Op innovatie gerichte clustervorming in de marktsector; Verslag algemeen overleg over de brief van 9 februari 2000 inzake implementatie actieplan Life sciences (25518, nr. 20)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25518, nr. 21

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25518 nr. 21

20-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25518Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 518Op innovatie gerichte clustervorming in de marktsectornr. 21VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 april 2000De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 5 april 2000 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Economische
Zaken over de brief van 9 februari 2000 inzake implementatie
actieplan Life sciences (25 518, nr. 20).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Wagenaar (PvdA) noemde het een goede
zaak dat het actieplan Life sciences nu concrete uitwerking krijgt. Zolang
echter de integrale beleidsnota biotechnologie van het kabinet nog niet verschenen
is en door de Kamer behandeld, ontbreekt het aan duidelijke randvoorwaarden.
Zij wilde dan ook gewaarborgd zien dat projecten waarvoor in de tussentijd
gelden worden uitgekeerd, niet in strijd zullen zijn met die randvoorwaarden,
hetgeen betekent dat er nu geen onomkeerbare stappen dienen te worden gezet.Jammer vond mevrouw Wagenaar het dat in de brief van de minister geen
aandacht wordt besteed aan samenwerking met grote bedrijven, bijvoorbeeld
in de vorm van matching funds of door starters gebruik te laten maken van
onbenutte octrooien. Zij had bezwaar tegen de uitvoering door NWO van de regeling
voor het zaaikapitaal, want zij zag NWO als weinig innovatief, opkomend voor
gevestigde belangen en niet geneigd aanvragen van in deeltijd werkende vrouwelijke
wetenschappers te honoreren. Het was haar indruk dat de verdeling van gelden
onder NWO zal gaan via het conservatieve hooglerarenmodel en dat jonge onderzoekers
niet genoeg stimulans zullen krijgen een eigen bedrijf te beginnen. Zij verzocht
om betere waarborgen voor vrouwelijke starters en bepleitte dat startende
bedrijven, naast begeleiding op technisch-wetenschappelijk gebied, ook aanspraak
kunnen maken op bedrijfseconomische begeleiding.Mevrouw Wagenaar bepleitte stimulering van octrooiaanvragen door starters.
Zij kon zich voorstellen dat daartoe, eventueel op een breder terrein dan
alleen biotechnologie, bij het bureau voor de industriële eigendom een
startersdesk wordt ingesteld van waaruit er tevens samenwerking met de universiteiten
kan zijn. Bij een volledig door een marktpartij te trekken start-upparticipatiefonds
zou haars inziens het zicht op de besteding van de betreffende
overheidsgelden kunnen worden versluierd. Wat dat betreft gaf zij de voorkeur
aan een PPS-constructie, teneinde zowel zeggenschap, als vooral ook inzicht
te behouden. Zij wees er voorts op dat geld niet de enige stimulans is voor
innovatie. Zo wordt in de Verenigde Staten gedurende een aantal jaren marktexclusiviteit
verleend aan bedrijven die geneesmiddelen ontwikkelen voor een beperkte patiëntengroep.
Heeft de minister in dit verband nog aandacht gegeven aan het instrument van
de prijsvraag, zoals toegepast in Duitsland?Mevrouw Wagenaar verzocht om een jaarlijkse rapportage aan de Kamer over
het voorgaande. Met inachtneming van hetgeen zij had opgemerkt over het vooralsnog
ontbreken van randvoorwaarden, vond zij wel dat daar waar enthousiasme bestaat,
mensen aan de slag moeten kunnen gaan. Zij benadrukte echter dat voorzover
het daarbij gaat om twijfel oproepende zaken als genetische manipulatie, inzet
van proefdieren en dergelijke, voorzichtigheid bij de honorering van aanvragen
is geboden.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) had uitgezien
naar de concretisering van de plannen om met name jonge starters in de biotechnologie
te faciliëren. De biotechnologie kan een belangrijke bijdrage leveren
aan bijvoorbeeld de voedselvoorziening, zij het dat daarbij voldaan moet worden
aan randvoorwaarden op het punt van voedselveiligheid en volksgezondheid.
Kan de minister in dit verband zeggen wanneer de integrale beleidsnota biotechnologie
van het kabinet verschijnt? Deze kan betrokkenen – starters, investeerders –
duidelijkheid verschaffen over wat wel en niet wordt toegestaan op het gebied
van biotechnologie. Voorkomen moet worden dat er intussen rechtsonzekerheid
ontstaat voor hen die bepaalde investeringen op dit gebied hebben gedaan.
Deze duidelijkheid is ook een voorwaarde voor het welslagen van het actieplan.
Daar tegenover staat dat er voor consumenten duidelijkheid dient te zijn over
producten (etiketteringsvoorschriften, certificering). Voortschrijdend inzicht
en geavanceerde meetapparatuur kunnen ertoe leiden dat eerst wel geaccepteerde
zaken later schadelijk voor de volksgezondheid worden bevonden, maar juist
dat inzicht maakt dat er uiterst zorgvuldig wordt gehandeld in Nederland,
zo ten aanzien van genetisch gemodificeerd voedsel (een term waaraan zij de
voorkeur gaf boven het negatief klinkende «genetisch gemanipuleerd voedsel»).In de voorgenomen samenstelling van het platform life sciences, waardoor
een deskundige en gezaghebbende oordeelsvorming wordt gewaarborgd, kon mevrouw
Voûte zich vinden. Zij onderkende dat het kunnen beschikken over hoogwaardige
laboratoriumruimte een groot knelpunt vormt voor starters. Nagegaan dient
te worden of een dergelijke faciliteit zich in het kader van de incubators
laat realiseren, maar het zou ook kunnen zijn dat universiteiten de eigen
laboratoriumruimte ter beschikking blijven stellen, eventueel als onderdeel
van een incubator en met de daarbij behorende vergoeding voor de universiteit.
Als wetenschappers die van universitaire laboratoriumruimte gebruik maken,
vervolgens besluiten ondernemer te worden, kan dan voorzien worden in een
daarop afgestemde regeling inzake het gebruik van faciliteiten? Is er al gereageerd
op de oproep in de Staatscourant betreffende het indienen van incubatorvoorstellen?In het belang van het welslagen van het actieplan achtte mevrouw Voûte
het van belang dat meer in het algemeen wordt ingegaan op de vraag waar de
knelpunten liggen die hebben geleid tot een achterstand van Nederland op het
punt van octrooiaanvragen. Het platform heeft de mogelijkheid om nationaal
en ook internationaal contacten te leggen en zo kennisuitwisseling te bewerkstelligen:
kan de minister aangeven welke landen daarbij voor Nederlanden kansen bieden?
Is bijvoorbeeld met Israël, waar veel knowhow aanwezig is, een internationale
samenwerking mogelijk? Mevrouw Van der Hoeven (CDA) memoreerde dat
vorig jaar, bij de bespreking van het actieplan, een aantal voorwaarden zijn
gesteld voor de implementatie ervan. Het kwam haar voor dat daar op een aantal
punten niet aan wordt voldaan, nu ook de integrale beleidsnota biotechnologie
van het kabinet nog niet is verschenen. In het kader van het congres over
biotechnologie, georganiseerd door de Amerikaanse ambassade, heeft een aantal
betrokken bewindslieden opvattingen kenbaar gemaakt in de pers, waarvan de
strekking was dat de ontwikkelingen op het gebied van biotechnologie in Nederland
zelfs moeten worden versterkt om te voorkomen dat Nederland achter gaat lopen,
al was de minister van Landbouw daar iets genuanceerder in. Hierbij ontbrak
echter de mening van de minister van VROM. Onduidelijk is nu of de voornemens
in het actieplan sporen met de opvattingen van de minister van VROM, respectievelijk
met de integrale nota. Dit betekent onduidelijkheid voor de Kamer, voor de
burgers en voor startende ondernemers.Het lijkt erop dat hier een beleid ontwikkeld wordt zonder dat sprake
is van een toetsingskader zoals de toegezegde integrale nota dit dient te
bieden, ook in ethisch en moreel opzicht. Welk kader wordt nu gehanteerd bij
het toetsen van de aanvragen van starters? Het gaat niet alleen om een afweging
op het niveau van het departement van Economische Zaken, te weten de bedrijfsmatige
of commerciële haalbaarheid, maar er zijn bredere, dit departement overstijgende
aspecten aan de orde, aspecten waar ook de maatschappelijke discussie inzake
biotechnologie over gaat. Kan de minister garanderen dat er met het actieplan
geen zaken in gang worden gezet die straks moeten worden teruggedraaid? De
huidige stand van zaken noopte de CDA-fractie tot de opstelling dat financiële
steun alleen kan worden toegekend aan onomstreden projecten, passende in bestaande
wetgeving.Over de concrete uitvoering van het actieplan merkte mevrouw Van der Hoeven
op dat ervoor gewaakt dient te worden dat het platform life sciences aanleiding
geeft tot het ontstaan van een bureaucratie; het platform dient waar dit maar
mogelijk is te streven naar samenwerking. De uitvoering van de regeling zaaikapitaal,
waarbij NWO wordt betrokken, gaf haar andermaal de vraag in waaraan precies
wordt getoetst bij de beoordeling van projectvoorstellen. Is het niet aan
te bevelen om, als het daarbij gaat om bedrijfseconomische aspecten, ook een
organisatie als Senter erbij te betrekken? Waarom is ervoor gekozen de projectgebonden
financiële ondersteuning aan de kennisinstelling toe te kennen en niet
rechtstreeks aan de onderzoeker die een bedrijf wil opzetten? Heeft het financiële
consequenties, als er niet binnen twee jaar een businessplan van de onderzoeker
ligt en is twee jaar wel een haalbare termijn?Gegeven de relatief beperkte middelen die voor de incubators beschikbaar
zijn, bepleitte mevrouw Van der Hoeven dat steeds wordt nagegaan of daarbij
gebruik gemaakt kan worden van reeds aanwezige infrastructuur bij een kennisinstelling
of een groot bedrijf en dat eventuele nieuwbouw zoveel mogelijk daarop dient
aan te sluiten. Is het wel juist dat bij aanschaf van onderzoeksapparatuur
het de kennisinstelling is die de financiële ondersteuning krijgt en
eigenaar wordt van de apparatuur, waarna de starter er tegen een marktconform
tarief gebruik van mag maken? Immers, op het moment dat betrokkene zelfstandig
een bedrijf begint, komt hij of zij voor een gigantische investering te staan;
die overgang dient goed geregeld te worden.Mevrouw Van der Hoeven had begrepen dat het actieplan als zodanig een
bedrag van zo'n 100 mln. omvat dat in zijn totaliteit, zij het via allerlei
kanalen, uiteindelijk als steun naar startende ondernemers gaat. Betekent
dit niet dat het actieplan moet worden aangemeld bij de Europese Unie? Het
benutten van «slapende» octrooien, met name door nieuwe bedrijven,
vormt al jaren een punt van discussie, niet alleen op het onderhavige terrein.
Op welke manier ziet de minister kans om juist met die «slapende»
octrooien wat te doen in het kader van het actieplan? De heer Ter Veer (D66) gaf aan dat D66 zich
had bekend tot de nieuwe economie, waarin ICT en biotechnologie een doorslaggevende
rol spelen. Zijn fractie was dan ook zeer ingenomen met de brief van de minister,
alsook met de uitspraken van bewindslieden in het kader van de conferentie
waaraan mevrouw Van der Hoeven refereerde. In tegenstelling tot mevrouw Van
der Hoeven meende de heer Ter Veer dat het kabinet daarbij duidelijk kleur
heeft bekend. Na vijftien jaar weinig vruchtbare discussie over wat kon en
mocht in de biotechnologie, is nu sprake van voortgang, hetgeen op zich gelegenheid
biedt tot bijsturing. Het actieplan zelf en de 100 mln. die in dat kader ter
beschikking komt, zag de heer Ter Veer als welkome sturingsinstrumenten waar
nu ervaring mee kan worden opgedaan.Wat betreft de samenstelling van het platform life sciences benadrukte
de heer Ter Veer de aanwezigheid daarin van octrooideskundigen. Hij memoreerde
dat minister Jorritsma er, bij haar recente bezoek aan Boston, van Amerikaanse
zijde op is gewezen dat de dure en tijdrovende procedures voor patenten een
handicap vormen voor de Europese biotechindustrie. Heeft de minister wat dat
betreft geen spijt van het door Nederland bij het Europese Hof in Luxemburg
aangetekende verzet tegen implementatie van de betreffende Europese richtlijn?
Is het geen tijd af te zien van voortzetting van deze procedure?Naar aanleiding van de regeling zaaikapitaal vroeg de heer Ter Veer naar
de samenwerkingsrelatie met de publieke kennisinstituten, respectievelijk
de universiteiten. Kan langs deze weg bijvoorbeeld een verder reikend perspectief
worden geboden aan AIO's die promotieonderzoek doen? Hoe kunnen de onmisbare
maar dure faciliteiten voor onderzoek op het terrein van genetische modificatie
(GGO-laboratoria) zo efficiënt mogelijk worden gebruikt? Een starter
zal onvoldoende middelen hebben om dergelijke apparatuur in een eigen laboratorium
te installeren. Kortom, hoe kan een zo goed mogelijke samenwerking met bestaande
kennisinstituten tot stand worden gebracht?De heer Ter Veer had het in het kader van de zaaikapitaalregeling niet
begrepen op een «deskundigencommissie» met verregaande bevoegdheden
bij de beoordeling van startersprojecten. De geschiedenis laat zien dat briljante
ontdekkingen aanvankelijk omstreden kunnen zijn. Hoe verwacht de minister
tot een zodanige opzet van deze commissie te komen dat ook projecten die misschien
briljant zijn maar in eerste instantie niet als zodanig worden onderkend,
de kans krijgen die ze verdienen?Met betrekking tot de incubators signaleerde de heer Ter Veer een lastige
draaischijfsituatie voor de starter bij de verzelfstandiging van zijn of haar
project en de overgang vanuit kennisinstelling of universiteit. Hoe zit het
bijvoorbeeld met de patenteerbaarheid van het product en hoe is daarbij de
verhouding met de universiteit? Kosten zullen bijvoorbeeld vergoed moeten
worden waar ze daadwerkelijk gemaakt zijn en dat geldt ook voor de verdeling
van de revenuen. Is er voorts in alle fasen van de gang van onderzoek naar
product voldoende toezicht op de naleving van voorschriften in het kader van
milieuwetgeving en de daarbij horende vergunningverlening?Antwoord van de regeringDe minister onderkende dat aan biotechnologie,
respectievelijk life sciences in den brede, economisch en maatschappelijk
steeds meer belang toekomt. Zij was zich daar eens temeer van bewust na haar
recente bezoek aan Boston. Voorkomen moet worden dat Nederland, van oudsher
een belangrijk biotechnologieland, op achterstand wordt gezet, mede vanwege
een te gering aantal startende bedrijven in deze sector. Het ligt dan voor
de hand te proberen in elk geval in dit laatste verbetering aan te brengen
door te zorgen voor goede startvoorwaarden. Hiertoe kan aansluiting
worden gezocht bij de uitstekende kennisinfrastructuur in Nederland, alsmede
bij de hier aanwezige bedrijvigheid met biotechnologische kenmerken. Hierop
zijn de samenhangende actielijnen uit het actieplan ook gericht.Het team dat belast is met de oprichting van het platform life sciences,
aan te duiden als Biopartner in oprichting, is begin februari aan de slag
gegaan. Er wordt projectmanagementondersteuning verleend door een consultant;
de website en de telefonische helpdesk zijn in de lucht; er is een advertentie
voor een directeur geplaatst en de procedure voor de formele oprichting van
Biopartner is in gang gezet. De grote bedrijven zijn betrokken geweest bij
de voorbereiding van het actieplan en zij zijn nadrukkelijk in Biopartner
vertegenwoordigd. De doelgroep van het actieplan zijn echter de starters.
De bedoeling is dat via Biopartner straks de nieuwe bedrijven gemakkelijk
in contact kunnen komen met het netwerk van bestaande grote bedrijven, waardoor
samenwerkingsrelaties kunnen ontstaan, bijvoorbeeld op het gebied van de verschaffing
van venture capital. Biopartner zal ook het netwerk voor de octrooibenutting
verzorgen, waarbij gebruik kan worden gemaakt van kennis die bij het bureau
voor de industriële eigendom aanwezig is.Het zou mooi zijn als universiteiten een breed georiënteerde octrooihelpdesk
zouden opzetten, aldus de minister. Belangrijker nog leek het haar, als universiteiten
wat meer waarde zouden hechten aan patentverwerving door onderzoekers in plaats
van alleen te letten op wetenschappelijke publicaties. Zowel zijzelf, alsook
haar collega van OCW probeerde gehoor te vinden bij de universitaire wereld
voor deze benadering. Echter, universiteiten zijn autonome instellingen en
aandacht voor octrooien is ook een kwestie van cultuur. Het was haar bekend
dat een paar (technische) universiteiten inmiddels deze richting op zijn gegaan.
Er zijn evenwel nog veel faculteiten die dit niet nodig achten. De minister
wilde nagaan of zij samen met haar collega van OCW hierover een notitie aan
de Kamer zou kunnen zenden, voorafgaande aan een verdere stap richting universiteiten.
Zij zegde toe hierbij aandacht te geven aan een eerder door de Kamer op dit
punt aangenomen motie van mevrouw Van der Hoeven. De minister wilde niet terugkomen
op de nu bij het Hof te Luxemburg ingestelde en door een brede Kamermeerderheid
gesteunde beroepsprocedure tegen de betreffende EU-richtlijn. Zij wees er
daarbij op dat het in beroep gaan niet betekent dat ontkomen kan worden aan
de verplichting tot implementatie van de richtlijn.De minister deelde mee dat over de voorwaarden waaronder NWO met de uitvoering
van de regeling zaaikapitaal zal worden belast, inmiddels overeenstemming
is bereikt. Zij was voornemens de aan het adres van NWO geuite kritiek over
te brengen en te vragen welk beleid NWO daar nu in voert, teneinde te bezien –
als de geuite kritiek nog steeds opgaat – hoe NWO het op een andere
manier kan aanpakken. Zij wees op een paar belangrijke redenen om in dezen
voor NWO te kiezen in plaats van voor Senter: het gaat om zaaikapitaal voor
mensen die nog in de onderzoeksfase zitten en er is een hechte relatie van
NWO met universiteiten en onderzoekers. NWO heeft voorts ervaring opgebouwd
met het eigen stimuleringsprogram innovatief geneesmiddelenonderzoek en ondernemerschap
(Stigon); op deze wijze kan een goede afstemming verkregen worden tussen Stigon
en de regeling zaaikapitaal. Er komt een commissie van externe deskundigen,
belast met de beoordeling van projecten, ook in bedrijfseconomisch opzicht.
De samenstelling van deze commissie zal multidisciplinair zijn; zij moet een
gezaghebbend oordeel kunnen geven, waarbij haar leden gebonden zullen zijn
aan geheimhouding omtrent de inhoud van projecten. Er is voorzien in bedrijfseconomische
begeleiding van starters door zogenoemde bedrijfscoaches uit het veld; daar
speelt het platform life sciences een belangrijke rol in. Nagegaan wordt in
hoeverre Senter een praktische rol kan vervullen en deskundigheid kan inbrengen. Het is niet zo dat de kennisinstelling alléén de ondersteuningsaanvraag
doet in het kader van de regeling zaaikapitaal: onderzoeker en kennisinstelling
vragen gezamenlijk aan. Bedacht zij dat het bij de regeling zaaikapitaal nog
niet over de ondernemersfase gaat. De ondernemersfase komt hier voort uit
basisonderzoek, leidende tot de ontwikkeling van toepassingen; dit in tegenstelling
tot de gang van zaken bij informatietechnologie, in het kader van het twinningproject.
Als wordt overgegaan naar de incubator, waar de onderzoekers echte starters
worden, dient de middelentoewijzing op een andere manier te geschieden. Het
risico van mislukking is aanwezig; met name in de eerste twee jaar, de periode
van het zaaikapitaal, zal er wel eens een afvaller zijn. Voorzover er nog
kans op succes aanwezig is ná het verstrijken van die periode van twee
jaar, zullen betrokkenen hun eigen weg moeten vinden, want dan houdt deze
vorm van financiële ondersteuning op. Het is van belang dat de kennisinstelling
een actieve rol speelt in de voortgang van projecten. Daarbij is sprake van
kruisbestuiving, in die zin dat ondernemerschap de universiteit in komt. Zeker
op het terrein van biotechnologie is het tegenwoordig belangrijk voor een
universiteit om uit te stralen ook nieuwe ondernemers af te leveren: dit kan
bevorderlijk zijn voor het aantal studenten dat kiest voor die universiteit.Overstappende naar de actielijn betreffende de incubators, meldde de minister
dat het eerste voorstel naar aanleiding van de oproep in de Staatscourant
inmiddels binnen is; het is afkomstig van Amsterdam. Zij verwachtte binnenkort
nog meerdere voorstellen. Het was haar opvatting dat incubators niet altijd
in een nieuw gebouw gevestigd behoeven te worden. Wegens gebrek aan universitaire
laboratorumfaciliteiten zullen ook incubators eigen laboratoriumfaciliteiten
nodig kunnen hebben. Wel zullen universiteiten willen nagaan, uit een oogpunt
van efficiënte middelenbesteding, of er in dezen sprake kan zijn van
facility sharing.Ook bij de vierde actielijn, ondersteuning bij de aanschaf van onderzoeksapparatuur,
speelt facility sharing een rol, in die zin dat starters gezamenlijk laboratoriumfaciliteiten
ter beschikking krijgen. De door Mibiton te hanteren leidraad voor deze startersfaciliteit
verkeert nog in het stadium van voorbereiding. Uitgangspunt is om te proberen
met een zo klein mogelijke investering een zo groot mogelijk resultaat te
bereiken, waar mogelijk met behulp van een combinatie van faciliteiten. In
dit verband was de minister nieuwsgierig naar de voorstellen die hier zullen
worden gedaan, ervan uitgaande dat de voorstellen die het meest efficiënt
van bestaande zaken gebruik maken en zoveel mogelijk toegevoegde waarde weten
te creëren op basis van de laagste investeringen, de interessantste zijn.
Het fondsbeheer in het kader van het start-upparticipatiefonds, de vijfde
actielijn, zal binnen één of twee weken Europees worden aanbesteed.De minister had gekeken naar de aanpak in het kader van de Duitse prijsvraag
en geconstateerd dat de hierbij gevolgde regionale insteek voor de Nederlandse
markt maar in beperkte mate nuttig kan zijn. Iets daarvan is terug te vinden
in het actieplan waar het betreft de actielijn van de incubators, want daarbij
wordt geprobeerd een koppeling tot stand te brengen met regionale kenniscentra,
hetgeen ook een regionaal aanjaageffect heeft op starters. Zij wees erop dat
de Duitse regionale overheden meer mogelijkheden hebben, ook financieel, voor
eigen acties op dit gebied. In Nederland geldt een landelijke benadering,
die overigens wel enige concurrentie tussen universiteiten bevordert.Toen de minister kwam met het actieplan life sciences, wist zij nog niet
dat er een integrale beleidsnota biotechnologie diende te komen. Het is de
Kamer die heeft gevraagd om deze integrale nota, nadat de minister het initiatief
tot het actieplan had genomen. Deze volgorde mag niet uit het oog worden verloren.
Gepland is dat de integrale nota in mei in de ministerraad aan de orde komt.
Het uitbrengen van deze nota zal de duidelijkheid over het kabinetsstandpunt
inzake biotechnologie ten goede komen, al vormt ook het actieplan
life sciences reeds een kabinetsstandpunt, mede gedragen door de minister
van LNV. De inzet zal zijn dat biotechnologie alle kansen dient te krijgen
binnen heldere en werkbare wettelijke kaders, ondersteund door goede voorlichting
en met behoud van keuzevrijheid. Het is niet zo dat er op dit moment geen
ethisch of moreel kader zou zijn, want te dien aanzien kan verwezen worden
naar reeds bestaande wettelijke regelingen waaraan ondernemingsactiviteiten
getoetst worden. Daarop zal worden ingegaan in de integrale beleidsnota biotechnologie
om te zien of er inconsistenties in zitten, maar op voorhand kon de minister
melden dat dit nauwelijks het geval is. Als er in het kader van de integrale
nota wijzigingen in beleid of in wet- en regelgeving komen, dan zullen ook
starters daaraan moeten voldoen.Gegeven het bestaande wettelijke kader, is er geen reden om nu niet te
starten met het actieplan. Daarbij dient het vanzelfsprekend te gaan om projecten
die binnen de huidige wetgeving passen. In die zin kan er geen sprake zijn
van omstreden projecten, aldus de minister, noch van projecten waarop in het
kader van de integrale beleidsnota biotechnologie zou moeten worden teruggekomen.
Twijfel of een project in de toekomst nog wel zal mogen, betekent bij voorbaat
een negatieve economische indicatie; de kans dat zo'n project er door zou
slippen de komende tijd, is buitengewoon klein. Hoewel de periode tot aan
het verschijnen van de integrale nota relatief kort is, kan het niet zo zijn
dat elk project nu maar moet wachten. Het is voorts een misverstand te menen
dat alle biotechnologische projecten samenvallen met onderzoek naar genetische
modificatie, want biotechnologie is veel breder. Genetische modificatie is
overigens op een aantal terreinen geaccepteerd. Het belangrijkste terrein
waarop er, wereldwijd, politieke discussie over is, is dat van de voedselvoorziening.
Daar moeten heldere uitspraken over komen en die zullen ook een dezer maanden
door het kabinet gedaan worden.De voor het start-upparticipatiefonds gekozen opzet, de combinatie met
private investeerders, vloeit mede voort uit eerder opgedane ervaringen met
de financiering van startende ondernemingen. Er gelden duidelijke voorwaarden
voor de fondsbeheerder, zoals beschreven in de brief, opdat de zaken controleerbaar
zullen zijn; eigen investeringen van de fondsbeheerder zijn niet toegestaan.
De minister was voornemens de Kamer eenmaal per jaar op de hoogte te houden
van de stand van zaken.Wat betreft de internationale samenwerking merkte de minister op dat er
met Israël al goede contacten op het terrein van biotechnologie zijn.
Biopartner zal ook het internationale netwerk stimuleren voor starters en
andere betrokkenen, en Israël is daarbij een goede kandidaat, naast andere
landen. Zij wees er voorts op dat alle actielijnen door haar ministerie waren
gecontroleerd met het oog op hun eventuele aanmelding in Brussel in het kader
van de verlening van staatssteun. De conclusie is dat hier geen sprake is
van dergelijke steun aan ondernemingen en dat de overheid als marktinvesteerder
handelt. Voorzover zich een voordeel voor ondernemingen voordoet, valt dit
onder de de-minimisregeling van maximaal 100 000 euro per onderneming
voor een periode van drie jaar. Het betekent dat er geen sprake is van staatssteun
volgens de EU-regels en dan is melding niet nodig.Nadere gedachtewisselingMevrouw Wagenaar (PvdA) sloot niet uit dat
bij de behandeling van de integrale beleidsnota biotechnologie kan blijken
dat de Kamer een andere opvatting heeft dan het kabinet. De Kamer moet er
dan ook van uit kunnen gaan dat er geen onomkeerbare zaken plaatsvinden, zaken
die als twijfelachtig kunnen worden beschouwd of zich niet verdragen met het
voortschrijdend inzicht. Als er wordt getwijfeld, is voorzichtigheid op zijn
plaats. Zij meende dit thans zo te kunnen vaststellen en hoopte dat het niet
nodig was er een motie over in te dienen. Desgevraagd onderkende zij
dat voorzover biotechnologische procédés vergunningsplichtig
zijn, deze vergunningen op zich omkeerbaar zijn doordat zij kunnen worden
ingetrokken. Echter, er is dan al wel een proces in gang gezet dat beter niet
in gang gezet had kunnen worden, in die zin ook dat een starter is gestimuleerd
en dat er middelen ter beschikking zijn gesteld voor een project waar inmiddels
anders over wordt gedacht.Mevrouw Wagenaar kondigde aan dat haar fractie binnenkort een pamflet
uitbrengt over «consumer concerns», consumentenzorgen, waarin
wordt ingegaan op voedselveiligheid en met name op de vraag hoe op een zorgvuldige
manier om te gaan met het vraagstuk van genetisch gemanipuleerd voedsel. Zij
verkoos deze terminologie boven de gedepolitiseerde aanduiding «genetisch
gemodificeerd», gegeven juist de zorgen bij consumenten in Nederland
op dit punt. Haar fractie deelde die zorgen en vond dat die serieus moeten
worden genomen, hetgeen ook tot uitdrukking dient te komen in het taalgebruik.
Zij was verheugd over de toezegging van de minister om met de collega van
Onderwijs naar het onderwerp octrooien te kijken en daar de Kamer over te
berichten.Wat betreft de rol van NWO wilde mevrouw Wagenaar de zekerheid hebben
dat niet dezelfde criteria worden gehanteerd als bijvoorbeeld bij Pionieraanvragen.
Zij wilde voorts de garantie dat het niet zo zal zijn dat hoogleraren de beschikkingsmacht
over de toegekende bedragen krijgen, waardoor zij die naar eigen inzicht onder
hun staf kunnen verdelen, vaak mensen uit het buitenland die op AIO-plaatsen
zijn binnengehaald. Op die wijze wordt niet het beoogde onderzoekspotentieel
in Nederland gekweekt; daartoe is een andere aanpak nodig dan via de huidige
universiteitscriteria en het hooglerarenmodel.Mevrouw Voûte-Droste (VVD) meende dat
als het actieplan zorgvuldig wordt uitgevoerd, op de wijze waarop het nu door
de minister is toegelicht, dit een stimulans zal zijn voor innovatieve starters
in Nederland. De concurrentietoets gaf al aan hoe noodzakelijk het is voor
Nederland om aandacht aan innovatie te geven. In dit verband verzocht zij
de minister om de Kamer een update te doen toekomen van de achterstand die
Nederland heeft op het gebied van octrooien.Mevrouw Van der Hoeven (CDA) wees er met betrekking
tot het onderwerp octrooien op dat door de vorige minister van Economische
Zaken een beleid in gang is gezet om met name bekendheid te geven aan datgene
wat er ligt bij het bureau voor de industriële eigendom. Zij meende te
kunnen constateren dat er aan dit beleid nog wel iets valt te verbeteren en
verzocht de minister er een nieuwe impuls aan te geven, teneinde te zorgen
dat er daadwerkelijk met dit intellectuele bezit iets gedaan wordt.Hoewel het gaat om onderzoekers die startende ondernemers willen wor-
den, aldus mevrouw Van der Hoeven, wordt er door NWO projectgebon- den financiële
steun aan de instellingen verleend, waardoor deze financiële ondersteuning
niet persoonsgebonden is. Zij was van oordeel dat het persoonsgebonden element
meer nadruk dient te krijgen in de steunverlening, ook om te voorkomen dat
het geld wordt verdeeld via traditionele lijnen. Zij hoopte dat tot de voorwaarden
waaronder NWO de midde- len kan verdelen, mede behoort dat er contact met
Senter is om zo de mogelijkheid van een andere benadering te hebben, naast
die van NWO.Mede tegen de achtergrond van het nog niet bekend zijn van de inhoud van
de integrale beleidsnotitie biotechnologie, benadrukte mevrouw Van der Hoeven
dat bij twijfel omtrent een project, acceptatie ervan dient uit te blijven.
Het past niet bij de integrale nota om in het kader daarvan zaken te moeten
terugdraaien. Indien dit een reeds gestarte onderneming treft, zullen er financiële
consequenties zijn. Een dergelijke ontwikkeling, waarbij er als gevolg van
gewijzigd beleid claims van gestarte ondernemers kunnen komen, dient te worden
voorkomen. Ten slotte wilde zij weten in hoeverre onderzoek dat
in het kader van het actieplan wordt aangevraagd, vergunningsplichtig is.De heer Ter Veer (D66) vond dat technologische
topinstituten (TTI's) in het kader van het actieplan ook beschouwd dienen
te worden als publieke kennisinstellingen zoals universiteiten. Kan de minister
bevestigen dat voor TTI's uit dien hoofde dezelfde procedure geldt bij het
in aanmerking komen voor de verschillende actielijnen?Met betrekking tot de ethisch-politieke beoordeling van de biotechnologie
maakte de heer Ter Veer zijn collega's van de ChristenUnie een compliment
voor het van die zijde gepubliceerde boekje «Toetsen en begrenzen».
Hierin staat een voortreffelijke samenvatting van hetgeen in het parlement
op dit punt allemaal is vastgesteld. Er blijkt uit dat er al heel veel bestaande
regelgeving is, zodat er geen reden is om het actieplan met koudwatervrees
tegemoet te treden.De minister kon zich aansluiten bij deze laatste
woorden van de heer Ter Veer. Zij zou het jammer vinden, als van dit algemeen
overleg de suggestie zou uitgaat alsof er grote problemen dreigen. Bij 99%
van alles wat er omgaat op het terrein van de life sciences, verwachtte de
minister geen enkele twijfel en geen enkel probleem. Biotechnologie is op
vele terreinen een geaccepteerde zaak in Nederland. Er is veel wetgeving op
van toepassing, die volstrekt helder is en ook niet zal wijzigen. Voorkomen
moet worden dat het nieuwe beleid het imago meekrijgt dat er niets kan in
Nederland. Er kan heel veel in Nederland, juist doordat er voor heel veel
zaken keurige regelingen zijn.Zodra er twijfel omtrent een projectvoorstel is, zullen de kansen ervan
binnen het actieplan nihil zijn. Instellingen, noch private financiers zullen
erin geïnteresseerd zijn daarin te investeren. Evenmin zal er dan een
positief advies op een desbetreffende aanvraag komen, aldus de minister. In
die zin is er sprake van waarborgen dat zich, ook in de aanloop naar de integrale
beleidsnota biotechnologie, geen ongewenste ontwikkelingen of problemen zullen
voordoen. Zij constateerde wat dat betreft geen grote verschillen van mening
in dit algemeen overleg en had er vertrouwen in dat de Kamer zal kunnen instemmen
met het goede beleid dat straks in de kabinetsnota aan de Kamer zal worden
voorgelegd.De minister bevestigde dat door NWO niet dezelfde criteria zullen worden
gehanteerd als bij Pionier; bij Pionier is sprake van puur wetenschappelijke
criteria en hier gaat het om commerciële criteria, namelijk of het onderzoeksproject
kan uitmonden in een op de markt te brengen product. Dat is hetgeen waarop
wordt beoordeeld. NWO bepaalt niet zelf de criteria, maar is de uitvoerende
instantie die zich te houden heeft aan de gestelde voorwaarden. Overigens
geeft NWO er blijk van de lijn in te willen zetten waarbij onderzoek gekoppeld
wordt aan ondernemerschap. De minister ging ervan uit dat ook de TTI's bij
het actieplan betrokken kunnen worden, bijvoorbeeld waar het betreft een TTI-voeding.De minister meende dat een overzicht op het punt van octrooien wordt gegeven
in een de Kamer bekend rapport van Booz, Allen & Hamilton. Voorzover daarin
niet het gehele terrein bestreken wordt, zegde zij toe de Kamer er separaat
over te informeren. Overigens vormt staatssecretaris Ybema het aanspreekpunt,
als het gaat om acties terzake van octrooien. De minister herhaalde haar toezegging
in dezen om met de collega van OCW te bespreken hoe op het onderhavige vlak
gezamenlijk iets richting Kamer en universiteiten kan worden ondernomen.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Van Zuijlen
(PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Rabbae (GroenLinks), Marijnissen
(SP), Hessing (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF/GPV), Van
Walsem (D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), De Boer (PvdA), Verburg (CDA),
Stroeken (CDA), Ravestein (D66), Geluk (VVD), Van den Akker (CDA), Blok (VVD)
en Hindriks (PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek
(PvdA), Wijn (CDA), Klein Molekamp (VVD), Schoenmakers (PvdA), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Vendrik (GroenLinks), Poppe (SP), Kamp (VVD), Van den Berg (SGP),
Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (RPF/GPV), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD),
Herrebrugh (PvdA), Smits (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Van der Hoeven (CDA),
Bakker (D66), Van Beek (VVD), De Haan (CDA), Udo (VVD), Hamer (PvdA) en Koenders
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25518-21.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl