HGIS-nota 2018
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2017-09-19 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2017-2018
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 34 776
 
 Homogene Groep Internationale samenwerking 2018 (HGIS-nota 2018)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 
 Leeswijzer
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 Wat is de HGIS?
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 Opzet HGIS-nota 2018
 
 
 2
 
 
 
 
 
 2. 
 
 
 
 
 
 Beleidskader
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 Nederlandse inzet in het buitenland
 
 
 5
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 Hulp, handel en investeringen
 
 
 11
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 
 HGIS naar beleidsthema’s
 
 
 
 
 17
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 1:
 
 
 De HGIS-verticaal: wijzigingen na de Miljoenennota 2017
 
 
 39
 
 
 
 
 Bijlage 2a:
 
 
 De HGIS-uitgaven horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 40
 
 
 
 
 Bijlage 2b:
 
 
 De HGIS-ontvangsten horizontaal: meerjarencijfers per begroting en per begrotingsartikel
 
 
 50
 
 
 
 
 Bijlage 3:
 
 
 Berekening ODA-plafond 2017–2022
 
 
 52
 
 
 
 
 Bijlage 4:
 
 
 De ODA-uitgaven naar beleidsthema
 
 
 53
 
 
 
 
 Bijlage 5a:
 
 
 De geplande ODA-uitgaven in partnerlanden (hulprelaties en overgangsrelaties) 2018
 
 
 55
 
 
 
 
 Bijlage 5b:
 
 
 De geplande ODA-uitgaven in exitlanden
 
 
 59
 
 
 
 
 Bijlage 6:
 
 
 De non-ODA uitgaven naar beleidsthema
 
 
 60
 
 
 
 
 Bijlage 7:
 
 
 Internationale Klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2018
 
 
 63
 
 
 
 
 Bijlage 8:
 
 
 Internationale inspanningen voor migratie 2018
 
 
 65
 
 
 
 
 Bijlage 9:
 
 
 Indicatoren en streefwaarden 2018 voor BHOS
 
 
 68
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 
 
 1.1
 Wat is de HGIS?
 
 De Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) is sinds 1997 een budgettaire constructie binnen de rijksbegroting. In de HGIS worden de uitgaven van de verschillende ministeries op het gebied van het buitenlandbeleid gebundeld, waarmee de onderlinge samenhang geïllustreerd wordt. Dit bevordert de samenwerking en de afstemming tussen de betrokken ministeries. De HGIS vormt daarmee een belangrijk instrument voor een geïntegreerd en coherent buitenlandbeleid.
 Binnen de HGIS wordt onderscheid gemaakt tussen de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking die voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingssamenwerking (Official Development Assistance, ODA) en de overige uitgaven voor het buitenlands beleid (non-ODA).
 De Minister van Buitenlandse Zaken coördineert het Nederlandse buitenlandbeleid en daarmee de HGIS. De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een coördinerende bevoegdheid voor de uitgaven aan ODA binnen de HGIS.
 Twee keer per jaar wordt er verantwoording afgelegd aan de Tweede Kamer over de HGIS. Parallel aan het begrotingsproces wordt op Prinsjesdag de HGIS-nota aangeboden aan de Staten-Generaal. Op Verantwoordingsdag wordt het HGIS-jaarverslag aangeboden aan de Staten-Generaal. Deze documenten geven een integraal overzicht van alle uitgaven aan internationale samenwerking, die op de verschillende departementale begrotingen staan.
 Buitenlandse betrekkingen zijn een zaak van het Koninkrijk der Nederlanden: Nederland in Europa, Aruba, Curaçao en Sint Maarten, alsmede de Nederlandse openbare lichamen in het Caribisch gebied (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Waar de HGIS-nota spreekt over «Nederland» of «Nederlands» wordt daarmee bedoeld: «(van) het Koninkrijk der Nederlanden», tenzij het gaat om zaken die specifiek het land Nederland betreffen, zoals het EU-lidmaatschap en ontwikkelingssamenwerking.
 
 
 
 1.2
 Opzet HGIS-nota 2018
 
 De HGIS-nota 2018 geeft inzicht in de begrote middelen voor internationale samenwerking in 2018. In het beleidskader worden de politieke hoofdlijnen van het buitenlandbeleid geschetst. Daarna wordt per beleidsthema nader ingegaan op de accenten in het begrotingsjaar 2018. De indeling naar acht beleidsthema’s en een categorie overig is gebaseerd op een samenstelling van de indelingen van de begroting van Buitenlandse Zaken en de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
 De toelichtende teksten zijn ontleend aan de Memories van Toelichting bij de begrotingen voor 2018 van de verschillende ministeries en geven een overzicht in vogelvlucht. Voor een gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar de respectievelijke begrotingen.
 Zoals gebruikelijk wordt in meerdere tabellen naast de HGIS-bedragen het ODA-aandeel daarin weergegeven. Voor het Budget Internationale Veiligheid (BIV) is nog niet duidelijk in welke mate er sprake zal zijn van een ODA-component conform de OESO/DAC-definities. In het HGIS-jaarverslag over 2018 wordt het ODA-aandeel in het BIV als onderdeel van de realisatie gerapporteerd.
 Na de beleidsthema’s volgen negen bijlagen. In deze bijlagen worden gegevens, die verspreid staan over verschillende departementale begrotingen, gebundeld tot een overzichtelijk geheel.
 
 
 
 •
 Bijlage 1: Deze geeft een overzicht van de begrotingsontwikkelingen binnen de HGIS tussen de HGIS nota 2017 en HGIS nota 2018.
 
 
 •
 Bijlagen 2a en 2b: Hierin worden alle buitenlanduitgaven en -ontvangsten gepresenteerd per departement.
 
 
 •
 Bijlage 3 geeft een berekening van het ODA-plafond.
 
 
 •
 Bijlagen 4, 5a en 5b: Hierin wordt een totaaloverzicht gegeven van de buitenlanduitgaven die als officiële ontwikkelingshulp (ODA) kwalificeren, respectievelijk per beleidsthema en per land.
 
 
 •
 Bijlage 6: Een overzicht van de non-ODA uitgaven per beleidsthema.
 
 
 •
 Bijlage 7: Hierin wordt een raming van de verwachte publieke klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden in 2018 gepresenteerd.
 
 
 •
 Bijlage 8 betreft een uiteenzetting van de internationale inspanningen in 2018 op het terrein van migratie.
 
 
 •
 Bijlage 9: Ten slotte is een nieuwe bijlage opgenomen. Het betreft een overzicht van indicatoren en streefwaarden. Dit onderdeel was in de HGIS-nota 2017 nog niet opgenomen. In lijn met de toezegging aan de Kamer zijn vanaf het BHOS-jaarverslag 2016 deze indicatoren opgenomen. Omdat deze indicatoren ook zijn benoemd in de BHOS-begroting 2018 is ervoor gekozen het overzicht binnen de HGIS als bijlage op te nemen.
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Beleidskader 2018
 
 Gezien de demissionaire status van het huidige kabinet treft u een begroting op hoofdlijnen aan. Wanneer een nieuw kabinet aantreedt, kan dit aanleiding geven tot aanpassingen in de begroting. De voorliggende begroting geeft weer hoe Nederland in 2018 vorm wil geven aan het buitenlandbeleid. Nederland moet dagelijks inspelen op internationale ontwikkelingen. Deze hebben (grote) invloed op ons land.
 
 «2018: Voor Nederland, wereldwijd – actieve diplomatie voor een veilige, welvarende en toekomstbestendige wereld»
 
 Wereldwijd bepaalt een aantal grote trends de agenda in 2018. Het betreft niet alleen de economische en geopolitieke verschuiving oostwaarts, maar ook onzekerheid over de opstelling van de VS op vele terreinen, het assertieve gedrag van landen als Rusland, Iran en Noord-Korea, evenals de dreiging van het internationale terrorisme, de vluchtelingen- en migratiecrisis en de gevolgen van klimaatverandering.
 Ook op Europees vlak zijn er verschuivingen. Na een periode waarin solidariteit tussen lidstaten op de proef is gesteld door gebeurtenissen met grote consequenties (de economische crisis, de migratiecrisis en het Britse besluit tot een vertrek uit de Unie), zoekt de Europese Unie naar een vernieuwende, toekomstbestendige samenwerking. Europa moet zijn koers herijken. Die kans moeten we niet laten lopen, want juist de komende jaren hebben we de Europese Unie hard nodig voor veiligheid en welvaart, zowel binnen de Europese Unie als daarbuiten. We hebben nieuw draagvlak nodig om de sterke positie van de Europese Unie te behouden.
 Nederland heeft veel te bieden. We zijn de 6e Europese economie, 7e donor op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, 2e exporteur van landbouwproducten en actief contribuant aan vredesmissies en de G20. We worden in het buitenland gezien en gehoord. Het Nederlandse lidmaatschap van de VN-Veiligheidsraad in 2018 is daarvan het resultaat. Dit biedt een kans de Nederlandse stem nog steviger te laten klinken. Of het nu vrede en veiligheid betreft, Europese integratie, of ontwikkelingssamenwerking en buitenlandse handel: geïntegreerd optreden is een «must».
 Ontwikkelingssamenwerking gericht op de allerarmsten blijft nodig. Om hun positie te verbeteren, en om daarmee conflicten en migratie bij de bron aan te pakken. Werken aan ontwikkeling gaat om het scheppen van rechten en kansen voor mensen. Zodat ze op eigen benen kunnen staan en zich kunnen ontplooien. Delen van de welvaart leidt tot een veiliger wereld. Daar draagt ook de Nederlandse private sector aan bij.
 Behoud van de welvaart en welzijn vraagt om een actieve inzet van de overheid. Een zo open en eerlijk mogelijk wereldhandelssysteem is voorwaarde voor het succes van een sterk op exportgerichte economie als de Nederlandse. Multilaterale samenwerking is een voorwaarde voor het verwezenlijken van andere, grotendeels overlappende doelen: bevordering van inclusieve economische groei wereldwijd, bevordering van universele waarden, de rechtsstaat en naleving van de mensenrechten. In 2018 zet Nederland de uitvoering voort van het in 2017 vastgestelde nationale plan van aanpak voor de Sustainable Development Goals (SDGs).
 Op al deze vlakken werken we in het begrotingsjaar 2018 aan een veiligere, welvarende, rechtvaardige en toekomstbestendige wereld, voor Nederland wereldwijd.
 
 
 2.1
 Nederlandse inzet in het buitenland
 
 Nederland en Europa bevinden zich in een wereld die sterk in verandering is. Ons land is er de laatste decennia in veel opzichten op vooruit gegaan en welvarender geworden. Nederland behoort tot de wereldtop op veel terreinen: persvrijheid, innovatie, concurrentiekracht, het sociale vangnet, de internet-dichtheid, het maatschappelijk engagement, persvrijheid. Verworvenheden die Nederlanders tot de gelukkigste mensen van de wereld maken. We hebben dus ook veel te verliezen. Veranderingen in het geopolitieke krachtenspel zorgen naast kansen ook voor dreigingen en onzekerheden die Nederland en Nederlanders steeds directer raken.
 Het veranderende geopolitieke krachtenveld wordt mede veroorzaakt door het schuivende economische krachtenveld, met name richting het Verre Oosten. Waar de landen van de EU vijf jaar geleden nog 20% van de wereldeconomie vertegenwoordigden, is dat naar verwachting over vijf jaar nog slechts 15%. En ook met de Brexit neemt het strategisch gewicht van Europa af. Op veiligheidsgebied is de wereld onzekerder geworden, en beduidend minder overzichtelijk. Waar de dreiging nog geen 30 jaar geleden enorm was, was deze tijdens de Koude Oorlog eenduidig gedefinieerd. Tegenwoordig hebben we te maken met zogenaamde hybride dreigingen, waar het verschil tussen conflict en vrede schimmiger is geworden. Een complexe veelvormige en steeds veranderende dreiging, zoals cyberaanvallen en terrorisme. Daarbij moet op vele schaakborden tegelijk worden gespeeld met zowel statelijke als niet-statelijke actoren, zoals ISIS. Naast het schuivende geopolitieke krachtenveld, speelt de instabiliteit aan de Europese zuidflank een belangrijke rol bij de toegenomen uitdagingen waarvoor Nederland zich geplaatst ziet. De sociaaleconomische spanningen en de grote ideologische, religieuze en etnische tegenstellingen in de regio hebben bijgedragen aan conflicten en de opkomst van terroristische organisaties. Een direct gevolg van deze instabiliteit, maar ook van demografische druk vanuit sub-Sahara Afrika, Afghanistan, Pakistan en Bangladesh, is de fors toegenomen migratie richting Europa. Instabiliteit is er ook aan de grenzen van de Koninkrijksdelen op het Westelijk Halfrond. De sociaaleconomische en politieke spanningen in Venezuela kunnen grote gevolgen hebben voor Curaçao, Aruba en Bonaire. Nederland blijft daarom nauw optrekken met relevante spelers zoals de Organisatie van Amerikaanse Staten.
 De nauwe verwevenheid tussen binnenlandse en buitenlandse ontwikkelingen is voor iedereen zichtbaar. Globalisering is meer dan ooit een gegeven en velen plukken er de vruchten van. Velen, maar niet iedereen. De winst wordt breed gedeeld, maar de kosten kunnen geconcentreerd terecht komen. De neiging om ons terug te trekken met gelijkgezinden, zowel binnen onze eigen samenleving als in internationaal verband, is een logische reactie. Toch zijn niet eilandjes, maar bruggen de oplossing. We moeten gezamenlijke uitdagingen actief tegemoet treden en samen tot een effectieve aanpak te komen – binnenlands en buitenlands.
 De beschreven trends vormen mogelijke risico’s voor Nederland en Nederlanders, waarvoor we oplossingen moeten vinden, binnen onze grenzen en bilateraal in samenwerking met andere landen. Dit vereist een tevens effectief buitenlands beleid gericht op verdediging, innovatie en modernisering van de belangrijke internationale instituties die we na de Tweede Wereldoorlog hebben opgebouwd. De risico’s van protectionisme boven eerlijke handel, van conflict in plaats van diplomatieke oplossingen, en van opruiende internationale retoriek boven samenwerking vormen bedreigingen die Nederland met een actief buitenlands beleid het hoofd moet bieden. Tegelijkertijd biedt de vermindering van armoede en de opkomst van een steeds grotere middenklasse wereldwijd, mede dankzij het succes van de Millennium Ontwikkelingsdoelen, kansen voor welvaartsgroei. Juist voor een open en op exportgerichte economie zoals de Nederlandse.
 De EU moet gezamenlijk koers bepalen
 Voor een effectieve aanpak van gezamenlijke uitdagingen heeft Europese samenwerking veel te bieden. Dat is des te noodzakelijker nu de positie van de VS verandert en onvoorspelbaarder is geworden en de ring van instabiliteit om de EU de keuze tussen exporteren van stabiliteit of importeren van instabiliteit urgenter dan ooit maakt. De EU zal de komende jaren echter wel tegenstellingen moeten overbruggen en haar koers moeten herijken. Vooral een goed functionerende Frans-Duitse as is daarbij een aanjager voor Europees succes op tal van terreinen. De onderhandelingen over Brexit zijn dit voorjaar gestart en een aantal sleuteldossiers blijft onverminderd op de agenda, zoals een goede gezamenlijke omgang met de aanhoudende migratiedruk. Ook de formele onderhandelingen over de EU-begroting, het Meerjarig Financieel Kader 2021–2027, zullen naar verwachting in de tweede helft van 2018 starten.
 Nederland zal zich blijven inzetten op het versterken van de interne markt, een belangrijke motor van economische groei in de Unie en ons land. Het kabinet is daarbij ook groot voorstander van een eerlijkere interne markt, die sociale standaarden zoals gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plaats respecteert. Lidstaten kunnen ook van elkaar leren als het gaat om effectief sociaal- en arbeidsmarktbeleid. Tegelijk zijn het doorvoeren van structurele economische hervormingen en gezond begrotingsbeleid cruciaal voor gezonde, competitieve en schokbestendige Europese economieën.
 Met het vertrek van het VK verliest Nederland binnen de Unie een belangrijke handelspartner, een gelijkgezinde lidstaat en een bondgenoot in het Europees extern beleid. Daarom is het wenselijk om ook in de toekomst een nauwe relatie met het VK te onderhouden, niet alleen op het gebied van handel, maar ook wat betreft veiligheid, zowel binnen als buiten de Unie. Nederland en de overige lidstaten hechten eraan dat de Brexit-onderhandeling in opeenvolgende fases plaatsvindt. In de eerste fase wordt over de uittreding onderhandeld. Nederland zet hierbij in op snelle duidelijkheid voor burgers over hun rechten, waarbij het belangrijk is dat Nederlanders in het VK hun recht op wonen en werken behouden. Ook wil Nederland onzekerheid voor bedrijven zo veel mogelijk wegnemen. De uittreding door het VK dient ordelijk te verlopen waarbij onzekerheid en het risico op disrupties zoveel mogelijk beperkt moet worden. Pas als in deze eerste fase voldoende voortgang is geboekt, volgen voorbereidende besprekingen over de toekomstige relatie. Er dienen ook afspraken te worden gemaakt over de hervestiging van de Europese agentschappen. Nederland heeft zich kandidaat gesteld als vestigingsplaats voor het Europees medicijnagentschap.
 Ook buiten haar grenzen moet de EU een vuist kunnen maken en een open hand kunnen bieden en zo haar strategische positie versterken. Met de in juni 2016 gepresenteerde EU Global Strategy on Foreign and Security Policy (EUGS) heeft de Hoge Vertegenwoordiger een gedeelde visie uiteengezet die de basis vormt voor gemeenschappelijke actie voor een sterker Europa dat burgers beschermt. Eén van de prioriteiten van de EUGS is het versterken van de Europese veiligheid en defensie. Waar de NAVO de hoeksteen blijft voor onze collectieve verdediging, moet de EU tegelijkertijd beter toegerust, opgeleid en georganiseerd zijn om externe dreigingen adequaat het hoofd te bieden. Een sterk Europees defensiebeleid is in het belang van de NAVO.
 Er zal veel aandacht zijn voor het bevorderen van terugkeer van mensen die geen recht hebben op verblijf in de EU. Bij voorkeur via positieve maatregelen en partnerschappen waar beide partijen baat bij hebben, ook al zijn negatieve maatregelen niet uitgesloten. De herziening van het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel zal veel inspanning vergen. Het vraagt om overeenstemming op het hoogste niveau over lastige vraagstukken, zoals de verplichte herverdeling van asielzoekers en invulling van de begrippen «effectiviteit en solidariteit» op een manier die concrete en bindende resultaten verzekert. Ook de uitvoering van de afspraken met Turkije blijft in 2018 aandacht vragen, net als de ondersteuning van lidstaten aan de buitengrenzen die het meest met instroom te kampen hebben zoals Griekenland en Italië. Bijlage 8 van deze HGIS nota zal verder ingaan op de inspanningen voor migratie in 2018.
 Instabiliteit en veiligheid: brede invulling veiligheidsinzet
 Interne en externe veiligheid zijn sterk met elkaar verweven. Om de veiligheid van Nederlanders in ons land en wereldwijd zoveel mogelijk te garanderen, moeten we sterk op onze externe veiligheid inzetten. Instabiliteit in de ring rond Europa, terrorisme, cyberaanvallen, maar ook bijvoorbeeld klimaatrampen, blijven een bron van veiligheidsrisico’s. Langdurige inzet om deze dreigingen te adresseren is daarom onvermijdelijk, zowel militair als via diplomatie en ontwikkelingssamenwerking. Hiertoe coördineert het Ministerie van Buitenlandse Zaken het tot stand komen van een nieuwe internationale veiligheidsstrategie. Tegelijkertijd is het Nederlandse veiligheidsbelang nadrukkelijk gediend met een actieve geïntegreerde Nederlandse bijdrage aan internationale missies en coalities ter bevordering van de internationale rechtsorde, zoals bijvoorbeeld aan de VN-missie in Mali, MINUSMA, de internationale coalitie in de strijd tegen ISIS en de missie in Afghanistan. Net als de bestrijding van internationale, grensoverschrijdende (georganiseerde) criminaliteit op thema’s als migratie, mensenhandel, wapensmokkel en terrorisme, en internationale informatieuitwisseling ter voorkoming van criminaliteit en terrorisme. Ook blijft Nederland inzetten op non-proliferatie en wapenbeheersing, gericht op het voorkomen van de verspreiding van kernwapens en chemische en biologische wapens en het verminderen van het huidige aantal van deze wapens.
 Veiligheid is alleen duurzaam als we het breed invullen door een geïntegreerde benadering. Door aandacht te hebben voor zaken als conflictpreventie en -bemiddeling, deradicalisering, en early warning en early action, kunnen we opkomende conflicten tijdig signaleren en voorkomen. Hiernaast heeft veiligheid ook te maken met uitdagingen op het gebied van het milieu en klimaatverandering (bijvoorbeeld migratie als gevolg van droogte of kusterosie; conflict over toegang tot schaarse waterbronnen), waarbij Nederland met het Planetary Security Initiative ook in 2018 een leidende rol zal spelen. Ook neemt Nederland verantwoordelijkheid in het bereiken van de duurzame ontwikkelingsdoelen wereldwijd en in eigen land.
 Ook in Syrië hanteert Nederland een geïntegreerde benadering in zijn inzet, gericht op het mitigeren van vluchtelingenstromen door steun voor opvang in de regio, belangrijke bijdragen aan humanitaire hulp om de grootste humanitaire noden te ledigen, steun aan gematigde krachten zoals de Vrije Syrische Politie en burgerhulpverleners zoals de Witte Helmen, en inspanningen gericht op stabilisatie om nieuwe machtsvacua en invloed van extremisten tegen te gaan. Daarnaast is Nederland in internationale fora, zoals International Syria Support Group, en via de EU en VN (en straks in de VN-Veiligheidsraad), actief om staakt-het-vuren dichterbij te brengen en om de conflictpartijen aan de onderhandelingstafel te krijgen. De situatie in Irak telt eveneens meerdere uitdagingen. Voornaamste opdracht in Irak, naast het definitief verslaan van ISIS, is behoud en bestendiging van de precaire vooruitgang. Nederland zet in op vier terreinen in Irak: veiligheid, verzoening, stabilisatie en transparantie. Deze vier beleidsprioriteiten dienen ter bevordering van het herstel van vertrouwen in de Iraakse overheid, in medeburgers en in een veilige en voorspoedige toekomst in Irak. Militair levert Nederland een aanzienlijke bijdrage aan de strijd tegen ISIS en Irak, met o.a. trainingen van Iraakse troepen en Koerdische Pershmerga. Nederland draagt tevens bij aan humanitaire ontmijningsactiviteiten via de VN (UNMAS) en NGO-partners.
 Rechtsorde onder druk
 Respect voor de rechtsstaat, internationaal recht en multilaterale samenwerking zijn van belang voor onze veiligheid en welvaart en voor de bevordering van een rechtvaardige en toekomstbestendige wereld. Nederland richt zich – ook binnen de EU – op waarborgen en bevorderen van sterke nationale rechtsstaten. De rechtsstaat is van essentieel belang voor de bescherming van democratie en fundamentele rechten. De Europese waardengemeenschap heeft voortdurend aandacht nodig. Dit vereist Nederlandse inzet, zowel op Europees niveau als bilateraal. Nederland blijft zich bovendien inzetten voor specifieke aandacht voor versterking van de rechtsstaat in het uitbreidings- en nabuurschapsbeleid van de Europese Unie. In dit verband is Nederland in toenemende mate bezorgd over de rechtsstaat en de achteruitgang van de mensenrechtensituatie in Turkije. Ook in de rest van de wereld zet Nederland zich hard in voor universele waarden en mensenrechten. We moeten in binnen- en buitenland blijven staan voor universele waarden. Nederland blijft in deze context een voorvechter van mensenrechten, een hoeksteen van het Nederlandse buitenlands beleid. Ons land bevindt zich daarmee structureel in de mondiale voorhoede, in het bijzonder als het gaat om vrouwenrechten, de rechten van lesbiennes, homo’s, biseksuelen, transgenders en interseksen (LHBTI), mensenrechtenverdedigers, en mensenrechten en bedrijfsleven.
 Zetel VN-Veiligheidsraad: strategische kansen voor Nederland
 Het lidmaatschap van het Koninkrijk in de VN-Veiligheidsraad in 2018 biedt een uitgelezen kans om internationale besluitvorming over kwesties van vrede en veiligheid te beïnvloeden, handhaving van internationaal recht te bevorderen, en daarbij de Koninkrijksbelangen te behartigen. Het Koninkrijk zal als verkozen lid zijn profiel als betrouwbare en actieve bruggenbouwer in het internationale speelveld bevestigen, op het hoogste mondiale niveau. De politieke actualiteit is leidend en zal in belangrijke mate de verhoudingen en de positionering in de VNVR bepalen. Daarbij gaat het Koninkrijk voor een «Europese invulling» van onze zetel, en op termijn wil Nederland zich inzetten voor een Europese zetel. Tegelijkertijd heeft de samenwerking tussen Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland in de campagne voor een VNVR-zetel zijn vruchten afgeworpen, onder het motto dat we zowel Europees als Caribisch zijn. We zullen in 2018 dan ook met z’n vieren «in de stoel» zitten.
 Cyber- en internetbeleid: Nederland in voorhoede
 Als er iets geen grenzen kent, is het de nieuwste dreiging in cyberspace. Steeds meer staten ontwikkelen (militaire) cybercapaciteiten, terwijl duidelijke gedragsregels ontbreken. Gezien het grensoverschrijdende karakter van het cyberdomein vergt deze problematiek per definitie een internationale aanpak. Nederland bevindt zich in de internationale voorhoede bij het vormgeven van een normatief kader voor een veilig, vrij en open cyber domein. Hierbij zal Nederland kansen die digitalisering aan onze economie en samenleving biedt volop blijven benutten, en tegelijk dreigingen het hoofd bieden en fundamentele rechten en waarden beschermen. Nederland zet zich internationaal in voor een open, vrij en veilig internet, met een adequate bescherming van de internetvrijheid en mensenrechten online.
 Multilateralisme en coalities
 Naast het vormen van coalities, blijft het stelsel van multilaterale instellingen van levensbelang om veiligheid, welvaart en rechtvaardigheid wereldwijd te bevorderen. De VN en andere multilaterale instellingen dragen bij aan vrede en veiligheid, zijn voorvechters van internationale normen en waarden bieden capaciteitsopbouw en ontwikkelingssamenwerking wereldwijd.
 Het verschuivende geopolitieke krachtenveld vraagt om een proactieve en strategische Nederlandse houding in het internationale speelveld, waarbij noodzakelijke coalities en multilateralisme centraal moeten staan. Dankzij coalities en multilateralisme hebben wij reeds successen kunnen boeken de laatste jaren. Het akkoord over het Iraanse nucleaire programma, de totstandkoming van de duurzame ontwikkelingsdoelen, het klimaatakkoord van Parijs, de sterkere sancties tegen Noord-Korea, de succesvolle bestrijding van ISIS, zijn allemaal voorbeelden van het nut en de noodzaak van gezamenlijk internationaal optreden, waar ook de hand moet worden uitgestoken naar minder gelijkgezinde landen.
 Het vervolgen en berechten van degenen die verantwoordelijk waren voor het neerhalen van vlucht MH17 blijft een topprioriteit van het kabinet, conform VNVR-resolutie 2166. Nederland blijft zich hiervoor inspannen, in nauw verband met de landen die deel uitmaken van het «Joint Investigation Team».
 Mondiale strategische partners
 Hoewel de VS de afgelopen jaren aan relatieve (economische) macht heeft ingeboet blijft de VS een belangrijke partner voor Nederland, ook in multilateraal verband. Een intensieve relatie met dit land is en blijft voor ons van groot belang. Dat geldt uiteraard op het terrein van de defensie- en veiligheidspolitiek en de NAVO. Maar ook op bilateraal economisch terrein zijn de belangen aanzienlijk: de VS is een van de grootste handels- en investeringspartners van het Koninkrijk meer dan 640.000 banen in Nederland hangen hiermee samen. De onderlinge betrokkenheid is geen automatisme zoals in de afgelopen maanden bleek. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor multilaterale kwesties als het klimaat. De regering betreurt dat de VS zich heeft teruggetrokken uit het klimaatakkoord van Parijs; het blijft echter belangrijk de VS te betrekken bij de inspanningen om klimaatverandering tegen te gaan. Het Amerikaanse bedrijfsleven en sub-nationale overheden (zoals Californië) spelen hierbij een belangrijke constructieve rol.
 Het stijgende geostrategische gewicht van Azië vraagt om een verhoogde inzet van Nederland en de EU op politiek en economisch vlak om in deze regio actief partners te betrekken op dossiers waar gemeenschappelijke belangen zijn. China is als regionale grootmacht en tweede economie in de wereld in toenemende mate medebepalend voor de stabiliteit in belangrijke regio’s, zoals het Koreaans Schiereiland, de Zuid-Chinese Zee, en de Indische Oceaan. Met zijn Belt and Road Initiative reikt China’s geopolitieke én economische invloed van Centraal-Azië tot in het Caribisch gebied. Voor Nederland betekent dit de noodzaak voor brede betrekkingen met China, langs bilaterale band, maar ook via de EU en VN gericht op samenwerking in het multilaterale stelsel.
 India kijkt nu meer dan ooit naar landen in Europa en zeker ook naar Nederland om internationaal mee samen te werken. Zo liggen er kansen vanuit gedeelde waarden zoals democratie en rechtstaat voor samenwerking op het gebied van het bevorderen van een vrij en veilig internet. Ook met Indonesië en andere landen in de ASEAN, het verband van tien Zuid-Oost Aziatische landen, die gezamenlijk de grootste groeimarkt voor Nederlandse bedrijven vormen, zal meer worden ingezet op het gezamenlijk optrekken bij de bestrijding van terrorisme, bevordering van eerlijke handel en vreedzame internationale geschillenbeslechting. Met gelijkgezinde landen als Japan, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland, zal Nederland bilateraal als ook in EU-verband zich blijven inzetten voor een mondiale ordening gebaseerd op effectief multilateralisme, een open wereldeconomie en respect voor mensenrechten en internationaal recht.
 Internationaal cultuurbeleid
 Cultuur overschrijdt grenzen en kan mensen over de hele wereld verbinden, ongeacht hun herkomst, hun politieke of hun religieuze overtuiging. Internationaal cultuurbeleid en culturele diplomatie zijn in deze tijden van internationale spanning dan ook een belangrijk element in de dialoog met de wereld om ons heen. Naast haar intrinsieke waarde, heeft het delen van cultuur een belangrijke toegevoegde waarde in de betrekkingen met landen waarmee de bilaterale relatie complex of gespannen is.
 Internationaal cultuurbeleid en culturele diplomatie fungeren ook als verbindende schakels tussen de politieke, economische en maatschappelijke onderwerpen waar het buitenlandbeleid zich op richt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van staatsbezoeken, handelsmissies en Holland Branding, maar is ook ondersteunend aan mensenrechtenbeleid, vrede en veiligheid, en aan rechtsstaatontwikkeling. Positieve beeldvorming geeft een impuls aan internationale en bilaterale samenwerking en het stimuleert de export. Goede culturele betrekkingen kweken goodwill, openen deuren, en zorgen bovendien voor vertrouwen.
 Het nieuwe, vierjarige beleidskader voor internationaal cultuurbeleid waarmee in 2017 van start is gegaan, wordt in 2018 voortgezet. Daarbij wordt een tweesporenbenadering gehanteerd. Aan de ene kant wordt de Nederlandse cultuursector gestimuleerd, aan de andere kant wordt internationaal cultuurbeleid ingezet als instrument van buitenlandbeleid. Daarmee worden de culturele betrekkingen met landen waarmee de culturele relatie sterk is, onderhouden. Voor het eerst wordt het internationaal cultuurbeleid ook ingezet om een bijdrage te leveren aan een veilige, rechtvaardige en toekomstbestendige wereld, te beginnen in een selecte groep landen in de ring van instabiliteit rondom de EU.
 Postennet
 Om de Nederlandse belangen wereldwijd te behartigen heeft het Koninkrijk der Nederlanden een modern postennet dat door het Ministerie van Buitenlandse Zaken Rijksbreed wordt gecoördineerd. Het behartigt de belangen van Nederlandse burgers en bedrijven in de EU, de NAVO en de VN, maar ook binnen bilaterale contacten en via een constante dialoog met het maatschappelijk middenveld in binnen- en buitenland. De verscheidenheid van die inzet weerspiegelt de rijkheid van de Nederlandse samenleving en zijn belangen, variërend van LHBTI-rechten, (begeleiden van) militaire missies, hulp aan landgenoten in nood, tot het ondersteunen van bedrijven op moeilijke markten en ontwikkelingssamenwerking. Het werk van ambassades en consulaten is de afgelopen jaren noodgedwongen steeds omvangrijker en complexer geworden. In 2014 en 2015 zijn de ambassades en consulaten rond de EU reeds versterkt. Door toenemende migratie, terrorisme, criminaliteit en cyberdreigingen, maar ook door wensen van het bedrijfsleven moeten er scherpe keuzes gemaakt blijven worden om Nederlandse belangen wereldwijd effectief te behartigen.
 
 
 
 2.2
 Gecombineerde agenda voor Hulp, Handel en Investeringen
 
 Het uitbannen van extreme armoede, het bereiken van duurzame inclusieve groei en het tegelijkertijd het creëren van kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven vormen de essentie van de agenda voor hulp, handel en investeringen. In 2018 zal het kabinet samen met partners uit het bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld doorgaan op de ingeslagen weg. Voor de gecombineerde agenda hulp, handel en investeringen is in bijlage 9 een «indicatoren en streefwaarden» tabel opgenomen voor de speerpunten uit de BHOS-begroting 2018.
 Veiligheid en rechtsorde
 
 Landen waar conflicten heersen, blijven sterk achter bij het behalen van mondiale ontwikkelingsdoelen. Extreme armoede is een probleem dat in toenemende mate met name in deze landen speelt. Het ontbreekt de inwoners aan voldoende bestaansmiddelen en basisvoorzieningen. Wetteloosheid en gewelddadig conflict brengen hun fysieke veiligheid en rechten in gevaar. De effecten van deze fragiliteit kunnen landsgrenzen ver overschrijden en hele regio’s ontwrichten. Nederland richt zich binnen het speerpunt veiligheid en rechtsorde onder andere op de ontwikkeling van de rechtstaat. Rechtvaardige behandeling van mensen en duurzame oplossingen van conflicten staan centraal. In 2018 wil het kabinet in fragiele of post-conflictlanden de toegang tot de rechtspraak verbeteren voor 50.000 mensen, onder wie voor minstens de helft vrouwen.
 Ook in 2018 wordt het Noodhulpbudget ingezet ter financiering van hulp in chronische en acute crises. De algemene niet-geoormerkte bijdragen die Nederland verleent, zijn belangrijk voor meer flexibiliteit voor hulporganisaties om snel te kunnen reageren in noodsituaties.
 Klimaat, voedselzekerheid en water
 Nederland streeft naar duurzame ontwikkeling en vergroting van de bestaanszekerheid van mensen in ontwikkelingslanden via programma’s gericht op voedselzekerheid, water en hernieuwbare energie. De programma’s zijn gericht op de toegang tot basisvoorzieningen, duurzame groei waar iedereen van profiteert en het tegengaan van (de gevolgen van) klimaatverandering. In alle programma’s is extra aandacht voor vrouwen en meisjes.
 Momenteel zijn er twee miljard mensen ondervoed, waarvan 795 miljoen chronisch hongerlijden. Het meest kwetsbaar zijn jonge kinderen tot twee jaar, want zij kunnen opgelopen groeiachterstanden nooit meer inhalen, en hun moeders. Nederland beoogt in 2018 de voedselinname van vijftien miljoen kinderen aantoonbaar te verbeteren.
 Landbouw wordt in veel landen steeds belangrijker om de bevolking te voorzien van voedsel. Nederland maakt gebruik van zijn uitgebreide kennis en reputatie op het gebied van landbouw en voedsel en het innovatieve bedrijfsleven: twee miljoen boeren krijgen nieuwe kennis en/of technologie en meer dan honderd kennisinstituten worden in 2018 versterkt om duurzame en inclusieve groei van de landbouwsector te stimuleren.
 Waterzekerheid is een mensenrecht, een publiek en een economisch goed. Waterzekerheid staat wereldwijd onder grote druk door economische en bevolkingsgroei, verstedelijking en klimaatverandering. Een gebrekkige hygiëne is van grote invloed op gezondheid; vijfduizend mensen, merendeels kinderen, sterven dagelijks door gebrek aan schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen. Nederland streeft ernaar in 2018 2,3 miljoen mensen toegang te geven tot sanitaire voorzieningen en 1,6 miljoen mensen toegang te geven tot water.
 In 2018 beoogt Nederland toegang tot hernieuwbare energie aan 2,5 miljoen mensen te verschaffen. Nederland geeft in het bijzonder aandacht aan hernieuwbare energieoplossingen in sub-Sahara Afrika en werkt samen met NGO’s, bedrijven, ontwikkelingsbanken en overheden om de investeringen in hernieuwbare energie te verhogen.
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 Gelijkheid tussen mannen en vrouwen is nog nergens ter wereld bereikt. Op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg is de kloof tussen mannen en vrouwen de laatste decennia kleiner geworden, maar over het algemeen is de vooruitgang langzaam. Nederland richt zich op het versterken van maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor vrouwenrechten en op het bevorderen van vrouwelijk leiderschap. Deze organisaties en individuele vrouwenrechtenverdedigers spelen een cruciale rol bij het aanjagen, agenderen en monitoren van vrouwenrechten en gendergelijkheid. In 2018 wordt gestreefd naar het versterken van 200 maatschappelijke organisaties die werkzaam zijn op het gebied van gendergelijkheid. Via deze weg beoogt Nederland dat vervolgens 200 publieke instanties en bedrijven in ontwikkelingslanden actie ondernemen voor verbetering van vrouwenrechten en gendergelijkheid.
 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten
 Op veel plaatsen in de wereld hebben mensen amper of geen toegang tot informatie en middelen waarmee zij kunnen beschikken over hun eigen seksuele gezondheid en vruchtbaarheid. Dit belemmert hun mogelijkheid economisch zelfstandig te worden en een redelijk bestaan op te bouwen. De Nederlandse inspanningen op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) hebben tot doel mensen de kans te geven keuzes te maken. En overheden aan te zetten mensen daartoe in staat te stellen, als onderdeel van een op duurzame groei gericht beleid. Kerndoelstelling van de beweging She Decides, die in januari 2017 door Nederland op gang is gebracht, is om meer vrouwen en meisjes wereldwijd de mogelijkheid te bieden zelf te bepalen wanneer, met wie en hoeveel kinderen zij krijgen. De beweging groeit en wordt steeds diverser; steeds meer landen en organisaties sluiten zich aan. Ook in 2018 zal Nederland zich inspannen om met deze beweging de toegang tot gezinsplanning en veilige abortus mogelijk te maken. In 2018 streeft Nederland ernaar om vier miljoen extra vrouwen en meisjes toegang te geven tot moderne anticonceptie. Speciale aandacht gaat uit naar toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid voor mensen die afhankelijk zijn van humanitaire interventies.
 Versterkt maatschappelijk middenveld
 De ruimte voor maatschappelijke organisaties om hun werk uit te voeren neemt af. Mensenrechtenverdedigers en journalisten worden vervolgd en organisaties die opkomen voor vrouwenrechten of vrijheid van meningsuiting worden monddood gemaakt. Zij mogen bijvoorbeeld geen bankrekening openen of buitenlandse financiering ontvangen. Maatschappelijke organisaties zijn belangrijk om duurzame en inclusieve ontwikkeling te bereiken. In fragiele situaties bereiken ze mensen die door overheden aan hun lot worden overgelaten. Ze pleiten voor gelijke rechten voor vrouwen, jongeren en gediscrimineerde groepen. Ze roepen hun overheden ter verantwoording voor het nakomen van hun sociaal, economisch en milieubeleid. Door het versterken van de capaciteit van ten minste duizend organisaties als streefwaarde in 2018, bevordert Nederland lokale sociale verandering. Hiermee ondersteunt Nederland het openhouden van de democratische ruimte voor maatschappelijke organisaties en hun onafhankelijke waakhondfunctie.
 Versterkte kaders voor ontwikkeling en inclusieve groei door versterkte multilaterale betrokkenheid
 Nederland investeert in VN-organisaties die resultaten behalen op voor Nederland prioritaire gebieden, zoals seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, water, voedselzekerheid, veiligheid en rechtsorde en humanitaire hulp. Door de gerichte inzet van Nederlandse kennis, expertise en financiële middelen kan Nederland invloed uitoefenen op het functioneren van VN-organisaties en daarmee veel voor de eigen beleidsagenda bereiken.
 De Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en hun fondsen voor zachte leningen en schenkingen zijn vanwege hun omvang en hefboomwerking belangrijke bronnen voor financiering van de SDGs en uitvoering van het klimaatakkoord in ontwikkelingslanden. Nederland stuurt in zijn betrekkingen met de banken ook in 2018 in het bijzonder aan op een goede samenwerking tussen de ontwikkelingsbanken en de VN, en meer aandacht voor conflictpreventie. Binnen deze ontwikkelingsbanken zet Nederland met succes in op een sterke focus op groene en inclusieve groei met speciale aandacht voor de armste en fragiele staten.
 Private sector ontwikkeling
 Handel en investeringen zijn cruciaal voor inclusieve economische groei. Het is van groot belang dat de groei ook ten goede komt aan de minst bedeelden en andere achtergestelde groepen, vooral jongeren en vrouwen. Nederland werkt samen met andere landen, internationale organisaties, de private sector en het maatschappelijk middenveld om groei duurzaam en inclusief te maken. Enerzijds investeert Nederland in het ondernemingsklimaat en de private sector van lage- en middeninkomenslanden en anderzijds betrekt Nederland de (Nederlandse) private sector bij het oplossen van maatschappelijke uitdagingen, zoals het tegengaan van klimaatverandering.
 De private sector is de motor voor economische groei in ontwikkelingslanden: negen van de tien banen daar ontstaan in de private sector. Ondernemers uit lage- en middeninkomenslanden moeten de mogelijkheid hebben toe te treden tot de lokale, regionale en internationale markten. Hiervoor zijn naast marktkennis, ondernemersvaardigheden, productverbetering en infrastructuur ook investeringen en toegang tot financiering nodig. In 2018 worden naar verwachting drieduizend investerings- en handelsplannen van bedrijven in lage- en middeninkomenslanden ondersteund.
 Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 Nederland geeft prioriteit aan het verduurzamen van mondiale waardeketens en Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO). Bedrijven die een beroep doen op de Nederlandse overheid worden geacht goede ambassadeurs van IMVO in het buitenland te zijn en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen na te leven, waarin de UN Guiding Principles on Business and Human Rights zijn opgenomen. In 2018 blijft Nederland zich samen met bedrijven en internationale en maatschappelijke organisaties richten op de verduurzaming van waardeketens van verschillende sectoren. Daarbij is speciale aandacht voor leefbaar loon, tegengaan van kinderarbeid, bestrijding van geweld tegen vrouwen en duurzamer watermanagement.
 Nederland is uniek in de wereld met de convenantenaanpak: Nederlandse bedrijven hebben in samenwerking met maatschappelijke organisaties, vakbonden en overheden sociale- en milieurisico’s in mondiale waardenketens in kaart gebracht. Ook worden er vergaande afspraken per sector gemaakt om misstanden in de keten terug te dringen en werk- en leefomstandigheden te verbeteren. De convenanten zijn sector-breed; niet alleen de grote bedrijven maar ook het midden- en kleinbedrijf nemen zo gezamenlijk hun verantwoordelijkheid.
 Handelspolitiek, handels-en investeringsverdragen
 Globalisering en internationale handel hebben wereldwijd gezorgd voor een sterke toename in welvaart. De afgelopen jaren is het draagvlak voor globalisering en internationale handel echter afgenomen. Dit laat zien dat niet iedereen in gelijke mate profiteert van de stijgende welvaart. Globalisering en technologische ontwikkelingen hebben directe impact op nationale economie en de arbeidsmarkt. We moeten ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen profiteren van globalisering en dat negatieve effecten worden ondervangen. Openheid en inclusiviteit moeten hand in hand gaan; het streven is protectie zonder protectionisme. Dat vraagt om transparante internationale onderhandelingen die leiden tot handels- en investeringsverdragen die duurzaamheid en inclusiviteit zoveel mogelijk promoten, in ontwikkelende en in ontwikkelde landen. Nieuwe handelsverdragen moeten ondersteunend zijn aan recent overeengekomen hogere werelddoelen zoals de Sustainable Development Goals en het klimaatakkoord van Parijs. Langs deze principes zet Nederland in op een vernieuwing, een «reset», van de vrijhandel zowel in Nederland als in de Europese Unie.
 Nederland ondersteunt het streven van de EU om door te gaan met onderhandelingen over bilaterale handels- en investeringsakkoorden met handelspartners. Komend jaar worden naar verwachting de onderhandelingen tussen de EU en Mexico over modernisering van het bestaande akkoord en de onderhandelingen van de EU met Mercosur over een nieuw handels- en investeringsakkoord afgerond. Daarnaast zullen de onderhandelingen van de EU met onder andere Indonesië, Australië en Nieuw-Zeeland over nieuwe bilaterale handels- en investeringsakkoorden worden voortgezet. Het akkoord met Japan wordt naar verwachting nog in 2017 afgesloten.
 De terugtrekking van het VK uit de EU treft Nederland als buurland, als grote handels- en investeringspartner en als «mainport» tot het continent economisch relatief zwaar. Met sectoren die nadelige gevolgen voorzien, wordt gesproken over hoe het kabinet voor hun belangen kan opkomen en hoe bedrijven zich kunnen voorbereiden. Behalve nadelen biedt de Brexit op onderdelen ook kansen. Zo is er een toenemende interesse van internationale bedrijven om activiteiten naar Nederland te verplaatsen of zich in Nederland te vestigen. Het kabinet ondersteunt bedrijven en sectoren die extra kansen zien voor Nederland en heeft extra mensen in de VS, in Londen en in Den Haag aangesteld om buitenlandse investeringen aan te trekken.
 Succes voor Nederlandse bedrijven in het buitenland
 Nederland verdient één derde van zijn totale inkomen (Bruto Binnenlands Product, BBP) met export. Dit zorgt voor eveneens een derde van de werkgelegenheid: 2,2 miljoen voltijdbanen. In Nederland gevestigde buitenlandse bedrijven zijn goed voor 1,3 miljoen voltijdbanen. Als zeventiende economie ter wereld is Nederland de vijfde exporteur van goederen in de wereld en de zesde exporteur van diensten. De export- en concurrentiepositie van Nederland is sterk. Om die sterke positie vast te houden en te verbeteren werkt het kabinet aan effectieve economische dienstverlening, toegang tot financiering voor bedrijven, toegang tot nabije en groeimarkten en intensievere publiek-private samenwerking.
 De Nederlandse economie is gebaat bij inkomende investeringen van buitenlandse bedrijven die bijdragen aan het ecosysteem van bedrijven, aan innovatie en aan werkgelegenheid. De strategische acquisitie van buitenlandse bedrijven voor de Nederlandse economie, uitgevoerd door het Netherlands Foreign Investment Agency, is erop gericht die investeringen naar Nederland te halen die het meest bijdragen aan het verdienvermogen van Nederland.
 In 2018 gaat het kabinet verder met de inrichting van investeringsinstelling Invest-NL1Kamerstuk 28 165, nr. 266 dd 10 februari 2017.. Ondernemers kunnen straks via één loket bij Invest-NL terecht voor risicokapitaal, garanties, exportkredietverzekeringen en internationale financieringsprogramma’s gericht op ontwikkelde en op ontwikkelende markten. Invest-NL gaat zowel projecten ontwikkelen als financieren. Zo kunnen we bevorderen dat veelbelovende projecten die nog niet goed genoeg zijn uitgewerkt, van de grond komen.
 
 
 
 
 3.
 HGIS naar beleidsthema’s
 
 
 
 Beleidsthema 1: Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
 
 Algemeen
 Het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde, met een blijvende inzet op mensenrechten, als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid.
 Een sterke rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten maken de wereld stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak en voortdurende inzet tegen straffeloosheid. Deze rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met universele mensenrechten. De bevordering van mensenrechten is een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 54.569
 
 
 7.127
 
 
 60.066
 
 
 7.740
 
 
 56.035
 
 
 7.740
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 56.243
 
 
 35.117
 
 
 54.614
 
 
 35.250
 
 
 53.770
 
 
 35.250
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 27.873
 
 
 0
 
 
 33.308
 
 
 0
 
 
 21.314
 
 
 0
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 534
 
 
 0
 
 
 540
 
 
 0
 
 
 540
 
 
 0
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 218
 
 
 0
 
 
 362
 
 
 0
 
 
 362
 
 
 0
 
 
 
 
 BZK
 
 
 07.01 Overheid als werkgever
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.900
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 
 
 IenM
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.113
 
 
 0
 
 
 1.312
 
 
 0
 
 
 1.311
 
 
 0
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 925
 
 
 0
 
 
 1.067
 
 
 0
 
 
 1.066
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 141.497
 
 
 42.266
 
 
 153.369
 
 
 43.190
 
 
 134.798
 
 
 43.190
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Verplichte bijdragen (verdragscontributies) aan de VN waarin de afdrachten aan (het restmechanisme van) het Joegoslavië- en het Rwanda-tribunaal zijn inbegrepen alsmede de bijdragen aan de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Strafhof (ICC).
 
 
 •
 Het budget voor versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten is verhoogd ten behoeve van de Carnegiestichting voor het Vredespaleis. De extra uitgaven houden onder andere verband met een onderzoek naar de omvang van aanwezigheid van asbest en het nemen van beveiligingsmaatregelen.
 
 
 •
 Inzet van het mensenrechtenfonds ter ondersteuning van de prioriteiten uit de mensenrechtenbrief «Respect en recht voor ieder mens». De daarin genoemde prioriteiten zijn: inzet ten behoeve van mensenrechtenverdedigers, gelijke rechten voor LHBTI, gelijke rechten voor vrouwen. Nederland besteedt ook aandacht aan ernstige mensenrechtenschendingen (doodstraf, foltering), vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid, vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, mensenrechten en ontwikkeling en mensenrechten en bedrijfsleven (inclusief kinderarbeid).
 
 
 •
 Bijdragen aan internationale organisaties ten behoeve van verdere bescherming en bevordering van mensenrechten, met name de jaarlijkse bijdrage aan de Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) van de VN waarbij specifiek wordt ingezet op de ondersteuning van de speciale procedures en verdragscomités.
 
 
 •
 Subsidie aan onder andere RNW Media voor de verkondiging van het vrije woord in het buitenland en als onderdeel van de subsidie mensenrechten.
 
 
 V&J
 
 
 •
 Bijdrage aan de huisvestingskosten van Europol en Eurojust.
 
 
 •
 Contributie aan de World Intellectual Property Organization (WIPO).
 
 
 •
 Bijdrage aan opsporing en vervolging Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
 
 
 •
 Bijdrage aan opsporing en vervolging drugbestrijding Suriname.
 
 
 BZK
 
 
 •
 Afrondende bijdrage van de tweedaagse conferentie United Nations Public Service Forum in het World Forum in Den Haag in juni 2017.
 
 
 IenM
 
 
 •
 Contributie aan International Civil Aviation Organization (ICAO).
 
 
 •
 Contributie aan de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
 
 
 •
 Contributie aan de International Maritime Organization (IMO).
 
 
 •
 Bijdrage aan de International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities (IALA)
 
 
 •
 Bijdrage aan de Donaucommissie
 
 
 •
 Bijdrage aan de North Atlantic Ice Patrol.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 2: Veiligheid en stabiliteit
 
 Algemeen
 Het bevorderen van de Nederlandse en internationale veiligheid en stabiliteit door doelgerichte bilaterale en multilaterale samenwerking en het bevorderen van democratische transitie in prioritaire gebieden, vooral in de ring rond Europa.
 Veiligheid is geen vanzelfsprekendheid. De internationale omgeving verandert snel en ingrijpend. Wat er in de wereld om ons heen gebeurt, heeft direct gevolgen voor onze eigen veiligheid en welvaart. Veel van de grensoverschrijdende dreigingen waaraan Nederland bloot staat, zijn van een dusdanige omvang en complexiteit dat een geïntegreerde aanpak en samenwerking in internationaal verband geboden is. Voorbeelden zijn de proliferatie van massavernietigingswapens, terrorisme en gewelddadig extremisme, vluchtelingenstromen, piraterij, grensoverschrijdende criminaliteit en cyberdreigingen.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 16.919
 
 
 0
 
 
 17.329
 
 
 0
 
 
 11.015
 
 
 0
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 7.694
 
 
 0
 
 
 8.835
 
 
 0
 
 
 9.265
 
 
 0
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 12.343
 
 
 2.298
 
 
 11.493
 
 
 3.438
 
 
 10.855
 
 
 3.252
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 259.698
 
 
 79.378
 
 
 211.455
 
 
 67.313
 
 
 197.978
 
 
 67.313
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 22.191
 
 
 8.322
 
 
 26.628
 
 
 7.822
 
 
 20.257
 
 
 7.822
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 247.216
 
 
 245.862
 
 
 220.191
 
 
 219.000
 
 
 205.191
 
 
 204.000
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 353.591
 
 
 353.591
 
 
 333.935
 
 
 333.935
 
 
 191.788
 
 
 191.788
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 184.735
 
 
 184.735
 
 
 160.348
 
 
 160.348
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 V&J
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 275.226
 
 
 0
 
 
 255.542
 
 
 0
 
 
 332.682
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.388.125
 
 
 882.698
 
 
 1.254.356
 
 
 800.456
 
 
 987.631
 
 
 482.775
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Jaarlijkse verplichte bijdrage aan de NAVO. Tot en met 2017 is hierin ook de Nederlandse bijdrage aan de nieuwbouw opgenomen.
 
 
 •
 Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) en Veiligheidsfonds, voor kleinschalige activiteiten met een katalyserende werking die het Nederlandse veiligheidsbeleid ondersteunen. In dit kader wordt onder meer een financiële bijdrage geleverd aan het Instituut van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.
 
 
 •
 Jaarlijkse bijdrage aan het in Den Haag gevestigde onafhankelijke International Centre for Counter-Terrorism (ICCT).
 
 
 •
 Jaarlijkse bijdragen aan het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), de Organisatie voor het Verbod op Chimische Wapens (OPCW) en de Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty Organization (CTBTO).
 
 
 •
 Ondersteuning van kleinschalige initiatieven gericht op uitvoering van het Biologische en Toxische Wapens Verdrag (BTWC), Non-Proliferatie Verdrag (NPV) en de Ottawa Conventie.
 
 
 •
 Bijdrage aan activiteiten onder auspiciën van het G8 Global Partnership op het gebied van het tegengaan van proliferatie van radiologische en nucleaire bronnen en bio-security.
 
 
 •
 Verdragscontributies aan de VN-crisisbeheersingsoperaties (vredesmissies).
 
 
 •
 Bijdragen uit het Stabiliteitsfonds voor de inzet op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling.
 
 
 •
 Bijdragen ter bevordering van transitie in prioritaire gebieden, met name in de ring rond Europa via het in 2016 ingestelde Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen (NFRP). Het NFRP bestaat uit het Matra programma gericht op (Zuid)Oost-Europa en het Shiraka-programma, gericht op de Arabische regio. Ook vanuit het Stabiliteitsfonds worden programma’s in een aantal landen in deze regio’s gefinancierd.
 
 
 BHOS
 
 
 •
 Bijdragen aan het wereldwijde VN-noodhulpfonds Central Emergency Response Fund (CERF), UN-OCHA en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) ten behoeve van de snelle beschikbaarheid en flexibiliteit van de humanitaire hulp.
 
 
 •
 Bijdragen aan de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), de United Nations Relief and Works Agency (UNRWA), het United Nations Children’s Fund (UNICEF) en het World Food Programme (WFP), eveneens ten behoeve van snelle beschikbaarheid en flexibiliteit van hulp.
 
 
 •
 Bijdragen aan organisaties die zich bezighouden met rampenparaatheid, innovatie, veiligheid van hulpverleners en opvang in de regio, waaronder steun aan lokale autoriteiten en gastgemeenschappen.
 
 
 •
 Landenspecifieke bijdragen aan VN-organisaties, het Internationale Rode Kruis en Nederlandse NGO’s (Dutch Relief Alliance-DRA).
 
 
 •
 Bijdrage aan een legitieme en capabele overheid via een aantal grote, internationaal opererende NGO’s en IGO’s op het gebied van corruptiebestrijding, democratisering en lokaal bestuur.
 
 
 V&J
 
 
 •
 Het leveren van een bijdrage aan internationale missies door de inzet van civiele politie en justitie experts.
 
 
 Defensie
 
 
 •
 Jaarlijks komt uit het BIV bij Voorjaarsnota EUR 60 miljoen beschikbaar voor BZ en BHOS ten behoeve van de inzet van de hervorming van de veiligheidssector, beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dat noodzakelijk is (via de BSB; Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten), rechtsstaatontwikkeling en capaciteitsopbouw. Tevens worden op dat moment middelen beschikbaar gesteld voor de geplande activiteiten bij Defensie in het kader van het BIV (EUR 59,5 miljoen). Jaarlijks wordt interdepartementaal besloten over de inzet van deze middelen.
 
 
 •
 Monitoren van vredesakkoorden, opleidingen en trainingen, herstellen van de orde, hervorming van de veiligheidssector, grensbewaking, het beschermen van goederenstromen, rechtstaatontwikkeling en capaciteitsopbouw.
 
 
 •
 Financiering van activiteiten die de inzet in bijvoorbeeld vredesmissies of fragiele staten ondersteunen (waaronder inzet van transportvliegtuigen of beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dit noodzakelijk is).
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 3: Europese samenwerking
 
 Algemeen
 De algemene doelstelling is een effectieve Europese samenwerking om de Europese Unie en haar lidstaten zo vreedzaam, welvarend en sterk mogelijk de toekomst in te loodsen. Europa is essentieel voor onze welvaart, vrijheid en veiligheid. Een actieve opstelling van Nederland in het Europese besluitvormingsproces is dan ook in het directe belang van Nederlandse burgers en bedrijven. Door consequent en constructief optreden kan Nederland zijn invloed binnen de Europese Unie vergroten. Zo kan Nederland mede vormgeven aan ontwikkelingen in Europa die direct van invloed zijn op onze economische, sociale en politieke toekomst.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio’s, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 174.600
 
 
 174.600
 
 
 192.479
 
 
 192.479
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 9.734
 
 
 0
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 27.908
 
 
 0
 
 
 5.227
 
 
 0
 
 
 5.327
 
 
 0
 
 
 
 
 VWS
 
 
 02.11.06 Opdrachten (EMA)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 0
 
 
 1.100
 
 
 0
 
 
 
 
 
 02.11.07 Bijdragen agentschappen (EMA)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.700
 
 
 0
 
 
 2.700
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 617.842
 
 
 504.467
 
 
 616.426
 
 
 526.234
 
 
 617.182
 
 
 526.490
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Dit fonds is het voornaamste middel waarmee de Europese Unie de ontwikkelingssamenwerking met de ACS-landen en de overzeese gebieden uitvoert. Het budget en het programma van het EOF is voor een periode van zeven jaar vastgesteld. Het grootste deel van het EOF is bestemd voor de financiering van de steun aan nationale, regionale en lokale projecten en programma’s gericht op de economische en sociale ontwikkeling van die gebieden.
 
 
 •
 Bijdrage aan de Raad van Europa: Nederland beschouwt de Raad van Europa als een belangrijke hoeder van mensenrechten, democratie en rechtsstaat in heel Europa.
 
 
 •
 Bijdrage aan de Benelux.
 
 
 •
 Subsidie aan European Institute voor Public Administration.
 
 
 •
 Brexit-programma’s gericht op geschillenbeslechting, monitoring en toezicht, en hoe om te gaan met verschillen in regelgeving (‘dynamische equivalentie’). Daarnaast mogelijke studies op gebied van geschillenbeslechting in een nieuwe relatie EU-VK en /of regelgeving, in algemene zin of in bepaalde sectoren.
 
 
 VWS
 
 
 •
 Omdat het Verenigd Koninkrijk heeft besloten zich uit de EU terug te trekken heeft het kabinet eind vorig jaar de ambitie uitgesproken om het hoofdkantoor van de European Medicines Agency (EMA), nu nog gevestigd in Londen, te bewegen naar Nederland. Het kernpunt van het Nederlandse bod daarbij vormt het optimaal faciliteren, ondersteunen en ontzorgen van de EMA bij een eventuele vestiging in Nederland. Vooruitlopend op een besluit hierover worden de gevraagde middelen hiervoor opgenomen op de VWS-begroting als onderdeel van de HGIS als uitwerking van het eerder genomen besluit (EUR 2,1 miljoen voor een periode van drie jaar). Tenslotte heeft VWS in totaal EUR 2,7 miljoen per jaar verzocht voor de periode 2017–2020 ten behoeve van investeringen in de EU-geneesmiddelen autoriteit ter compensatie van de gevolgen van de Brexit en ter ondersteuning van het Nederlands bod om de EMA in Nederland te huisvesten.
 
 
 Toerekening
 
 
 •
 De toerekening betreft het aan de HGIS toegeschreven «Nederlandse aandeel» van de begroting van de Europese Commissie. Uit dit hoofdstuk worden diverse programma’s van de EU voor internationale samenwerking gefinancierd, waaronder het Nabuurschapsbeleid, het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking, het budget voor Gemeenschappelijk Buitenland en Veiligheids Beleid (GBVB) en Humanitaire hulp.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 4: Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 Algemeen
 Het verlenen van excellente consulaire diensten aan Nederlanders in nood in het buitenland, evenals het verstrekken van reisdocumenten aan Nederlanders in het buitenland. Daarnaast levert het Kabinet een bijdrage aan een gereguleerd personenverkeer door de Nederlandse inbreng in het Europese visumbeleid en is, naast het opstellen van ambtsberichten, verantwoordelijk voor de visumverlening kort verblijf.
 Het versterken van de Nederlandse cultuursector door internationale uitwisseling en presentatie; meer ruimte voor cultuur in een veilige, rechtvaardige en toekomstbestendige wereld en verbindingen leggen met economische diplomatie en andere prioriteiten van het buitenlands beleid, zoals het mensenrechtenbeleid.
 Nederland heeft een internationaal toonaangevende positie als gastland van vele internationale organisaties en internationale hoven en tribunalen. Als gastland heeft Nederland de verantwoordelijkheid de in Nederland gevestigde instellingen te ondersteunen opdat deze onafhankelijk, veilig en efficiënt kunnen functioneren.
 De inzet op het gebied van Publieksdiplomatie valt onder de verantwoordelijkheid van de Minister van Buitenlandse Zaken.
 Internationaal Cultuurbeleid
 De uitvoering van het Internationaal Cultuurbeleid (ICB) is een gedeelde verantwoordelijkheid van de Minister van Buitenlandse Zaken, de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Zoals opgenomen in het beleidskader internationaal cultuurbeleid 2017–2020 wordt voor de versterking van de Nederlandse cultuursector gekozen voor acht focuslanden (voorheen vijftien) waar de meest betrokken partijen (diplomatieke posten, fondsen, DutchCulture en anderen) samen optrekken op basis van een meerjarige strategie. Daarnaast vormt een nieuwe doelstelling om met cultuur een bijdrage te leveren aan een veilige, rechtvaardige en toekomstbestendige wereld gericht op zeven landen in de ring rond Europa, waaraan met een bundeling van non-ODA en ODA-middelen op geïntegreerde wijze invulling wordt gegeven, en kleinschalige ondersteuning van culturele diplomatie wereldwijd
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 13.378
 
 
 0
 
 
 13.645
 
 
 0
 
 
 13.645
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 7.659
 
 
 0
 
 
 6.304
 
 
 0
 
 
 6.199
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.154
 
 
 0
 
 
 7.876
 
 
 0
 
 
 7.856
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 18.999
 
 
 106
 
 
 19.401
 
 
 136
 
 
 19.606
 
 
 136
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 22.586
 
 
 0
 
 
 4.005
 
 
 0
 
 
 2.787
 
 
 0
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 0
 
 
 426
 
 
 0
 
 
 426
 
 
 0
 
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies/Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 5.739
 
 
 0
 
 
 4.640
 
 
 0
 
 
 4.617
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 75.965
 
 
 106
 
 
 56.297
 
 
 136
 
 
 55.136
 
 
 136
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BZ
 
 
 •
 Verlenen van financiële- en niet financiële consulaire bijstand aan Nederlanders in nood en/of schrijnende gevallen.
 
 
 •
 Verstrekken van reisadviezen.
 
 
 •
 Adviseren en ondersteunen van Nederlandse gedetineerden door gedifferentieerde bezoekfrequentie, in bepaalde landen maandelijkse giften aan gedetineerden, en subsidies ten behoeve van resocialisatie, extra zorg en juridisch advies.
 
 
 •
 Verstrekken van visa kort verblijf.
 
 
 •
 Afnemen van inburgeringsexamens.
 
 
 •
 Verrichten van legalisaties en uitvoeren van verificatieonderzoeken.
 
 
 •
 Samenwerking met instanties in en buiten Nederland, de EU en internationale organisaties.
 
 
 •
 Op verzoek van het Ministerie van Veiligheid en Justitie worden algemene en individuele ambtsberichten opgesteld, waarop door V&J mede het toelatings- en terugkeerbeleid wordt gebaseerd.
 
 
 •
 Subsidieverlening via de posten en aan DutchCulture voor internationale culturele activiteiten.
 
 
 •
 Ondersteuning van initiatieven in zeven landen in de ring rondom Europa die de lokale cultuursector versterken, cultuurparticipatie vergroten, de leefomgeving in steden verbeteren en behoud van lokaal cultureel erfgoed verduurzamen.
 
 
 •
 Via strategische beleidscommunicatie richt Buitenlandse Zaken zich op die doelgroepen die van belang zijn bij het ontwikkelen, bereiken en uitdragen van beleidsdoelstellingen op het terrein van buitenlandbeleid. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de media en via persoonlijke contacten als bijeenkomsten. Daarnaast worden online kanalen ingezet, zoals Facebook en twitter.
 
 
 •
 Naar aanleiding van het in 2016 verschenen proefschrift van dr. Rémy Limpach over het gebruik van extreem geweld in toenmalig Nederlands-Indië heeft het kabinet in december 2016 opdracht gegeven tot een breed en onafhankelijk vervolgonderzoek over deze periode. Het onderzoeksvoorstel is geraamd op totaal EUR 4,1 miljoen voor de periode 2017–2020.
 
 
 •
 Bijdrage aan publieksdiplomatie, waarmee Nederlandse ambassades activiteiten op het gebied strategische beleidscommunicatie, beeldvorming over Nederland en internationaal cultuurbeleid kunnen ondersteunen of opstarten.
 
 
 •
 Subsidie ten behoeve van Instituut Clingendael.
 
 
 •
 Uitgaven ten behoeve van uitgaande staatsbezoeken, officiële bezoeken en werkbezoeken van het Koninklijk Huis, inkomende bezoeken van hoogwaardigheidsbekleders, Corps Diplomatique en Internationale Organisaties.
 
 
 •
 Ondersteuning bij het profileren van Den Haag als wereldwijd centrum van kennis op het gebied van vrede en recht.
 
 
 •
 Logistieke ondersteuning van de in Nederland gevestigde internationaal juridische instellingen, in samenspraak met andere ministeries zorgdragen voor onder andere gevangenisruimte, beveiliging en medewerking bij het in- en uitreizen van verdachten en getuigen.
 
 
 •
 Bijdrage aan het Speciaal Tribunaal Libanon en het Internationaal Strafhof.
 
 
 OCW
 
 
 •
 In het kader van het internationaal cultuurbeleid financieren OCW en BZ samen een internationaliseringsprogramma (zie ook beleidsthema 7).
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 5: Duurzame handel en investeringen
 
 Algemeen
 Met de agenda voor hulp, handel en investeringen werkt Nederland aan het uitbannen van extreme armoede, het bevorderen van inclusieve en duurzame groei en succes voor Nederlandse bedrijven in het buitenland. De inzet is om duurzame handel en investeringen te bevorderen door versterking van het internationaal handelssysteem. Daarbij is er aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), de versterking van de Nederlandse handel- en investeringspositie, economische naamsbekendheid, de bevordering van de private sector en de randvoorwaarden voor duurzame en inclusieve groei in ontwikkelingslanden. Voor het Dutch Good Growth Fund (DGGF) is een belangrijke rol weggelegd om het Nederlandse en lokale midden- en kleinbedrijf te betrekken bij duurzame economische ontwikkeling in de DGGF-landen.
 Binnen maatschappelijk verantwoord ondernemen is speciale aandacht voor de bestrijding van kinderarbeid. Er wordt invulling gegeven aan de motie Van Laar en Voordewind (Kamerstuk 34 550, nr. 26), die het kabinet verzoekt EUR 10 miljoen per jaar te besteden aan een fonds om organisaties en bedrijven te helpen kinderarbeid te bestrijden. Het budget voor het Fonds Bestrijding Kinderarbeid wordt vanaf 2018 gecontinueerd door de toevoeging van EUR 7 miljoen per jaar. De overige EUR 3 miljoen voor de uitvoering van de motie wordt gevonden in het bestaande partnerschap met ECPAT en Terre des Hommes tegen kinderprostitutie (beleidsthema 7 sociale voortuitgang).
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 14.305
 
 
 5.010
 
 
 18.483
 
 
 9.048
 
 
 19.113
 
 
 9.758
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 58.139
 
 
 0
 
 
 92.555
 
 
 0
 
 
 84.031
 
 
 0
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 314.331
 
 
 306.774
 
 
 298.024
 
 
 290.443
 
 
 292.186
 
 
 283.535
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 73.451
 
 
 73.451
 
 
 108.500
 
 
 108.500
 
 
 113.500
 
 
 113.500
 
 
 
 
 EZ
 
 
 1 Goed functionerende economie en markten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 10
 
 
 0
 
 
 120
 
 
 0
 
 
 145
 
 
 0
 
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.655
 
 
 0
 
 
 2.512
 
 
 0
 
 
 2.498
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en duurzaam ondernemen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.05 Subsidies
 
 
 89
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 402
 
 
 0
 
 
 402
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 3.606
 
 
 0
 
 
 1.588
 
 
 0
 
 
 1.929
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 466.586
 
 
 385.235
 
 
 522.184
 
 
 407.991
 
 
 513.804
 
 
 406.793
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Contributies aan internationale organisaties zoals de OESO en WTO.
 
 
 •
 Programma’s ter ondersteuning van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
 
 
 •
 Financiële ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de centrale uitvoeringsorganisatie voor publieke handelsbevordering.
 
 
 •
 Het instrument Starters International Business (SIB) biedt startende exporteurs de mogelijkheid om samen met de Kamers van Koophandel en andere organisaties een actieplan voor export op te stellen.
 
 
 •
 Het instrument Partners for International Business (PIB) ondersteunt de structurele positionering van clusters van Nederlandse bedrijven, met name uit topsectoren, op voor Nederland kansrijke markten.
 
 
 •
 Het DGGF is een revolverend fonds dat financiering verschaft voor ontwikkelingsrelevante en risicodragende investeringen en export-transacties. De doelstelling van het DGGF is het vergroten van de werkgelegenheid, productiviteit en kennisoverdracht in ontwikkelingslanden. De financiering is additioneel aan wat reguliere marktpartijen bieden.Het instrument DTIF beoogt de faciliteiten FOM, FIB, DHI (Demonstratie, Haalbaarheids- en Investeringstudies), alsmede exportfinanciering te integreren. De middelen uit de bestaande begrotingsreserves voor de FOM (Faciliteit Opkomende Markten) en FIB (Finance for International Business) worden hiertoe ingezet. Het DTIF biedt financiering voor investeringen en export van MKB en grote bedrijven, indien banken en andere financiële instellingen deze financiering niet bieden, en er wordt voldaan aan de criteria die gelden voor publieke interventie.
 
 
 •
 Het Partnerschapsprogramma met de International Labour Organization (ILO).
 
 
 •
 Bijdragen aan beleidsondersteuning en -onderzoek en evaluatie, alsmede incidentele projecten, zoals de Nederlandse deelname aan buitenlandse Wereldtentoonstellingen.
 
 
 •
 Voor het Nederlands paviljoen aan de EXPO 2020 in Dubai, welke plaatsvindt van oktober 2020 tot en met april 2021, is er totaal EUR 6 miljoen vrijgemaakt over de periode 2018–2021. De EXPO biedt onder andere als publieksevenement een uitstekend platform om Nederland te presenteren aan een economisch zeer interessante doelgroep.
 
 
 EZ
 
 
 •
 Contributies aan de International Telecommunications Union (ITU) en de Universal Postal Union (UPU).
 
 
 •
 Door de bijdrage aan de World Intellectual Property Organization (WIPO) wordt internationale innovatie gestimuleerd door middel van een effectief internationaal systeem voor intellectueel eigendom.
 
 
 •
 Bijdragen aan de World Tourist Organization (UNWTO) en de Stichting tot Bevordering van de Uitvoer.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 6: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 Algemeen
 Een toename van voedselzekerheid; verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitaire voorzieningen; en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, het tegengaan van klimaatverandering en een vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 335.375
 
 
 335.375
 
 
 347.795
 
 
 347.795
 
 
 337.295
 
 
 337.295
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 194.457
 
 
 194.457
 
 
 195.210
 
 
 195.210
 
 
 199.283
 
 
 199.283
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 118.697
 
 
 116.883
 
 
 118.574
 
 
 116.628
 
 
 129.918
 
 
 128.118
 
 
 
 
 IenM
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.368
 
 
 0
 
 
 11.541
 
 
 0
 
 
 11.602
 
 
 0
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coördinatie en samenwerking
 
 
 10.244
 
 
 0
 
 
 7.277
 
 
 0
 
 
 4.038
 
 
 0
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 1.028
 
 
 38
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 
 
 EZ
 
 
 4 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.55 Opdrachten (Joint Implementation)
 
 
 5
 
 
 0
 
 
 620
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 803
 
 
 0
 
 
 918
 
 
 0
 
 
 1.081
 
 
 0
 
 
 
 
 
 6 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (FAO)
 
 
 7.325
 
 
 3.762
 
 
 7.743
 
 
 3.876
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (UNEP)
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 256
 
 
 256
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (Overig)
 
 
 2.475
 
 
 0
 
 
 2.068
 
 
 0
 
 
 2.064
 
 
 0
 
 
 
 
 
 8 Natuur en biodiversiteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.55 Opdrachten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.040
 
 
 0
 
 
 1.302
 
 
 0
 
 
 1.097
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 683.059
 
 
 650.757
 
 
 694.244
 
 
 663.800
 
 
 695.280
 
 
 668.864
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Bijdrage aan multilaterale fondsen en internationale programma’s. Nederland participeert in het private sector loket van het Global Agriculture and Food Security Program (GAFSP). Vanuit dit fonds, dat wordt beheerd door de Wereldbank, kunnen bedrijven geld lenen en ondersteuning krijgen voor investeringen in de landbouw- en voedselproducerende sectoren in ontwikkelingslanden.
 
 
 •
 In Afrika wordt gewerkt aan landbouwontwikkeling met Comprehensive African Agriculture Development Programma (CAADP).
 
 
 •
 Met UNICEF en de Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN) wordt in zes partnerlanden samengewerkt aan betere voeding voor jonge kinderen en hun moeders.
 
 
 •
 Met het International Fund for Agricultural Development (IFAD) en het programma Geodata for Agriculture and Water (G4AW) van het Netherlands Space Office (NSO) wordt bijgedragen aan het klimaatweerbaar maken van de kleinschalige landbouw.
 
 
 •
 Via bilaterale programma’s in partnerlanden wordt door ambassades en hun publieke, private en maatschappelijke partners geïnvesteerd in de verduurzaming van inclusieve voedselproductie en het hele ecologische systeem waarin boer(inn)en opereren.
 
 
 •
 Met de Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR) wordt internationaal landbouwkundig- en voedingsonderzoek uitgevoerd.
 
 
 •
 In partnerlanden wordt door ambassades en hun publieke, private en maatschappelijke partners bijgedragen aan lokale vergroting van de voedselzekerheid door te investeren in productiviteitsverbetering, markttoegang en ketenontwikkeling.
 
 
 •
 Algemene bijdrage aan het United Nations Environmental Programma (UNEP).
 
 
 •
 Bijdrage aan het Klimaatfonds.
 
 
 •
 Bijdragen aan het vergroten van de maatschappelijke en ontwikkelingsimpact van de winning van mineralen in ontwikkelingslanden door nieuwe bijdragen aan programma’s van het IMF (Managing Natural Resources Wealth Topical Fund) en de Wereldbank (Extractives Global Programmatic Support) en aan het internationaal secretariaat van het Extractives Industries Transparancy Initiative.
 
 
 IenM
 
 
 •
 In 2016 is het nieuwe programma Water Internationaal gestart als opvolger van het programma HGIS Partners voor Water 3. Dit betreft het centrale uitvoeringsprogramma van de interdepartementale Internationale Water Ambitie (IWA). Het programma wordt aangestuurd vanuit het Interdepartementale Water Cluster, waarin de drie Ministeries BZ, EZ en IenM samenwerken. Voor de uitvoering van het Partners voor Water 2016–2021 programma is mandaat verleend aan RvO. Het budget dat wordt ingezet is onderverdeeld in een deel voor lange termijn samenwerking met zeven Deltalanden, een subsidiedeel ten behoeve van marktbetrokkenheid en samenwerking met kansrijke nieuwe landen en Holland promotie. Een belangrijke doelstelling in 2018 binnen de IWA is om het Partners voor Water instrument inclusief het subsidie instrument beter te verbinden met het overige instrumentarium.
 
 
 •
 Daarnaast draagt IenM op het terrein van water jaarlijks contributie af aan de riviercommissies voor de Rijn, Maas en Schelde, en voor de Flussgebietsgemeinschaft Ems. Ook wordt contributie afgedragen aan de OSPAR-commissie die zich inzet voor milieubescherming in de noordoostelijke Atlantische Oceaan.
 
 
 •
 Op het terrein van milieu en klimaat draagt IenM op grond van internationale verdragen of andere internationale afspraken bij aan internationale organisaties inzake milieuaangelegenheden, zoals aan UNEP, de International Transaction Log UNFCCC en het International Transport Forum (ITF). Verder worden er verschillende opdrachten uitgevoerd, waaronder vanuit IenM het aandeel van de Nederlandse bijdrage aan Estec/Galieo Reference Center (GRC). Specifiek voor klimaat draagt IenM bij aan het Partnership for Market Readiness en de Carbon Pricing Leadership Coalition.
 
 
 •
 Daarnaast draagt IenM contributie af aan de World Meteorological Organization (WMO).
 
 
 EZ
 
 
 •
 Contributies aan Food and Agriculture Organization (FAO), United Nations Environment Programme (UNEP) en overige bijdragen aan internationale organisaties.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 7: Sociale vooruitgang
 
 Algemeen
 Nederland zet zich in voor menselijke ontplooiing en het bevorderen van sociale gelijkheid en inclusieve ontwikkeling ten behoeve van een duurzame en rechtvaardige wereld. Dit krijgt onder meer vorm door de bijdragen aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en aan het stoppen van de verspreiding van HIV/aids. Ook spant Nederland zich in voor het bevorderen van gelijke rechten en kansen voor vrouwen, de versterking van het maatschappelijk middenveld, inclusief de bevordering en bescherming van politieke ruimte voor organisaties om effectief te opereren, en het versterken van de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen, zodat zij hun stem kunnen laten horen. De inzet richt zich ook op een toename van het aantal goed opgeleide professionals, de versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek. Met deze agenda wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de overkoepelende gedachte van inclusieve ontwikkeling en de «leave no one behind» agenda die centraal staat in de Sustainable Development Goals
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 424.010
 
 
 422.316
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 417.784
 
 
 416.173
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 57.944
 
 
 57.944
 
 
 43.699
 
 
 43.699
 
 
 52.539
 
 
 52.539
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 230.337
 
 
 230.337
 
 
 221.365
 
 
 221.365
 
 
 219.304
 
 
 219.304
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 43.333
 
 
 43.333
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 52.588
 
 
 45.483
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs;Subsidies
 
 
 211
 
 
 0
 
 
 196
 
 
 0
 
 
 196
 
 
 0
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 0
 
 
 185
 
 
 0
 
 
 185
 
 
 0
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 EZ
 
 
 7 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.35 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (o.a.ISRIC)
 
 
 1.300
 
 
 1.251
 
 
 1.331
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 
 
 VWS
 
 
 09.12.07 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 0
 
 
 
 579
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 3.816
 
 
 0
 
 
 3.289
 
 
 0
 
 
 3.868
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 817.238
 
 
 804.273
 
 
 775.041
 
 
 762.260
 
 
 782.814
 
 
 770.039
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Bijdrage aan het United Nations Population Fund (UNFPA).
 
 
 •
 Inzet van menselijk, financieel en politiek kapitaal op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Zo wordt in de SRGR-partnerschappen met diverse NGOs en allianties niet alleen financieel geïnvesteerd (subsidies) maar ook beleidsinhoudelijk.
 
 
 •
 Intensivering op de thema’s vrouwenrechten en gendergelijkheid in fragiele settings en binnen humanitaire hulp. Het derde Nationaal Actieplan Vrouwen, vrede en veiligheid ging op 8 maart 2016 van start. De activiteiten die worden gefinancierd uit het Subsidiekader Vrouwen, vrede en veiligheid zijn op 1 november 2016 begonnen. De doellanden zijn Afghanistan, Colombia, de Democratische Republiek Congo, Irak, Jemen, Libië, Syrië en Zuid-Soedan.
 
 
 •
 Versterking capaciteit hoger (beroeps)onderwijs via het NICHE-programma en het Netherlands Fellowship Programme (NFP).
 
 
 •
 Bijdrage aan het Voice-fonds om de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen een stem te geven om hun positie te verbeteren en beleid te beïnvloeden.
 
 
 OCW
 
 
 •
 Bijdragen aan internationale onderwijsinstellingen.
 
 
 EZ
 
 
 •
 Bijdrage aan internationaal programma Wageningen UR International Soil and information Centre (ISRIC)
 
 
 VWS
 
 
 •
 Financiering van het partnerschapsprogramma met de World Health Organization (WHO) (2014–2017) zal in afwachting van een nieuw kabinet met een jaar worden verlengd. Het partnerschap programma vergroot de Nederlandse invloed binnen de WHO.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 8: Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 Algemeen
 Versterkte kaders voor ontwikkeling en inclusieve groei door versterkte multilaterale betrokkenheid; de inzet van cultuur en sport in ontwikkelingslanden om een sociale en kansrijke samenleving te stimuleren; het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid in Nederland en bijdragen aan migratie en ontwikkeling.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 152.608
 
 
 152.608
 
 
 142.515
 
 
 142.515
 
 
 131.057
 
 
 131.057
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 67.647
 
 
 65.559
 
 
 71.437
 
 
 68.788
 
 
 70.589
 
 
 64.680
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 15.264
 
 
 15.264
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 – 18.250
 
 
 – 18.250
 
 
 – 41.575
 
 
 – 41.575
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 518.329
 
 
 518.329
 
 
 3.725
 
 
 3.133
 
 
 274.895
 
 
 274.895
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 38.527
 
 
 31.977
 
 
 38.496
 
 
 31.952
 
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.039
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 350
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 392.327
 
 
 392.327
 
 
 750.818
 
 
 750.818
 
 
 534.254
 
 
 534.254
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.147.564
 
 
 1.144.087
 
 
 1.015.272
 
 
 1.003.981
 
 
 1.018.216
 
 
 1.004.263
 
 
 
 
 
 Financiële instrumenten
 BHOS
 
 
 •
 Bijdragen aan de begrotingen van de Internationale Financiële Instellingen en VN-instellingen en fondsen via middelenaanvulling, kapitaalverhoging en specifieke programma’s of trustfondsen ter bestrijding van armoede in ontwikkelingslanden. Deze organisaties leveren ook een belangrijke bijdrage aan de uitvoering van de duurzame ontwikkelingsdoelen en de klimaatafspraken.
 
 
 •
 Compensatie van de Wereldbank (IDA) en regionale ontwikkelingsbanken voor schuldverlichting geeft ontwikkelingslanden de financiële ruimte een sterker eigen armoedebeleid te voeren.
 
 
 •
 Bijdrage aan UNESCO.
 
 
 •
 Financiering van programma’s van IOM en maatschappelijke organisaties in Nederland ter bevordering van vrijwillige terugkeer en herintegratie van ex-asielzoekers uit ontwikkelingslanden.
 
 
 •
 In bijlage 8 worden de verwachte uitgaven in 2018 op het terrein van migratie nader toegelicht.
 
 
 •
 Om de inzichtelijkheid van de BHOS begroting verder te verbeteren is er met ingang van begrotingsjaar 2017 een nieuw artikelonderdeel 5.4 gecreëerd. Zie ook de Kamerbrief over de inzichtelijkheid van de BHOS begroting. Het ODA-budget wordt meerdere keren per jaar gecorrigeerd voor ontwikkelingen van het Bruto Nationaal Inkomen (BNI) en de asielopvangkosten. In het kader van behoedzaamheid en stabiliteit in de begroting worden groei en krimp niet direct door vertaald naar de OS-programmalijnen. Deze zogeheten BNI-ruimte kan immers weer toe- of afnemen als in de loop van het jaar de raming wordt bijgesteld.
 
 
 Financiën
 
 
 •
 Bijdragen aan de begroting van de Internationale Financiële Instellingen (IFI’s) via middelen aanvulling, kapitaalverhogingen en specifieke programma’s of trustfondsen ter bestrijding van armoede in ontwikkelingslanden over een breed spectrum aan sectoren, o.a. op terrein van economische en sociale sectoren.
 
 
 •
 In 2015 is besloten om toe te treden tot de nieuw op te richten Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), welke sinds januari 2016 operationeel is. Op basis van een door de oprichtende aandeelhouders bepaalde verdeelsleutel heeft Nederland een aandeel toegewezen gekregen en zich hierop ingeschreven. De doelstelling van de AIIB is tweeledig:
 
 
 o
 Het bevorderen van duurzame economische ontwikkeling, het creëren van welvaart en het verbeteren van het infrastructuurnetwerk in Azië door te investeren in infrastructuur en andere productieve sectoren;
 
 
 o
 Het bevorderen van regionale samenwerking en partnerschappen door samen te werken met andere multilaterale en bilaterale ontwikkelingsinstellingen bij het adresseren van ontwikkelingsuitdagingen.
 
 
 Wegens de Nederlandse deelname aan de AIIB is een kapitaalstorting geraamd. De totale toegezegde Nederlandse kapitaalstorting bij de AIIB is USD 206,3 miljoen. Deze kapitaalstorting wordt tussen 2015 en 2019 in 5 gelijke tranches van elk USD 41,26 miljoen betaald waarvan de eerste twee in 2016 zijn betaald. Als gevolg van een besluit van de OESO-DAC is het mogelijk om 83% van de kapitaalinleg te rapporteren als ODA. Mede gelet hierop en gezien het internationale karakter van de kapitaalstorting aan de AIIB worden de middelen per 2017 toegevoegd aan de HGIS.
 
 
 •
 Nederland ondersteunt een aantal multilaterale systeemorganisaties die, behalve dat zij direct werkzaam zijn op het terrein van armoedebestrijding, ook van groot belang zijn voor het effectief functioneren van het multilaterale kanaal en het versterken van armoedebeleid in ontwikkelingslanden. Het betreft de Wereldbank, UNDP en UNICEF.
 
 
 •
 Daarnaast verleent het Ministerie van Financiën technische assistentie aan haar counterparts in de landen die behoren tot de Nederlandse kiesgroeplanden bij IMF, Wereldbank en European Bank for Reconstruction and Development (EBRD).
 
 
 Toerekening
 
 
 •
 De toerekening betreft de kosten van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen, die aan het ODA-budget worden toegeschreven.
 
 
 •
 Vanaf 2016 geldt dat 63% van de kosten voor de instroom van asielzoekers in het lopende jaar worden toegerekend aan ODA en 37% in het daaropvolgende jaar. Vóór 2016 was dat 100% in het lopende jaar. De reden voor het veranderde ritme is dat een gedeelte van de instroom laat in het kalenderjaar plaatsvindt, waardoor de kosten voor de eerstejaarsopvang van die groep veelal doorlopen in het daaropvolgende jaar.
 
 
 
 
 
 Beleidsthema 9: Overige uitgaven
 
 Onder overige uitgaven zijn de uitgaven gegroepeerd die niet onder één van de beleidsinhoudelijke hoofdstukken kunnen worden ondergebracht. Dit betreft vooral de apparaatsuitgaven voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de uitgaven voor attachés, die vanuit de verschillende vakdepartementen worden uitgezonden naar de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland om met hun specifieke kennis mede invulling te geven aan het buitenlands beleid.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06.01 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 – 1.057
 
 
 0
 
 
 68.329
 
 
 0
 
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 744.579
 
 
 238.340
 
 
 715.219
 
 
 241.352
 
 
 667.613
 
 
 240.616
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 2.069
 
 
 0
 
 
 1.904
 
 
 0
 
 
 1.891
 
 
 0
 
 
 
 
 BZK
 
 
 11.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 286
 
 
 0
 
 
 183
 
 
 0
 
 
 
 
 71.01 Apparaat (attaché’s)
 
 
 177
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs Bijdragen (inter)nationale organisaties: attachés
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 135
 
 
 0
 
 
 
 
 FIN
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.044
 
 
 0
 
 
 1.044
 
 
 0
 
 
 1.044
 
 
 0
 
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 371
 
 
 0
 
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 – 64
 
 
 0
 
 
 – 67
 
 
 0
 
 
 – 67
 
 
 0
 
 
 
 
 
 21.01.01 Algemeen/apparaat (attachés)
 
 
 1.097
 
 
 0
 
 
 1.066
 
 
 0
 
 
 1.066
 
 
 0
 
 
 
 
 DEF
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 18.378
 
 
 0
 
 
 20.031
 
 
 0
 
 
 19.145
 
 
 0
 
 
 
 
 IenM
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 1.113
 
 
 0
 
 
 1.340
 
 
 0
 
 
 1.337
 
 
 0
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 584
 
 
 0
 
 
 612
 
 
 0
 
 
 612
 
 
 0
 
 
 
 
 EZ
 
 
 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en duurzaam ondernemen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés innovatie)
 
 
 4.497
 
 
 0
 
 
 6.559
 
 
 0
 
 
 6.611
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés NFIA)
 
 
 9.106
 
 
 0
 
 
 10.888
 
 
 0
 
 
 9.680
 
 
 0
 
 
 
 
 
 6 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 14.601
 
 
 0
 
 
 16.636
 
 
 0
 
 
 16.009
 
 
 0
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 2.277
 
 
 0
 
 
 1.469
 
 
 0
 
 
 1.481
 
 
 0
 
 
 
 
 SZW
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 491
 
 
 0
 
 
 483
 
 
 0
 
 
 483
 
 
 0
 
 
 
 
 VWS
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.318
 
 
 0
 
 
 1.116
 
 
 0
 
 
 1.158
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 801.773
 
 
 238.340
 
 
 778.035
 
 
 241.352
 
 
 797.081
 
 
 240.616
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 •
 Betreft de uitgaven die samenhangen met de HGIS-indexering en onvoorziene uitgaven.
 
 
 •
 De apparaatsuitgaven van zowel het postennetwerk in het buitenland als het departement in Den Haag, exclusief de personele uitgaven voor de politieke leiding en vak-attachés van andere ministeries zijn hierin opgenomen. Het omvat de verplichtingen voor en uitgaven aan het ambtelijk personeel, de overige personele uitgaven en het materieel.
 
 
 Defensie
 
 
 •
 Het Ministerie van Defensie draagt bij aan de internationale veiligheid en rechtsorde door onder andere deelname aan internationale missies en de bondgenootschappelijke verplichtingen. De uitgaven hebben betrekking op het attaché-netwerk.
 
 
 EZ
 
 
 •
 Het Netwerk van Innovatie Attachés – ook wel IA Netwerk genoemd – werkt aan het versterken van het Nederlandse innovatievermogen door samenwerking tussen Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties met toonaangevende buitenlandse counterparts te bevorderen of door hun informatiepositie over trends en ontwikkelingen in het buitenland te versterken. Het gaat daarbij om het te gelde maken van Nederlandse innovaties en kennis in het buitenland, het naar Nederland halen van innovatie en kennis opdat hier het wiel niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden en het samen met toonaangevende internationale partijen werken aan nieuwe innovaties en kennis.
 
 
 •
 Gezamenlijke aansturing van het Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) door EZ en BHOS. De NFIA helpt en adviseert bedrijven uit het buitenland bij het opzetten, uitrollen en/of uitbreiden van hun internationale activiteiten in Nederland. De NFIA richt zich daarnaast op de promotie van Nederland in het buitenland als een land met een aantrekkelijk investerings- en vestigingsklimaat en speelt een actieve rol bij het in stand houden daarvan.
 
 
 •
 Bijdrage aan het landbouwradennetwerk. Landbouwraden en -attachés verrichten specialistische, beleidsmatige en uitvoerende economische dienstverlening voor bedrijven, kennisinstellingen en overheden op het terrein van landbouw, biodiversiteit, duurzame grondstofketens, voedselzekerheid en -veiligheid). Zij spelen hierbij voortdurend in op veranderingen in mondiale landbouwpraktijken, voedingspatronen en opkomende markten waarbij de agrarische kennis en technologie uit Nederland in binnen en buitenland wordt ingezet.
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 1
 DE HGIS VERTICAAL: WIJZIGINGEN NA DE MILJOENENNOTA 2017 (BEDRAGEN IN MLN EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2017
 
 
 5.436,8
 
 
 4.977,1
 
 
 4.859,7
 
 
 4.880,3
 
 
 5.088,3
 
 
 
 
 
 Macrobijstellingen (BNI-mutaties)
 
 
 137,6
 
 
 228,4
 
 
 251,8
 
 
 279,4
 
 
 288,5
 
 
 
 
 
 Eindejaarsmarge
 
 
 198,6
 
 
 105,8
 
 
 20,8
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 Overboekingen van/naar HGIS
 
 
 101,4
 
 
 40,0
 
 
 44,7
 
 
 126,6
 
 
 291,2
 
 
 
 
 
 Intertemporele kasschuiven
 
 
 17,8
 
 
 228,6
 
 
 238,7
 
 
 101,3
 
 
 – 108,1
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 – 27,0
 
 
 20,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven stand Miljoenennota 2018
 
 
 
 
 5.865,2 
 
 
 
 
 5.601,9 
 
 
 
 
 5.415,8 
 
 
 
 
 5.387,7 
 
 
 
 
 5.560,0 
 
 
 
 
 5.634,3 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 HGIS-ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand Miljoenennota 2017
 
 
 183,3
 
 
 134,7
 
 
 134,6
 
 
 134,5
 
 
 134,4
 
 
 
 
 
 Desalderingen
 
 
 – 23,1
 
 
 20,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 
 
 
 
 Totaal ontvangsten stand Miljoenennota 2018
 
 
 
 
 160,2 
 
 
 
 
 154,8 
 
 
 
 
 134,7 
 
 
 
 
 134,6 
 
 
 
 
 134,5 
 
 
 
 
 134,0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo HGIS-uitgaven en ontvangsten
 
 
 
 
 5.705,0 
 
 
 
 
 5.447,2 
 
 
 
 
 5.281,1 
 
 
 
 
 5.253,1 
 
 
 
 
 5.425,4 
 
 
 
 
 5.500,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2A
 DE HGIS HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 a. De HGIS-uitgaven per begroting en artikel. Realisaties 2016, vermoedelijke uitkomsten 2017 en begrotingsramingen 2018 t/m 2022 (bedragen x EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 Totaal
 
 
 wv. ODA
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Versterkte int. rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 54.569
 
 
 7.127
 
 
 60.066
 
 
 7.740
 
 
 56.035
 
 
 7.740
 
 
 55.135
 
 
 7.740
 
 
 55.135
 
 
 7.740
 
 
 55.135
 
 
 7.740
 
 
 55.135
 
 
 7.740
 
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 56.243
 
 
 35.117
 
 
 54.614
 
 
 35.250
 
 
 53.770
 
 
 35.250
 
 
 53.770
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 53.870
 
 
 35.250
 
 
 
 
 02 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 16.919
 
 
 
 17.329
 
 
 
 11.015
 
 
 
 11.015
 
 
 
 11.015
 
 
 
 11.015
 
 
 
 11.015
 
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 7.694
 
 
 
 8.835
 
 
 
 9.265
 
 
 
 7.151
 
 
 
 4.751
 
 
 
 4.751
 
 
 
 4.751
 
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 12.343
 
 
 2.298
 
 
 11.493
 
 
 3.438
 
 
 10.855
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 10.794
 
 
 3.252
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 259.698
 
 
 79.378
 
 
 211.455
 
 
 67.313
 
 
 197.978
 
 
 67.313
 
 
 199.305
 
 
 67.313
 
 
 198.913
 
 
 67.313
 
 
 198.913
 
 
 67.313
 
 
 198.913
 
 
 67.313
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 22.191
 
 
 8.322
 
 
 26.628
 
 
 7.822
 
 
 20.257
 
 
 7.822
 
 
 20.513
 
 
 7.822
 
 
 22.322
 
 
 7.822
 
 
 22.322
 
 
 7.822
 
 
 22.322
 
 
 7.822
 
 
 
 
 03 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio’s, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 174.600
 
 
 174.600
 
 
 192.479
 
 
 192.479
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 192.735
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 9.734
 
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 9.720
 
 
 3.888
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 27.908
 
 
 
 5.227
 
 
 
 5.327
 
 
 
 4.827
 
 
 
 4.327
 
 
 
 4.327
 
 
 
 4.327
 
 
 
 
 
 04 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 13.378
 
 
 
 13.645
 
 
 
 13.645
 
 
 
 13.645
 
 
 
 13.645
 
 
 
 13.645
 
 
 
 13.645
 
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 7.659
 
 
 
 6.304
 
 
 
 6.199
 
 
 
 6.199
 
 
 
 6.199
 
 
 
 6.199
 
 
 
 6.199
 
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.154
 
 
 
 7.876
 
 
 
 7.856
 
 
 
 7.856
 
 
 
 7.856
 
 
 
 8.944
 
 
 
 8.944
 
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 18.999
 
 
 106
 
 
 19.401
 
 
 136
 
 
 19.606
 
 
 136
 
 
 19.606
 
 
 136
 
 
 19.648
 
 
 136
 
 
 18.648
 
 
 136
 
 
 18.648
 
 
 136
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 22.586
 
 
 
 4.005
 
 
 
 2.787
 
 
 
 2.150
 
 
 
 2.100
 
 
 
 2.100
 
 
 
 2.100
 
 
 
 
 
 05.01 Geheim
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 06.01 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 
 – 1.057
 
 
 
 68.329
 
 
 
 68.824
 
 
 
 109.494
 
 
 
 121.830
 
 
 
 148.415
 
 
 
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 744.579
 
 
 238.340
 
 
 715.219
 
 
 241.352
 
 
 667.613
 
 
 240.616
 
 
 659.085
 
 
 240.616
 
 
 655.183
 
 
 240.616
 
 
 655.501
 
 
 240.616
 
 
 655.647
 
 
 240.616
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.456.254
 
 
 
 
 545.288
 
 
 
 
 1.363.239
 
 
 
 
 559.418
 
 
 
 
 1.352.992
 
 
 
 
 558.752
 
 
 
 
 1.338.330
 
 
 
 
 558.752
 
 
 
 
 1.377.707
 
 
 
 
 558.752
 
 
 
 
 1.390.449
 
 
 
 
 558.752
 
 
 
 
 1.417.180
 
 
 
 
 558.752
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VI Veiligheid en Justitie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31 Nationale politie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 
 
 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 534
 
 
 
 540
 
 
 
 540
 
 
 
 540
 
 
 
 540
 
 
 
 540
 
 
 
 540
 
 
 
 
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 91 Apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 27.873
 
 
 
 33.308
 
 
 
 21.314
 
 
 
 21.314
 
 
 
 21.314
 
 
 
 21.314
 
 
 
 21.314
 
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 218
 
 
 
 362
 
 
 
 362
 
 
 
 362
 
 
 
 362
 
 
 
 362
 
 
 
 362
 
 
 
 
 
 
 91.01 Eigen personeel/attachés
 
 
 2.069
 
 
 
 1.904
 
 
 
 1.891
 
 
 
 1.891
 
 
 
 1.891
 
 
 
 1.891
 
 
 
 1.891
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 39.228
 
 
 
 
 8.534
 
 
 
 
 44.914
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.907
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.907
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.907
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.907
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 32.907
 
 
 
 
 8.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VII Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.01 Overheid als werkgever
 
 
 
 
 1.900
 
 
 
 200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.01 Centraal apparaat (attachés)
 
 
 
 
 286
 
 
 
 183
 
 
 
 183
 
 
 
 183
 
 
 
 183
 
 
 
 183
 
 
 
 
 
 71.01 Apparaat (attaché’s)
 
 
 177
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 177
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.186
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 383
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 183
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VIII Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06 Hoger Beroepsonderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 3.155
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 
 
 07 Wetenschappelijk Onderwijs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 52.588
 
 
 45.483
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 49.001
 
 
 42.160
 
 
 
 
 08 Internationaal onderwijsbeleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs; Subsidies
 
 
 211
 
 
 
 196
 
 
 
 196
 
 
 
 196
 
 
 
 196
 
 
 
 196
 
 
 
 196
 
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs Bijdragen (inter)nationale organisaties: attachés
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 135
 
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 
 185
 
 
 
 185
 
 
 
 185
 
 
 
 185
 
 
 
 275
 
 
 
 275
 
 
 
 
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 
 426
 
 
 
 426
 
 
 
 426
 
 
 
 426
 
 
 
 426
 
 
 
 426
 
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies/Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 5.739
 
 
 
 4.640
 
 
 
 4.617
 
 
 
 4.617
 
 
 
 4.617
 
 
 
 4.527
 
 
 
 4.527
 
 
 
 
 
 16 Onderzoek en wetenschappen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 62.822
 
 
 
 
 49.092
 
 
 
 
 57.895
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 57.872
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 57.872
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 57.872
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 57.872
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 57.872
 
 
 
 
 45.472
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Belastingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.03.01 Belastingdienst; eigen personeel (attachés)
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 1.044
 
 
 
 
 
 
 01.04.01 Belastingdienst; ICT materieel (attachés)
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 
 
 371
 
 
 
 371
 
 
 
 
 
 04 Internationale financiele betrekkingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 518.329
 
 
 518.329
 
 
 3.725
 
 
 3.133
 
 
 274.895
 
 
 274.895
 
 
 274.645
 
 
 274.645
 
 
 255.052
 
 
 255.052
 
 
 207.001
 
 
 207.001
 
 
 265.188
 
 
 265.188
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 
 
 38.527
 
 
 31.977
 
 
 38.496
 
 
 31.952
 
 
 37.984
 
 
 31.527
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.039
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 350
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.20 Nominaal en onvoorzien (attachés)
 
 
 – 64
 
 
 
 – 67
 
 
 
 – 67
 
 
 
 – 67
 
 
 
 – 67
 
 
 
 – 67
 
 
 
 – 67
 
 
 
 
 
 21.01.01 Algemeen/apparaat (attachés)
 
 
 1.097
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 522.166
 
 
 
 
 518.329
 
 
 
 
 46.166
 
 
 
 
 35.110
 
 
 
 
 317.305
 
 
 
 
 306.847
 
 
 
 
 316.543
 
 
 
 
 306.172
 
 
 
 
 258.595
 
 
 
 
 255.052
 
 
 
 
 210.915
 
 
 
 
 207.001
 
 
 
 
 269.102
 
 
 
 
 265.188
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Opdracht inzet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 275.226
 
 
 
 255.542
 
 
 
 332.682
 
 
 
 312.682
 
 
 
 312.682
 
 
 
 312.682
 
 
 
 312.682
 
 
 
 
 
 08 Ondersteuning krijgsmacht door CdO Dienstencentra
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 08.02.34 Apparaatsuitgaven; Attachés
 
 
 18.378
 
 
 
 20.031
 
 
 
 19.145
 
 
 
 17.307
 
 
 
 17.225
 
 
 
 17.225
 
 
 
 17.225
 
 
 
 
 
 10 Centraal apparaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 293.604
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 275.573
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 351.827
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 329.989
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 329.907
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 329.907
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 329.907
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII Infrastructuur en Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.368
 
 
 
 11.541
 
 
 
 11.602
 
 
 
 11.602
 
 
 
 11.602
 
 
 
 11.602
 
 
 
 8.802
 
 
 
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.113
 
 
 
 1.312
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 925
 
 
 
 1.067
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 1.066
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coördinatie en samenwerking
 
 
 10.244
 
 
 
 7.277
 
 
 
 4.038
 
 
 
 4.038
 
 
 
 4.038
 
 
 
 4.830
 
 
 
 4.830
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 1.028
 
 
 38
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 940
 
 
 35
 
 
 
 
 98.01 Apparaatsuitgaven (attachés personeel)
 
 
 1.113
 
 
 
 1.340
 
 
 
 1.337
 
 
 
 1.337
 
 
 
 1.337
 
 
 
 1.337
 
 
 
 1.337
 
 
 
 
 
 98.02 Apparaatsuitgaven (attachés materieel)
 
 
 584
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 612
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 26.375
 
 
 
 
 38
 
 
 
 
 24.089
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 20.906
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 20.906
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 20.906
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 21.698
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 18.898
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIII Economische Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Goed functionerende economie en markten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 10
 
 
 
 120
 
 
 
 145
 
 
 
 145
 
 
 
 145
 
 
 
 145
 
 
 
 145
 
 
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.655
 
 
 
 2.512
 
 
 
 2.498
 
 
 
 2.498
 
 
 
 2.498
 
 
 
 2.498
 
 
 
 2.498
 
 
 
 
 
 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en duurzaam ondernemen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.05 Subsidies
 
 
 89
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés innovatie)
 
 
 4.497
 
 
 
 6.559
 
 
 
 6.611
 
 
 
 6.219
 
 
 
 6.229
 
 
 
 6.239
 
 
 
 6.249
 
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 402
 
 
 
 402
 
 
 
 402
 
 
 
 402
 
 
 
 402
 
 
 
 402
 
 
 
 
 
 
 2.65 Baten- en lastendiensten (attachés NFIA)
 
 
 9.106
 
 
 
 10.888
 
 
 
 9.680
 
 
 
 9.505
 
 
 
 8.805
 
 
 
 8.805
 
 
 
 8.805
 
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 3.606
 
 
 
 1.588
 
 
 
 1.929
 
 
 
 1.884
 
 
 
 1.779
 
 
 
 1.779
 
 
 
 1.854
 
 
 
 
 
 4 Een doelmatige en duurzame energievoorziening
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.55 Opdrachten (Joint Implementation)
 
 
 5
 
 
 
 620
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 803
 
 
 
 918
 
 
 
 1.081
 
 
 
 1.081
 
 
 
 1.081
 
 
 
 1.081
 
 
 
 1.081
 
 
 
 
 
 6 Een concurr., duurz. en veil. agro-, viss.- en voedselketen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.65 Bijdragen aan baten-lastendiensten (attaches)
 
 
 14.601
 
 
 
 16.636
 
 
 
 16.009
 
 
 
 15.888
 
 
 
 15.618
 
 
 
 15.618
 
 
 
 15.618
 
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (FAO)
 
 
 7.325
 
 
 3.762
 
 
 7.743
 
 
 3.876
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 7.707
 
 
 3.878
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (UNEP)
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 256
 
 
 256
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 255
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (Overig)
 
 
 2.475
 
 
 
 2.068
 
 
 
 2.064
 
 
 
 2.060
 
 
 
 2.060
 
 
 
 2.060
 
 
 
 2.060
 
 
 
 
 
 7 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (ISRIC/Int.onderwijs)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.35 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (o.a.ISRIC)
 
 
 1.300
 
 
 1.251
 
 
 1.331
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 1.325
 
 
 1.251
 
 
 
 
 8 Natuur en biodiversiteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.55 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.040
 
 
 
 1.302
 
 
 
 1.097
 
 
 
 1.097
 
 
 
 1.097
 
 
 
 1.097
 
 
 
 1.097
 
 
 
 
 
 40 Apparaat (attachés)
 
 
 2.277
 
 
 
 1.469
 
 
 
 1.481
 
 
 
 1.480
 
 
 
 1.480
 
 
 
 1.480
 
 
 
 1.480
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 50.031
 
 
 
 
 5.255
 
 
 
 
 54.412
 
 
 
 
 5.383
 
 
 
 
 52.284
 
 
 
 
 5.384
 
 
 
 
 51.546
 
 
 
 
 5.384
 
 
 
 
 50.481
 
 
 
 
 5.384
 
 
 
 
 50.491
 
 
 
 
 5.384
 
 
 
 
 50.576
 
 
 
 
 5.384
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XV Sociale Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 96.20.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 491
 
 
 
 483
 
 
 
 483
 
 
 
 483
 
 
 
 483
 
 
 
 483
 
 
 
 483
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 491
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 483
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVI Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.11.06 Opdrachten (EMA)
 
 
 
 
 700
 
 
 
 1.100
 
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.11.07 Bijdragen agentschappen (EMA)
 
 
 
 
 2.700
 
 
 
 2.700
 
 
 
 2.700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.12.07 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 579
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 3.816
 
 
 
 3.289
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 3.868
 
 
 
 
 
 10.03.01 Apparaatsuitgaven (attachés)
 
 
 1.318
 
 
 
 1.116
 
 
 
 1.158
 
 
 
 1.158
 
 
 
 1.158
 
 
 
 1.158
 
 
 
 1.158
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 5.134
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.384
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.826
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 8.026
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.026
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.026
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 5.026
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01 Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 14.305
 
 
 5.010
 
 
 18.483
 
 
 9.048
 
 
 19.113
 
 
 9.758
 
 
 19.113
 
 
 9.758
 
 
 18.113
 
 
 9.758
 
 
 18.222
 
 
 9.758
 
 
 18.222
 
 
 9.758
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 58.139
 
 
 
 92.555
 
 
 
 84.031
 
 
 
 90.494
 
 
 
 82.281
 
 
 
 78.327
 
 
 
 70.516
 
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 314.331
 
 
 306.774
 
 
 298.024
 
 
 290.443
 
 
 292.186
 
 
 283.535
 
 
 294.090
 
 
 285.695
 
 
 292.156
 
 
 285.570
 
 
 292.156
 
 
 285.570
 
 
 292.156
 
 
 285.570
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 73.451
 
 
 73.451
 
 
 108.500
 
 
 108.500
 
 
 113.500
 
 
 113.500
 
 
 55.500
 
 
 55.500
 
 
 27.500
 
 
 27.500
 
 
 106.500
 
 
 106.500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 02 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 335.375
 
 
 335.375
 
 
 347.795
 
 
 347.795
 
 
 337.295
 
 
 337.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 339.295
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 194.457
 
 
 194.457
 
 
 195.210
 
 
 195.210
 
 
 199.283
 
 
 199.283
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 193.714
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 118.697
 
 
 116.883
 
 
 118.574
 
 
 116.628
 
 
 129.918
 
 
 128.118
 
 
 130.418
 
 
 129.318
 
 
 130.418
 
 
 129.318
 
 
 130.873
 
 
 129.318
 
 
 130.873
 
 
 129.318
 
 
 
 
 03 Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/aids
 
 
 424.010
 
 
 422.316
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 417.784
 
 
 416.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 416.784
 
 
 415.173
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 57.944
 
 
 57.944
 
 
 43.699
 
 
 43.699
 
 
 52.539
 
 
 52.539
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 52.439
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 230.337
 
 
 230.337
 
 
 221.365
 
 
 221.365
 
 
 219.304
 
 
 219.304
 
 
 220.270
 
 
 220.270
 
 
 221.206
 
 
 221.206
 
 
 221.206
 
 
 221.206
 
 
 221.206
 
 
 221.206
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 43.333
 
 
 43.333
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 
 
 04 Vrede en veiligheid voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 247.216
 
 
 245.862
 
 
 220.191
 
 
 219.000
 
 
 205.191
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 205.017
 
 
 204.000
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 353.591
 
 
 353.591
 
 
 333.935
 
 
 333.935
 
 
 191.788
 
 
 191.788
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 195.243
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 184.735
 
 
 184.735
 
 
 160.348
 
 
 160.348
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 152.608
 
 
 152.608
 
 
 142.515
 
 
 142.515
 
 
 131.057
 
 
 131.057
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 129.107
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 67.647
 
 
 65.559
 
 
 71.437
 
 
 68.788
 
 
 70.589
 
 
 64.680
 
 
 70.853
 
 
 64.070
 
 
 70.953
 
 
 64.170
 
 
 70.953
 
 
 64.170
 
 
 70.953
 
 
 64.170
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 15.264
 
 
 15.264
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 
 
 – 18.250
 
 
 – 18.250
 
 
 – 41.575
 
 
 – 41.575
 
 
 – 44.675
 
 
 – 44.675
 
 
 81.322
 
 
 81.322
 
 
 225.681
 
 
 225.681
 
 
 336.007
 
 
 336.007
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2.885.440
 
 
 
 
 2.803.499
 
 
 
 
 2.831.465
 
 
 
 
 2.714.497
 
 
 
 
 2.466.303
 
 
 
 
 2.353.755
 
 
 
 
 2.411.962
 
 
 
 
 2.293.207
 
 
 
 
 2.499.848
 
 
 
 
 2.392.115
 
 
 
 
 2.719.817
 
 
 
 
 2.615.474
 
 
 
 
 2.716.332
 
 
 
 
 2.619.800
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toerekeningen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 EU-begroting
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 405.600
 
 
 329.867
 
 
 
 
 EKI-kwijtschelding
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 392.327
 
 
 392.327
 
 
 750.818
 
 
 750.818
 
 
 534.254
 
 
 534.254
 
 
 441.456
 
 
 441.456
 
 
 348.133
 
 
 348.133
 
 
 334.653
 
 
 334.653
 
 
 330.214
 
 
 330.214
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 797.927
 
 
 
 
 722.194
 
 
 
 
 1.156.418
 
 
 
 
 1.080.685
 
 
 
 
 939.854
 
 
 
 
 864.121
 
 
 
 
 847.056
 
 
 
 
 771.323
 
 
 
 
 753.733
 
 
 
 
 678.000
 
 
 
 
 740.253
 
 
 
 
 664.520
 
 
 
 
 735.814
 
 
 
 
 660.081
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL UITGAVEN
 
 
 
 
 6.139.649
 
 
 
 
 4.652.229
 
 
 
 
 5.865.224
 
 
 
 
 4.449.400
 
 
 
 
 5.601.942
 
 
 
 
 4.143.166
 
 
 
 
 5.415.803
 
 
 
 
 3.989.145
 
 
 
 
 5.387.648
 
 
 
 
 3.943.610
 
 
 
 
 5.560.001
 
 
 
 
 4.105.438
 
 
 
 
 5.634.280
 
 
 
 
 4.163.512
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 2B:
 DE HGIS-ONTVANGSTEN HORIZONTAAL: MEERJARENCIJFERS PER MINISTERIE EN PER BEGROTINGSARTIKEL
 
 
 Realisaties 2016, vermoedelijke uitkomsten 2017 en begrotingsramingen 2018 t/m 2022 (bedragen x EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting/beleidsterrein/artikel/omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 V Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 182
 
 
 212
 
 
 227
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 242
 
 
 
 
 
 40 Restituties contributies
 
 
 2.578
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 3 Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 30 Restitutie Raad van Europa
 
 
 277
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 
 
 4 Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Consulaire dienstverlening aan Nederlanders
 
 
 19.790
 
 
 18.300
 
 
 18.300
 
 
 14.300
 
 
 14.300
 
 
 14.300
 
 
 14.300
 
 
 
 
 
 20 Consulaire dienstverlening aan vreemdelingen
 
 
 32.034
 
 
 23.000
 
 
 23.000
 
 
 27.000
 
 
 27.000
 
 
 27.000
 
 
 27.000
 
 
 
 
 
 40 Doorberekening Defensie diversen
 
 
 794
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 790
 
 
 
 
 7 Apparaat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10 Diverse ontvangsten
 
 
 44.267
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 21.450
 
 
 
 
 
 11 Koersverschillen
 
 
 3.835
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 103.757
 
 
 65.002
 
 
 65.017
 
 
 65.032
 
 
 65.032
 
 
 65.032
 
 
 65.032
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 IXB Financiën
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 04.50.03 Ontvangsten IFI’s
 
 
 4.067
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 4.067 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 X Defensie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)
 
 
 55.346
 
 
 16.707
 
 
 26.707
 
 
 6.707
 
 
 6.707
 
 
 6.707
 
 
 6.707
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 55.346 
 
 
 
 
 16.707 
 
 
 
 
 26.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 6.707 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XII Infrastructuur en Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 19.09 Ontvangsten klimaat
 
 
 2.000
 
 
 6.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2.000 
 
 
 
 
 6.400 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XIII Economische Zaken
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 13 Een excellent ondernemingsklimaat
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 16 Een concurr., duurzame en veilige agro- viss.- en voedselketen
 
 
 18
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 28 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 0 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 XVII Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10 ontvangsten internationaal ondernemen
 
 
 78.815
 
 
 12.626
 
 
 3.619
 
 
 3.491
 
 
 3.373
 
 
 3.264
 
 
 3.264
 
 
 
 
 
 1.40 ontvangsten DGGF
 
 
 1.474
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 500
 
 
 
 
 
 5 Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20 Ontvangsten en restituties m.b.t. leningen
 
 
 28.494
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 27.812
 
 
 
 
 
 5.21 Ontvangsten OS
 
 
 120.327
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 31.176
 
 
 
 
 
 5.23 diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 6.933
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 236.043 
 
 
 
 
 72.114 
 
 
 
 
 63.107 
 
 
 
 
 62.979 
 
 
 
 
 62.861 
 
 
 
 
 62.752 
 
 
 
 
 62.252 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ONTVANGSTEN
 
 
 
 
 401.241 
 
 
 
 
 160.223 
 
 
 
 
 154.831 
 
 
 
 
 134.718 
 
 
 
 
 134.600 
 
 
 
 
 134.491 
 
 
 
 
 133.991
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 3:
 BEREKENING ODA-PLAFOND 2017–2022 EN REALISATIE ODA-PRESTATIE 2016 EN RAMING ODA-PRESTATIE 2017–2022
 
 
 Berekening ODA-plafond 2017–2022 (bedragen in miljoenen EUR)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI
 
 
 726.030,0
 
 
 756.850,0
 
 
 781.060,0
 
 
 808.010,0
 
 
 836.160,0
 
 
 865.040,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Basisbedrag 0,7% BNI
 
 
 5.082,2
 
 
 5.298,0
 
 
 5.467,4
 
 
 5.656,1
 
 
 5.853,1
 
 
 6.055,3
 
 
 
 
 Bij: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 39,5
 
 
 37,8
 
 
 33,2
 
 
 31,3
 
 
 23,0
 
 
 23,0
 
 
 
 
 Bij: geraamde ontvangsten OS
 
 
 31,7
 
 
 31,7
 
 
 32,3
 
 
 31,7
 
 
 31,7
 
 
 31,7
 
 
 
 
 Taakstelling Rutte/Asscher
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 – 1.000,0
 
 
 
 
 Kasschuiven
 
 
 91,2
 
 
 131,7
 
 
 – 117,5
 
 
 – 304,0
 
 
 – 331,2
 
 
 – 475,4
 
 
 
 
 Ruilvoettaakstelling
 
 
 – 48,7
 
 
 – 48,7
 
 
 – 48,7
 
 
 – 48,7
 
 
 – 48,7
 
 
 – 48,7
 
 
 
 
 Correctie ESA 2010
 
 
 – 250,4
 
 
 – 257,0
 
 
 – 263,7
 
 
 – 263,7
 
 
 – 263,7
 
 
 – 263,7
 
 
 
 
 EKI-reservering
 
 
 – 150,1
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 – 150,0
 
 
 
 
 Overig (o.m eindejaarsmarge en Voorjaarsnotabesluitvorming)
 
 
 596,8
 
 
 72,5
 
 
 9,4
 
 
 – 4,4
 
 
 – 4,0
 
 
 – 3,9
 
 
 
 
 ODA binnen het BIV
 
 
 30,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 AIIB
 
 
 32,0
 
 
 32,0
 
 
 31,5
 
 
 
 
 
 
 
 ODA-plafond 2017–2022
 
 
 4.454,1
 
 
 4.147,9
 
 
 3.993,9
 
 
 3.948,3
 
 
 4.110,2
 
 
 4.168,2
 
 
 
 
 
 
 Realisatie netto ODA prestatie 2016 en Raming netto ODA-prestatie 2017–2022 (bedragen in miljoenen EUR) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 Bruto ODA-totaal
 
 
 4.657,0
 
 
 4.454,1
 
 
 4.147,9
 
 
 3.993,9
 
 
 3.948,3
 
 
 4.110,2
 
 
 4.168,2
 
 
 
 
 Af: geraamde aflossingen op ODA-leningen
 
 
 36,0
 
 
 – 39,5
 
 
 – 37,8
 
 
 – 33,2
 
 
 – 31,3
 
 
 – 23,0
 
 
 – 23,0
 
 
 
 
 Af: geraamde ontvangsten OS
 
 
 132,8
 
 
 – 31,7
 
 
 – 31,7
 
 
 – 32,3
 
 
 – 31,7
 
 
 – 31,7
 
 
 – 31,7
 
 
 
 
 Bi: ODA binnen het BIV
 
 
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 30,0
 
 
 
 
 Netto ODA (in miljoenen euro)
 
 
 4.488,1
 
 
 4.383,0
 
 
 4.108,4
 
 
 3.958,4
 
 
 3.915,3
 
 
 4.085,5
 
 
 4.143,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raming BNI (in miljarden euro)
 
 
 692,3
 
 
 726,0
 
 
 756,9
 
 
 781,1
 
 
 808,0
 
 
 836,2
 
 
 865,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto ODA in % van het BNI
 
 
 0,65
 
 
 0,60
 
 
 0,54
 
 
 0,51
 
 
 0,48
 
 
 0,49
 
 
 0,48
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 4:
 DE ODA-UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA (BEDRAGEN X EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 1. Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van de mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 7.127
 
 
 7.740
 
 
 7.740
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 35.117
 
 
 35.250
 
 
 35.250
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 V&J
 
 
 33.03.39 Opsporing en vervolging; drugsbestrijding Suriname
 
 
 22
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 VI-33.03.39
 
 
 
 
 
 
 
 42.266
 
 
 
 
 43.190
 
 
 
 
 43.190
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 2.298
 
 
 3.438
 
 
 3.252
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 79.378
 
 
 67.313
 
 
 67.313
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 8.322
 
 
 7.822
 
 
 7.822
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 245.862
 
 
 219.000
 
 
 204.000
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 
 04.03 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 353.591
 
 
 333.935
 
 
 191.788
 
 
 XVII-04.03
 
 
 
 
 
 04.04 Noodhulpfonds
 
 
 184.735
 
 
 160.348
 
 
 0
 
 
 XVII-04.04
 
 
 
 
 V&J
 
 
 31.03.21 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie; internationale samenwerkingsoperaties
 
 
 8.512
 
 
 8.600
 
 
 8.600
 
 
 VI-31.03.21
 
 
 
 
 
 
 
 882.698
 
 
 
 
 800.456
 
 
 
 
 482.775
 
 
 
 
 
 
 
 3. Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.02 Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen en regio’s, inclusief ontwikkelingslanden
 
 
 174.600
 
 
 192.479
 
 
 192.735
 
 
 V-03.02
 
 
 
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 0
 
 
 3.888
 
 
 3.888
 
 
 V-03.03
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 329.867
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 504.467
 
 
 
 
 526.234
 
 
 
 
 526.490
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 106
 
 
 136
 
 
 136
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 
 
 
 106
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 136
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 5.010
 
 
 9.048
 
 
 9.758
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 306.774
 
 
 290.443
 
 
 283.535
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 
 01.04 Dutch good growth fund: intensivering van ontwikkelingsrelevante investeringen in en handel met ontwikkelingslanden door het Nederlandse en het lokale bedrijfsleven, met een focus op het MKB
 
 
 73.451
 
 
 108.500
 
 
 113.500
 
 
 XVII-01.04
 
 
 
 
 
 
 
 385.235
 
 
 
 
 407.991
 
 
 
 
 406.793
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.01 Toename van voedselzekerheid
 
 
 335.375
 
 
 347.795
 
 
 337.295
 
 
 XVII-02.01
 
 
 
 
 
 02.02 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 194.457
 
 
 195.210
 
 
 199.283
 
 
 XVII-02.02
 
 
 
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 116.883
 
 
 116.628
 
 
 128.118
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenM
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 38
 
 
 35
 
 
 35
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 EZ
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (FAO)
 
 
 3.762
 
 
 3.876
 
 
 3.878
 
 
 XIII-16.95
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (UNEP)
 
 
 242
 
 
 256
 
 
 255
 
 
 XIII-16.95
 
 
 
 
 
 
 
 650.757
 
 
 
 
 663.800
 
 
 
 
 668.864
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7. Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 422.316
 
 
 415.173
 
 
 416.173
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 
 03.02 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 57.944
 
 
 43.699
 
 
 52.539
 
 
 XVII-03.02
 
 
 
 
 
 03.03 Versterkt maatschappelijk middenveld
 
 
 230.337
 
 
 221.365
 
 
 219.304
 
 
 XVII-03.03
 
 
 
 
 
 03.04 Toename van het aantal goed opgeleide professionals, versterking van hoger- en beroepsonderwijsinstellingen en het bevorderen van beleidsrelevant onderzoek
 
 
 43.333
 
 
 35.300
 
 
 35.300
 
 
 XVII-03.04
 
 
 
 
 OCW
 
 
 06.70 Hoger beroepsonderwijs
 
 
 3.155
 
 
 2.858
 
 
 2.858
 
 
 VIII-06.70
 
 
 
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 45.483
 
 
 42.160
 
 
 42.160
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 
 16.70 Onderzoek en wetenschappen; WOTRO
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 454
 
 
 VIII-16.70
 
 
 
 
 EZ
 
 
 7.35 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (o.a.ISRIC)
 
 
 1.251
 
 
 1.251
 
 
 1.251
 
 
 XIII-17.35
 
 
 
 
 
 
 
 804.273
 
 
 
 
 762.260
 
 
 
 
 770.039
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.01 Versterkte multilaterale betrokkenheid
 
 
 152.608
 
 
 142.515
 
 
 131.057
 
 
 XVII-05.01
 
 
 
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 65.559
 
 
 68.788
 
 
 64.680
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 
 05.03 Bijdrage aan migratie en ontwikkeling
 
 
 15.264
 
 
 25.000
 
 
 9.000
 
 
 XVII-05.03
 
 
 
 
 
 05.04 Nog te verdelen i.v.m. wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 0
 
 
 – 18.250
 
 
 – 41.575
 
 
 XVII-05.04
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; Mult. Ontw. Banken en Fondsen
 
 
 518.329
 
 
 3.133
 
 
 274.895
 
 
 IXB-50.01
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 0
 
 
 31.977
 
 
 31.952
 
 
 IXB-50.01
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 Opvang asielzoekers
 
 
 392.327
 
 
 750.818
 
 
 534.254
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 1.144.087
 
 
 
 
 1.003.561
 
 
 
 
 1.002.093
 
 
 
 
 
 
 
 9. Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 07.01 Apparaat
 
 
 238.340
 
 
 241.352
 
 
 240.616
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 
 
 
 238.340
 
 
 
 
 241.352
 
 
 
 
 240.616
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal ODA binnen HGIS
 
 
 
 
 4.652.229
 
 
 
 
 4.449.400
 
 
 
 
 4.143.166
 
 
 
 
 
 
 
 ODA buiten HGIS (instituten EZ)
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 4.725
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL ODA
 
 
 
 
 4.656.954
 
 
 
 
 4.454.125
 
 
 
 
 4.147.891
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 5A:
 DE GEPLANDE ODA-UITGAVEN IN PARTNERLANDEN (HULPRELATIES EN OVERGANGSRELATIES) 2018
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hulprelatielanden
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 
 Afghanistan
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 20.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 20.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Burundi
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 18.100.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 5.400.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 26.500.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jemen
 
 
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 2.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 200.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 11.200.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mali
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 9.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 15.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 7.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 32.500.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Palestijnse gebieden
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 6.400.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 4.000.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 7.450.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 18.850.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rwanda
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 34.500.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 7.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 6.300.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 48.300.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zuid-Soedan
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 10.500.000
 
 
 
 
 
 
 19.500.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overgangsrelatielanden
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 
 Bangladesh
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 10.400.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 25.200.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 6.300.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 2.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 47.400.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Benin
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 13.050.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 15.000.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 7.189.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 35.739.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ethiopië
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 1.840.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 39.050.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 18.074.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 1.213.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 60.177.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ghana
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 9.600.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 10.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 22.600.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Indonesië
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 2.500.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.000.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 286.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 3.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 14.286.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kenia
 
 
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 4.000.000
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 3.300.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.900.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 14.200.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mozambique
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 10.050.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 9.813.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 500.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 13.000.000
 
 
 
 
 3.2 Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
 
 
 1.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 34.363.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oeganda
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 13.000.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 16.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regionale programma’s
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 
 Afrika Grote Meren
 
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 9.300.000
 
 
 
 
 2.2 Verbeterd waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 5.500.000
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 514.000
 
 
 
 
 3.1 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 4.500.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 24.314.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoorn van Afrika
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 7.113.000
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 
 7.113.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Midden-Amerika Programma
 
 
 
 
 
 
 4.3 Rechtstaatontwikkeling, wederopbouw, vredesopbouw, versterkte legitimiteit van democratische structuren en tegengaan van corruptie
 
 
 0
 
 
 
 
 
 totaal
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Dit overzicht betreft alleen de aan ambassades gedelegeerde landenbudgetten (en omvat dus niet uitgaven uit centrale budgetten).
 
 
 
 BIJLAGE
 5B:
 DE ODA-UITGAVEN IN EXITLANDEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exitlanden
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 
 
 
 
 Colombia
 
 
 426.000
 
 
 375.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Congo, Democratische Republiek
 
 
 412.000
 
 
 650.000
 
 
 600.000
 
 
 600.000
 
 
 
 
 Egypte
 
 
 124.000
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Pakistan
 
 
 1.103.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Suriname
 
 
 2.995.000
 
 
 1.869.000
 
 
 2.425.000
 
 
 2.725.000
 
 
 
 
 Zuid-Afrika
 
 
 1.246.000
 
 
 478.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal Exitlanden
 
 
 
 
 6.306.000
 
 
 
 
 3.432.000
 
 
 
 
 3.025.000
 
 
 
 
 3.325.000
 
 
 
 
 
 
 Dit overzicht betreft alleen de aan ambassades gedelegeerde landenbudgetten (en omvat dus niet uitgaven uit centrale budgetten).
 
 
 
 BIJLAGE
 6:
 DE NON ODA-UITGAVEN NAAR BELEIDSTHEMA (BEDRAGEN X EUR 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting
 
 
 Omschrijving
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 
 
 
 1. Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van de mensenrechten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 01.01 Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
 
 
 47.442
 
 
 52.326
 
 
 48.295
 
 
 V-01.01
 
 
 
 
 01.02 Bescherming en bevordering van mensenrechten
 
 
 21.126
 
 
 19.364
 
 
 18.520
 
 
 V-01.02
 
 
 
 
 V&J
 
 
 91.01 Europol en Eurojust
 
 
 27.873
 
 
 33.308
 
 
 21.314
 
 
 VI-91.01.02/09
 
 
 
 
 
 33.03.10 Opsporing en vervolging; NFI
 
 
 534
 
 
 540
 
 
 540
 
 
 VI-33.03.10
 
 
 
 
 
 91.01 WIPO
 
 
 218
 
 
 362
 
 
 362
 
 
 VI-91.01.02/09
 
 
 
 
 BZK
 
 
 07.01 Overheid als werkgever
 
 
 0
 
 
 1.900
 
 
 200
 
 
 VII-07.01
 
 
 
 
 IenM
 
 
 17.01 Luchtvaart
 
 
 1.113
 
 
 1.312
 
 
 1.311
 
 
 XII-17.01
 
 
 
 
 
 18.01 Scheepvaart
 
 
 925
 
 
 1.067
 
 
 1.066
 
 
 XII-18.01
 
 
 
 
 
 
 
 99.231
 
 
 
 
 110.179
 
 
 
 
 91.608
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vrede, veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 02.01 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
 
 
 16.919
 
 
 17.329
 
 
 11.015
 
 
 V-02.01
 
 
 
 
 
 02.02 Bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van internationale criminaliteit
 
 
 7.694
 
 
 8.835
 
 
 9.265
 
 
 V-02.02
 
 
 
 
 
 02.03 Bevordering van ontwapening en wapenbeheersing, bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens en het voeren van een transparant en verantwoord wapenexportbeleid
 
 
 10.045
 
 
 8.055
 
 
 7.603
 
 
 V-02.03
 
 
 
 
 
 02.04 Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
 
 
 180.320
 
 
 144.142
 
 
 130.665
 
 
 V-02.04
 
 
 
 
 
 02.05 Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
 
 
 13.869
 
 
 18.806
 
 
 12.435
 
 
 V-02.05
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 04.01 Humanitaire hulp
 
 
 1.354
 
 
 1.191
 
 
 1.191
 
 
 XVII-04.01
 
 
 
 
 Defensie
 
 
 01.01.01 Crisisbeheersingsoperaties (inclusief contributies)/tevens verdeelartikel BIV
 
 
 275.226
 
 
 255.542
 
 
 332.682
 
 
 X-01.01.01
 
 
 
 
 
 
 
 505.427
 
 
 
 
 453.900
 
 
 
 
 504.856
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Europese samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 03.03 Een hechtere Europese waardengemeenschap
 
 
 9.734
 
 
 5.832
 
 
 5.832
 
 
 V-03.03
 
 
 
 
 
 03.04 Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 28
 
 
 27.908
 
 
 5.227
 
 
 5.327
 
 
 V-03.04
 
 
 
 
 VWS
 
 
 02.11.06 Opdrachten (EMA)
 
 
 0
 
 
 700
 
 
 1.100
 
 
 XVI-02.11
 
 
 
 
 
 02.11.07 Bijdragen agentschappen (EMA)
 
 
 0
 
 
 2.700
 
 
 2.700
 
 
 XVI-02.11
 
 
 
 
 Toerek.
 
 
 EU-begroting
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 75.733
 
 
 Toerekening
 
 
 
 
 
 
 
 113.375
 
 
 
 
 90.192
 
 
 
 
 90.692
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Consulaire belangenbehartiging en het internationaal uitdragen van Nederlandse waarden en belangen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 04.01 Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening bieden aan Nederlanders in het buitenland
 
 
 13.378
 
 
 13.645
 
 
 13.645
 
 
 V-04.01
 
 
 
 
 
 04.02 Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren
 
 
 7.659
 
 
 6.304
 
 
 6.199
 
 
 V-04.02
 
 
 
 
 
 04.03 Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
 
 
 7.154
 
 
 7.876
 
 
 7.856
 
 
 V-04.03
 
 
 
 
 
 04.04 Het inzetten van Publieksdiplomatie door het Postennetwerk en BZ om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen
 
 
 18.893
 
 
 19.265
 
 
 19.470
 
 
 V-04.04
 
 
 
 
 
 04.05 Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties in Nederland
 
 
 22.586
 
 
 4.005
 
 
 2.787
 
 
 V-04.05
 
 
 
 
 OCW
 
 
 08.77 Internationaal onderwijs; Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken; cultuur
 
 
 450
 
 
 426
 
 
 426
 
 
 XIII-08.77
 
 
 
 
 
 14.71/76 Cultuur; subsidies/Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 5.739
 
 
 4.640
 
 
 4.617
 
 
 XIII-14.71
 
 
 
 
 
 
 
 75.859
 
 
 
 
 56.161
 
 
 
 
 55.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5. Duurzame handel en investeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 01.01 Versterkt internationaal handelssysteem, met aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
 
 
 9.295
 
 
 9.435
 
 
 9.355
 
 
 XVII-01.01
 
 
 
 
 
 01.02 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie en economische naamsbekendheid
 
 
 58.139
 
 
 92.555
 
 
 84.031
 
 
 XVII-01.02
 
 
 
 
 
 01.03 Versterkte private sector en een verbeterd investeringsklimaat in ontwikkelingslanden
 
 
 7.557
 
 
 7.581
 
 
 8.651
 
 
 XVII-01.03
 
 
 
 
 EZ
 
 
 1.55 Opdrachten
 
 
 10
 
 
 120
 
 
 145
 
 
 XIII-11.55
 
 
 
 
 
 1.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 2.655
 
 
 2.512
 
 
 2.498
 
 
 XIII-11.95
 
 
 
 
 
 2.05 Subsidies
 
 
 89
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 XIII-12.05
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 0
 
 
 402
 
 
 402
 
 
 XIII-12.95
 
 
 
 
 
 2.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 3.606
 
 
 1.588
 
 
 1.929
 
 
 XIII-13.95
 
 
 
 
 
 
 
 81.351
 
 
 
 
 114.193
 
 
 
 
 107.011
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 02.03 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 1.814
 
 
 1.946
 
 
 1.800
 
 
 XVII-02.03
 
 
 
 
 IenM
 
 
 11.01 Algemeen waterbeleid (Partners voor Water)
 
 
 11.368
 
 
 11.541
 
 
 11.602
 
 
 XII-11.01
 
 
 
 
 
 19.02 Klimaat/Int. Beleid, coördinatie en samenwerking
 
 
 10.244
 
 
 7.277
 
 
 4.038
 
 
 XII-19.02
 
 
 
 
 
 23.01 Meteorologie en seismologie (contributie WMO)
 
 
 990
 
 
 905
 
 
 905
 
 
 XII-23.01
 
 
 
 
 EZ
 
 
 4.55 Opdrachten (Joint Implementation)
 
 
 5
 
 
 620
 
 
 0
 
 
 XIII-14.55
 
 
 
 
 
 4.95 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 803
 
 
 918
 
 
 1.081
 
 
 XIII-14.95
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (FAO)
 
 
 3.563
 
 
 3.867
 
 
 3.829
 
 
 XIII-16.95
 
 
 
 
 
 6.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties (Overig)
 
 
 2.475
 
 
 2.068
 
 
 2.064
 
 
 XIII-14.95
 
 
 
 
 
 8.95 Bijdragen (inter)nationale organisaties
 
 
 1.040
 
 
 1.302
 
 
 1.097
 
 
 XIII-18.95
 
 
 
 
 
 
 
 32.302
 
 
 
 
 30.444
 
 
 
 
 26.416
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7. Sociale vooruitgang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 03.01 Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en een halt aan de verspreiding van HIV/AIDS
 
 
 1.694
 
 
 1.611
 
 
 1.611
 
 
 XVII-03.01
 
 
 
 
 OCW
 
 
 07.70/76 Wetenschappelijk onderwijs
 
 
 7.105
 
 
 6.841
 
 
 6.841
 
 
 VIII-07.70/76
 
 
 
 
 
 08.71 Internationaal onderwijs; Subsidies
 
 
 211
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 VIII-08.71
 
 
 
 
 
 08.76 Internationaal onderwijs; Bijdragen (inter)nationale organisaties: overige
 
 
 90
 
 
 185
 
 
 185
 
 
 VIII-08.76
 
 
 
 
 EZ
 
 
 7.35 Groen onderwijs van hoge kwaliteit (o.a.ISRIC)
 
 
 49
 
 
 80
 
 
 74
 
 
 XIII-17.35
 
 
 
 
 VWS
 
 
 09.12.07 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 0
 
 
 579
 
 
 0
 
 
 XVI-09.12.07
 
 
 
 
 
 09.12.10 Bijdrage aan internationale organisaties/WHO-partnerschap
 
 
 3.816
 
 
 3.289
 
 
 3.868
 
 
 XVI-09.12.10
 
 
 
 
 
 
 
 12.965
 
 
 
 
 12.781
 
 
 
 
 12.775
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8. Versterkte kaders voor ontwikkeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BHOS
 
 
 05.02 Overig armoedebeleid
 
 
 2.088
 
 
 2.649
 
 
 5.909
 
 
 XVII-05.02
 
 
 
 
 Financiën
 
 
 04.52.01 Technische assistentie
 
 
 1.039
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 IX-04.52.01
 
 
 
 
 
 04.50.01 Deelname aan internationale instellingen; AIIB
 
 
 0
 
 
 6.550
 
 
 6.544
 
 
 IX-04.50.01
 
 
 
 
 
 04.55.01 Technische assistentie subsidies
 
 
 350
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 IX-04.55.01
 
 
 
 
 
 
 
 3.477
 
 
 
 
 11.291
 
 
 
 
 13.953
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9. Overige uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BZ
 
 
 Geheim
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 V-05.01
 
 
 
 
 
 Nominaal en onvoorzien
 
 
 0
 
 
 – 1.057
 
 
 68.329
 
 
 V-06.01
 
 
 
 
 
 Apparaat
 
 
 506.239
 
 
 473.867
 
 
 426.997
 
 
 V-07.01
 
 
 
 
 Div. dept.
 
 
 Attachés
 
 
 57.194
 
 
 63.873
 
 
 61.139
 
 
 Div. Begrotingen
 
 
 
 
 
 
 
 563.433
 
 
 
 
 536.683
 
 
 
 
 556.465
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal non-ODA
 
 
 
 
 1.487.420
 
 
 
 
 1.415.824
 
 
 
 
 1.458.776
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 7:
 INTERNATIONALE KLIMAATFINANCIERING VOOR ONTWIKKELINGSLANDEN 2018
 
 In het Parijse Klimaatakkoord hebben de rijke landen hun toezegging uit 2009 om de ontwikkelingslanden te ondersteunen bij hun investeringen op het terrein van klimaat herbevestigd. Het moet daarbij vanaf 2020 gaan om USD 100 miljard per jaar. Tevens is overeengekomen dat de ontwikkelde landen aangeven op welke wijze de klimaatfinanciering collectief wordt opgeschaald in de aanloop naar 2020. Omdat er nog geen internationaal overeengekomen richtlijnen bestaan zal tussen nu en 2018 gewerkt worden aan een definitie en gemeenschappelijke rapportage voor klimaatfinanciering.
 Nederland wil de komende jaren een geleidelijke stijging van de publieke en private klimaatuitgaven realiseren en blijft er zich internationaal voor inzetten dat andere landen dat ook doen. Nederland streeft ernaar in 2018 EUR 400 miljoen aan publieke klimaatrelevante uitgaven voor ontwikkelingslanden te realiseren, plus EUR 350 miljoen aan private klimaatfinanciering door middel van publiek-private partnerschappen, multilaterale klimaatfondsen, multilaterale ontwikkelingsbanken en FMO.
 De publieke klimaatuitgaven voor ontwikkelingslanden zijn onderdeel van de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Er wordt maximale synergie tussen klimaat en ontwikkeling nagestreefd. Klimaatverandering raakt de armsten het hardst en ondermijnt ontwikkelingsresultaten. Voor het behalen van de SDG’s en doelen van Parijs is een geïntegreerde aanpak noodzakelijk.
 Internationale samenwerking op het terrein van klimaat richt zich op vergroting van de weerbaarheid van gemeenschappen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dit gebeurt vooral binnen de speerpunten voedselzekerheid en water. Daarnaast wordt ingezet op vergroening van de economie en reductie van CO2-uitstoot door bevordering van toegang tot hernieuwbare energie, het tegengaan van ontbossing en het behoud van ecosystemen. Voor het bereiken van resultaten wordt onder andere samengewerkt met het bedrijfsleven, NGO’s, kennisinstellingen, FMO, multilaterale klimaatfondsen en ontwikkelingsbanken.
 In onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een indicatie gegeven van de klimaatfinanciering in 2018. Bij de verantwoording over 2018 zal op basis van de thans in ontwikkeling zijnde OESO-methodiek gerapporteerd worden over de gerealiseerde klimaatuitgaven ten behoeve van ontwikkelingslanden.
 
 Klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden 2018 (bedragen x EUR mln):
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel BHOS-begroting
 
 
 Indicatie 2018
 
 
 
 
 
 
 1. Duurzame handel en investeringen
 
 
 40
 
 
 
 
 2. Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid en water
 
 
 
 
 
 2.1 Toename van voedselzekerheid
 
 
 80
 
 
 
 
 2.2 Verbeteren waterbeheer, drinkwater en sanitatie
 
 
 80
 
 
 
 
 2.3 Duurzaam gebruik natuurlijke hulpbronnen, tegengaan van klimaatverandering en vergrote weerbaarheid van de bevolking tegen onafwendbare klimaatverandering
 
 
 70
 
 
 
 
 3. Sociale vooruitgang
 
 
 40
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 
 Internationale financiële instellingen en VN
 
 
 90
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 
 
 Gemobiliseerd privaat kapitaal
 
 
 
 
 350
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE
 8:
 INTERNATIONALE INSPANNINGEN VOOR MIGRATIE
 
 Deze bijlage licht de verwachte HGIS-uitgaven in 2018 toe op het gebied van migratie. Eerst wordt per begrotingsartikel een overzicht gegeven van de financiële inspanningen die volledig gericht zijn op migratie. Vervolgens wordt stilgestaan bij instrumenten en programma’s die gedeeltelijk aan vluchtelingen of migratie gerelateerd zijn.
 
 
 1.
 Begrotingsartikelen die volledig gericht zijn op migratie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 EUR in mln.
 
 
 waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 06.37.02
 
 
 Asieltoerekening
 
 
 535
 
 
 535
 
 
 
 
 17.05.03
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 9
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 544
 
 
 
 
 
 
 Asieltoerekening: eerstejaarsopvang voor asielzoekers in Nederland (VenJ-begroting)
 In de begroting van Veiligheid en Justitie staat wat de totale kosten voor asielopvang zijn en welk deel daarvan wordt toegerekend aan Official Development Assistance (ODA). Conform de richtlijnen van het OESO Development Assistance Committee (DAC) wordt de eerstejaarsopvang voor asielzoekers in Nederland uit ODA-middelen gefinancierd. Deze HGIS-middelen worden alleen overgeheveld naar de VenJ-begroting voor asielzoekers die afkomstig zijn uit landen die volgens de OESO DAC gelden als ontwikkelingslanden. Voor 2018 houdt het kabinet rekening met een asielinstroom van 37.000. De aan ODA toegerekende kosten worden onder andere berekend op basis van de kostprijs van het COA, het verwachte aantal asielzoekers uit DAC-landen en de verwachte opvangduur.
 Migratie en ontwikkeling (BHOS-begroting)
 Er is tevens EUR 9 miljoen structureel beschikbaar voor migratie en ontwikkeling als onderdeel van het artikel versterkte kaders voor ontwikkeling. Uit deze middelen worden zowel inspanningen binnen en buiten Nederland gefinancierd:
 
 
 •
 Financiering van activiteiten die gericht zijn op beter migratiemanagement, het tegengaan van uitbuiting en mishandeling van migranten en bestrijding van mensensmokkel/-handel.
 
 
 •
 Bevorderen van dataverzameling over migratiestromen en onderzoek naar migratiemotieven en de effectiviteit van diverse interventies om de grondoorzaken van irreguliere migratie aan te pakken.
 
 
 
 
 
 2.
 Begrotingsartikelen die deels aan vluchtelingen of migratie gerelateerd zijn
 
 Naast bovengenoemde middelen zijn er meerdere instrumenten die gedeeltelijk ingezet kunnen worden voor hulp aan vluchtelingen of voor de aanpak van de grondoorzaken die mensen doen besluiten hun land te verlaten, zoals onveiligheid of gebrek aan economisch perspectief. Hieronder worden de meest relevante begrotingsartikelen genoemd. Het is op voorhand niet aan te geven welke bedragen voor vluchtelingen zullen worden ingezet vanuit bijvoorbeeld de noodhulpmiddelen. Daarom worden in plaats van de specifieke uitgaven voor vluchtelingen en/of migratie de begrotingsstanden van de artikelen genoemd. Om dezelfde reden is er geen totaalbedrag opgenomen in de tabel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Budget
 
 
 2018
 
 
 
 
 
 
 EUR in mln.
 
 
 waarvan ODA
 
 
 
 
 
 
 05.02.04
 
 
 Stabiliteitsfonds
 
 
 83
 
 
 55
 
 
 
 
 05.02.05
 
 
 Shiraka en Matra
 
 
 20
 
 
 8
 
 
 
 
 05.03.02
 
 
 Europees ontwikkelingsfonds
 
 
 193
 
 
 193
 
 
 
 
 17.04.01
 
 
 Humanitaire hulp, inclusief bijdragen aan UNHCR, UNRWA en WFP
 
 
 205
 
 
 204
 
 
 
 
 
 Stabiliteitsfonds (BZ-begroting)
 Vanuit het Stabiliteitsfonds worden meerdere projecten gefinancierd die relevant zijn voor de aanpak van grondoorzaken van migratie. Nederland geeft via het Stabiliteitsfonds bijvoorbeeld financiële steun aan Mayday Rescue, een NGO die in Syrië het werk van de White Helmets (burgerbescherming) ondersteunt. Daarnaast kent de EU het Madad fonds (ook wel het Syrië Trust Fonds genoemd), dat verder gaat dan eerste noodhulp en zich vooral richt op de ontvangststructuren en gastgemeenschappen. Nederland heeft daar in de periode 2016–2018 EUR 5 miljoen voor toegezegd vanuit het Stabiliteitsfonds. Ook steunt Nederland de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in de humanitaire repatriatie van kwetsbare gestrande migranten in Libië. Hiernaast kunnen door het verzorgen van trainingen en verbetering van de uitrusting van de Libische kustwacht meer mensen worden gered.
 Shiraka (BZ-begroting)
 De overgang naar democratie in de Arabische regio is een langdurig proces met voor- en achteruitgang. Nederland steunt deze processen met het programma Shiraka (wat partnerschap betekent in het Arabisch). Shiraka streeft naar blijvende veranderingen in de Arabische regio en past daarmee ook bij de aanpak van grondoorzaken. Met Shiraka helpt Nederland de Arabische regio bijvoorbeeld met (A) lokale maatschappelijke initiatieven, bijvoorbeeld op het gebied van vakbondsrechten en persvrijheid; (B) capaciteitsopbouw van politieke organisaties door samenwerking van Nederlandse politieke partijen met lokale politieke partijen; (C) overheidssamenwerking bijvoorbeeld gericht op mensenrechten.
 Europees Ontwikkelingsfonds (BZ-begroting)
 Het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) is bestemd voor de economische en sociale ontwikkeling van landen uit Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan (ACS). Het EOF heeft echter ook bijgedragen aan het EU-noodtrustfonds van circa EUR 2 miljard dat tijdens de Valletta Top in november 2015 werd opgericht. Het EU-noodtrustfonds is gericht op het bevorderen van stabiliteit en de aanpak van de grondoorzaken van irreguliere migratie en ontheemde personen in Afrika. De programmering daarvan loopt door in 2018.
 Noodhulp en bijdragen UNHCR, UNRWA en WFP (BHOS-begroting)
 Nederland verleent noodhulp aan slachtoffers van conflicten en rampen. Een deel van die slachtoffers is ontheemd. De Nederlandse humanitaire inspanningen zijn gericht op het redden van levens, het verminderen van menselijk lijden en het beschermen van menselijke waardigheid. Het is wenselijk om slachtoffers van conflicten en rampen zoveel mogelijk te helpen in de betreffende regio’s. Dit zorgt ervoor dat ontheemde mensen zo snel mogelijk weer naar huis kunnen en houdt de kosten van humanitaire hulpverlening zo laag mogelijk. Ook in 2018 zal er sprake zijn van significante humanitaire inzet. Daarnaast wordt een groot deel van de Nederlandse bijdrage aan internationale organisaties zoals UNHCR, UNRWA en WFP gebruikt voor noodhulp aan ontheemden en vluchtelingen.
 Overige relevante activiteiten vanuit migratie oogpunt
 Bovenstaand overzicht is niet uitputtend. Een groot deel van de Nederlandse inspanningen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en diplomatie is gericht op economische ontwikkeling, stabiliteit en de aanpak van ongelijkheid. Ook de algemene speerpunten binnen ontwikkelingssamenwerking kunnen bijdragen aan de aanpak van grondoorzaken voor irreguliere migratie (veiligheid en rechtsorde, water, voedselzekerheid en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten). Vanuit het speerpunt veiligheid en rechtsorde is het Addressing Root Causes fonds een goed voorbeeld. In 2016 zijn er vanuit dit fonds meerdere NGO’s geselecteerd die activiteiten zullen uitvoeren die zijn gericht op de aanpak van de grondoorzaken van gewapend conflict, instabiliteit en irreguliere migratie (EUR 125 miljoen voor periode 2016–2021). Daarnaast kunnen Nederlandse bijdragen via andere internationale (financiële) instellingen ook deels aan vluchtelingen of migratie gerelateerd zijn.
 
 
 
 
 BIJLAGE
 9:
 INDICATOREN EN STREEFWAARDEN 2018 VOOR BHOS
 
 In de begroting voor BHOS 2018 zijn indicatoren en streefwaarden opgenomen. Kwantitatieve streefwaarden op basis van de indicatoren uit de begroting voor 2018 zijn opgenomen in onderstaande tabel om de doelstellingen inzichtelijk te maken. Vanaf het Jaarverslag over de begroting 2018 zal het kabinet op basis van de dan beschikbare informatie rapporteren over behaalde resultaten mede op basis van de 15 indicatoren en streefwaarden in de begroting voor 2018.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Resultaatgebied
 
 
 Indicator
 
 
 Streefwaarde 2018
 
 
 Streefwaarde 2020
 
 
 SDG
 
 
 
 
 
 
 Private sector ontwikkeling (PSD)
 
 Artikel 1
 
 
 
 Bedrijfsontwikkeling
 
 
 Aantal banen ondersteund door PSD-programma’s (direct jobs supported naar internationaal geharmoniseerde definitie)
 
 
 220.000
 
 
 180.000
 
 
 
 SDG 8 Inclusieve en duurzame groei
 
 
 
 
 
 
 Aantal bedrijven (Nederlandse en lokale ondernemingen) met een ondersteund plan voor investering, handel of dienstverlening
 
 
 3.000
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 Artikel 2
 
 
 
 Uitbannen van de huidige honger en ondervoeding
 
 
 Aantal mensen met verbeterde inname van voedsel
 
 
 18 miljoen
 
 
 20 miljoen
 
 
 
 SDG 2
 Einde maken aan honger
 
 
 
 
 
 Stimuleren van duurzame en inclusieve groei van de landbouwsector
 
 
 Aantal boeren met toegenomen productiviteit en inkomen
 
 
 4 miljoen
 
 
 5,5 miljoen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Creëren van ecologisch duurzame voedselsystemen
 
 
 Aantal hectare landbouwgrond dat eco-efficiënter wordt gebruikt
 
 
 3 miljoen
 
 
 5 miljoen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Water
 
 Artikel 2
 
 
 
 Drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiëne
 
 
 Het aantal mensen met toegang tot een verbeterde waterbron
 
 
 2,3 miljoen
 
 
 8 miljoen, cumulatief
 (30 miljoen, cumulatief in 2030)
 
 
 
 SDG 6 Toegang tot een duurzaam beheer van water
 
 
 
 
 
 
 Het aantal mensen met toegang tot verbeterde sanitaire voorzieningen en voorlichting over hygiënische leefomstandigheden
 
 
 1,6 miljoen
 
 
 12 miljoen, cumulatief
 (50 miljoen, cumulatief in 2030)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verbeterd stroomgebied beheer en veilige delta’s
 
 
 Het aantal mensen dat voordeel ondervindt van verbeterd stroomgebied beheer en veiligere delta’s
 
 
 3 miljoen
 
 
 20 miljoen, cumulatief
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klimaat
 Artikel 2
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 Aantal mensen met toegang tot hernieuwbare energie
 
 
 2,5 miljoen, cumulatief
 
 
 11,5 miljoen, cumulatief
 (50 miljoen, cumulatief in 2030)
 
 
 
 SDG 7 Toegang tot duurzame en moderne energie
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 Artikel 3
 
 
 
 Verbeterde randvoorwaarden voor vrouwenrechten en gender gelijkheid
 
 
 Aantal aantoonbare bijdragen door publieke instanties en bedrijven aan betere randvoorwaarden voor vrouwenrechten en gendergelijkheid (outcome)
 
 
 200
 
 
 500
 
 
 
 SDG 5 Seksegelijkheid en zelfontplooiing van vrouwen
 
 
 
 
 
 Versterkte capaciteit van maatschappelijke organisaties
 
 
 Aantal maatschappelijke organisaties met versterkte capaciteit voor de bevordering van vrouwenrechten en gendergelijkheid (output)
 
 
 200, cumulatief
 
 
 
 350, cumulatief
 
 
 
 
 
 Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten (SRGR) en HIV
 
 Artikel 3
 
 
 
 Toegang tot family planning
 
 
 Aantal vrouwen en meisjes dat toegang heeft tot moderne anticonceptie in 69 FamilyPlanning2020 focuslanden
 
 
 4 miljoen extra vrouwen en meisjes, cumulatief
 
 
 6 miljoen extra vrouwen en meisjes, cumulatief
 (ten opzichte van het basisjaar 2012)
 
 
 SDG 3 Goede gezondheid en welzijn
 
 
 
 
 
 Rechten
 
 
 Tevredenheid van de SRGR partners over de mate waarin barrières in SRGR voor gediscrimineerde en kwetsbare groepen zijn afgenomen in hun focuslanden
 
 
 Niet van toepassing
 
 
 Tevredenheid (minimale score 4 op 1–5 schaal) in 80% van de focus landen
 
 
 SDG 5 Seksegelijkheid en zelfontplooiing van vrouwen
 
 
 
 
 Veiligheid & Rechtsorde
 
 Artikel 4
 
 
 
 Rechtstaat ontwikkeling
 
 
 Aantal mensen (man/vrouw) dat toegang heeft tot rechtspraak via een juridische instelling (formeel of informeel), om zo hun grondrechten te beschermen, strafbare feiten te laten berechten en geschillen te beslechten
 
 
 In 6 fragiele of post-conflict landen, 50.000 bereikt, waarvan minstens de helft vrouwen, cumulatief
 
 
 In 6 fragiele of post-conflict landen 200.000, waarvan minstens de helft vrouwen, cumulatief
 
 
 
 SDG 16 Vreedzame en inclusieve samenleving
 
 
 
 
 
 Menselijke Veiligheid
 
 
 Aantal m2 land dat is ontmijnd
 
 
 7 miljoen
 
 
 
 24 miljoen