Begroting Binnenlandse Zaken 1995; Verslag algemeen overleg over politie en veiligheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-VII, nr. 31

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-02-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-VII nr. 31

14-02-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 23900-VIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 88 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 VIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 199523 900 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 1995nr. 31VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 februari 1995De vaste Commissies voor Binnenlandse Zaken1
en voor Justitie2 hebben op 13 december 1994 overleg
gevoerd met de Ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie en de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken, de heer Kohnstamm, over:– de brief van beide ministers van 17 oktober 1994 inzake politie en veiligheid (kamerstuk 23 900-VII/VI, nr. 7);– de beleidsvoornemens op het terrein van politie en veiligheid
met uitzondering van het onderdeel Bestrijding georganiseerde criminaliteit (kamerstuk 23 900-VII/VI, nr. 12).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van der Heijden (CDA) merkte in de eerste plaats op
dat de eerste begrotingsbehandeling van de bewindslieden voor de politie geen
grote geestdrift oproept. Op een symposium over de vraag wie de baas van de
politie is, zei de verontruste Minister van Binnenlandse Zaken, die dat kennelijk
nog niet is, dat de politie soms haar boekje te buiten gaat en bij de opsporing
methoden toepast die de wet verbiedt. De Minister van Justitie heeft medegedeeld
dat het openbaar ministerie de politie niet onder controle heeft en noemde
het politieoptreden volstrekt verkeerd. Deze mededelingen werden zaterdag
in een krant even verbijsterend genoemd als de mededeling zou zijn dat de
Minister van Defensie zijn greep op de krijgsmacht had verloren.De korpsbeheerders van de 25 politiekorpsen hebben geen vertrouwen in
de wijze waarop het kabinet de komende jaren de veiligheidszorg wil organiseren.
Men stelt niet alleen dat er structureel geld te kort is, maar ook
dat de Minister van Binnenlandse Zaken een verkeerde invulling geeft aan zijn
wettelijk bepaalde bemoeienis met de politie. Zij betogen: zoals het nu gaat,
komt er niet meer blauw op straat. En dat is de zwakste plek van de minister.In dat licht bezien moeten de bewindslieden strijd leveren tegen misdaad
en onveiligheid, die niet meer in absolute zin toenemen, maar waarbij wel
sprake is van een verschuiving van kleine naar grote criminaliteit en grotere
gewelddadigheid. Het valt dan ook niet mee daar iets tegen te doen.Tijdens de afgelopen kabinetsperiode is 1,1 mld. geïnvesteerd in
de justitiële keten. Dit kabinet komt niet verder dan de helft van dat
bedrag, wat niet te rijmen is met de verwachtingen die zijn gewekt. Netto
zullen er in vier jaar niet meer dan 2000 politiemensen bij komen. Dat is
een te mager resultaat, gegeven het feit dat de Minister en de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken (Dijkstal en Kohnstamm) destijds als kamerlid hebben
gesteld dat er 10 000 politiemensen bij moesten komen, omdat het «lapwerk»
van het vorige kabinet niet hielp. Het is geen wonder dat de politie, de korpschefs
en menige gemeenteraad zich bedrogen voelen. De verwachtingen die de politiewoordvoerders
van de fracties van de VVD en D66 bij talloze burgers hebben gewekt, sporen
niet met dit armzalige resultaat, zo dit al wordt bereikt. En dan nog dankzij
een noodgreep van de PvdA-fractieleider Wallage om 100 mln. vrij te maken.
Afgewacht moet worden of die 100 mln. structureel kan zijn.Na de toezegging tijdens de algemene politieke beschouwingen in september
had de CDA-fractie een stevig plan van aanpak verwacht, waarin terug te vinden
zouden zijn voornemens, gewaardeerd in geld, en de termijnen waarop wie wat
krijgt. Op dat laatste zit de politieleiding in Nederland met name te wachten.
Er is evenwel gekozen voor de vertrouwde weg: geld versleutelen via de oude
aanpak. In dit geval betekende dat het verhogen van de normvergoeding, tegenwoordig
de budgetverdeeleenheden (BVE) geheten. Dat is niet waar de politie op zat
te wachten. Die extra f 1400 per BVE zal uiteraard graag worden aangepakt,
maar het is op zich zelf al te weinig, wat betekent dat het gebrek aan personeel
er niet door wordt opgelost.Het kabinet smokkelt met het totale aantal in vier jaar extra aan te stellen
politiemensen (3700). Het telt ook de 700 extra man mee die het vorige kabinet
extra had beloofd voor de vreemdelingenpolitie. Overigens was sprekers grootste
zorg in dezen of die nieuwe mensen wel op tijd zijn opgeleid om het zware
werk over te nemen van de marechaussee die zich per 1 januari heeft teruggetrokken
uit de vreemdelingendienst.Voorts omvat de bezuinigingsaanslag op de politie in wezen nog steeds
1000 formatieplaatsen. Die 3700 extra formatieplaatsen moeten dus niet als
netto winst worden beschouwd. Verwijzend naar woorden van zijn fractievoorzitter
zei de heer Van der Heijden dat er slechts 2000 politiemensen bij komen in
vier jaar en dat er het eerste jaar geen ruimte is voor enige inhaal van het
tekort aan blauw op straat.Inmiddels is duidelijk geworden, onder meer uit moties die daarover door
verschillende gemeenteraden zijn aangenomen, dat de aantoonbare achterstand
aan politiepersoneel in het landelijk gebied nijpender is dan ooit. De commissie
waarvan oud-minister Van Dijk voorzitter was, heeft dat al eerder gesteld.
Er moet soelaas worden geboden daar, waar de bereikbaarheid, met name 's avonds
en 's nachts, veel te wensen over laat, waar de politie er niet in slaagt
om binnen een redelijke tijd te verschijnen – en dan gaat het niet om
minuten, maar om kwartieren – en waar de politie haar essentiële
taken niet kan uitvoeren. Gelet op de grote diversiteit van de problematiek
in de korpsen en de mogelijkheden om daar uit te komen, zal een groot deel
van het extra budget in eerste instantie moeten worden gegeven aan die regiokorpsen.
De heer Van der Heijden kon zich niet voorstellen dat de in de brief van 24
november genoemde verdeelsleutel op basis van evenredigheid en voorwaardelijkheid juist op dat probleem ingaat. Hij overwoog om te dezer zake
in de plenaire vergadering een motie in te dienen. Mevrouw Dijksman heeft
de voorzitter van de Kamer al verzocht ruimte op de agenda vrij te houden
voor een plenair debat als uitvloeisel van dit overleg.Het publiek heeft het idee dat het op essentiële momenten, vooral
's avonds en 's nachts in de steek wordt gelaten. Er mag niet worden gesuggereerd
dat het met de veiligheid in orde komt op het moment dat een groot aantal
toezichthouders van allerlei aard en soort en in allerlei uniform aan het
werk gaan. Op zich zelf was de heer Van der Heijden blij met het in het leven
roepen van die functies, ook als opstap voor werkgelegenheid. Het is overigens
wel waar dat het overdag surveilleren van stadswachten en dergelijken het
veiligheidsgevoel verhoogt. Echter, met het inzetten van toezichthouders,
wordt geen verbetering gebracht in het 's avonds en 's nachts minimaal door
de politie verrichten van taken en dus wordt het daaruit voortvloeiende gevoel
van onveiligheid niet verminderd. Bovendien zullen de toezichthouders zo nodig
een beroep moeten kunnen doen op de politie en die heeft daarvoor dan personeel
nodig. In reactie op de bij interruptie gemaakte tegenwerping dat de aanwezigheid
(ook 's avonds) van toezichthouders in Rotterdam op een metrostation, een
tramlijn en in een fietstunnel het publiek een gevoel van veiligheid heeft
gegeven en dat daardoor het beroep op de politie is verminderd, stelde de
heer Van der Heijden dat veelal 's avonds en 's nachts geen sprake is van
dergelijk toezicht en dat toezichthouders, zo die er al zijn, in onvoldoende
mate kunnen terugvallen op de politie. In de vaste Commissie voor de Politie
en in de plenaire vergadering is de afgelopen jaren steeds weer de vraag aan
de orde geweest waar de grens lag bij het verminderen van de politiesterkte
in de regio ten bate van uitbreiding van de politiekorpsen in de grote steden
die onder grote druk staan. Als voorbeeld van de problemen die op het platteland
kunnen ontstaan, noemde de heer Van der Heijden een gemeente van bijna 100 000
inwoners in het landelijk gebied. Voor die stad en omgeving waren er oorspronkelijk
148 politiemensen en thans 48. Hij betwijfelde dat dit de bedoeling was toen
werd besloten de grote steden te steunen met extra politiepersoneel. Waar
hij medeverantwoordelijk is geweest voor het PKP, wees hij erop dat hij steeds
weer bezwaar had gemaakt tegen zowel de verdeelsleutel voor de politiecapaciteit
als het resultaat.Goed politiebeleid is niet alleen een kwestie van investeren in de justitiële
keten. De stedelijke omgeving kent grote problemen, die alleen kunnen worden
opgelost wanneer het politiebeleid samenhangt met sociale vernieuwing en werkgelegenheid.
De dagelijkse praktijk van het verminderen van de onveiligheid is dan ook
een kwestie van goede stedelijke ordening en herbergzame bebouwing. Het verminderen
van gevoelens van onveiligheid – die overigens niet altijd betekenen
dat er echt sprake is van onveiligheid – is ook een kwestie van het
verbeteren van de sociale controle. De heer Van der Heijden stelde nogmaals
dat moet worden voorkomen dat het politiekorps terrein moet prijsgeven aan
een secundair opgebouwde politiemacht die onder de gemeenten valt.De brief van 24 november bevat een aantal streefdoelen, waarin veel te
herkennen is van de CDA-aanbevelingen uit het verleden. Destijds vond spreker
al dat de budgettering van de politie niet goed in elkaar zat. Het toenmalige
kamerlid Dijkstal was evenwel van mening dat het enige echte antwoord was:
10 000 agenten erbij. Nu wordt er door de bewindslieden gelukkig meer
relatie gelegd tussen wat de politie moet doen en de hoeveelheid geld waarover
iedere politieregio beschikt. Daarin past het op geld waarderen van kwaliteitszorg
en het definitief verlaten van het geldverdeelsysteem volgens het rapport
Project kwantificering politiecapaciteit. Spreker hoopte althans dat die conclusie
mag worden getrokken uit de door hem geciteerde zinsneden van pagina 7 van
genoemde brief. Hij leidde hieruit af dat er nu eindelijk een begin zal worden
gemaakt met de door hem al jaren gevraagde nieuwe opbouw van het
nationaal en regionaal politiebudget op basis van reële behoeften en
taakstellingen. Is deze conclusie juist?Conform de ultieme les van de commissie-Van Dijk komt er kennelijk ook –
en terecht – een steviger controle op de uitgaven en resultaten van
de politie. Deze ondercuratelestelling heeft nogal opzien gebaard. De politiek
verantwoordelijken en de politieleiding moeten afgerekend kunnen worden op
resultaat. Kan de Minister van Binnenlandse Zaken aangeven hoe hij dat wil
bereiken?In de brief van 24 november wordt niet veel hoop gegeven op de mogelijkheid
om concreet af te rekenen wat het zogenaamde veiligheidsbeleid betreft, laat
staan op de mogelijkheid dat de staatssecretaris werkelijk iets kan doen op
dat terrein. Hij is druk aan de slag om bijvoorbeeld intensiveringen van toezicht
op het openbaar domein vorm te geven, maar dat is toch terrein waarop de gemeentelijke
autonomie geldt? Nationale aansturing van het lokale integrale veiligheidsbeleid
is misschien wel gewenst, maar niet goed mogelijk. Voor zover het wel mogelijk
is, zal er extra geld voor extra taken moeten worden gegeven.Graag zou de heer Van der Heijden zien dat de staatssecretaris de motie-Stoffelen/Van
der Heijden (23 400-VII/VI, nr. 20) uitvoerde in het kader van het integraal
veiligheidsbeleid. Ook de korpsbeheerders pleiten voor integraal veiligheidsbeleid
en voor goede regelgeving op dat stuk. De heer Kohnstamm zou zich, zelfs in
de CDA-fractie, vele vrienden maken, als hij die motie uitvoerde.Ingaand op de reorganisatie van de politie stelde spreker dat een van
zorgwekkende conclusies van het rapport Politiebestel in verandering is, dat
het democratisch gat te groot is geworden. Dat de Minister van Justitie haar
greep op de politie heeft verloren, heeft daarmee te maken. De heer Van der
Heijden was het eens met de opmerkingen die de Minister van Binnenlandse Zaken
hierover heeft gemaakt. Aangezien deze de eerstverantwoordelijke (bewinds)persoon
in dezen is, verzocht spreker hem iets aan dit probleem te doen. Overigens
is voor het openbaar ministerie niet alleen een probleem dat het onvoldoende
greep op de politie heeft, maar ook dat de politie onvoldoende middelen heeft
om het openbaar ministerie correct te bedienen.De huidige politie-opleidingscapaciteit van 1040 plaatsen is niet genoeg
voor de extra 2000 mensen. Mevrouw Dijksman heeft uitgerekend dat er 40,3
mln. nodig is voor extra opleidingscapaciteit. Waar moet dat geld vandaan
komen? Van het geld voor de sterkte?De korpsbeheerders laten er geen onduidelijkheid over bestaan dat invoering
van nieuwe informatietechnologie grote prioriteit moet hebben. Als er ten
departemente geen geld is, zal op z'n minst een kapitaaldienst moeten worden
ingesteld om de korpsen de kans te geven die technologie toch in te voeren.Het speet de heer Van der Heijden dat ondanks kamerbrede aandrang uit
de Kamer de vorige Minister van Justitie de volledige opsporingsbevoegdheid
van boswachters en jachtopzieners niet heeft gehandhaafd. Er is thans slechts
sprake van een uiterst magere akte van opsporingsbevoegdheid waarmee betrokkenen
niets kunnen beginnen en waardoor geen uitvoering kan worden gegeven aan taken
die momenteel niet door de politie kunnen worden vervuld, maar wel zouden
kunnen worden vervuld door de goed opgeleide en goed geïnstrueerde mensen.Op het gebied van de bijzondere opsporing bestaan er nog veel te veel
diensten, waartegen ook het voormalige kamerlid Dijkstal bezwaar had. Het
zou een stap voorwaarts zijn, wanneer de bijzondere opsporing onder één
regie van politie en justitie werd gebracht.De bezwaren die de heer Van der Heijden in het verleden heeft aangevoerd
tegen een executief landelijk rechercheteam, worden door de korpsbeheerders
nog steeds gedeeld. Zo'n landelijke organisatie zal zich slecht kunnen verdragen
met de regionale teams. Door Europol wordt Nederland gedwongen toch die kant
op te gaan. Wat zijn precies de taken van dat landelijke rechercheteam
en hoe wordt de financiering ervan geregeld? Geld noch manschappen mogen bij
de regionale korpsen vandaan worden gehaald. Het Ministerie van Justitie moet
de financiering voor zijn rekening nemen. Spreker verzocht de Minister van
Justitie de situatie van Europol in het totale internationale veld te schetsen.Gevraagd naar het achterwege blijven van een CDA-initiatief inzake het
beschikbaar stellen van middelen ter versterking van politie en justitie,
zei de heer Van der Heijden zich te hebben ingespannen om een oordeel te geven
over wat de regering voorlegt aan de mensen waaraan de regeringspartijen iets
hebben beloofd. Daar moet in de eerste plaats op afgerekend worden. De CDA-fractie
heeft gezegd dat zij, als zij de begroting had mogen opstellen, voor de keten
politie, justitie en gevangeniswezen 700 mln. extra had willen uittrekken.
Omdat de heer Wallage al de grootste moeite heeft gehad 100 mln. los te krijgen,
wilde de heer Van der Heijden zich de moeite besparen om te proberen 200 mln.
te vragen. Hij vroeg daarom op dit moment om de eerste nood te lenigen met
het beschikbare geld en om de verdeelsleutel te verbeteren. Men moet de mensen
niet wijs maken dat f 1400 per BVE meer, hoe gunstig op zich zelf ook,
leidt tot de extra politiesterkte die kan leiden tot het gewenste gevoel van
veiligheid.De heer Van Heemst (PvdA) concludeerde bij wijze van interruptie
dat de CDA-fractie zich als oppositiepartij niet meer wil inspannen om meer
financiële middelen beschikbaar te krijgen voor politie en justitie.
Op andere terreinen is de fractie in dat opzicht wel actief. In dezen legt
het CDA het hoofd in de schoot, wat het als oppositiepartij niet mag doen.De 700 mln. die de CDA-fractie beschikbaar wilde stellen voor politie
en justitie zou niet veel meer extra politiecapaciteit opleveren dan het regeringsbeleid.De heer Korthals (VVD) sloot zich bij deze opmerkingen aan
en wees erop dat de heer Van der Heijden ook nalaat om een suggestie te doen
ter verhoging van die f 1400 BVE en ter dekking van die verhoging.De heer Van der Heijden stelde vast dat voor vier vijfde niet
wordt gerealiseerd wat destijds is aangekondigd. Men kan dan wel vragen wat
het CDA had willen doen, maar dat heeft niet zulke grote wensen gehad. In
de debatten van destijds had hij de heren Dijkstal en Kohnstamm al gewezen
op de onmogelijke uitvoerbaarheid van hun wensen. Zijn vraag om te zamen te
bekijken hoe de politie beter kan worden georganiseerd en wat er op die manier
met het budget kan worden gedaan, werd weggelachen. Nu wil men een nieuw controleschema
maken om het geheel beheersbaar te maken. Nu keert men terug tot de werkelijkheid.
De heer Van der Heijden wilde dat die werkelijkheid ook de politiekorpsen
in de landelijke gebieden helpt en dat de verdeeleenheden en de verdeelsleutel
worden aangepast aan de taken van de politie.Mevrouw Dijksman (PvdA) zei te overwegen om de Kamer in vervolg
op dit overleg in de plenaire vergadering op diverse punten om een uitspraak
te vragen.Nederland is, terecht, in rep en roer als het gaat om de invloed van de
zware, middelzware en kleine criminaliteit op het dagelijks leven. Nederland
wordt er niet veiliger op. Blijkens het onderzoek Politiemonitor voelt een
derde van de burgers zich regelmatig onveilig en ondervinden de Nederlandse
burgers in één jaar tijd voor ongeveer 7 mld. schade van criminaliteit.
Velen, vooral ouderen, durven zich 's avonds niet meer op straat te begeven.
Een grote groep mensen komt daardoor in een sociaal isolement. Mevrouw Dijksman
was van oordeel dat iedereen die daarover schande spreekt volkomen gelijk
heeft. Tegelijkertijd constateerde zij op sommige momenten onevenwichtigheden
in de maatschappelijke discussie over de veiligheidszorg. Het lijkt anno 1994
soms volstrekt normaal om ongenuanceerd af te geven op het doen en laten van
de politie en om de integriteit van het gehele politieapparaat ter discussie
te stellen. Mevrouw Dijksman hechtte er waarde aan om met name in dit overleg
waardering uit te spreken voor alle politiemensen die onder grote maatschappelijke
druk en kritiek hun werk blijven doen. De politie vervult een belangrijke
signaalfunctie in de maatschappij. Immers, of het nu gaat om langdurige werkloosheid,
verloedering, vreemdelingenhaat of sociale desintegratie, de politie krijgt
er op de een of andere manier mee te maken.De politie vervult een spilfunctie bij het integrale veiligheidsbeleid.
De eisen die de maatschappij aan haar stelt worden steeds hoger. Enerzijds
moet zij met kracht de misdaad bestrijden en anderzijds moet de hulpverlening
centraal staan. Het is van belang een juist evenwicht te vinden tussen beide
taakstellingen. In die balans vindt de politie haar legitimiteit. Het een
kan niet zonder het ander. Echter, iedereen is er inmiddels van overtuigd
dat de politie het niet alleen kan. Het voornemen van de regering om in deze
kabinetsperiode 40 000 banen te creëren in de sector veiligheid
en zorg opent nieuwe kansen voor een integraal veiligheidsbeleid waarvan mensen
in hun directe woonomgeving zichtbare resultaten zien.Mevrouw Dijksman merkte vervolgens op dat in de maatschappelijke en politieke
discussie over de politie begrijpelijkerwijs een zwaar accent wordt gelegd
op de sterkteproblematiek. Immers, er zijn overtuigende aanwijzingen dat de
politie kampt met een ernstig personeelstekort. Vanuit verschillende regio's
wordt gewezen op de enorme druk die is ontstaan op de 24-uursbasispolitiezorg.
Tegelijkertijd wijzen dezelfde politiefunctionarissen op een stijging van
de criminaliteitscijfers. Vooral inbraken in woningen komen vaker voor. In
een poging tegemoet te komen aan het werkaanbod wordt er veel overgewerkt,
waardoor verlofstuwmeren ontstaan die nauwelijks kunnen worden weggewerkt.
In dit verband wordt tevens gewezen op een stijgend ziekteverzuim. Doordat
het zoveel moeite kost om het primaire politiewerk te verrichten, kunnen in
een aantal regio's projecten niet worden uitgevoerd. Door de reorganisatie
komen sommige nu gedecentraliseerde diensten niet volledig tot hun recht.
Met name de opvang van slachtoffers van (seksuele) geweldsmisdrijven laat
op dit moment te wensen over. Aan zaken als verkeers-, alcohol- en verlichtingscontrole
komt men nauwelijks of helemaal niet meer toe.De politie heeft een structureel tekort aan personeel, dat is duidelijk,
aldus mevrouw Dijksman. Ook in internationaal vergelijkend perspectief heeft
Nederland nog steeds een te laag aantal politiefunctionarissen, terwijl Nederland
niet een duidelijk lager criminaliteitsniveau heeft. Voor de PvdA-fractie
is die situatie onacceptabel, in de eerste plaats voor de burgers die moeten
kunnen rekenen op een adequaat politieapparaat, maar ook voor de politiemensen
zelf die onder te grote druk hun werk moeten doen. Desgevraagd beaamde spreekster
dat deze problemen niet met toezichthouders alleen kunnen worden opgelost.
Zij vervolgde haar betoog met de opmerking dat de burgers en de politie zelf
niet krijgen waar zij recht op hebben. Juist omdat de veiligheidzorg een zo
belangrijke kwestie is, moet men bij de constatering dat de politie te weinig
personeel lijkt te hebben, het hoofd koel houden, wat niet altijd gebeurt
in de maatschappelijke en politieke discussie over het gewenste niveau van
politiezorg. Tijdens discussies over de optimale sterke van het politieapparaat
worden soms willekeurige getallen gehanteerd, wat gevaarlijk is, zeker als
de politiek zich met dergelijk cijfergegoochel bezighoudt.Op basis van indrukken wordt er een personeelstekort bij de politie verondersteld.
Is er op basis van empirisch onderzoek zicht te geven in de omvang van de
personele nood? Is er buiten het onderzoek van de Algemene Rekenkamer
naar de politiesterkte en het onderzoek van de stuurgroep Regionaal politiebudget
recentelijk nog onderzoek gedaan naar personeelsgebrek of personeelsoverschot
in de verschillende regio's? Mevrouw Dijksman verzocht de Minister van Binnenlandse
zaken om, vooruitlopend op het nieuwe budgetverdeelsysteem, in overleg te
treden met de regionale korpsbeheerders om inzicht te krijgen in de te verwachten
groei van het aantal personeelsleden in 1995, 1996 en 1997. Kan worden aangegeven
welke gevolgen het veronderstelde personeelstekort heeft voor de kwaliteit
van het politiewerk? Is het echt zo dat de politie in sommige regio's in onvoldoende
mate toekomt aan de vervulling van haar taakstelling? Heeft de regering inzicht
in het aantal politiebureaus dat in de afgelopen jaren is gesloten en heeft
zij zicht op de effecten van de opheffing van die bureaus op de kwaliteit
van de politiezorg in die gebieden?Mevrouw Dijksman zei de Minister van Binnenlandse Zaken erkentelijk te
zullen zijn als hij in het antwoord op deze reeks vragen aandacht zou geven
aan de specifieke positie van de plattelandsgebieden en aan de problematiek
in de grote steden. Zij had op basis van gevoerde gesprekken de indruk dat
het personeelstekort met name merkbaar is in de plattelandsgebieden. Juist
daar lijkt de bereikbaarheid van de politie te wensen over te laten. Aanrijtijden
van een half uur zijn geen uitzondering. Ook als er op dit moment nog geen
exact empirisch gefundeerd zicht zou bestaan op de gevolgen van het veronderstelde
personeelstekort, dan nog zouden deze signalen op dit moment voldoende serieus
moeten worden genomen. De overheid kan zich geen afwachtende houding permitteren.In de brief van 24 november is sprake van 3700 BVE's. Hoe zijn die opgebouwd?
Conform het besluit van het vorige kabinet zijn er 700 BVE's bedoeld voor
de uitbreiding van vreemdelingentaken. Gaat het bij de voor 1995 genoemde
1000 BVE's om additionele sterkte of om een reguliere stijging in het kader
van de oude herverdelingsmaatregel, het zogenaamde PKP? Hoeveel van deze 1000
BVE's zijn al omgezet in personeel? Hoeveel van die personeelsleden zijn «gewit»,
zodat zij kunnen blijven omdat zij niet meer boventallig zijn in hun regio?
Is het juist dat het gaat om 700 BVE's in PKP-verband en om 300 BVE's die
niet wegbezuinigd worden?Meer personeel op korte termijn, betekent werving, selectie en opleiding
van politiepersoneel op nog kortere termijn. Het is de vraag of op dit moment
aan die voorwaarde wordt voldaan. Er zijn regio's, zoals de regio Utrecht,
die geen mensen meer naar de opleidingsschool sturen, omdat er geen geld beschikbaar
is. Het beleidsvoornemen om in de jaren 1996 en 1997 2000 extra politiemensen
te laten toestromen, kan alleen in deze kabinetsperiode worden gerealiseerd
als er in het hele wervings-, selectie- en opleidingstraject nu al rekening
mee wordt gehouden. Dit is zeker van belang als het gaat om de werving en
selectie van vrouwen en allochtonen. Mevrouw Dijksman verzocht de regering
met klem geen gat te laten ontstaan tussen dit moment en de komende jaren.
Daartoe moeten zo snel mogelijk maatregelen worden genomen. Zij stelde voor
om het bedrag dat is begroot voor het opleidingstraject in 1996 en 1997 naar
voren te schuiven en de feitelijke kosten van de opleiding voor te financieren
voor de regionale korpsen. Voor 1000 extra politiemensen bedragen de gemiddelde
kosten van zakgeld/salaris/huisvesting en de overige kosten ongeveer 26 mln.
per jaar en 40,3 mln. per achttien maanden. Zou met de werving en selectie
worden gewacht tot 1996, dan zijn de eerste politiemensen van die lichting
pas in september 1997 op straat. Begint men nu al met werven, dan zullen de
eerste politiemensen in september 1996 op straat komen. Op dat moment kan
de politie ook beschikken over de voor de salariëring en dergelijke benodigde
gelden.De heer Van der Heijden vroeg de bewindslieden bij interruptie
of het door de heer Wallage in de tijd naar voren gehaalde bedrag van 100
mln. overeenkomt met het bedrag dat mevrouw Dijksman naar voren
wil halen of dat er sprake is van een tweede tranche van het naar voren halen
van geld dat er op dit moment niet is.Mevrouw Dijksman vervolgde haar betoog met de opmerking, dat
in deze tussenfase, waarin een overgang plaatsvindt van het oude PKP-systeem
naar het nieuwe budgetverdeelsysteem, de opleidingscapaciteit volledig moet
worden benut. Zij vroeg derhalve om te komen tot een uitbreiding van 4000
BVE's in deze kabinetsperiode, met name in het begin in de vorm van extra
surveillanten. Dit getal is gebaseerd op de mogelijkheden van extra opleidingscapaciteit
van de politieopleidingsscholen. Voorwaarde is wel, dat op korte termijn wordt
begonnen met het aantrekken van extra docenten. De kwaliteit van de politieopleiding
moet natuurlijk gewaarborgd blijven.De regionale korpsen zijn zelf verantwoordelijk voor de inzet van personeel.
Toch vroeg spreekster de minister om de korpsen te stimuleren vooral personeel
aan te stellen en in te zetten aan de onderkant van het apparaat. Zij dacht
daarbij aan politiesurveillanten, wier opleiding slechts zes maanden duurt,
aan vrijwillige politiemensen die kunnen bijdragen aan een flexibele bedrijfsvoering,
en aan reguliere politiemensen. In combinatie met de in de sector veiligheid
en zorg te creëren 40 000 banen moet het dan mogelijk zijn om in
1995 al meer toezicht op straat te krijgen.Ingaande op de brief van het korpsbeheerdersberaad over investeren in
informatietechnologie stelde mevrouw Dijksman dat het zogenaamde «kantoor
op straat» zeker een bijdrage kan leveren aan het streven naar meer
blauw op straat. Vanaf 1996 is er een bedrag voor die technologie op de begroting
vrijgemaakt. Is het mogelijk het begin van de invoering van de informatietechnologie
naar 1995 te vervroegen?Zelfs als de politie op sterkte is, bestaat er geen garantie dat de onveiligheid
voldoende wordt gereduceerd. Het aantal werknemers dat een organisatie bevolkt,
is niet de enige graadmeter. Het gaat om het spel en niet om de knikkers.De afgelopen jaren is de politie gereorganiseerd. Dat is een van de grootste
bestuurlijke reorganisaties geweest die zich in Nederland hebben voltrokken.
Formeel is de reorganisatie afgerond. De politiemensen, voor wie het met name
een gigantische klus is geweest, verdienen daarvoor een compliment. Echter,
gelet op haar eigenlijke doelstelling is de reorganisatie nog lang niet afgerond.
Immers, uiteindelijk ging het om een betere politie. Dat moet centraal staan.
Meer politie is, zoals gezegd, voor de PvdA-fractie van wezenlijk belang,
maar het is wel een middel en geen doel op zich.Terecht wil het kabinet aandacht geven aan de bedrijfsvoering van de politiekorpsen.
Mevrouw Dijksman was onder de indruk van het enthousiasme waarmee politiemensen
op innovatieve wijze trachten hun werk te optimaliseren en te moderniseren.
Effectiviteit en efficiëntie zijn voor veel politiemensen geen holle
kreten, maar uitdagingen waaraan zij reëel invulling geven. Als voorbeeld
noemde zij het wijkveiligheidsplan Delfshaven, een planmatige aanpak van de
onveiligheid aldaar, waarbij preventie en repressie hand in hand gaan en samenwerking
en netwerken sleutelwoorden zijn.De reorganisatie van de politie had op velerlei wijze vorm gegeven kunnen
worden. Recentelijk is gekozen voor het nu bewandelde pad. Zoals bij alle
grootschalige en diep insnijdende herschikkingen het geval is, wordt ook hier
door sommigen getwijfeld aan de juistheid van de thans gekozen route. Mevrouw
Dijksman was de opvatting toegedaan dat er op dit moment geen weg terug is.
Ook al zijn er wellicht plausibele argumenten voor bijvoorbeeld een provinciaal
georganiseerde politie, op dit moment zijn dergelijke wijzigingen van de reorganisatie
heilloos, want de politie is dan wel elastisch, maar geen jojo, zo stelde
zij. Binnen de grenzen van de gekozen route zijn wel varianten denkbaar. Hoe
kijkt de Minister van Binnenlandse Zaken aan tegen de structuur
van de politieregio Brabant-Zuidoost? Daar is in tegenstelling tot wat in
andere regio's is gebeurd, de tussenlaag van divisies en districten weggelaten
en is relatief veel geïnvesteerd in schaal 9-functies. Hoe ziet hij zijn
rol als beheerder op afstand?De heer Van Heemst (PvdA) ging vervolgens in op zaken die niet
behoren tot de meer primaire zorg en verantwoordelijkheid van de korpsen,
maar waar men niet omheen kan in de landelijke discussie over de politie en
de gang van zaken daarbij. Enerzijds is er sprake van een gedecentraliseerd
stelsel en anderzijds van de politieke noodzaak en behoefte om te kunnen oordelen
over een aantal aspecten van de politiebedrijfsvoering en van het politiewerk
in de regio's. In april/mei is de politiekorpsen om een rapportage gevraagd
over de wijze waarop de veldpolitietaken zijn ingepast in het regionale politiewerk.
Naar verwachting kan het ministerie pas in februari/maart een landelijk beeld
leveren aan de hand van die rapportages.In 1985 hebben de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie de doelstelling
onderschreven dat in 1995 het percentage vrouwen in het politiekorps 25 diende
te zijn. Een belangrijk argument daarvoor was dat de positie van de vrouw
in het korps dan tot haar recht zou kunnen komen. Een lager percentage heeft,
wat dat betreft, vaak een averechts effect. Op dit moment zou eerder de kwaliteit
van het produkt politie als argument voor deelname van vrouwen aan het politiekorps
kunnen worden aangevoerd. Immers, vrouwelijke politieagenten hebben in vele
situaties vaak wat anders en extra's in hun mars dan mannelijke agenten waardoor
zij dergelijke situaties en problemen beter aan kunnen. Uit een rapportage
is inmiddels bekend dat die 25% helaas niet zal worden gehaald. Een gunstige
uitzondering vormt de politieregio Haaglanden. Achteraf bezien vermoedde de
heer Van Heemst dat de kans op realisatie van het streefpercentage niet voor
alle regio's gelijk is geweest. Sommige korpsen, zoals die van Den Haag, Amsterdam
en Utrecht, hadden al een rijke traditie op het terrein van de emancipatie,
maar andere korpsen niet. Er is destijds te weinig gekeken naar mogelijkheden
om te komen tot een differentiatie met per regio haalbare doelstellingen.
Zelfs met de komst van de huidige Minister van justitie is de situatie wat
vrouwen in leidinggevende posities betreft nog nijpend: slechts 2% van de
leidinggevende functies bij de politie wordt door vrouwen bekleed.Graag zou spreker zien dat het kabinet een nieuwe inzet koos voor het
streefpercentage uitvoerende politievrouwen, gekoppeld aan het jaar 2000,
en dat het daarbij tevens een streefpercentage voor vrouwen in leidinggevende
functies aangaf. Het leek hem logisch om aan te sluiten bij het percentage
dat de overheid in brede zin hanteert, namelijk 20. Voor een deel zal het
kabinet om dit te realiseren de eigen invloed en overtuigingskracht moeten
aanwenden. Het kan de regionale korpsen uitdagen om binnen het kader van de
landelijke doelstellingen hun eigen emancipatiedoelstellingen te formuleren
op basis van een analyse van de mogelijkheden in de regio zelf. Die doelstellingen
zouden zowel kwantitatieve als kwalitatieve kanten moeten hebben. Als vervolg
op door mevrouw Dijksman gestelde kamervragen vroeg de heer Van Heemst het
kabinet snel over te gaan tot de instelling van een landelijke commissie die
het beleid ter bestrijding en voorkoming van seksuele intimidatie binnen de
politie verder moet bewaken. Het is gewenst met de regio's convenanten af
te sluiten. Het is voorts wenselijk dat de korpsen ook op dit punt niet alleen
worden aangesproken, maar ook worden afgerekend op de uitkomst. Emancipatiebeleid
is tenslotte een onderdeel van de kwaliteitszorg.Ingaand op de politiecultuur, wees spreker erop dat de Minister van Binnenlandse
Zaken de Kamer in een brief van 8 december jl. op de hoogte heeft gebracht
van maatregelen die zijn genomen tegen commerciële nevenactiviteiten
van politiemensen uit het Amsterdamse en Utrechtse korps en tegen de betrokken
politiemensen zelf. Zij zijn betrokken geweest bij onder meer het verstrekken
van vertrouwelijke politie-informatie aan een particulier beveiligingsbedrijf.
Deze incidenten zijn niet bepalend voor de wijze waarop politiemensen in Nederland
hun werk doen. Die verdient over het algemeen waardering en respect. Wel is
en blijft het noodzakelijk ook landelijk inzicht te krijgen in de mate waarin
de politie voldoet en kan blijven voldoen aan de hoge eisen die Kamer en regering
aan de politie stellen, juist omdat de politie een essentiële overheidstaak
uitvoert. Eerder is gebleken dat het nauwelijks mogelijk is om een systematisch
beeld te krijgen van de mate waarin corruptie en soortgelijke ontsporingen
zich binnen de Nederlandse politie voordoen. Ook op dat punt is een eenduidige
registratie gewenst, zodat de informatie van de korpsen aan een landelijke
analyse en beoordeling kan worden onderworpen.Dit geldt ook voor het inzicht in de aard en omvang van klachten over
het optreden van de politie die binnenkomen bij de regionale politieklachtencommissies.
Wie zich hierover informeert, schrikt van de plaats die discriminatie daarbij
inneemt. Al gaat het maar om een kleine groep politiemannen en -vrouwen, het
is toch buitengewoon zorgelijk. De politie behoort als het om discriminatie
gaat een onberispelijke staat van dienst te hebben of te krijgen. Wellicht
is een deel van de klachten te herleiden tot misverstanden als gevolg van
taalproblemen of onbegrip voor culturele verschillen en achtergronden, maar
een deel van de klachten wijst op z'n minst op een niet al te onbevooroordeelde
instelling van de politiemensen in kwestie. In opleiding, bedrijfscultuur,
organisatie, werkwijze en bij het leiding geven moet worden gewerkt aan het
tegengaan van vooroordelen en aan het ontstaan van een open en onbevangen
instelling als het gaat om het optreden van politiemensen in een veelkleurige
samenleving. De heer Van Heemst vroeg en verwachtte op dit punt een actieve
inzet van beide ministers.Voor die instelling is het van grote betekenis dat de politie qua samenstelling
een redelijke weerspiegeling van de samenleving is. Dat vergt een actieve
inzet om migranten te werven voor het beroep van politieman of vrouw. Goed
bedoeld voortrekken, werkt daarbij averechts. Dat roept veel kritiek op, geeft
scheve ogen en wakkert wellicht datgene aan wat men wil tegengaan en bestrijden.
Men moet ervan overtuigd zijn dat iemand in beginsel aan de standaard kwaliteitseisen
kan voldoen of de vereiste kwalificaties kan bereiken met een extra inspanning.
Men moet dus geen oogje dichtknijpen, maar iemands kennis bijspijkeren, dat
geldt zeker voor de Nederlandse taalvaardigheid, een eerste vereiste in een
functie die zo gericht is op direct contact met het publiek en op het omgaan
met paperassen. Het is goed dat blijkens een krantebericht is toegegeven dat
het plan voor allochtonen in een aantal opzichten een slechte start heeft
gehad. Nog beter zou het zijn, als concreet werd aangegeven welke nieuwe initiatieven
er op dit punt zullen worden ondernomen.De heer Van Heemst steunde de beslissing van de Minister van Binnenlandse
Zaken om een nader onderzoek te laten doen naar de positie van studenten uit
allochtone groepen aan de Nederlandse Politie Academie. Graag zou hij te zijner
tijd het verslag met conclusies ontvangen.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) merkte op dat als
over politie en veiligheid wordt gesproken het bijna altijd om een centenkwestie
lijkt te gaan, terwijl het gaat om een samenhangend beleid en om gevoelens
van (on)veiligheid bij mensen.Er is in het rijksbeleid veel bezuinigd, maar niet op de politie. Die
heeft juist meer geld gekregen en er is meer geld uitgegeven aan vreemdelingentoezicht.
Blijkens het rapport van de Algemene Rekenkamer is er meer geld
uitgegeven aan materiële zaken dan aan personeel. Mevrouw Varma was het
er wel mee eens dat de politie een bijzondere positie inneemt in de samenleving,
maar meende dat voorkomen moet worden dat de politie een exclusieve positie
in de samenleving krijgt, want het gaat in de eerste plaats om de veiligheid
en om een samenhangend beleid. Bij dat samenhangende beleid moeten ook betrokken
zijn toezichthouders, stadswachten en anderen die zich met veiligheid bezighouden.
Het gaat om meer blauw op straat, betere afstemming tussen politie en openbaar
ministerie, stoppen met langs elkaar heen werken van allerlei overheidsdiensten,
perspectieven bieden, bereikbaarheid, sociaal volkshuisvestingsbeleid, regelmatig
en gelijkwaardig contact tussen allochtonen en autochtonen, maatwerk van de
politie, samenwerking met gemeenteraden, samenwerking met andere veiligheidsdiensten
en een plan tegen verloedering. Er moet een beleid komen vanuit alle ministeries,
gecoördineerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarbij is
een plan van aanpak van groot belang.Ook de ervaring in Amsterdam leert dat bij samenwerking tussen politie,
stadswacht en toezichthouders de veiligheid toeneemt en mensen weer 's avonds
met de metro durven te gaan. In de Amsterdamse deelgemeenten wordt goed gewerkt
met buurtorganisaties, allochtonenorganisaties, politie en andere organisaties
waardoor de burgers een gevoel van veiligheid krijgen. Er moet een beleid
komen, gedragen door (deel)gemeenteraden en buurten.Meer blauw op straat betekende voor mevrouw Varma ook meer politievrouwen
op straat. Dat zich weinig vrouwen aanmelden is wel een probleem, maar een
nog groter probleem is het om de vrouwen die zich hebben aangemeld binnen
de politie te houden. Zij verzocht het kabinet de aanbevelingen op te volgen
van het rapport dat is verschenen over de knelpunten en belemmeringen waardoor
nogal wat politievrouwen alweer snel uitstromen. Er zullen in dat kader convenanten
moeten worden gesloten. Zij deed een dringend beroep op het kabinet om in
deze periode meer vrouwen in hogere politiefuncties te benoemen. Zij zou met
name de benoeming van een vrouwelijke hoofdcommissaris toejuichen. De zichtbaarheid
van vrouwen in dergelijke functies is van groot belang.Is er een evaluatie afgesproken inzake de Politiewet en de reorganisatie?
Zo ja, wanneer verschijnt dan het evaluatierapport? Volgens mevrouw Varma
dient een aantal zaken te worden geëvalueerd, bijvoorbeeld de democratische
controle, de opheffing van de jeugd- en zedenpolitie, die heeft geleid tot
diverse klachten van hulpverleningsinstellingen wegens het versnipperen van
de know-how, en de opheffing van de veldpolitie waardoor het stropen toeneemt.
Bij de basispolitiezorg ontbreekt voldoende inzicht, kennis en motivatie op
het terrein waarop vroeger de veldpolitie werkzaam was. Om die reden heeft
de regio Utrecht een gedeelte van de veldpolitie in stand gehouden als specialistische
eenheid Natuurhandhaving.Tot slot sloot zij zich aan bij de opmerkingen van de heer Van der Heijden
over de politie op het platteland.De heer Korthals (VVD) beaamde dat de VVD in een vroeg stadium
heeft gezegd dat er 10 000 politieagenten extra moeten komen en dit in
haar verkiezingsprogramma heeft opgenomen. Doorberekening leerde dat dit volstrekt
verantwoord was. De VVD baseerde zich op de toenemende criminaliteit, het
vergeleken bij de omringende landen verhoudingsgewijs lage aantal politieagenten
en de nieuwe taken van politie en openbaar ministerie op het terrein van bijvoorbeeld
fraudebestrijding, milieuhandhaving, antidiscriminatiewetgeving en vrouwenhandel.
Tijdens de onderhandelingen over het regeerakkoord bleken er financiële
gaten te zijn, zodat er prioriteiten moesten worden gesteld. Voor de VVD was
het belangrijkst een gezonde economische structuur. Daartoe moest het financieringstekort
worden verkleind, mocht de staatsschuld niet noemenswaardig toenemen
en moest er meer werk komen. Derhalve is gekozen voor een intensivering van
3 mld. Er is desondanks 400 mln. extra beschikbaar gesteld voor politie en
justitie. Voorts is 1,5 mld. uitgetrokken voor de inzet van langdurige werklozen
in de sectoren veiligheid en zorg.Tijdens de beschouwingen over het regeerakkoord is besloten om, wanneer
de economische groei meevalt nog eens 100 mln. in de tijd naar voren te halen
voor de bestrijding van de criminaliteit, dus voor politie en justitie. Uiteraard
betreurt de VVD het dat het gewenste aantal van 10 000 niet kan worden
gehaald, maar dat is een realiteit waarmee men te maken heeft. Gezien tegen
de zojuist geschilderde achtergrond is een aantal van 3000 of 4000 nog behoorlijk.
De heer Korthals kon zich niet voorstellen dat het CDA tot een hoger aantal
zou zijn gekomen, gegeven het CDA-verkiezingsprogramma's en de financiële
tegenvallers die er bij de kabinetsformatie bleken te zijn. Het CDA is dan
ook bij het debat over het regeerakkoord noch bij de algemene beschouwingen
gekomen met een voorstel tot extra uitbreiding van de politiesterkte.De heer Van der Heijden wees er bij interruptie op dat het
CDA die uitbreiding niet heeft beloofd en juist heeft gewaarschuwd tegen het
wekken van die verwachtingen, omdat de ervaring heeft geleerd dat dergelijke
beloftes onuitvoerbaar zijn.De heer Schutte (GPV) stelde bij interruptie dat de VVD, net
al ieder ander, al voor de verkiezingen had kunnen weten dat het vertrekkende
kabinet de nodige financiële gaten zou achterlaten en dat daarmee rekening
zou moeten worden gehouden.De VVD heeft prioriteit gegeven aan een collectieve-lastendrukverlaging
van 9 mld. Wat zou het voor de politie hebben opgeleverd als er was gekozen
voor 8 in plaats van voor 9 mld.? Als men zegt dat het aantal van 10 000
toen gerechtvaardigd was, kan men niet nu zeggen dat die 9 mld. gerechtvaardigd
is.De heer Korthals betoogde dat deze prioriteit is gesteld omdat
op die wijze het best de door de VVD nagestreefde vergroting van de werkgelegenheid
zou kunnen worden bereikt. Op een gegeven moment zijn er meerdere doelstellingen
die met elkaar strijdig kunnen zijn als de financiële achtergrond minder
gunstig is. Op het moment waarop de verkiezingsprogramma's werden vastgesteld,
was de financiële doorloopproblematiek nog niet bekend.De heer Schutte wierp tegen dat op dat moment dan wel het exacte
bedrag niet bekend was, maar wel dát er een tekort was.De heer Korthals wilde door de kwestie van de 10 000 extra
politiemensen nu aan de orde te stellen, voorkomen dat hij er de komende jaren
steeds weer over zou moeten discussiëren. Niemand probeert overigens
een hoger aantal naar voren te brengen dan de regering heeft genoemd.Globaal gaat in het voorstel van de regering terecht een derde van de
500 mln. naar Justitie en twee derde naar Binnenlandse Zaken. De uitvoering
van de voorstellen van de commissie-Donner, de exploitatie van de extra cellen,
de parketpolitietaken, het behoud van 1000 politiebanen, de sanering en het
landelijk rechercheteam vergen dat extra geld. Inderdaad zal meer politie
uitbreiding met zich brengen van de justitiële keten.De politie heeft een diepgaande en vergaande reorganisatie ondergaan en
een wijziging in de sterkteverdeling. De politie heeft voorts te kampen gehad
met een sterk toenemende criminaliteit, waarbij ook de aard van de criminaliteit
is veranderd. In die moeilijke situatie is de politie niet altijd even sterk
door de politiek gesteund. De komende tijd zal zowel kabinet als
Kamer de politie daadwerkelijk meer moeten steunen. Desgevraagd zei de heer
Korthals dat hij er van af wilde dat alle betrokken instanties elkaar in het
openbaar bekritiseren. Hij was er voorstander van om in de toekomst één
lijn te trekken.Mede omdat het openbaar ministerie niet zo sterk was, heeft het de laatste
jaren ontbroken aan afstemming met en aansturing door het openbaar ministerie
in gevallen van zware criminaliteit. Voorts is de informatievoorziening nog
onvoldoende van de grond gekomen.Het beschikbare bedrag is uiteraard niet voldoende om alle verlangens
te realiseren. Het kabinet heeft voorgesteld om de 80 mln. van de commissie-Van
Dijk terug te brengen tot 60 mln. De heer Korthals wilde het kabinet daarbij
het voordeel van de twijfel geven, omdat er nu geen extra kosten meer worden
gemaakt vanwege de reorganisatie en er efficiency-mogelijkheden zijn binnen
de politie zelve.Volgens het rapport-Hermans is er de komende tijd 400 mln. extra nodig
voor de informatievoorziening. Deskundigen hebben spreker gezegd dat dit een
exceptioneel hoog bedrag is, dat de politie niet eens in die tijd zou kunnen
verwerken. Hij zou graag zien dat de bewindspersonen hierop ingaan en dat
de korpsbeheerders dit bedrag nader preciseren.De VVD wil de komende periode geen verandering in de Politiewet, wat merkwaardig
zal aandoen, omdat juist de VVD de partij is geweest die om allerlei redenen
tegen de wet heeft gestemd, aldus de heer Korthals, die uit een kranteartikel
afleidde dat de heer Van der Heijden die redenen onderschreef en alleen door
de politieke situatie gedwongen voor die wet heeft gestemd.De heer Van der Heijden stelde bij interruptie de wet voluit
te hebben gesteund, maar slechts bij de behandeling van het wetsvoorstel te
hebben gewezen op het probleem dat door de regio-indeling zou ontstaan op
lokaal niveau. Het denken daarover moet niet stil blijven staan, zoals overigens
de minister van Binnenlandse Zaken zelf op een symposium heeft gesteld.De heer Korthals veronderstelde dat beiden het erover eens
zijn dat gepoogd moet worden de komende periode rust te scheppen, zodat de
politieorganisatie daadwerkelijk aan de slag kan.De heer Van Heemst vroeg de heer Van der Heijden bij interruptie
welke lezing van de gang van zaken de juiste is: die welke hij nu geeft of
die welke hij verleden week in het blad van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten heeft gegeven.De heer Van der Heijden zei in een redevoering en twee interviews
te hebben willen aangeven dat het regionale gat in de praktijk groter blijkt
te zijn dan bij de behandeling van het wetsvoorstel werd gedacht. Voorts had
hij aangegeven dat er iets aan dat gat moet worden gedaan als dat reëel
is en dat het denken daarover niet stil mag blijven staan. Verder had hij
erop gewezen dat mogelijk de weg zou kunnen worden gegaan die in het wetsvoorstel
over de provincie Rotterdam als oplossing wordt geboden.De heer Korthals merkte in zijn betoog vervolgend op, dat de
heer Van der Heijden volgens het kranteartikel gedwongen was de wet te steunen,
maar dat hij nu een andere lezing van de feiten geeft.De informatievoorziening is belangrijk om de kwaliteit van de politie
verder te verhogen. Er is wel een cultuuromslag voor nodig. Op termijn zal
er in feite sprake moeten zijn van «kantoor op straat» of «kantoor
in de auto».In feite geeft de Minister van Binnenlandse Zaken alle politiegelden aan
de politieregio's en bepleit hij een beheer op afstand. Betekent dit dat hij via convenanten met de regio's gaat werken met duidelijke voorwaarden
daarin? Wat zijn de sancties als men zich daar niet aan houdt?Nu het gewenste aantal extra politieagenten van 10 000 niet kan worden
gerealiseerd, zal op alle andere manieren moeten worden geprobeerd de produktie
en de kwaliteit van de politie te verbeteren. In dat kader herinnerde de heer
Korthals aan zijn eerder gedane suggestie om na te gaan of een éénpersoonsautosurveillance
tot de mogelijkheden behoort, ook al vergen diverse assistentieverzoeken de
inzet van twee personen. Tientallen jaren geleden was de solo inzet een normale
zaak. Dat is pas veranderd bij de komst van de politieauto en doordat er toen
veel jonge agenten waren. Thans is er ook nog wel sprake van solo optreden:
de motoragent en de wijkagent. Voorop moet staan dat de betrokken politiefunctionarissen
zich daadwerkelijk veilig moeten voelen. Als 50% van de buitenactiviteiten
tijdens daglicht met solo inzet werd verricht, zou de inzetcapaciteit van
de politie enorm worden vergroot.Inhakend op enkele bij interruptie genoemde knelpunten bij solo inzet,
zei de heer Korthals dat een van de redenen voor zijn voorstel is, dat de
verbindingen van de politie tegenwoordig bijzonder goed zijn, dat het aantal
ervaringsjaren op een relatief hoog niveau ligt en dat een aantal taken in
het kader van de basispolitiezorg door één persoon kan worden
uitgevoerd. Moet een solo autosurveillant een achtervolging inzetten, dan
zal hij collega's in andere politieauto's moeten vragen hem te helpen. Het
leek spreker in de gegeven omstandigheden geen onmogelijkheid om een cultuuromslag
te bewerkstelligen waarbij surveillerende politieauto's overdag door één
persoon worden bemand. Uiteraard mag dit geen levensgevaarlijke situaties
voor politiemensen opleveren en zullen er waarschijnlijk aanpassingen van
de auto's nodig zijn, zoals bij interruptie werd gesteld. De meldkamer moet
goed weten waar éénpersoonsbezettingen heen kunnen worden gestuurd.
Dat in vele staten in de USA is overgegaan tot éénpersoonssurveillances
en dit systeem daar over het algemeen tot volle tevredenheid functioneert,
zou op zich zelf al reden moeten zijn om dit in Nederland ook te overwegen.Mevrouw Dijksman wees er bij interruptie op dat op Amerikaanse
politiebureaus schildjes hangen van politiefunctionarissen «killed on
the line of duty».De heer Korthals vroeg vervolgens wat precies de taak is van
het landelijke rechercheteam en hoe het zich verhoudt tot het CRI.Kan de Minister van Binnenlandse Zaken helder zijn opvattingen uiteenzetten
over het mogen uitdelen van boetes door particuliere beveiligingsorganisaties?Gelukkig, aldus spreker, is weinig meer vernomen van het door de toenmalige
minister van Justitie tijdens de vorige kabinetsperiode naar voren gebrachte
fenomeen doorberekening van politiekosten.Een van de belangrijkste noodzakelijke veranderingen bij de politie is
flexibilisering van de inzetbaarheid. Met name in nachtelijke uren en in de
weekenden moeten politiemensen beschikbaar zijn, maar over het algemeen verzet
de sterke rechtspositie van de politie zich daartegen. Wat denkt de Minister
van Binnenlandse Zaken daaraan te doen?Mevrouw Nijpels-Hezemans (AOV) constateerde vooraf dat er met
name vlak voor de verkiezingen veel verwachtingen zijn gewekt bij zowel de
politie als de gemeenten en de burgers, maar dat daar weinig van waar is gemaakt.
Het is merkwaardig dat met name door de partijen die nu deel uitmaken van
de regering, wordt geklaagd over tegenvallende financiën en dat zij aanvoeren
dat daardoor die verwachtingen niet waargemaakt kunnen worden.Niet zozeer de commotie over de georganiseerde misdaad en de ondermijning
van de rechtsstaat als deze vorm van criminaliteit niet op een
adequate manier een halt wordt toegeroepen, had mevrouw Nijpels de afgelopen
weken wat de veiligheid betreft het meest getroffen, als wel het feit dat
ruim de helft van de bevolking 's avonds de deur niet meer opendoet als er
gebeld wordt. Dat ongrijpbare gegeven draagt ook bij aan het subjectieve gevoel
van onveiligheid dat groeiende is, blijkens een recent overzicht van het Ministerie
van Justitie over de ontwikkeling van de criminaliteit in Nederland. Het is
zorgwekkend dat er een verband bestaat tussen de groei van de georganiseerde
misdaad en het toenemende gevoel van onveiligheid. Het beeld van een onhandige
overheid die achter de misdadige feiten aanholt, brengt de burgers er ook
toe om figuurlijk de deur dicht te houden als de (lokale) overheid in het
kader van veiligheid een beroep wil doen op de burger ten behoeve van projecten
van buurtpreventie en integrale veiligheid. Het mobiliserend vermogen van
de lokale overheid wordt daarbij op het spel gezet.In het aangeduide overzicht wordt de toenemende angst onder de Nederlanders
ook in verband gebracht met de toenemende vergrijzing. Daarbij komt dat de
kleine criminaliteit dichtbij is en dat het niet denkbeeldig is dat men daar
slachtoffer van wordt. Ook bij de bestrijding van de kleine criminaliteit
is onmacht troef, zowel bij de politie als bij de burger. Wat heeft die bestrijding
voor zin als een goed lik-op-stuk-beleid ontbreekt en een winkeldief nog net
voor zessen wordt vrijgelaten, zodat hij nog even kan «winkelen»?
Daarnaast heeft de reorganisatie van de politie niet het gehoopte resultaat
(meer blauw op straat) gebracht, maar is in een aantal regio's de politiezorg
zelfs afgenomen.Het gesignaleerde gebrek aan blauw is niet alleen een probleem op het
platteland, maar ook in de steden, zoals een door mevrouw Nijpels genoemd
voorbeeld aantoont. De korpsbeheerders zijn onlangs in een brief in reactie
op de voornemens in de politiebegroting ingegaan op een aantal knelpunten.
Misschien is wel het grootste knelpunt het bestaande verschil van inzicht
tussen kabinet en korpsbeheerders. De korpsbeheerders schrijven geen vertrouwen
te hebben in de wijze waarop het kabinet in de komende jaren de veiligheidszorg
wil organiseren. Om meer blauw op straat te krijgen, moet een aantal problemen
worden opgelost. Een sluitende begroting is van belang, maar als een sluitende
begroting slechts half werk oplevert, zal het vertrouwen in de rechtsstaat
niet toenemen.Volgens de commissie-Van Dijk moet de normvergoeding per werknemer bij
de politie met f 2000 omhoog om de begroting sluitend te krijgen. De
bewindslieden willen niet verder gaan dan f 1400 per werknemer, waardoor
er een tekort van 20 mln. blijft dat door de gemeenten zou moeten worden gedragen.
Dat is onbillijk, omdat de gemeenten al worden geconfronteerd met een forse
herverdeling van het Gemeentefonds met alle gevolgen van dien.De gemeenten gaan in het kader van de integrale veiligheid het beheer
van de openbare ruimten samen met andere participanten meer en meer afstemmen
op criminaliteitspreventie. Dit dient volgens mevrouw Nijpels primair een
lokale taak te zijn. Deelt het kabinet die mening? Zo ja, dan moeten die lokale
overheden kunnen investeren in het kader van hun veranderende takenpakket.Een ander geschilpunt tussen kabinet en korpsbeheerders betreft de noodzaak
tot investeren in informatietechnologie. De commissie-Hermans heeft geconstateerd
dat de huidige computersystemen bij de politie verouderd zijn en niet op elkaar
aansluiten. Ter vervanging is voor 1995 50 mln. nodig, maar de minister
heeft niet meer dan 20 mln. Volgens het korpsbeheerdersberaad maakt een goede
informatietechnologie meer blauw op straat mogelijk, omdat de politieagent
daarmee op straat zijn werk kan doen in plaats van achter zijn bureau. Het
korpsbeheerdersberaad wil om het tekort op te vangen op de kapitaalmarkt leningen
aangaan onder de voorwaarde dat het rijk de rente en de aflossing betaalt. Hoe denkt het kabinet over deze suggestie? Is dit niet een mogelijkheid
om de surveillant op korte termijn goed toe te rusten?In het kader van blauw op straat moet de politiezorg worden gespreid.
Het subjectieve gevoel van onveiligheid houdt immers geen halt bij de grenzen
van de grote steden. Ook buiten de Randstad bestaan specifieke problemen,
zoals in de grenssteden. Veel plattelandsgemeenten staven met feiten hun stelling
dat de politiezorg door de rijkspolitie beter was dan die van de geïntegreerde
regiokorpsen en dat het veiligheidsgevoel hand over hand afneemt. De klachten
vanuit de bezorgde plattelandsgemeenten en de bezorgde politieregio's met
een groot landelijk gebied zijn gelijkluidend. Mevrouw Nijpels gaf er een
aantal voorbeelden van en vroeg op welke wijze het kabinet er zorg voor denkt
te dragen dat de extra inzet van menskracht ook ten goede komt aan de politiezorg
op het platteland. Tot slot zei zij het te betreuren dat de hoogte van het
salaris van sommige korpschefs zo vaak aanleiding is voor een vertroebelde
discussie over de politie. Is de minister van Binnenlandse Zaken van plan
daar wat aan te doen?Mevrouw Scheltema-de Nie (D66) noemde 1994 een markant jaar
voor de politie in positieve zin door de afronding van de reorganisatie van
het politiebestel, de formele start van 25 regiokorpsen en het korps landelijke
politiediensten en in negatieve zin door de IRT-affaire en de niet-aflatende
stroom van kritische geluiden over de politie. Dergelijke geluiden bevorderen
het vertrouwen in de politie niet, evenmin als het zelfvertrouwen van de politie.
Mevrouw Scheltema had er behoefte aan die kritische geluiden enigszins te
relativeren. Bij een zo grote en in hoog tempo gerealiseerde operatie als
de reorganisatie van de politie, gecombineerd met de sterkteverdeling en de
functiewaardering, mag niet worden verwacht dat reeds na een halfjaar organisatie,
bedrijfsvoering, beleidsvorming en financiën geheel en al zijn uitgebalanceerd.
Het is gewoon te vroeg om nu al de balans op te maken. Met het korpsbeheerdersberaad
is D66 van mening dat er nu rust moet komen op het terrein van het politiebestel.De fractie is dan ook niet toe aan een allesomvattende discussie over
een eventuele provinciale politie. Dat in de stadsregio Rotterdam en mogelijk
ook in andere stadsregio's wordt toegewerkt naar een stadsprovinciale politie
betekent niet dat dit ook het toekomstbeeld voor niet-stadsprovincies zou
moeten worden. Integendeel, de politietaak is haars inziens vooral een gemeentelijke
taak; een taak die zo dicht mogelijk bij de burgers moet worden uitgeoefend,
zeker ook in het licht van het integrale veiligheidsbeleid dat dit kabinet
terecht hoog op de agenda heeft geplaatst. Wel zal er inderdaad nog het een
en ander moeten verbeteren vanwege het democratisch gat. Zou in dat verband
niet kunnen worden gedacht aan de instelling van een soort adviescommissie
uit de betrokken gemeenteraden ter advisering van het regiokorps? Is er al
zicht op de effecten van het bij het amendement-Stoffelen/Van der Heijden
geïntroduceerde artikel 36, lid 2, waarmee de burgemeester meer zeggenschap
heeft gekregen ten aanzien van de inzet van middelen en mensen in zijn territoor?
Mevrouw Scheltema meende dat de nieuwe wet ook mogelijkheden biedt voor de
gemeenteraad waar nog geen gebruik van wordt gemaakt.Uit de brief van 24 november blijkt een zekere somberheid en tegelijkertijd
een zekere bevoogding. De daarin gebruikte door haar geciteerde termen scheppen
een weinig rooskleurig beeld van de situatie in de korpsen. Gaat het niet
wat ver om zo kort na de start op grond van enkele kinderziektes en financiële
problemen waarvan de oorzaken niet overwegend op regionaal niveau liggen,
nu al tot een behoorlijke inperking van het beheer op afstand te besluiten,
onder meer door gedetailleerde eisen te stellen aan beleidsplannen, verslaglegging
en begroting en aan de besteding van de 60 mln. en door de introductie van een inspectie waarover de minister sprak tijdens het politiecongres
de afgelopen week in Rotterdam? Waarop wil de Minister van Binnenlandse Zaken
precies sturen? Op de bedrijfsvoering, de taakuitoefening of de sterkte? Van
een gedeelde verantwoordelijkheid blijft zo weinig over. Uiteraard wil de
minister zich op de hoogte houden en heeft hij daarvoor informatie nodig,
maar het is de vraag of hij nu niet verder gaat dan nodig is voor een behoorlijk
beheer op afstand. Hij spreekt wel van tijdelijkheid, maar zo'n inspectie
bijvoorbeeld is niet meer terug te draaien. In reactie op een interruptie
stelde mevrouw Scheltema vast, dat er niet voor niets is gekozen voor verzelfstandiging
van de korpsen, waarbij dus de ministers meer op afstand staan. Het is de
vraag of voor dit spanningsveld het door de minister voorgestelde beheer op
afstand een oplossing is. Inspecties gaan maar al te vaak op de stoel van
de te inspecteren instanties zitten.Niet ten onrechte is de beheersing van de criminaliteit een van de belangrijkste
issues bij de recente verkiezingen geweest. Jaarlijks wordt één
op de drie inwoners slachtoffer van een misdrijf, terwijl de financiële
schade bij huishoudens zo'n 8 mld. bedraagt en nog jaarlijks toeneemt. Zo'n
60% van de bevolking blijkt zich in meerdere of mindere mate onveilig te voelen.
Dat betekent een duidelijke opdracht aan de politiek om er iets aan te doen.In de brief van 24 november wordt een aantal trajecten aangekondigd ter
verbetering van de veiligheid. Deze hebben nauw met elkaar te maken en moeten
onderling afgestemd worden. Mevrouw Scheltema hoopt dat daarbij niet alleen
wordt ingezet op bestuurlijke preventie. Ook verbeteringen in strafrechtelijke
preventie en repressie en vergroting van de efficiency in de strafrechtketen
zijn dringend noodzakelijk. Graag kreeg zij inzicht in de samenhang tussen
de voorgenomen veiligheidstrajecten. Kan dat nu reeds of moet worden gewacht
op de integrale veiligheidsnota die de staatssecretaris zal presenteren?Veiligheidsbeleid laat zich niet alleen vangen in de slogan «meer
blauw op straat». Het vergt ook een forse uitbreiding van toezichtsfuncties.
Deze kunnen dankzij de in het regeerakkoord gereserveerde cluster-I-gelden
worden gerealiseerd. Meer toezicht blijkt het gevoel van veiligheid bij mensen
al behoorlijk te doen toenemen. Wil het voldoende effect kunnen sorteren,
dan zal dat toezicht overigens wel onder regie van de politie moeten worden
uitgeoefend. Hoe moet dat worden geregeld? Wordt overwogen om het mogelijk
te maken dat toezichthouders op termijn doorstromen naar de reguliere politie?Naast dat toezicht blijft er behoefte aan meer blauw op straat om anders
en beter te werken, kleinschaliger en probleemgerichter in wijken, buurten
en dorpen, en om te investeren in samenwerking met anderen. Voorts is dat
nodig ter versterking van de eerstelijnsfunctie in het strafrechtelijke systeem
door actiever en succesvoller rechercheren. Het is ook nodig om de eigenlijke
politietaken te kunnen uitoefenen en niet steeds meer te moeten overlaten
aan particuliere beveiligingsorganisaties, waarbij men gauw op een hellend
vlak komt. Het gebruik van handboeien en dergelijke behoort aan de politie
te worden voorbehouden en mag niet worden toegestaan aan dergelijke organisaties.
De bewindslieden vinden dat ook. Mevrouw Scheltema begreep niet waarom zij
het gebruik van dergelijke bevoegdheden door particuliere beveiligingsdiensten
dan niet wettelijk willen verbieden. Desgevraagd wees zij erop dat er nauwkeurige
afspraken zijn over wat een stadswacht of een surveillant mag en wat niet.
Toezichthouders kunnen alleen extra bevoegdheden hebben, omdat zij onder regie
van de politie werken. Men moet uitermate terughoudend zijn met het geven
van ingrijpende bevoegdheden aan niet-politieagenten. Wanneer er agressie
dreigt, roept een toezichthouder via een mobilofoon hulp in van een reguliere
politieagent. Helaas heeft de zware ombuigingstaakstelling die dit kabinet
zich heeft gesteld ertoe geleid, dat op het extra aantal politieagenten dat
ook in het D66-verkiezingsprogramma werd genoemd, moest worden
bezuinigd. Uit de stukken leidde mevrouw Scheltema af dat op de uitbreiding
van 3700 mensen waarover het kabinet spreekt, in mindering moet worden gebracht
de door het vorige kabinet niet gehaalde bezuiniging met 1000 politiemensen.
Daardoor zullen er in 1995 geen of weinig extra politiemensen op straat komen.
Daarnaast is er nog de uitbreiding van de vreemdelingenpolitie met 700 mensen
waartoe het vorige kabinet reeds had besloten. Kan worden toegelicht waarom
het kabinet toch spreekt van 3700 mensen extra? Spreekster zou overigens niets
liever doen dan de minister aan zijn woorden houden, ware het niet dat zij
elkaar daarmee naar haar gevoel zand in de ogen zouden strooien.Immers, tegelijkertijd volgt het kabinet de aanbevelingen van de stuurgroep
Regionaal politiebudget met betrekking tot de normvergoeding maar ten dele
door die niet aan te vullen met f 2000, maar met f 1400, waardoor
korpsen om hun begroting sluitend te krijgen vacatures onvervuld moeten laten,
terwijl er anderzijds voor nieuwe sterkte wordt gezorgd. Moeten Kamer en kabinet
niet onder ogen zien, dat het eerst uitbreiden van de sterkte en het dan pas
oplossen van de financiële problemen niets meer is dan het in stand houden
van een grote leugen, waarbij korpssterktes op papier aan de Kamer worden
medegedeeld die in feite bewust niet worden gehaald en ook niet kunnen worden
gehaald? Moeten daar geen consequenties aan worden verbonden? Mevrouw Scheltema
pleitte ervoor de korpsen, ook de krimpkorpsen, in staat te stellen om via
de volle Van Dijk-gelden hun begroting op peil te brengen en het eventuele
restant van die sterktegelden en normvergoedingsgelden voor sterkte-uitbreidingen
te bestemmen. Hoe denkt het kabinet over de suggestie van het korpsbeheerdersberaad
ter dekking van de tekorten die zouden ontstaan als de normvergoeding met
f 2000 zou worden verhoogd? Het gaat daarbij om 13 mln. prijscompensatie,
13 mln. BOP-gelden en 32 mln. knelpuntenpot kosten reorganisatie van Binnenlandse
Zaken waarmee met name de problematiek van de daalregio's zou kunnen worden
aangepakt.De heer Schutte wees er bij interruptie op dat de knelpuntenpot
kosten reorganisatie al is gebruikt in de brief van 24 november.Mevrouw Scheltema-de Nie stelde dat de produktiviteit van de
politie met name kan worden vergroot door flexibilisering van de arbeidsvoorwaarden
waarvoor in het desbetreffende rapport de afgelopen zomer aardige voorstellen
zijn gedaan, zoals het voorstel tot introductie van het instituut «nachtdiender».
Kan de Minister van Binnenlandse Zaken niet stimuleren dat die voorstellen
worden betrokken bij het arbeidsvoorwaardenoverleg? Met nachtdienders zou
de vaak krappe bezetting in de nachtelijke uren kunnen worden versterkt. Er
bestaan ook al zomeragenten in de kustplaatsen. Een nachtdiender zou een echte
agent moeten zijn, die alleen 's nachts werkt.Om meer blauw op straat te krijgen, moet ook gebruik worden gemaakt van
de informatietechnologie. Het is eigenaardig dat acht bestaande centrale inlichtingendienstsystemen
niet met elkaar kunnen communiceren. Waar het kabinet 20 mln. per jaar wil
uittrekken in plaats van de benodigde 50 mln. zal men nog jaren achterop blijven
lopen. Kan dit investeringsprobleem niet worden opgelost door ruimer lenen
op de kapitaalmarkt?Mevrouw Scheltema drong erop aan, het mogelijk te maken dat flink wat
politieadspiranten kunnen worden geworven en geschoold, vooruitlopend op sterkteuitbreiding
in 1996. Is het niet mogelijk om bij de werving van adspiranten uit te gaan
van de feitelijke kosten van een agent-in-opleiding (f 40 000) in
plaats van een volledige kostenplaats (f 80 000)? Dat zou extra
opleidingsmogelijkheden bieden.De cultuur bij de politie is een niet onbelangrijke oorzaak van de lage
participatiegraad van vrouwen. Die cultuur valt alleen te doorbreken door echt veel vrouwen aan te stellen. Het herintreden van vrouwen zou
moeten worden gestimuleerd in plaats van bemoeilijkt door leeftijdseisen.
Al had zij geen bezwaar tegen de door de Landelijke politie emancipatiecommissie
voorgestelde introductie van een streefcijfer voor het aantal vrouwen in hogere
regionen, mevrouw Scheltema voelde er meer voor om het beleid op de instroom
te richten door ook horizontale instroom, meer functiedifferentiatie en meer
deeltijdwerk mogelijk te maken.Zij vroeg vervolgens nadere informatie over de Walther-pistolen.De organisatorische inbedding van het Landelijke rechercheteam (LRT) gaf
haar enig vertrouwen, maar zij vreesde dat een confrontatie met het IRT en
de regiokorpsen niet te vermijden is, gezien het feit dat ook die teams te
maken hebben en blijven houden met de recherche naar financiële geldstromen
afkomstig uit de georganiseerde criminaliteit. Om te voorkomen dat het LRT
een eigen leven gaat leven, zouden reeds nu afspraken moeten worden gemaakt
over de uitwisseling van personen over en weer.Tot slot verklaarde mevrouw Scheltema desgevraagd vertrouwen te hebben
in politiesurveillanten en toezichthouders, mede gelet op de tot nu toe opgedane
ervaringen.De heer Van den Berg (SGP, mede namens de fractie van de RPF)
bleef, in tegenstelling tot enkele andere sprekers, vasthouden aan het destijds
ook door zijn fractie gevoerde pleidooi voor een forse uitbreiding van de
politie. Het kabinet heeft niet meer dan een aanzet gedaan tot die noodzakelijke
uitbreiding. Het is te hopen dat die aanzet een daadkrachtig vervolg krijgt.
In de discussie verschuift het accent van de sterktebenadering naar een meer
kwalitatieve benadering. Dit mag niet de aandacht afleiden van de noodzaak
tot uitbreiding. Voorstellen als die voor eenmanssurveillance verhullen het
probleem van de te geringe politiesterkte. Men moet de juiste prioriteiten
stellen om dit probleem op te lossen.De SGP-fractie heeft zich van de aanvang af verzet tegen de PKP-systematiek
die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de sterkteverdeling waardoor op
het platteland een te laag surveillanceniveau en onaanvaardbare aanrijtijden
zijn ontstaan. De samenloop van PKP en reorganisatie was desastreus, wat achteraf
wordt erkend door degenen die er destijds voor waren. Het kabinet heeft kennelijk
besloten het PKP-systeem te vervangen door een nieuw systeem. Wat zijn de
opzet en de effecten van het nieuwe systeem en wanneer kan het operationeel
zijn? Al in 1996? De heer Van den Berg vroeg het kabinet om in de eerste plaats
de onderbedeelde plattelandsregio's te laten profiteren van de aangekondigde
(minimale) uitbreiding en hierbij dus niet de PKP-systematiek te volgen. Hij
overwoog de Kamer hierover een uitspraak te vragen.Is de capaciteit van de politiescholen wel toereikend voor de beoogde
uitbreiding van de politiesterkte en, zo nee, kan daaraan nog iets worden
gedaan? In hoeverre kunnen onder de nieuwe Politiewet gemeenten zelf door
een eigen bijdrage het aantal politiemensen in de regio in positieve zin beïnvloeden?De heer Van den Berg had de indruk dat de beschikbare financiële
middelen sterk te kort schieten. Ook hij wees op de door de korpsbeheerders
voorgestelde leningsconstructie. Zou voor de politieregio's een kapitaaldienst
mogelijk kunnen worden gemaakt? Hij sloot zich aan bij de vragen over de verhoging
van 100 mln. Ten onrechte en ongemotiveerd wordt hiervan weer 20 mln. afgetrokken
voor bijdragen van gemeenten in oude tekorten. Hij was ook tegen het korten
vanwege efficiencywinst. Waarom wordt het advies van de commissie-Van Dijk
over de extra middelentoedeling aan de krimpregio's niet gevolgd? Dat het fenomeen «stadswacht» een grote vlucht neemt, is op
zich een goede zaak, maar het moet wel onder het politieapparaat blijven vallen. Ook de inzet van surveillanten moet door de politie worden geclusterd
om verwarring en coördinatieproblemen te voorkomen.De gevolgen van het verdwijnen van de specialistische kennis van onder
meer veldpolitie, verkeerspolitie en zedenpolitie zijn al merkbaar. Het antwoord
op zijn schriftelijke vragen over de parketpolitie had de heer Van den Berg
niet tevreden gesteld. Welke filosofie zit er achter het voornemen van het
overdragen van een aantal taken van de parketpolitie aan de justitie-organisatie?
Wordt de vrijwillige politie in alle regio's ingevoerd?De heer Schutte vroeg of het, gezien de opleidingscapaciteit,
technisch mogelijk zou zijn geweest om, zoals verleden jaar door verschillende
fracties is bepleit, in deze kabinetsperiode de politiesterkte met 10 000
extra mensen uit te breiden.Een BVE is geen formatieplaats. In de 3700 BVE's zal wellicht een aantal
boventallige formatieplaatsen kunnen worden verwerkt. Kan er een indicatie
worden gegeven van wat die 3700 BVE's aan het eind van deze kabinetsperiode
zullen opleveren aan extra blauw op straat?De heer Schutte stond nog steeds achter het streven om met de PKP-operatie
voorrang te geven aan de grote steden vanwege de problemen die daar bestaan.
Het doel moest evenwel worden bereikt door een herverdeling die in te sterkte
mate ten koste van het platteland is gegaan. Welk concreet perspectief kan
het kabinet de betreffende regio's op het platteland bieden dat bij overschakeling
op een ander systeem de problemen in de lopende kabinetsperiode zullen worden
opgelost? Of zal ook die minimale doelstelling niet uitvoerbaar blijken te
zijn in 1998?De verhouding tussen personeel en materieel is primair een verantwoordelijkheid
van de politieregio's zelf. Er doet zich daarbij een aantal structurele problemen
voor. Iedereen is in theorie voor flexibilisering van arbeidsvoorwaarden en
-omstandigheden. Erkent het kabinet dat bij flexibilisering een probleem is
dat mogelijk een aantal functionarissen huidige rechten zal moeten inleveren?In het kader van de reorganisatie is relatief veel gebruik gemaakt van
het budget voor materiële uitgaven. Is er in de budgetten die de regering
voor ogen heeft op enigerlei wijze voorzien in de door de korpsbeheerders
extra voor informatietechnologie nodig geachte gelden? Zo niet, wat zullen
de consequenties dan zijn van het volgens de korpsbeheerders veel te kleine
budget voor informatietechnologie?De afgelopen jaren had de heer Schutte niet zoveel over aantallen politiemensen
gesproken, omdat zijns inziens ook de grootste inspanning tot uitbreiding
van de capaciteit van de politie gepaard zal moeten gaan met een beleid, zoals
dat nu is gekwalificeerd als integraal veiligheidsbeleid. Dat houdt meer in
dan alleen het introduceren van vormen van toezicht. Ook is nodig bestuurlijke
preventie. Afspraken tussen overheid, bedrijfsleven, buurtvereniging etcetera.
zijn essentieel. Er moet een heel scala van maatregelen worden genomen waarmee
wordt geappelleerd aan de verantwoordelijkheid van alle geledingen van de
Nederlandse samenleving. Kan er binnenkort duidelijk worden gemaakt in hoeverre
een integraal veiligheidsbeleid een alternatief kan zijn voor personeelsuitbreiding
en of dat al in deze kabinetsperiode zichtbaar zal kunnen zijn?Een groot aantal schietaccommodaties voldoet niet aan de eisen, maar grotere
nadruk op schietsimulatie zou dit probleem kunnen oplossen. Is de extra beschikbaar
gestelde 10,7 mln. genoeg om binnen een afzienbare periode te komen tot voldoende
veilige accommodaties?De voorzitter deelde mee dat als het onderwerp politiebeleid
op de agenda van de plenaire vergadering wordt geplaatst, het waarschijnlijk
donderdagavond aan de orde zal komen. Antwoord van de regeringDe Minister van Binnenlandse Zaken vond het terecht dat hem
door enkele leden uitspraken zijn voorgehouden die hij als kamerlid over de
politie heeft gedaan. Tot zijn teleurstelling was het enthousiasme in de Kamer
gering, toen hij en anderen destijds voorstelden 10 000 politieagenten
extra aan te trekken. De inzet in dezen in het VVD-verkiezingsprogramma (1
mld. extra) was bijna gelijk aan die in het D66- en het PvdA-verkiezingsprogramma,
terwijl het CDA 700 mln. wilde.Helaas is er van de kant van de Kamer thans nauwelijks gerept over de
doorloopproblematiek van 9 mld. die tijdens de onderhandelingen over een nieuw
te vormen kabinet bleek te bestaan en waardoor vele wensen van de regeringspartijen
niet konden worden gerealiseerd.De heer Van Heemst wierp tegen dat het PvdA-programma qua inzet
en wijze van financiering wezenlijk afweek van de andere programma's en derhalve
geen illusies heeft gewekt.De minister stelde, dat als de lastenverlichting niet op 9
maar op 8 mld. was gesteld, vanuit de Kamer het verwijt zou zijn gekomen dat
door gebrek aan geld weinig terecht kon komen van plannen om de werkgelegenheid
te stimuleren. Ook hij betwijfelde of er voor de gehele regeringsperiode voldoende
geld is uitgetrokken voor politie en justitie, maar men moet dat nu eenmaal
zien in het kader van omvangrijke ombuigingen op andere dossiers. Alles afwegend,
is hij toch met het in het regeerakkoord geformuleerde evenwicht akkoord gegaan.
Hij wilde eerst proberen om de 400 mln. plus de 100 mln. die waarschijnlijk
volgend jaar naar voren zal kunnen worden gehaald, op de verstandigste manier
te investeren in politie en justitie. Voorts wilde hij bezien hoe het rendement
van beide organisaties kan worden vergroot.In reactie op een interruptie stelde de minister dat de verkiezingsprogramma's
waren gebaseerd op de destijds bekende cijfers en dat niemand heeft voorzien
dat de doorloopproblematiek van een dermate grote omvang zou zijn. Derhalve
moest er een nieuwe afweging worden gemaakt. Zijns inziens moet wie het daarmee
niet eens is, aangeven welke afweging er dan wel had moeten worden gemaakt.
Of die 10 000 extra politieagenten echt allemaal in de komende vier jaar
hadden kunnen worden aangesteld als daar geld genoeg voor was geweest, kon
hij niet met zekerheid zeggen, omdat dit mede afhankelijk zou zijn geweest
van de mogelijkheden van de LSOP, waarin dan extra had moeten worden geïnvesteerd
en van de capaciteit van de regiokorpsen om nieuwe krachten op te nemen. In
ieder geval zou wel duidelijk zijn geweest, dat men substantieel iets aan
de sterkte wilde doen.Toen op de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie door de nieuwe
bewindslieden de balans werd opgemaakt, werden zij geconfronteerd met een
niet opgeloste financiële problematiek ten aanzien van de politie in
de vorm van het rapport van de commissie-Van Dijk. Gegeven de achtergrond
van de totstandkoming van de bedragen die zijn opgevoerd als tekorten bij
de korpsen, is het de vraag hoe reëel die bedragen zijn. Een van de oorzaken
van die tekorten is dat gemeenten hun bijdrage aan hun politiekorps hebben
geschrapt toen de korpsen werden omgezet in regionale korpsen. Bij de behandeling
van de ontwerp-wet is al over dat risico gesproken. Getracht is de waarde
van de berekeningen in het rapport-Van Dijk te beoordelen en te bepalen op
welke manier daarmee moet worden omgegaan. Dan was er nog de door het vorige
kabinet ingezette bezuinigingstaakstelling 1995 van 1000 agenten. Het hangt
van het moment af waarop men begint te tellen, om hoeveel agenten het bij
de uitbreiding gaat. Als de oude problemen worden meegenomen in het totale
plaatje, gaat het om 3700 mensen. Zo niet, dan gaat het om 2000 mensen, maar
dan wordt er wel extra geld gebruikt voor de tekorten, wat goed
is voor 1000 mensen. De meest interessante vraag in dezen is volgens de minister
of het door het kabinet beoogde evenwicht in het voorstel juist is of niet.Hij wilde, voor zover hem dat mogelijk is, op de kortst mogelijke termijn
een einde maken aan het gebruik van het PKP-systeem waar hij nooit enthousiast
over is geweest. Er worden thans criteria ontwikkeld voor een per 1 januari
1996 in te voeren nieuw verdelingssysteem. Onderzocht wordt of en, zo ja,
in welke mate kan worden aangesloten bij bestaande criteria, zoals die zijn
neergelegd in het Gemeente- en het Provinciefonds, of dat er voor de politie
moet worden gezocht naar additionele criteria. Zodra er meer over bekend is,
zal de Kamer hierover worden geïnformeerd. Met de korpsbeheerders zal
uitvoerig worden overlegd om tot het meest ideale verdeelsysteem te komen.
De minister zegde toe dat bij eventuele uitbreidingen voor 1 januari 1996
eerst zal worden gekeken naar de specifieke problemen van de krimpregio's.
Bij de verdeling van het geld voor de tekorten zou het enige bestaande verdeelsysteem,
het PKP-systeem, kunnen worden toegepast, maar er zou ook kunnen worden besloten
om alleen geld te geven daar waar de tekorten zijn ontstaan. Een besluit hierover
is nog niet genomen. Los van die tekortenverdeling wilde hij proberen om voor
het komende jaar een oplossing te vinden voor de grootste problemen in de
krimpregio's.De discussie over de financiering en de sterkte van de politie moet op
geen enkele wijze worden gecombineerd met de discussie over de toezichthouders,
een afzonderlijk dossier dat van groot belang is voor het integraal veiligheidsbeleid.De laatste tijd is de vraag aan de orde wie de baas is over de politie.
Over de ruimte die «beheer op afstand» ten aanzien van de verschillende
dossiers laat, moet in deze eerste fase van de reorganisatie nog nader worden
gesproken met de korpsbeheerders. Op één punt is er geen onduidelijkheid
mogelijk: in de wet is geregeld dat het financieel toezicht ligt bij de Minister
van Binnenlandse Zaken. Als begrotingen niet sluitend zijn, moet hij daar
iets aan doen. Zijn optreden is dan vergelijkbaar met wat hij doet als hij
een gemeente de artikel 12-status verleent. Voor het overige hebben de regiokorpsen
een betrekkelijk grote autonomie. Via bepaalde structuren zal het ministerie
de korpsen overigens wel kunnen proberen te beïnvloeden. Het is nuttig
als de rijksoverheid een controlerende, inspecterende rol heeft, maar het
is de vraag hoever die rol moet gaan. Een vraagpunt is bijvoorbeeld of er
op rijksniveau een voorziening moet worden getroffen voor de managementontwikkeling
of dat de korpsbeheerders dat gezamenlijk moeten regelen. Daarover is nog
discussie gaande. Desgevraagd beaamde de minister dat de autonomie van de
korpsen problemen kan opleveren op het moment dat de rijksoverheid extra gelden
voor sterkteuitbreiding beschikbaar stelt. De korpsen kunnen niet worden verplicht
het daarvoor te gebruiken. Echter, in goed overleg met de korpsbeheerders
zal wel overeenstemming kunnen worden bereikt over het accent op de executieve
dienst. Ook zaken als eenmanssurveillances en nachtdienders kunnen door de
minister niet bij de korpsbeheerders worden afgedwongen.Desgevraagd zei de minister wel te willen bezien of het mogelijk is om
via convenanten of voorwaarden de bestemming van gelden vast te leggen, maar
daarbij kan niet tegen de wet in worden gehandeld. Het heeft inderdaad geen
zin om extra sterkte toe te delen aan een korps dat geen vacatures vervult,
omdat het dat geld nodig heeft om een gat te dekken. Op grond van technisch-cijfermatige
overwegingen leek het mogelijk 20 mln. via efficiency, rendementsvergroting
en dergelijke bij de regiokorpsen zelf te halen, zodat het rijk zou kunnen
volstaan met het inzetten van 60 mln. om de tekorten te dekken. Of dat allemaal
is gelukt, zal pas blijken bij de rekening over 1995. Dit betekent wel materieel
dat de ruimte voor werkelijke uitbreiding is verschoven naar op z'n vroegst
1996. Een nieuw fenomeen is in hoeverre regiokorpsen de mogelijkheid hebben
om ander geld aan te boren dan wel om op een andere manier dan via de rijksoverheid
hun activiteiten te financieren. De minister meende dat de regiokorpsen op
grond van de wet- en regelgeving leenbevoegdheid hebben. Die zouden zij kunnen
gebruiken ter oplossing van het probleem inzake de informatietechnologie en
de huisvesting, inclusief schietbanen. Hij wilde proberen om in het eerste
kwartaal van 1995 helderheid te krijgen over de bestuurlijk-juridische mogelijkheden
van de regiokorpsen om zelfstandig op de kapitaalmarkt te lenen en over de
relatie met de rijksoverheid op dat stuk, maar hij moest er wel op wijzen
dat tegelijkertijd in het kabinet een discussie gaande is over verzelfstandigde
eenheden van de rijksoverheid en over de vraag of de comptabele voorschriften
nog toereikend zijn voor wat zich in de praktijk heeft ontwikkeld. Het kabinet
moet nog een standpunt bepalen over het rapport-Hermans. Naar sprekers mening
bevat het veel verstandige opmerkingen, maar hij vroeg zich af of het rapport
wel los moet worden gezien van de problematiek van de mobiele datacommunicatie
van brandweer en ambulances. Bij gelegenheid zal hierop teruggekomen worden.Het is de bedoeling om naast het financiële toezicht waarbij op grond
van de begroting en de rekening kan worden vastgesteld waaraan het geld is
uitgegeven – en in zekere zin dus ook wat voor mensen er zijn –
een beleidsinformatiesysteem te ontwikkelen om zicht te krijgen op de kwalitatieve
kant van het werk van de politie, teneinde te kunnen nagaan hoe zich een en
ander ontwikkelt. Hoe sympathiek het voorstel ook is om begrotingsgelden voor
1996 en 1997 naar voren te halen en in de politie-opleidingen te investeren,
zodat er voldoende mensen beschikbaar zijn op het moment waarop er uitbreidingsgelden
worden toegedeeld, het is onuitvoerbaar, omdat het in strijd is met de financiële
spelregels. Op dit moment wordt een adspirant door een korps aangetrokken
en dan naar school gestuurd. Bij het zojuist genoemde voorstel zou het, mede
vanwege de financiering, voor de hand liggen om adspiranten eerst op te leiden
en dan te bekijken in welk korps ze moeten worden ondergebracht. De minister
beloofde met de korpsbeheerders te zullen overleggen over de vraag op welk
moment ervoor kan worden gezorgd dat er mensen in opleiding worden genomen,
opdat zij klaar zijn om in dienst te worden genomen op het moment dat daarvoor
geld beschikbaar is.De minister beaamde dat de politiereorganisatie een van de grootste reorganisaties
in het openbaar bestuur is geweest. Hij sloot zich aan bij de waarderende
woorden voor wie eraan hebben meegewerkt. Het is onvermijdelijk dat in zo'n
proces het rendement iets langer op zich laat wachten. Om die reden is bij
de onderhandelingen over het regeerakkoord afgesproken om pas tegen het einde
van deze kabinetsperiode de balans op te maken en dan te bepalen of er aanleiding
is om in het bestel veranderingen aan te brengen. Zo ja, dan zal een wetswijziging
worden voorbereid.Bij zijn weten is de instroom van vrouwen de afgelopen jaren niet slecht
geweest, maar was de uitstroom hier en daar wel erg groot. Er zal voor moeten
worden gezorgd dat vrouwen met genoegen binnen de politieorganisatie blijven
werken. Terecht is ervoor gepleit om te komen tot reëlere streefgetallen
en tot een goed beeld van de instroom van vrouwen in hogere functies. De minister
zei in dezen in directe zin weinig te kunnen sturen. Wel wordt in overleg
met de Landelijke politie-emancipatiecommissie gezocht naar een dusdanige
structuur, dat het werk van de commissie meer gebundeld voortgang kan vinden,
gericht op de besturen van de regiokorpsen. Hij zou wel een landelijk streefcijfer
willen formuleren, maar dat moet dan niet gratuit zijn. Het is zijns inziens
van groot belang dat de politie in haar samenstelling, natuurlijk ook wat
de allochtonen betreft, een afspiegeling is van de samenleving waarin zij
moet werken. Ingaande op de opmerkingen over de politiecultuur zei de minister dat
ook voor dit kabinet de integriteit van het openbaar bestuur, in het bijzonder
politie en justitie, een grote zorg is in het verlengde van wat wijlen mevrouw
Dales op dit terrein heeft gedaan. Het kabinet bezint zich op de vraag of
er aanleiding is om tot nadere regelgeving te komen voor nevenactiviteiten
en alles wat daarmee annex is, zowel ten aanzien van ambtenaren als ten aanzien
van bestuurders en mogelijk ook politieke functionarissen. De Kamer zal waarschijnlijk
in het eerste kwartaal van 1995 nader zal worden geïnformeerd over de
voortgang van het plan van mevrouw Dales om de integriteit van het openbaar
bestuur zoveel mogelijk te handhaven of te realiseren. Omdat bijna geen enkel
ander maatschappelijk verschijnsel zo moeilijk te traceren is als corruptie,
is de overheid niet in staat zich een betrouwbaar inzicht te verwerven in
het voorkomen ervan. Er zijn wel enkele instrumenten om iets boven water te
krijgen. Zaken die bij de korpsen aan het licht komen, kunnen in beeld worden
gebracht.De WBEEA is ook van toepassing op de politie. Wellicht moet de politie
zich de vraag stellen of er onnodige drempels zijn voor mensen uit etnische
groepen. De minister zei erop toe te zullen zien dat ook daar de wet wordt
nageleefd.Waar hij er zelf geen invloed op kan uitoefenen, kon hij de suggestie
over eenmanssurveillances slechts doorgeven. De veiligheid speelt daar uiteraard
wel een belangrijke rol bij. Ook naar sprekers mening zijn de arbeidsvoorwaarden
bij de politie – en daar niet alleen – iets te rigide. Hij zou
graag de weg inslaan naar meer flexibilisering en meer differentiatie van
de arbeidsvoorwaarden. Het laatste betekent dat men verder moet gaan op het
terrein van de decentrale onderhandelingen. Het is de vraag of het niet mogelijk
is om de korpsen meer ruimte te geven om zelf met de bonden over de arbeidsvoorwaarden
te onderhandelen. De minister wilde graag het initiatief in dezen nemen, er
overigens van uitgaande dat er een goede rechtspositie voor het personeel
moet blijven bestaan. Elke discussie over de arbeidsvoorwaarden speelt zich
af tegen de achtergrond van de substantiële taakstelling in het regeerakkoord
betreffende de arbeidsvoorwaarden van iedereen die bij de overheid werkt.
Uiteraard zullen de bonden verkregen rechten niet zo maar prijsgeven, maar
zij zullen wel bereid zijn om mee te denken over de vraag of er niet meer
flexibiliteit in het systeem nodig is om bepaalde problemen op te lossen.
Het proces naar meer flexibiliseren en mogelijk meer differentiëren,
omdat politiekorpsen in het ene deel van het land anders zijn dan in een ander
deel, zal slechts geleidelijk kunnen verlopen.De gemeenten kunnen als zij het belangrijk genoeg vinden, zelf financieel
bijdragen aan de regiokorpsen. In reactie op de bij interruptie gemaakte opmerking
dat gemeenten doordat zij gekort worden via het Gemeentefonds niet meer de
mogelijkheid hebben om financieel bij te dragen, zei de minister dat er ook
gemeenten zijn die meer geld krijgen en dan dus ook meer zouden kunnen doen.Het moge op een gegeven moment waar zijn dat naarmate er meer met modernere
automatiserings- en informatietechnologie wordt gewerkt, er meer blauw op
straat mogelijk wordt, dat zal toch nog wel even duren.Bij 's ministers weten heeft artikel 36, lid 2, niet opgeleverd wat de
voorstanders ermee beoogden. Hij had zelfs de indruk dat de gemeenteraden
en burgemeesters, niet zijnde korpsbeheerder, eerder verder van het regiokorps
af komen te staan dan dichterbij.Het toezichthouderschap is een reguliere baan, maar het is wel de bedoeling
mensen zo mogelijk vanuit die reguliere baan een overstap te laten maken naar
een andere baan, bijvoorbeeld bij de politie indien zij aan de toelatingscriteria
voldoen.Het kabinet is geen voorstander van het gebruik van handboeien en dergelijke
door particuliere bewakingsfunctionarissen. Voor het overige
zullen de vragen over dit punt worden gegeven bij de beantwoording van de
nieuwe schriftelijke vragen over dit onderwerp.Binnen twee maanden is de rapportage van het korps Landelijke politiediensten
te verwachten over het resultaat van het overleg met de fabrikant van het
Waltherpistool over volgens onderzoek benodigde modificaties om te voorkomen
dat het pistool op ongewenste momenten afgaat. Na die rapportage zal een definitieve
beslissing over dit pistool worden genomen.De minister was het met de heer Van den Berg eens dat de vrijwillige politie
een onderschat onderdeel is van de politiezorg. In sommige korpsen is men
actief betreffende de mogelijke overstap van reservepolitie naar vrijwillige
politie. Hij was voornemens die mogelijke overstap onder de aandacht te brengen
van de overige korpsen, omdat vrijwillige politiemensen in aanvullende zin
goede hand- en spandiensten kunnen verlenen. Zo snel mogelijk zal de Kamer
worden bericht over de Amvb inzake de rechtspositie van de vrijwillige politie.Gevraagd naar duidelijke voorwaarden om de 3700 aangekondigde mensen bij
de regiokorpsen te krijgen, zei de minister dat die mensen opgeleid zullen
moeten zijn op het moment dat zij in dienst zouden kunnen treden. Dat zal
moeilijk te organiseren en te financieren zijn. Hij was er vervolgens niet
zeker van of hij aan de korpsbeheerders gelden kan overdragen die bijvoorbeeld
geoormerkt zijn voor uitbreiding van de executieve dienst. Dat kan misschien
wel, al dan niet via convenanten, maar het gaat niet aan om eerst in een wet
bevoegdheden te verdelen en een verdeelsysteem op te nemen, om vervolgens
van alles bij convenant anders te regelen. Als er, nadat er gelden beschikbaar
gesteld, met de uitdrukkelijke vermelding dat die voor extra mensen bestemd
zijn, een begroting wordt voorgelegd waarin dat niet terug te vinden is, dan
zal de minister die niet moeten goedkeuren en het korps onder toezicht moeten
stellen. Hij wilde nagaan of dat wel conform de wet is. De minister zei, dat
als de Kamer de gekozen inzet bij de verdeling van de gelden en de inzet voor
het evenwicht steunt, hij hierover in overleg zal treden met de regionale
colleges en de korpsbeheerders en zal proberen daarin te sturen.Desgevraagd zei hij tot slot, bereid te zijn om de suggesties van de korpsbeheerders
ter financiering van de te kort schietende Van Dijk-gelden in ogenschouw te
nemen.De heer Van der Heijden zei voornemens te zijn om in moties
aan de Kamer de noodzakelijke sanering aan de basis vast te leggen en het
zodanig verdelen van de 2000 extra arbeidsplaatsen dat die terecht komen waar
ze het meest nodig zijn.De Minister van Justitie constateerde dat in deze discussie
het accent ligt op het geld. In het contact met de politie ligt het accent
altijd op geld, materieel, tekorten en sterkte. Er zijn evenwel ook nog andere
aspecten aan de orde.Geld is niet alleen een probleem bij de politie, maar ook bij justitie.
Bij de behandeling van de begroting van Justitie is al vastgesteld dat het
zinloos is om in de politie te investeren als niet tevens in justitie wordt
geïnvesteerd. Vandaar het in de zogenaamde cluster II gekozen evenwicht.
Tegenover een uitbreiding van de politie met 1000 mensen moeten 10 officieren
van justitie plus ondersteuning, cellen en dergelijke staan. De minister stelde
vast dat er in het overleg niet is getornd aan de verdeling van de gelden
over de clusters, zodat die uitgangspunt kan zijn van verder beleid.Beheer op afstand is een moderne uitdrukking voor de wijze waarop de overheid
met de politie omgaat. Men moet evenwel voorzichtig zijn met toepassing ervan
op andere overheidsorganisaties, omdat niet bij voorbaat vaststaat dat dit
wel de beste vorm is. Immers, er ontstaat een zekere spanning
tussen het beheer op afstand en de ministeriële verantwoordelijkheid
voor wat zich voordoet in zulke organisaties-op-afstand. De minister schilderde
de medeverantwoordelijkheid van de Minister van Justitie voor het beheer van
de politie, nog los van de specifieke verantwoordelijkheid voor het korps
Landelijke politiedienst. Wat de kwaliteit van de justitiële politiezorg
betreft, ligt het accent duidelijk op justitie.Het spanningsveld inzake zowel inhoud als beheer schuilt mede in de prioriteitenstelling
van de politie. Er moet ruimte zijn voor het lokale niveau, maar er is ook
een landelijke verantwoordelijkheid. Ook daarin moet worden gezocht naar een
evenwicht. Inzake het strafrechtelijk handhavingsbeleid wordt bijvoorbeeld
landelijk (op verzoek van de Kamer) gesteld dat prioriteit moet worden gegeven
aan fraudebestrijding, milieu en georganiseerde misdaad. Er is met het oog
daarop specifiek geld uitgetrokken voor het openbaar ministerie en in het
verlengde daarvan voor de politie. Bezien zal moeten worden of openbaar ministerie
en politie aan de met die gelden verband houdende verplichtingen voldoen.
Er zijn ook specifieke aandachtsgebieden op meer lokaal niveau uitgangspunt
van beleid voor het openbaar ministerie. De vraag is hoe de uitvoering kan
worden gecontroleerd en wat daarbij de instrumenten zijn.De vraag is of het medebeheer door het OM conform de bedoeling van de
Politiewet, een beter politieprodukt oplevert. Terecht was uitgangspunt bij
de nieuwe Politiewet dat het OM moeilijk in staat zou zijn om gezag uit te
oefenen, wanneer het in het geheel geen zeggenschap had over het beheer. Door
de taak die het OM heeft gekregen in de nieuwe Politiewet zal op den duur
een evenwichtiger politieprodukt kunnen worden bereikt. Momenteel staan politie en OM bloot aan negatieve aandacht door allerlei
affaires in een bepaald deel van de politie. Deze affaires behoeven niet tot
de conclusie te leiden dat politie en/of OM het allemaal fout doet. Het na
elkaar verschijnen van een aantal kritische rapporten over het functioneren
van de politie of het OM werpt ook een negatief licht op deze organisatie.
Deze rapporten verschijnen evenwel op een moment waarop de reorganisatie wel
formeel, maar nog niet feitelijk is afgerond. Erkend moet worden, dat het
allemaal nog niet optimaal gaat. Vervolgens moet worden bekeken hoe een en
ander kan worden verbeterd. De door de heer Van der Heijden genoemde vergelijking
van de relatie tussen de Minister van Justitie en de politie en die van de
Minister van Defensie en het leger kwam haar niet geheel juist voor, maar
het is wel duidelijk dat de zaken niet helemaal soepel lopen. Er wordt niet
voor niets gereorganiseerd en er wordt niet voor niets geld uitgetrokken voor
de implementatie van een aantal aanbevelingen uit het rapport-Donner. Dezer
dagen zal de Kamer een brief ontvangen over de richting die het kabinet daarbij
wil inslaan.Reorganisatie is niet alleen een kwestie van andere structuren, maar ook
van een andere cultuur en een andere werkhouding. Er zal op alle fronten van
de rechtshandhaving in het algemeen moeten worden gewerkt met schaarste. De
minister ging ervan uit dat over enige tijd zal kunnen worden gesproken over
soepel lopende regio's met een goede aansturing, een goede bedrijfsvoering
en een goede verantwoordingsstructuur. Zij constateerde dat er op vele plaatsen
in het land een heleboel goede dingen gebeuren bij de rechtshandhaving door
politie en openbaar ministerie. Het moet trouwens normaal blijven dat dingen
goed gaan.De kwaliteit van de justitiële politiezorg staat op alle onderdelen
in de belangstelling. Het gaat niet alleen om georganiseerde criminaliteit,
maar ook om veiligheidszorg in het algemeen en om leefbaarheid. Ongeveer 1%
van de politiesterkte is ondergebracht in de IRT's. Daarnaast zijn er regionale
rechercheteams die werken aan de bestrijding van de zware criminaliteit, maar
het grootste deel van de politie werkt nog in de lokale politiezorg. Daar
ligt terecht het accent van de middelen en de aandacht. De burger wordt het
eerst geconfronteerd met wat er in zijn eigen leefomgeving gebeurt en dat
is het werkterrein van de lokale politiezorg en het werkterrein
waarop de regio's de grootste mate van autonomie hebben. Naarmate taken meer
de regio overstijgen, moet er meer op landelijk niveau worden gedaan. Vandaar
de landelijke aandacht voor de IRT's. «Meer blauw op straat» kwam
de minister als een ongenuanceerde uitdrukking voor. Het gaat er uiteindelijk
om dat het veiligheidsgevoel van de burger op een acceptabel niveau komt.
Dat kan worden bewerkstelligd door meer politie op straat, door het meer op
straat gaan van de huidige politie, door toezichthouders en door stadswachten
en dergelijke. Er zijn verschillende mogelijkheden om dat te bewerkstelligen
in gezamenlijkheid in netwerken met politietoezichthoudende organisaties en
met anderen die te maken hebben met integrale veiligheid. Het netwerk van
de politie is daarbij heel belangrijk, evenals het mobiliseren van buurten.In een situatie waarin steeds hogere eisen worden gesteld aan justitie
en politie zijn reorganisaties enerzijds een storende factor, terwijl er anderzijds
positieve resultaten van worden verwacht. De minister pleitte er met klem
voor om deze organisaties daarvoor de tijd te geven. Zij hoopte dat er, gegeven
de grote problemen, geen antagonisme gaat ontstaan tussen de korpsbeheerders
en het centraal niveau. Dat zou funest zijn voor de manier waarop er met de
problemen moet worden omgegaan. Zij sprak de hoop uit dat men in een zekere
mate van eensgezindheid het nationaal belang in het oog wil blijven houden.Het is bekend dat de korpsbeheerders uiterst kritisch zijn over het landelijk
rechercheteam dat in het regeerakkoord is vastgelegd. De taak van het team
is vrij nauwkeurig omschreven. Voor het financieel onderzoek zal financieel
geschoold personeel worden aangetrokken, niet afkomstig uit de IRT's. De betrokkenen
zullen de politie-opleiding volgen, zodat er een categorie forensisch financieel
deskundigen ontstaat. Mochten er wel mensen vanuit de regio in het landelijk
team gaan werken, dan gaan zij na verloop van tijd weer terug om daar hun
ervaringen door te geven. Waar er vrij weinig financiële experts zijn,
zullen die evenwel veelal niet afkomstig zijn uit de regio's. Veelal worden
financiële onderzoeken door de FIOD uitgevoerd. Het korps Landelijke
politiediensten wordt rechtstreeks door het Ministerie van Binnenlandse Zaken
gefinancierd. De Minister van Binnenlandse Zaken participeert evenals de korpschef
van het landelijk team, de Minister van Justitie en het OM in het beheer.
Op die manier wordt verzekerd dat Binnenlandse Zaken invloed houdt op het
personeelsbeleid en op de wijze waarop het landelijk team wordt opgebouwd.
Het moet per 1 januari a.s. vorm krijgen.Het experiment met Parkon is geïnitieerd door het vorige kabinet.
Dat heeft ook de contracten afgesloten. De minister stond terughoudend tegenover
dit experiment.De vraag over de parketpolitie zal schriftelijk exact worden beantwoord.
Onderzocht wordt hoe het contingent van taken van de parketpolitie op een
goede manier kan worden ingericht.Ook de vraag over de jachtopzieners zal schriftelijk worden beantwoord.
De opsporingsbevoegdheid van deze mensen was hun toebedeeld vanwege hun zeer
specifieke taken. Er wordt van uitgegaan dat zij daarvoor niet over een algemene
opsporingsbevoegdheid behoeven te beschikken.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken stelde dat het integraal
veiligheidsbeleid geen alternatief is voor personeelsuitbreiding. Het is wel
een bijdrage aan de veiligheid.Integraal veiligheidsbeleid is niet beperkt en mag niet beperkt blijven
tot bestuurlijk preventiebeleid.De staatssecretaris onderschreef tot nu toe niet de stelling dat het toezicht
in de sfeer van de toezichtfuncties moet worden uitgeoefend onder regie van
de politie om voldoende effect te hebben. Het woord «regie» wordt
wel vaak gebruikt, maar er is nog niet precies aangegeven wat daar precies
onder wordt verstaan. Toezicht en integraal veiligheidsbeleid
slaan neer op het lokale niveau. De afspraken over toezichtsfuncties moeten
dan ook in de lokale driehoek opgepakt worden. De toezichtfuncties vallen
onder de cluster I-gelden, wat betekent dat die gelden worden doorgesluisd
naar de gemeenten en niet naar de regio's. De gemeenten krijgen dus een belangrijke
zeggenschap op dit punt. Het is wel waar dat zonder samenwerking en afstemming
de toezichtsfuncties weinig of geen toegevoegde waarde hebben.De voorzitter deelde mee dat dinsdag aanstaande zal worden
gestemd over de hoofdstukken VI en VII van de begroting (Justitie en Binnenlandse
Zaken). Hij verzocht de toegezegde schriftelijke antwoorden voor donderdagavond
aan de Kamer te doen toekomen, omdat de beraadslaging over beide hoofdstukken
mogelijk zal worden heropend.De voorzitter van de vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken,De CloeDe voorzitter van de vaste Commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Brinkman (CDA), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Nijpels-Hezemans (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD),
Rouvoet (RPF), Van Boxtel (D66), Rehwinkel (PvdA). Plv. leden: Korthals (VVD),
Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg (PvdA),
Poppe (SP), Schutte (GPV), Mulder-van Dam (CDA), Van 't Riet (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen (CDA), Van der Stoel
(VVD), Mateman (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), H. G. J. Kamp
(VVD), Koekkoek (CDA), M. M. van der Burg (PvdA), Bakker (D66), Klein Molekamp
(VVD), Leerkes (Unie 55+), Hoekema (D66), Van Oven (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Groenman (D66), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA),
Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wagen-ingen (AOV), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD).Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Vliet
(D66), Dees (VVD), Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Hirsch Ballin (CDA),
Doelman-Pel (CDA), Van Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten
(CDA), Rehwinkel (PvdA), Vliegenthart (PvdA), Boogaard (AOV), Sipkes (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Te Veldhuis (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), Leerkes (Unie 55+),
Van den Doel (VVD), Weisglas (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-VII-31.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl