Wet bevordering eigenwoningbezit; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25309, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25309 nr. 7

16-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN § 1. Inleiding§ 2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel§ 3. Berekeningssystematiek§ 4. Uitvoerings- en handhavingsaspecten§ 5. Voorbeelden van effecten voor individuele huishoudens§ 6. Budgettaire gevolgen ikb-regelingII. ARTIKELEN Artikel 16Artikel 18Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25309Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 309Voorstel van wet van de leden Duivesteijn, Van der Ploeg, Biesheuvel
en Terpstra houdende nieuwe regels over het verstrekken van bijdragen aan
lagere inkomensgroepen ten behoeve van het verkrijgen van een eigen woning
(Wet individuele koopbijdrage)nr. 7VERSLAGVastgesteld 16 april 1998De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1, belast met de voorbereiding van dit wetsvoorstel, brengt
als volgt verslag uit van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid. I. ALGEMEEN § 1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling en instemming kennis
genomen van voorliggend wetsvoorstel. Zij onderschrijven de wens van de indieners
om te komen tot een eigendomsneutraal volkshuisvestingsstelsel waarbij de
overheid zo weinig mogelijk onderscheid maakt tussen de subsidiëring
van kopen en huren. Zij achten het van belang dat zich naast de sociale huursector
een sociale koopsector kan ontwikkelen, waarbij mensen uit de lagere inkomensgroepen
dus zelf een keuze kunnen maken uit twee gelijkwaardige alternatieven.Voor de verkleining van het verschil in toegankelijkheid van huur- en
koopwoningen voor lagere inkomensgroepen achten deze leden de thans bestaande
gewenningsbijdrage een onvoldoende effectief en structureel instrument, daar
deze slechts voor een periode van vijf jaar voorziet in een overbruggingsregeling,
die bovendien in die vijf jaar steeds afneemt. Overigens zijn zij benieuwd
te vernemen hoevelen gebruik hebben gemaakt van deze gewenningsbijdrage-regeling.De leden van de PvdA-fractie voelen zich bovendien aangetrokken door het
feit dat de voorgestelde regeling door haar inkomensafhankelijkheid en jaarlijkse
toetsing veel minder fraudegevoelig is dan de afgeschafte premieregelingen
voor koopwoningen, waarbij sprake was van een kapitaalsubsidie ineens. Speculatie
wordt hiermee uitgesloten.Zij achten het ook, mede in verband met de uitvoerbaarheid, verstandig
dat de regeling zoveel mogelijk analoog aan de Huursubsidiewet is opgezet.Deze leden willen er verder op wijzen dat het van groot belang is dat
er een omvangrijke sociale huursector blijft bestaan. De financiële
middelen die door de verkoop van sociale huurwoningen worden gegenereerd,
zouden corporaties dan ook kunnen inzetten voor investeringen binnen die sector,
dit in het bijzonder ook met het oog op de taak die de corporaties hebben
op het terrein van de leefbaarheid.De leden van de PvdA-fractie vragen overigens in dit verband hoe groot
de risico's zijn dat vooral die woningen verkocht worden met een ongunstige
prijs-kwaliteit-verhouding. Dat wil zeggen die, hoewel geen sprake is van
een grote mate van achterstallig onderhoud (dit wordt immers in het wetsvoorstel
uitgesloten), bijvoorbeeld in de meer als maatschappelijk ongewenste geachte
buurten gesitueerd zijn.Tevens vragen zij of er voorzien is in een terugkoopgarantie door corporaties,
bijvoorbeeld als er een onvoorziene terugval in inkomen optreedt waardoor
eigenaar-bewoners zich genoodzaakt zien (wederom) een goedkope huurwoning
te betrekken. Zij gaan er overigens vanuit dat deze mensen dan gewoon (opnieuw)
voor individuele huursubsidie in aanmerking komen als zij aan de voorwaarden
daartoe voldoen.Deze leden achten het gewenst dat burgers meer zeggenschap krijgen over
de vormgeving en de kwaliteit van hun woning en woonomgeving. In dit kader
wordt wel gesproken over eigen opdrachtgeverschap, hetgeen kan leiden tot
een grotere architecturale variatie. Zij vragen in dit verband of het bijvoorbeeld
mogelijk is voor lagere inkomensgroepen zelf nieuwbouw te plegen, met behulp
van de individuele koopbijdrage (IKB). Graag vernemen zij de mening van de
indieners daarover.Uit de indiening van het (aangepaste) wetsvoorstel blijkt dat het draagvlak
voor de bevordering van het eigen woningbezit groter is geworden. De leden
van de CDA-fractie beoordelen dit als bijzonder positief, omdat het eigen
woningbezit bijdraagt aan een grotere verantwoordelijkheidsbeleving voor de
woning en de woonomgeving. Positief is ook dat het kooprecht en de afroming
van de verkoopwinsten uit het oorspronkelijke wetsvoorstel zijn verdwenen.
Verhuurders zijn volgens deze leden blijkens het Nationaal Programma Volkshuisvesting
(NPV) zeer wel in staat om zelf een goede bestemming te geven aan de opbrengsten
bij verkoop. De leden van de CDA-fractie hebbem echter wel aantal vragen en
opmerkingen. De indieners worden uitgenodigd hierop in te gaan.Eén van de vragen betreft de gelijkwaardige behandeling van huurders
en kopers. Het lijkt alsof met dit voorstel beide groepen verschillend worden
behandeld, gezien het feit dat de overheid wel voor de koper maar niet voor
de huurder het renterisico dekt. De huidige Huursubsidiewet voorziet immers
niet in een compensatie, als de verhuurder de rentestijging in de huur doorberekent.
Of denken de indieners de gelijkwaardigheid te garanderen door de aftrek van
de hypotheekrente vergaand te beperken, zoals onlangs is voorgesteld door
één van de indieners van deze initiatiefwet? Deze leden zouden
daar in elk geval geen voorstander van zijn.De leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van het, na advisering
door de Raad van State, slechts marginaal gewijzigde initiatief wetsvoorstel
Individuele Koopbijdrage. Zij verbazen zich over de slechts marginale wijziging,
zeker gelet op het feit dat het wetsvoorstel nu mede door twee CDA-leden wordt
ingediend. Kunnen de indieners concreet aangeven welke wijzigingen het gevolg
zijn van de samenwerking tussen CDA en PvdA, anders dan voortkomend uit het
advies van de Raad van State?Eerder hebben de leden van de VVD-fractie te kennen gegeven zeer verheugd
te zijn dat nu ook de PvdA het eigen woningbezit wil stimuleren. Juist de
PvdA heeft decennia lang een volkshuisvestingsbeleid gevoerd met een te sterke
nadruk op sociale huurwoningen en te weinig aandacht voor eigen woningbezit
en voor de huisvestingswensen van mensen met hogere inkomens.
Dit eenzijdige beleid is één van de belangrijkste oorzaken van
de huidige huisvestingsproblematiek, vooral in de grote steden. Juist daarom
zijn deze leden ingenomen met de nieuwe PvdA-lijn om het eigen woningbezit
te stimuleren. Inmiddels is het percentage eigen woningen de 50% gepasseerd.
Dit percentage zal de komende jaren verder toenemen: ook bij lagere inkomens
wint de eigen woning sterk terrein. Juist voor de lagere inkomens is er brede
steun vanuit de Kamer om tot een stimulans vanuit de overheid te komen. De
motie-Hofstra cs (25 000 XI nr. 30), is door de Kamer aanvaard, met alleen
de PvdA-fractie tegen. De regering heeft inmiddels een zogenoemde Koop Gewennings
Bijdrage ingevoerd. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat deze nieuwe
regeling verder moet worden verbeterd en verbreed.Nogmaals over de doelstelling, bevordering van eigen woningbezit bestaat
geen verschil van mening. Maar dit wetsvoorstel is onnodig ingewikkeld en
bureaucratisch. Het bevat verwerpelijke onderdelen en de financiële onderbouwing
is van een onthutsende naïviteit. Dit laatste is opmerkelijk, aangezien
de financiële woordvoerders van PvdA en CDA mede indieners zijn. Of in
beeldspraak: het schip voert de goede vlag, en er is ook een goede koers ingezet,
maar het schip is zo gammel geconstrueerd dat het ten onder gaat voor de bestemmingshaven
in zicht is. Invoering van deze wet zal op termijn soortgelijke effecten hebben
als de dynamischekostprijssystematiek, waarvan nu niemand meer begrijpt hoe
zulke onverstandige besluiten konden worden genomen. Welke overeenkomsten
en verschillen zijn er tussen dit voorstel en het eerdere dynamische-kostprijssysteem?
Eerder heeft de VVD-fractie positief gereageerd op een verzoek van de PvdA-fractie
om gezamenlijk een initiatiefvoorstel in te dienen. Maar gezamenlijk bleek
te betekenen het PvdA-plan en dat was en is voor de VVD-fractie niet acceptabel.
Zij gaan hierna nader in op hun ernstige bezwaren. Daaruit zal blijken dat
deze zo principieel en ingrijpend zijn, dat deze ook niet via wijzigingen
kunnen worden weggenomen. Aanpassing tot een effectief en acceptabel voorstel
zal een geheel andere regeling vergen, aansluitend op de inmiddels ingevoerde
Koop Gewennings Bijdrage.Op dit moment beperken deze leden zich tot de hoofdpunten van kritiek.
Weliswaar zijn er ook allerlei opmerkingen over onderdelen van de Wet te maken,
maar het is niet zinvol om die nu naar voren te brengen.Kern van het voorstel is dat iedereen, ook de allerlaagste inkomens, moet
kunnen kiezen tussen huur of koop. Die vrije keuze is er nu ook; zo kiezen
mensen met hogere inkomens soms heel bewust voor huren in plaats van kopen.
En bij de lage inkomens is een huurwoning, in combinatie met huursubsidie,
veel goedkoper en veelal ook minder riskant dan een koopwoning.Nog sterker, juist omdat een eigen woning voor mensen met erg lage inkomens
financieel moeilijk haalbaar is, is in ons land in de loop van de tijd een
goede en krachtige sociale huursector ontstaan. De recente financiële
verzelfstandiging en de daarbij versterkte marktwerking, betekent dat deze
sociale huursector ook in de toekomst goed blijft functioneren. Nu is de kritiek
van de indieners dat mensen met echt lage inkomens niet echt kunnen kiezen
tussen huren en kopen. Maar is het, zo vragen de leden van de VVD-fractie,
nu werkelijk de taak van de overheid om, naast de instandhouding van een goede
sociale huursector en een goed huursubsidiesysteem (volgens de staatssecretaris
van VROM de beste van de wereld) iedereen financieel de mogelijkheid te bieden
om een eigen huis te kopen? En als de indieners deze vraag bevestigend beantwoorden,
geldt dat dan ook niet voor de vrije keuze tussen een eigen auto en het openbaar
vervoer, of een vrije keuze tussen een binnenlandse of een buitenlandse vakantie?
Wordt hiermee niet een geheel nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling gecreëerd
tussen burgers en overheid?Overigens blijkt uit de voorbeelden dat het doel van vrije keuze met dit
voorstel niet wordt gerealiseerd. Bij realistische financiële plaatjes
blijkt dat de allerlaagste inkomens, bijstandsontvangers bijvoorbeeld,
veel duurder uit zijn met een eigen huis, en daarbij dan ook nog risico's
lopen van onderhoud en marktontwikkeling. Tekenend is wat dat betreft ook
de reactie van de Woonbond, van 1 april 1998,aan de vaste commissie voor VROM
die deze stelling onderschrijft. Wat gaan de indieners aan het wetsvoorstel
wijzigen om deze voor hun cruciale doelstelling wel te realiseren? En welke
extra kosten zijn hieraan verbonden?Voorts vragen de leden van de VVD-fractie aandacht voor de principiële
verschillen tussen huur en koop. Bij koop verwerft de koper de eigendom en
daarmee is hij zelf ook volledig verantwoordelijk voor dat eigendom met alle
daarmee verband houdende lasten en lusten. Hoe valt hiermee te rijmen dat
de overheid, naast de fiscale faciliteit voor hypotheekrente-aftrek die altijd
en voor iedereen geldt, dertig jaar lang een extra rentesubsidie zou moeten
verlenen? Dit is toch een volledige miskenning van het begrip eigendom? Verwatert
hierdoor niet het duidelijke verschil tussen huur en koop? Zal de koper een
dergelijke «koopwoning» niet als een huurwoning blijven ervaren?
Is er dan niet het risico dat de sociale huursector, die toch al veel kleiner
wordt, versnippert en daarmee zijn goede positie verliest? Ook vanuit de burger
bezien, achten de leden van de VVD-fractie een rentesubsidie voor praktisch
onbepaalde tijd ongewenst. Niet alleen miskent het de eigen verantwoordelijkheid,
maar het is toch ook riskant om de belangrijke beslissing over de aankoop
van een eigen woning te koppelen aan een zo lang lopende overheidsverplichting
die door toekomstige generaties politici wellicht weer wordt beperkt of afgeschaft?De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat een sterke sociale huursector
en een goed systeem van huursubsidie in stand kan en moet worden gehouden,
juist om de laagste inkomens goede en betaalbare huisvesting te bieden. Een
rentesubsidiesysteem gericht op de laagste inkomens is onrealistisch en ongewenst.
Het betekent feitelijk dat de sociale huursector opnieuw wordt uitgevonden.
De laatste jaren wint de eigen woning al belangrijk terrein op de huurwoning,
ook bij lagere inkomens. Deze leden zijn voorstander van een eenmalige dan
wel kortdurende (bijvoorbeeld maximaal vijf jaar) financiële gewenningsbijdrage
om nog meer mensen te helpen bij de aanschaf van een eigen woning. Feitelijk
betekent dit het verlagen van het loonomslagpunt tussen kopen en huren, waarbij
het omslagpunt echter toch duidelijk hoger blijft dan het niveau van een bijstandsuitkering.De leden van de VVD-fractie hopen hun standpunt duidelijk te hebben gemaakt.
Dit wetsvoorstel bevat veel pricipieel verwerpelijke onderdelen, is onnodig
ingewikkeld en bureaucratisch en de financiële onderbouwing is van een
onthutsende naïviteit. Een veel efficiëntere en eenvoudige regeling
biedt de recent ingevoerde Koop Gewennings Bijdrage die nog aanzienlijk kan
worden verbeterd en verbreed. Deze leden achten dat gewenst als alternatief
van dit wetsvoorstel.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
dit wetsvoorstel. De doelstelling het vergroten van de mogelijkheden tot eigen
woningbezit voor de laagste inkomens, is sympathiek. De uitwerking in het
wetsvoorstel oordelen deze leden echter op hoofdpunten onvoldragenHet betreft dan in het bijzonder de omgang met de risico's van eigen woningbezit
en het gegeven dat met introductie van dit voorstel nieuwe juridische ongelijkheden
tussen huurders en binnen de eigenaar-bewoners zullen ontstaan.Belangrijk in dit wetsvoorstel is volgens de leden van D66-fractie de
relatie tot de Nationale Hypotheekgarantie (NHG).Op bladzijde 5 van de memorie van toelichting staat dat de mogelijkheid
om een hypotheekgarantie te verkrijgen, is voorbehouden aan huishoudens met
een gemiddeld jaarinkomen van minimaal ongeveer 35 000 gulden.
Blijkbaar veronderstellen de indieners dat de NHG-verstrekker na introductie
van de IKB veel meer garanties zal gaan afgeven, ook aan huishoudens met inkomens
ver onder die 35 000 gulden. De NHG is ook van belang bij daling van
de waarde van een met IKB aangeschafte woning. Indien verkoop van de woning
onvermijdelijk is, zal mogelijk de opbrengst niet toereikend zijn voor de
aflossing. Huurders lopen dergelijke risico's niet. Bij de NHG-garantie hoort
dat de restschuld volledig wordt kwijtgescholden ingeval er geen sprake is
van een verwijtbare oorzaak voor de gedwongen verkoop, zo melden de indieners.
Deze constateringen roepen bij de leden van de D66-fractie de vraag op of
niet, gelet op de niet zeer stevige financiële positie van de doelgroep,
het probleem kan ontstaan dat de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen een
geheel andere risicostructuur krijgt?De leden van de D66-fractie vragen voorts waarom niet is aangesloten bij
initiatieven welke momenteel in het kader van het Programma Verzekerd Kopen
van de Stichting Experimenten Volkshuisvesting worden ontwikkeld. Het gaat
dan in het bijzonder om de voorstellen voor terugkoopmogelijkheid door de
sociale verhuurders en om de voorstellen voor uitvoering van onderhoud aan
de voormalige sociale huurwoningen.Welke inbedding kent het nu voorliggend voorstel in het algemene volkshuisvestingsbeleid,
vragen de leden van de D66-fractie. Hoe kijken de indieners bijvoorbeeld aan
tegen een eigen verantwoordelijkheid van de gemeente inzake de verkoop van
sociale huurwoningen, als bepleit in het volkshuisvestingsverslag van de gemeente
Den Haag van 14 oktober 1997? Als randvoorwaarden voor verkoop worden daar
geformuleerd : niet meer woningen dan volkshuisvestelijk verantwoord is, bijdragen
aan een gedifferentieerde wijkopbouw, geen schaarse woningtypen verkopen,
en waterdichte garanties voor onderhoud op de langere termijn.Welke is de relatie tussen dit wetsvoorstel en de bepalingen inzake de
verkoop van sociale huurwoningen als neergelegd in het BBSH?Vereist de erkenning van een gemeentelijke rol niet tevens een gemeentelijk
oordeel over nut en noodzaak van woningverkoop vanuit een breder perspectief
dan het belang van de zittende bewoner?In welke mate blijft het recht op IKB gelet op de inkomensgrenzen van
30 000 respectievelijk 35 000 in relatie tot de huidige grenzen
bij de NHG (35 000) voor eenpersoonshuishoudens toch vooral een virtueel
recht?Met de Woonbond zijn de leden van de D66-fractie van mening dat in de
memorie van toelichting huren wordt weggezet als tweede keus. De toonzetting
dat mensen met een laag inkomen «veroordeeld zijn tot het huren van
een woning» lijkt de leden van de D66-fractie niet de juiste. Sterker,
ze hadden deze toon gelet op de traditie van de partijen waaruit de indieners
voortkomen, ook niet verwacht. In hun visie voorzien huurders natuurlijk ook
op goede wijze in hun huisvesting. Het lijkt ongewenst dit soort onevenwichtige
teksten te handhaven.De leden van de RPF-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit initiatief-wetsvoorstel. Deze leden begrijpen dat de hoofdlijn van het
voorstel is dat huurders met een laag inkomen hun huurwoning of een nieuwbouwwoning
met steun van een Individuele Koopbijdrage (IKB) kunnen kopen. Deze leden
stellen dat ook zij het eigen woningbezit willen bevorderen maar voor hen
is de vraag of de initiatiefnemers wel de juiste route bewandelen. Zij waarderen
uiteraard de inspanningen van de initiatiefnemers, maar hebben hun twijfels
ten aanzien van de realiseerbaarheid van dit wetsvoorstel. In dit verband
wijzen deze leden ook op het grote aantal kritische opmerkingen van de Raad
van State in zijn advies en van belangenorganisaties als de Woonbond.Deze leden vragen in hoeverre het wetsvoorstel verschilt van de Nota «De
Koopwoning bereikbaar», een uitgave van de PvdA-fractie uit juni 1996.
Deze nota heeft als uitgangspunt dat de huurders in de sociale huursector
een wettelijk recht op koop van de huurwoning hebben. Hierbij werd uitgegaan
van een complexgewijze verkoop van sociale huurwoningen aan een coöperatieve
vereniging van eigenaren. Waarom is van deze uitgangspunten afgestapt? Ook
elementen als het Nationaal Waarborgfonds Sociale Koopwoning, dat opgericht
wordt door de Nationale Coöperatieve Woningraad, komen niet meer in het
wetsvoorstel voor. Wat is daarvan de achtergrond?Tevens informeren de leden van de RPF-fractie naar de voornaamste verschillen
tussen het aanvankelijke wetsvoorstel en het gewijzigde wetsvoorstel. Welke
overwegingen hebben de leden van de CDA-fractie ertoe gebracht om het gewijzigde
initiatief-wetsvoorstel mee te ondertekenen?De leden van de RPF-fractie vragen de initiatiefnemers in te gaan op de
kritiek, die de Woonbond op het wetsvoorstel heeft uitgeoefend. Deze leden
begrijpen dat de Woonbond betwijfelt of de doelgroep inderdaad wordt bereikt.
Ook is de Woonbond er niet gerust op dat de subsidie voor veel huishoudens
met een laag inkomen wel voldoende zal zijn om zich een koopwoning te kunnen
veroorloven.Deze leden krijgen de indruk dat de initiatiefnemers het huren als een
tweede keuze zien. Zij leiden dat af uit zinsneden in de memorie van toelichting:
«mensen met een laag inkomen zijn «veroordeeld» tot het
huren van een woning», en «een laag inkomen mag niet synomiem
zijn aan «niet in staat zijn zelf te voorzien in de eigen huisvesting»».
Tevens vragen deze leden waarom alleen is gekeken naar de IKB als een middel
om het eigen woningbezit te bevorderen. Waarom is ook niet gekeken naar mengvormen
tussen huur en kopen?De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van het wetsvoorstel Individuele Koopbijdrage. Enerzijds waarderen deze leden
het streven van de indieners om de woonlasten van huishoudens met lagere inkomens
die hun huurwoning willen kopen, te verlagen.Hiertegenover staan enkele ernstige bedenkingen.Ten eerste doet het wetsvoorstel niets aan de excessieve aftrek van hypotheekrente
door hogere inkomens. Onlangs heeft nog een van de indieners van het wetsvoorstel
in een artikel in Socialisme en Democratie op heldere wijze uiteengezet dat
het wenselijk is om aan de onevenredig hoge aftrekposten een eind te maken.
De leden van de SP-fractie zijn het van harte met deze analyse eens. In relatie
tot het wetsvoorstel IKB is de aanpak van de excessieve hypotheekaftrek noodzakelijk,
omdat anders de bodem uit de financiering valt.Ten tweede kan het wetsvoorstel het onbedoelde neveneffect hebben dat
het huurders die zich dit eigenlijk niet kunnen permitteren, verleidt om zich
in de schulden te steken. Ook het NIBUD heeft herhaaldelijk op dit risico
gewezen. De ervaring leert dat veel huurders die huursubsidie ontvangen, al
nauwelijks of niet kunnen rondkomen. Bij de IKB zal dit nog in versterkte
mate gelden, aangezien per saldo voor de koper hogere lasten overblijven dan
voor de huurder.Ten derde kan het wetsvoorstel het – eveneens onbedoelde –
neveneffect hebben dat het beheer van een complex waarvan verkochte woningen
deel uitmaken, lastiger wordt. Weliswaar bevat het wetsvoorstel een aantal
bepalingen om het collectieve beheer op complexniveau te bevorderen, de ervaring
leert echter dat verenigingen van eigenaren betrekkelijk machteloos staan
als een substantieel deel van de eigenaren in een complex wegens gebrek aan
middelen niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Woningcorporaties die een
veel groter bezit hebben, kunnen veel eenvoudiger tegenvallers opvangen. In
het bijzonder bij gestapelde complexen kan dit zeer negatieve gevolgen hebben
voor alle betrokken bewoners. Omdat het wetsvoorstel een plafond van f 177 000
voor de koopsom hanteert, zullen vooral in de randstad vrijwel alleen kopers
van gestapelde woningen in aanmerking komen voor de IKB. De staatssecretaris van VROM eist immers dat bij verkoop van huurwoningen deze tenminste
90% van de marktwaarde opbrengen.In dit verband vragen de leden van de SP-fractie ook waarop de indieners
hun verwachting baseren dat verruiming van de mogelijkheden voor lagere inkomensgroepen
om hun woning te kopen, gunstige effecten zal hebben op de leefbaarheid van
de steden [memorie van toelichting, paragraaf 1]. De staatssecretaris van
VROM wees er immers bij de publicatie van zijn beperkte koopbijdrage in 1997
al op dat de leefbaarheid, zeker bij gestapelde woningen, slechts in ondergeschikte
mate beïnvloed wordt door de eigendomsverhoudingen.In verband met het plafond van de maximale koopsom vragen de leden van
de SP-fractie of de indieners van het wetsvoorstel overwogen hebben om de
koopovereenkomst te binden aan bijzondere voorwaarden, bijvoorbeeld een vorm
van maatschappelijk gebonden eigendom. Dit zou de koopsom drukken, waardoor
de lasten voor de koper dalen en de waardeontwikkeling van de woning binnen
de verkopende woningcorporatie blijft.Tenslotte hebben de leden van de SP-fractie nog een aantal vragen over
de positie van de sociale verhuurders.Deze zullen volgens de indieners een gemiddelde netto-winst van f 50 000
per woning gaan maken. Staat dit niet op gespannen voet met de doelstelling
van betaalbare woonlasten voor eigenaar-bewoners met lagere inkomens? Zo ja,
waarom wordt dan niet gekozen voor verkoop zonder winst maar met recht van
terugkoop tegen een geïndexeerde verkoopprijs?De indieners verwachten ten gevolge van het wetsvoorstel IKB een verhoging
van het verkoopprogramma met 200 000 woningen. Is het juist dat dit neerkomt
op de gemiddelde verkoop van 32 000 woningen per jaar? Komt hiermee de
primaire taak van de woningcorporaties – te weten het verhuren van betaalbare
woningen aan huishoudens met modale en lagere inkomens – niet in het
geding, te meer omdat woningen met een verkoopprijs van minder dan f 177 000
vrijwel altijd tot de kernvoorraad zullen horen? § 2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel voorziet in een experimenteerbepaling (artikelen 22 en
23) waarbij de minister een IKB kan toekennen in situaties anders dan in de
wet bepaald. De leden van de PvdA-fractie vragen of de indieners nog eens
uiteen kunnen zetten waarom slechts is gekozen voor een experimenteerregeling
en geen structurele voorziening is getroffen voor huidige eigenaar-bewoners
die verder voldoen aan de in het wetsvoorstel gestelde eisen om in aanmerking
te komen voor IKB, of voor diegenen die niet de eerste eigenaren van zijn
van goedkope (voormalige huur-)oningen.Tevens zouden zij graag vernemen of dergelijke experimenten dan wel uitbreidingen
ook toegepast kunnen worden op tussenvormen van huur en koop waarmee corporaties
nu experimenteren. Gedacht kan daarbij worden aan casco-huur, waarbij de bewoner
de binnenkant van de woning koopt (waarvoor dan eventueel IKB zou kunnen worden
verstrekt) en de buitenkant huurt van de corporatie.Is de nu gekozen doelgroep niet meer gebaat bij tussenvormen van kopen
en huren, zoals de koop van de binnenkant van de woning met behoud van huursubsidie
(casco-huur), vragen de leden van de CDA-fractie. Is hier trouwens overleg
over geweest met organisaties als de Woonbond en de Vereniging Eigen Huis?Deze leden zijn bezorgd over het prijsopdrijvend effect dat van de voorgestelde
regeling uit kan gaan. Zal de maximumkoopprijs niet een nieuwe bodem in de
markt leggen (vergelijk de premie A-regeling)? Dit prijsopdrijvend
effect zou er juist toe kunnen leiden dat de koopwoning nog onbereikbaarder
wordt voor lagere inkomensgroepen. Verder vragen zij of de nu gekozen grens
überhaupt wel soelaas biedt voor de doelgroep in het westen van het land,
gezien het hoge gemiddelde prijsniveau aldaar.Een fundamentele vraag is, of de indieners de IKB uitsluitend als een
stimuleringsregeling voor het eigen woningbezit «aan de onderkant»
zien, of als een nieuw sociaal vangnet met een veel bredere werking. De leden
van de CDA-fractie stellen deze vraag mede in het licht van de in het wetsvoorstel
opgenomen experimenteerbepaling, waarbij de werking van de IKB kan worden
uitgebreid tot andere categorieën koopwoningen/kopers. Voorts vragen
zij of met de voorgestelde regeling, waarin renterisico's geheel door de overheid
worden afgedekt, een juiste balans wordt bereikt tussen de eigen verantwoordelijkheid
en die van de overheid.De leden van de CDA-fractie hebben tenslotte nog de volgende vragen.– Is met betrekking tot de interpretatie die de indieners geven
van de vrijstelling van overdrachtsbelasting onafhankelijk juridisch advies
ingewonnen? Ligt het niet meer voor de hand om deze belasting in één
keer voor iedereen af te schaffen?– Is er sprake van een anti-speculatiebeding, zoals vroeger bij
de premie-A?– Waarom is niet gekozen voor een intensivering van de bestaande
stimuleringsregeling, bijvoorbeeld door het verlengen van de looptijd tot
10 jaar met een hogere koopbijdrage?– Hoe beoordelen de indieners het effect van deze regeling op de
arbeidsmobiliteit (verlies IKB bij verhuizing)?Uit de voorstellen blijkt dat de rentesubsidie rechtstreeks wordt vergoed
aan de hypotheekverstrekker en niet aan de rechthebbende eigenaar/bewoner,
aldus de leden van de VVD-fractie. Waarom deze betutteling? Hebben de indieners
geen vertrouwen in de eigenaar/bewoner? Voorts begrijpen deze leden dat bij
verhuizing, om welke reden dan ook, de rentesubsidie per definitie vervalt.
Waarom is hiervoor gekozen? Leidt dit niet tot een neiging om maar niet te
gaan verhuizen? Zijn deze onbegrijpelijke vrijheids- en verantwoordelijkheidsbeperkingen
de verworvenheden van de «vrije» keuze tussen kopen of huren,
of zijn het de verworvenheden van de eigendomsneutrale volkshuisvesting? Het
is vreemd te constateren dat deze uitwerking haaks staat op het vergroten
van de zeggenschap van huurders, waarvoor de PvdA-fractie altijd zo vurig
pleit. Overigens is de opzet van het IKB-systeem ook zeer bureaucratisch.
De Huursubsidiewet is nog steeds zeer ingewikkeld en dit is nog ingewikkelder.
Zo maakt ook de vangnetregeling met zijn zeer hoge uitvoeringskosten deel
uit van dit voorstel. Waarom is gekozen voor een extra gecompliceerde uitbetaling
aan de hypotheekverstrekker als derde partij? Vervolgens geldt bij verhuizing
een uitzondering voor het vervallen van de bijdrage indien men voor het werk
moet verhuizen. Maar daarvoor zijn geen duidelijke regels te stellen en het
kost ook weer vele extra ambtenaren. Waarom zo ingewikkeld en bureaucratisch
als het veel simpeler kan, zo vragen de leden van de VVD-fractie.Het wetsvoorstel biedt het recht van een individuele koopbijdrage alleen
voor diegenen die recht hebben op huursubsidie. Waarom zou een financiële
stimulans ter bevordering van het eigen woningbezit niet ten goede mogen komen
aan mensen met een jaarinkomen dat f 10 000,- totf. 20 000,- boven de grens van toekenning van huursubsidie ligt?
Zie ook de motie-Hofstra cs (25 000 XI, nr. 30), waarin nadrukkelijk
een hogere grens is gegeven voor de gewenningsbijdarge. De leden van de VVD-fractie
zijn hiervan een groot voorstander omdat juist deze mensen veelal buiten allerlei
bijdragen en subsidies vallen en daarom netto vaak niet veel beter
af zijn dan inkomens in het bovenste segment van het huursubsidiesysteem.Waarom wordt in het wetsvoorstel slechts aan een selectieve groep een
belangrijk en langdurend recht toegekend? Waarom alleen aan de kopers van
een bestaande huurwoning dan wel de kopers van een nieuwbouwwoning. Dit is
toch wel een ernstige vorm van ongelijke behandeling. Veel mensen hebben al
eerder een huurwoning gekocht of een «normale» koopwoning. Waarom
zou deze grote groep geen beroep mogen doen op deze maximaal dertig jaar durende
subsidie? Juist het toekennen van een omvangrijk en langlopend recht brengt
toch wel de plicht met zich mee van gelijke behandeling van gelijke gevallen.
Deze handelwijze staat ook haaks op zo niet de letter dan toch wel de geest
van de motie-Hofstra cs (25 090, nr. 59), met algemene stemmen door de
Kamer aanvaard, met als strekking dat lagere inkomens met een eigen woning
niet langer mogen worden achtergesteld ten opzichte van huurders als het om
hun koopkracht gaat. Dan is het toch onbegrijpelijk dat er nu voor gepleit
wordt om slechts een zeer selectieve groep dit nieuwe recht toe te kennen.
Opvallend is voorts de regeling volgens artikel 4 derde lid, waarin het vermogen
vastliggend in de eigen woning wordt vrijgesteld. Waarop is deze discriminatie
ten opzichte van de aanvragers voor de huursubsidie gebaseerd? Graag ontvangen
deze leden een volledig overzicht van eventuele andere verschillen met de
Huursubsidiewet.Een ander apert punt van ongelijke behandeling vormt volgens deze leden
de selectieve vrijstelling van de overdrachtsbelasting van 6% over de aankoopwaarde.
Dit betreft dus een eenmalige extra subsidie van ongeveer f 5 000,-
tot f 12 000,- voor de onderhavige prijscategorie. Allereerst vragen
zij waarom deze zeer vergaande vrijstelling alleen zou moeten gelden voor
een selectieve groep en niet voor andere vergelijkbare gevallen. De leden
van de VVD-fractie vragen de initiatiefnemers om de regering te verzoeken
om de resultaten van het onderzoek naar het gelijkheidsbeginsel te publiceren.
Daarnaast hechten zij aan een volledig gelijke behandeling bij de overdrachtsbelasting,
dat wil zeggen voor iedereen hetzelfde percentage. Extra nivellerende maatregelen
op dit punt achten zij ongewenst. Wel is een algehele verlaging van het belastingpercentage
gewenst en gelet op eerdere toezeggingen van de staatsecretaris van Financiën
(in verband met de extra opbrengsten door het belasten van economische overdracht),
moet binnenkort een verlaging naar 5% mogelijk zijn.De leden van de D66-fractie onderkennen dat eigen woningbezit altijd een
aantal risico's met zich meebrengt. Voor mensen met een laag inkomen klemt
dit des te meer; zij kunnen immers geen buffer opbouwen.Gekozen wordt voor een systeem waarin de kloof tussen de toegestane investering
en de feitelijk benodigde koopinvestering met subsidie jaarlijks wordt verkleind.
Dat betekent derhalve de introductie van een permanente vorm van subsidiëring.
In de lange looptijd van de subsidie bestaat de kans op fluctuaties op grond
van besluitvorming over overheidsbudgetten. Hoe denken de indieners deze onzekerheid
te mitigeren?Voorts bestaat de kans op hogere rentestanden. Voor de situatie nu is
dit probleem in het voorstel aangevat door te kiezen voor een langjarig vastliggende
rente. Artikel 20, tweede lid bepaalt dat voor primaire toekenning de hypotheekrente
voor tenminste tien jaar wordt vastgezet. Met de huidige rentestand is dit
aantrekkelijk. Echter, met hogere rentestand betekent dit artikel, naar het
inzicht van de leden van de D66-fractie, dat de regeling veel van haar mogelijke
aantrekkingskracht zal verliezen. Tenzij in de visie van de indieners in een
dergelijke situatie de IKB-bedragen bovenwaarts worden bijgesteld. Deze leden
vernemen graag de inzichten over de gedachte systematiek. Het wetsvoorstel voorziet in mogelijkheden voor de aankoop van nieuwbouwwoningen
en van huurwoningen welke worden omgezet in koopwoningen, en voorziet nadrukkelijk
niet in de mogelijkheid voor aankoop door huurders van bestaande koopwoningen.
Dit leidt in de visie van de leden van de D66-fractie tot merkwaardige situaties.
Huurders met een laag inkomen die zich begeven op de bestaande koopmarkt worden
ongelijk behandeld. Het verhuizen van IKB-ontvangers naar een andere koopwoning
wordt problematisch. In een dergelijke koopwoning krijgen zij geen IKB meer.
Voormalige huurders kunnen zo gevangen raken in hun eerste koopwoning, met
wel de uitzondering dat indien de koper in geval van invaliditeit of werk
moet verhuizen hij de IKB kan behouden. Waarom, zo vragen deze leden, is de
regeling beperkt tot een deel van de woningaankoopsituaties, en niet tot alle
woningaankoopsituaties?De voorgestelde regeling geldt eveneens niet voor huidige eigenaar-bewoners
welke in een zelfde inkomenssituatie zitten als de IKB-ontvangers. Voor hen
wordt een zogenaamde experimentele basis gecreëerd. Welke zijn de gedachte
criteria voor die basis? Wie zou het genoemde onderzoek (memorie van toelichting,
bladzijde 7) moeten verrichten? Waarom hebben de indieners dat niet tot hun
taak geoordeeld?Woningmarkten verschillen in ons land sterk naar aard, karakter en prijsstelling.
Het aanbod aan goedkope woningen verschilt per regio aanzienlijk. Hebben de
indieners overwogen om de IKB-bedragen regionaal te differentiëren, vragen
de leden van de D66-fractie. De kans is in het huidig voorstel groot dat het
aantal bereikbare woningen in de ene regio veel groter is dan in een andere
en dat daardoor het bereik van de regeling woningmarkt-prijsstelling afhankelijk
wordt. Is dat de bedoeling, zo vragen deze leden.In het wetsvoorstel wordt de overdrachtsbelasting voor de overgang van
huur naar koop geschrapt. De leden van de D66-fractie zijn zeer benieuwd naar
de rapportage van de Landsadvocaat ter zake.Bij een mogelijk welslagen van een dergelijk voorstel komt naar het oordeel
van deze leden het perspectief op een huursector die zich primair richt op
mensen die echt niet kunnen kopen, dichterbij. Het perspectief op het handhaven
van een brede en gedifferentieerde huursector, die Nederland nu nog steeds
kent, verdwijnt. Erkennen de indieners dit effect en achten ze dit effect
acceptabel?Ook de leden van de RPF-fractie vragen of inmiddels het rapport van de
Landsadvocaat inzake de vrijstelling van overdrachtsbelasting is vrijgegeven.
Zo nee, wat is de reden van het achterhouden van dit rapport? In het wetsvoorstel
wordt de groep laagbetaalden die een huis koopt als enige groep vrijgesteld
van het betalen van 6% overdrachtsbelasting. Als deze groep wordt vrijgesteld,
valt dan niet te verwachten dat ook andere mensen met een grote kans op succes
bij de rechter zullen proberen om onder de overdrachtsbelasting uit te komen?
Kortom, leidt het wetsvoorstel op dit punt tot ongelijke behandeling van burgers?
Hoe verhoudt zich overigens het standpunt van de CDA-fractie, dat een vrijstelling
van overdrachtsbelasting van huurwoningen die voor de eerste keer te koop
worden aangeboden, tot rechtsongelijkheid leidt (kamerstuknr. 23 449
nr. 5, bladzijde 4) tot de opvatting over de overdrachtsbelasting, zoals is
verwoord in dit wetsvoorstel? Wat de leden van de RPF-fractie betreft zou
de overdrachtsbelasting geheel moeten verdwijnen, onder andere ter bevordering
van het eigen woningbezit.Deze leden vinden dat de keuze om de wet alleen van toepassing te laten
verklaren op bepaalde categorieën koopwoningen een nadelig effect heeft,
namelijk dat de koper die een hoge IKB ontvangt, feitelijk niet kan verhuizen.
Zijn recht op een bijdrage kan namelijk vervallen als hij naar een reeds bestaande
woning verhuist. De indieners erkennen de problematiek van de verhuizing en
introduceren een uitzonderingsartikel. Maar is dit wel voldoende?
Op grond van welke criteria moet de overheid bepalen of bijvoorbeeld de arbeidsplek
ver genoeg verwijderd is van de woning om te mogen verhuizen met behoud van
de IKB?Het wetsvoorstel beperkt de IKB tot huurders die het voornemen hebben
hun woning te kopen. Hiermee blijft de groep buiten beeld waarvoor de regeling
naar de mening van de leden van de SP-fractie juist wél soelaas zou
kunnen bieden. Dit zijn de huishoudens die reeds een koopwoning bewonen, maar
door een inkomensachteruitgang in de problemen zijn gekomen. Weliswaar wordt
in artikel 22 de mogelijkheid geopend om bij wijze van experiment aan deze
huishoudens IKB te verstrekken, maar dit is wel erg vrijblijvend in relatie
tot de ernst van de problematiek. Wat is de reden dat deze huishoudens niet
voor IKB in aanmerking kunnen komen? Is er geen sprake van een niet-gerechtvaardigd
onderscheid? Dezelfde vragen kunnen ook gesteld worden over de vangnetregeling,
zoals omschreven in hoofdstuk zes van het wetsvoorstel. § 3. BerekeningssystematiekDe leden van de RPF-fractie vragen of het plan van de indieners wel voldoende
bescherming biedt tegen een stijging van de huizenprijzen. § 4. Uitvoerings- en handhavingsaspectenDe leden van de RPF-fractie vragen een indicatie van de extra (uitvoerings)kosten,
die gemeenten moeten maken in het kader van dit wetsvoorstel. § 5. Voorbeelden van effecten voor individuele huishoudensDe leden van de PvdA-fractie vragen of in de systematiek van de IKB rekening
is gehouden met het feit dat na verloop van tijd onderhoudskosten kunnen optreden
die voor de lagere inkomensgroepen wellicht tot (te) hoge financiële
druk kunnen leiden.De leden van de CDA-fractie vragen of het initiatiefwetsvoorstel zich
wel op de juiste doelgroep richt. Ook met de nu voorgestelde koopsubsidie
zullen waarschijnlijk veel huurders met een laag inkomen wegens de hogere
woonlasten afzien van koop. Deze leden hebbben eerder een ruimere doelgroep
bepleit (zie motie-Hofstra cs.). In dit verband vragen zij of de indieners
het onderhoudsrisico niet hebben onderschat en of wel voldoende rekening is
gehouden met bijvoorbeeld noodzakelijke verzekeringen. Een onderhoudsreservering
van ongeveer 560 gulden op jaarbasis lijkt in elk geval erg weinig.De leden van de VVD-fractie achten verscheidene kostenramingen van het
eigen woningbezit aan de lage kant, bijvoorbeeld waar het gaat om verzekeringspremies.
Kunnen de indieners offertes of andersoortige documenten overleggen ten aanzien
van de diverse kostenposten?Deze leden ontvangen graag alternatieve berekeningen voor de hele 30-jarige
periode, in blokken van 10 jaar, waarbij:– het verschil tussen loonontwikkeling en huurstijging minimaal
0% en maximaal 0,5% is, conform de bruteringsafspraken;– de voorziening onderhoud op een realistische waarde wordt gesteld,
bijvoorbeeld 1,4% van de over de jaren stijgende WOZ-waarde, ook over de eerste
10 jaar. Immers, uitgangspunt voor de subsidie is de taxatiewaarde en die
is voor de toestand waarin het huis zich op dat moment bevindt. Dan moet dus
van het begin af aan voor onderhoud worden gereserveerd;– meer realistische verzekeringspremies zijn verwerkt. Kan voor het voorbeeld op bladzijde 22 (25 309, nr. 6) een offerte
worden overgelegd voor de genoemde maandbedragen van f 89,– en
f 30,– aan verzekeringspremie, dan wel aflossingsdeel? Hoe hoog
zijn deze maandbedragen, bij de verzekering met het overlijdensrisico en met
de opstalverzekering, van de drie grootste Nederlandse aanbieders?Voorts ontbreekt een beschouwing over de marktontwikkelingen. Allereerst
de invloed van de rente. Door 10-jarige hypotheken met vaste rente treedt
er wel enige demping op, maar het renterisico is zeer groot. Daarnaast mag
worden verwacht dat deze langdurige rentesubsidie een belangrijke invloed
zal hebben op de prijs van de onderhavige woningen. Waarom is aan deze effecten
geen aandacht besteed? De leden van de VVD-fractie achten het noodzakelijk,
aangezien het ook om complexe effecten en berekeningen gaat, in het bijzonder
ten aanzien van de financiële paragraaf, een commentaar te ontvangen
van de regering. Daarom verzoeken zij de indieners de regering om een dergelijk
commentaar te vragen.De totale woonlasten voor de IKB-kopers liggen in de eerste jaren beduidend
hoger dan de woonlasten voor vergelijkbare huurders, zo blijkt uit de tabellen.
Dat zal volgens de leden van de D66-fractie nog sterker gelden ingeval de
parameters minder positief uitvallen. Hoe wordt dit gegeven door de indieners
gewogen, gelet op de situatie dat het hier mensen met weinig financiële
buffers betreft?Eigenaar-bewoners kennen een aantal extra lasten. De gemeentelijke lasten
kunnen fluctueren. Is de verwachting dat de gebruikers van de regeling deze
lasten altijd goed zullen kunnen opvangen? Waar is deze verwachting op gestoeld?De aflossing en de overlijdensrisicoverzekering zijn de eigen verantwoordelijkheid
voor de gebruikers van deze regeling. Waar is de verwachting op gestoeld dat
er zich geen grote aflossingsproblemen zullen kunnen gaan voordoen bij een
substantieel deel van de gebruikers van de regeling. Welk gebruik wordt in
dit kader geschat van de in het wetsvoorstel opgenomen vangnetregeling?Het reguliere onderhoud komt voor rekening van de nieuwe eigenaar-bewoners.
Hoe is het opgenomen bedrag voor regulier onderhoud geschat? Willen de indieners
ingaan op de van vele kanten gedane constatering dat dit bedrag laag zou zijn?De leden van de D66-fractie hebben voorts een aantal vragen over het onderhoud.
Het komt hun voor dat het bedrag voor onderhoud relatief laag is. Vervolgens
constateren zij dat de indieners een regeling bevordering woningonderhoud
lagere inkomens zinvol achten. In de visie van deze leden is de aanwezigheid
van een dergelijke regeling noodzakelijk voor het introduceren van vormen
van IKB. De vraag is waarom indieners, bekend met de ervaringen in de stadsvernieuwing
waar vaak ook het kleine eigen bezit problematisch was, deze koppeling in
het wetsvoorstel niet sterker leggen.Bij het wetsvoorstel is een aantal becijferingen gevoegd. De leden van
de D66-fractie hebben behoefte aan een aantal gevoeligheidsanalyses, waarbij
wordt uitgegaan vana. een beduidend hogere rentestand,b. een lager dekkingspercentage IHS naar IKB,c. een hogere onderhoudsvoorziening,d. een hogere neutrale marktprijs.Deze leden tonen zich vooral geinteresseerd in de cumulatie van de aangegeven
aannamen. Welke zijn dan de gevolgen voor de huurders en voor de schatkist?De leden van de RPF-fractie vragen de initiatiefnemers in te gaan op de
kritiek van de kant van de Woonbond op de vergelijkende berekeningen in de
memorie van toelichting. Hoewel op termijn de koper vrijwel zeker
voordeliger uit zal zijn dan de huurder, kunnen deze leden zich voorstellen
dat het veel langer zal duren voordat het omslagpunt is bereikt dan de indieners
veronderstellen. Zij verwijzen hierbij naar de gelijkluidende kritiek van
de Woonbond.Deze leden vragen de initiatiefnemers hun gedachten weer te geven over
het (groot) onderhoud. Vormt het (achtestallig) onderhoud van de eigen woning
voor de lagere inkomens niet een groot risico? Zo ja, zijn de initiatiefnemers
dan voorstander van de invoering van een of andere regeling om het risico
van groot onderhoud op te vangen? § 6. Budgettaire gevolgen ikb-regelingNaar te verwachten is, aldus de leden van de PvdA-fractie, zal een belangrijk
substitutie-effect optreden van IHS-ontvangers naar IKB-ontvangers, hetgeen
een aanzienlijke besparing kan opleveren op de VROM-begroting en bovendien
op de langere termijn zal leiden tot vermindering van de subsidie-afhankelijkheid
van burgers van het Rijk. Ook dit zal door de gewenningsbijdrage niet bereikt
kunnen worden. Graag zouden deze leden in dit verband van de indieners nog
een reactie vernemen op uitspraken van onder andere de staatssecretaris van
VROM dat de voorgestelde regeling te grote financiele risico's zou opleveren
voor zowel de overheid als de doelgroep.De leden van de CDA-fractie vinden dat het risico bestaat dat het budget
voor huursubsidie onder druk komt te staan als gevolg van extra uitgaven ten
behoeve van de IKB. Hoewel de indieners wijzen op de besparingen op het huursubsidiebudget
als gevolg van het overstappen van huurders naar een koopwoning, zou door
een toekomstige rentestijging het IKB-budget sterk kunnen stijgen. In dit
verband vragen zij of de indieners de budgettaire effecten door een onafhankelijke
instantie hebben laten doorberekenen en of daarbij ook de financiële
gevolgen voor het rijk in de fiscale sfeer (renteaftrek/overdrachtsbelasting)
zijn meegenomen. Zo neen, zijn de indieners van plan dit alsnog te doen? Zonder
een betrouwbare berekening, inclusief een risico-analyse voor de langere termijn,
is het volgens de leden van de CDA-fractie niet mogelijk een eindoordeel over
dit wetsvoorstel te vellen.Via de artikelen 22 en 23 bestaat de mogelijkheid om ook in andere gevallen
waarbij sprake is van een eigen woning tot subsidie over te gaan, aldus de
leden van de VVD-fractie. Betekent eigendomsneutrale volkshuisvesting niet
dat iedereen die een eigen woning heeft, en binnen de loon- en vermogensgrenzen
van de Huursubsidiewet valt, continu dan wel voor maximaal 30 jaar, een beroep
op de overheid kan doen om een bijdrage overeenkomstig de huursubsidie te
ontvangen? Dit zal miljarden guldens extra, naast de bestaande huursubsidie,
betekenen. Willen de indieners meedelen om hoeveel woningen het gaat en welke
extra overheidsuitgaven daarmee gemoeid zijn?Zoals eerder gesteld vinden de leden van de VVD-fractie de financiële
onderbouwing van een onthutsende naïviteit. Waarom zou de rijksoverheid
het renterisico voor haar rekening moeten nemen? Dit is feitelijk in deze
regeling het geval. Immers, onafhankelijk van de hoogte van de rente wordt
er een rentesubsidie betaald en bij stijgende rente stijgt de rentesubsidie
automatisch mee. Waarom heeft de Kamer besloten om het renterisico in de sociale
huursector bij de sociale verhuurders te leggen en moet het renterisico van
eigen woningen bij de overheid en dus bij de belastingbetaler liggen? Dit
achten de leden van de VVD-fractie onbegrijpelijk en ongewenst.Het staatje op bladzijde 28 (25 309, nr. 6) suggereert dat na een
marginaal aanloopverlies er na 10 jaar een structurele meevaller voor het
rijk zou zijn van 126 miljoen. Deze conclusie is onjuist, allereerst al omdat
hierbij geen rekening is gehouden met de vrijstelling van overdrachtsbelasting.
Verkoop van 200 000 woningen tegen gemiddeld f 100 000,–
betekent een inkomensderving bij de overdrachtsbelasting van maar liefst 1,2
miljard. Weliswaar zijn de mindere belastingopbrengsten als gevolg van meer
hypotheekaftrek ook niet meegenomen, maar de hypotheekrente-aftrek is terecht
weergegeven als PM-factor. Daarnaast is rekening gehouden met een te hoge
huurstijging in relatie tot de stijging van de inkomens, waardoor de IHS-opbrengst
in werkelijkheid veel lager uitvalt.Deze leden hebben de stellige indruk dat de kosten te laag zijn en de
opbrengsten te hoog. Zij ontvangen graag de gevraagde alternatieve berekeningen.
De kans is groot dat er geen opbrengsten zijn, maar juist extra kosten en
ook nog hoge renterisico's bij het rijk. Als vervolgens alle vergelijkbare
gevallen gelijk moeten worden behandeld, dus een volledig rentesubsidie-systeem
voor alle eigen woningen, binnen de beoogde loon-, vermogen- en koopprijsgrenzen,
dan is duidelijk dat het om miljarden per jaar extra gaat. En als dan ook
nog gerealiseerd moet worden dat bijstandsinkomens op verantwoorde wijze een
huis kunnen kopen, dan nemen de kosten nog verder toe. Daarom stellen zij
de niet onbelangrijke vraag hoe deze extra kosten worden gedekt. In het PvdA-verkiezingsprogramma
is opgenomen een maximalisering van de hypotheekrente-aftrek met expliciete
vermelding dat de opbrengst moet worden gebruikt voor de huursubsidie en deze
IKB. Is dat ook voor de CDA-indieners een realistische dekking?Grote onhelderheid signaleren de leden van de D66-fractie in de vertaling
van de huursubsidiebedragen naar de koopprijzen. Ook de Raad van State wijst
op dit punt (35b.). In de visie van de indieners zou een omgezette huurwoning
van 670 gulden huur verkocht worden voor 100 000 en 120 000 (rekenvoorbeelden).
Wordt de toelichting (paragraaf 6.1, punt 5) gevolgd dan zou deze woning 137 000
gulden moeten opbrengen. Vanwaar het verschil? Welke is de grondslag voor
de sleutel als gehanteerd in paragraaf 6.1, punt 5 ? Kunnen de indieners een
nadere onderbouwing (liefst ook cijfermatig) op dit punt geven? In paragraaf
3.5 van de memorie van toelichting zou een definitie van het begrip «kwaliteitsneutrale»
koopwoningwaarde te vinden moeten zijn (antwoord advies Raad van State, onderdeel
35b.). Deze leden hebben een dergelijke definitie niet aangetroffen.Het voorstel handelt ook over nieuwbouwwoningen. Naar het oordeel van
de leden van de D66-fractie zijn er slechts zeer weinig nieuwbouwwoningen
in de categorie eengezinswoning welke bij verkoop beneden de 150 000
liggen. Kunnen indieners een overzicht van in de periode 1990–1995 gebouwde
nieuwbouwwoningen eengezinswoning, per regio met een verkoopwaarde onder de
150 000 gulden bieden? Voor de goede orde, het gaat hier dus niet om
lovenswaardige experimenten, maar om reëel gebouwde woningen.De leden van de RPF-fractie vragen een argumentatie te geven voor de veronderstelling
van de initiatiefnemers dat met het recht op IKB een verhoging van het verkoopprogramma
van ongeveer 200 000 woningen mag worden verwacht. Indien er sprake is
van de verkoop van zo'n groot aantal en deze woningen vrijgesteld worden van
de overdrachtsbelasting, wat zijn dan de financiële gevolgen voor de
rijksoverheid? II. ARTIKELEN Artikel 16De formulering van het eerste lid maakt het mogelijk dat 10% achterstallig
onderhoud aanwezig is, zonder dat dit bij de koop wordt ingehaald, merken
de leden van de SP-fractie op. Bij een woning van f 160 000 gaat
het dan om een bedrag van f 16 000. Waarom is deze drempel zo hoog
gelegd? Artikel 18De leden van de PvdA-fractie willen nog opmerken dat zij buitengewoon
verheugd zijn dat nu ook woonwagens vallen onder de reikwijdte van het wetsvoorstel.Woonwagens worden over een aanzienlijk kortere termijn afgeschreven dan
dertig jaar. Dient hiermee geen rekening gehouden te worden, vragen de leden
van de SP-fractie. De voorzitter van de commissie,Versnel-SchmitzDe griffier van de commissie,De Gier XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van den Berg (SGP),
M.M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van Gijzel (PvdA),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), A. de Jong (PvdA), Gabor (CDA), ondervoorzitter,
Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Poppe (SP), Augusteijn-Esser (D66),
Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos
(GroenLinks), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66),
Th.A.M. Meijer (CDA), Visser-van Doorn (CDA), Luchtenveld (VVD).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), O.P.G. Vos (VVD), Van Middelkoop (GPV),
Verspaget (PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Dijksma (PvdA), Wagenaar (PvdA),
Van Blerck-Woerdman (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Leers (CDA), Hendriks
(HDRK), vacature CD, Reitsma (CDA), Huys (PvdA), Wessels (D66), Leerkes (U55+),
Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Keur (VVD),
H. G. J.  Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van 't Riet (D66),
Van de Camp (CDA), De Haan (CDA), Blauw (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25309-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl