ontwikkelingen in de
					 markt.
 

					 22. Niet doorgaan maatregel minimale eigen betalingen AWBZ 

				 
 De maatregel minimale eigen bijdrage AWBZ betreft een besluit
					 van het vorige kabinet. Het huidige kabinet heeft besloten van deze maatregel
					 af te zien. Dit levert een structureel besparingsverlies op van € 80
					 miljoen.
 

					 23. Besparingsverlies beperken doelgroep AWBZ 

				 
 In het Regeerakkoord is de maatregel beperken doelgroep AWBZ
					 opgenomen. Op 21 april 2011 heeft het CVZ een uitvoeringstoets uitgebracht
					 over deze maatregel. Mede op grond hiervan en vanwege de noodzaak van een zorgvuldige
					 voorbereiding heeft het kabinet besloten om nader onderzoek te doen naar de
					 wijze waarop deze maatregel het beste vorm kan krijgen. De invulling van deze
					 maatregel is met een jaar uitgesteld wat een besparingsverlies in 2012 oplevert
					 van € 20 miljoen (Kamerstuk
					 30 597 XVI, nr.
					 186).
 

					 24. Maatregel persoonsgebonden budgetten 

				 
 Om de groei van de pgb-regeling in lijn te brengen met de
					 groei in de AWBZ wordt vanaf 1 januari 2012 de keuzemogelijkheid tot het pgb beperkt tot
					 personen met een verblijfsindicatie. Hierdoor wordt de geraamde overschrijding in 2015 geredresseerd. Bestaande pgb-budgethouders met een
					 extramurale indicatie behouden hun recht op een pgb tot 1 januari 2014. Daarnaast wordt in 2014 het recht op een pgb wettelijk verankerd. Het
					 recht van bestaande budgethouders met een indicatie voor begeleiding vervalt
					 bij de overheveling van de functie begeleiding naar de gemeenten. Dit is
					 uiterlijk 1 januari 2014 of eerder in geval van een herindicatie in 2013
					 (Kamerstuk 30 597 XVI,
					 nr. 186).
 

					 25. Inzet taakstellende intensiveringsmiddelen 

				 
 Tijdens de begrotingsbehandeling VWS 2011 is de motie Agema
					 c.s. (Kamerstuk 32 500 XVI,
					 nr. 53) aangenomen (zie regel 18). Deze middelen uit het Regeerakkoord worden ingezet ter
					 dekking hiervan.
 

					 26. Caribisch Nederland 

				 
 Betreft de zorguitgaven voor Caribisch Nederland.
 

					 27. Tekort budget Wtcg 

				 
 Op basis van de aantallen in december 2010 en begin 2011
					 uitgekeerde tegemoetkomingen over het jaar 2009 wordt voor 2011 en volgende
					 jaren rekening gehouden met structureel € 50 miljoen hogere uitgaven. De hogere uitgaven 2011 en deels 2012 zijn terug te vinden bij de ijklijnmutaties (tabel 2B).
 

					 28. Inkomensafhankelijke Wtcg 

				 
 Om de overschrijdingen van de Wtcg te redresseren en de
					 uitgaven voor de Wtcg meer in lijn te brengen met het oorspronkelijk geraamde
					 uitgavenniveau voor deze regeling wordt de Wtcg in 2012 inkomensafhankelijk gemaakt om zo in 2013 effect te krijgen.
 29. Diverse mutaties 

				 
 Deze post is het saldo van verschillende mutaties.
 

					 30. Macro loon- en prijsbijstelling 

				 
 De raming van de loon- en prijsbijstelling is aangepast op
					 basis van de meest recente macro-economische inzichten in het MEV 2011 van het
					 Centraal Planbureau (CPB). Met de zorgwerkgevers wordt open en reëel overleg
					 gevoerd over de ontwikkeling van de lonen en prijzen in de zorgsector.
 

					 31. IJklijnmutaties 

				 
 Dit betreft het saldo van diverse mutaties tussen het BKZ en
					 de andere uitgavenkaders. De meest omvangrijke mutaties zijn in de onderstaande
					 tabel (tabel 2B) verwerkt.
 
 Tabel 2B IJklijnmutaties zorguitgaven (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 – 41,6
 
 
 
 
 148,4
 
 
 
 
 96,8
 
 
 
 
 61,8
 
 
 
 
 65,1
 
 
 
 
 74,0
 
 
 
 
 
 waarvan huisartsenopleiding
 
 
 0,0
 
 
 133,7
 
 
 136,3
 
 
 135,3
 
 
 135,3
 
 
 135,3
 
 
 
 
 waarvan Wtcg
 
 
 0,0
 
 
 75,7
 
 
 40,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 waarvan beheerskosten CAK
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 – 69,2
 
 
 – 69,4
 
 
 – 69,7
 
 
 – 70,0
 
 
 
 
 waarvan overgangsrecht ambulancevervoer functioneel leeftijdsontslag
 
 
 0,0
 
 
 – 32,0
 
 
 – 31,0
 
 
 – 30,0
 
 
 – 28,0
 
 
 – 28,0
 
 
 
 
 waarvan integrale kankercentra
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 – 30,7
 
 
 – 30,7
 
 
 – 30,7
 
 
 – 30,7
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 

					 32. Financieringsmutatie 

				 
 Er is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment dat
					 de NZa de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in
					 de budgetten en de bevoorschotting van de instellingen. Als gevolg daarvan
					 wijkt de financiering binnen een jaargrens af van de uitgaven (budgetten) in
					 dat jaar. Zo ontstaan zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen. In
					 2010 laat de actualisering van de financiering een hogere bijstelling zien dan
					 de actualisering van de budgetten: in 2010 is € 469 miljoen meer
					 gefinancierd.
 33. Technische muatie ggz
 In de VWS-begroting 2011 en de Startnota is besloten tot een aantal maatregelen met betrekking tot de eigen bijdrage in de curatieve ggz. Het deel dat betrekking heeft op de invoering van de eigen bijdrage in de tweedelijns ggz wordt aan de ontvangstenkant geraamd en verantwoord. Dit leidt tot een technische mutatie van de uitgavenkant naar de ontvangstenkant (zie regel 38)
 Ontvangsten
 

					 34. Mutaties Startnota
 De mutaties uit het Regeerakkoord zijn reeds toegelicht in de
					 Startnota die bij de start van het Kabinet Rutte is vastgesteld (Kamerstuk 32 500 XVI, nr. 29). 
 

					 35. Actualisering zorguitgaven 

				 
 Uit de actualisering blijkt dat zich in 2010 een ramingsmeevaller voordoet bij de eigen betalingen in de AWBZ van € 80 miljoen. Voor 2011 en 2012 is deze € 85 miljoen.
 

					 36. Ramingbijstelling eigen risico Zvw 

				 
 De opbrengsten uit eigen risico zijn aangepast als gevolg van
					 een herijking van het eigen risico model (minder opbrengsten), de overheveling
					 van geriatrische revalidatiezorg naar de Zvw (hogere opbrengsten) en een
					 technische correctie met betrekking tot het niet meer vergoeden van de
					 anticonceptiva voor vrouwen ouder dan 21 jaar (minder opbrengsten).
 

					 37. Ramingbijstelling eigen bijdrage AWBZ 

				 
 Als gevolg van de voorgenomen overheveling van de
					 geriatrische revalidatiezorg van de AWBZ naar de Zvw komt de eigen bijdrage
					 zoals die in de AWBZ van toepassing is te vervallen.
 38. Eigen bijdrage Zvw
 In de curatieve ggz is besloten tot een aantal maatregelen zoals toegelicht in artikel 42. Hiervan slaat € 146 miljoen neer bij de inkomsten Zvw in de vorm van een eigen bijdrage tweedelijns ggz (behandeling en verblijf).
 

					 39. Diverse mutaties 

				 
 Deze post is het saldo van verschillende mutaties.
 

					 40. IJklijnmutaties 

				 
 De ontvangsten als gevolg van de aan wanbetalers opgelegde
					 opslag in de bestuursrechterlijke premie zijn € 23,7 miljoen hoger dan geraamd.
 
 
 
 4.
 Beschikbare middelen per artikel
 
 Tabel 3 geeft per artikel de horizontale ontwikkeling aan van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten aan. De ontwikkeling tussen 2010–2011 en 2011–2012 is daarbij onderverdeeld naar de oorzaak
					 van de ontwikkeling: volume (v), nominaal (n) of technisch (t).
 
 Tabel 3 Horizontale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven per artikel1Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal. (bedragen x € 1 mld)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 v
 
 
 n
 
 
 t
 
 
 2011
 
 
 v
 
 
 n
 
 
 t
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 41. Volksgezondheid
 
 
 0,1
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,1
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,1
 
 
 
 
 42. Gezondheidszorg
 
 
 35,3
 
 
 0,2
 
 
 0,8
 
 
 0,0
 
 
 36,2
 
 
 – 0,2
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 36,0
 
 
 
 
 43. Langdurige zorg
 
 
 23,8
 
 
 0,8
 
 
 0,4
 
 
 – 0,5
 
 
 24,6
 
 
 1,3
 
 
 0,1
 
 
 – 0,1
 
 
 26,0
 
 
 
 
 44. Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 0,2
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,2
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,2
 
 
 
 
 99. Nominaal en onvoorzien
 
 
 0,0
 
 
 0,1
 
 
 0,0
 
 
 – 0,1
 
 
 0,1
 
 
 – 0,2
 
 
 1,8
 
 
 0,0
 
 
 1,6
 
 
 
 
 Wmo (Gemeentefonds)
 
 
 1,5
 
 
 – 0,1
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 1,5
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 1,4
 
 
 
 
 Zorgopleidingen (begroting VWS)
 
 
 0,8
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,2
 
 
 1,1
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 1,1
 
 
 
 
 Wtcg (begroting VWS)
 
 
 0,5
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,1
 
 
 0,6
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,6
 
 
 
 
 Caribisch Nederland (begroting VWS)
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Loon-en prijsbijstellingen (begrotingsgefinancierd)
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,1
 
 
 
 
 
 Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 62,2
 
 
 
 
 1,1
 
 
 
 
 1,3
 
 
 
 
 – 0,2
 
 
 
 
 64,4
 
 
 
 
 1,0
 
 
 
 
 1,9
 
 
 
 
 – 0,1
 
 
 
 
 67,2
 
 
 
 
 
 
 BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 3,0
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 0,2
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 3,3
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 0,4
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 3,6
 
 
 
 
 
 
 Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2012
 
 
 
 
 59,2
 
 
 
 
 1,1
 
 
 
 
 1,1
 
 
 
 
 – 0,2
 
 
 
 
 61,2
 
 
 
 
 1,0
 
 
 
 
 1,5
 
 
 
 
 – 0,1
 
 
 
 
 63,5
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, NZa productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 Volume
 Bij het artikel gezondheidszorg is tussen 2010–2011 een geringe volumegroei van € 0,2 miljard en tussen 2011–2012 een negatieve volumegroei van € 0,1 miljard. Onderliggend is wel degelijk sprake van een forse volume groei, alleen wordt deze geredresseerd door de aangekondigde maatregelen (zie paragraaf 3). De maatregelen moeten de uitvoeringstegenvallers 2010 compenseren (zie tabel 2A). De som van de maatregelen en de verwerkte tegenvallers doen de vooraf gereserveerde toegestane volumegroei (groeiruimte) rekenkundig teniet.
 Artikel langdurige zorg heeft voor 2010–2011 een volumegroei van € 0,8 miljard en voor 2011–2012 een groei van € 1,3 miljard. Voor deze jaren kan gesteld worden dat zich hier – in vergelijking met het artikel gezondheidszorg – minder omvangrijke tegenvallers (zie tabel 2A) en dus minder kostenbesparende maatregelen in latere jaren voordoen (paragraaf 3). Daarnaast is bij de start van het huidige Kabinet circa € 0,8 miljard geïntensiveerd voor de ouderenzorg.
 Nominaal
 
 De nominale ontwikkeling 2010–2011 betreft de jaarlijkse aanpassing van de uitgaven aan loon- en prijsontwikkeling in 2011. Aangezien de loon- en prijsontwikkeling 2012 bij het verschijnen van het Centraal Economisch Plan (CEP) van het CPB wordt vastgesteld (maart 2012), is deze nog niet aan de beleidsartikelen toegedeeld en staat daarom nog geparkeerd op het artikel nominaal en onvoorzien.
 Naast de nominale groei bij de BZK-uitgaven doet zich een groei voor bij de ontvangsten, dit is waarschijnlijk het gevolg van een toename van de groei van de zorgvraag in de ZVW en AWBZ. Voor 2012 ligt de oorzaak ook in de bij begroting 2011 aangekondigde € 40,- verhoging van het eigen risico Zvw, indexering van het eigen risico en de invoering van de eigen bijdrage in de curatieve ggz (zie paragraaf 3).
 
 Technisch
 Technische mutaties betreffen voornamelijk de mutaties in de financieringsachterstand bij de Zorg in natura door AWBZ-instellingen (zie paragraaf 3), mutaties tussen het BKZ en andere uitgavenkaders (zie tabel 2B) en technische overhevelingen van/naar artikelen. Zo valt de huisartsenopleiding per 1 januari 2011 onder het BKZ en zijn de middelen voor het Fonds ziekenhuisopleidingen van de ziekenhuizen naar het artikel Zorgopleidingen overgeheveld.
 
 
 
 5.
 Uitgaven per sector
 
 Onderstaande tabellen geven de beschikbare uitgaven per sector weer. Hierbij is
					 rekening gehouden met de budgettaire consequenties van de eerste suppletoire
					 begroting 2011 en de ontwerpbegroting 2012. Voor 2011 is de loon- en
					 prijsontwikkeling reeds op de beleidssectoren verwerkt, terwijl voor 2012 en latere
					 jaren de loon- en prijsontwikkeling nog moet worden toegevoegd. Het saldo van
					 de beschikbare middelen en maatregelen, voor zover niet aan de afzonderlijke
					 sectoren toegedeeld, is opgenomen als «onverdeeld» binnen de betreffende
					 artikelen of nominaal en onvoorzien.
 
 41 Volksgezondheid (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Preventieve zorg (uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma)
 
 
 95,3
 
 
 109,3
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 109,4
 
 
 
 
 Volksgezondheid onverdeeld
 
 
 
 
 2,4
 
 
 5,1
 
 
 7,8
 
 
 9,2
 
 
 9,2
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 95,3
 
 
 
 
 109,3
 
 
 
 
 111,8
 
 
 
 
 114,5
 
 
 
 
 117,2
 
 
 
 
 118,6
 
 
 
 
 118,6
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 – 
 
 
 14,7%
 
 
 2,3%
 
 
 2,4%
 
 
 2,4%
 
 
 1,2%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 42 Gezondheidszorg (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 
 Extramurale zorg
 
 
 
 
 4 337,5
 
 
 
 
 4 370,8
 
 
 
 
 4 121,6
 
 
 
 
 4 223,1
 
 
 
 
 4 326,2
 
 
 
 
 4 475,2
 
 
 
 
 4 475,2
 
 
 
 
 
 Huisartsenzorg
 
 
 2 219,0
 
 
 2 310,4
 
 
 2 104,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 2 103,6
 
 
 
 
 Tandheelkunde en tandheelkundige specialistische zorg
 
 
 876,7
 
 
 788,3
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 787,2
 
 
 
 
 Paramedische hulp
 
 
 730,9
 
 
 725,5
 
 
 640,3
 
 
 640,8
 
 
 641,0
 
 
 641,0
 
 
 641,0
 
 
 
 
 Verloskunde en kraamzorg
 
 
 456,8
 
 
 491,7
 
 
 501,7
 
 
 506,8
 
 
 507,6
 
 
 508,3
 
 
 508,3
 
 
 
 
 Dieetadvisering
 
 
 54,1
 
 
 54,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Extramurale zorg onverdeeld
 
 
 
 
 87,8
 
 
 184,7
 
 
 286,8
 
 
 435,1
 
 
 435,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief
 
 
 
 
 19 191,3
 
 
 
 
 19 273,0
 
 
 
 
 19 660,8
 
 
 
 
 20 222,9
 
 
 
 
 20 770,5
 
 
 
 
 21 457,2
 
 
 
 
 21 438,4
 
 
 
 
 
 Algemene en categorale ziekenhuizen
 
 
 
 12 099,4
 
 
 
 
 12 196,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Academische ziekenhuizen
 
 
 2 884,4
 
 
 3 080,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Academische component
 
 
 647,0
 
 
 681,2
 
 
 689,9
 
 
 702,4
 
 
 715,8
 
 
 739,4
 
 
 739,4
 
 
 
 
 Medisch specialisten
 
 
 2 211,3
 
 
 2 095,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZBC's
 
 
 559,5
 
 
 573,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig curatieve zorg
 
 
 629,7
 
 
 648,4
 
 
 245,7
 
 
 252,6
 
 
 260,9
 
 
 271,3
 
 
 271,3
 
 
 
 
 Instellingen voor medisch specialistische zorg
 
 
 
 
 
 16 704,0
 
 
 
 
 17 122,0
 
 
 
 
 17 550,0
 
 
 
 
 17 989,0
 
 
 
 
 17 961,0
 
 
 
 
 
 Vrijgevestigde medisch specialisten
 
 
 
 
 1 979,0
 
 
 2 028,0
 
 
 2 079,0
 
 
 2 131,0
 
 
 2 131,0
 
 
 
 
 Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief onverdeeld
 
 
 160,0
 
 
 – 2,2
 
 
 42,2
 
 
 117,9
 
 
 164,8
 
 
 326,5
 
 
 335,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 
 
 588,6
 
 
 
 
 571,0
 
 
 
 
 583,2
 
 
 
 
 597,4
 
 
 
 
 627,3
 
 
 
 
 668,1
 
 
 
 
 668,1
 
 
 
 
 
 Ambulancevervoer
 
 
 471,3
 
 
 450,0
 
 
 438,5
 
 
 425,3
 
 
 426,9
 
 
 426,9
 
 
 426,9
 
 
 
 
 Overig ziekenvervoer
 
 
 117,3
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 121,0
 
 
 
 
 Ziekenvervoer onverdeeld
 
 
 
 
 23,7
 
 
 51,1
 
 
 79,4
 
 
 120,2
 
 
 120,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 
 
 6 609,5
 
 
 
 
 6 935,0
 
 
 
 
 6 926,5
 
 
 
 
 7 375,8
 
 
 
 
 7 793,6
 
 
 
 
 8 235,3
 
 
 
 
 8 223,3
 
 
 
 
 
 Farmaceutische hulp
 
 
 5 215,2
 
 
 5 459,8
 
 
 5 391,4
 
 
 5 772,3
 
 
 6 117,1
 
 
 6 482,5
 
 
 6 470,5
 
 
 
 
 Hulpmiddelen
 
 
 1 394,3
 
 
 1 475,2
 
 
 1 535,1
 
 
 1 603,5
 
 
 1 676,5
 
 
 1 752,8
 
 
 1 752,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 3 897,1
 
 
 
 
 4 094,7
 
 
 
 
 3 826,6
 
 
 
 
 3 961,8
 
 
 
 
 4 095,5
 
 
 
 
 4 244,5
 
 
 
 
 4 193,0
 
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz door instellingen
 
 
 3 545,2
 
 
 3 654,5
 
 
 3 328,0
 
 
 3 340,9
 
 
 3 341,8
 
 
 3 341,8
 
 
 3 341,8
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz door vrijgevestigden
 
 
 351,9
 
 
 357,5
 
 
 263,1
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 262,8
 
 
 
 
 Geneeskundige ggz onverdeeld
 
 
 
 82,7
 
 
 235,5
 
 
 358,1
 
 
 490,9
 
 
 639,9
 
 
 588,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Multidisciplinaire zorgverlening
 
 
 240,9
 
 
 347,8
 
 
 336,3
 
 
 344,3
 
 
 352,5
 
 
 364,3
 
 
 364,3
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 546,4
 
 
 568,6
 
 
 557,9
 
 
 547,9
 
 
 569,0
 
 
 600,7
 
 
 600,7
 
 
 
 
 Beheerskosten uitvoeringsorganen Zvw
 
 
 5,6
 
 
 5,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 35 416,9
 
 
 
 
 36 166,7
 
 
 
 
 36 012,9
 
 
 
 
 37 273,2
 
 
 
 
 38 534,6
 
 
 
 
 40 045,3
 
 
 
 
 39 963,0
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 – 
 
 
 2,1%
 
 
 – 0,4%
 
 
 3,5%
 
 
 3,4%
 
 
 3,9%
 
 
 – 0,2%
 
 
 
 
 
 
 43 Langdurige zorg (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 ZZP’s ggz
 
 
 1 245,6
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 1 281,3
 
 
 
 
 ZZP’s ghz
 
 
 4 332,9
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 4 436,7
 
 
 
 
 ZZP’s v&v
 
 
 7 446,6
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 7 636,7
 
 
 
 
 Extramurale zorgprestaties
 
 
 3 594,8
 
 
 3 603,0
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 3 679,9
 
 
 
 
 Dagbesteding en vervoer
 
 
 1 158,8
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 1 180,7
 
 
 
 
 Kapitaallasten
 
 
 2 607,8
 
 
 2 593,4
 
 
 2 627,4
 
 
 2 645,4
 
 
 2 623,9
 
 
 2 609,4
 
 
 2 576,9
 
 
 
 
 Overige zorg in natura
 
 
 747,7
 
 
 703,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 679,7
 
 
 
 
 Bovenbudgettaire vergoedingen
 
 
 130,5
 
 
 144,4
 
 
 129,6
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 129,3
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten
 
 
 2 157,5
 
 
 2 278,8
 
 
 2 464,7
 
 
 2 532,5
 
 
 2 194,8
 
 
 2 442,8
 
 
 2 442,8
 
 
 
 
 Subsidies langdurige zorg
 
 
 73,4
 
 
 79,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beheerskosten / diversen AWBZ
 
 
 241,8
 
 
 250,7
 
 
 206,9
 
 
 213,3
 
 
 219,6
 
 
 223,0
 
 
 223,1
 
 
 
 
 Langdurige zorg onverdeeld
 
 
 245,8
 
 
 456,9
 
 
 1 656,5
 
 
 2 204,0
 
 
 2 581,1
 
 
 2 835,8
 
 
 2 703,1
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 23 983,2
 
 
 
 
 24 645,5
 
 
 
 
 25 980,1
 
 
 
 
 26 619,5
 
 
 
 
 26 643,7
 
 
 
 
 27 135,3
 
 
 
 
 26 970,2
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 – 
 
 
 2,8%
 
 
 5,4%
 
 
 2,5%
 
 
 0,1%
 
 
 1,8%
 
 
 –0,6%
 
 
 
 
 
 
 44 Maatschappelijke ondersteuning (bedragen x
						€ 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 MEE-instellingen
 
 
 180,1
 
 
 186,2
 
 
 187,6
 
 
 180,0
 
 
 181,6
 
 
 181,0
 
 
 181,0
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 180,1
 
 
 
 
 186,2
 
 
 
 
 187,6
 
 
 
 
 180,0
 
 
 
 
 181,6
 
 
 
 
 181,0
 
 
 
 
 181,0
 
 
 
 
 
 Procentuele mutatie t.o.v. voorgaand jaar
 
 
 – 
 
 
 3,4%
 
 
 0,8%
 
 
 – 4,1%
 
 
 0,9%
 
 
 0,0%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x
						€ 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0,0
 
 
 62,2
 
 
 1 624,6
 
 
 3 359,7
 
 
 5 843,8
 
 
 6 951,0
 
 
 
 11 381,6
 
 
 
 
 
 
 Totaal 
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 62,2
 
 
 
 
 1 624,6
 
 
 
 
 3 359,7
 
 
 
 
 5 843,8
 
 
 
 
 6 951,0
 
 
 
 
 11 381,6
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven (bedragen x
						€ 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 
 
 
 
 Wmo (Gemeentefonds)
 
 
 1 541,0
 
 
 1 456,0
 
 
 1 441,5
 
 
 1 441,5
 
 
 1 441,5
 
 
 1 441,5
 
 
 1 441,5
 
 
 
 
 Zorgopleidingen (begroting VWS)
 
 
 839,3
 
 
 1 105,1
 
 
 1 119,5
 
 
 1 180,7
 
 
 1 235,6
 
 
 1 282,9
 
 
 1 287,4
 
 
 
 
 Wtcg (begroting VWS)
 
 
 487,5
 
 
 632,8
 
 
 616,7
 
 
 434,0
 
 
 394,1
 
 
 399,6
 
 
 405,4
 
 
 
 
 Caribisch Nederland (begroting VWS)
 
 
 
 41,8
 
 
 39,9
 
 
 42,7
 
 
 45,7
 
 
 48,9
 
 
 47,6
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstellingen
								(begrotingsgefinancierd)
 
 
 
 7,3
 
 
 53,3
 
 
 110,9
 
 
 173,6
 
 
 238,6
 
 
 303,1
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2 867,8
 
 
 
 
 3 243,0
 
 
 
 
 3 270,9
 
 
 
 
 3 209,8
 
 
 
 
 3 290,5
 
 
 
 
 3 411,5
 
 
 
 
 3 485,0
 
 
 
 
 
 
 Bij de artikelen 42 en 43 is in 2010 de «niet kader relevante» mutatie uit het aanvullend coalitieakkoord (Balkenende IV), ter stimulering van de bouw (€ 320 miljoen) meegenomen.
 Bron: VWS, NZa productieafsraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ voorlopige financieringslasten Zvw en AWBZ.
 
 
 
 
 
 6.
 Nieuwe sectoren binnen de cure en care
 
 Binnen artikel 42 zijn nieuwe sectoren ontstaan voor medisch specialistische zorg en vrijgevestigde medisch specialisten. De sectorindeling binnen langdurige zorg (artikel 43) is aangepast aan de overgang van een aanbodgestuurd systeem op basis van zorgzwaartepakketen (ZZP's). In deze paragraaf worden de nieuwe sector indelingen nader toegelicht.
 Sectorindeling cure
 In het akkoord dat is gesloten tussen VWS, de NVZ, de NFU, ZKN en ZN is de ambitie geformuleerd om de structurele uitgavengroei in de ziekenhuiszorg in de periode 2012 tot 2015 te beperken tot 2,5% per jaar. De afspraken zijn gemaakt in het licht van de eerder dit jaar genomen besluiten over de ziekenhuiszorg, zoals de invoering per 2012 van prestatiebekostiging, uitbreiding tot 70% van de behandelingen waar vrije prijsvorming geldt en het afbouwen van de achteraf-compensaties voor zorgverzekeraars. Ook zijn de afspraken gemaakt tegen de achtergrond van de fors stijgende uitgavengroei in de gezondheidszorg als geheel. In samenhang met het realiseren van deze beheerste uitgaven ontwikkeling zal de volgende inhoudelijke agenda worden uitgevoerd:
 
 
 •
 Zorgverzekeraars gaan de selectieve inkoop van zorg sterk uitbreiden. Er wordt gecontracteerd op basis van prijs, kwaliteit, doelmatigheid en gepast gebruik. Ongewenste praktijkvariatie wordt teruggedrongen.
 
 
 •
 Waar dit uit oogpunt van kwaliteit, doelmatigheid en innovatie wenselijk is, zullen zorgaanbieders en zorgverzekeraars spreiding en specialisatie van ziekenhuisfuncties bewerkstelligen.
 
 
 •
 Dure geneesmiddelen worden doelmatiger voorgeschreven.
 
 
 •
 Ook maken partijen afspraken over normen voor minimale kwaliteit (selectieve inkoop) en gepast gebruik (terugdringen praktijkvariatie en overbehandeling).
 
 
 Mede naar aanleiding van het bestuurlijk akkoord met de ziekenhuissector is in de begroting een nieuw kader voor instellingen voor medisch specialistische zorg opgenomen. Dit kader is samengesteld uit de voormalige onderdelen algemene en categorale ziekenhuizen, academische ziekenhuizen, ZBC’s en een groot deel van overige curatieve instellingen (bijvoorbeeld centra voor erfelijkheidsonderzoek en dialysecentra). Ook de medisch specialisten in loondienst maken onderdeel uit van deze nieuwe sector.
 Opgemerkt dient te worden dat deze reeks licht afwijkt van de reeks zoals die is opgenomen in het hoofdlijnenakkoord van 4 juli 2011. Deze neerwaartse aanpassing is het gevolg van een betere inschatting van het aandeel van medisch specialisten in loondienst die tot en met 2007 onderdeel uitmaakten van de lumpsum. Hierdoor wordt een kleiner deel van de voormalige sector medisch specialisten toegerekend aan de sector instellingen voor medisch specialistische zorg dan ten tijde van het sluiten van het convenant werd verondersteld. Deze aanpassing leidt tot een herverdeling binnen de medisch specialistische zorg, waardoor de middelen beschikbaar blijven voor medisch specialistische zorg.
 Voor de periode 2012–2014 heeft VWS een akkoord gesloten met de Orde van Medisch Specialisten (OMS) en de NVZ over de beheersing van de uitgavengroei van de honoraria van vrijgevestigde medisch specialisten. In het zogenoemde beheersmodel is een volumegroei afgesproken van maximaal 2,5% per jaar. De afspraken zijn mede gemaakt ten behoeve van de overgang naar de invoering van integrale prestatiebekostiging voor medisch specialistische zorg in 2015. Het beheersmodel dient als een tijdelijk overgangsmodel. De afspraken over een beheerste volumegroei zijn mede ingegeven door de grote overschrijdingen in de afgelopen jaren bij de medisch specialisten, de beperkte mogelijkheden voor beloning van kwaliteit en doelmatigheid en de grote verschillen in beloning tussen specialisten.
 Via het beheersmodel maken Raad van Bestuur en de specialisten binnen de instelling afspraken over honoraria. Daardoor ontstaat een evenwichtiger verdeling van honoraria onder de specialisten. Ook is er ruimte voor een eerlijker verdeling van de honoraria onder de specialisten. Met het beheersmodel wordt de dynamiek in de sector zoveel mogelijk behouden.
 In het gesloten akkoord zijn aanvullende afspraken gemaakt over het terugdringen van niet noodzakelijke zorg, het terugdringen van praktijkvariatie, het doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen en veiligheidsprogramma’s. In het akkoord hebben de betrokken partijen afgesproken om samen te zullen werken aan het verbeteren van de kwaliteit, veiligheid en kosteneffectiviteit van de zorg.
 Voor de nieuwe sector vrijgevestigde medisch specialisten is op basis van het convenant een reeks beschikbaar van circa € 2 miljard, oplopend tot € 2,1 miljard in 2014 (prijsniveau 2011). Het beschikbare kader is samengesteld uit het kader medisch specialisten geschoond voor specialisten in loondienst en aangevuld met middelen voor vrijgevestigde medisch specialisten in ZBC’s.
 De in de begroting opgenomen reeks wijkt af van de afgesproken budgetten in het akkoord omdat de hierin genoemde bedragen in prijsniveau 2012 zijn en omdat in een later stadium het aandeel van medisch specialisten in loondienst, die tot en met 2007 deelnamen aan de lumpsum, neerwaarts zijn aangepast. Hierdoor wordt een groter deel van de voormalige sector medisch specialisten toegerekend aan de nieuwe sector vrijgevestigde medisch specialisten.
 Sectorindeling care
 In 2009 is de bekostiging van de intramurale AWBZ-zorg ingrijpend veranderd. Vanaf dat moment is de zorgzwaartebekostiging door middel van ZZP’s ingevoerd. Met ingang van 2010 worden zorgaanbieders ook daadwerkelijk bekostigd op basis van ZZP’s.
 Daarmee is vanuit een aanbodgericht systeem van bedden/plaatsen is overgegaan naar een vraaggestuurd systeem van ZZP’s. Door deze overgang is de zorgvraag van de cliënt centraal komen te staan.
 Daarnaast komt het steeds vaker voor dat aanbieders in de langdurige geestelijke gezondheidszorg (ggz), de gehandicaptenzorg (ghz) en verpleging en verzorging (v&v), ook zorg kunnen leveren «over de sectoren heen». De totale uitgaven van een sector wordt hierdoor steeds minder betrouwbaar.
 Het wordt daardoor interessanter om te weten hoeveel intramurale zorg er nu geleverd is aan ggz, ghz en v&v, in plaats van hoeveel een van oudsher ggz, ghz of v&v geclassificeerde instelling aan totale zorg geleverd heeft.
 Mede door deze ontwikkelingen heeft VWS haar registratie van 2010 aangepast in de volgende niveaus14 Hier is aangesloten bij de NZa-beleidsregels.:
 
 
 •
 ZZP’s geestelijke gezondheidszorg
 
 
 •
 ZZP’s gehandicaptenzorg
 
 
 •
 ZZP’s verpleging en verzorging
 
 
 •
 Extramurale zorgprestaties
 
 
 •
 Dagbesteding en vervoer
 
 
 •
 Kapitaallasten15 Vanaf 2012 worden de kapitaallasten opgenomen in de integrale tarieven
 
 
 •
 Overige zorg in natura
 
 
 De oude indeling is hiermee komen te vervallen.
 
 
 
 7.
 Financiering van de zorguitgaven
 
 De financieringbronnen van de BKZ-uitgaven staan in tabel 4 uitgesplitst voor het jaar 2012. In het vervolg van deze paragraaf wordt dieper ingegaan op de financiering van de ZVW en de AWBZ afzonderlijk.
 
 Tabel 4 Financiering bruto BKZ- uitgaven (bedragen x € miljard)
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 AWBZ
 
 
 25,4
 
 
 
 
 Zvw
 
 
 34,9
 
 
 
 
 Eigen betaling AWBZ
 
 
 1,7
 
 
 
 
 Eigen betaling Zvw
 
 
 1,9
 
 
 
 
 Overheid (opleidingsfonds/Wtcg/Bes)
 
 
 1,8
 
 
 
 
 Overheid (gemeentefonds)
 
 
 1,4
 
 
 
 
 Bruto BKZ-uitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2012
 
 
 67,2
 
 
 
 
 
 
 
 7.1
 De Zorgverzekeringswet
 
 
 Tabel 5 geeft een overzicht van de uitgaven en inkomsten uit hoofde van de Zorgverzekeringswet (Zvw). De zorguitgaven van verzekeraars, de belangrijkste uitgavenpost op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw), stijgen met een kleine € 0,5 miljard van 2011 op 2012. Deze uitgaven zouden in 2012 duidelijk hoger zijn geweest als de in de vorige paragraaf beschreven maatregelen niet zouden zijn genomen. Bij de beheerskosten en de winst van verzekeraars wordt een forse groei verondersteld. Door de afschaffing van de macro-nacalculatie lopen verzekeraars meer risico, waarvoor zij extra reserves moeten opbouwen. De rechtstreekse betalingen van het zorgverzekeringsfonds (uitgaven in het kader van internationale verdragen en de academische component) groeien met ruim € 0,1 miljard. Dit komt vooral door de beschikbaarheidsbijdrage die vanaf 2012 bestaat.
 De uitgaven en het noodzakelijke saldo worden voornamelijk gedekt via inkomensafhankelijke bijdragen, nominale premie en een rijksbijdrage. De groei van deze posten wordt hierna toegelicht. Een deel van de uitgaven wordt gedekt via eigen betalingen. Die stijgen door de jaarlijkse indexering en door het besluit om het eigen risico te verhogen met € 40. De overige baten van het zorgverzekeringsfonds zijn vrij stabiel. Als gevolg van tegenvallers bij inkomsten en uitgaven zijn er tekorten ontstaan in het zorgverzekeringsfonds (ZVF). Om deze tekorten weg te werken dienen de inkomsten van het fonds in 2012 hoger te zijn dan de uitgaven.
 Op grond van de Zvw dient de inkomensafhankelijke bijdrage even hoog te zijn als het saldo van de nominale premie, het eigen risico (gecorrigeerd voor compensatie eigen risico) en de rijksbijdrage (de 50/50 verdeling). In de wet is ook vastgelegd dat indien de gerealiseerde verhouding niet 1 op 1 is, er een correctie plaatsvindt in volgende jaren.
 
 
 Tabel 5 Uitgaven en inkomsten Zvw (bedragen x € 1 miljard)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven ten laste van de macropremielast1BKZ relevant zijn hiervan de zorguitgaven van de verzekeraars plus de rechtstreekse uitgaven van het zorgverzekeringsfonds.
 
 
 
 
 
 
 
 – Zorguitgaven verzekeraars
 
 
 34,4
 
 
 35,2
 
 
 35,6
 
 
 
 
 – Rechtstreekse uitgaven zorgverzekeringsfonds
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 1,1
 
 
 
 
 – Beheerskosten plus saldi verzekeraars
 
 
 1,8
 
 
 1,8
 
 
 2,5
 
 
 
 
 – Totaal
 
 
 37,2
 
 
 37,9
 
 
 39,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 
 
 
 
 
 – Inkomensafhankelijke bijdrage
 
 
 17,0
 
 
 19,7
 
 
 20,6
 
 
 
 
 – Nominale premie
 
 
 14,4
 
 
 15,9
 
 
 16,3
 
 
 
 
 – Rijksbijdrage kinderen
 
 
 2,1
 
 
 2,3
 
 
 2,4
 
 
 
 
 – Eigen betalingen
 
 
 1,4
 
 
 1,5
 
 
 1,8
 
 
 
 
 – Overige baten zorgverzekeringsfonds
 
 
 0,1
 
 
 0,0
 
 
  – 0,1
 
 
 
 
 – Totaal
 
 
 35,1
 
 
 39,4
 
 
 40,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo Zorgverzekeringsfonds
 
 
 – 2,1
 
 
 + 1,5
 
 
 + 1,8
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 Het zorgverzekeringsfonds (ZVF)
 
 In tabel 6 staan de uitgaven en inkomsten van het zorgverzekeringsfonds en de individuele verzekeraars. Uit deze tabel blijkt dat de uitgaven van het ZVF van 2011 op 2012 stijgen met € 0,5 miljard.
 Deze stijging hangt vrijwel geheel samen met de hogere bijdrage aan de verzekeraars ter dekking van zorgkosten. Uit het ZVF ontvangt elke verzekeraar een bedrag ter gedeeltelijke dekking van de zorguitgaven. Dit bedrag houdt rekening met het risicoprofiel van de verzekerden bij die verzekeraar en zorgt op die manier voor een gelijk speelveld voor alle verzekeraars. De stijging in de bijdrage aan de verzekeraars resulteert uit enkele ontwikkelingen. Allereerst stijgt de bijdrage met ruim € 0,2 miljard ter financiering van de helft van de stijging van de zorgkosten van verzekeraars (van een kleine € 0,5 miljard). Daarnaast daalt de bijdrage met een kleine € 0,2 miljard in verband met het hogere saldo van het zorgverzekeringsfonds; de helft van de verbetering (van € 0,3 miljard) daarin wordt opgebracht door een lagere bijdrage aan de verzekeraars. De derde reden hangt samen met de reserveopbouw door verzekeraars in verband met de afschaffing van de macro nacalculatie met € 0,6 miljard. Zij verhogen in verband hiermee hun opslagpremie. Om de 50/50 verhouding tussen de nominaal en inkomensafhankelijk in stand te houden wordt de inkomensafhankelijke bijdrage met € 0,3 miljard verhoogd. Dit bedrag wordt doorgegeven aan de verzekeraars, die daardoor de totale nominale premie – om de € 0,6 miljard op te bouwen – maar met € 0,3 miljard hoeven te verhogen. De resterende groei van € 0,1 miljard is het saldo van bijstellingen bij rechtstreeks betalingen, overige baten, beheerskosten verzekeraar, de rijksbijdrage, de compensatie eigen risico en van de correctie van de 50/50 verdeling.
 
 
 Naast de bijdrage ter gedeeltelijke dekking van de zorgkosten ontvangen verzekeraars uit het ZVF een vergoeding voor de beheerskosten van verzekerde kinderen. Deze volgt de ontwikkeling van het aantal verzekerde kinderen.
 Uit het ZVF vinden ook rechtstreekse betalingen plaats op grond van internationale verdragen, subsidies en de zogenaamde academische component van academische ziekenhuizen. Vanaf 2012 komt daar de zogenaamde beschikbaarheidsbijdrage aan ziekenhuizen bij. Deze nieuwe bijdrage is de belangrijkste reden van de groei van ruim € 0,1 miljard.
 Via het ZVF lopen ook de compensatie eigen risico en de overige baten (rentelasten, premievervangende bijdragen verdragsgerechtigden, kosten wanbetalers). Deze worden bij de inkomsten geboekt.
 
 
 De inkomsten van het ZVF bestaan verder uit de inkomensafhankelijke bijdrage en de rijksbijdrage ter dekking van de fictieve premielast van kinderen tot 18 jaar.
 De inkomensafhankelijke bijdrage groeit van 2011 op 2012 met € 0,9 miljard. Ook deze groei wordt vooral verklaard door enkele factoren. De inkomensafhankelijke bijdrage stijgt ruim € 0,2 miljard ter dekking van de helft van de stijging van de zorgkosten van verzekeraars. Verder stijgt de inkomensafhankelijke bijdrage met een kleine € 0,2 miljard ter verbetering van het fondssaldo (50% van 0,3 miljard). Daarnaast stijgt de inkomensafhankelijke bijdrage met de eerder genoemde € 0,3 miljard in verband met de reserveopbouw bij verzekeraars. De resterende groei van € 0,2 miljard is het saldo van bijstellingen bij rechtstreeks betalingen, overige baten, beheerskosten verzekeraar, de rijksbijdrage, de compensatie eigen risico en van de correctie van de 50/50 verdeling.
 
 
 Het vermogenssaldo van het ZVF per ultimo 2011 wordt geschat op – € 2,8 miljard. Dit is circa € 2 miljard slechter dan werd geraamd in de begroting 2011. Dit is vooral het gevolg van een lagere uitkering aan verzekeraars in 2006 tot en met 2009 en een hogere uitkering aan verzekeraars in 2010 en 2011 (per saldo € 1,5 miljard). Daarnaast wordt thans gerekend met hogere rente-inkomsten in 2006 tot en met 2011 en met lagere inkomensafhankelijke bijdragen in 2008 tot en met 2011.
 Van het tekort van € 2,8 miljard wordt in 2012 € 1,8 miljard weggewerkt door de premies hoger vast te stellen dan louter ter dekking van de uitgaven. Ook hierna bestaat er bij de huidige ramingen nog een tekort in het fonds van € 1,0 miljard. Dit hangt samen met uitgaventegenvallers in 2011, die pas in de premiestelling 2013 worden weggewerkt, als er meer zekerheid over is.
 
 De verzekeraars
 Verzekeraars ontvangen uit het ZVF een bijdrage ter gedeeltelijke dekking van de zorgkosten die zij moeten betalen. Het bedrag dat een verzekeraar uit het ZVF ontvangt is zodanig dat hij – rekeninghoudend met zijn verzekerdenpopulatie en een gemiddeld kostenpatroon en met het eigen risico dat hij ontvangt – per premiebetalende verzekerde een gelijk bedrag per volwassen verzekerde op zijn zorgkosten tekort komt. Dit bedrag is de zogenaamde nominale rekenpremie. Verzekeraars dienen echter ook hun beheerskosten en exploitatiesaldi te dekken. Dit kunnen zij alleen door een opslag te leggen op de rekenpremie; de opslagpremie. In die opslag kunnen verzekeraars ook winsten en verliezen uit het verleden, afwijkende inschattingen ten aanzien van de zorguitgaven of risico-opslagen verwerken. In de ramingen is verondersteld dat het exploitatiesaldo bij de verzekeraars € 1,1 miljard bedraagt in 2012; € 0,6 miljard meer dan in 2011. Dit komt omdat verzekeraars extra reserves moeten aanhouden in verband met de afschaffing van de macro nacalculatie. De opbrengst van het eigen risico neemt in 2012 toe vanwege de beleidsmatige verhoging en de indexatie van het eigen risico.
 
 Tabel 6 Exploitatie en premiestelling Zvw (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 ZORGVERZEKERINGSFONDS
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 21 186,7
 
 
 
 
 20 387,4
 
 
 
 
 20 923,7
 
 
 
 
 
 – Uitkering aan verzekeraars voor zorg
 
 
 
 20 099,0
 
 
 
 
 19 266,9
 
 
 
 
 19 691,4
 
 
 
 
 
 – Uitkering voor beheerskosten kinderen
 
 
 173,3
 
 
 173,1
 
 
 173,6
 
 
 
 
 – Rechtstreekse uitgaven ZVF
 
 
 914,4
 
 
 947,4
 
 
 1 058,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 
 19 118,2
 
 
 
 
 21 867,8
 
 
 
 
 22 693,2
 
 
 
 
 
 – Inkomensafhankelijke bijdrage
 
 
 
 17 022,4
 
 
 
 
 19 662,4
 
 
 
 
 20 609,7
 
 
 
 
 
 – Rijksbijdrage kinderen
 
 
 2 132,6
 
 
 2 318,5
 
 
 2 379,0
 
 
 
 
 – Compensatie Eigen Risico
 
 
 – 100,2
 
 
 – 106,4
 
 
 – 169,8
 
 
 
 
 – Overige baten 
 
 
 63,4
 
 
 – 6,6
 
 
 – 125,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 – 2 068,5
 
 
 +1 480,5
 
 
 +1 769,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vermogen Zorgverzekeringsfonds
 
 
 – 5 792,0
 
 
 – 4 311,6
 
 
 – 2 542,1
 
 
 
 
 Vermogensnorm1 Het feitelijk vermogen van het zorgverzekeringsfonds wordt vanaf 2008 negatief beïnvloed door een zuiver boekhoudkundige verschuiving in verband met de introductie van DBC’s in de GGZ. Deze verschuiving is niet relevant voor het EMU-saldo en het BKZ. Via de vermogensnorm van – € 1,5 miljard wordt voorkomen dat deze boekhoudkundige verschuiving wel premieconsequenties heeft.
 
 
 – 1 513,1
 
 
 – 1 513,1
 
 
 – 1 513,1
 
 
 
 
 Vermogenssaldo Zorgverzekeringsfonds
 
 
 – 4 278,9
 
 
 – 2 798,5
 
 
 – 1 029,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 INDIVIDUELE VERZEKERAARS
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 36 269,7
 
 
 
 
 36 971,8
 
 
 
 
 38 104,5
 
 
 
 
 
 – Zorg
 
 
 
 34 448,0
 
 
 
 
 35 182,2
 
 
 
 
 35 635,5
 
 
 
 
 
 – Beheerskosten/exploitatiesaldi
 
 
 1 821,7
 
 
 1 789,6
 
 
 2 469,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 
 36 269,7
 
 
 
 
 36 971,8
 
 
 
 
 38 104,5
 
 
 
 
 
 – Uitkering van ZVF voor zorg
 
 
 
 20 099,0
 
 
 
 
 19 266,9
 
 
 
 
 19 691,4
 
 
 
 
 
 – Uitkering voor beheerskosten kinderen
 
 
 173,3
 
 
 173,1
 
 
 173,6
 
 
 
 
 – Nominale rekenpremie 
 
 
 
 12 800,6
 
 
 
 
 14 298,5
 
 
 
 
 13 975,5
 
 
 
 
 
 – Nominale opslagpremie
 
 
 1 648,4
 
 
 1 616,5
 
 
 2 295,4
 
 
 
 
 – Eigen risico
 
 
 1 548,4
 
 
 1 616,8
 
 
 1 968,7
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 De nominale premies en inkomensafhankelijke bijdragen
 Hiervoor is toegelicht hoe de uitgaven en inkomsten zich naar huidig inzicht ontwikkelen tussen 2011 en 2012. Daarbij wordt rekening gehouden met de huidige inzichten voor 2011. Die waren nog niet bekend toen de premies 2011 werden vastgesteld. Bij het verklaren van de premiestijging 2011 op 2012 moet het huidige beeld 2012 dus worden vergeleken met het beeld 2011 uit de begroting 2011.
 De inkomensafhankelijke bijdrage daalt van 7,75% in 2011 naar 7,1% in 2012. Bij de nominale premie wordt een stijging geraamd van gemiddeld € 1 211 in 2011 naar gemiddeld € 1 222 in 2012. Voor deze bijstellingen zijn een aantal oorzaken.
 De belangrijkste oorzaak voor de mutatie van de inkomensafhankelijke bijdrage resulteert uit de wet uniformering loonbegrip. In het kader van die wet is besloten om de premiegrens van de inkomensafhankelijke bijdrage gelijk te stellen met de (fors hogere) premiegrens van de werknemersverzekeringen. Dit leidt tot fors lagere administratieve lasten. In samenhang met de hogere premiegrens zijn de percentages verlaagd, zodat de macro opbrengst niet verandert. Los van deze aanpassing zou de inkomensafhankelijke bijdrage met 0,15%-punt zijn gestegen.
 Een tweede oorzaak van de premiestijging is de stijging van de zorguitgaven van de in de begroting 2011 beoogde stand voor 2011 naar de huidige inzichten voor 2011 met € 1,4 miljard. Die groei van de zorguitgaven is duidelijk hoger dan de groei van het aantal premiebetalers. Dit leidt tot een stijging van de nominale premie van circa € 35. De groei van de zorguitgaven is ook hoger dan de groei van het premieplichtig inkomen. De uitgavenstijging leidt daarom tot een stijging van de inkomensafhankelijke bijdrage met 0,1%-punt.
 Een derde oorzaak is de verhoging van het eigen risico van € 170 naar € 220. Hierdoor stijgen de inkomsten van verzekeraars op grond van het eigen risico met ruim € 0,3 miljard. In samenhang met de verhoging stijgen de kosten van de compensatie eigen risico met een kleine € 0,1 miljard. Deze bijstelling slaat (anders dan alle andere bijstellingen) volledig neer in de nominale premie, die hierdoor per saldo met een kleine € 0,3 miljard daalt, ofwel circa € 20.
 Een vierde oorzaak is de ontwikkeling van het beoogde saldo van het zorgverzekeringsfonds. In de begroting 2011 werd ingezet op een fondssaldo van € 2,5 miljard. Thans wordt voor 2012 gerekend met een fondssaldo van € 1,8 miljard; € 0,7 miljard minder. Dit leidt tot een daling van de nominale premie met circa € 25 en van de inkomensafhankelijke bijdrage met circa 0,1%-punt.
 De reserveopbouw door verzekeraars in verband met de afschaffing van de macro nacalculatie van € 0,6 miljard leidt tot een stijging van de nominale premie met € 25 (+€ 50 bij de opslagpremie en – € 25 bij de rekenpremie) en een stijging van de inkomensafhankelijke bijdrage van 0,10%-punt.
 Bij de rechtstreekse uitgaven van het zorgverzekeringsfonds, de beheerskosten, de rijksbijdrage en de overige baten van het fonds doen zich allemaal beperkte bijstellingen voor. Samen verklaren deze bijstellingen een opwaartse bijstelling van de nominale premie met € 5 en een marginaal effect op de inkomensafhankelijke bijdrage.
 Een laatste verklaring is gelegen in de regels ten aanzien van de 50/50-verdeling. Per saldo wordt er in de jaren 2006 tot en met 2011 meer opgehaald via het nominale deel dan met de inkomensafhankelijke bijdrage (vooral door tegenvallers bij de inkomensafhankelijke bijdragen in 2010). Hierdoor dient de premieverhouding in 2012 beperkt te worden gecorrigeerd (meer inkomensafhankelijk dan nominaal). Omdat de inkomensafhankelijke bijdrage in 2011 ongeveer 50% van de totale premielast opleverde, stijgt het aandeel van de inkomensafhankelijke bijdrage in de totale premielast van 2011 op 2012. Dit heeft een neerwaarts effect op de nominale premie van circa € 10 en een opwaarts effect op de inkomensafhankelijke bijdrage van 0,05%.
 De nominale premie wordt overigens vastgesteld door de verzekeraars en het gemiddelde kan dus ook anders uitkomen dan de op de nu geraamde bedragen.
 
 Tabel 7 Premieoverzicht ZVW1 Afgezien van de inkomensafhankelijke bijdrage betreft dit jaarbedragen in Euro
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 Inkomensafhankelijke bijdrage normaal (in %)
 
 
 7,05
 
 
 7,75
 
 
 7,10
 
 
 
 
 Inkomensafhankelijke bijdrage verlaagd (in %)
 
 
 4,95
 
 
 5,65
 
 
 5,00
 
 
 
 
 Nominale rekenpremie
 
 
 983
 
 
 1 088
 
 
 1 050
 
 
 
 
 Nominale opslagpremie (gemiddeld)2 Het cijfer 2012 betreft een raming.
 
 
 127
 
 
 123
 
 
 172
 
 
 
 
 Nominale premie totaal (gemiddeld)
 
 
 1 110
 
 
 1 211
 
 
 1 222
 
 
 
 
 Premiekorting in collectieve polissen
 
 
 41
 
 
 50
 
 
 45
 
 
 
 
 Nominale premie excl. korting collectieve polissen (gem)
 
 
 1 151
 
 
 1 261
 
 
 1 267
 
 
 
 
 Eigen risico (gemiddeld voor persoon die geen CER ontvangt)
 
 
 111
 
 
 114
 
 
 135
 
 
 
 
 Standaardpremie
 
 
 1 262
 
 
 1 375
 
 
 1 402
 
 
 
 
 Nominale premie totaal 18- 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verplicht eigen risico 
 
 
 165
 
 
 170
 
 
 220
 
 
 
 
 Compensatie eigen risico (CER)
 
 
 54
 
 
 56
 
 
 85
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 De zorgtoeslag
 De zorgtoeslag waarborgt dat geen enkel huishouden een groter deel van zijn inkomen aan ziektekostenpremie hoeft te betalen dan wat aan de hand van deze wet als aanvaardbaar wordt berekend. De lasten die daar boven uit stijgen komen in aanmerking voor compensatie via de zorgtoeslag. Het aanvaardbare deel van het inkomen is in de wet vastgelegd in percentages. Met ingang van 2012 stijgen deze percentages elk jaar op grond van de maatregel die is aangekondigd in het regeerakkoord. Als gevolg van deze maatregel en de beperkte stijging van de nominale premie daalt het budgettair beslag van de zorgtoeslag van 2011 op 2012.
 Maatgevend voor de premielasten zijn in het kader van de zorgtoeslag niet de feitelijke, door de burger betaalde premies, maar de standaardpremie. Deze is bepaald als het gemiddelde van de premies die worden betaald in de markt, vermeerderd met het gemiddelde bedrag dat een verzekerde aan eigen risico betaalt16 Er wordt gerekend met het gemiddeld eigen risico dat een verzekerde betaalt die geen compensatie eigen risico ontvangt.. Voor de zorgtoeslag 2012 wordt in deze begroting uitgegaan van de raming van de standaardpremie zoals opgesteld door het CPB in de MEV 2012. Deze raming voor 2012 bedraagt € 1402. Dit komt overeen met de eerder genoemde raming van de nominale premie van € 1 222 plus het geraamde gemiddelde eigen risico van € 135 plus een correctie van € 45 voor de premiekorting in collectieve polissen. De Belastingdienst/toeslagen ontvangt voordat de zorgtoeslag feitelijk wordt uitgekeerd een geactualiseerde inschatting van de hoogte van de nominale premie nadat de verzekeraars hun premie bekend hebben gemaakt. De zorgtoeslag maakt geen onderdeel uit van het uitgavenkader, maar telt net als de zorgpremies mee in de inkomstenindicator. Dat betekent dat het kabinet de zorgtoeslag beschouwt als een vorm van lastenverlichting.
 
 
 
 
 7.2
 De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
 
 
 Tabel 8 Exploitatie en premiestelling AWBZ (bedragen x € 1 000 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 
 
 
 
 ALGEMEEN FONDS
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 24 313,1
 
 
 
 
 25 040,3
 
 
 
 
 27 076,5
 
 
 
 
 
 – Zorgaanspraken en subsidies
 
 
 
 24 104,6
 
 
 
 
 24 828,0
 
 
 
 
 26 903,3
 
 
 
 
 
 – Beheerskosten
 
 
 208,5
 
 
 212,3
 
 
 173,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 
 20 933,1
 
 
 
 
 22 217,1
 
 
 
 
 22 792,9
 
 
 
 
 
 – Procentuele premie
 
 
 
 14 686,0
 
 
 
 
 15 450,0
 
 
 
 
 16 025,0
 
 
 
 
 
 – Eigen bijdragen
 
 
 1 478,2
 
 
 1 681,2
 
 
 1 696,5
 
 
 
 
 – Rijksbijdrage
 
 
 12,0
 
 
 12,1
 
 
 12,7
 
 
 
 
 – BIKK
 
 
 4 891,6
 
 
 5 248,3
 
 
 5 293,8
 
 
 
 
 – Overige baten
 
 
 – 134,7
 
 
 – 174,5
 
 
 – 300,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 – 3 380,0
 
 
 – 2 823,2
 
 
 – 4 348,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vermogen Algemeen Fonds
 
 
 – 7 362,8
 
 
 – 10 186,0
 
 
 
 – 14 534,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Procentuele premie (in %)
 
 
 12,15
 
 
 12,15
 
 
 12,15
 
 
 
 
 
 De uitgaven in het kader van de AWBZ worden gefinancierd uit het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ). Tabel 8 geeft een overzicht van de uitgaven en inkomsten van dit fonds. De zorguitgaven kennen van 2011 op 2012 een relatief hoge groei vanwege de intensivering voor ouderenzorg uit het regeerakkoord. Deze uitgaven worden gedekt door premie-inkomsten, eigen bijdragen en de Bijdrage in de Kosten van Kortingen (BIKK). De AWBZ-premie blijft 12,15%. De groei van de premieopbrengst resulteert vrijwel geheel uit de stijging van het premieplichtig inkomen. De BIKK is een rijksbijdrage die stijgt als de premieopbrengst wordt gedrukt door een toename van de heffingskortingen.
 Omdat de uitgaven sinds 2007 de inkomsten van het AFBZ steeds (fors) te boven gaan, is er al die jaren een negatief exploitatiesaldo in het fonds. Het saldo van het AFBZ beïnvloedt het EMU-saldo. Dat leidt tot een fors oplopend negatief vermogen in het AFBZ dat per ultimo 2012 thans op – € 14,5 miljard wordt geraamd. Het negatieve vermogen van het fonds is medebepalend voor de hoogte van de overheidsschuld.
 
 
 
 7.3
 Wat betaalt een gemiddelde burger aan zorg
 
 Figuur 1 laat zien dat de gemiddelde volwassene in Nederland circa € 4 800 betaalt aan collectieve zorg. Dat betreft niet alleen de nominale premie en de eigen betalingen. Een Nederlander betaalt gemiddeld ook een fors bedrag aan AWBZ premie. De inkomensafhankelijke bijdrage wordt voor een beperkt deel rechtstreeks door burgers betaald (gepensioneerden en zelfstandigen) en voor het grootste deel door werkgevers. Dat laatste deel beïnvloedt wel de loonruimte en is daarom wel meegenomen. Via de zorgtoeslag ontvangt de gemiddelde burger een bedrag ter gedeeltelijke betaling van de nominale premie en het eigen risico. Als laatste is meegenomen het bedrag dat via belastingen wordt opgebracht ter dekking van de rijksbijdragen en de zorgtoeslag. De gemiddelde lasten voor een volwassene komen daarmee uit op 4 826 euro voor het jaar 2012.
 
 
 
 Figuur 1, lasten per volwassene aan zorg in 2012 (in euro’s per jaar)
 
 
 
 
 
 
 
 ZBO’s en RWT’s
 
 BIJLAGE
 4.2
 ZBO’S EN RWT’S
 
 
 In onderstaand overzicht worden per ZBO/RWT de geraamde totale kosten 2012 vermeld.
 Aanvullend op deze informatie worden bij de begrotingsgefinancierde ZBO’s en RWT’s de
				 apparaatsuitgaven gepresenteerd. De apparaatsuitgaven zijn niet opgesplitst in
				 categorieën. 
 
 
 Bedragen x € 1 miljoen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZBO/RTW
 
 
 ZBO
 
 
 RWT
 
 
 Art
 
 
 Begroting 2012
 
 
 Geraamde apparaatskosten
 
 
 Verwijzing
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering uit begrotingsmiddelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Zorg Onderzoek Nederland/Medische Wetenschappen (ZonMw)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 41
 
 
 115,1
 
 
 1,4
 
 
 
 www.zonmw.nl
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Keuringsinstanties op grond van de Warenwet
 
 
 x
 
 
 
 41
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 3
 
 
 Registratiecommissies en opleidingscolleges KNMG, KNMP en NMT
 
 
 x
 
 
 
 42
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 www.knmg.artsennet.nl
 
 
 www.knmp.nl
 
 
 www.tandartsennet.nl
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Keuringsinstanties op grond van de Wet op de Medische Hulpmiddelen (Dekra)
 
 
 x
 
 
 
 42
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 www.dekra.com
 
 
 
 
 5
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
 
 
 
 x
 
 
 43
 
 
 107,4
 
 
 107,4
 
 
 
 www.ciz.nl
 
 
 
 
 
 6
 
 
 Centraal Administratie Kantoor 
 
 
 
 x
 
 
 43
 
 
 87,5
 
 
 87,5
 
 
 
 www.hetcak.nl
 
 
 
 
 
 7
 
 
 Accommodaties op grond van de Wet op jeugdzorg
 
 
 
 x
 
 
 45
 
 
 143,6
 
 
 125,6
 
 
 www.jeugdzorgplus.nl
 
 
 
 
 8
 
 
 Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 47
 
 
 289,8
 
 
 6,6
 
 
 
 www.pur.nl
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië/SAIP
 
 
 x
 
 
 
 47
 
 
 8,1
 
 
 2,4
 
 
 
 www.saip.nl
 
 
 
 
 
 10
 
 
 Stichting Rechtsherstel Sinti en Roma
 
 
 x
 
 
 
 47
 
 
 6,0
 
 
 0,1
 
 
 
 www.srsr.nl
 
 
 
 
 
 11
 
 
 Centrale Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO), inclusief Medisch Ethische Commissies (METC’s)
 
 
 x
 
 
 
 41
 
 
 1,6
 
 
 1,6
 
 
 
 www.ccmo.nl
 
 
 
 
 
 12
 
 
 Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 42
 
 
 29,8
 
 
 28,8
 
 
 
 www.nza.nl
 
 
 
 
 
 13
 
 
 College voor zorgverzekeringen (CVZ)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 42
 
 
 41,0
 
 
 36,0
 
 
 
 www.cvz.nl
 
 
 
 
 
 14
 
 
 College Sanering Zorginstellingen (CSZ)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 42
 
 
 2,7
 
 
 2,7
 
 
 
 www.collegesanering.nl
 
 
 
 
 
 15
 
 
 College ter beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Zie begroting baten-lastendienst ACBG
 
 
 x
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 www.cbg-meb.nl
 
 
 
 
 
 16
 
 
 Sociale verzekeringsbank (Zie ook de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor informatie)
 
 
 
 x
 
 
 SZW
 
 
 n.v.t.
 
 
 n.v.t.
 
 
 www.svb.nl
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering uit premiemiddelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 17
 
 
 Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS)
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 42
 
 
 22,0
 
 
 5,0
 
 
 
 www.transplantatiestichting.nl
 
 
 
 
 
 18
 
 
 Zorgverzekeraars Zvw (x € 1 miljard)
 
 
 
 x
 
 
 42
 
 
 35,6
 
 
 –
 
 
 Zie Financieel Beeld Zorg
 
 
 
 
 
 

				 Toelichting tabel 

				
 

				 Ad 1) ZonMw 

				
 ZonMw is een intermediaire organisatie die op programmatische
				 wijze onderzoek en ontwikkeling op het gebied van gezondheid, preventie en zorg
				 laat uitvoeren. ZonMw bewaakt daarbij de kwaliteit, relevantie en
				 samenhang.
 

				 Ad 2) Keuringsinstanties op grond van de Warenwet 

				
 Het betreft 25 private organisaties die voor wat betreft de
				 kwaliteit van werkzaamheden onder toezicht staan van de nieuwe Voedsel en Waren
				 Autoriteit.
 Ad 3) Registratiecommissies en opleidingscolleges KNMG, KNMP en NMT
 Registratiecommissies en opleidingscolleges Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG), Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) en de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT). Het betreft 10 private organisaties. De instellingsgrondslag betreft de Wet beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG), art. 14 en 15.
 

				 Ad 4) Keuringsinstanties op grond van de Wet op de Medische
				 Hulpmiddelen (DEKRA) 

				
 In Nederland is DEKRA de enige toegelaten instantie, die
				 bevoegd is medische hulpmiddelen te certificeren. Europees gezien moet DEKRA
				 opereren in een competitieve markt. Een door een buitenlandse bevoegde
				 instantie toegelaten product mag ook op de Nederlandse markt worden gebracht.
				 DEKRA ontvangt zijn financiering door van de aanvragende fabrikant een
				 vergoeding te vragen. De hoogte hiervan wordt door DEKRA bepaald. Inzet voor en
				 kosten van de dienstverlening worden bepaald door de vraag naar
				 certificeringen.
 

				 Ad 5) Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
 Het CIZ beoordeelt of mensen recht hebben op AWBZ-zorg. Dit
				 gebeurt op basis van objectieve criteria, welke een vertaling zijn van de
				 richtlijnen van het Ministerie van VWS.
 

				 Ad 6) Centraal Administratie Kantoor 

				(CAK)
 
 Het CAK berekent en incasseert de eigen bijdragen voor
					 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Wmo. Het CAK is ook
					 verantwoordelijk voor de financiering van de AWBZ-instellingen en het
					 uitbetalen van de Compensatie eigen risico in de zorgverzekeringswet.
 Ook verzorgt het CAK een tegemoetkoming van de Wet
					 tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg). Deze wet regelt dat
					 chronisch zieken en gehandicapten een tegemoetkoming ontvangen voor de extra
					 kosten die zij hebben.
 
 

				 Ad 7) Accommodaties op grond van de Wet op de jeugdzorg 

				
 Jongeren lopen soms ernstig vast binnen het gezin of binnen hun
				 dagelijkse omgeving. Het kan dan nodig zijn om hen in een gesloten instelling
				 te behandelen. Het aanbod van de JeugdzorgPlus-instellingen bestaat
				 uit deskundige en wetenschappelijk onderbouwde interventies op het gebied van
				 geestelijke gezondheidszorg, licht verstandelijke handicaps, onderwijs en
				 arbeidstoeleiding. Centraal staan het bieden van sectoroverstijgende zorg,
				 diagnostiek en behandeling van de jongeren; en de rol van de ouders, verzorgers
				 en de omgeving daarbij.
 

				 Ad 8) Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) 

				
 De Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) beslist over de eerste
				 aanvragen in het kader van de wetten en regelingen voor oorlogsgetroffenen.
				 Verder stelt de PUR de beleidsregels vast voor de Sociale Verzekeringsbank.
 

				 Ad 9) Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië/SAIP 

				
 De Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling (CAOR) is een
				 ZBO van het Ministerie van VWS dat belast is met de toepassing en uitvoering
				 van de Algemene Oorlogsongevallenregeling, een regeling voor
				 oorlogsslachtoffers en nabestaanden van de oorlog met Japan in
				 Nederlands-Indië.
 

				 Ad 10) Stichting Rechtsherstel Sinti en Roma 

				
 De Stichting Afwikkeling Rechtsherstel Sinti en Roma (SRSR) is
				 een ZBO dat in het leven geroepen is voor de besteding van de middelen die in
				 het kader van het naoorlogs rechtsherstel beschikbaar zijn gesteld voor de
				 Sinti en Roma in Nederland.
 

				 Ad 11) Centrale Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO),
				 inclusief Medisch Ethische Commissies (METC’s) 

				
 De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) is een bij wet (Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en de Embryowet) ingestelde commissie en waarborgt de bescherming van proefpersonen betrokken bij medisch-wetenschappelijk onderzoek, via toetsing aan de daarvoor vastgestelde wettelijke bepalingen en met inachtneming van de voortgang van de medische wetenschap (www.ccmo-online.nl). Zij is een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). Sinds de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen op 1 maart 2006, treedt de CCMO tevens op als bevoegde instantie.
 

				 Ad 12) Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) 

				
 De NZa is belast met het markttoezicht specifiek voor de
				 zorgsector en moet het algemeen consumentenbelang voorop stellen bij de
				 uitoefening van haar taken. Die taken zijn marktwerking in de zorg op gang
				 brengen en bewaken, tarieven in de zorg reguleren en toezien op de goede
				 uitvoering van de Zvw en de AWBZ.
 

				 Ad 13) College voor zorgverzekeringen (CVZ) 

				
 Het CVZ beheert het pakket Zvw/AWBZ, beheert het
				 Zorgverzekeringsfonds en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, voert de
				 financiering van verzekeraars uit de fondsen uit, beoordeelt de rechtmatige en
				 doelmatige uitvoering van de AWBZ en voert regelingen voor bijzondere groepen
				 uit (verdragsgerechtigden, wanbetalers, onverzekerden, illegalen en andere
				 onverzekerbare vreemdelingen en gemoedsbezwaarden).
 

				 Ad 14) College sanering zorginstellingen (CSZ) 

				
 Het CSZ voert taken uit in het kader van de Wet toelating
				 zorginstellingen (WTZi) en de Wet ambulance vervoer (WAV), zoals de
				 saneringsregeling voor de intramurale gezondheidszorg en het ambulancevervoer
				 en de meldings- en goedkeuringsregeling voor de vervreemding van onroerende
				 zaken.
 

				 Ad 15) College ter beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) 

				
 Zie de begroting van de baten-lastendienst aCBG.
 

				 Ad 16) Sociale verzekeringsbank 

				(SVB)
 De begrotingsraming en geraamde apparaatsuitgaven zijn terug te
				 vinden in de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
				 het moederdepartement van de SVB. Per 1 januari 2011 is het cliëntbeheer van
				 de PUR – het berekenen en betalen van pensioenen en uitkeringen op basis van
				 wetten en regelingen voor oorlogsgetroffenen en de verstrekking van bijzondere
				 voorzieningen aan bestaande cliënten- overgedragen aan de Sociale
				 Verzekeringsbank. De PUR blijft bestaan als apart toelatingsorgaan, dat beslist over de
				 eerste aanvragen en de beleidsregels formuleert voor het SVB.
 Ad 17) Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS)
 De Nederlandse Transplantatie Stichting is een dienstverlenende non-profitorganisatie ten behoeve van publiek, donorziekenhuizen en transplantatiecentra in Nederland. Professionals in de zorg en transplantatiepatiënten vinden op deze website informatie over de medische zorg en procedures rond donatie en transplantatie van organen en weefsels.
 Ad 18) Zorgverzekeraars Zvw
 De zorgverzekering is een in principe verplichte ziektekostenverzekering voor ingezetenen van Nederland. De zorgverzekeringswet wordt uitgevoerd door zorgverzekeraars.
 
 
 Lijst met afkortingen
 
 BIJLAGE
 4.3.
 LIJST MET AFKORTINGEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 AAL
 
 
 Ambiant Assisted Living
 
 
 
 
 ACBG
 
 
 Agentschap College ter Beoordeling van
								Geneesmiddelen
 
 
 
 
 AD
 
 
 Algemene doelstelling
 
 
 
 
 AIBWMG
 
 
 Aanvulling Instrumenten Bekostiging Wet Marktordening
								Gezondheidszorg
 
 
 
 
 AMC
 
 
 Academisch Medisch Centrum
 
 
 
 
 AMK
 
 
 Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
 
 
 
 
 AMvB
 
 
 Algemene Maatregel van Bestuur
 
 
 
 
 AOR
 
 
 Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië
 
 
 
 
 APG
 
 
 Register Apotheekhouder geneeskunde
 
 
 
 
 APV
 
 
 Algemene Productveiligheid Richtlijn
 
 
 
 
 AWBZ
 
 
 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
 
 
 
 
 AZR
 
 
 AWBZ-brede zorgregistratie
 
 
 
 
 BIG
 
 
 Wet op de beroepen in de individuele
								gezondheidszorg
 
 
 
 
 BIKK
 
 
 Bijdrage in de kosten van kortingen
 
 
 
 
 BKZ
 
 
 Budgettair Kader Zorg
 
 
 
 
 BLD
 
 
 Baten-lastendienst
 
 
 
 
 BMC
 
 
 Bureau Medicinale Cannabis
 
 
 
 
 BMR
 
 
 Bof, mazelen, rode hond
 
 
 
 
 BSN
 
 
 Burgerservicenummer
 
 
 
 
 BTN
 
 
 Branchebelang Thuiszorg Nederland
 
 
 
 
 BZK
 
 
 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ministerie
								van -
 
 
 
 
 CAK
 
 
 Centraal Administratie Kantoor
 
 
 
 
 CAO
 
 
 Collectieve Arbeidsovereenkomst
 
 
 
 
 CAOR
 
 
 Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling
								Indonesië
 
 
 
 
 CBG
 
 
 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 
 
 CBG-MEB
 
 
 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen-Medicines
								Evaluation Board
 
 
 
 
 CBRN
 
 
 Chemische, biologische, radiologische of nucleaire
								middelen
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CBZ
 
 
 College bouw zorginstellingen
 
 
 
 
 CCE
 
 
 Centra voor Consultatie en Expertise
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
 
 
 
 
 CEG
 
 
 Centrum voor ethiek en gezondheid
 
 
 
 
 CE-index
 
 
 CliëntErvarings-index
 
 
 
 
 CenV
 
 
 Stichting Consument en Veiligheid
 
 
 
 
 CF
 
 
 Cystic Fibrosis
 
 
 
 
 CFI
 
 
 Centrale Financiën Instellingen
 
 
 
 
 CGG
 
 
 Convenant Gezond Gewicht
 
 
 
 
 CIB
 
 
 Centrum Infectieziektebestrijding
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg,
								agentschap
 
 
 
 
 CIZ
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg
 
 
 
 
 CJG
 
 
 Centra voor Jeugd en Gezin
 
 
 
 
 CJIB
 
 
 Centraal Justitieel Incasso Bureau
 
 
 
 
 COPD
 
 
 Chronic Obstructive Pulmonary Disease
 
 
 
 
 CQ
 
 
 Consumer Quality Index
 
 
 
 
 CRD
 
 
 Commissie Registratie Diergeneesmiddelen
 
 
 
 
 CSZ
 
 
 Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen
 
 
 
 
 CTO
 
 
 Centrum voor Topsport en Onderwijs
 
 
 
 
 CVA
 
 
 Cerebro Vasculair Accident
 
 
 
 
 CVB
 
 
 Centrum Bevolkingsonderzoek
 
 
 
 
 CVZ
 
 
 College voor zorgverzekeringen
 
 
 
 
 dbc
 
 
 diagnose- behandelcombinatie
 
 
 
 
 DCP
 
 
 Decentrale Procedure
 
 
 
 
 DG
 
 
 Directoraat-Generaal
 
 
 
 
 DJI
 
 
 Dienst Justitiële Inrichtingen
 
 
 
 
 DKTP
 
 
 Difterie, kinkhoest, tetanus en polio
 
 
 
 
 DOT
 
 
 Dbc's op weg naar transparantie
 
 
 
 
 DUO
 
 
 Dienst Uitvoering Onderwijs
 
 
 
 
 ECG
 
 
 Electrocardiogram
 
 
 
 
 EFSA
 
 
 European Food Safety Autority
 
 
 
 
 EHEC
 
 
 Enterohemorragische Escherichia coli
 
 
 
 
 EL&I
 
 
 Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Ministerie
								van -
 
 
 
 
 EMEA
 
 
 European Medicines Agency
 
 
 
 
 Epode
 
 
 Ensemble, Prévenons l’Obesité Des Enfants
 
 
 
 
 epSOS
 
 
 European patiënt smart open services
 
 
 
 
 ESBL
 
 
 Extended Spectrum Beta-Lactamase
 
 
 
 
 ESF
 
 
 Europees Sociaal Fonds
 
 
 
 
 Etil
 
 
 Economisch Technologisch Instituut Limburg
 
 
 
 
 EU
 
 
 Europese Unie
 
 
 
 
 EU-GHS
 
 
 European Global Harmonized System Verordening
 
 
 
 
 EuSANH
 
 
 European Science Advisory Network for Health
 
 
 
 
 FLO
 
 
 Functioneel Leeftijdsontslag
 
 
 
 
 FNV
 
 
 Federatie Nederlandse Vakbeweging
 
 
 
 
 fte
 
 
 fulltime equivalent
 
 
 
 
 G31
 
 
 De 31 grootste gemeenten van Nederland
 
 
 
 
 G4
 
 
 Vier grootste gemeenten van Nederland (Amsterdam, Den
								Haag, Rotterdam en Utrecht)
 
 
 
 
 GGD
 
 
 Gemeentelijke Gezondheidsdienst
 
 
 
 
 ggz
 
 
 Geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 GHOR
 
 
 Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
								Rampen
 
 
 
 
 GR
 
 
 Gezondheidsraad
 
 
 
 
 GRZ
 
 
 Geriatrische revalidatiezorg
 
 
 
 
 gvs
 
 
 Geneesmiddelenvergoedingssysteem
 
 
 
 
 GZ
 
 
 Gezondheidszorg
 
 
 
 
 HBO
 
 
 Hoger Beroeps Onderwijs
 
 
 
 
 Hib
 
 
 Haemophilus influenza type b
 
 
 
 
 HIS
 
 
 Haagse Inkoopsamenwerking
 
 
 
 
 Hiv
 
 
 Human immunodeficiency virus
 
 
 
 
 HPV
 
 
 Humaan Papillomavirus
 
 
 
 
 IBO
 
 
 Interdepartementaal Beleidsonderzoek
 
 
 
 
 ICD
 
 
 International Classification of Diseases
 
 
 
 
 ICD
 
 
 Inwendige defibrillator
 
 
 
 
 ICT
 
 
 informatie- en communicatietechnologie
 
 
 
 
 IGZ
 
 
 Inspectie voor de Gezondheidszorg
 
 
 
 
 IenM
 
 
 Infrastructuur en Milieu, Ministerie van -
 
 
 
 
 IPCI
 
 
 Integrated Primary Care Information
 
 
 
 
 IPO
 
 
 Interprovinciaal Overleg
 
 
 
 
 IQ
 
 
 intelligentiequotiënt
 
 
 
 
 IT
 
 
 Informatietechnologie
 
 
 
 
 ITF
 
 
 International Task Force for International
								Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and Research
 
 
 
 
 JGZ
 
 
 Jeugdgezondheidszorg
 
 
 
 
 JMW
 
 
 Joods Maatschappelijk Werk
 
 
 
 
 JOGG
 
 
 Jongeren op Gezond Gewicht
 
 
 
 
 KEMA
 
 
 Keuring Elektrotechnische Materialen Arnhem
 
 
 
 
 KNHB
 
 
 Koninklijke Nederlandse Hockey Bond
 
 
 
 
 KNMG
 
 
 Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot
								bevordering der Geneeskunst
 
 
 
 
 KNMP
 
 
 Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering
								der Pharmacie
 
 
 
 
 KNVB
 
 
 Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond
 
 
 
 
 LEBA
 
 
 Landelijke Evaluatie Bevolkingsonderzoek naar
								Baarmoederhalskanker
 
 
 
 
 LINH
 
 
 Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg
 
 
 
 
 LPZ
 
 
 Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen
 
 
 
 
 LRF
 
 
 Landelijk Rapportage Format
 
 
 
 
 MBO
 
 
 Middelbaar Beroeps Onderwijs
 
 
 
 
 MC
 
 
 Medisch Centrum
 
 
 
 
 MEE
 
 
 Vereniging voor ondersteuning bij leven met een
								beperking
 
 
 
 
 MenC
 
 
 Meningokokken type C
 
 
 
 
 METC
 
 
 Medisch Ethische Commissie
 
 
 
 
 MEV
 
 
 Macro Economische Verkenning
 
 
 
 
 MOgroep
 
 
 Maatschappelijk Ondernemers groep
 
 
 
 
 Movisie
 
 
 Kennis en advies voor maatschappelijke
								ontwikkeling
 
 
 
 
 MRI
 
 
 Magnetic Resonance Imaging
 
 
 
 
 MRP
 
 
 Mutual Recognition Procedure
 
 
 
 
 MSRC
 
 
 Medisch Specialisten Registratie Commissie
 
 
 
 
 NAD
 
 
 Nationaal Actieprogramma Diabetes
 
 
 
 
 NASB
 
 
 Nationaal Actieplan Sport en Bewegen
 
 
 
 
 NCJ
 
 
 Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
 
 
 
 
 NCTV
 
 
 Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en
								Veiligheid
 
 
 
 
 Nemesis
 
 
 Netherlands Mental Health Survey and Incidence
								Study
 
 
 
 
 NICAM
 
 
 Nederlands Instituut voor de Classificatie van
								Audiovisuele Media
 
 
 
 
 NICTIZ
 
 
 Nationaal ICT Instituut in de Zorg
 
 
 
 
 NIOD
 
 
 Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie
 
 
 
 
 NISR
 
 
 Nederlands Instituut Sinti en Roma
 
 
 
 
 NIVEL
 
 
 Nederlands instituut voor onderzoek van de
								gezondheidszorg
 
 
 
 
 NJi
 
 
 Nederlands Jeugdinstituut
 
 
 
 
 NJR
 
 
 Nationale Jeugdraad
 
 
 
 
 NLF
 
 
 New Legislative Framework
 
 
 
 
 NMa
 
 
 Nederlandse Mededingingsautoriteit
 
 
 
 
 NMT
 
 
 Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der
								Tandheelkunde
 
 
 
 
 NNGB
 
 
 Nederlandse Norm Gezond Bewegen
 
 
 
 
 NOC*NSF
 
 
 Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport
								Federatie
 
 
 
 
 NPCF
 
 
 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie
 
 
 
 
 NPO
 
 
 Nationaal Programma Ouderenzorg
 
 
 
 
 NTS
 
 
 Nederlandse Transplantatie Stichting
 
 
 
 
 NVI
 
 
 Nederlands Vaccin Instituut
 
 
 
 
 n.v.t.
 
 
 Niet van toepassing
 
 
 
 
 (n)VWA
 
 
 (nieuwe) Voedsel en Waren Autoriteit
 
 
 
 
 NVZ
 
 
 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen
 
 
 
 
 NWO
 
 
 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
								Onderzoek
 
 
 
 
 NZa
 
 
 Nederlandse Zorgautoriteit
 
 
 
 
 OBiN
 
 
 Ongevallen en Bewegen in Nederland
 
 
 
 
 OCW
 
 
 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ministerie van
								-
 
 
 
 
 OD
 
 
 Operationele doelstelling
 
 
 
 
 OESO
 
 
 Organisatie voor Economische Samenwerking en
								Ontwikkeling
 
 
 
 
 OGZ
 
 
 Openbare gezondheidszorg
 
 
 
 
 pg
 
 
 Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
 
 
 
 
 pgb
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 
 
 pgo
 
 
 Patiënten-, gehandicaptenorganisaties en
								ouderenorganisaties
 
 
 
 
 Pkb
 
 
 Persoonlijk kilometer budget
 
 
 
 
 POLS
 
 
 Permanent Onderzoek Leefsituatie
 
 
 
 
 PPS
 
 
 Publiek-private samenwerking
 
 
 
 
 P*Q
 
 
 Price*quantity
 
 
 
 
 PSIE
 
 
 Prenatale screening van infectieziekten en
								erytrocytenimmunisatie
 
 
 
 
 PUR
 
 
 Pensioen- en Uitkeringsraad
 
 
 
 
 RBVZ
 
 
 Referentiebestand verzekerden
								Zorgverzekeringswet
 
 
 
 
 RHB
 
 
 Rijkshoofdboekhouding
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 
 
 RMO
 
 
 Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
 
 
 
 
 RMS
 
 
 Reference Member State
 
 
 
 
 RTE
 
 
 Regionale Toetsingcommissies Euthanasie
 
 
 
 
 RVP
 
 
 Rijksvaccinatieprogramma
 
 
 
 
 RVZ
 
 
 Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
 
 
 
 
 RWT
 
 
 Rechtspersoon met een wettelijke taak
 
 
 
 
 SAIP
 
 
 Stichting Administratieve Indonesische
								Pensioenen
 
 
 
 
 SARSR
 
 
 Stichting Afwikkeling Rechtsherstel Sinti en
								Roma
 
 
 
 
 SBF
 
 
 Substantieel Bezwarende Functies
 
 
 
 
 SBOH
 
 
 Stichting Beroepsopleiding tot Huisarts
 
 
 
 
 SBV-Z
 
 
 Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg
 
 
 
 
 SCP
 
 
 Sociaal en Cultureel Planbureau
 
 
 
 
 SCR
 
 
 Sociaal en Cultureel Rapport
 
 
 
 
 seh
 
 
 Spoedeisende hulp
 
 
 
 
 SEOR
 
 
 Sociaal Economisch Onderzoek Rotterdam
 
 
 
 
 SGBO
 
 
 Sociaalgeografisch en Bestuurskundig Onderzoek
 
 
 
 
 SGZ
 
 
 Staat van de Gezondheidszorg
 
 
 
 
 SHG
 
 
 Steunpunt Huiselijk Geweld
 
 
 
 
 SIP
 
 
 Standaard indicatieprotocollen
 
 
 
 
 soa
 
 
 Seksueel overdraagbare aandoening
 
 
 
 
 SOR
 
 
 Strategisch Onderzoek RIVM
 
 
 
 
 SSB
 
 
 Sociaal Statistisch Bestand
 
 
 
 
 Stb
 
 
 Staatsblad
 
 
 
 
 Stivoro
 
 
 Stichting Volksgezondheid en Roken (voor een
								rookvrije toekomst)
 
 
 
 
 SVB
 
 
 Sociale Verzekeringsbank
 
 
 
 
 SVOP
 
 
 Strategisch Vaccin Onderzoek Programma
 
 
 
 
 SZW
 
 
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Ministerie van
								-
 
 
 
 
 TBo
 
 
 Tijdsbestedingsonderzoek
 
 
 
 
 TNO
 
 
 Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
 
 
 
 
 TNS NIPO
 
 
 Taylor Nelson Sofres Nederlands Instituut voor
								Publieke Opinie
 
 
 
 
 TPLZ
 
 
 Transitie Programma. Langdurende Zorg
 
 
 
 
 UMC
 
 
 Universitair Medisch Centrum
 
 
 
 
 UZI
 
 
 Unieke Zorgverlener Identificatie
 
 
 
 
 VCN
 
 
 Voedingscentrum Nederland
 
 
 
 
 VenJ
 
 
 Veiligheid en Justitie, Ministerie van -
 
 
 
 
 VG
 
 
 Verstandelijk gehandicapten
 
 
 
 
 vms
 
 
 Veiligheidmanagementsysteem
 
 
 
 
 VN
 
 
 Verenigde Naties
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten
 
 
 
 
 VNO-NCW
 
 
 Verbond van Nederlandse Ondernemingen – Nederlands
								Christelijk Werkgeversverbond
 
 
 
 
 V&O
 
 
 Vergunningen & Ontheffingen
 
 
 
 
 VPT
 
 
 Veilige Publieke Taak
 
 
 
 
 VSV
 
 
 Verloskundig Samenwerkingsverband
 
 
 
 
 VTV
 
 
 Volksgezondheid Toekomst Verkenning
 
 
 
 
 VU
 
 
 Vrije Universiteit
 
 
 
 
 VVT
 
 
 verpleging, verzorging en thuiszorg
 
 
 
 
 VWA
 
 
 Voedsel en Waren Autoriteit
 
 
 
 
 VWS
 
 
 Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Ministerie van
								-
 
 
 
 
 Wbp
 
 
 Wet buitengewoon pensioen 1940–1945
 
 
 
 
 WCZ
 
 
 Wet cliëntenrechten zorg
 
 
 
 
 WGP
 
 
 Wet Geneesmiddelenprijzen
 
 
 
 
 WHO
 
 
 World Health Organisation –
								Wereldgezondheidsorganisatie
 
 
 
 
 WMG
 
 
 Wet marktordening gezondheidszorg
 
 
 
 
 Wmo
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 
 WMO
 
 
 Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met
								mensen
 
 
 
 
 WOII
 
 
 Tweede wereldoorlog
 
 
 
 
 WOD
 
 
 Wet op de dierproeven
 
 
 
 
 Wpg
 
 
 Wet publieke gezondheid
 
 
 
 
 Wtcg
 
 
 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
								gehandicapten
 
 
 
 
 WTZi
 
 
 Wet toelating zorginstellingen
 
 
 
 
 WUBO
 
 
 Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers
								1940–1945
 
 
 
 
 WUV
 
 
 Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
								1940–1945
 
 
 
 
 ZBO
 
 
 Zelfstandig bestuursorgaan
 
 
 
 
 ZiZo
 
 
 Zichtbare Zorg
 
 
 
 
 ZN
 
 
 Zorgverzekeraars Nederland
 
 
 
 
 ZonMw
 
 
 Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen
 
 
 
 
 Zvw 
 
 
 Zorgverzekeringswet
 
 
 
 
 ZZP
 
 
 Zorgzwaartepakket
 
 
 
 
 
 
 
 Trefwoordenregister
 
 BIJLAGE
 4.4.
 TREFWOORDENREGISTER
 
 
 Abortus 10,
42, 43, 53, 54, 86
 Administratieve lasten 20, 26, 28,
60, 92, 96, 98, 100, 101, 104, 194
 Alcohol 29, 38, 39,
40, 43, 56, 58, 79
 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) 103, 121, 176, 199
 Ambulance 62, 64, 66,
83, 184, 187, 201
 Ambulancezorg 27
 Apotheker 156, 182
 Arbeidsmarkt 12, 23, 25,
27, 62, 73, 74, 101, 153
 Arbeidsmarktbeleid 61, 73, 95,
97
 Baten-lastendienst 1, 3, 4, 5, 6, 41, 42, 43, 54,
62, 63, 88, 89, 90, 145, 147, 148, 150, 156, 160, 165, 168, 172, 174,
199, 201, 202
 Bedrijfsvoering 4, 27, 54, 85, 148, 149,
174
 Bevolkingsonderzoek 39, 40, 42, 49, 50, 52, 53, 70,
202, 204
 Caribisch Nederland 8, 9, 10, 34, 35, 62, 64,
84, 85, 86, 178, 180, 183, 185, 188
 Chronische
ziekten 35, 42, 44, 49, 51, 52, 56, 71
 Crisis 27, 38, 48, 49, 74, 79, 84
 Curatieve
zorg 12, 13, 20, 27, 28, 40, 49, 60, 61, 64, 68, 154, 180,
187
 Dbc 203
 Dementie 19, 99, 100
 Diabetes 19, 23, 38, 42, 51, 56, 66, 71, 78, 79, 181,
204
 Doelmatigheid 13, 21, 23, 25, 27, 60, 67, 71, 74,
75, 77, 79, 80, 81, 82, 85, 87, 139, 160, 164, 168, 171, 175, 189,
190
 Drugs 43, 56, 58, 143
 Eerstelijnszorg 14, 48, 62, 66, 71, 84, 110
 E-health 12, 22, 23, 39, 58, 60, 71, 75, 82
 Ethiek 42, 54, 154, 202
 Euthanasie 35, 54,
86, 162, 163, 164, 205
 Farmacie 81
 Fusie 30, 31, 91, 93, 169, 174
 Geboorte 61,
69
 Geestelijke gezondheidszorg 14, 22, 52, 64, 70, 71,
78, 82, 84, 115, 118, 151, 154, 182, 187, 190, 200, 203
 Gehandicapten 12, 16, 28, 29, 86, 88, 89, 90, 91, 94, 96,
103, 114, 132, 133, 151, 162, 180, 190, 200, 204, 205, 206
 Geneesmiddel 1, 3, 20, 62, 68, 69, 81, 82, 85, 143, 144,
151, 156, 157, 158, 160, 162, 163, 180, 182, 189, 190, 199, 201, 202,
203, 206
 Gezondheidsbeleid 38, 40, 41, 43, 47, 48, 51,
52, 53
 Governance 20, 25, 69
 Huisarts 11, 14, 22, 33, 51, 61, 64, 66, 71, 72, 82, 84,
178, 180, 184, 186, 187, 204, 205
 Indicatie 16, 28, 51,
67, 76, 85, 95, 96, 101, 102, 104, 108, 109, 118, 126, 129, 139, 183,
205
 Indicatiestelling 28, 35, 87, 88, 89, 94, 95, 96,
98, 198, 199, 202
 Infectieziekte 35, 38, 39, 42, 44,
49, 50, 53, 205
 Infectieziektebestrijding 40, 42, 45,
50, 202
 Inhuur externen 148, 150
 Innovatie 15, 25, 27, 39, 54, 60, 61, 62, 65, 69, 74, 75,
80, 81, 82, 84, 87, 98, 99, 102, 129, 131, 132, 136, 143, 156, 157,
162, 189, 203
 Internationale samenwerking 99, 143,
144
 Jeugdzorg 1, 3, 8, 26, 28, 63, 86, 96, 103, 118,
119, 120, 121, 122, 124, 125, 126, 147, 151, 152, 153, 168, 169, 172,
174, 198, 200
 Kiesbeter.nl 65, 88, 91
 Kwaliteit 7, 12, 13, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27,
29, 30, 31, 32, 33, 35, 45, 47, 48, 52, 53, 54, 60, 61, 62, 65, 67, 69,
70, 73, 76, 77, 79, 80, 81, 82, 83, 85, 86, 87, 88, 89, 91, 92, 93, 94,
95, 96, 97, 98, 100, 101, 102, 104, 106, 110, 112, 119, 122, 126, 133,
139, 149, 150, 151, 154, 156, 160, 162, 172, 175, 176, 189, 190,
199
 Kwaliteitsinstituut 18, 19, 52, 67, 92
 Langdurige zorg 1, 9, 12, 13, 14, 19, 20, 22, 23, 24, 25,
27, 28, 35, 67, 70, 83, 87, 88, 89, 90, 95, 97, 98, 99, 101, 149, 153,
154, 185, 186, 188
 Leefstijl 17, 29, 35, 39, 43, 44,
55, 56, 79, 120, 133
 Maatschappelijke ondersteuning 1,
9, 14, 40, 49, 70, 105, 107, 108, 112, 115, 154, 185, 188, 206
 Maatschappelijke opvang 30, 115, 117
 Mantelzorg 30, 99, 101, 105, 107, 111, 112, 113
 Medisch specialist 14, 21, 23, 31, 33, 64, 66, 72, 80, 81,
82, 178, 180, 181, 187, 188, 189, 190
 Obesitas 51, 56,
57, 79
 Olympische Spelen 135
 Onverzekerden 62, 76, 78, 83, 201
 Oorlogsgetroffenen 1, 37, 137, 138, 139, 140, 141, 200,
201
 Opleidingen 9, 10, 11, 61, 62, 72, 73, 74, 95, 97,
125, 126, 136, 149, 185, 186, 188
 Opleidingsfonds 8,
35, 72, 73, 191
 Orgaandonatie 70
 Ouderen 12, 18, 19, 20, 31, 58, 62, 79, 96, 99, 102, 104,
105, 106, 107, 114, 115, 116, 151, 182, 204
 Ouderenzorg 18, 25, 98, 99, 151, 186, 197, 204
 Overgewicht 17, 19, 38, 56, 57, 79
 Pakketmaatregelen 78, 84
 Palliatieve
zorg 36, 89, 97
 Participatie 14, 16, 30, 55, 94,
102, 103, 105, 106, 108, 109, 111, 112, 115, 120, 122, 123, 124,
153
 Persoonsgebonden budget 13, 23, 24, 34, 87, 90,
101, 178, 180, 183, 188, 204
 Prestatiebekostiging 13,
21, 22, 60, 79, 80, 81, 82, 189
 Preventie 8, 15, 19,
22, 26, 34, 38, 39, 40, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 56, 57, 58,
59, 67, 71, 72, 79, 82, 85, 115, 116, 117, 118, 124, 125, 133, 151,
154, 165, 199
 Preventieve zorg 44, 88, 187
 Rechtmatigheid 33, 75, 178, 182
 Regeldruk 28, 60
 Regelhulp 96
 Roken 25, 26, 30, 32, 33, 38, 58, 79, 92, 104, 117, 121,
168, 178, 181, 189, 190, 205
 Seksuele gezondheid 42,
50, 51, 55
 Solidariteit 78, 101, 139, 141, 144, 153,
154
 Spoedeisende hulp 56, 182, 205
 Sport 1, 3, 4, 5, 8, 14, 16, 17, 29, 36, 37, 38, 39, 40, 47,
56, 57, 59, 118, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 143, 144,
145, 151, 156, 160, 165, 168, 172, 204, 205
 Stepped
care 75
 Subsidie 2, 4, 6, 8, 30, 35, 41, 42, 43,
48, 50, 51, 52, 58, 61, 62, 63, 72, 88, 89, 90, 94, 95, 97, 98, 101,
106, 107, 110, 112, 114, 122, 123, 124, 125, 126, 132, 133, 134, 135,
136, 138, 139, 141, 142, 145, 149, 150, 159, 180, 188, 192, 197
 Subsidiebeheer 149, 150
 Taakstelling 4, 7,
44, 83, 94, 97, 148, 150, 155, 159, 163, 167, 168
 Tabak 39, 40, 43, 56, 79
 Thuiszorg 88, 91,
94, 202, 205
 Toezicht 18, 19, 20, 28, 31, 40, 43, 44,
45, 46, 58, 60, 69, 75, 76, 77, 83, 88, 91, 92, 93, 95, 119, 137, 141,
145, 149, 150, 151, 168, 199, 200
 Topsport 17, 37, 128,
129, 131, 132, 134, 135, 145, 202
 Vaccin 4, 40, 42, 44,
48, 49, 50, 51, 61, 144, 145, 146, 165, 167, 187, 204, 205
 Veiligheid 17, 18, 19, 20, 22, 34, 35, 38, 40, 43, 44, 45,
46, 47, 49, 54, 56, 59, 60, 61, 65, 67, 68, 69, 82, 87, 99, 115, 116,
118, 125, 131, 133, 143, 151, 165, 168, 172, 190, 202, 204, 205
 Vergrijzing 5, 12, 32, 41, 101, 111, 137, 176
 Vertrouwen 13, 18, 27, 28, 31, 61, 62, 66, 67, 70, 117, 150,
151
 Voeding 16, 40, 41, 43, 44, 45, 55, 56, 57, 96,
118, 123, 124, 154, 156, 157, 158, 160, 205
 Vrijwilligers 15, 29, 97, 98, 105, 107, 111, 112, 113, 125,
131
 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 8, 16,
105, 118
 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg) 8, 103
 Ziekenhuissector 21, 31, 72, 80,
94, 189
 Ziekenhuiszorg 13, 27, 77, 80, 180, 189
 Ziekenhuizen 13, 14, 18, 21, 26, 28, 33, 56, 60, 62, 64, 65,
66, 68, 70, 80, 81, 85, 91, 178, 180, 181, 186, 187, 189, 192, 193,
201, 204
 Zorgaanbieder 7, 14, 18, 19, 20, 21, 22, 23,
25, 26, 27, 28, 30, 31, 35, 52, 60, 61, 64, 65, 67, 71, 74, 75, 76, 77,
80, 81, 83, 87, 88, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 98, 99, 100, 102, 104, 109,
118, 126, 144, 150, 160, 189, 190
 Zorginnovatie 27,
75
 Zorginstelling 13, 18, 20, 24, 25, 60, 65, 68, 69,
73, 74, 83, 84, 85, 87, 89, 93, 94, 95, 98, 150, 151, 162, 163, 172,
198, 201, 202, 206
 Zorgstandaarden 19, 52, 67, 75
 Zorgstelsel 8, 35, 60, 61, 64, 65, 83, 88, 90, 91, 92, 94,
95, 150
 Zorgtoeslag 62, 63, 78, 196, 197
 Zorguitgaven 5, 7, 8, 12, 18, 31, 32, 33, 34, 43, 63, 84,
90, 107, 155, 176, 178, 179, 180, 183, 184, 191, 192, 193, 195,
197
 Zorgverzekeraar 7, 13, 18, 19, 21, 23, 25, 27, 28,
31, 35, 39, 40, 60, 62, 64, 65, 71, 72, 76, 77, 80, 81, 82, 91, 92, 97,
99, 103, 104, 118, 180, 189, 199, 201, 206
 Zorgverzekering 8, 19, 54, 61, 62, 76, 77, 78, 79, 83, 84,
85, 88, 191, 192, 194, 195, 198, 201, 202
 Zorgverzekeringswet 8, 25, 76, 78, 79, 121, 176, 191, 200,
201, 205, 206
 Zorgzwaartebekostiging 100, 190
 Zwangerschap 54, 61, 69,
162