Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Bermuda (zoals gemachtigd door de Regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland) inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen; Londen, 8 juni 2009  ; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg over het belastingverdrag met Bermuda inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures i.v.m. winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139528
 2009-2010
 
 32 228
 Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Bermuda (zoals gemachtigd
door de Regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en
Noord-Ierland) inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband
met winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen; Londen, 8 juni 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 22 december 2009
 Binnen de vaste commissie voor Financiën
hebben enkele fracties de behoefte om over het belastingverdrag met Bermuda
inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met winstcorrecties
tussen verbonden ondernemingen (Kamerstuk 32 228, nr. 1), enkele vragen
en opmerkingen voor te leggen.
 
 De vragen en opmerkingen zijn op 10 december 2009 aan de staatssecretaris
van Financiën voorgelegd. Bij brief van 17 december 2009 zijn ze
door hem beantwoord.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Blok
 De Adjunct-griffier van de commissie,
 Van den Berg
 
 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 De leden van de fractie van de PvdA hebben met buitengewone belangstelling
kennisgenomen van de verdragen die de staatssecretaris van Financiën
heeft gesloten om uitwisseling van belastinginformatie mogelijk of beter mogelijk
te maken. Zij spreken hun waardering uit voor de inspanningen die hiervoor
geleverd zijn.
 
 Deze leden hebben een aantal algemene vragen over de acht verdragen die
betrekking hebben op de uitwisseling van informatie betreffende belastingzaken
en de twee verdragen die betrekking hebben op het voorkomen van dubbele belastingheffing.
Uit oogpunt van efficiëntie zullen deze vragen niet bij ieder voorliggend
verdrag opnieuw worden gesteld, maar zal waar relevant worden volstaan met
een verwijzing naar de hieronder gestelde vragen.
 
 Kan de staatssecretaris aangeven welke van de verdragspartners op de zwarte
en grijze lijst hebben gestaan, en op welke lijst ze nu staan? Lopen er op
dit moment nog onderhandelingen en zo ja, met welke landen?
 
 Kan de staatssecretaris aangeven hoe automatische gegevensuitwisseling
in zijn werk gaat? Betekent automatische gegevensuitwisseling dat «zwartsparen»
in een land waarmee dat gebeurt onmogelijk is op een in dat land legale manier?
Spant de staatssecretaris zich in internationaal verband in om automatische
gegevensuitwisseling in de standaard OESO-normen opgenomen te krijgen? Hoe
zijn de vooruitzichten hierop?
 
 Hoe vaak wordt er door buitenlandse jurisdicties aan Nederland een verzoek
gedaan tot belastinginformatie? Worden deze verzoeken altijd gehonoreerd,
of zijn er gevallen waarin dat niet gebeurt? Hoe stelt de Nederlandse staat
zich op als andere jurisdicties fishing expeditions in Nederland willen uitvoeren?
Worden deze verzoeken gehonoreerd?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het ter stilzwijgende goedkeuring voorliggend verdrag met Bermuda inzake de
toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met winstcorrecties tussen
verbonden ondernemingen. Wie heeft het initiatief genomen voor dit verdrag?
Nederland of Bermuda?
 
 Waarom is er gekozen voor een viertal verdragen voor Bermuda? In welk
opzicht leidt dit verdrag voor Bermuda tot een compenserend voordeel? Het
verdrag is grotendeels gebaseerd op het OESO-modelverdrag. Op welke punten
wijkt het daar van af?
 
 Kunt u situaties schetsen waarbij bedrijven door middel van dit verdrag
tot het vermijden van dubbele belasting minder belasting betalen dan nu het
geval is? Kan dit belastingverdrag er ook toe leiden dat sommige bedrijven
meer belasting moeten betalen? Zo ja, in welke situaties?
 
 Kunt u aangeven wat voor gevolgen het aangaan van dit verdrag heeft ten
opzichte van de situatie dat dit verdrag niet zou bestaan? Hierbij zou u kunnen
uitgaan van een omzet van 100 miljoen en een winst van 10 miljoen euro waarvan
3 of 9 miljoen via het belastingverdragland loopt. Kunt u hierbij ook
een voorbeeld schetsen waarbij er geen sprake zou zijn van een deelnemingsvrijstelling? 
 
 Wat gaat dit verdrag aan lastenverlichting opleveren voor het Nederlands
bedrijfsleven? En wat is het resultaat van dit verdrag voor de Nederlandse
schatkist? Kunt u ook voorbeelden bedenken waarbij bedrijven uit derde landen
(dus niet afkomstig uit de betrokken verdragslanden) van dit verdrag zullen
profiteren? Zo ja, welke en wat voor gevolgen heeft dit verdrag voor de schatkist
derdelanden gehad?
 II Reactie van de staatssecretaris
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA
 Het verheugt mij dat de leden van de fractie van de PvdA met buitengewone
belangstelling kennisgenomen van de verdragen die zijn gesloten om uitwisseling
van belastinginformatie mogelijk of beter mogelijk te maken en dat zij hun
waardering uitspreken voor de inspanningen die hiervoor geleverd zijn.
 
 Deze leden hebben een aantal algemene vragen over de acht verdragen die
betrekking hebben op de uitwisseling van informatie betreffende belastingzaken
en de twee verdragen die betrekking hebben op het voorkomen van dubbele belastingheffing.
Uit oogpunt van efficiëntie zullen deze vragen niet bij ieder voorliggend
verdrag opnieuw worden gesteld, maar zal waar relevant worden volstaan met
een verwijzing naar de hieronder gestelde vragen. Aldaar wordt ook verwezen
naar de hieronder gegeven antwoorden.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of aangegeven kan worden welke van
de verdragspartners op de zwarte en grijze lijst hebben gestaan en op welke
lijst ze nu staan. Tevens wordt gevraagd welke onderhandelingen op dit moment
lopen.
 
 Als bijlage bij deze antwoorden treft u een tweetal overzichten van de
OESO aan, gedateerd 2 april 2009 respectievelijk
14 december 2009, waaruit kan worden afgeleid welke landen zich houden
aan de internationale standaard op het gebied van informatie-uitwisseling
voor belastingdoeleinden en welke progressie op dit punt is geboekt.
 Tot op heden zijn op het gebied van de uitwisseling van informatie verdragen
of protocollen ondertekend met Andorra, Anguilla, Antigua & Barbuda, Bahamas,
België, Bermuda, British Virgin Islands, Cayman Islands, Cook Islands,
Guernsey, Isle of Man, Jersey, Liechtenstein, Luxemburg, Maleisië, Oostenrijk,
Saint Kitts and Nevis, Samoa, Singapore, Saint Lucia, Saint Vincent and Grenadines
en Turks & Caicos Islands.
 Binnen afzienbare tijd zullen nog verdragen worden ondertekend met: Belize,
Dominica, Gibraltar, Grenada, Hong Kong, Marshall Islands, Monaco, Montserrat,
Nauru, Niue, San Marino en Vanuatu. Met Panama en Costa Rica zullen gezien
de economische belangen volledige verdragen worden nagestreefd.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen tevens of aangegeven kan worden hoe
automatische gegevensuitwisseling in zijn werk gaat en of dat betekent dat «zwartsparen»
in een land waarmee dat gebeurt op een legale manier onmogelijk is.
 Bij automatische gegevensuitwisseling gaat het om systematisch, categoriegewijs
en periodiek uitwisselen van inlichtingen tussen belastingdiensten van verschillende
landen. Veelal eenmaal per jaar ontvangt en verstrekt de Belastingdienst van
en aan het buitenland fiscale informatie over verschillende inkomenscategorieën.
Deze inlichtingenuitwisseling is gebaseerd op met het buitenland gesloten
memoranda van overeenstemming (MoU’s) en Europese regelgeving, zoals
de Spaartegoedenrichtlijn en de BTW-Bijstandsverordening. Automatische inlichtingenuitwisseling maakt «zwartsparen» niet per definitie onmogelijk op een
in het betreffende land legale manier. Dit is met name afhankelijk van wat
afgesproken is over de categoríeën inlichtingen die worden uitgewisseld
en vervolgens van de uitvoeringspraktijk. In de praktijk zal automatische
gegevens- en inlichtingenuitwisseling zwartsparen effectief onmogelijk maken.
 Naar aanleiding van een daartoe strekkende vraag van de leden van de PvdA-fractie,
kan ik aangeven dat Nederland zich internationaal inspant om automatische
gegevensuitwisseling in de standaard OESO-normen opgenomen te krijgen. Steeds
meer landen raken ervan overtuigd dat dit noodzakelijk is.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen naar het aantal door het buitenland
gedane verzoeken om informatie. Ook wordt gevraagd of verzoeken worden afgewezen
en hoe Nederland zich opstelt bij voorgenomen fishing expeditions.
 Tot nu toe zijn in 2009 ongeveer 2 700 verzoeken om belastinginformatie
door buitenlandse jurisdicties gedaan. In enkele gevallen worden deze verzoeken
niet gehonoreerd. Zogenaamde fishing expeditions door andere jurisdicties
worden door Nederland afgewezen.
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SP
 Het verheugt mij dat de leden van de SP-fractie met belangstelling hebben
kennisgenomen van het ter stilzwijgende goedkeuring voorliggend verdrag met
Bermuda inzake de toegang tot onderlinge overlegprocedures in verband met
winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen. Ook vragen de leden van de
SP-fractie vragen toe te lichten in welk opzicht het Verdrag voor Bermuda
leidt tot een compenserend voordeel. Ik verwijs hieromtrent graag naar mijn
opmerkingen over de compenserende voordelen bij het Verdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en Bermuda (zoals gemachtigd door de Regering van het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland) inzake de uitwisseling
van informatie betreffende belastingzaken, met Protocol. Daarbij biedt het
Verdrag rechtszekerheid voor verbonden ondernemingen doordat de verdragspartijen
zich verbinden uit te gaan van de zelfde verrekenprijsbeginselen en doordat
in geval van verschillen onderling overleg plaatsvindt zodat de verrekenprijzen
alsnog op elkaar afgestemd worden.
 
 De leden van de SP-fractie vragen waarom is gekozen voor een viertal verdragen
voor Bermuda. Door te kiezen voor vier afzonderlijke verdragen kon grotendeels
gebruik worden gemaakt van bestaande verdragsinstrumenten. Zo heeft Nederland
bijvoorbeeld al sinds jaar en dag met tal van landen verdragen inzake de verdeling
van heffingsrechten over Lucht- en Scheepvaartwinsten. Door gebruik te maken
van grotendeels bestaande instrumenten is geen kostbare tijd verloren gegaan
die nodig zou zijn om een geconsolideerde verdragstekst te construeren. Een
volledig verdrag zou bovendien aanzienlijke risico’s van misbruik in
de vorm van treaty shopping met zich mee hebben gebracht.
 
 Nu het Verdrag grotendeels is gebaseerd op het OESO-modelverdrag vragen
de leden van de SP-fractie zich af op welke punten het Verdrag afwijkt van
dit modelverdrag. Het Verdrag sluit aan bij de artikelen 9 en 25 van het OESO-modelverdrag.
Deze artikelen zien op verrekenprijzen en onderlinge overlegprocedures. De
uitgangspunten van deze artikelen zijn neergelegd in het Verdrag, zij het
in een andere redactionele vormgeving aangezien het een zelfstandig verdrag
betreft. Nederland heeft geen afwijking beoogd van in de OESO ontwikkelde
uitgangspunten voor de vaststelling van verrekenprijzen.
 De leden van de SP-fractie vragen of er situaties kunnen worden geschetst
waarin als gevolg van toepassing van het Verdrag ondernemingen minder belasting betaling respectievelijk waarin zij meer belasting moeten
betalen dan nu het geval is. Het Verdrag legt vast dat voor de fiscale winstberekening
van verbonden ondernemingen verrekenprijzen in acht genomen moeten worden
die gelijk zijn aan prijsstellingen tussen niet-gelieerde partijen. Dit zogenaamde
arm’s length-beginsel wordt reeds als uitgangspunt gehanteerd voor de
Nederlandse winstberekening in de vennootschapsbelasting. Het Verdrag voorziet
echter in een regeling die de verdragspartijen ertoe verplicht in onderling
overleg te treden in geval er een verschil van mening is over de te hanteren
verrekenprijs voor de fiscale winstberekening. Het is niet ondenkbaar dat
in het kader van dit overleg en de hiervoor gewisselde documentatie leidt
tot inzichten die nopen tot een (nadere) aanpassing van de verrekenprijzen
voor de berekening van de fiscale winst van de betrokken ondernemingen. Dit
zou bijvoorbeeld kunnen resulteren in een lagere kostenaftrek of een hogere
omzet die resulteren in een hogere fiscale winst en daarmee een grote Nederlandse
belastingschuld, maar ook tot de omgekeerde situatie. In dat geval zal sprake
zijn van een grotere kostenaftrek of een lagere omzet die leiden tot een lagere
fiscale winst en dus een beperktere Nederlandse belastingsschuld. Voor de
volledigheid merk ik nog wel op dat belastingen worden geheven op grond van
een wet in formele zin. Verdragen ter voorkoming dubbele belasting verdelen
slechts heffingsbevoegdheden tussen de verdragspartijen. Deze verdragen kunnen
echter niet een heffingsrecht creëren dat er volgens de nationale heffingswet
niet is. Ik verwijs ten slotte op de opmerkingen hieromtrent in mijn reactie
op vragen van de leden van de SP-fractie bij het Verdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en Bermuda (zoals gemachtigd door de Regering van het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland) tot het vermijden van
dubbele belasting met betrekking tot natuurlijke personen.
 
 De leden van de SP-fractie vragen om aan te geven wat voor gevolgen het
aangaan van dit verdrag heeft ten opzichte van de situatie dat dit verdrag
niet zou bestaan, uitgaande van een situatie van een omzet van 100 miljoen
en een winst van 10 miljoen euro waarvan 3 of 9 miljoen via het belastingverdragland
loopt. Ook zouden de leden van de SP-fractie graag een voorbeeld geschetst
zien waarbij geen sprake is van een deelnemingsvrijstelling?
 Ik kan een voorbeeld geven van een fictief, internationaal opererend bedrijf.
Stel dat dit bedrijf bestaat uit twee onderdelen. Het eerste onderdeel is
een Nederlands hoofdkantoor, gedreven door middel van een in Nederland gevestigde
vennootschap, dat de Europese markt bedient. Een dochtervennootschap van dit
hoofdkantoor is gevestigd op Bermuda. Van daaruit wordt bijvoorbeeld de Noord-Amerikaanse
markt bediend. De totale heeft groep heeft in dit voorbeeld een omzet van
100 miljoen euro en behaalt een fiscale winst van 10 miljoen in enig jaar.
 
 In geval 3 of 9 miljoen van 10 miljoen euro totale groepswinst door
middel van een de Bermudaanse dochtermaatschappij wordt behaald, zal, omdat
deze vennootschap niet belastingplichtig is in Nederland, hierover geen Nederlandse
vennootschapsbelasting verschuldigd zijn. Indien de Bermudaanse dochtermaatschappij
een dividenduitkering doet aan de Nederlandse moedermaatschappij zullen deze
dividenden ingevolge de toepassing van de deelnemingsvrijstelling in Nederland
niet belast worden, daarbij veronderstellende dat voldaan is aan de voorwaarden
die gelden voor toepassing van de deelnemingsvrijstelling. In Nederland is
dan slechts belast de door de in Nederland gevestigde vennootschap behaalde
7 respectievelijk 1 miljoen fiscale winst.
 
 Dit is simpelweg het gevolg van het bestaan van de deelnemingsvrijstelling
en de toepassing hiervan staat geheel los van de toepassing van het Verdrag.
Het Verdrag voorziet slechts in maatregelen die ervoor zorgen dat
voor de fiscale winstberekening door de verdragspartijen uitgegaan wordt van
gelijke verrekenprijzen voor transacties tussen de Nederlandse moedermaatschappij
en de Bermudaanse dochtermaatschappij.
 
 De leden van de SP-fractie willen weten wat dit Verdrag aan lastenverlichting
gaat opleveren voor het Nederlands bedrijfsleven en wat het resultaat is van
dit Verdrag voor de Nederlandse schatkist.
 Het bedrijfsleven dat actief is in zowel Nederland en Bermuda krijgt meer
rechtszekerheid omdat voor transacties tussen verbonden lichamen in Nederland
en Bermuda voor de fiscale winstberekening uitgegaan kan worden van gelijke
uitgangspunten voor verrekenprijzen. Bovendien voorziet het verdrag in een
basis voor onderling overleg tussen de bevoegde autoriteiten van de verdragspartijen
in geval van geschillen over vaststelling van verrekenprijzen. Dit biedt een
aanzienlijk goedkoper en vooral doeltreffender alternatief voor gerechtelijke
procedures.
 Het effect voor de Nederlandse schatkist zal verwaarloosbaar zijn. Verdragen
als onderhavige dragen er wel aan bij dat Nederlandse ondernemingen met minder
fiscale belemmeringen internationaal kunnen opereren en concurreren. De hierop
volgende groei van Nederlandse bedrijven kan als indirect effect positief
bijdragen aan de belastingopbrengsten.
 Belangrijker is echter het Verdrag zoals gezegd te zien als compenserend
voordeel dat Bermuda ertoe overhaalde een informatie-uitwisselingsverdrag
aan te gaan.
 
 In het verlengde hiervan stellen de leden van de SP-fractie de vraag of
bedrijven of de schatkist van derde landen van dit Verdrag zullen profiteren.
Dit ligt niet in lijn der verwachtingen. Het Verdrag leent zich door zijn
werkingsfeer niet voor treaty shopping door inwoners van derde staten. Anders
dan bijvoorbeeld volledige verdragen ter voorkoming van dubbele belasting
voorziet het Verdrag feitelijk niet in een verdeling van heffingsrechten tussen
verdragspartijen. Het Verdrag voorziet bijvoorbeeld niet in een verlaging
van bronbelastingen.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Weekers
(VVD), Blok (VVD), voorzitter, Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Van Dijck(PVV), Luijben
(SP), Spekman (PvdA), Cramer (CU), Kalma (PvdA), Van der Burg (VVD), Ouwehand
(PvdD), Gesthuizen (SP), Blanksma-Van den Heuvel (CDA), Tang (PvdA), Vos (PvdA),
Bashir (SP), Sap (GL) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Pieper (CDA), Aptroot (VVD), Remkes
(VVD), De Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), Elias (VVD), De Pater-van
der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), De Roon (PVV), Ulenbelt (SP), Heerts
(PvdA), Anker (CU), Van der Veen (PvdA), Nicolaï (VVD), Thieme (PvdD),
Karabulut (SP), Smilde (CDA), Heijnen (PvdA), Roefs (PvdA), Van Gerven (SP),
Vendrik (GL) en Smeets (PvdA).
 
 
 Ontleend aan www.oecd.org. Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer.