Financiële verantwoordingen over het jaar 2000; Rapport bij de financiële verantwoording 2000 van het Ministerie van SZW en Spaarfonds AOW
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27700, nr. 39

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27700 nr. 39

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamRapport bij de financiële verantwoording 2000 van
het Ministerie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidInhoudSAMENVATTINGOntwikkelingenAandachtspuntenNaleving controle- en verantwoordingsprotocollen door
externe accountantsMisbruik en oneigenlijk gebruikSUWIConclusiesOordeel financiële verantwoordingFinancieel beheerReactie minister1 INLEIDING2 FINANCIEEL BEHEER2.1 InleidingIJkpuntenOordelen2.2 Accountantscontrole2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingInleidingBevindingenOordeel accountantscontrole financiële verantwoording2.2.2 Accountantscontrole financieel beheerInleidingBevindingenConclusie2.3 Beschrijving en onderhoudsorganisatie administratieve
organisatie2.3.1 Inleiding2.3.2 BevindingenBeschrijving administratieve organisatieOnderhoudsorganisatie2.3.3 Conclusies en aanbevelingen2.3.4 Reactie minister2.4 Automatisering2.4.1 Inleiding2.4.2 BevindingenEDP-AuditVIR / A&K analysesOrganisatie van de automatiseringGeautomatiseerde systemenCAFASBIASP/View2.4.3 Conclusies en aanbevelingen2.4.4 Reactie minister2.5 Financiële functie2.5.1 Inleiding2.5.2 BevindingenOrganisatie ministerieAudit CommitteeOperational auditMatrices2.5.3 Conclusies en aanbevelingenHet ijkpunt financiële functie vertoonde geen noemenswaardige
tekortkomingen.2.5.4 Reactie minister2.6 Planning- en controlcyclus2.6.1 Inleiding2.6.2 BevindingenBesturingsfilosofiePlanning- en controlcycliUitwerking planning- en controlcycli2.7 Kwaliteit accountantsverklaringen en informatievoorziening
externe accountants2.7.1 Inleiding2.7.2 Bevindingen2.7.3 Conclusies en aanbevelingen2.8 Misbruik en oneigenlijk gebruik2.8.1 Inleiding2.8.2 Bevindingen2.8.3 Conclusies en aanbevelingen2.8.4 Reactie minister2.9 Rijksbijdrage Arbeidsvoorziening2.9.1 Inleiding2.9.2 Bevindingen2.9.3 Conclusie2.10 Wet sociale werkvoorziening2.10.1 Inleiding2.10.2 BevindingenReviews door de ADVaststelling vergoeding2.10.3 Conclusies en aanbevelingen2.10.4 Reactie minister2.11 Wet Inschakeling Werkzoekenden2.11.1 Inleiding2.11.2 BevindingenReviews door de ADVaststelling subsidieOverheveling budgetten naar Wsw2.11.3 Conclusies en aanbevelingen2.11.4 Reactie minister2.12 Sociale verzekeringen2.12.1 Inleiding2.12.2 BevindingenToezichtEuropese aanbestedingsrichtlijnen2.12.3 Conclusies en aanbevelingen2.12.4 Reactie minister2.13 Bijstandszaken2.13.1 Inleiding2.13.2 BevindingenAccountantscontrole en -rapportageValidatieonderzoek2.13.3 Conclusies en aanbevelingen2.14 Europese gelden2.14.1 Inleiding2.14.2 BevindingenWerkvoorraad BuesiControles van de projectenMeldingen aan het Europees Bureau voor fraudebestrijdingESF-subsidies via Arbeidsvoorziening2.14.3 Conclusies en aanbevelingen2.15 Conclusies en aanbevelingen over het financieel beheerAanbevelingenBeschrijving en onderhoudsorganisatie AOAutomatiseringFinanciële functieMisbruik en oneigenlijk gebruikWet sociale werkvoorzieningWet Inschakeling WerkzoekendenSociale verzekeringen3 OVERIGE BEHEERSONDERZOEKEN3.1 Inleiding3.2 Materieelbeheer3.2.1 Inleiding3.2.2 Bevindingen3.2.3 Conclusies en aanbevelingen3.2.4 Reactie minister3.3 Aanbestedingen3.3.1 Inleiding3.3.2 BevindingenVeranderorganisatie SUWI3.3.3 Conclusies en aanbevelingen3.3.4 Reactie minister3.4 Conclusie overige beheersonderzoeken3.4.1 AanbevelingenMaterieelbeheerAanbestedingen4 FINANCIËLE VERANTWOORDING4.1 Oordeel over de financiële verantwoording4.2 RekeningOverzicht 1Bedragen van de rekening 2000 , Ministerie van SZW (x
f 1 miljoen) 4.3 Toelichting bij de rekening4.3.1 Inleiding4.3.2 Bevindingen4.3.3 Oordeel toelichting bij de rekeningAanbevelingen4.4 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2000, Ministerie
van SZW (bedragen x f 1 miljoen) 4.5 Beleidsprioriteiten4.5.1 InleidingSluitende aanpak volwassen werkzoekenden en evenredige
plaatsingen van minderhedenDe beleidsprioriteit in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelenFraudebestrijding in de bijstandDe beleidsprioriteit in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelenPlaatsingen in het kader van de Wet Reïntegratie
ArbeidsgehandicaptenDe beleidsprioriteit in de verantwoordingRelatie tussen doelen, prestaties en middelenBetrouwbaarheid van de verstrekte gegevens4.5.2 ConclusieBIJLAGE 1 OVERZICHT VAN GECONSTATEERDE TEKORTKOMINGEN 2000 BIJ HET
MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID (BEDRAGEN X 1 MILJOEN*) BIJLAGE 2 Beleidsprioriteiten RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 2000 VAN
HET SPAARFONDS AOWInhoud SAMENVATTING1 INLEIDING2 FINANCIEEL BEHEER2.1 Inleiding2.2 Accountantscontrole financiële verantwoording2.3 Administratieve organisatie2.4 Conclusie over het financieel beheer3 FINANCIËLE VERANTWOORDING3.1 RekeningOverzicht 1Bedragen van de rekening 2000, Spaarfonds AOW (x f 1
miljoen) 3.2 Toelichting bij de rekening3.3 Saldibalans met toelichtingOverzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2000, Spaarfonds
AOW (x f 1 miljoen) 3.4 Oordeel over de financiële verantwoording
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27700Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 116 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 700Financiële verantwoordingen over het jaar 2000nr. 39RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 2000 VAN HET MINISTERIE
VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN HET SPAARFONDS AOWRapport bij de financiële verantwoording 2000 van
het Ministerie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidInhoudSamenvatting2   1Inleiding5   2Financieel beheer62.1Inleiding6 2.2Accountantscontrole72.3Beschrijving en onderhoudsorganisatie
administratieve organisatie8 2.4Automatisering102.5Financiële functie11 2.6Planning- en controlcyclus13 2.7Kwaliteit accountantsverklaringen
en informatievoorziening externe accountants15 2.8Misbruik en oneigenlijk gebruik16 2.9Rijksbijdrage Arbeidsvoorziening18 2.10Wet sociale werkvoorziening192.11Wet Inschakeling Werkzoekenden20 2.12Sociale verzekeringen21 2.13Bijstandszaken232.14Europese gelden24 2.15Conclusies en aanbevelingen over
het financieel beheer263Overige beheersonderzoeken283.1Inleiding28 3.2Materieelbeheer283.3Aanbestedingen29 3.4Conclusie overige beheersonderzoeken30    4Financiële verantwoording314.1Oordeel over de financiële
verantwoording31 4.2Rekening31 4.3Toelichting bij de rekening31 4.4Saldibalans met toelichting334.5Beleidsprioriteiten33    Bijlage 1 Overzicht van
geconstateerde tekortkomingen 2000 bij het Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid39Bijlage 2 Beleidsprioriteiten40SAMENVATTINGOntwikkelingenDe Rekenkamer constateerde op het terrein van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een lichte vooruitgang in het financieel beheer
ten opzichte van vorig jaar. Verbeteringen deden zich voor op de terreinen
informatiebeveiliging, beschrijving van de administratieve organisatie en
Europese subsidies. Desalniettemin is er nog een aantal verbeterpunten zoals
het doen van aanbestedingen, het materieelbeheer en de bestrijding van misbruik
en oneigenlijk gebruik (M&O).De Rekenkamer heeft evenals vorig jaar de verslaggeving over de door de
Tweede Kamer geformuleerde beleidsprioriteiten onderzocht. In tegenstelling
tot vorig jaar zijn de resultaten van dit onderzoek niet in een aparte rijksbrede
bundel opgenomen, maar in het laatste hoofdstuk van dit rapport. Op dit terrein
zijn door het ministerie belangrijke inspanningen verricht. In de financiële
verantwoording, maar ook in andere documenten zijn tal van relevante gegevens
opgenomen. Het zijn over het algemeen gegevens over geleverde prestaties.
De Rekenkamer heeft verschillende aandachtspunten geformuleerd betreffende
de mate waarin met deze gegevens de beleidsprioriteit wordt afgedekt en inzicht
wordt geboden in de relatie tussen doelen en middelen.AandachtspuntenNaleving controle- en verantwoordingsprotocollen door
externe accountantsDe uitvoering van het beleid van het ministerie is voornamelijk in handen
van gemeenten, Arbeidsvoorziening en uitvoeringsorganisaties voor de sociale
zekerheid. De verklaringen en rapporten van de externe accountants vormen
een belangrijke basis voor de vaststelling van de rechtmatige besteding van
departementale en Europese gelden. Externe accountants houden zich echter
niet altijd aan de in controle- en rapportagepro-tocollen vastgestelde eisen.
De Rekenkamer ondersteunt het ministerie in zijn streven om de kwaliteit van
de door externe accountants verstrekte informatie – accountantsverklaringen
en rapporten van bevindingen – te verbeteren. In juni 2001 zal het Audit
Committee een besluit nemen ter verbetering van de naleving van de protocollen.
Ook de Rekenkamer vindt het belangrijk dat de externe accountants de protocollen
naleven. De Rekenkamer verneemt graag de uitkomsten van de besluitvorming
door het Audit Committee.Misbruik en oneigenlijk gebruikReeds enige jaren schiet de aansturing van het ministerie om een toereikend
M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen te bewerkstelligen tekort. Het
door het College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) gevraagde inzicht
omtrent de effectiviteit van de maatregelen ter bestrijding van M&O zullen
de uitvoeringsinstellingen naar verwachting pas over enige jaren kunnen geven.
Momenteel ligt de prioriteit voor de uitvoeringsinstellingen en het Ctsv bij
het verschaffen van inzicht in de getroffen maatregelen zelf.SUWIDe wet SUWI voorziet in een ingrijpende wijziging van de uitvoeringsstructuur
van de arbeidsvoorziening en het stelsel van sociale zekerheid. Komende jaren
zal de uitvoering van de sociale verzekeringen grote wijzigingen ondergaan,
er komt onder andere een nieuwe organisatie voor de uitvoering van de werknemersverzekeringen,
het UWV.De Veranderorganisatie SUWI die verantwoordelijk is voor organisatorische begeleiding van deze wijzigingen kende zelf in de opstartperiode
diverse knelpunten in het financieel beheer. Zo werden verplichtingen pas
opgeboekt na ontvangst van facturen, terwijl daarnaast ook verplichtingen
zijn afgesloten na aanvang of na beëindiging van de werkzaamheden. Bij
een deel van de uitgaven was er sprake van onzekerheid daar de gefactureerde
prestatielevering niet vastgesteld kon worden. Tenslotte bleek dat bij een
deel van de opdrachtverstrekking de voorgeschreven offerteprocedure niet was
nageleefd. De Rekenkamer beveelt de naleving van procedures aan.Al jaren is een aandachtspunt verbetering van de rechtmatigheid van de
werknemersverzekeringen. Diverse verbeteracties hebben nog niet het gewenste
resultaat gehad. De laatste jaren zijn de rechtmatigheidspercentages zelfs
verslechterd. Op de langere termijn is de veronderstelling dat SUWI wel zal
leiden tot een verbetering van de rechtmatigheid. Om het UWV een goede start
te laten maken is blijvende aandacht voor verbetering rechtmatigheid, juist
in een situatie waarin de organisatie en de werkprocessen veranderen, noodzakelijk.
De Rekenkamer verneemt gaarne van het ministerie welke maatregelen zij op
korte termijn neemt ter verbetering van de rechtmatigheid van de werknemersverzekeringen.ConclusiesOordeel financiële verantwoordingBij het Ministerie van SZW bestaan de uitgaven (ruim f 33 miljard)
voornamelijk uit overdrachtsuitgaven aan uitvoeringsorganisaties die wettelijke
regelingen uitvoeren. De rol van het ministerie bij deze uitgaven is naast
financier ook toezichthouder van de uitvoeringsorganisaties.De Rekenkamer komt tot het volgende oordeel over de financiële verantwoording
2000 van het Ministerie van SZW. In nagenoeg 100% van de aangegane verplichtingen,
100% van de uitgaven en 100% van de ontvangsten trof de Rekenkamer geen belangrijke
fouten of onzekerheden aan. De verantwoording is een deugdelijke weergave
van de uitkomsten van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften.Financieel beheerDe afbeelding op de pagina voorafgaand aan de samenvatting geeft een overzicht
van de onderzoeksresultaten voor de ijkpunten, zowel over 2000 als over 1999.De Rekenkamer vraagt nadrukkelijk aandacht voor de tekortkomingen die
over het begrotingsjaar 2000 zijn geconstateerd. Deze tekortkomingen zijn
opgenomen in de bijlage 1 bij dit rapport.De Rekenkamer acht het van belang dat de minister maatregelen neemt om
deze tekortkomingen op korte termijn weg te nemen. De Rekenkamer beveelt een
toereikend M&O-beleid bij alle uitvoeringsorganisaties aan. Verder vindt
zij het belangrijk dat tijdens het SUWI-traject zorggedragen wordt voor continuïteit
en voldoende kwaliteit van de uitvoering.De Rekenkamer deed de minister verder een aantal concrete aanbevelingen
voor verbetering. Deze betroffen de beschrijving en onderhoudsorganisatie
van de administratieve organisatie, automatisering, de financiële functie,
de Wet sociale werkvoorziening, de Wet Inschakeling Werkzoekenden, sociale
verzekeringen, materieelbeheer, aanbestedingen en de toelichting bij de rekening.Zij wijst er in dit verband op dat voortduren van de tekortkomingen voor
de Rekenkamer aanleiding kan zijn tot het maken van bezwaar als bedoeld in
artikel 55 van de Comptabiliteitswet. Reactie ministerDe Rekenkamer heeft overwogen in het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek
2001 een bezwaaronderzoek uit te voeren naar de aansturende rol van de minister
inzake het bewerkstelligen van een toereikend M&O-beleid bij uitvoeringsinstellingen.
De minister dient vanuit zijn algemene verantwoordelijkheid voor het sociale
zekerheidsstelsel bij structurele tekortkomingen maatregelen te treffen.In zijn reactie heeft de minister aangegeven dat hij met de Rekenkamer
van mening is dat het M&O-beleid verdere verbetering behoeft en wijst
in dit verband op de voorgenomen en lopende activiteiten ter verbetering van
het M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen. De minister zegt tevens
de Rekenkamer toe dat regelmatig inzicht zal worden gegeven in de concrete
planning, voornemens en resultaten, dit alles in een helder tijdschema. De
minister heeft tevens de Rekenkamer een verbeterplan doen toekomen. Hierin
zegt de minister toe via het Lisv en het Ctsv ervoor zorg te dragen dat verbetering
van een aantal punten uiterlijk medio dit jaar zullen worden gestart.Het verbeterplan is voor de Rekenkamer aanleiding af te zien van bezwaaronderzoek.
De genoemde verbeterpunten zijn concreet en controleerbaar en vormen voldoende
voorwaarden om de tekortkomingen in de sturing op korte termijn op te kunnen
heffen. De Rekenkamer zal de uitvoering van het verbeterplan nauwgezet volgen.
Daarbij zal de concrete invulling van de sturingsactiviteiten en de voortgang
van de maatregelen (ook na de vorming van UWV) speciale aandacht krijgen.
De Rekenkamer verwacht daartoe dat de minister op korte termijn de toezegging
om regelmatig inzicht en informatie te geven over de concrete planning/voornemens
en resultaten, dit alles in een helder tijdschema, nakomt. 1 INLEIDINGDit rapport bij de financiële verantwoording bevat de belangrijkste
resultaten van het rechtmatigheidsonderzoek over 2000 dat de Rekenkamer op
grond van artikel 51 van de Comptabiliteitswet heeft uitgevoerd bij het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). De Rekenkamer heeft over dit onderzoek
gecorrespondeerd met de minister van SZW en de reactie van de minister is
in dit rapport verwerkt. Ingevolge artikel 68, eerste lid van de Comptabiliteitswet
wordt dit rapport uitgebracht aan de Staten-Generaal alsmede aan de betrokken
minister van SZW.Het Ministerie van SZW stimuleert werkgelegenheid, moderne arbeidsrelaties
en een activerende sociale zekerheid. In 2000 heeft het ministerie hiertoe
een totaal van f 33,5 miljard uitgegeven. De uitgaven betreffen voornamelijk
overdrachtsuitgaven aan uitvoeringsorganisaties voor arbeidsmarktbeleid (f 9,1
miljard), sociale verzekeringen (f 15,1 miljard) en bijstand (f 8,5
miljard). Daarnaast heeft het ministerie in 2000 een bedrag van f 1,7
miljard aan ontvangsten.Behalve voor begrotingsuitgaven is de minister van SZW verantwoordelijk
voor de premiegefinancierde uitgaven sociale verzekeringen en voor de besteding
van de middelen uit het Europees Sociaal Fonds (ESF). De premiegefinancierde
uitgaven (f 74,2 miljard) vallen buiten het kader van dit onderzoek.
De beoordeling hiervan geschiedt op basis van specifieke onderzoeken. De ESF-gelden
(f 95 miljoen) zijn in het onderzoek betrokken voor zover deze op de
saldibalans van het ministerie staan.Er heeft in 2000 geen bezwaaronderzoek plaatsgevonden.Dit rapport bestaat uit vier hoofdstukken. Hoofdstuk 2 betreft het financieel
beheer. Hoofdstuk 3 vermeldt rijksbreed beheersonderzoek. In hoofdstuk 4 wordt
gerapporteerd over het onderzoek naar de financiële verantwoording en
de beleidsprioriteiten. Het rapport sluit af met bijlagen over de over 2000
geconstateerde tekortkomingen en over de beleidsprioriteiten. 2 FINANCIEEL BEHEER2.1 InleidingIJkpuntenVoor een uniforme en consistente beoordeling van het financieel beheer,
hanteert de Rekenkamer «ijkpunten». Om tot een totaaloordeel over
de hoofdlijnen van het financieel beheer te kunnen komen, streeft de Rekenkamer
ernaar uiteindelijk alle door haar geïdentificeerde dertien ijkpunten
te beoordelen. In het rechtmatigheidsonderzoek over 2000 is rijksbreed gekeken
naar de volgende zes ijkpunten:• accountantscontrole;• beschrijving en onderhoudsorganisatie van de administratieve organisatie;• automatisering;• financiële functie;• planning- en controlcyclus;• informatievoorziening en kengetallen.Het ijkpunt planning- en controlcyclus is dit jaar verkennend onderzocht.
De Rekenkamer geeft daarom dit jaar nog geen oordeel; er wordt alleen een
beschrijving gegeven van de stand van zaken.Het onderzoek naar het ijkpunt informatievoorziening en kengetallen is
tot op heden voornamelijk gericht op de kengetallen in de verantwoording.
De uitkomsten van dit ijkpunt zijn daarom opgenomen in paragraaf 4.3,
«Toelichting bij de rekening».De Rekenkamer verricht niet alleen rijksbreed onderzoek naar het financieel
beheer, maar maakt ook gebruik van de rapportages van de departementale accountantsdiensten.
Bovendien voert zij departementspecifiek onderzoek.Bij het Ministerie van SZW heeft de Rekenkamer in 2000 behalve aan bovengenoemde
«rijksbrede» ijkpunten ook aandacht besteed aan de rijksbijdrage
Arbeidsvoorziening, Wet sociale werkvoorziening, Wet inschakeling werkzoekenden,
sociale verzekeringen, bijstandszaken en Europese gelden.OordelenDe Rekenkamer hanteert als uitgangspunt dat de ministers hun financieel
beheer op orde dienen te hebben. Voor het signaleren van tekortkomingen gebruikt
zij drie categorieën. Dit zijn:• Geen noemenswaardige tekortkomingen.
Dit betekent dat uit het onderzoek geen tekortkomingen zijn gebleken die de
tolerantiegrenzen van de Rekenkamer overschrijden.• Tekortkomingen. Dit betekent dat uit
het onderzoek tekortkomingen zijn gebleken die de tolerantiegrenzen van de
Rekenkamer overschrijden.• Ernstige tekortkomingen. Hiervan spreekt
de Rekenkamer in de volgende situaties. Uit het onderzoek zijn tekortkomingen
gebleken, die:– kunnen leiden of hebben geleid tot disfunctioneren van het financieel
beheer;– betrekking hebben op kritische processen;– wijdverbreid zijn binnen het ministerie;– tot aanzienlijke risico's voor de rechtmatigheid van zeer grote
bedragen kunnen leiden of hebben geleid; of– die voor de Rekenkamer aanleiding zijn geweest om bezwaaronderzoek
in te stellen of bezwaar te maken. De Rekenkamer geeft tevens aan welke risico's voor rechtmatigheid en/of
doelmatigheid zij aan de gesignaleerde tekortkomingen verbonden acht en welke
mogelijkheden tot verbetering zij ziet.2.2 Accountantscontrole2.2.1 Accountantscontrole financiële verantwoordingInleidingOm vast te stellen of de Rekenkamer gebruik kan maken van de door de departementale
accountantsdienst (AD) verrichte werkzaamheden, voert zij een review uit.
Bij de beoordeling van de controle op de toelichting van de rekening heeft
de Rekenkamer in het bijzonder aandacht besteed aan de controle van de kengetallen.BevindingenDe AD heeft een goedkeurende accountantsverklaring bij de financiële
verantwoording van het Ministerie van SZW over het begrotingsjaar 2000 afgegeven.
De Rekenkamer constateerde dat de AD de in de toelichting opgenomen kengetallen
in zijn controle heeft betrokken.Oordeel accountantscontrole financiële verantwoordingDe Rekenkamer stelde vast dat de AD-controle voldoende basis vormt voor
haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording 2000 van het Ministerie
van SZW. Haar oordelen zijn dan ook mede tot stand gekomen op basis van de
AD-rapportages. Uit de controle van de kengetallen kwamen geen noemenswaardige
tekortkomingen naar voren.2.2.2 Accountantscontrole financieel beheerInleidingTot de algemene controletaak van de AD behoort mede de controle van het
financieel beheer. De Rekenkamer heeft in het rechtmatigheidsonderzoek 2000
een inventariserend onderzoek verricht naar dit onderdeel van de accountantscontrole.
De uitkomsten van dit onderzoek biedt de Rekenkamer inzicht in de wijze waarop
de AD'en de controle van het financieel beheer vorm geven. De Rekenkamer streeft
er naar om, op termijn, de AD-controle van het financieel beheer als basis
te kunnen hanteren voor haar oordeelsvorming over het financieel beheer en
wellicht over de bedrijfsvoering.BevindingenHet onderzoek van de AD naar het financieel beheer loopt mee in de reguliere
werkzaamheden. Deze werkzaamheden worden onder meer op basis van een risicoanalyse
gepland. De AD beschouwt het financieel beheer als afzonderlijk controleobject;
in de rapportage van de AD wordt in ruime mate aandacht besteed aan het financieel
beheer.De AD onderzoekt thans het gehele gebied van het financieel beheer. Het
is echter wel mogelijk dat minder relevant geachte aspecten van het financieel
beheer niet in de toetsing vallen.Bij de uitvoering van haar werkzaamheden onderzoekt de AD over het algemeen
of het stelsel van controlemaatregelen opgenomen in de opzet van het systeem
toereikend is om de betrouwbaarheid en tijdigheid van de informatie te waarborgen
en of de controlemaatregelen worden nageleefd. Het uitgangspunt wordt veelal
gevormd door de geldstromen per directie. Belangrijke uitgangspunten voor
haar controle vindt de AD in het Handboek IODAD en in HAFIR.De AD rapporteert met behulp van managementletters op directieniveau over
het financieel beheer. In het samenvattend accountantsrapport over 2000 komt de AD tot het oordeel
dat het financieel beheer van het Ministerie van SZW op hoofdlijnen toereikend
is. Wel komt deze dienst tot een aantal punten dat nog verbetering behoeft.Naast het financieel beheer bij de departementale begrotingsgelden rapporteert
de AD ook over het financieel beheer van de niet begrotingsgefinancierde publieke
middelen. Hierbij wordt onder meer ingegaan op de kwaliteit van de werkzaamheden
van de Arbeidsvoorziening voor Europees Sociaal Fonds (ESF) en de kwaliteit
van de uitvoering sociale verzekeringen.ConclusieDe Rekenkamer heeft voor het melden van tekortkomingen en positieve bevindingen
inzake het financieel beheer in het verantwoordingsjaar 2000 gebruik gemaakt
van de resultaten van de accountantscontrole.In het samenvattend accountantsrapport over 2000 komt de AD tot het oordeel
dat het financieel beheer van het Ministerie van SZW op hoofdlijnen toereikend
is.2.3 Beschrijving en onderhoudsorganisatie administratieve
organisatie2.3.1 InleidingEen actuele beschrijving van de administratieve organisatie (AO) is een
belangrijk instrument voor de sturing, beheersing en controle van de beheersprocessen
rondom de financiële zaken en daarnaast ook voor processen op andere
terreinen, zoals het materieel- en het personeelsbeheer. Als waarborg voor
een volledige en actuele beschrijving van de AO is een goede onderhoudsorganisatie
onontbeerlijk. De Rekenkamer heeft evenals voorgaande jaren onderzoek gedaan
naar de beschrijving en naar de onderhoudsorganisatie van de AO. 2.3.2 BevindingenBeschrijving administratieve organisatieEind 1999 is een aanvang gemaakt met een zogenaamde risico-inventarisatie.
Deze hield in dat de directies hun primaire processen benoemden, daaraan een
risico inschatting verbonden en vaststelden of er in de organisatie voldoende
maatregelen waren (beschreven in AO-procedures) ter mitigering van de aanwezige
risico's.De AD heeft in november 2000 de uitkomsten van de door de directies uitgevoerde
risico-inventarisatie beoordeeld op juistheid en volledigheid. Bij een groot
deel (circa 40%) van de aan financieel beheer gerelateerde processen met een
hoog risico en bij een kwart van de processen met een hoog risico zonder directe
relatie met het financieel beheer kon de AD zich geen oordeel vormen over
de toereikendheid van de maatregelen. Verder ontbraken bij vrijwel alle directies
onderbouwingen van de risico-inschatting en hadden met name de beleidsdirecties
hun processen niet toereikend benoemd. Tot slot constateerde de AD een grote
mate van diversiteit in de aanpak en uitvoering van de risico-inventarisatie.Uit een actualisatie in februari 2001 komt naar voren dat alle processen
met een hoog risico inmiddels zijn beschreven. Omdat de inventarisatie gebaseerd
was op gegevens van de directies zelf, constateerde de Rekenkamer dat hierover
nog geen onafhankelijke beoordeling heeft plaatsgevonden. De kwaliteit van
de beschrijvingen alsmede de toereikendheid van de getroffen maatregelen moet
nog worden vastgesteld. Bovendien constateerde de Rekenkamer dat
de activiteiten van de beleidsdirecties niet in de actualisatie zijn opgenomen.Inmiddels heeft het ministerie aangegeven de beschrijving van alle hoog
risicovolle processen in april 2001 te hebben afgerond. Ook heeft het ministerie
aangegeven dat eind 2001 de overige processen op orde zijn. Verder zal bij
een beleidsdirectie een pilot worden uitgevoerd om duidelijkheid te verkrijgen
over de risico's die daar nog gelopen worden.De Rekenkamer heeft ten slotte ook gekeken naar de voortgang van het opstellen
van financieel beheersconcepten (FBC's). Deze FBC's kunnen als een onderdeel
van de beschrijving van de administratieve organisatie worden aangemerkt.
Een FBC moet worden opgesteld bij een wet/regeling waarbij gelden op de begroting
van het Ministerie van SZW staan. De Rekenkamer constateerde dat de meeste
FBC's inmiddels zijn vastgesteld.OnderhoudsorganisatieMaart 2001 is een departementale richtlijn voor het onderhoud van bedrijfsprocessen,
waaronder de administratieve organisatie en de FBC's, vastgesteld. De Rekenkamer
stelde vast dat de richtlijn voldoet aan de vereisten. De Rekenkamer heeft
het functioneren van het reguliere onderhoud op directieniveau niet onderzocht,
omdat met de risico-inventarisatie een inhaalslag ten aanzien van de beschrijving
van de processen wordt verricht.2.3.3 Conclusies en aanbevelingenDe beschrijving en de onderhoudsorganisatie van de AO vertoonde in 2000
tekortkomingen. Er bestaat onzekerheid over de kwaliteit van een aantal van
de beschrijvingen van risicovolle processen en of de procesbeschrijvingen
door hun diversiteit op elkaar aansluiten. Er is daardoor nog onduidelijkheid
of voldoende maatregelen getroffen zijn ter beheersing van de risicovolle
processen. Ook de vormgeving van de onderhoudsorganisatie door de directies
moet nog plaatsvinden. Relevante wijzigingen na actualisatie van de procesbeschrijvingen
worden hierdoor mogelijk niet in de beschrijvingen opgenomen.In vergelijking met 1999 is er sprake van een vooruitgang. De toegezegde
inhaalslag ten aanzien van het actualiseren en opstellen van de benodigde
beschrijvingen van de AO heeft grotendeels plaatsgevonden. Het opstellen van
FBC's, waarin de financiële gang van zaken bij regelingen wordt vastgelegd,
is nagenoeg afgerond. In maart 2001 is een richtlijn voor het onderhoud van
de AO vastgesteld.De Rekenkamer beveelt aan dat de directies bij het verder op orde brengen
van de administratieve organisatie (onder andere aanpassen van de procesbeschrijvingen)
gebruik maken van de aangeboden ondersteuning. Ook acht de Rekenkamer het
wenselijk dat de AD een onafhankelijk oordeel geeft over de kwaliteit van
de AO-beschrijvingen. Nu de richtlijn voor de onderhoudsorganisatie is vastgesteld,
dienen de directies spoedig hun onderhoudsorganisatie vorm te geven.2.3.4 Reactie ministerIn zijn reactie gaf de minister aan dat hij zich geheel kan vinden in
de aanbevelingen van de Rekenkamer. Daarbij deelde hij mede dat alle risicovolle
processen per 1 april 2001 zijn beschreven. Begin mei 2001 zal meer bekend
zijn over de stand van zaken ten aanzien van alle overige processen waarbij
eind 2001 ook deze processen op orde zullen zijn. Uiterlijk eind mei 2001
zal de AD de processen van de directies hebben beoordeeld waarover
nog geen oordeelsvorming had plaatsgevonden. Tot slot zal de directie PO&I
de voortgang van de onderhoudsorganisaties door de directies bewaken.2.4 Automatisering2.4.1 InleidingEen betrouwbare en continu functionerende automatisering is een essentieel
hulpmiddel voor de beheersing van de financiële processen, het personeelsbeheer
en het materieelbeheer. De Rekenkamer heeft evenals vorig jaar de uitvoering
van het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR) onderzocht. Daarnaast
heeft de Rekenkamer de organisatie van de automatisering en het functioneren
van begrotingsadministratiesystemen en personeelsinformatiesystemen onderzocht.
De Rekenkamer heeft in het rechtmatigheidsonderzoek 2000 een inventariserend
onderzoek gedaan naar de EDP-auditorganisatie.2.4.2 BevindingenEDP-AuditDe werkzaamheden van EDP-Audit en Vaktechniek, een van de afdelingen van
de AD, richten zich met name op de opzet van systemen. Voor diverse werkzaamheden
wordt gebruik gemaakt van de (rijksbrede) EDP-Audit Pool.EDP-Audit en Vaktechniek heeft in 2000 veel aandacht besteed aan het opstellen
van sjablonen voor de uitvoering en rapportages van de A&K-analyses, de
implementatie van de basisnormen voor informatiebeveiliging en aan de beveiliging
van het SZW-web (firewall). Over het afgelopen jaar is enige vertraging ontstaan
in de op te leveren producten.Door het ontbreken van een planningsmemorandum en een risicoanalyse komt,
evenals voorgaand jaar, niet naar voren welke risico's er spelen en welke
afwegingen derhalve een rol hebben gespeeld bij de keuze van de activiteiten.
De Rekenkamer dringt aan op een spoedige totstandkoming van een op een risicoanalyse
gebaseerd planningsmemorandum.VIR / A&K analysesHet informatiebeveiligingsbeleid is in 1995 vastgesteld en in 1999 geactualiseerd.
De A&K analyses van de vitale systemen zijn inmiddels afgerond. Hiermee
is in 2000 een forse inhaalslag gepleegd. Momenteel worden directiegewijs
beveiligingsplannen opgesteld. Het voornemen is om aan de opzet van de implementatieplannen
de eerste vier maanden van 2001 te besteden en de rest van het jaar aan de
implementatie hiervan.Organisatie van de automatiseringDe organisatie van de automatisering is centraal vormgegeven. Voor de
basisvoorzieningen en de belangrijkste systemen zijn Service Level Agreements
(SLA's) afgesloten. Het ministerie beschikt over een actueel Handboek Systeembeheer
en over een beveiligingsplan. In tegenstelling tot voorgaand jaar zijn inmiddels
uitwijkprocedures aanwezig.Geautomatiseerde systemenCAFASBij het Ministerie van SZW vormt CAFAS (Centraal Administratief Financieel
Administratie Systeem) het financiële informatiesysteem voor de uitvoering
van de departementale begrotingsadministratie. Op basis van onderzoeken door
onder andere de EDP Audit Pool zijn positieve oordelen afgegeven omtrent de
verwerkingsorganisatie. Het oordeel van de AD over de kwaliteit
en werking van het systeem is op basis van de reguliere werkzaamheden eveneens
positief.BIASDe onderhoudbaarheid van het Beheer, Informatie- en Afhandelingssyteem
(BIAS) is in 2000 verbeterd. Door het uitvoeren van diverse verbeteracties
en door het instellen van een kwaliteitsbewakingsorganisatie wordt ernaar
gestreefd het systeem op het gewenste niveau te houden.Evenals in voorgaande jaren bleken de financiële standen van de voorschotten
in BIAS en de departementale administratie CAFAS gedurende het jaar niet met
elkaar in overeenstemming omdat correcties direct in CAFAS waren geboekt in
plaats van deze correcties eerst in BIAS en vervolgens daarvan afgeleid in
CAFAS te boeken. In december 2000 vonden correctiewerkzaamheden plaats, waardoor
de voorschotstanden in CAFAS afgestemd werden met de standen in BIAS.In 2000 is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor een herontwerp
van BIAS.P/ViewDe belangrijkste systemen voor de personele ondersteuning zijn bij het
Ministerie van SZW het IPA-salarissysteem (Interdepartementaal Personeelsinformatie-
en Automatiseringssysteem) en P/View. De in 2000 beoogde functionele koppeling
tussen P/View en IPA zal mogelijk in de loop van 2001 worden gerealiseerd.De AD van SZW heeft de A&K-analyses inzake P/View getoetst. Een planning
voor de implementatie van de beveiligingsmaatregelen ontbreekt nog. Er is
een onlangs geactualiseerd Handboek, waarin de werkprocessen ten aanzien van
het IPA en P/View zijn beschreven. In oktober 2000 is ook deze procedure voor
onderhoud vastgesteld. Het oordeel van de AD over de werking van P/View is
positief.2.4.3 Conclusies en aanbevelingenHet afgelopen jaar zijn er binnen het departement veel activiteiten ontwikkeld
om de vorig jaar genoemde tekortkomingen te ondervangen of om gevolg te geven
aan de aanbevelingen van de Rekenkamer. Daardoor zijn er thans geen noemenswaardige
tekortkomingen meer te melden ten aanzien van het onderwerp automatisering.Aangezien de beveiligingsplannen per directie nog niet geïmplementeerd
zijn, bestaat er een risico dat geautomatiseerde processen niet betrouwbaar
en continu functioneren. Dit risico wordt aanzienlijk beperkt door de afgelopen
jaren reeds geïmplementeerde basisnormen. De te nemen maatregelen uit
hoofde van de A&K-analyses overlappen voor een deel deze basisnormen.Het verdient aanbeveling om de nog openstaande, niet geregelde VIR-vereisten
mee te nemen bij het opstellen en implementeren van de beveiligingsplannen
in 2001.2.4.4 Reactie ministerIn zijn reactie bevestigde de minister dat de beveiligingsplannen dit
jaar volledig worden geïmplementeerd.2.5 Financiële functie2.5.1 InleidingDe Rekenkamer heeft evenals vorig jaar de financiële functie onderzocht. Hieronder verstaat zij het geheel van organisatorische voorzieningen,
zoals de organisatiestructuur, de beschrijving van de actoren en de daarmee
samenhangende verdeling van taken en bevoegdheden, dat zorg draagt voor een
ordelijk en controleerbaar financieel beheer. Zij heeft dit jaar bijzondere
aandacht geschonken aan de rol van het Audit Committee.2.5.2 BevindingenOrganisatie ministerieIn 2000 hebben de directies eigen Organisatie-, mandaat- en volmachtbesluiten
(OMV-besluiten) opgesteld. Begin 2001 hebben, op twee na, alle directies een
eigen OMV-besluit opgesteld. De OMV-besluiten zijn afgekondigd in de Staatscourant.Audit CommitteeHet Audit Committee van het Ministerie van SZW adviseren de minister en
nemen besluiten op het gebied van het financieel toezicht, het gevoerde beheer
en het ministerieel toezicht op gemeenten en zelfstandige bestuursorganen.
In het Audit Committee zitten de Secretaris-Generaal (SG), de Directeuren-Generaal,
de directeur AD, de directeur Toezicht en de directeur Financieel Economische
Zaken (FEZ). Het Audit Committee komt drie maal per jaar bijeen. Standaard
wordt in maart de financiële verantwoording en in december de controle-
en de toezichtsplannen behandeld.Vanwege opeenvolgende ontwikkelingen en hiermee gepaard gaande noodzakelijk
snelle besluitvorming heeft een verschuiving plaatsgevonden van de behandeling
van onderwerpen zoals ESF en Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI),
die voorheen in het Audit Committee aan de orde kwamen, naar andere gremia
zoals de Algemene Leiding.De directeur AD en de directeur FEZ houden het Audit Committee op de hoogte
van langdurige tekortkomingen in het financieel beheer. Het secretariaat van
het Audit Committee berust bij de directie FEZ, die als concerncontroller
betrokken is bij het oppakken en wegwerken van tekortkomingen in het financieel
beheer.Operational auditOm het management te ondersteunen bij de kwaliteitsverbetering van de
bedrijfsvoering is in november 1999 het cluster Operational Audit ingesteld.
Het cluster Operational Audit is onderdeel van de directie FEZ. Via doorlichtingen
en audits onderzoekt men de kwaliteit van sturing en beheersing van processen
onderzocht en zo mogelijk wordt geadviseerd over de verbetering daarvan. In
het jaar 2000 zijn twee doorlichtingen1 en drie
audits2 uitgevoerd.MatricesIn zijn onderzoek naar de matrices najaar 2000 concludeerde de AD dat
budgethouders gelijk als in 1999, nog steeds tekortschieten bij de beoordeling
van de saldi. Een tweetal directies heeft de matrices niet beoordeeld. Door
het opnemen van specifieke acties in het draaiboek voor de jaarafsluiting
en door het opvolgen van aanbevelingen van de AD zijn onjuistheden in de saldibalans
voorkomen.2.5.3 Conclusies en aanbevelingenHet ijkpunt financiële functie vertoonde geen noemenswaardige
tekortkomingen.Door de actualiteit en noodzakelijke snelle besluitvorming omtrent onderwerpen
als SUWI en ESF is het Audit Committee niet altijd het meest geschikte orgaan
voor besluitvorming. Naar aanleiding van deze gewijzigde omstandigheden beveelt
de Rekenkamer het ministerie aan de wijze waarop het Audit Committee
invulling geeft aan haar rol opnieuw te bekijken.Evenals in 1999 is een aandachtspunt de juistheid en volledigheid van
de saldi van verplichtingen, voorschotten, vorderingen en rekeningen buiten
begrotingsverband.Ten aanzien van de beoordeling van de saldi door de budgethouders is door
controlewerkzaamheden van de AD het risico op onjuiste informatievoorziening
gering. Vanwege efficiencyoverwegingen beveelt de Rekenkamer de directie FEZ
als concerncontroller aan om zodanige maatregelen te treffen dat de directies
de betreffende voorschriften naleven.2.5.4 Reactie ministerDe minister zegde in zijn reactie toe de aanbeveling van de Rekenkamer
over de wijze waarop het Audit Committee invulling geeft aan haar rol over
te nemen. Verder wees de minister er op dat een onderzoek naar de juiste maatregelen
om de naleving van de voorschriften te bewerkstelligen gaande is.2.6 Planning- en controlcyclus2.6.1 InleidingIn het algemeen deel van de bundel rechtmatigheidsonderzoek 1999 heeft
de Rekenkamer aangegeven dat zij in het rechtmatigheidsonderzoek 2000 aandacht
wil besteden aan de verdere ontwikkeling van de kwaliteit van de bedrijfsvoering.
Daartoe is tijdens het rechtmatigheidsonderzoek 2000 een verkennend onderzoek
uitgevoerd naar de sturing en beheersing van de primaire en ondersteunende
processen binnen de ministeries. In de meeste gevallen heeft deze sturing
en beheersing vorm en inhoud gekregen door middel van een planning- en controlcyclus.2.6.2 BevindingenBesturingsfilosofieBij het Ministerie van SZW vertoont de verdeling van taken en verantwoordelijkheden
de kenmerken van het bestuursraadmodel; de SG heeft de ambtelijke leiding.
De Algemene Leiding van het departement bestaat uit de SG, de plaatsvervangend
SG en vier Directeuren-Generaal. Er is in de praktijk veelal sprake van collegiaal
bestuur. De Algemene Leiding stelt de beleidskaders vast waarbinnen de sturing
en beheersing van de financiële en niet-financiële processen dienen
plaats te vinden. De directeuren zijn integraal verantwoordelijk voor de realisatie
van de door hen te verrichten taken en de daarbij te bereiken doelen.Planning- en controlcycliDeze besturingsfilosofie wordt door verschillende planning- en controlcycli
ondersteund:• financieel: de interne bestedingsplancyclus en de externe begrotings-
en verantwoordingscyclus, omvattend jaarlijks een bestedingsplan en drie maal
per jaar een interne begrotingsuitvoeringsrapportages. Dit dient mede als
basis voor de Voor- en Najaarsnota en de financiële verantwoording.• beleidsmatig: het Werkprogramma 1998–2002. Dit omvat per
directie de prioriteiten van beleid; de directies rapporteren wekelijks over
de uitvoering aan de ministersstaf. Tevens is er een jaarplancyclus per directie,
welke omvat een jaarplan en drie maal per jaar een voortgangsrapportage aan
de portefeuillehouder. Na twee jaar wordt het werkprogramma met prioriteiten
bijgesteld. • strategisch: halfjaarlijks worden strategische onderwerpen/verkenningen
geïnventariseerd en na een halfjaar tot jaar wordt gerapporteerd.• de premiegefinancierde sector: de minister neemt beslissingen ten
aanzien van plannen en verantwoordingen van Landelijk instituut sociale verzekeringen
(Lisv) en College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv), zoals vastgelegd
in de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997.Daarnaast maakt de Algemene Leiding, los van voornoemde planning- en controlcycli,
voor specifieke onderwerpen gebruik van afzonderlijke monitorsystemen.Uitwerking planning- en controlcycliDe planning- en controlcycli leiden onder andere tot interne en externe
verantwoordingen, per kwartaal voortgangsrapportages en bestedingsuitvoeringsrapportages.Deze producten worden gebruikt voor informatie over de voortgang en vormen
de basis voor nieuwe planningen.Bij de jaarplancyclus en de bestedingsplancyclus zijn alle directies betrokken.
De samenhang tussen de jaarplancyclus en bestedingsplancyclus wordt in het
kader van Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording (VBTB) versterkt.De begrotings- en bestedingsplancyclus zijn beschreven. De planning- en
controlcycli op deelterreinen binnen directies zijn niet geformaliseerd.Bij de planning- en controlcyclus ter ondersteuning van de ambtelijke
leiding zijn de volgende actoren betrokken. De directeuren zijn integraal
verantwoordelijk voor hun beleidsterrein. De Directeuren-Generaal, de plaatsvervangend
SG en de SG zijn portefeuillehouders voor een combinatie van beleidsterreinen.
De portefeuillehouders fungeren als intermediair tussen de ambtelijke organisatie
en de politieke leiding van het ministerie.Voor de besteding van het geld uit de vastgestelde begroting en de beleidsprioriteiten
(werkprogramma 1998–2002) worden doelstellingen geformuleerd. In de
jaarplannen per directie worden doelstellingen/speerpunten ten aanzien van
beleidsprioriteiten en (bestedings)doelstellingen voor personeel en materieel
geformuleerd.De doelstellingen zijn ten dele meetbaar gemaakt. Ten aanzien van de beleidscycli,
maar ook binnen de bedrijfsvoering zijn nog niet altijd meetbare doelstellingen
geformuleerd. Momenteel is er een projectgroep bezig (in het kader van VBTB)
met de definiëring van prestatie-indicatoren.De interne sturing en de externe verantwoording zijn gescheiden trajecten.
Wel raken de beide circuits steeds meer ingebed; thans wordt vrij veel informatie
vanuit de interne cyclus gebruikt voor de externe verantwoording. In het kader
van VBTB worden veranderingen doorgevoerd.Het Ministerie van SZW gaf aan zich in control te achten. De directie
FEZ heeft goed zicht op de financiële planning en controlcycli. De overige
planning en controlcycli helpen daarbij, evenals de uitkomsten van de onderzoeken
van de AD naar het financieel beheer bij de budgethouders. Naar de mening
van de directie FEZ worden tekortkomingen opgemerkt en opgepakt. 2.7 Kwaliteit accountantsverklaringen en informatievoorziening
externe accountants2.7.1 InleidingDe uitvoering van het arbeidsmarktbeleid en bijstand is voornamelijk in
handen van gemeenten en Arbeidsvoorziening. Belangrijke basis voor de vaststelling
van de rechtmatige besteding door betreffende derden van departementale en
Europese gelden zijn accountantsverklaringen en rapporten van bevindingen
van externe accountants. De hieraan gestelde eisen zijn vastgelegd in controle-
en rapportageprotocollen. De AD verricht jaarlijks een groot aantal reviews
bij externe accountants en beoordeelt aldus de kwaliteit van de accountantsverklaringen
en de informatievoorziening. Het betreft regelingen als de Algemene Bijstandswet
(Abw), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), de Wet Inschakeling Werkzoekenden
(WIW) en Europese subsidies.2.7.2 BevindingenUit door de AD in 2000 uitgevoerde reviews (193) op de werkzaamheden van
de externe accountants blijkt dat de uitvoering van deze werkzaamheden en
de rapportering daarover niet in alle gevallen aan de gestelde eisen voldoet.
Bij 10% van de reviews (19) is door de externe accountant afgeweken van de
regels voor de controle: de grondslag voor de accountantsverklaring is onvoldoende.
Bij 8% van de reviews (15) is de informatievoorziening aan het departement
via rapporten van bevindingen onvoldoende.De informatie van externe accountants vormt een belangrijke basis voor
de vaststelling door het departement van de rechtmatige besteding van deze
middelen door de betreffende derden. De aard en omvang van de geconstateerde
afwijkingen is volgens de AD niet zodanig dat hierdoor op het niveau van de
departementale financiële verantwoording en de begrotingsartikelen de
oordeelsvorming over de rechtmatigheid van de bestede middelen in gevaar komt.
Toch vindt de AD het uit oogpunt van sturing door het departement van de uitvoering
van regelingen door derden niet acceptabel dat daarbij niet volledig kan worden
vertrouwd op door externe accountants verstrekte informatie.De AD zal in overleg met de directies FEZ en Toezicht de mogelijkheden
nagaan om naleving van de controle- en verantwoordingsprotocollen door externe
accountants te bewerkstellingen. In het Audit Committee zal in juni 2001 hierover
een besluit worden genomen. Daarnaast is de naleving van protocollen onderwerp
bij het jaarlijkse overleg met de externe accountants en bij de gebruikelijke
schriftelijke en mondeling afhandeling van de review.2.7.3 Conclusies en aanbevelingenDe Rekenkamer deelt de mening van de AD dat de kwaliteit van de van externe
accountants ontvangen accountantsverklaringen en rapporten van bevindingen
bij declaraties van departementale en Europese middelen die door organisaties
buiten het departement zijn besteed voor verbetering vatbaar is. Ook vindt
de Rekenkamer het belangrijk dat de externe accountants de protocollen naleven.
De Rekenkamer ondersteunt het ministerie in zijn streven om de informatievoorziening
door externe accountants te verbeteren. De Rekenkamer zal door het ministerie
op de hoogte worden gebracht van de uitkomsten van de besluitvorming door
het Audit Committee in juni 2001 en de daaropvolgend te ondernemen activiteiten. 2.8 Misbruik en oneigenlijk gebruik2.8.1 InleidingUitgaven en ontvangsten zijn gevoelig voor misbruik en oneigenlijk gebruik
(M&O) als de aanspraak op een uitkering, de verplichting om een heffing
te betalen en/of de hoogte van de heffing of uitkering afhankelijk is van
gegevens die door de belanghebbenden zelf zijn verstrekt. De Rekenkamer is
van mening dat de minister dient zorg te dragen voor een toereikend beleid
ter bestrijding van M&O bij de uitgaven van het ministerie. Bij het Ministerie
van SZW gaat het om uitgaven aan uitvoeringsorganisaties in de sociale zekerheid,
gemeenten en Arbeidsvoorziening. Een categorie van M&O-gevoelige uitgaven
die niet op de begroting staat, maar waarvoor de minister wel medeverantwoordelijkheid
draagt zijn de ESF-gelden. Van het totaal aan begrotingsuitgaven van f 33
miljard is een bedrag van f 21 miljard M&O-gevoelig.2.8.2 BevindingenHet Ministerie van SZW legt een grote verantwoordelijkheid voor het M&O-beleid
van de uitvoeringsinstellingen bij het Lisv. Het ministerie ziet haar rol
in sturing via bestuurlijk en ambtelijk overleg met het Lisv. Via rapportages
van het Lisv en het Ctsv is het ministerie op de hoogte van de realisatie
van de handhavingsbeleidsplannen van de uitvoeringsinstellingen. Het Ctsv
meldt dat de uitvoeringsinstellingen maatregelen ter bestrijding van M&O
hebben opgenomen in de administratieve organisatie en in handhavingsbeleidsplannen.
De werking van deze maatregelen kan volgens het Ctsv onvoldoende worden vastgesteld.
Tevens ontbreekt een toereikende toelichting van de resterende onzekerheid.
Het Ctsv verwacht van de uitvoeringsinstellingen dat zij in hun verantwoording
2000 een uitgebreidere toelichting opnemen ten aanzien van de resterende onzekerheid
en de maatregelen op het gebied van M&O. De komende jaren zal het Ctsv
aandacht besteden aan de werking van de maatregelen.Het ministerie onderneemt geen concrete sturingsactiviteiten om een toereikend
M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen te bewerkstelligen.Op grond van de regelgeving is aan de gemeenten die de Abw uitvoeren een
grotere verantwoordelijkheid toegekend, ook inzake de uitvoering van de bestrijding
van M&O. Het toezicht van het ministerie bij gemeenten is op afstand.
De controle op de rechtmatige uitvoering van de sociale zekerheidswetten omvat
ook M&O-aspecten. Daarnaast start het ministerie met onderzoek naar doeltreffendheid
van beleid bij gemeenten; ook M&O-beleid valt hieronder.Bij Arbeidsvoorziening is het M&O-beleid deels verbeterd; er is een
start gemaakt met een overzicht van M&O-gevoelige regelingen. Het M&O-beleid
blijft echter slechts ten dele ontwikkeld.Om het risico van M&O ten aanzien van de door het ministerie uitgevoerde
regelingen ESF-4, Employment en Adapt te verminderen vinden nu op grote schaal
achteraf controles plaats. De minister heeft mede naar aanleiding van de rapportage
«Beheer, controle en toezicht ESF 2000–2006», besloten het
beheer en de controle van de nieuwe ESF-3 regeling in eigen hand te nemen
(onder te brengen in een agentschap). Het nieuwe programma is nog niet gestart;
er wordt gewacht op de goedkeuring van de Europese Commissie van een aantal
documenten. Het agentschap krijgt vooralsnog een tijdelijke status. De Rekenkamer
zal ook in de komende jaren aandacht geven aan het totstandkomen en uitvoeren
van een toereikend beleid ter voorkoming en bestrijding van M&O
bij de besteding van ESF-subsidies.In 2000 is de evaluatie van de Wet Boeten en Maatregelen afgerond. Hieruit
blijkt dat er nog geen sluitende en uniforme toepassing is van deze wet.Naar mening van de AD vormen de bestaande M&O-risico's geen belemmering
voor een goedkeurende verklaring bij de financiële verantwoording. De
mogelijkheden en omstandigheden in aanmerking genomen, is er een toereikend
beleid ter bestrijding van M&O en wordt dat beleid ook voldoende uitgevoerd.
De (desondanks bestaande) onzekerheid wordt toereikend toegelicht.2.8.3 Conclusies en aanbevelingenDe Rekenkamer concludeerde dat op onderdelen de aansturing van het ministerie
bij het bewerkstelligen van een toereikend M&O-beleid van uitvoeringsorganisaties
op afstand tekortkomingen vertoont. Bij de uitvoeringsinstellingen, Arbeidsvoorziening
en voor ESF-gelden is het M&O-beleid nog niet toereikend.Reeds enige jaren schiet de aansturing van de minister om een toereikend
M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen te bewerkstelligen tekort.Voor zover de Rekenkamer kan overzien, bieden de in gang gezette acties
van het Ctsv en de ontwikkelingen in het kader van SUWI op korte termijn onvoldoende
garantie voor een effectieve verbetering van het M&O-beleid.Op een enkel punt is er verbetering van het M&O-beleid bij Arbeidsvoorziening
en de uitvoeringsinstellingen waar te nemen. Het risico van een op onderdelen
ontoereikend M&O-beleid is onrechtmatigheid en onzekerheid van uitgaven
ten laste van de begroting. De Rekenkamer beveelt het ministerie aan te zorgen
voor een toereikend M&O-beleid bij Arbeidsvoorziening.Voor de sociale verzekeringen heeft de minister gekozen voor een onafhankelijk
toezichthouder, het Ctsv, waarbij de minister slechts in geringe mate sturend
optreedt. De uitvoering van het beleid behoort toe aan het Lisv en de uitvoeringsinstellingen.
De minister behoudt echter de algemene verantwoordelijkheid voor de werking
van het sociale zekerheidsstelsel; bij structurele tekortkomingen dient hij
maatregelen te treffen.De Rekenkamer heeft in het kader van haar rechtmatigheidsonderzoek 2001
overwogen een bezwaaronderzoek uit te voeren naar de aansturende rol van de
minister inzake het bewerkstelligen van een toereikend M&O-beleid bij
uitvoeringsinstellingen. Bij de definitieve besluitvorming over het instellen
van een bezwaaronderzoek heeft de Rekenkamer de concrete activiteiten betrokken
die de minister voorneemt ter verbetering van het M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen
dan wel het toekomstige UWV. Het door de minister gepresenteerde verbeterplan
is voor de Rekenkamer aanleiding af te zien van bezwaaronderzoek.2.8.4 Reactie ministerIn zijn reactie heeft de minister aangegeven dat hij met de Rekenkamer
van mening is dat het M&O-beleid verdere verbetering behoeft en wijst
in dit verband op de voorgenomen en lopende activiteiten ter verbetering van
het M&O-beleid bij de uitvoeringsinstellingen. De minister zegde tevens
de Rekenkamer toe dat regelmatig inzicht zal worden gegeven in de
concrete planning, voornemens en resultaten, dit alles in een helder tijdschema.
In het verbeterplan zegde de minister toe via het Lisv en het Ctsv ervoor
zorg te dragen dat verbetering van een aantal punten uiterlijk medio dit jaar
zullen worden gestart.De genoemde verbeterpunten zijn concreet en controleerbaar en vormen voldoende
voorwaarden om de tekortkomingen in de sturing op korte termijn op te kunnen
heffen. De Rekenkamer zal de uitvoering van het verbeterplan nauwgezet volgen.
Daarbij zal de concrete invulling van de sturingsactiviteiten en de voortgang
van de maatregelen (ook na de vorming van UWV) speciale aandacht krijgen.
De Rekenkamer verwacht daartoe dat de minister op korte termijn de toezegging
om regelmatig inzicht en informatie te geven over de concrete planning/voornemens
en resultaten, dit alles in een helder tijdschema, nakomt.2.9 Rijksbijdrage Arbeidsvoorziening2.9.1 InleidingDe minister van SZW is ingevolge de Arbeidsvoorzieningenwet 1996 verantwoordelijk
voor het beschikbaar stellen van middelen aan Arbeidsvoorziening en het maken
van afspraken over daarvoor te leveren prestaties. Daarbij is de minister
onder andere verantwoordelijk voor het houden van toezicht op de rechtmatigheid
van de uitvoering van de Arbeidsvoorzieningenwet 1996 door Arbeidsvoorziening.2.9.2 BevindingenDe rijksbijdrage in 2000 aan Arbeidsvoorziening bedraagt f 1,5 miljard,
waaronder een voorfinanciering van f 300 miljoen ten behoeve van ESF-uitgaven.
De besteding van de gelden over 1999 is verantwoord in de jaarrekening 1999
van Arbeidsvoorziening.De AD van SZW heeft de werkzaamheden van de externe accountant van Arbeidsvoorziening
beoordeeld, waarbij de opzet en uitvoering van deze controlewerkzaamheden
als toereikend zijn beoordeeld. Arbeidsvoorziening heeft voor circa f 128
miljoen financial leasecontracten in 1999 afgesloten, echter zonder de voorafgaande
goedkeuring door de minister. In zijn verklaring maakt de externe accountant
van Arbeidsvoorziening hiervan geen melding. De accountantsverklaring bij
de jaarrekening 1999 van Arbeidsvoorziening geeft het ministerie inzicht in
de naleving van de regelgeving door Arbeidsvoorziening, met uitzondering van
het financial lease onderdeel.In het rechtmatigheidsonderzoek 1999 heeft de Rekenkamer de aanbeveling
gedaan om in een jaarlijks te vormen oordeel over de rechtmatige en doelmatige
uitvoering van de Arbeidsvoorzieningswet 1996 de analyse en beoordeling van
de gerealiseerde prestaties expliciet een onderdeel te laten zijn. De minister
heeft in zijn reactie toegezegd dat hiermee rekening zal worden gehouden bij
de uitwerking van de nieuwe uitvoeringsstructuur (SUWI).2.9.3 ConclusieDe Rekenkamer concludeerde dat het toezicht op Arbeidsvoorziening van
een toereikend niveau is om inzicht te verkrijgen in de rechtmatigheid van
de besteding van de publieke middelen over 1999 door Arbeidsvoorziening. 2.10 Wet sociale werkvoorziening2.10.1 InleidingDe Wsw wordt door gemeenten in medebewind uitgevoerd. Gemeenten kunnen
de uitvoering overdragen aan een openbaar lichaam gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke
regelingen. In de praktijk gebeurt de uitvoering van de Wsw door 101 bestuurlijke
eenheden. Het Rijk subsidieert de Wsw. Het toezicht van het ministerie richt
zich op rechtmatigheid en doeltreffendheid van de uitvoering. Op basis van
oordelen over de recht- en doelmatige uitvoering vindt vaststelling van de
vergoedingen plaats.2.10.2 BevindingenReviews door de ADDe werkzaamheden van de accountants met betrekking tot de rapporten van
bevindingen voldeden op onderdelen niet aan het controle- en rapportageprotocol.
De AD concludeerde dat in 8 van de 20 uitgevoerde reviews sprake was van tekortkomingen
bij de controle van de rechtmatigheid op de niet-financiële wetsuitvoering1 en de rapportering door de accountants. Daarnaast oordeelde
de AD bij één review negatief over de informatieverstrekking
aan het ministerie.Vaststelling vergoedingDe Rijksconsulentschappen hebben begin 2000 de vergoedingen over 1996
en 1997 vastgesteld. De AD heeft deze vaststellingen in de loop van 2000 beoordeeld
en constateerde dat de vergoedingen op een juiste wijze zijn vastgesteld.Met de invoering van de nieuwe Wsw in 1998 geldt een vaststellingstermijn
van één jaar na toezending van de jaaropgave en het rapport
van bevindingen. Dit betekent dat het ministerie de vergoeding over 1998 vóór
1 juli 2000 moest hebben vastgesteld. Met het oog op een tijdige vaststelling
van de voorschotten is in 1999 de procedure opnieuw afgestemd. De AD constateerde
dat enkele (6) vaststellingen niet binnen deze termijn zijn verricht. Dit
had echter geen financiële consequenties voor het ministerie.De vergoedingen over 1998 zijn op een juiste wijze door het ministerie
vastgesteld. Het toetsingskader voor de vaststelling over 1998 beperkte zich
tot de gerealiseerde Wsw-plaatsen. Voor de implementatie van het maatregelenbeleid
heeft het ministerie voor een groeipad gekozen. Vanaf 2001 zal een volledig
vaststellingsbeleid inclusief maatregelenbeleid gaan gelden.2.10.3 Conclusies en aanbevelingenHet financieel beheer voor de vaststelling van de vergoedingen en de rechtmatigheid
van uitgaven Wsw vertoonde geen noemenswaardige tekortkomingen. De naleving
van de controle- en verantwoordingsprotocollen door de accountants van de
bestuurlijke eenheden en de tijdigheid van de vaststellingen blijft echter
een aandachtspunt.De Rekenkamer vraagt aandacht voor de tijdigheid van vaststellingen. Het
risico bij overschrijding van de wettelijke termijn is onrechtmatigheid, omdat
mogelijke onrechtmatige betalingen bij overschrijding van de vaststellingstermijn
niet meer kunnen worden gecorrigeerd. De Rekenkamer beveelt aan om op basis
van de ervaringen van afgelopen jaar de vaststellingsprocedure te evalueren
en waar nodig aan te passen. 2.10.4 Reactie ministerDe minister verwees in zijn reactie naar het interdepartementale beleidsonderzoek
naar de toekomst van gesubsidieerde arbeid en de (aparte) evaluatie van de
Wsw. Hieruit kan naar voren komen dat wijzigingen in de vaststellingsprocedure
doorgevoerd dienen te worden.2.11 Wet Inschakeling Werkzoekenden2.11.1 InleidingIn 1998 is de Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW) ingevoerd. Het doel
van de WIW is het bevorderen van toetreding tot de arbeidsmarkt en het voorkomen
van sociale uitsluiting van langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten, uitkeringsgerechtigden
en werkloze jongeren tot 23 jaar. De uitvoering van de WIW gebeurt onder verantwoordelijkheid
van het gemeentebestuur. De financiële middelen komen uit het Gemeentelijk
Werkfonds.Het toezicht van het ministerie richt zich op de uitvoeringspraktijk en
de rechtmatige besteding van de rijkssubsidies. Op basis van oordelen hieromtrent
vindt definitieve vaststelling plaats van de als voorschot verstrekte subsidies.
In 2000 werden de subsidies WIW voor de eerste keer vastgesteld.2.11.2 BevindingenReviews door de ADDe AD oordeelde dat 7 van de 16 gereviewde accountants het controle- en
rapportageprotocol niet naleefden. De voorgeschreven toleranties werden toegepast
op de uitvoeringsorganisatie in plaats van op de jaaropgaven per gemeente.
De AD stelde echter vast dat dit geen materiële gevolgen heeft voor vaststelling
van de subsidie. Inmiddels zijn er met de accountants afspraken gemaakt die
moeten waarborgen dat de toleranties op de voorgeschreven wijze worden toegepast.Vaststelling subsidieDe subsidies dienen binnen een jaar na ontvangst van de jaaropgave door
het ministerie te zijn vastgesteld. Eind 2000 waren nog niet alle subsidies
over 1998 vastgesteld. Eén van de oorzaken is het niet tijdig indienen
van de jaaropgaven door gemeenten. Om dit te bewerkstelligen zijn in juni
2000 handhavingsregels vastgesteld. Een andere oorzaak is de door de minister
geboden mogelijkheid van herstelacties aan gemeenten; het betreft herstel
inzake de toepassing van voorschriften vanwege de ingewikkelde uitvoerbaarheid
van de wet.De AD oordeelde dat de vaststelling van de subsidies op een rechtmatige
wijze heeft plaatsgevonden en dat de subsidies rechtmatig zijn verstrekt.
De AD kon nog geen oordeel geven over de uitkomsten van de herstelacties,
omdat die in 2000 nog onvoldoende zijn uitgevoerd.Overheveling budgetten naar WswGemeenten hebben de mogelijkheid om het overschot van subsidie WIW over
te hevelen naar de Wsw. Hiervan wordt in beperkte mate gebruik gemaakt. De
overgehevelde voorschotten worden niet in de administratie van de gemeenten
vastgelegd.2.11.3 Conclusies en aanbevelingenHet financieel beheer voor de vaststelling van de subsidies en de rechtmatigheid
van de uitgaven WIW vertoonde geen noemenswaardige tekortkomingen.
Bij haar oordeel betrok de Rekenkamer de ondernomen acties naar aanleiding
van tekortkomingen in de controle door accountants van de gemeenten en de
oorzaken van het niet tijdig kunnen vaststellen van de subsidies.Doordat de overgehevelde voorschotten niet in de administratie van de
gemeenten worden vastgelegd, heeft het ministerie onvoldoende zicht op de
Wsw-instellingen die zich over de overgehevelde overschotten zouden moeten
verantwoorden. Het risico bestaat dat gelden administratief zoek raken. Aanbevolen
wordt om de administratieve voorschriften voor gemeenten hierop aan te passen.2.11.4 Reactie ministerIn zijn reactie heeft de minister aangegeven dat de accountantscontrole
het risico van het administratief zoek raken van gelden ondervangt.2.12 Sociale verzekeringen2.12.1 InleidingIn de verantwoording van het ministerie zijn de verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten opgenomen van begrotingsgefinancierde sociale verzekeringswetten
als de Algemene Kinderbijslagwet, de Toeslagenwet (TW) en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten (Wajong). De uitvoering van de sociale verzekeringswetten
gebeurt door de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Landelijk instituut sociale
verzekeringen (Lisv) en de uitvoeringsinstellingen, het Ctsv houdt hierop
toezicht. De directie Toezicht beoordeelt de rapportages van het Ctsv. Hiervoor
verricht de AD reviews bij het Ctsv. Vervolgens stelt de directie Toezicht
de als voorschot verstrekte uitgaven vast. De Rekenkamer richt zich in haar
onderzoek op de beoordeling van het toezicht en het departementale vaststellingstraject
op de begrotingsgefinancierde uitgaven.In het kader van de rechtmatigheid van de begrotingsuitgaven is de norm
dat de geconstateerde onrechtmatigheid bij de uitvoering niet leidt tot onrechtmatigheid
van de departementale financiële verantwoording, zolang het ministerie
deze bestedingen niet vergoedt zonder wettelijke verplichting daartoe. Voor
de sociale verzekeringswetten bestaat een dergelijke verplichting. Daarnaast
dient het ministerie conform de daarvoor geldende criteria actie te ondernemen
en eventueel aanwijzingen te geven om de onrechtmatigheid weg te nemen.2.12.2 BevindingenToezichtOp de rechtmatigheidsonderzoeken 1999 van het Ctsv heeft de AD reviews
uitgevoerd. De AD is van oordeel dat het Ctsv zijn rechtmatigheidsonderzoeken
1999 zodanig heeft uitgevoerd dat deze toereikende informatie bieden voor
de vaststelling van de voorschotten en het oordeel van de AD bij de financiële
verantwoording.Over de door de uitvoeringsinstellingen uitgevoerde sociale verzekeringen
verstrekte het Ctsv over 1999 afkeurende verklaringen dan wel een verklaring
met beperking. Uit de rechtmatigheidsonderzoeken van het Ctsv blijkt dat onrechtmatigheidspercentages
de laatste jaren zijn toegenomen. In het najaar van 2000 sprak de minister
zijn bezorgdheid uit over deze ontwikkeling. De minister heeft het Ctsv gevraagd
voortaan twee maal per jaar te rapporteren omtrent de rechtmatigheid. Door het Ctsv, het Lisv en een ambtelijke werkgroep van het ministerie
zijn de afgelopen jaren verschillende verbetermaatregelen opgesteld. Deze
maatregelen hebben (nog) geen effect gehad op de rechtmatigheidspercentages
over 1999. Naar verwachting van het ministerie zullen de verschillende verbetermaatregelen
eerst na invoering van de nieuwe organisatiestructuur (SUWI) hun beslag krijgen.
In het rechtmatigheidsonderzoek 1999 merkte de Rekenkamer reeds op dat zij
op korte termijn, juist vanwege de herziening van de uitvoeringsstructuur,
het effect betwijfelt van de verbetermaatregelen.Departementaal traject In 2000 heeft de directie Toezicht nauwelijks vaststellingen
van voorschotten verricht. Ultimo 2000 stonden nagenoeg alle voorschotten
vanaf 1997 open terwijl vaststelling tot en met 1998 mogelijk was. De
stand van de openstaande voorschotten was eind 2000 opgelopen tot f 36,8
miljard.Begin 2001 vond voor een aantal sociale verzekeringen de vaststelling
plaats over 1997 en 1998. Dit vond plaats op een toereikende wijze en de definitief
vastgestelde bedragen zijn rechtmatig verstrekt. Voor enkele sociale verzekeringen
waaronder de TW en Wajong, zijn er echter nog achterstanden in de definitieve
vaststelling. Eind januari 2001 bedraagt de stand van de openstaande voorschotten
f 24,1 miljard.Europese aanbestedingsrichtlijnenIn de rechtmatigheidsverklaringen 1999 is door het Ctsv voor het eerst
het toepassen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen meegewogen. In tegenstelling
tot de SVB hebben niet alle uitvoeringsinstellingen deze richtlijnen nageleefd.2.12.3 Conclusies en aanbevelingenHet financieel beheer voor de sociale verzekeringen vertoonde in 2000
tekortkomingen vanwege achterstanden in de vaststelling. De rechtmatigheid
van uitgaven en ontvangsten voor de sociale verzekeringen vertoonde geen noemenswaardige
tekortkomingen. Dit laat onverlet dat bij de uitvoeringsinstellingen sprake
is van tekortkomingen in de uitvoering. Het oordeel in het kader van het rechtmatigheidsonderzoek
betreft echter alleen de rechtmatigheid van de departementale begrotingsuitgaven
en -ontvangsten.De vorming van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV)
gaat gepaard met een herinrichting van de organisatie en de uitvoeringsprocessen
en verloop van personeel. In plaats van de beoogde verbetering van de rechtmatigheid
bestaat het risico dat de onrechtmatigheid hierdoor juist toeneemt. Aanbevolen
wordt om ook tijdens herinrichting zorg te dragen voor continuïteit en
voldoende kwaliteit van de uitvoering. De Rekenkamer wil graag geïnformeerd
worden over de concrete activiteiten die het ministerie hiervoor onderneemt.Achterstanden in de vaststelling van de voorschotten voor de sociale verzekeringen
hebben te maken met de efficiency van het vaststellingsproces. De Rekenkamer
beveelt aan om termijnen vast te stellen en het proces daarop in te richten.2.12.4 Reactie ministerDe minister verwees in zijn reactie naar de veranderorganisatie die de
nodige aandacht heeft voor de continuïteit en voldoende kwaliteit van
de uitvoering. De minister zegde verder toe na te gaan hoe de vaststelling
van termijnen en de inrichting van het proces daarop past binnen de kaders
van de bestaande regelgeving. 2.13 Bijstandszaken2.13.1 InleidingHet beleidsterrein bijstandszaken wordt in belangrijke mate ingevuld door
uitkeringsregelingen als de Abw c.a. en daaraan gelieerde regelingen. De uitvoering
van de Abw gebeurt door de gemeenten. Het Rijk vergoedt 90% van de kosten
van de Abw. Het ministerie verleent voorschotten en de definitieve vergoedingen
worden achteraf vastgesteld.Over het vergoedingsjaar 1999 is voorgeschreven dat bij de controle van
de verantwoording de accountants van gemeenten de single audit-gedachte toepassen.
In 2000 heeft de AD dit eerste jaar single audit door middel van reviews onderzocht.
Onderzocht zijn de kwaliteit van opzet en uitvoering van de accountantscontrole
alsmede de rapportering van de resultaten aan het ministerie.2.13.2 BevindingenAccountantscontrole en -rapportageHet jaar 1999 is het eerste vergoedingsjaar waarover single audit is voorgeschreven.
De reviews over dit vergoedingsjaar hebben in 2000 plaatsgevonden. Er is een
verslechtering waar te nemen ten aanzien van de rapportering van de resultaten
van accountantscontrole aan het ministerie.ValidatieonderzoekHet ministerie verkrijgt met behulp van validatieonderzoeken zekerheid
over de betrouwbaarheid van de interpretatie van de rechtmatigheid van de
wetsuitvoering door gemeenten. Hiermee worden de risico's voor het ministerie
die de grote afhankelijkheid van de accountants bij gemeenten met zich meebrengen,
verkleind. Bij 12 van de 38 gemeenten die over 1998 vrijwillig single audit
hebben doorgevoerd, heeft het ministerie dit jaar validatieonderzoeken uitgevoerd.
De uitkomsten worden besproken met de gemeenten. De gemeente bepaalt of de
accountant van de gemeente er ook bij is. Naar aanleiding van dit eerste jaar
van validatieonderzoeken is in 2001 de opzet van de validatieonderzoeken op
enkele punten gewijzigd.2.13.3 Conclusies en aanbevelingenEr zijn geen noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd bij het financieel
beheer voor de voorschotten voor de Abw c.a. De definitief vastgestelde voorschotten
zijn rechtmatig verstrekt.Ten aanzien van de kwaliteit van de opzet en uitvoering van de accountantscontrole
over de Abw c.a. en de rapportage daarover aan het ministerie zijn geen noemenswaardige
tekortkomingen geconstateerd.Bij het financieel beheer voor de vaststelling van de uitgaven voor de
Abw c.a. zijn geen noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd. De definitief
vastgestelde rijksvergoedingen zijn rechtmatig verstrekt.In vergelijking met 1999 is de kwaliteit van de rapportering aan het ministerie
van de resultaten van de accountantscontrole ten aanzien van de Abw iets verslechterd.Toepassing van de single audit-gedachte kan risico's met zich meebrengen
door de grote afhankelijkheid van het ministerie van de accountants bij gemeenten.
De Rekenkamer beveelt aan om aandacht te houden voor de werking van single
audit. Een goed contact met de accountants van de gemeenten is daarbij van
belang. 2.14 Europese gelden2.14.1 InleidingDe Europese Unie houdt de ministers van de lidstaten verantwoordelijk
voor de uitvoering en naleving van het beleid van de Europese Unie en van
het beheer van en de controle op de EU-geldstromen. Bij het Ministerie van
SZW betreft het in 2000 de afwikkeling van de programmaperiode 1994–1999
van de ESF-subsidieregelingen. Het gaat dan om het oude ESF3-programma; de
afwikkeling hiervan geschiedt tot op heden (maart 2001) door Arbeidsvoorziening.
En het gaat om ESF-4 en de communautaire initiatieven Employment en Adapt.
De uitvoering en afwikkeling van deze programma's geschiedt door het Bureau
Uitvoering Europese Subsidie-instrumenten (Buesi) van het Ministerie van SZW.
Alleen de door Buesi uitgevoerde subsidieregelingen zijn in de financiële
verantwoording van het ministerie (buiten begrotingsverband) opgenomen.De nieuwe programmaperiode omvat twee ESF-subsidieregelingen, ESF-3 en
EQUAL. De werkelijke start van deze programma's zal pas medio 2001 zijn. De
minister wil eerst een toereikende beheer- en controlestructuur organiseren
voordat met de uitvoering wordt gestart.2.14.2 BevindingenWerkvoorraad BuesiDe Rekenkamer heeft de afgelopen jaren haar zorg uitgesproken over de
grote werkvoorraad van nog te verwerken einddeclaraties. In 2000 zijn wel
veel oudere declaraties weggewerkt. Per 31 december 2000 was er een voorraad
van 173 declaraties en in het eerste halfjaar van 2001 zullen er nog circa
160 ingeleverd worden. Van de 173 declaraties zijn er ongeveer 60 ouder dan
vier maanden; binnen die termijn wil het ministerie de declaraties afgerekend
hebben. Het ministerie wil in 2001 een extern accountantskantoor inschakelen
om bij circa 125 projecten voorbereidend werk te doen om zo in 2001 kwalitatief
betere einddeclaraties te ontvangen, die sneller afgewikkeld kunnen worden.Controles van de projectenOok in 2000 werden ter controle van de projecten en de declaraties monitoringbezoeken,
controles ter plaatse van accountants en reviews op de einddeclaraties uitgevoerd.De departementale AD heeft ook 19 projecten bezocht en heeft bij 15 accountants
een review verricht. Daarbij bleek dat evenals in 1999 de kwaliteit van de
(externe) accountantswerkzaamheden te wensen over laat. Bij zeven verklaringen
werd de onderbouwing als onvoldoende aangemerkt. Deze tekortkomingen hebben
echter niet geleid tot onrechtmatigheid van de uitgaven en ontvangsten in
2000. Buesi heeft in samenwerking met de AD aan de zes grote accountantskantoren
en via de aanvragers ook aan de andere accountants een brief gezonden. Hierin
wordt nog eens nadrukkelijk gewezen op het feit dat reeds een aantal jaren
te veel niet correcte accountantsverklaringen worden verstrekt; ook worden
de vereisten van het controleprotocol nogmaals toegelicht.Meldingen aan het Europees Bureau voor fraudebestrijdingBuesi meldde alle door hen gemaakte correcties op de einddeclaratie die
invloed hebben op de omvang van de ESF-subsidie aan de directie Toezicht.
Deze directie gaf deze meldingen door aan de betreffende instantie. Over 2000
zijn er 45 meldingen gedaan. Indien er een vermoeden is van fraude werd Arbeidsinspectie
of het Openbaar Ministerie ingeschakeld. ESF-subsidies via ArbeidsvoorzieningHet afwikkelen van de oude programmaperiode door Arbeidsvoorziening is
nog volop in uitvoering. De minister heeft de Tweede Kamer voorgesteld de
afwikkeling van de oude periode ook naar het ministerie toe te halen. Een
te vormen agentschap bij het Ministerie van SZW neemt dat ter hand. Zoals
onder meer in het Rekenkamerrapport Controle en toezicht op ESF-subsidies
van februari 2000 is beschreven en zoals ook door de minister al aan de Tweede
Kamer is gerapporteerd, is er sprake van veel onregelmatigheden in de uitvoering
van de projecten in de periode 1994–1999. Ook de AD doet onderzoek om
de hoogte van dit bedrag te helpen vaststellen. De omvang van de correcties
en de consequenties voor de ontvangen subsidie uit Europa is nog onzeker.
Medio 2001 zal de door de minister gevraagde onafhankelijke commissie onder
leiding van de heer H.E. Koning over deze problematiek verslag uitbrengen.Inmiddels is ook vanuit Arbeidsvoorziening de melding van onregelmatigheden
aan het Europees Bureau voor fraudebestrijding op gang gekomen. Via de directie
Toezicht zijn 177 meldingen in de eerste maanden van 2001 gedaan.2.14.3 Conclusies en aanbevelingenHet financieel beheer bij het ministerie met betrekking tot de Europese
(subsidie)gelden vertoonde geen noemenswaardige tekortkomingen.Het Ministerie van SZW kon echter ook in 2000 niet zonder meer steunen
op accountantsverklaringen bij de einddeclaraties. Door correctie op de einddeclaraties
hebben deze tekortkomingen niet geleid tot onrechtmatigheid van de uitgaven
en ontvangsten.Doordat bij de verschillende controles veel onregelmatigheden in de uitvoering
van de projecten zijn ontdekt, is de afwerking van de afrekeningen bij ESF3
nog onder handen. Met de Europese Commissie is overleg gaande over de omvang
van de niet goed te keuren declaraties. Het is nog onduidelijk wie voor welk
bedrag uiteindelijk aansprakelijk wordt gesteld. Zowel bij uitvoerders, aanvragers,
Arbeidsvoorziening als het ministerie kan worden teruggevorderd.Ten opzichte van vorig jaar is er verbetering waar te nemen bij het naleven
van de procedures «meldingen van onregelmatigheden aan het Europees
Bureau voor fraudebestrijding» en de beheersing van de werkvoorraad
bij Buesi.Het tijdig en zorgvuldig verwerken van de einddeclaraties door Buesi vraagt
een voortdurende zorg van het ministerie. De Rekenkamer ziet dat er de nodige
inspanning is om de declaraties op een goede wijze te verwerken. Er blijven
echter risico's, doordat het aflopende werkzaamheden zijn en een nieuw programma
ook aandacht vraagt. De Rekenkamer is verheugd dat de minister vorig jaar
al heeft toegezegd dat de kwantitatieve en kwalitatieve bezetting van Buesi
op peil blijft om de regelingen goed af te ronden.De AD heeft naar aanleiding van het feit dat men niet zonder meer kan
steunen op accountantsverklaringen bij de einddeclaraties zich voorgenomen
ook in 2001 weer controles ter plaatse te doen. De Rekenkamer is positief
over dit voornemen en beveelt de AD aan om ook de afgegeven accountantsverklaringen
kritisch te blijven beoordelen. 2.15 Conclusies en aanbevelingen over het financieel beheerRecapitulerend kan het volgende overzicht van geconstateerde tekortkomingen
van de voor het departement relevante ijkpunten voor 2000 én 1999 worden
gegeven. IJkpunt Geen noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd Tekortkomingen
geconstateerd Ernstige tekortkomingen geconstateerd 2000 1999 20001999 2000 1999 Accountantscontrolexx    Beschrijving en onderhoudsorganisatie AO  xx  Automatiseringx  x  Financiële functiexx    Planning en control*       Kengetallenxx    Misbruik en oneigenlijk gebruik  xx  Financieel beheer Arbeidsvoorzieningxx    Financieel beheer Wet sociale werkvoorziening xx    Financieel beheer Wet Inschakeling Werkzoekenden x     Financieel beheer sociale verzekeringen xx   Financieel beheer Algemene Bijstandswet xx    Financieel beheer Europese geldenx  x  * Dit ijkpunt is verkennend onderzocht.De Rekenkamer constateerde dat er sprake is van een lichte vooruitgang
in het financieel beheer ten opzichte van vorig jaar. De vooruitgang deed
zich onder andere voor bij het ijkpunt automatisering en bij Europese gelden.
Ook boekt het ministerie vooruitgang ten aanzien van het wegwerken van de
tekortkoming bij het ijkpunt beschrijving en onderhoudsorganisatie AO. Het
financieel beheer op het terrein van de sociale verzekeringen is daarentegen
achteruitgegaan.AanbevelingenMede om de gesignaleerde tekortkomingen weg te nemen, doet de Rekenkamer
de volgende aanbevelingen.Beschrijving en onderhoudsorganisatie AOBij de verdere voortgang van het op orde brengen van de AO wordt de directies
aanbevolen gebruik te maken van de aangeboden ondersteuning. Nu de richtlijn
voor de onderhoudsorganisatie is vastgesteld, dienen de directies spoedig
hun onderhoudsorganisatie vorm te geven. Tot slot dient de AD een onafhankelijk
oordeel te geven over de kwaliteit van de AO-beschrijvingen.AutomatiseringBij het opstellen en implementeren van de beveiligingsplannen in 2001
dienen de nog openstaande, niet geregelde VIR-vereisten te worden meegenomen.Financiële functieGezien de verschuiving van de besluitvorming over actuele onderwerpen
naar andere gremia, zal naar mening van de Rekenkamer de wijze waarop het
Audit Committee invulling geeft aan haar rol opnieuw dienen te worden bekeken.Er dienen zodanige maatregelen te worden getroffen dat de directies de
betreffende voorschriften voor de beoordeling van de saldi door de budgethouders
naleven. Misbruik en oneigenlijk gebruikEr dient zorg gedragen worden voor een toereikend M&O-beleid voor
alle uitvoeringsorganisaties.Wet sociale werkvoorzieningVoor een tijdige vaststelling van de vergoedingen Wsw dient de huidige
vaststellingsprocedure te worden geëvalueerd en waar nodig te worden
aangepast.Wet Inschakeling WerkzoekendenTer voorkoming dat overgehevelde WIW-gelden naar Wsw-instellingen administratief
zoek raken, dienen de administratieve voorschriften voor gemeenten te worden
aangepast.Sociale verzekeringenTijdens het SUWI-traject dient zorg te worden gedragen voor continuïteit
en voldoende kwaliteit van de uitvoering. 3 OVERIGE BEHEERSONDERZOEKEN3.1 InleidingIn dit hoofdstuk doet de Rekenkamer verslag van de resultaten van vervolgonderzoeken
op tekortkomingen in de rijksbrede beheersonderzoeken uit het rechtmatigheidsonderzoek
1999.3.2 Materieelbeheer3.2.1 InleidingVorig jaar onderzocht de Rekenkamer het materieelbeheer bij 13 ministeries
en instellingen. Naar aanleiding van de aanbevelingen uit dit onderzoek zegde
de minister toe de aanbevelingen over te nemen. De stand van zaken zal in
de volgende paragrafen worden weergegeven.3.2.2 BevindingenDe directies Algemene Zaken (AZ) en FEZ hebben een Regeling Materieelbeheer
opgesteld, die volgens de planning in juni 2001 zal worden geïmplementeerd.
Hierin wordt aandacht besteed aan de registratie van materiële activa
en aan de verantwoordelijkheden van de verschillende directies. Regels met
betrekking tot aanschaf van goederen, evenals procedures voor de uitgifte,
ontbreken echter nog in de regeling.In de regeling staat dat de verschillende directies minimaal een keer
per jaar steekproefsgewijze controles moeten uitvoeren naar de aanwezigheid
van de goederen. De bevindingen dienen gerapporteerd te worden aan de directies
AZ en FEZ, die naar aanleiding hiervan adviesgesprekken zullen houden met
de betrokken directies. In de regeling is geen sanctie ingebouwd bij het niet
nakomen van de regeling.De toezichtsrol van de directie FEZ is ook in de Regeling Materieelbeheer
beschreven. Deze directie is eindverantwoordelijk voor de administraties binnen
het ministerie, waarbij zij zich mede baseert op de verslagen van de directie
AZ en van de budgethouders. De eerste evaluatie van de regeling is voorzien
in de tweede helft van 2002. Het beheer van materiële activa is tot slot
opgenomen in de planning- en controlcyclus van de begrotingsuitvoeringsrapportages
en in het jaaroverzicht.Door een lage inschatting van de risico's heeft voor het materieelbeheer
geen A&K analyse plaatsgevonden; het systeem is als niet vitaal aangemerkt.3.2.3 Conclusies en aanbevelingenDe Rekenkamer constateerde met tevredenheid dat het ministerie van SZW
haar aanbevelingen uit het onderzoek materieelbeheer heeft opgevolgd. De opzet
van het materieelbeheer bij het kerndepartement is verbeterd. Ten aanzien
van de voorraadadministratiesystemen in 2000 nog sprake van een tekortkoming
daar de gegroeide structuur voor de aanschaf en registratie en het toezicht
nog niet formeel is geregeld.Het ontbreken of niet implementeren van de regeling materieelbeheer betekent
risico rond deze processen voor een betrouwbare en continue functionering,
met mogelijk gevolg voor het financieel beheer. Een spoedige implementatie
en een evaluatie volgend jaar vindt de Rekenkamer wenselijk.3.2.4 Reactie ministerIn zijn reactie bevestigde de minister de implementatie medio dit jaar
van de geautomatiseerde inventarisadministratie. De evaluatie
zal in de tweede helft van 2002 plaatsvinden.3.3 Aanbestedingen3.3.1 InleidingIn het rechtmatigheidsonderzoek over 1999 stelde de Rekenkamer tekortkomingen
vast bij het naleven van de procedures van aanbestedingen. Ook constateerde
de Rekenkamer dat het ministerie de Europese aanbestedingsregels niet volledig
naleefde.De minister zegde toe voorschriften voor contractbeheer in te voeren voor
het gehele departement en toe te zien op de naleving van deze voorschriften.
In het rechtmatigheidsonderzoek over 2000 ging de Rekenkamer na of de tekortkomingen
bij aanbestedingen zijn opgeheven.3.3.2 BevindingenIn 2000 stelde de AD vast dat bij de inhuur van externen de directies
geen registratie van de prestatielevering in uren bijhouden. Daar bij de inhuur
veelal overeenkomsten tegen een uurtarief zijn aangegaan, vindt de afrekening
van de inhuur van externen plaats op basis van werkelijk bestede uren. Bij
de facturen ontbreekt echter veelal een urenverantwoording als onderbouwing.
Ook controle door een daartoe aangewezen functionaris ontbreekt. Bij de beoordeling
van betaalstukken waarin het aantal uren is gefactureerd is derhalve geen
zekerheid over de juistheid van de prestatielevering.Verder stelde de AD vast dat bij diverse directies uit de contractdossiers
niet blijkt of de voorgeschreven offerteprocedure is nageleefd waarbij ook
de motivering voor het achterwege laten van een offerteprocedure ontbreekt.
Hierdoor is het niet mogelijk vast te stellen of kwalitatief en financieel
gezien de meest voordelige keus is gemaakt voor het ministerie.Tot slot bleek ten aanzien van Europese aanbesteding dat in een aantal
gevallen van tewerkstelling van externen nagelaten was de gunning te publiceren
in het Supplement op het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.Veranderorganisatie SUWIDe Veranderorganisatie SUWI kende in de opstartperiode diverse knelpunten
in het financieel beheer. Verplichtingen werden pas opgeboekt na ontvangst
van facturen, terwijl daarnaast ook verplichtingen zijn afgesloten na aanvang
of na beëindiging van de werkzaamheden. Bij de inhuur van een externe
was nagelaten om de gunning binnen 48 uur in het Supplement op het Publicatieblad
van de Europese Gemeenschappen te publiceren (ca f 1,2 miljoen). Bij
een aantal verplichtingen bestaat onzekerheid omtrent de rechtmatigheid vanwege
het ontbreken van een onderbouwing (contracten). Voorts bestond er bij een
deel van de uitgaven onzekerheid ter grootte van ruim f 4,6 miljoen bij
artikel 15.06 Samenwerking Werk en Inkomen, of en op welke wijze de gefactureerde
prestatielevering was vastgesteld (echter geen overschrijding van de tolerantiegrens
hierbij). Tenslotte bleek dat bij een deel van de opdrachtverstrekking de
voorgeschreven offerteprocedure niet was nageleefd.3.3.3 Conclusies en aanbevelingenDe naleving van de procedures rond aanbestedingen vertoonde bij diverse
directies tekortkomingen. Het betrof tekortkomingen in de naleving van de
offerteprocedure, de registratie van prestatielevering door externen
en de naleving van de regels inzake Europese aanbesteding. Ook bij de Veranderorganisatie
SUWI deden zich dergelijke tekortkomingen voor.Het niet naleven van de aanbestedingsprocedures is een risico voor de
ordelijkheid en de controleerbaarheid van het financieel beheer. Zo kan het
niet registreren van de prestatielevering leiden tot onzekerheid over een
gedeelte van de uitgaven voor inhuur van externen. Daarbij houdt het niet
naleven van de offerteprocedure het risico in dat het ministerie niet efficiënt
met zijn gelden omgaat.Aanbevolen wordt de aanbestedingsprocedures zoals onder andere de regeling
Contractbeheer aan te passen waarbij gebruikgemaakt kan worden van de uitkomsten
van het aangekondigde departementsbrede onderzoek naar contractbeheer.3.3.4 Reactie ministerDe minister gaf in zijn reactie aan dat het onderzoek naar het contractbeheer
inmiddels is afgerond. Onderwerp van overleg is nog de vraag welke contracten
in een register moeten worden opgenomen en om welke gegegevenscategorieën
per contract het gaat. Zonodig zullen de aanbestedingsprocedures worden aangescherpt.3.4 Conclusie overige beheersonderzoekenRecapitulerend kan het volgende overzicht van geconstateerde tekortkomingen
voor 2000 én 1999 worden gegeven. IJkpunt Geen noemenswaardige tekortkomingen geconstateerd Tekortkomingen
geconstateerd Ernstige tekortkomingen geconstateerd 2000 1999 20001999 2000 1999Aanbestedingen  xx  Materieelbeheer  xx  3.4.1 AanbevelingenMaterieelbeheerDe Regeling materieelbeheer dient in 2001 geïmplementeerd en in 2002
geëvalueerd te worden.AanbestedingenDe aanbestedingsprocedures, zoals onder andere de regeling Contractbeheer,
dienen te worden aangepast waarbij gebruik gemaakt kan worden van de uitkomsten
van het aangekondigde departementsbrede onderzoek naar contractbeheer. 4 FINANCIËLE VERANTWOORDING4.1 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording van
het Ministerie van SZW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording dient een deugdelijke weergave te zijn van de
uitkomsten van het financieel beheer en dienen te zijn opgesteld volgens de
voorschriften;• de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten die in de verantwoording
zijn opgenomen dienen rechtmatig te zijn, dat wil zeggen: tot stand gekomen
in overeenstemming met de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.Op grond van haar onderzoek komt de Rekenkamer tot het oordeel dat de
financiële verantwoording van het ministerie voldoet aan beide eisen.4.2 RekeningOverzicht 1 laat de totaalbedragen zien waaruit de rekening 2000 van het
Ministerie van SZW is samengesteld. Daarvan is afgetrokken het gedeelte waarvan
de Rekenkamer met redelijke zekerheid heeft kunnen vaststellen dat het geen
fouten of onzekerheden bevat die de tolerantiegrenzen overschrijden. Wat overblijft
is het totaal aan fouten en onzekerheden die de tolerantiegrenzen wel overschrijden.Overzicht 1Bedragen van de rekening 2000 , Ministerie van SZW (x
f 1 miljoen)  Verplichtingen1Uitgaven1OntvangstenTotaal34 074,533 449,21 726,6 Geen belangrijke fouten/ onzekerheden34 070,933 449,21 726,6Belangrijke fouten/ onzekerheden3,60  0  Onvolledigheden0  0  0  1 Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal
f 565,1 miljoen respectievelijk f 293,4 miljoen aan overschrijdingen.
Indien de Staten-Generaal niet akkoord gaan met de desbetreffende slotwetmutaties,
zal de Rekenkamer haar positieve oordeel op dit punt moeten herzien.Bij de verplichtingen was er bij artikel 15.10 Handhaving en kwaliteitsverbetering
van de uitvoering (artikelgrootte f 52,6 miljoen), sprake van een maximale
fout van f 7,6 miljoen op basis van een departementaal accountantsonderzoek
door middel van een steekproef. Aangezien de Rekenkamer in haar rapportages
uitgaat van de meest waarschijnlijke fout, wordt in dit geval dit foutbedrag
van f 3,6 miljoen in het overzicht 1 opgenomen.4.3 Toelichting bij de rekening4.3.1 InleidingDe Rekenkamer heeft de toelichting bij de rekening onderzocht. Zowel de
toelichting in haar geheel als, meer specifiek, de gebruikte kengetallen zijn
in het onderzoek betrokken. De aard van de onderzoeken naar kengetallen is
aan het veranderen. De afgelopen jaren lag de nadruk daarbij vooral op het
vóórkomen van kengetallen in de toelichting en de aansluiting
met de begroting. Dit jaar heeft de Rekenkamer een stap gezet in de richting
van beoordeling van relevantie en betrouwbaarheid van kengetallen. Dit heeft
alles te maken met de ontwikkelingen in het kader van VBTB. De verantwoording 2000 zal echter nog de oude vorm hebben. Formeel vormt de
begroting 2002 pas het startpunt van VBTB.De Rekenkamer definieert een kengetal als iedere combinatie van kwantitatieve
informatie die bruikbaar is voor de besturing en/of beheersing van overheidshandelen,
met als doel inzicht te geven in activiteiten, prestaties en effecten in relatie
tot de ingezette middelen.4.3.2 BevindingenDe toelichting bij de Rekening bevat op hoofdlijnen de informatie die
nodig is voor een goed begrip en oordeel over het beleid en beheer.Gelijk aan voorgaand jaar ontbreekt een toelichting op de M&O-gevoeligheid
van de subsidies en de rijksbijdrage aan Arbeidsvoorziening in de artikelsgewijze
toelichting.Het onderwerp financieel beheer is dit jaar opgenomen in een paragraaf
die onderdeel uitmaakt van het hoofdstuk Bedrijfsvoering. Hierin ontbreekt
een algemene beschouwing over het financieel beheer.De Rekenkamer constateerde dat de AD de in de toelichting opgenomen kengetallen
in zijn controle heeft betrokken. De AD geeft aan dat de in de financiële
verantwoording opgenomen prestatiegegevens in het algemeen aansluiten op de
daaraan ten grondslag liggende brongegevens dan wel op departementale administraties.
In enkele gevallen heeft de AD deze aansluiting niet kunnen vaststellen.Alle kengetallen uit de begroting 2000 komen terug in de verantwoording
2000. In de verantwoording worden in de meeste gevallen zowel de waarden voor
de raming als voor de realisatie van de kengetallen vermeld. Bij nog niet
alle artikelen is het doel van de betreffende wet of de doelstelling van het
artikel opgenomen. In de artikelsgewijze toelichting wordt bijna in alle gevallen
een toelichting gegeven.De toelichting is soms summier van aard. In de toelichtingen op kengetallen
komen de verschillen tussen raming en realisatie en de ontwikkeling en de
betekenis van de kengetallen over het algemeen aan de orde. Alleen bij meer
specifieke kengetallen op delen van artikelen en bij kleinere en/of meer technische
artikelen zijn de toelichtingen soms onvolledig.In een enkel geval komt het voor dat de voor de kengetallen begrote waarden
2000 niet in overeenstemming zijn met de in de begroting 2000 opgenomen waarden;
een toelichting hierop ontbreekt.4.3.3 Oordeel toelichting bij de rekeningDe toelichting bij de rekening 2000 van het Ministerie van SZW voldoet,
met uitzondering van een aantal kleine onzorgvuldigheden, aan de eisen. De
Rekenkamer constateerde voor de kengetallen in de toelichting geen noemenswaardige
tekortkomingen.Zowel de algemene toelichting als de artikelsgewijze toelichting geven
meer inzicht in activiteiten, prestaties en effecten dan voorgaand jaar.AanbevelingenDe Rekenkamer beveelt aan bij alle kengetallen in de toelichting in te
gaan op de verschillen tussen raming en realisatie en de ontwikkeling en de
betekenis van de kengetallen. De Rekenkamer vraagt aandacht voor de aansluiting van de opgenomen kengetallen
met de begrotingscijfers. Indien er sprake is van afwijkingen dienen deze
toegelicht te worden.4.4 Saldibalans met toelichtingJaarlijks beoordeelt de Rekenkamer een deel van de bedragen op de saldibalans.
De bedragen die zij niet beoordeelt zijn samengesteld uit:• de uitgaven en ontvangsten die de Rekenkamer al beoordeeld heeft
bij het onderzoek van de rekeningen; deze zijn niet opnieuw beoordeeld bij
het onderzoek van de saldibalans waar zij als post op staan;• de bedragen die op tegenrekeningen staan; deze worden niet beoordeeld
omdat ze geen inhoudelijke waarde hebben.Van de overige bedragen onderzoekt de Rekenkamer of deze fouten of onzekerheden
bevatten die haar tolerantiegrenzen overschrijden.Overzicht 2 geeft het totaalbedrag van de saldibalans per 31 december
2000. Daarvan worden afgetrokken:• het totaal van de niet-beoordeelde bedragen;• het totaal van de bedragen waarvoor met redelijke zekerheid is
vastgesteld dat deze geen fouten of onzekerheden bevatten.Dit resulteert in een totaal van bedragen met fouten of onzekerheden die
de tolerantiegrenzen overschrijden (belangrijke fouten en onzekerheden).Overzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2000, Ministerie
van SZW (bedragen x f 1 miljoen)  DebetCreditTotaal109 609,0109 609,0 Niet beoordeeld39 574,871 453,6Beoordeeld70 034,238 155,4 Geen belangrijke fouten/onzekerheden70 034,238 155,4 Belangrijke fouten/onzekerheden0  0  Onvolledigheden0  0  De Rekenkamer heeft apart aandacht besteed aan de in de toelichting bij
de saldibalans opgenomen informatie over de afgerekende voorschotten en onderzocht
of deze afrekeningen aan de eisen voldeden. In totaal is f 21,0 miljard
afgerekend. De Rekenkamer stelde vast dat deze afrekeningen aan de eisen voldeden.Per 31 december 2000 stond nog f 69,7 miljard aan voorschotten uit.4.5 Beleidsprioriteiten4.5.1 InleidingIn 1999 en 2000 heeft de Rekenkamer aandacht besteed aan de door de Tweede
Kamer geformuleerde beleidsprioriteiten. Dat gebeurde op verzoek van de Tweede
Kamer. Dit jaar besteedt de Rekenkamer opnieuw aandacht aan de weergave van
de beleidsprioriteiten door de minister. Zij wil daarmee bijdragen aan de
realisatie van de doelstellingen van VBTB: verbetering van de kwaliteit van
begrotings- en verantwoordingsinformatie bij de rijksoverheid. De weergave
van de beleidsprioriteiten vormt immers een belangrijke voorbereiding daarop.
Het onderzoek heeft niet tot doel een oordeel te geven over de beleidsprioriteiten;
de nadruk ligt op een analyse van de stand van zaken om daarmee de VBTB-ontwikkelingen
te ondersteunen. Centraal in het onderzoek staat de vraag op welke wijze de minister invulling
geeft aan de door de Tweede Kamer gevraagde informatie over de beleidsprioriteiten
voor 2000. Daarbij wordt bezien of en in hoeverre de gegevens opgenomen zijn
in de financiële verantwoording. Daarnaast komt aan de orde of met de
gepresenteerde gegevens ook het oorspronkelijke doel bereikt wordt: het verhelderen
van de relatie tussen de doelen, prestaties en middelen. Hierbij komt ook
de relevantie van de gegevens en de afdekking van de beleidsprioriteit aan
de orde.In deze paragraaf wordt afzonderlijk stil gestaan bij de drie door de
Tweede Kamer benoemde beleidsprioriteiten. In bijlage 2 is voor elke beleidsprioriteit
een tabel opgenomen waarin is aangegeven welke informatie door de Tweede Kamer
is gevraagd en welke informatie door de minister in de financiële verantwoording
wordt geleverd. Ook is aangegeven welke informatie naar mening van de Rekenkamer
nog extra zou kunnen worden opgenomen.Sluitende aanpak volwassen werkzoekenden en evenredige
plaatsingen van minderhedenDe beleidsprioriteit in de verantwoordingDe afspraken/toezeggingen met de Tweede Kamer zijn opgenomen in twee brieven
van de minister uit 19991. In deze brieven zegt
de minister de meeste door de Kamer gevraagde gegevens toe. Over de onderwerpen
Sluitende Aanpak en minderheden geeft de minister aan gegevens te zullen verstrekken
die enigszins afwijken van hetgeen door de Kamer wordt gevraagd.De Rekenkamer constateert dat de minister in de financiële verantwoording
een groter gedeelte van de door de Kamer gevraagde gegevens levert dan vorig
jaar en dat hij voldoet aan zijn eigen toezeggingen. De minister verstrekt
ook andere dan de door de Kamer gevraagde informatie. Tevens wordt buiten
de financiële verantwoording om informatie over deze prioriteit aan de
Kamer verstrekt.De in de financiële verantwoording opgenomen informatie heeft vooral
betrekking op de deelname, in aantallen personen, aan de verschillende arbeidsmarktinstrumenten
van SZW. Bij de door de Kamer gevraagde gegevens over «uitgaven per
geplaatste» kan worden opgemerkt dat de opgenomen prijsgegevens slechts
een gedeelte van de totale uitgaven weerspiegelen. Alleen de door het Rijk
vergoede bedragen worden opgenomen. In de totale uitgaven moeten ook de eigen
bijdragen van onder andere de gemeenten meegenomen worden. Over minderheden
geeft de minister de participatiepercentages in arbeidsmarktmaatregelen in
combinatie met cijfers over aantallen allochtonen en autochtonen in de werkloosheid.
Hiermee wordt een indicatie gegeven van de door de Kamer gevraagde gegevens.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenDe Rekenkamer is van mening dat de gepresenteerde gegevens belangrijke
informatie verschaffen over het door de minister gevoerde arbeidsmarktbeleid.
De gegevens bieden met name inzicht in de geleverde prestaties in de zin van
aantallen gesubsidieerde banen en bemiddelingsplannen. Ook bieden de uitstroomgegevens
zicht op de realisatie van de doelstelling om mensen uit te laten stromen
naar regulier werk. Het ministerie geeft aan in de toekomst via het knooppunt
beleidsinformatie ook de duurzaamheid van deze uitstroom te willen volgen.
Over de mate waarin de beleidsprioriteit wordt afgedekt door de in de financiële
verantwoording opgenomen gegevens merkt de Rekenkamer op dat daarin nog verbeteringen
mogelijk zijn (zie derde kolom in de bijlage). Speciale aandacht vraagt de Rekenkamer voor het inzicht in het doelbereik
van het instrument sluitende aanpak. In haar eerdere rapportages over beleidsprioriteiten
maakte zij hier ook al opmerkingen over. De doelstelling van de sluitende
aanpak is het voorkomen van langdurige werkloosheid door iedere nieuwe werkloze
die niet zelf aan het werk kan komen, binnen één jaar een traject
aan te bieden. Hiervoor zijn extra gelden beschikbaar gesteld, deze staan
op artikel 12.09 van de begroting. Deze middelen worden verdeeld over reguliere
budgetten (artikelen 12.01, 12.06 en 13.03). Uit deze reguliere budgetten
worden ook reeds inspanningen voor de doelgroep verricht. De bij de Sluitende
Aanpak opgenomen prestatiegegevens hebben echter alleen betrekking op de arbeidstrajecten
die zijn gefinancierd vanuit het extra budget. Om te kunnen zien of het doel
bereikt wordt is ook informatie nodig over de inspanningen die vanuit de reguliere
budgetten voor de doelgroep van nieuwe werklozen worden verricht. De Rekenkamer
geeft hiertoe in overweging om bij de artikelen van arbeidsmarktinstrumenten
het bereik uit te splitsen naar de doelgroep sluitende aanpak en naar het
zittend bestand. Dit sluit ook aan bij het verzoek van de Kamer dat inmiddels
is ingewilligd om de sluitende aanpak ook van toepassing te laten zijn op
het zittende bestand1. In de huidige presentatiewijze
is de aansluiting tussen de gegevens bij het artikel Sluitende Aanpak en de
andere artikelen moeilijk te maken.Voorts stelde de Rekenkamer vast dat over de verschillende arbeidsmarktinstrumenten
van elkaar afwijkende soorten (instroom- en uitstroom)gegevens in de financiële
verantwoording worden weergegeven. Bijvoorbeeld over het geslacht of het voorafgaand
inkomen van de deelnemers. Hoewel ieder instrument haar eigen karakteristieken
kent beveelt de Rekenkamer toch aan om zoveel mogelijk eenheid te realiseren
in de gepresenteerde informatie.Fraudebestrijding in de bijstandDe beleidsprioriteit in de verantwoordingDe door de Kamer gevraagde gegevens worden in de financiële verantwoording
slechts gedeeltelijk beantwoord. Wel wordt een aantal aanvullende gegevens
verstrekt en dient er, naast de vragen uit het schema, rekening gehouden te
worden met de motie Örgü-Schimmel2,
waarin om prestatie-indicatoren wordt verzocht waarmee de Kamer in staat is
de ontwikkeling van de fraudebestrijding te volgen. Ook wordt in een aantal
andere documenten belangrijke informatie over fraudebestrijding verstrekt.In een brief van de staatssecretaris aan de Kamer3 worden de resultaten van het Randomized Response onderzoek gepresenteerd.
Een gedeelte van deze gegevens is tevens opgenomen in de financiële verantwoording.
Het Randomized Response onderzoek bevat gegevens over omvang en achtergronden
van regelovertreding in de Abw, WAO en WW. Deze gegevens hebben als input
gediend voor de opstelling van de prestatie-indicatoren waarnaar in de motie
Örgü-Schimmel wordt gevraagd. In reactie op deze motie worden prestatiegegevens
over de jaren 1997–1999 gegeven voor zowel de werknemersverzekeringen,
de volksverzekeringen als de bijstand. Deze gegevens hebben onder meer betrekking
op de kennis van uitkeringsgerechtigden over de Wet Boeten, op de omvang van
geconstateerde fraude en op het aantal opgelegde boeten. Deze gegevens worden
verstrekt per uitkeringssoort en sluiten dus gedeeltelijk aan bij de in het
kader van de beleidsprioriteit door de Kamer gevraagde informatie, die m.n.
is gericht op gegevens per maatregel. De minister zegde toe de in antwoord
op de motie ontwikkelde prestatie-indicatoren te zullen uitbouwen tot een
jaarlijkse integrale handhavingsrapportage die eind derde/ begin vierde kwartaal
van dit jaar voor het eerst zal verschijnen. Naar aanleiding van de evaluatie van de Wet Boeten1 worden cijfers gegeven van opgelegde boeten en maatregelen over de
jaren 1997–1999, waarvan een deel opgenomen is in de financiële
verantwoording.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenDe Rekenkamer constateerde dat de minister inspanningen heeft verricht
om zicht te krijgen op doelbereiking en geleverde prestaties binnen het fraudebestrijdingsbeleid.
De resultaten van het Randomized Response onderzoek leveren inzicht in de
mogelijke omvang van fraude en worden door de minister gebruikt als nulmeting
voor de fraudeomvang. Deze nulmeting kan worden gebruikt om inzicht te verkrijgen
in het doelbereik van de fraudebestrijding.De relatie tussen doelen en prestaties kan inzichtelijk worden gemaakt
aan de hand van de handhavingsketen. De fasen van de handhavingsketen zijn
preventie, controle, opsporing, geconstateerde fraude, afhandeling en effectuering
van sancties. De door de minister geleverde prestatie-indicatoren dekken de
beleidsprioriteit in redelijke mate af. De indicatoren hebben met name betrekking
op de fasen opsporing en geconstateerde fraude binnen deze keten, en in mindere
mate op de fasen preventie, controle, afhandeling en effectuering van sancties.
Naar mening van de Rekenkamer dienen er voor een volledig inzicht in het gevoerde
beleid voor elke fase van de handhavingsketen prestatie-indicatoren te zijn.De minister levert in de financiële verantwoording door de raming
en realisatie van uitgaven en besparingen voor de verschillende hoofdthema's
globaal inzicht in de effecten van de ingezette middelen. Het is de Rekenkamer
overigens onduidelijk hoe de realisaties van de geraamde besparingen bepaald
worden en of/hoe mogelijke preventieve effecten van genomen maatregelen hierin
worden verwerkt. Daarnaast beveelt de Rekenkamer aan om de mogelijkheden na
te gaan van een specifiekere raming voor een aantal (belangrijke) maatregelen.
Hierbij kan gedacht worden aan een raming naar uitkeringssoort en naar uitgaven
en opbrengsten, waarbij de uitkomsten van het Randomized Response onderzoek
een handvat zouden kunnen bieden.Een complicatie die al in eerdere publicaties2
is aangestipt is dat de tijdige aanleveren van gegevens voor de financiële
verantwoording bemoeilijkt wordt doordat veel van de prestatiegegevens van
derden afkomstig zijn. De gegevens voor de Abw moeten vanaf 2001 gegenereerd
worden uit de verbeterde fraudestatistiek en de nieuwe debiteurenstatistiek.
De minister geeft niet aan of de gegevens hierdoor in de toekomst op tijd
zullen komen.In het rapport «Opsporing en vervolging van fraude» van december
2000 constateerde de Rekenkamer dat er een risico bestaat dat zware (opgespoorde)
fraude onbestraft blijft. De minister geeft aan dat dit in de toekomst wellicht
door de Sociale Inlichtingen en Opsporingsdienst ondervangen zal worden. Daarnaast
wordt in het rapport aangeraden om prestatieafspraken te maken tussen het
Openbaar Ministerie en gemeenten, zodat er een betere afstemming in de handhavingsketen
komt tussen opsporing en vervolging. De Rekenkamer wijst erop dat prestatie-indicatoren
hierbij een goed hulpmiddel kunnen zijn.Doordat er door de Tweede Kamer in het kader van de beleidsprioriteiten
en via de motie Örgü-Schimmel om niet geheel vergelijkbare prestatiegegevens
is gevraagd, is er sprake van een zekere versnippering in de informatieverstrekking.
Daarnaast concludeert de Rekenkamer dat de minister in tal van documenten,
al dan niet van ramingen voorzien, maatregelen presenteert, maar dat over
deze maatregelen niet altijd overzichtelijk (in de financiële verantwoording)
verantwoording wordt afgelegd. Voor een helder zicht op doelen, prestaties
en middelen verdient het aanbeveling dat de daarop betrekking
hebbende gegevens eenduidig en minder verspreid worden gepresenteerd.Plaatsingen in het kader van de Wet Reïntegratie
ArbeidsgehandicaptenDe beleidsprioriteit in de verantwoordingDe minister zegde in zijn aanbiedingsbrief bij de dummybegroting VBTB
bijna alle door de Kamer gevraagde gegevens toe.De minister verstrekt, zoals uit de tabel kan worden opgemaakt, een deel
van de door de Kamer gevraagde gegevens. Overigens gaat het hierbij gedeeltelijk
om een door de minister gemaakte interpretatie van de door de Kamer gevraagde
gegevens. De Rekenkamer wees er in haar onderzoek «Beleidsprioriteiten
1999 en 2000» al op dat de vraagstelling van de Kamer de minister deze
ruimte bood. De opgenomen gegevens hebben met name betrekking op het aantal
ingekochte trajecten en het aantal plaatsingen op de arbeidsmarkt en op de
aard en de omvang van de toegekende REA-instrumenten.De gegevens waar de Kamer wel om vroeg maar die door de minister niet
worden verstrekt hebben betrekking op de aard van de instroom en de uitstroom
en op de kosten van de verschillende ingezette (subsidie)instrumenten. Daarnaast
zijn alleen gegevens verstrekt over de uitvoeringsinstellingen en niet over
de arbeidsgehandicapten waarvoor het opdrachtgeverschap in handen is van Arbeidsvoorziening
of de gemeente.Relatie tussen doelen, prestaties en middelenDe door de minister verstrekte gegevens bieden met name inzicht in de
geleverde prestaties en in mindere mate in het doelbereik en de inzet van
middelen. Een kanttekening van de Rekenkamer bij de vermelde prestaties inzake
bemiddelingstrajecten is dat uit de REA-evaluatie blijkt dat nog geen tweederde
van de ingekochte trajecten daadwerkelijk is gestart. Het kengetal «ingekochte
bemiddelingstrajecten» is dus van beperkte betekenis en zou moeten worden
aangevuld met informatie over het aantal gestarte en, al dan niet met een
plaatsing, afgeronde trajecten. Via de evaluatie wordt informatie over het
doelbereik in termen van aantal plaatsingen na gebruik van een REA-instrument
verschaft. Voor inzicht in het doelbereik dient naar de mening van de Rekenkamer
tevens het bereik van de wet REA te worden afgezet tegen de totale populatie
arbeidsgehandicapten.Over de effectiviteit van de Wet REA in relatie tot de ingezette middelen
zijn geen prestatiegegevens voorhanden. In de evaluatie en in de financiële
verantwoording wordt gemeld dat de kostenontwikkeling een stijgend verloop
liet zien in verband met het gestegen gebruik en de gestegen prijs van REA-instrumenten.
Er wordt aangetekend dat de inzet van de middelen wellicht aan de hoge kant
is geweest omdat een deel van de plaatsingen ook zonder subsidie wel zou zijn
gerealiseerd.Los van de vraag of het mogelijk is zicht te krijgen op de kosteneffectiviteit
van de REA kan worden opgemerkt dat in de financiële verantwoording bij
de passages over de REA geen gegevens over de (gemiddelde dan wel vaststaande)
prijs of kosten van de trajecten en voorzieningen zijn opgenomen. Ook wordt
er geen relatie gelegd naar de gelden die via de begroting van het Ministerie
van SZW voor de Wet REA ter beschikking worden gesteld. Door het ontbreken
van dergelijke basisinformatie kan ook een begin van inzicht in de relatie
tussen doelen en ingezette middelen niet worden verkregen.Overigens doet de Rekenkamer momenteel een onderzoek Toeleiding naar de
arbeidsmarkt waarin de prestaties ten aanzien van reïntegratie van uitkeringsgerechtigden
en de succes- en faalfactoren die hierbij een rol spelen, worden onderzocht. Betrouwbaarheid van de verstrekte gegevensOver de betrouwbaarheid van de over de verschillende beleidsprioriteiten
verstrekte gegevens merkt de Rekenkamer het volgende op.Een aantal prestatiegegevens wordt ontleend aan monitors of andere (incidentele)
onderzoeken, die door externe bureaus worden uitgevoerd. Bij de gegevensverzameling
over de Wsw tekent de Rekenkamer aan dat de uit de monitor afkomstige gegevens
met de nodige voorzichtigheid dienen te worden benaderd. Het is het eerste
jaar dat deze monitor wordt gebruikt en bij verschillende gemeenten blijken
aanloopproblemen te bestaan bij de levering van de gegevens. Voor de sluitende
aanpak geldt dat de opgenomen informatie is ontleend aan slechts de helft
van de gemeenten die hiervoor extra middelen hebben ontvangen. Daarnaast is
bij de opgenomen informatie over het aantal trajecten sluitende aanpak een
probleem dat er geen sprake is van een eenduidige definitie van het begrip
traject. In dit verband beveelt de Rekenkamer aan om zorg te dragen voor adequate
procedures zodat sprake is van volledigheid en eenduidigheid in de informatieverstrekking.4.5.2 ConclusieDe Rekenkamer constateerde dat het Ministerie van SZW belangrijke inspanningen
heeft verricht om het inzicht in de werking en doelbereiking van beleidsinstrumenten
te vergroten. In dit verband zijn ook van belang de ontwikkeling van fraudestatistieken,
het knooppunt beleidsinformatie en de doorlichting van het arbeidsmarktinstrumentarium
via een interdepartementaal beleidsonderzoek. De Rekenkamer beveelt aan om
bij deze acties, mede in verband met het VBTB-traject, uit te gaan van eenduidige
definities en begrippen en nadrukkelijk aandacht te besteden aan de samenhang
in de informatievoorziening over de verschillende instrumenten. BIJLAGE 1 OVERZICHT VAN GECONSTATEERDE TEKORTKOMINGEN 2000 BIJ HET
MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID (BEDRAGEN X 1 MILJOEN*) TekortkomingenJaar van constateringOntwikkelingen/toezeggingenFoutenOnzeker-hedenArtikelOmschrijvingOmvangParagraafInvoering van de nieuwe visie op de administratieve
organisatie loopt achter op de planning.1997Het ministerie is grotendeels zijn toezegging nagekomen
ten aanzien van het opstellen en actualiseren van de AO-beschrijvingen. In
maart 2001 is een richtlijn voor het onderhoud van de AO vastgesteld. Het
opstellen van de financieelbeheersconcepten is vrijwel afgerond. Hoewel veel
activiteiten zijn ontwikkeld in 2000 is er thans onzekerheid omtrent de kwaliteit
van een aantal beschreven processen en omtrent de aansluiting van de procesbeschrijvingen.
Eind 2001 dienen de processen beschreven te zijn.     2.3          Regeling Materieelbeheer is nog niet vastgesteld
en geïmplementeerd.1999Naar verwachting zal zomer 2001 deze regeling worden geïmplementeerd.
Evaluatie staat gepland voor de tweede helft van 2002.     3.2         Onvolkomenheden bij de verwerving van goederen en
diensten, waardoor er niet gehandeld werd conform de regeling contractenbeheer.
Publicatie van gunning nagelaten in het Europese Publicatieblad.1998Tekortkomingen zijn niet van
ernstige aard, terwijl er de afgelopen twee jaar wel vooruitgang is (met uitzondering
van de Veranderorganisatie SUWI).     3.3         Bij de Veranderorganisatie SUWI was er sprake van
tekortkomingen in het financieel beheer: niet-naleving van de offerteprocedures
en onzekerheid over geleverde prestaties bij de uitgaven.2000Veel knelpunten in opstartperiode; de onzekerheid
bij de uitgaven overschrijdt niet de (rapportage)normen     3.3.4          Op onderdelen vertoont het M&O-beleid tekortkomingen.
Dit is het geval bij de ESF-gelden, Arbeidsvoorziening en de uitvoeringsinstellingen.1999Slechts geringe
vooruitgang in 2000. De minister heeft op 4 mei 2001 toegezegd dat de Rekenkamer
regelmatig inzicht zal worden gegeven over de concrete planning, voornemens
en resultaten, dit alles in een helder tijdschema.     2.8BIJLAGE 2 Beleidsprioriteiten Gevraagde gegevens Sluitende aanpak volwassen
werkzoekenden en evenredige plaatsingen van minderhedenOpgenomen in FV 2000?Opmerkingen AR; extra op te nemen prestatiegegevens 1 Sluitende aanpak      A) Het aantal nieuwe langdurig werklozen; B) Uitgaven
per aanbod; C) Aantal mensen dat aanbod krijgt en aantal dat gebruik maakt
van aanbod; D) Aantal mensen waarbij aanbod leidt tot reguliere of gesubsidieerde
arbeidDeels beantwoord. A: wordt gegeven, B: wordt
niet gegeven, C: alleen het aantal mensen dat een aanbod krijgt wordt gegeven,
D: wordt alleen door Arbeidsvoorziening gegeven.Aandacht voor aansluiting tussen artikel Sluitende Aanpak (12.09) en andere
artikelen (12.01, 12.06 en 13.03) vereist.    2 WSW      A) Aantal WSW plaatsen cq standaardeenheden; B) Omvang
wachtlijst; C) Aantal plaatsen zwaar gehandicapten; D) Uitgaven per geplaatsteBeantwoord A-C op basis van voorzichtige raming
en eerste meting WSW-monitor stand medio 2000.1) Aantal indicaties voor begeleid werken (BW), gezien grote onderschrijding
doelstelling van 25% BW. 2) Uitstroom specificeren naar regulier werk, WIW/ID
c.a. en overig.    3 WIW      A) Realisatiegegevens; B) Uitgaven per geplaatsteBeantwoord, jaarcijfers op basis van cijfers eerste
drie kwartalen.1) Bereik naar fase 2) Scholing
en Activering: aantallen, soorten prestaties en bereikte personen   4 I/D banen      A) Aantal gerealiseerde I/D banen; B) Uitgaven per
geplaatsteBeantwoord, jaarcijfers op basis van
cijfers eerste drie kwartalen.1) Bereik naar fase    5 Minderheden     A) Hoeveelheid ingezette middelen voor minderheden
gedeeld door aantal ingeschreven minderheden; B) Ingezette middelen voor niet-minderheden
gedeeld door aantal ingeschreven niet minderheden; C) Aantal toeleidingen
naar arbeidsmarkt voor minderheden gedeeld door aantal ingeschreven minderheden;
D) Aantal toeleidingen arbeidsmarkt voor niet-minderheden gedeeld door aantal
ingeschreven niet minderhedenDeels beantwoord.
Over 1998 en 1999 zijn gegevens opgenomen over het aandeel minderheden in
trajecten Sluitende Aanpak (1998), Arbeidsvoorziening en WIW en in de instroom
van de I/D banen.1) Aandeel minderheden in uitstroom
uit arbeidsmarktinstrumenten 2) Aard contract vervulde vacatures i.h.k.v.
minderhedenconvenant (vast, meer/minder dan 6 maandcontract)Gevraagde gevens Fraudebestrijding
in de bijstandOpgenomen in FV 2000?Opmerkingen AR; extra op te nemen prestatiegevens1 het aantal uitkeringen dat wordt bespaardNiet beantwoord. De minister heeft reeds aangegeven het
leveren van deze gegevens niet zinvol te achten (kamerstuk 26 347 nr.
4)    2 het bedrag dat aan teruggevorderde bijstand en
boetes wordt geïnd in relatie tot de opbrengst van 160 miljoenNiet beantwoord. De minister heeft reeds aangegeven het
leveren van deze gegevens niet zinvol te achten (kamerstuk 26 347 nr.
4)    3 een uiteenzetting van maatregelen waarmee de besparing
zal worden bereiktBeantwoord    4 de uitgaven en opbrengsten die voor de afzonderlijke
maatregelen worden geraamdDeels beantwoord; voor
de gehele Sociale Zekerheid en per hoofdthema * i.p.v. per maatregel    5 de wijze waarop de realisatie van de raming gedurende
het jaar wordt bewaaktNiet beantwoord    6 per maatregel het aantal opsporingen, vervolgingen,
sancties en de opbrengsten van teruggevorderde uitkeringen en boetesNiet beantwoord. Dit wordt wel deels beantwoord per uitkeringssoort
in kamerstuk 27 400 XV nr. 213 en deels voor de Wet Boeten in kamerstuk
27 609 nr. 1    7 de spreiding van de opbrengst over het landDeels beantwoord; de spreiding van het aantal opsporingen
en de verhouding opgespoorde fraude/ personen met Abw uitkering per provincie
voor de jaren 1997–1999 wordt gegeven1)
Spreiding naar bepaalde steden en spreiding verdeeld naar grootte van steden* De hoofdthema's zoals benoemd in het regeerakkoord 1999 zijn kwaliteitsverbetering
fraudebestrijding, verbetering van het (geautomatiseerde) gegevensverkeer,
verbeteren samenwerking en bestrijding internationale fraudeGevraagde gegevens Plaatsingen in het
kader van de Wet Reïntegratie ArbeidsgehandicaptenOpgenomen in FV 2000?Opmerkingen AR; extra op te nemen prestatiegegevens Instroom, naar aard en omvangDeels beantwoord.
Aantal arbeidsgehandicapten waarvoor traject is ingekocht is opgenomen en
het percentage van deze mensen dat een arbeidsongeschiktheids-uitkering heeft.1) Instroom naar bedrijfssector, gezien verschillende arbeidsongeschiktheidssituaties
en (on)bekendheid met REA per sector.    B) Uitstroom, naar aard en omvang en bemiddelende instantieDeels beantwoord. Aantal plaatsingen na toepassing van REA-instrument
is vermeld.1) Uitstroom naar bedrijfssector, zie hierboven
2) Uitstroom uit WAO na toepassing REA-instrument    C) Toegepaste reïntegratie-instrumenten, naar aard en omvangBeantwoord*    D) Kosten per reïntegratieproject, met verschillen in kosten
per instrumentNiet beantwoord    E) Verhouding instroom/uitstroom per instrumentNiet beantwoord    F) Subsidiegebruik door werkgevers, naar aard, omvang en kostenDeels beantwoord. Aantal en soort van toegekende REA-instrumenten
is opgenomen $ , kosten ontbreken. * Er zijn gegevens opgenomen over de eerste drie kwartalen van het jaar
2000. RAPPORT BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 2000 VAN
HET SPAARFONDS AOW16 mei 2001Inhoud Samenvatting44   1Inleiding45   2Financieel beheer462.1Inleiding46 2.2Accountantscontrole financiële
verantwoording46 2.3Administratieve organisatie462.4Conclusie over het financieel beheer46   3Financiële verantwoording473.1Rekening47 3.2Toelichting bij de rekening473.3Saldibalans met toelichting47 3.4Oordeel over de financiële
verantwoording48SAMENVATTINGHet Spaarfonds AOW is een apart begrotingsfonds dat wordt beheerd door
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). In het fonds worden
gelden gereserveerd om de toekomstige financiering van de Algemene Ouderdomswet
(AOW) in het licht van de toenemende vergrijzing veilig te stellen.De ontvangsten van het Spaarfonds AOW bestaan uit de bijdragen ten laste
van de begroting van het Ministerie van SZW (f 4 800 miljoen) en
de rente-ontvangsten over het saldo van het fonds (f 597 miljoen). Uitgaven
worden tot 2020 niet verwacht.In de financiële verantwoording 2000 van het Spaarfonds AOW trof
de Rekenkamer geen belangrijke fouten of onzekerheden aan. De verantwoording
is een deugdelijke weergave van de uitkomsten van het financieel beheer en
is opgesteld volgens de voorschriften.Het financieel beheer bevatte geen noemenswaardige tekortkomingen. 1 INLEIDINGDit rapport bij de financiële verantwoording bevat de resultaten
van het rechtmatigheidonderzoek over 2000 dat de Rekenkamer op grond van artikel
51 van de Comptabiliteitswet heeft uitgevoerd bij het Spaarfonds AOW.Ingevolge artikel 68, eerste lid van de Comptabiliteitswet wordt dit rapport
uitgebracht aan de Staten-Generaal alsmede aan de betrokken minister.Het Spaarfonds AOW is een apart begrotingsfonds conform artikel 2 van
de Comptabiliteitswet. De oprichting per 1 december 1997 van het fonds is
geregeld in een wijzigingswet op de Wet financiering volksverzekeringen. De
minister van SZW beheert de begroting van dit fonds.De wetgever wil in het fonds over een langere periode gelden reserveren
om de financiering van de algemene ouderdomsverzekering in de toekomst, in
het licht van de toenemende vergrijzing zeker te stellen.Ontvangsten van het Spaarfonds worden gevormd door bijdragen ten laste
van de begroting van het Ministerie van SZW en door renten over het saldo
van het fonds. De minister van SZW kan in overeenstemming met de minister
van Financiën besluiten vanaf het jaar 2020 uit het Spaarfonds AOW lasten
van de AOW te betalen. Voor die tijd zullen er geen uitgaven zijn.Het rapport is voorgelegd aan de minister van SZW. De minister zag geen
aanleiding om te reageren op het rapport.Dit rapport bestaat uit 3 hoofdstukken. Hoofdstuk 2 betreft het financieel
beheer. In hoofdstuk 3 rapporteert de Rekenkamer over het onderzoek naar de
financiële verantwoording. 2 FINANCIEEL BEHEER2.1 InleidingDe Rekenkamer onderscheidt twaalf «ijkpunten» aan de hand
waarvan zij het financieel beheer van een minister beoordeelt en haar bevindingen
rapporteert. Deze bevindingen komen voort uit verschillende bronnen: rijksbreed
onderzoek, departementsspecifiek onderzoek en rapportages van de departementale
accountantsdiensten. In het rechtmatigheidonderzoek over 2000 is rijksbreed
onderzoek verricht naar dezelfde vijf ijkpunten welke in het rechtmatigheidonderzoek
over 1999 zijn onderzocht. Daarnaast is over 2000 een zesde ijkpunt voor het
eerst rijksbreed onderzocht: een verkennend onderzoek naar de planning- en
controlcyclus.Gezien de geringe activiteiten binnen het fonds (vier boekingen) is het
Spaarfonds AOW niet betrokken in de rijksbrede onderzoeken naar de voor 2000
geselecteerde ijkpunten.2.2 Accountantscontrole financiële verantwoordingDe departementale accountantsdienst (AD) van het Ministerie van SZW heeft
een goedkeurende verklaring bij de financiële verantwoording over het
begrotingsjaar 2000 afgegeven. De Rekenkamer stelde vast dat de AD-controle
voldoende basis bood voor haar oordeelsvorming over de financiële verantwoording
2000. Haar oordelen zijn dan ook mede tot stand gekomen op basis van de AD-rapportages.2.3 Administratieve organisatieDe activiteiten binnen het fonds zijn van geringe omvang. De komende jaren
wordt er hoofdzakelijk in het fonds gestort, terwijl uitgaven pas na 2020
te verwachten zijn. Binnen het ministerie is de directie Sociale Verzekeringen
aangewezen als fondsbeheerder.Er is een financieel beheersconcept voor het Spaarfonds AOW vastgesteld.
De geldende regels, voorschriften en procedures voor de begrotingsvoorbereiding,
uitvoering en verantwoording zijn van toepassing. De bij het Spaarfonds betrokken
partijen met hun taken en verantwoordelijkheden zijn benoemd.2.4 Conclusie over het financieel beheerIn het financieel beheer van het Spaarfonds AOW constateerde de Rekenkamer
geen noemenswaardige tekortkomingen. 3 FINANCIËLE VERANTWOORDING3.1 RekeningOverzicht 1 laat de totaalbedragen zien waaruit de rekening 2000 van het
Spaarfonds AOW is samengesteld. Daarvan is afgetrokken het gedeelte waarvan
de Rekenkamer met redelijke zekerheid heeft kunnen vaststellen dat het geen
fouten of onzekerheden bevat die de tolerantiegrenzen overschrijden. Wat overblijft
is het totaal aan fouten en onzekerheden die de tolerantiegrenzen wel overschrijden.De minister van Financiën stelt jaarlijks de rentevergoeding over
het saldo van het fonds vast. In juli 2000 zijn op voorstel van het Ministerie
van Financiën nieuwe afspraken gemaakt over storting van de jaarlijkse
bijdrage en de systematiek van rentevergoeding.Op basis van artikel 31 van de Wet financiering volksverzekeringen, zoals
deze is gewijzigd bij de wet van 29 april 1998, is bij de instelling van het
fonds bepaald dat de begrotingen financiële verantwoording van het fonds
uitsluitend op kasbasis wordt gepresenteerd. Verplichtingen worden derhalve
niet opgenomen in de financiële verantwoording.Overzicht 1Bedragen van de rekening 2000, Spaarfonds AOW (x f 1
miljoen)  UitgavenOntvangstenTotaal05 397,2 Geen belangrijke fouten/ onzekerheden05 397,2 Belangrijke fouten/ onzekerheden00 Onvolledigheden003.2 Toelichting bij de rekeningDe financiële verantwoording van het Spaarfonds AOW is ingericht
volgens de uitgangspunten uit de regeringsnota Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording
(TK 26 573). De onderscheiden suppletore mutaties zijn niet meer apart
zichtbaar gemaakt in de verantwoording, omdat dit niet zou bijdragen aan een
groter beleidsmatig inzicht in de verantwoording. Dit wijkt af van de voorschriften
van artikel 65, derde lid, onder b, van de Comptabiliteitswet. In de slotwet
2000 van het Spaarfonds AOW is een wetsartikel opgenomen dat voorziet in een
wettelijke voorziening waarmee de gewijzigde opzet van de verantwoording kan
worden doorgevoerd.Deze verandering is uiteengezet in de toelichting bij de rekening van
het Spaarfonds AOW.3.3 Saldibalans met toelichtingJaarlijks beoordeelt de Rekenkamer de bedragen op de saldibalans. Overzicht
2 geeft het totaalbedrag van de saldibalans per 31 december 2000. Overzicht 2Bedragen van de saldibalans per 31 december 2000, Spaarfonds
AOW (x f 1 miljoen)  DebetCreditTotaal 15 503,815 503,8 Geen belangrijke fouten/onzekerheden15 503,815 503,8 Belangrijke fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00Het creditbedrag wordt gevormd door (x
f 1 miljoen):Eindsaldo per 31 december 1999 10 106,6 Storting conform begroting 4 800,0Rentebijschrijving    597,2Totaal 15 503,8Het debetbedrag bestaat uit het eindsaldo 2000.De Rekenkamer heeft bij het Spaarfonds AOW geen fouten of onzekerheden
aangetroffen, die de tolerantiegrenzen overschrijden.De saldibalans en de toelichting daarbij voldoen aan de eisen.3.4 Oordeel over de financiële verantwoordingDe Rekenkamer heeft onderzocht of de financiële verantwoording van
het Spaarfonds AOW voldoet aan de volgende eisen:• de verantwoording is een deugdelijke weergave van de uitkomsten
van het financieel beheer en is opgesteld volgens de voorschriften;• de uitgaven en ontvangsten die in de verantwoording zijn opgenomen
zijn rechtmatig, dat wil zeggen: tot stand gekomen in overeenstemming met
de begrotingswetten en andere wettelijke regelingen.Op grond van haar onderzoek komt de Rekenkamer tot het oordeel dat de
financiële verantwoording van het Spaarfonds AOW voldoet aan beide eisen.XNoot1Systeem Planning Hoofdlijnen Beleid en Sturing en beheersing Handboek
1001.XNoot2Planning en control van een beleidsdirectie, medeparaaf en werkdruk.XNoot1Het betreft hier de controle van de AD op de doeltreffende wetsuitvoering.XNoot1TK, 26 347, nr. 4 en 26 541 nr. 68.XNoot1Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, 23 972,
nr. 48.XNoot2TK, 26 800 XV nr. 48.XNoot3TK, 27 400, nr. 213.XNoot1TK, 27 609, nr. 1.XNoot2Brief van de minister van 17 november 1999 over de financiële verantwoordingen
over het jaar 1998 (TK 26 541 nr. 68); Rekenkamer rapport «Ambitieus
maar haalbaar» van mei 1999. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27700-39.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl