ABP e.a.; wijz. ivm invoering partnerpensioen, resp. erkenning niet-huwelijkse relaties; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24227, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

23-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24227 nr. 6

13-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Relatie met andere wetgevingsprojecten3. Hoe zal het partnerpensioen geregeld worden4. De voorwaarden voor aanmelding5. Kosten van invoering partnerpensioen6. AWW-compensatie7. Bezwaar en beroep8. Ingangsdatum en overgangsregeling9. Artikelen ARTIKEL I Onderdeel COnderdelen F, G, H en SOnderdeel GOnderdeel IARTIKEL IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24227Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 64 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 227Wijziging van de Algemene burgerlijke pensioenwet en de Algemene militaire
pensioenwet (invoering partnerpensioen), alsmede van de Uitkeringswet gewezen
militairen (rechtspositionele erkenning van andere relatievormen dan het huwelijk)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 13 oktober 1995 1. InleidingDe regering heeft met genoegen geconstateerd dat de meeste fracties met
instemming hebben gereageerd op het wetsvoorstel inzake de invoering van het
partnerpensioen voor ongehuwd samenwonende (militaire) ambtenaren. Het onderwerp
van het onderhavige wetsvoorstel is het tot stand brengen van een partnerpensioen
voor (militair) overheidspersoneel. Als zodanig is dit wetsvoorstel gebaseerd
op de uitkomsten van overleg tussen enerzijds de overheid en anderzijds de
werknemersorganisaties (de centrales van overheidspersoneel).De leden van de PvdA-fractie betreurden dat de totstandkoming van de regeling
in zake het ambtelijk partnerpensioen «zo veel jaren» heeft geduurd.
Zij vroegen ook naar de mogelijkheid van het vervroegen van de ingangsdatum
van het partnerpensioen en de daaraan verbonden meerkosten.Begin 1993 heeft de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, mevrouw
Dales, in een mondeling overleg met de vaste commissie voor Ambtenarenzaken
in de Tweede Kamer over het convenant inzake het Abp-complex opgemerkt dat
het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (ABP) op dat moment nog niet zo ver
was, maar dat «ook het geprivatiseerde ABP» zich niet zou kunnen
onttrekken aan de discussies die over gelijke behandeling van ongehuwd samenwonenden
plaatsvonden. Zij sprak van een maatschappelijke ontwikkeling, zij het dat
die nog niet tot volle rijpheid was gekomen. Aanvankelijk lag het dan ook
in de bedoeling om gelijktijdig met (de besprekingen over) de privatisering
van het ABP te discussiëren over een herziening van de pensioenregelgeving
voor het overheidspersoneel. In dat kader zou ook over de toekomst van het
nabestaandenpensioen gesproken worden, alsmede over de invoering van het partnerpensioen.De voortgaande discussies over gelijke behandeling binnen zowel de overheidssector
als ook in de Tweede Kamer, zijn voor de sociale partners binnen de overheidssector
echter reden geweest om te besluiten dit onderwerp niet te laten wachten tot
de privatisering, maar dit eerder, en dus ook vooruitlopend op de discussie
over de toekomst van het (nabestaanden)pensioen, op de agenda te plaatsen.
In de loop van 1993 is een begin gemaakt met het overleg over
de voorwaarden voor het recht op partnerpensioen (criteria en doelgroep).
Bij de vormgeving van het partnerpensioen is zoveel mogelijk aansluiting gezocht
bij zowel partnerpensioenregelingen in de marktsector, als ook bij relevante
nog lopende (wetgevings)projecten.Het punt van het vervroegen van de ingangsdatum komt aan de orde in hoofdstuk
8.De leden van de CDA-fractie gaven aan voorstander te zijn van een consistent
beleid en wilden daarom geïnformeerd worden over de vormgeving van het
partnerpensioen na de datum van privatisering, het overnemen van de inmiddels
ontstane aanspraken en de rechtsgelijkheid tussen gevallen van voor en van
na de datum van privatisering van het ABP.In het pensioenreglement van de Stichting Pensioenfonds ABP zal het partnerpensioen
op dezelfde manier worden geregeld als in onderhavig wetsvoorstel, met dit
verschil dat in het pensioenreglement zal worden overgegaan op het systeem
van de «onbepaalde partner». Dit houdt in dat de bepaling blijft
gelden dat een huwelijk moet zijn gesloten of een aanmelding moet zijn gedaan
voordat de Abp-deelnemer de 65-jarige leeftijd heeft bereikt. De voorwaarde
echter dat een huwelijk moet zijn gesloten of een aanmelding moet zijn gedaan
voor ontslag (anders dan door pensionering), komt te vervallen. Het onbepaalde
partner-systeem wordt ook toegepast in het zogenaamde 4%-circuit van waardeoverdracht,
waarin ook het ABP deelneemt. Het houdt in dat, ongeacht de vraag of er een
partner is, bij waardeoverdracht een fictieve waarde voor nabestaandenpensioen
wordt overgedragen aan, respectievelijk wordt overgenomen door het andere
pensioenfonds.In het wetsvoorstel privatisering ABP (kamerstukken II 1994–95,
24 205, nrs. 1–2) is het uitgangspunt vastgelegd van gelijkwaardige
aanspraken en rechten. Aanspraken en rechten die bestaan op 31 december 1995
jegens het ABP op grond van de Abp-wet worden per 1 januari 1996 omgezet in
aanspraken en rechten jegens de Stichting Pensioenfonds ABP die in totaliteit
gelijkwaardig zijn. Verder zij verwezen naar artikel 7 van het genoemde wetsvoorstel.De leden van de D66-fractie stelden «dat de pensioenvoorziening
voor het overheidspersoneel ernstig achterloopt bij zowel de maatschappelijke
ontwikkelingen, als bij de regeling die in veel andere pensioenfondsen in
een veel eerder stadium is getroffen». Deze leden meenden echter ook
dat dit niet met terugwerkende kracht is te herstellen. Ook stelden deze leden
dat de betrokkenen bij de pensioenregeling voor de overheidssector opnieuw
een achterstand aanvaarden, waar het gaat om het opnemen van gelijkwaardige
keuzemogelijkheden in de pensioenregeling.Ten aanzien van het partnerpensioen is sprake geweest van een dilemma.
Enerzijds was er de behoefte aan gelijke behandeling van huwelijkse en niet-huwelijkse
relaties. Anderzijds werd de noodzaak onderkend om te komen tot een fundamentele
heroverweging van het nabestaandenpensioen. Deze noodzaak hield verband met
de gesignaleerde maatschappelijke ontwikkeling dat steeds meer nagelaten echtgenoten
of partners zelf door middel van arbeid in hun levensonderhoud kunnen voorzien
en derhalve na het overlijden van hun echtgenoot of partner niet zijn aangewezen
op een nabestaandenpensioen. Deze ontwikkeling raakt het fundament waarop
het partnerpensioen berust. Omdat het niet wenselijk werd geacht om eerst
te komen tot een uitbreiding van de kring van rechthebbenden wat betreft het
nabestaandenpensioen, om vervolgens naar aanleiding van de uitkomst van de
fundamentele heroverweging die kring mogelijkerwijs te moeten beperken, is
aanvankelijk vastgehouden aan het standpunt dat de realisatie
van het partnerpensioen zou moeten plaatsvinden binnen het kader van de herziening
van het nabestaandenpensioen.Met betrekking tot de gelijkwaardige keuzemogelijkheden zij opgemerkt
dat een voortrekkersrol voor de overheid, gezien de normalisering van de arbeidsverhoudingen
binnen de overheidssector, niet (meer) in de rede ligt. Immers, binnen het
overleg tussen sociale partners moet overeenstemming worden bereikt over de
aanwending van de gegeven loonruimte voor verschillende doeleinden, waaronder
de pensioenvoorziening.Wel kan hieraan worden toegevoegd dat de eerste ondergetekende in een
brief van 21 september jl. de leden van het centraal overleg reeds heeft voorgesteld
om af te spreken dat in 1996 (dus direct na de privatisering van het ABP)
het pensioenreglement onder de loep zal worden genomen. In ieder geval zou
dan moeten worden bezien of in het pensioenreglement keuzemogelijkheden, ook
ten aanzien van het nabestaandenpensioen kunnen worden opgenomen. Ook het
ABP van zijn kant is al geruime tijd bezig om zich te oriënteren op de
wensen van sociale partners op centraal niveau en in de sectoren in het kader
van flexibilisering en aanvulling van de pensioenregeling en onderneemt initiatieven
om aan deze wensen – vooralsnog onder handhaving van de collectieve
regeling – tegemoet te komen.De leden van de D66-fractie vroegen of, gelet op de privatisering van
het ABP per 1 januari 1996, het onderhavige wetsvoorstel niet slechts een
formaliteit is. De leden van de SGP-fractie stelden een soortgelijke vraag.De reden van het behandelen van dit wetsvoorstel vlak voor de datum van
privatisering van het ABP is gelegen in het feit dat er in het wetsvoorstel
een terugwerkende kracht is opgenomen tot en met 1 juli 1994. Voor overlijdensgevallen
tussen 31 december 1993 en 1 juli 1994 is een aparte bepaling van terugwerkende
kracht opgenomen. Het toekennen van nabestaandenpensioen aan nabestaanden
die niet gehuwd waren met de Abp-deelnemers over de periode tussen 31 december
1993 en 1 januari 1996 is zonder een wettelijke basis niet mogelijk, zodat
op dit punt de Abp-wet alsnog moet worden aangepast. De opportuniteit van
het wetsvoorstel is hiermee gegeven.Dat de wetgeving achterloopt bij de afspraken die in het kader van het
arbeidsvoorwaardenoverleg zijn gemaakt, is een kwestie die inherent is aan
een wetgevingsproces ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden voor het overheidspersoneel.
Immers, eerst dient overleg gevoerd en overeenstemming bereikt te worden;
daarna pas kunnen die overlegresultaten worden vastgelegd in wetgeving. Per
1 januari 1996 zullen onderhandelingsresultaten sneller geformaliseerd kunnen
worden dan nu het geval is. Formalisering vindt dan immers plaats in een privaatrechtelijk
pensioenreglement.De leden van de SGP-fractie vroegen of in de in de memorie van toelichting
gememoreerde jurisprudentie het begrip ongehuwd samenwonenden dezelfde reikwijdte
heeft als de doelgroep waarop het wetsvoorstel is gericht.In de bedoelde jurisprudentie behoeft het begrip ongehuwd samenwonenden
niet per definitie dezelfde reikwijdte te hebben als de doelgroep voor het
partnerpensioen, zoals hier aan de orde. Immers, voor de rechter kunnen personen,
ieder vanuit hun eigen specifieke samenlevingssituatie, claimen dat hun positie
te vergelijken is met die van gehuwde personen. De jurisprudentie met betrekking
tot het ambtelijk nabestaandenpensioen betrof evenwel partners waarvoor geen
huwelijksbeletselen golden. De in de memorie van toelichting aangehaalde uitspraak
betrof een situatie van een man en een vrouw die 34 jaar hadden samengewoond.
Een andere uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) van
21 juli 1994, ABP 1994/8 over ambtelijk nabestaandenpensioen, betrof de situatie
van een man en een vrouw die «geruime tijd» hadden samengeleefd.Zowel de leden van de VVD-fractie als die van de GPV-fractie vroegen om
een toelichting van de doelgroep. De leden van de fractie van de VVD wezen
er daarbij op dat ook broers en zusters onder deze regeling zijn gebracht.
Als bloed- en aanverwanten in de rechte lijn hun partner(relatie) niet kunnen
aanmelden, zou dat voor broers en zusters dan ook niet voor de hand liggen,
wilden deze leden weten.Met betrekking tot werknemers in de overheidssector bestaat de wens te
komen tot een doelgroep van samenlevingsrelaties die qua onderlinge zorg en
verantwoordelijkheid te vergelijken valt met huwelijksrelaties. Ook hebben
de sociale partners bij hun overleg laten meewegen hetgeen in de marktsector
in deze gebruikelijk is. Op deze wijze is gekozen om onder de doelgroep te
begrijpen: man/vrouw-, vrouw/vrouw- en man/manrelaties, maar ook samenlevingsovereenkomsten
tussen familieleden in de zijlijn (broer/zuster-, broer/broer- en zuster/zusterrelaties).
Dat de samenlevingsrelatie van broers en zusters ook onder de doelgroep valt,
kan worden verklaard vanuit het gegeven dat maatschappelijk gezien er weinig
verschil bestaat tussen een gezamenlijke huishouding van enerzijds broers
en zusters en anderzijds twee niet verwante personen. Het uitsluiten van de
rechte lijn is eveneens marktconform. In samenlevingsrelaties in de rechte
lijn kan niet worden gesproken van het vormen van een gelijkwaardige verzorgingsrelatie.
Hieraan wordt toegevoegd dat wat betreft de ouder/kindrelatie, is voorzien
in een wezenpensioen. Het toekennen van een partnerpensioen zou deze opzet
doorbreken.Gepoogd is de doelgroep voor het ambtelijk nabestaandenpensioen zoveel
mogelijk te laten samenvallen met de doelgroep voor de zware registratie (zie
ook hierna, hoofdstuk 2). Die laatste doelgroep omvatte oorspronkelijk (kamerstukken
II 1993/94, 23 761, nrs. 1–3) die personen die wegens huwelijksbeletselen
(hetzelfde geslacht of te nauwe bloedverwantschap) niet konden trouwen. De
sociale partners achten het, op grond van marktconformiteit en in afwijking
van de zware registratie, gewenst dat de wet het partnerpensioen óók
zal toekennen aan mannen en vrouwen die zouden kunnen trouwen maar dit niet
wensen, maar niet aan (groot)ouders en (klein)kinderen (de rechte lijn). Ondergetekenden
delen dit oordeel.De nota van wijziging van 7 september 1995 (kamerstukken II 1994/95, 23 761,
nr. 5) wijzigt de doelgroep voor de zware registratie aldus dat te nauwe bloedverwantschap,
evenals voor het huwelijk, een beletsel voor registratie zal opleveren. Daarentegen
wordt voorgesteld de mogelijkheid van registratie uit te breiden tot twee
personen van verschillend geslacht. Het resultaat hiervan is dat beide doelgroepen
(partnerpensioen en zware registratie) met elkaar samenvallen, met uitzondering
van de broer/zusrelaties. Deze groep valt wel onder de doelgroep voor het
partnerpensioen, maar niet (meer) onder de doelgroep voor de zware registratie. 2. Relatie met andere wetgevingsprojectenDe relatie van het onderhavige wetsvoorstel tot andere (wetgevings)projecten
werd door verschillende fracties aan de orde gesteld.In het algemeen kan hier worden opgemerkt dat ten tijde van het onderhandelen
over de invoering van het partnerpensioen de sociale partners in de overheidssector
hebben getracht te komen tot een regeling, die zoveel mogelijk èn marktconform
was, èn zou aansluiten bij verschillende relevante (wetgevings)projecten.
Zij hebben toen ook moeten constateren dat de uitkomst van sommige van die
projecten nog zeer onzeker was en nu, anderhalf jaar na het sluiten van het
akkoord over het partnerpensioen, op sommige punten nog steeds is. Dit alles
heeft echter niet geleid tot de conclusie dat de invoering van
het partnerpensioen langer zou moeten wachten.De leden van de CDA-fractie verzochten om een toelichting op het verschil
qua gelijke behandeling tussen het voorliggende wetsvoorstel en het wetsvoorstel
inzake de Algemene nabestaandenwet (Anw). Deze leden, alsook de leden van
de SGP-fractie, meenden dat de regering hierin geen consistent beleid voert.
De leden van de CDA-fractie vroegen tevens of deze handelwijze niet op gespannen
voet staat met de Europese richtlijnen inzake gelijke behandeling.Tijdens de recente behandeling van het wetsvoorstel Anw (kamerstukken
II 1994/95, 24 169) is gebleken dat gelijke behandeling alsnog in de
Anw zal worden opgenomen. De regering is echter van mening dat er, gezien
het verschil in karakter tussen beide wetsvoorstellen, van inconsistentie
geen sprake was. De sociale partners in de overheidssector hebben een geheel
eigen verantwoordelijkheid waar het gaat om de vormgeving en invulling van
de aanvullende pensioenvoorzieningen voor de desbetreffende werknemers. Overwegingen
die voor de regering spelen waar het gaat om het vormgeven van een basisverzekering
voor de gehele bevolking, kunnen derhalve verschillen van de overwegingen
die spelen waar het gaat om het vaststellen van arbeidsvoorwaarden, in casu
voor het overheidspersoneel. Voorts is van belang dat in het laatste geval
bovendien het overeenstemmingsvereiste geldt.De Europese richtlijnen op het gebied van de sociale zekerheid 79/7/EEG
en 86/378/EEG zijn voorgeschreven voor de geleidelijke uitvoering van het
beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Dus primair gaat het
er om ongerechtvaardigd onderscheid tussen mannen en vrouwen weg te nemen.
Het onderscheid dat de regering maakt in de twee wetsvoorstellen levert geen
discriminatie tussen mannen en vrouwen op, immers het onderscheid dat aan
de orde is, is het onderscheid tussen gehuwden en ongehuwden.Het gebod tot gelijke behandeling van artikel 119 EEG-Verdrag betreft
het onderscheid tussen mannen en vrouwen bij de arbeidsvoorwaarden (gelijk
loon) en niet het onderscheid tussen gehuwde en ongehuwde personen, zodat
ook artikel 119 EEG-Verdrag niet van toepassing is.De leden van de VVD-fractie vroegen naar de relatie met de wijziging van
de Algemene Ouderdomswet en enkele andere wetten (kamerstukken II 1994–95,
24 258, nrs. 1–2) en of dit laatste wetsvoorstel niet had moeten
worden vermeld in hoofdstuk 2 van de memorie van toelichting.In het door de VVD-fractie bedoelde wetsvoorstel wordt voorgesteld dat
samenwonende bloedverwanten in de tweede graad in de gehele sociale zekerheidswetgeving
niet langer worden uitgezonderd van het partnerbegrip; dit betekent dat in
het vervolg, net als bij alle andere ongehuwd samenwonenden, getoetst moet
worden of zij als partners kunnen worden beschouwd. Dit wetsvoorstel had nog
niet kùnnen worden vermeld in hoofdstuk 2 memorie van toelichting,
omdat dit op 18 juli jl. aan de Tweede Kamer is aangeboden, terwijl het onderhavige
wetsvoorstel een maand eerder reeds was aangeboden. Maar afgezien daarvan,
kan men in het door de VVD-fractie bedoelde wetsvoorstel een ondersteuning
zien voor de gedachte dat samenlevingsrelaties tussen broers en zusters, net
als andere ongehuwd samenwonenden, op basis van gelijkwaardigheid, in een
gezamenlijke huishouding, zorg en verantwoordelijkheid voor elkaar kunnen
delen en dat zij derhalve onder de doelgroep voor het ambtelijk nabestaandenpensioen
kunnen worden begrepen. Het door de VVD-fractie bedoelde wetsvoorstel wijkt
echter af van het onderhavige wetsvoorstel in die zin, dat ook bij grootouders
en kleinkinderen in de sociale zekerheid de samenlevingstoets zal worden toegepast,
terwijl deze groep is uitgezonderd van de doelgroep voor het partnerpensioen. De leden van de SGP-fractie vroegen of met dit wetsvoorstel niet wordt
vooruitgelopen op de aangekondigde harmonisatie van wettelijke bepalingen
ter zake van leefvormen. Ook vroegen deze leden of sprake is van discriminatie
van de in het wetsvoorstel bedoelde categorie ongehuwd samenwonenden, indien
niet tot gelijke behandeling met gehuwden zou worden overgegaan. En zo nee,
wat dan – afgezien van de wens van de centrales van overheidspersoneel
tot gelijke behandeling – de argumenten zijn om tot gelijke behandeling
over te gaan.De vraag of met dit wetsvoorstel wordt vooruitgelopen op de harmonisatie
van leefvormen moet ontkennend worden beantwoord. De doelstelling van de harmonisatie
van leefvormbepalingen is het vereenvoudigen en doorzichtig maken van regelgeving
waarin leefvorm-bepalingen voorkomen, ten behoeve van de handhaafbaarheid,
uitvoerbaarheid en kenbaarheid, zowel voor de betrokken burger als voor uitvoeringsinstanties.
Gelijk als geldt voor de zware registratie moet het onderhavige wetsvoorstel
worden los gezien van het traject inzake de harmonisatie van leefvormen. De
doelstelling van dit wetsvoorstel is immers niet om een nieuw leefvormbegrip
te introduceren, maar om uitzicht op nabestaandenpensioen te bieden aan bepaalde
relatievormen, die in een situatie verkeren die met die van gehuwden te vergelijken
is.In juridische zin is geen sprake van een ongeoorloofd onderscheid in die
zin, dat geen verdrag, wet of rechtspraak oplegt dat, respectievelijk met
ingang van welke datum, aan ongehuwd samenwonenden op gelijke voet met de
gehuwden een ambtelijk nabestaandenpensioen moet worden toegekend. De sociale
partners hebben er evenwel voor gekozen om aan te sluiten bij maatschappelijke
ontwikkelingen en de daarin ontstane behoefte aan een voorziening in een partnerpensioen.
Zij zien er derhalve van af te wachten tot zij op enig moment door de rechter
of door wetgeving (zware registratie) tot gelijke behandeling zouden worden
gedwongen.De leden van verschillende fracties vroegen naar de relatie tussen het
onderhavige wetsvoorstel en (de nota van wijziging op) het wetsvoorstel tot
invoering van de zware registratie (kamerstukken II 1993–94, 23 761,
nrs. 1–5).Na invoering van de zware registratie zal de regeling aangepast moeten
worden. Het tijdstip van invoering wordt beoogd per 1 januari 1998. Aanpassing
van het onderhavige wetsvoorstel is derhalve niet aan de orde. De aanpassing
van het pensioenreglement zal naar verwachting relatief eenvoudig kunnen zijn.
Indien daarbij aansluiting wordt gezocht bij de zware registratie, zal een
aparte aanmelding bij en registratie door het fonds overbodig worden. Afhankelijk
van de manier waarop dit gebeurt, kan aanmelding en registratie dan ofwel
geheel vervallen, ofwel gedeeltelijk gehandhaafd blijven voor die partnerrelaties,
die niet onder de zware registratie vallen. Volledigheidshalve wordt er op
gewezen dat ook ten aanzien van een registratie bij de burgerlijke stand zal
gelden dat een aanspraak of recht op nabestaandenpensioen slechts kan ontstaan
als die registratie plaatsvindt voor het bereiken van de 65-jarige leeftijd
door de Abp-deelnemer.Het voorgaande neemt niet weg dat de aanmeldingsprocedure wel enige functie
zal behouden. Immers, ook al zijn partners formeel in staat hun relatie bij
de burgerlijke stand te laten registreren, er zullen altijd partners zijn
die hiervoor niet zullen kiezen. Registratie is ook, in tegenstelling tot
hetgeen de leden van de GPV-fractie van mening leken te zijn, niet verplicht.Juist in de tussentijd, dus voordat de zware registratie is ingevoerd,
is de aanmelding en registratie bij het fonds wenselijk en noodzakelijk met
het oog op het kunnen ontstaan van aanspraken op partnerpensioen. Ongehuwd
samenwonenden en het fonds weten op deze wijze precies waar zij
aan toe zijn. Juist omdat voor ongehuwd samenwonenden enige vorm van registratie
op dit moment ontbreekt en langer uitstellen van een partnerpensioen niet
wenselijk werd geacht, is gekozen voor deze opzet. Omtrent de keuze voor de
aanmeldingsprocedure zij overigens verwezen naar de memorie van toelichting
en het nader rapport op dit punt. 3. Hoe zal het partnerpensioen geregeld wordenDe leden van de CDA-fractie hadden hun twijfels ten aanzien van de registratie
van vooraf aangemelde niet-huwelijkse relaties. Deze leden vroegen in dat
kader welke eisen door andere pensioenfondsen worden gesteld om in aanmerking
te komen voor partnerpensioen en hoe aanmelding en registratie bij andere
pensioenfondsen is geregeld. Voorts wensten deze leden te vernemen wat de
administratieve en financiële lasten van het registratiesysteem zijn
en tot welke extra premiedruk dit leidt.Uit informatie van de Vereniging voor Bedrijfspensioenfondsen kan worden
afgeleid dat in het algemeen de volgende voorwaarden worden gesteld voor het
toekennen van een aanspraak op partnerpensioen:a. aanwijzing als begunstigde voor partnerpensioen in een notariële
akte;b. het voeren van een gemeenschappelijke huishouding, die op het moment
van overlijden minstens zes maanden (soms twaalf maanden) moet bestaan, blijkend
uit de gemeenschappelijke basisadministratie persoonsgegevens;c. de samenleving moet zijn aangevangen voor het bereiken van de 65-jarige
leeftijd van de deelnemer.In de meeste gevallen is aanmelding van de partner een vereiste, en wordt
door de pensioenfondsen een registratie gevoerd van de partnerrelaties.Bij de Vereniging voor Bedrijfspensioenfondsen bestaat geen inzicht in
de hiermee samenhangende administratieve lasten.De met het systeem van aanmelding en registratie samenhangende lasten
voor het ABP zijn als volgt te kwantificeren. De totale uitgaven in verband
met de investering in software zijn ongeveer f 40 000 geweest. Dit betrof
eenmalige uitgaven. Verder werken drie mensen fulltime op dit gebied, hetgeen
gepaard gaat met ongeveer f 180 000,- aan salariskosten op jaarbasis.
De premieconsequenties hiervan zijn te verwaarlozen, want niet in een cijfer
uit te drukken. Volledigheidshalve wordt hieraan toegevoegd dat deze menskracht
ruimschoots wordt terugverdiend doordat bij het overlijden van een ambtenaar
met een niet-huwelijkse partner, thans geen briefwisseling en onderzoek meer
behoeft plaats te vinden.De leden van de CDA-fractie meenden dat er reeds een vorm van natrekbare
registratie bestaat door het vereiste dat een notarieel vastgelegd contract
moet worden overgelegd.Dit moet worden ontkend. In de eerste plaats leidt een samenlevingscontract
zelf niet automatisch tot een pensioenverzekering voor de nabestaanden. Men
heeft de vrijheid daar al dan niet voor te kiezen. Men kan die keuze onmiddellijk
maken of later; men kan er bij veranderende omstandigehden ook op terug komen.
Registratie is voorts van belang voor de eventuele toekenning van een bijzonder
partnerpensioen aan een eerdere partner. Een bijzonder partnerpensioen wordt
op het pensioen van de laatste partner in mindering gebracht. Waar in huwelijkse
situaties via de gemeentelijke basisadministratie het bestaan van die eerdere
partner kan worden onderkend, is dat bij niet-huwelijkse situaties, ondanks
een registratie bij het notariaat, onmogelijk. Het voeren van een registratie
door het ABP waarborgt dan ook de gelijke behandeling van alle (gewezen) partners.De leden van de CDA-fractie vroegen zich tevens af of ten gevolge van
de aanmelding en de registratie niet een nieuwe ongelijkheid in behandeling
zou worden geïntroduceerd.Dit is niet het geval. De bedoeling van dit wetsvoorstel is juist een
gelijke behandeling te realiseren, dat wil zeggen om nabestaanden die voorheen
niet in aanmerking kwamen voor een nabestaandenpensioen, daarvoor nu wel in
aanmerking te laten komen. Dat hierbij bepaalde voorwaarden worden gesteld
is alleszins acceptabel.De leden van de D66-fractie vroegen de regering te willen ingaan op het
onderscheid tussen persoonlijke voorlichting en een persoonlijke mededeling.De persoonlijke voorlichting aan alle actieve en gewezen Abp-deelnemers
vond plaats door hen een periodiek «ABP-Nieuws» toe te zenden.
Daarin werd de invoering van het partnerpensioen bekend gemaakt, alsmede de
mogelijkheid van aanmelding en de voorwaarden waaraan men moet voldoen. Uitdrukkelijk
is hierin vermeld dat uitsluitend na aanmelding aanspraak op partnerpensioen
kan bestaan. Misverstanden hieromtrent moeten uitgesloten worden geacht. Het
risico dat personen het periodiek niet hebben gelezen en daardoor hebben nagelaten
hun partner aan te melden is natuurlijk niet geheel uitgesloten. Maar dat
geldt ook indien zou zijn gekozen voor een persoonlijke mededeling (gericht
aan de heer of mevrouw ..., al dan niet gekoppeld aan een persoonlijke berekening
van de tot dusverre opgebouwde pensioenaanspraken). Het wordt echter tot de
eigen verantwoordelijkheid van personen gerekend om zich door middel van de
ter beschikking gestelde informatie op de hoogte te stellen van de verschillende
rechtsgevolgen van hun samenlevingsverband met betrekking tot de pensioenvoorziening
en actie te ondernemen. Er wordt aan herinnerd dat ook in de landelijke dagbladen
hieraan ruimschoots aandacht is besteed.De leden van de fractie van het GPV wilden weten of de voorgestelde bevestigingsprocedure
(doorhalen van een aanmelding met terugwerkende kracht uiterlijk tot de dag
waarop om bevestiging van de geregistreerde gegevens is verzocht) een voldoende
sluitende controleprocedure moet worden geacht.De voorgestelde procedure is geen 100 procent sluitende controleprocedure
en is ook niet als zodanig bedoeld. Het is een mogelijkheid voor het bestuur
van het pensioenfonds om bij wijziging van de samenlevingsrelatie tussen partners
de bij het fonds bekende gegevens in overeenstemming te brengen met de feitelijke
situatie in die gevallen dat de betrokkenen zelf – om welke reden dan
ook – hebben verzuimd om die wijziging door te geven aan het fonds.
Uitgangspunt is dat betrokkenen zelf de verantwoordelijkheid hebben om bij
een wijziging (beëindiging) van de relatie het fonds daarvan op de hoogte
te stellen. De voorgestelde regeling biedt het bestuur als aanvulling daarop
de mogelijkheid om corrigerend op te treden.Het zesde lid van artikel A 5 bepaalt in welke gevallen en met ingang
van welk moment een aanmelding wordt doorgehaald. Een van deze situaties (onderdeel
b van het hier bedoelde artikellid) betreft het overlijden van de ambtenaar
of van de aangemelde persoon. Mocht de uitzonderlijke situatie zich voordoen
dat dit overlijden niet bij het pensioenfonds bekend wordt en gaat het fonds
er op een later tijdstip toe over om bevestiging te vragen, bij welke procedure
van het overlijden zal blijken, dan wordt vervolgens de aanmelding doorgehaald
met ingang van de dag van overlijden, en niet pas op het moment dat het fonds
deze actie uitvoert. De datum van overlijden is (in de situatie dat het overlijden plaatsvindt voor ontslag of pensionering) derhalve bepalend voor de
berekening van het pensioen.De leden van de GPV-fractie vroegen of de gelijke behandeling niet zou
moeten worden doorgetrokken naar de pensioenverevening bij beëindiging
van de samenleving.Met betrekking tot pensioenverevening wordt voorop gesteld dat de Pensioen-
en spaarfondsenwet (PSW) pensioenverevening bij ongehuwden niet vereist. Ook
de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding geldt niet voor ongehuwd samenwonenden.
Deze wet bevat echter een regeling van aanvullend recht. Gelet hierop lijkt
het in beginsel mogelijk – bij instemming van beide ex-partners èn
het uitvoeringsorgaan – ook in partnersituaties pensioen te verevenen
conform deze wet.Overigens is dit punt expliciet aan de orde geweest tijdens de parlementaire
behandeling (kamerstukken II 1991/92, 21 893, nr. 5, op pag. 3 en 4)
van het betreffende wetsvoorstel. Toen werd verwezen naar de werkzaamheden
van de Commissie voor de Toetsing van Wetgevingsprojecten (Commissie-Kortmann),
die zich heeft bezig gehouden met de vraag of aan andere samenlevingsvormen
dan het huwelijk rechtsgevolgen behoren te worden verbonden en zo ja welke.
Wanneer het kabinetsstandpunt dienaangaande zou zijn geformuleerd, zou worden
bezien of, en zo ja, op welke wijze een wettelijke pensioenverevening in deze
gevallen geïndiceerd was. De toelichting nu bij de nota van wijziging
bij het wetsvoorstel inzake de zware registratie (Kamerstukken II 1994/95,
23 761, nr. 5) meldt op dit punt: «De mogelijkheid van pensioenverevening
dient ook voor de personen die hun samenleving hebben doen registreren te
gelden. Vandaar dat artikel 155 van overeenkomstige toepassing is verklaard.»
Zoals hiervoor in hoofdstuk 1 is uiteengezet, valt de doelgroep voor het ambtelijk
partnerpensioen bijna geheel samen met de doelgroep zoals omschreven in deze
nota van wijziging. Dit zal betekenen dat in de toekomst, wanneer het pensioenreglement
aan de zware registratie is aangepast, pensioenverevening voor de meeste partners
mogelijk zal zijn. 4. De voorwaarden voor aanmeldingDe leden van de PvdA-fractie vroegen waarom als voorwaarde voor aanmelding
mede geldt dat de partners op hetzelfde adres wonen, alsmede of dit ook geldt
voor de gehuwde ambtenaar. Tevens informeerden zij naar het aantal (militaire)
ambtenaren dat zich inmiddels met het oog op partnerpensioen heeft aangemeld.Invoering van het partnerpensioen vindt plaats voor gevallen waarin twee
personen weliswaar niet met elkaar gehuwd zijn, maar feitelijk in een situatie
verkeren, die met die van gehuwden te vergelijken valt. Aspecten van de situatie
van gehuwden zijn de wederzijdse zorgplicht, het wonen op hetzelfde adres
en het naar buiten toe vastgelegd zijn van de relatie. De voorwaarde van samenwoning
op hetzelfde adres geldt dus ook voor gehuwden, zij het dat voor gehuwden
de hiervoor genoemde aspecten elders in de wetgeving zijn geregeld (BW). Voor
ongehuwde partners ontbreekt een dergelijke regeling nog. Vandaar dat deze
aspecten in dit wetsvoorstel zijn opgenomen. Wanneer het er om gaat dat met
een grote mate van zekerheid verondersteld kan worden dat de partners duurzaam
zorg en verantwoordelijkheid voor elkaar hebben aanvaard, past daarin zonder
meer de voorwaarde voor aanmelding van wonen op hetzelfde adres.Tot op heden (stand van zaken op 28 september 1995) hebben ongeveer 22 500
(militaire) ambtenaren een aanmelding gedaan. Er zijn inmiddels onder voorbehoud
ongeveer 70 pensioenen toegekend. Eerst wanneer het voorliggende wetsvoorstel
tot wet zal zijn verheven zullen deze pensioenen definitief worden verleend. De leden van de CDA-fractie wilden weten onder welke voorwaarden eventueel
van de in het wetsvoorstel genoemde eisen kan worden afgeweken en of er een
hardheidsclausule is teneinde het onredelijk uitwerken van de formele criteria
te voorkomen.Niet goed kan worden ingezien om welke reden een behoefte zou kunnen bestaan
aan een hardheidsclausule. Belanghebbenden weten (of kunnen geacht worden
te weten) onder welke voorwaarden aanmelding met het oog op een partnerpensioen
voor hen mogelijk is. De voorwaarden die worden gesteld voor aanmelding zijn
ook niet te beschouwen als onmogelijke of onredelijke voorwaarden. Op vrij
eenvoudige wijze kan hieraan worden voldaan.De leden van de D66-fractie vroegen of bij het bepalen van het recht op
partnerpensioen een zekere redelijkheid en soepelheid in acht kan worden genomen,
in situaties waarin met de feitelijke aanmelding wel een aanvang is gemaakt,
maar waarin nog niet aan alle formaliteiten is voldaan, omdat in het begin
de aanmeldingsprocedure nog niet in alle gevallen bekend was of kon zijn,
terwijl intussen één van beide partners is overleden.Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord, in die zin dat een zekere
soepelheid in de beginfase, kort na de publicaties, is toegepast, in een paar
gevallen waarin inderdaad met de aanmelding een begin was gemaakt, terwijl
deze aanmelding door het overlijden van de ambtenaar niet kon worden afgerond.
Het kan echter niet zo zijn dat partners zich ook nu nog kunnen beroepen op
onbekendheid met de regeling of dat rekening zou moeten worden gehouden met
een situatie waarin partners – om welke reden dan ook – te lang
hebben gewacht met de aanmelding.Leden van verschillende fracties wensten een nadere uiteenzetting inzake
de achtergrond van het feit dat niet de datum van het samenlevingscontract
bepalend is, maar de datum van aanmelding.Het recht op en de berekening van (bijzonder) nabestaandenpensioen is
afhankelijk van feitelijke objectieve gegevens. Bij gehuwden kan voor de vaststelling
van begin en einde van het huwelijk gebruik worden gemaakt van de registers
van de burgerlijke stand; deze feiten zijn voor derden objectief kenbaar.
Voor niet-huwelijkse samenlevingsvormen ontbreekt een dergelijk register of
een andere objectieve registratie. Om deze reden is gekozen voor het systeem
van aanmelding bij het pensioenfonds, waardoor voor derden, en dus ook voor
dat fonds de gevolgen kenbaar zijn. Hiermee wordt tevens voorkomen dat het
fonds (zeker bij opeenvolgende huwelijken en relaties) verwikkeld raakt in
onderlinge discussies tussen twee of meer nabestaanden over de juiste aanvangs-
en einddatum van een partnerrelatie.Weliswaar is het zo dat de datum van aanmelding relevant is voor het al
dan niet hebben van een aanspraak of recht op partnerpensioen. Echter, voor
de berekening van dat pensioen is relevant de aanvang van de diensttijd en
van de pensioenopbouw, alsmede het moment van eindigen daarvan danwel van
de relatie (als dit plaatsvindt voor ontslag of pensionering). Slechts wanneer
sprake is van méér dan één gewezen (huwelijks)partner,
volgt uit de Abp-wet dat de datum van huwelijk of aanmelding relevant is.
In het pensioenreglement zal deze bijzondere regel niet terugkomen.Zoals ook reeds is aangegeven in de memorie van toelichting, zal het nabestaandenpensioen
voor ongehuwde partners op dezelfde wijze worden berekend als voor gehuwden.
Dit geldt ook voor de aanspraken van de bijzondere partner. De berekening
van het ouderdomspensioen, en daarvan afgeleid het nabestaandenpensioen, is
in het systeem van de Abp-wet en van het pensioenreglement, immers gekoppeld
aan de duur van de diensttijd en van de pensioenopbouw bij het ABP. Indien
de pensioenopbouw is aangevangen voor de aanmelding of het opstellen van de notariële akte, telt die pensioentijd in beginsel mee
bij de berekening van het nabestaandenpensioen. De datum van de akte of van
de aanmelding is dan niet van belang (als een en ander maar plaatsvindt voor
ontslag of pensionering). Bestond het samenlevingscontract reeds voor de aanvang
van de pensioenopbouw, dan is de datum van het opstellen van de akte evenmin
van belang. De pensioenopbouw loopt immers in beginsel vanaf de datum van
indiensttreding.De leden van de SGP-fractie vroegen waarom niet is gekozen voor een verplichting
om een niet-huwelijkse relatie ook af te melden.Het wordt tot de eigen verantwoordelijkheid van betrokkenen gerekend om
in voorkomend geval het fonds op de hoogte te brengen van het beëindigen
van de relatie. Het is geheel in het belang van een deelnemer zelf (of van
een eventuele latere partner) dat hij het beëindigen van de relatie direkt
meldt aan het fonds.De leden van de SGP-fractie wensten te vernemen of in het algemeen kan
worden aangegeven wat de juridische consequenties zijn van het beëindigen
van een in een notariële akte vastgelegde niet-huwelijkse relatie anders
dan bij versterf.De juridische consequenties van het verbreken van een samenlevingscontract
kunnen in de eerste plaats algemeen worden aangegeven door te wijzen op het
verschil met de gevolgen van een echtscheiding: het hebben van de contractuele
vrijheid om te bepalen wat de financiële band na het uiteengaan zal zijn;
hoe, met inachtneming van bepalingen van dwingend recht de verzorging van
de al dan niet gezamenlijke kinderen zal zijn en het feit dat «alimentatie»-
en pensioenverplichtingen alleen denkbaar zijn, als men daarover ook afspraken
heeft gemaakt. Men kan immers afzien van verdere wederzijdse geldelijke steun.
Voorts kan men afzien van een aandeel in het gezamenlijk opgebouwde ouderdomspensioen
maar ook kan men overeenkomen dat er bij overlijden een aanspraak op (bijzonder)
partnerpensioen zal ontstaan.Denkbaar is ook dat partijen om hun moverende redenen het contract ingrijpend
wijzigen, maar wel hun niet-huwelijkse relatie de facto voortzetten. Theoretisch
gesproken kan men zelfs het contract beëindigen en toch blijven samenwonen.
Ook hier kan worden vergeleken met de situatie waarin partijen van echt zijn
gescheiden maar toch nog samenwonen, als waren zij gehuwd. In lang niet alle
gevallen behoeft het ingrijpend wijzigen of verbreken van het contract te
leiden tot fiscale consequenties dan wel tot consequenties op het gebied van
de sociale zekerheid.Tenslotte zijn er de gevallen waarin een contract eindigt omdat de betrokken
partijen met elkaar in het huwelijk treden. Alsdan kan worden teruggegrepen
naar het voormalige contract voor vragen als: van wiens zijde een goed in
de huwelijksgemeenschap is gevallen en, in geval van huwelijkse voorwaarden,
hoe de ingebrachte privé-vermogens zich verhouden met het gemeenschapsvermogen.
Dit laatste is van betekenis voor zaken als bestuur, aansprakelijkheid, verhaal,
de positie van derden en de bewijsvoering.De leden van de GPV-fractie vroegen waarom niet de tijdsduur van de samenwoningsrelatie
als formeel aanmeldingscriterium is opgenomen.Ook wilden deze leden weten of een aanmelding bij het pensioenfonds ook
eenzijdig door de deelnemers kan worden doorgehaald, en zo ja, of dan niet
de eis van een (tijdelijke) onderlinge zorgplicht zou moeten worden gesteld,
die doorloopt na beëindiging van de samenwoningsrelatie. Verder vroegen
deze leden of het – ter vermijding van misbruik – niet gewenst
zou zijn dat de partners ook op moment van overlijden nog op hetzelfde adres
zijn ingeschreven. Voor het ontstaan van het recht op nabestaandenpensioen bij gehuwden is
niet relevant hoe lang het huwelijk heeft geduurd op het moment van overlijden.
Het hanteren van de duur van de partnerrelatie als formeel criterium voor
het ontstaan van het recht op nabestaandenpensioen bij overlijden van de ongehuwde
(ex-) Abp-deelnemer, dan wel bij de aanmelding van de partner door die deelnemer
zou dan ook niet passen in het streven om met betrekking tot het ambtelijk
nabestaandenpensioen, een gelijke behandeling tot stand te brengen van groepen
deelnemers die qua onderlinge zorg en verantwoordelijkheid voor elkaar met
elkaar vergelijkbaar zijn. De duurzaamheid van deze relaties wordt hierbij
verondersteld.Het is inderdaad mogelijk dat een aanmelding door een deelnemer eenzijdig
kan worden doorgehaald. Het valt evenwel buiten het terrein van de pensioenregeling
om te voorzien in een tijdelijke onderlinge zorgplicht na beëindiging
van de samenwoningsrelatie. Het eventueel treffen van een regeling hiervoor
behoort tot de verantwoordelijkheid van de partners onderling.Voor gehuwden geldt niet als voorwaarde voor het recht op nabestaandenpensioen
dat zij ten tijde van het overlijden van de (ex-) Abp-deelnemer nog op hetzelfde
adres woonachtig waren. Derhalve kan deze eis ook niet voor partners gesteld
worden. Ook dient men hier te bedenken dat in het geval van bijzonder nabestaandenpensioen,
de relatie voorheen reeds beëindigd was en daarmee ook het samenwonen
op hetzelfde adres.Overigens wordt verondersteld dat het beëindigen van het samenwonen
op hetzelfde adres in de meeste gevallen gepaard zal gaan met andere wijzigingen
in de onderlinge verhouding en dat dit grond is voor de partijen, of een van
hen, om de aanmelding te laten doorhalen. (Net zoals dat bij partners die
gehuwd zijn in de meeste gevallen zal leiden tot het beëindigen van het
huwelijk.) Iets anders is dat in het kader van een controle om te komen tot
een bevestiging dat nog aan alle voorwaarden wordt voldaan, aan dit aspect
wel aandacht kan worden besteed. Blijkt alsdan dat partijen niet meer op hetzelfde
adres staan ingeschreven en kunnen zij daarvoor niet een afdoende verklaring
geven, dan kan dat voor het fonds grond zijn om de aanmelding door te halen. 5. Kosten van invoering partnerpensioenDe leden van de CDA-fractie wilden weten op welke recente gegevens het
uitgangspunt is gebaseerd dat het aantal nabestaandenpensioenen voortkomende
uit niet-huwelijkse relaties ongeveer 2 procent van het totale aantal nabestaandenpensioenen
zou zijn en hoe reëel de aangegeven geringe premieverhoging is. Ook de
leden van de D66-fractie gaven blijk van hun twijfel op dit punt.Zoals ook in de memorie van toelichting aangegeven, is de 2 procent verhoging
van het totaal aantal nabestaandenpensioenen (op termijn) gebaseerd op samenwoningsfrequenties
zoals die worden gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Deze aanname lijkt te worden bevestigd door het aantal registraties op dit
moment. Het totaal aantal registraties (stand van zaken op 28 september 1995)
bedraagt, zoals hiervoor werd vermeld, ongeveer 22 500, hetgeen overeenkomt
met 2,5 procent van het aantal ambtenaren (exclusief de slapers en gepensioneerden)
wier nabestaanden recht hebben op een nabestaandenpensioen. Wanneer men die
2,5 procent vergelijkt met de aanname van 2 procent lijkt de genoemde 2 procent
enigszins aan de lage kant, maar zeker niet irreëel. Men dient hierbij
ook te bedenken dat samenlevingsrelaties weliswaar (met name op jongere leeftijd)
veelvuldig voorkomen, maar ook dat veel van die relaties op termijn worden
omgezet in een huwelijk. De premiestijging van 0,15 procentpunt die op korte termijn te verwachten
is kan als volgt worden toegelicht. Uitgangspunt is een premie voor ouderdoms-
en nabestaandenpensioen van rond de 12 procent, globaal te verdelen in 8 procent
voor ouderdomspensioen en 4 procent voor nabestaandenpensioen. Een stijging
van de lasten voor nabestaandenpensioen met 2 procent leidt in een evenwichtssituatie
tot een stijging van de premie met 2 procent van 4 procent, dat wil zeggen
met 0,08 procentpunt. Door stijging van de toekomstige lasten voor
nabestaandenpensioen is er echter geen sprake van een evenwichtssituatie,
maar is er een «vermogenstekort», dat via extra premiebetaling
van 0,07 procentpunt ingehaald moet worden. Dit leidt tezamen tot
een verhoging van de premie op korte termijn met 0,15 procentpunt.De leden van de CDA-fractie wilden graag een nadere toelichting op de
actuariële betekenis van de invoering van het partnerpensioen in relatie
tot de effecten van artikel 2b van de PSW. Ook wilden deze leden worden geïnformeerd
over de wijze waarop dit probleem bij andere pensioenfondsen wordt geregeld.Artikel 2b van de PSW impliceert dat alle deelnemers aan een pensioenregeling,
waarvan nabestaandenpensioen onderdeel uitmaakt, de keuze kunnen maken tussen
een verhoogd of eerder ingaand ouderdomspensioen dan wel een ouderdomspensioen
plus een nabestaandenpensioen, ongeacht hun burgerlijke staat.Het invoeren van gelijkwaardige keuzemogelijkheden zal tot een aanzienlijke
verhoging van de lasten voor pensioenfondsen kunnen leiden. Immers, alleenstaanden
zullen naar verwachting allen kiezen voor een verhoogd ouderdomspensioen,
terwijl voor alleenstaanden als groep tot nu toe in beginsel geen nabestaandenpensioen
wordt gereserveerd.Indien wel een partnerpensioen bestaat of wordt ingevoerd, wordt in de
reservering voor nabestaandenpensioen ook rekening gehouden met (althans een
deel van) de alleenstaanden. Pensioentechnisch gezien wordt dan als het ware
de gehuwdheidsfrequentie verhoogd. Kiezen voor een hoger ouderdomspensioen
door ongehuwde partners zal, net als bij gehuwde deelnemers, naar verwachting
actuarieel neutraal kunnen geschieden.Echter, ondanks de invoering van het partnerpensioen zal artikel 2b van
de PSW aanzienlijke financiële effecten kunnen hebben, aangezien ook
voor de groep alleenstaanden (zij die niet zijn gehuwd of een partner hebben
aangemeld) gereserveerd dient te worden voor nabestaandenpensioen. En deze
groep van alleenstaanden is in verhouding (veel) groter dan de doelgroep voor
het partnerpensioen. Het ABP hanteert in zijn grondslagenonderzoek van 1992
de volgende gehuwdheidsfrequenties van 65-jarigen bij overlijden: voor mannen
geldt dat 84,5 procent op die leeftijd is gehuwd, bij vrouwen ligt dit percentage
op 48 procent (de partners zijn in deze cijfers vanzelfsprekend nog niet begrepen).
Daarbij moet bedacht worden dat overheidswerkgevers- en werknemers in het
kader van de privatisering van het ABP reeds geconfronteerd worden met een
lastenverzwaring ter zake van de pensioenvoorziening.Bij de pensioenfondsen, die inmiddels invulling hebben gegeven aan artikel
2b van de PSW, wordt in het algemeen uitgegaan van één keuzemoment,
namelijk de pensioneringsdatum. Gekozen kan dan worden voor een verhoogd ouderdomspensioen
of voor een ouderdomspensioen plus een nabestaandenpensioen. De partner dient
met de keuze in te stemmen. Op dit moment zijn er, voor zover bekend, nog
geen pensioenregelingen waarbij een nabestaandenpensioen kan worden ingezet
om vervroegd met pensioen te gaan. Het personeelsbeleid in het algemeen en
het beleid met betrekking tot vervroegd uittreden in het bijzonder van werkgevers
dient hier immers ook op afgestemd te worden. Voor het verhogen van de aanspraak op ouderdomspensioen zijn momenteel
twee methoden gangbaar:– omrekening van de aanwezige waarde van het nabestaandenpensioen
in een verhoogd ouderdomspensioen, hetgeen geslachtsafhankelijke resultaten
oplevert;– verhoging van het ouderdomspensioen met een geslachtsonafhankelijke
factor.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom de kosten die verbonden zijn
aan de invoering van het partnerpensioen, pas per 1 januari 1996 in de premiestelling
zullen doorwerken.De premieafdracht aan het ABP in 1994 en 1995 is voor wat de premiepercentages
betreft vastgelegd in de Wet financiële voorzieningen privatisering ABP.
De betreffende premiepercentages vloeien rechtstreeks voort uit de onderhandelingen
die met de centrales van overheidspersoneel over de privatisering van het
ABP zijn gevoerd. In die onderhandelingen hebben overwegingen ten aanzien
van de beschikbare middelen en de koopkrachtgevolgen een doorslaggevende rol
gespeeld.Per 1 januari 1996 zal voor het ABP het nieuwe premiesysteem van kracht
zijn. Het te hanteren premiepercentage zal dan rechtstreeks samenhangen met
de baten en lasten waarmee het fonds te maken heeft. Dan ook komen de kosten
van de invoering van het partnerpensioen in de premie tot uitdrukking. 6. AWW-compensatieDe leden van de CDA-fractie merkten op dat zij het vervallen van de AWW-compensatie
(voor gehuwden en ongehuwden) een wat vreemde uitwerking achten van het Barber-arrest.
Zij vroegen wat de financiële consequenties (hiervan) zijn voor het fonds
en of er op dit punt een vergelijking is gemaakt met de andere pensioenfondsen.
Voorts wensten deze leden te vernemen in hoeverre degenen die zich wel reeds
voor een partnerpensioen hebben aangemeld wel rechten hebben, alsook wat dit
voor consequenties heeft voor de hoogte van de totaaluitkering van rechthebbenden.
Ten slotte wilden de leden van de CDA-fractie wat dit punt betreft weten wat
de consequenties in premiestijging zouden zijn als deze toeslag niet zou komen
te vervallen.In het post-Barber tijdperk heeft het EG-Hof van Justitie in het arrest
Van den Akker e.a. tegen Stichting Shell Pensioenfonds (zaak C-28/93) in rechtsoverweging
19 gesteld dat «..... het Verdrag (bedoeld is het EEG-Verdrag) zich
daarentegen niet verzet tegen maatregelen die een gelijkheid van behandeling
tot stand brengen door de voordelen van de voordien bevoordeelde personen
te verminderen. Artikel 119 vereist immers enkel, dat mannelijke en vrouwelijke
werknemers voor gelijke arbeid een gelijke beloning ontvangen, doch het schrijft
niet een bepaald niveau voor.» Zonder te willen erkennen dat in de onderhavige
kwestie artikel 119 EEG-Verdrag van toepassing zou zijn, kan worden geconcludeerd
dat een vermindering van aanspraken voor beide groepen werknemers niet is
verboden.Over de financiële gevolgen van de AWW-compensatie over diensttijd
in het verleden bij andere pensioenfondsen zijn bij de Vereniging voor Bedrijfspensioenfondsen
geen gegevens bekend.Overigens is het maken van een vergelijking met andere pensioenfondsen
op het punt van de AWW-toeslag zo goed als onmogelijk, aangezien pensioenregelingen
op verschillende wijzen (al dan niet) rekening houden met het bestaan van
een recht op AWW. Van een ander, met het ABP vergelijkbaar, pensioenfonds
echter is bekend dat sociale partners in de invoering van de Anw aanleiding
zien om te zoeken naar een nieuw evenwicht tussen basispensioen
en aanvullend pensioen en dat mogelijk ook de toeslagregeling wijzigingen
zal ondergaan.Het maakt in beginsel geen verschil in aanspraak of recht op nabestaandenpensioen
of deelnemers hun partner voor of na 1 januari 1996 aanmelden bij het pensioenfonds.
De berekening van een nabestaandenpensioen is immers in belangrijke mate gekoppeld
aan de diensttijd. Voor zover die diensttijd is gelegen voor 1 januari 1986
geldt het inbouwsysteem in de Abp-wet. Indien geen recht op AWW bestaat of
de AWW-uitkering vermindert, wordt er geen of minder AWW ingebouwd. Voor diensttijd
tussen 31 december 1985 en 1 januari 1996 geldt het franchisesysteem. In het
geval dat er geen recht op AWW bestaat, wordt een AWW-toeslag gegeven. Dus
of mensen aanspraak of recht hebben op de AWW-toeslag, hangt niet af van de
datum van aanmelding, maar van de vraag of en in hoeverre de diensttijd is
gelegen voor 1 januari 1996.Hierbij wordt echter noodzakelijkerwijs nog geabstraheerd van het feit
dat de AWW per 1 april 1996 niet meer bestaat en dat per die datum de Anw
wordt ingevoerd. De invoering van de Anw brengt in dit kader een nieuwe problematiek
met zich mee. Deze problematiek valt buiten het kader van (de behandeling
van) het voorliggende wetsvoorstel. De paraplubepaling in de Anw geeft sociale
partners tot uiterlijk 1 januari 2000 de tijd om hun pensioenregeling aan
te passen aan de intrekking van de AWW en invoering van de Anw. Deze problematiek
dient echter wel betrokken te worden bij het beantwoorden van de vraag over
de financiële consequenties.De consequenties van het niet laten vervallen van de AWW-toeslag zouden
zijn dat de premie 0,05 procentpunt (extra) zou toenemen, wanneer men geen
rekening zou houden met de premieverhoging als gevolg van het invoeren van
de Anw. Houdt men wel rekening met de invoering van de Anw, dan zouden deze
premieconsequenties aanzienlijk groter zijn.Invoering van de Anw houdt onder meer in dat het niveau van de uitkering
wordt verlaagd/bevroren, dat een inkomenstoets wordt ingevoerd en dat voor
nabestaanden het recht geheel vervalt als het jongste kind 18 jaar wordt.
Dit zijn aspecten die tot aanzienlijke meerkosten voor het ABP zouden kunnen
leiden (of dat werkelijk zo is, zal afhangen van de uitkomst van het overleg
van de sociale partners). Invoering van de Anw zou ook betekenen (rekening
houdende met de wijzigingen op het wetsvoorstel zoals die recentelijk in de
Tweede Kamer zijn besproken) dat ook ongehuwd samenwonenden recht kunnen verkrijgen
op een Anw-uitkering, respectievelijk dat zij hun uitkering kwijtraken als
zij wederom gaan samenwonen. Als gevolg van het eerste aspect zullen er geen
extra lasten voor het ABP onstaan; het vervallen van een Anw-uitkering bij
samenwonen daarentegen zou weer wel tot extra kosten kunnen leiden.Wanneer men nu de nieuwste Anw-voorstellen meeneemt in de berekening van
de AWW-toeslag, zou het laten bestaan van de AWW-toeslag kunnen leiden tot
een premieverhoging van (maximaal) 0,34 procentpunt.De leden van de VVD-fractie vroegen of hun veronderstelling juist is dat
het doen vervallen van de AWW-toeslag een besluit is in de lijn met de intenties
van het kabinet om in de Anw ongehuwd samenwonenden niet gelijk te stellen
met gehuwden. Ook wilden deze leden weten wat de consequenties zouden zijn
voor dit besluit en in meer algemene zin voor het onderhavige wetsvoorstel
of voor het pensioenfonds indien in de Anw die gelijkstelling wel zou worden
bewerkstelligd.Het antwoord op de eerste vraag van de VVD-fractie luidt ontkennend. In
de tijd dat overleg is gevoerd over de invoering van het partnerpensioen,
was de situatie met betrekking tot het toenmalige wetsvoorstel Anw aldus dat
gelijke behandeling werd gewenst en in het wetsvoorstel respectievelijk de
novelle was of zou worden opgenomen. Tegelijkertijd echter bleek de concrete
uitwerking van dat voornemen niet eenvoudig en was het onzeker hoe de verdere
behandeling van dat wetsvoorstel zou verlopen. De beslissing om deze toeslag
te laten vervallen is derhalve niet gebaseerd op de door de VVD bedoelde intenties,
maar op andere overwegingen. De uitbreiding van de doelgroep zou, zonder het
afschaffen van deze toeslag, tot grotere premieconsequenties hebben geleid
dan door de sociale partners verantwoord werd geacht.Wanneer de gelijke behandeling in de Anw wordt opgenomen, zal dat tot
gevolg hebben dat de nabestaanden van ongehuwde Abp-deelnemers ook een Anw-uitkering
zullen kunnen ontvangen, respectievelijk dat zij die uitkering weer kwijt
zullen raken wanneer zij opnieuw gaan samenwonen. In de memorie van toelichting
bij de Anw is aangegeven (op basis van berekeningen van het ABP-Actuariaat
van februari 1995) dat invoering van de Anw voor het overheidspersoneel zou
kunnen leiden tot een premieverhoging van 1,6 procentpunt. Indicatieve berekeningen
van eind september 1995, waarin zo veel mogelijk rekening is gehouden met
de recente wijzigingen in de Anw, laten zien dat deze premieverhoging 1,05
procentpunt zou kunnen zijn. (Met de AWW-toeslag zou daar nog 0,34 procentpunt
bovenop komen.) Hoewel dit verschil van 0,55 procentpunt niet volledig toegeschreven
kan worden aan de gelijke behandeling, kan op dit moment wel geconcludeerd
worden dat invoering van de Anw zonder gelijke behandeling tot grotere premieconsequenties
voor het ABP zou leiden dan wanneer er in de Anw wel van gelijke behandeling
sprake is.Voor het wetsvoorstel partnerpensioen tenslotte heeft een al dan niet
gelijke behandeling in de Anw geen direkte betekenis. Deze problematiek heeft
wel betekenis voor de besprekingen die sociale partners in de overheidssector
zullen gaan voeren naar aanleiding van de invoering van de Anw. 7. Bezwaar en beroepDe leden van de CDA-fractie hebben enige vragen gesteld omtrent de doorhaling
van een aanmelding.In de memorie van toelichting (paragraaf 8, Bezwaar en beroep) is reeds
gesteld dat het doorhalen van een aanmelding een besluit is in de zin van
de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De Awb verstaat onder «belanghebbende»:
degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Het is aannemelijk
dat inzake een doorhaling zowel de ambtenaar als degene die was aangemeld
zo'n belanghebbende is.Een bezwaar van een belanghebbende tegen een doorhaling zal zich zowel
tegen de doorhaling als zodanig als ook tegen de datum van doorhaling ervan
kunnen richten.Bij een verzoek tot doorhaling is niet een door beide partners ondertekende
verklaring vereist. Daarvoor bestaat ook geen goede grond. De veronderstelling
is wellicht dat het belang van de aangemelde partner door het vereiste van
een door de aangemelde persoon onderschreven aanvraag om doorhaling zou worden
beschermd, in die situatie, waarin de ambtenaar om doorhaling van de aanmelding
zou (willen) verzoeken, hoewel nog aan de voorwaarden voor aanmelding wordt
voldaan. Een dergelijke situatie zou zich kunnen voordoen in het geval dat
de affectieve verhouding tussen de ambtenaar en de aangemelde persoon is verstoord
en de ambtenaar in die verstoring aanleiding ziet een einde te maken aan de
verdere opbouw door de partner van pensioenaanspraken als zijn eventuele nabestaande. Hoewel deze situatie objectief als onbevredigend kan worden gezien, moet
men hierbij twee dingen bedenken. In de eerste plaats, zo is ook gezegd in
het nader rapport (onder punt 6), valt niet in te zien wanneer zich een dergelijke
situatie zou kunnen voordoen. Het is immers niet goed voorstelbaar dat men
die pensioenopbouw zou willen laten stoppen, als men anderszins nog zorg en
verantwoordelijkheid voor de gezamenlijke huishouding draagt. Maar afgezien
daarvan, is het niet aan de werkgever, en in diens plaats het pensioenfonds,
om zich in te laten met de motieven van de ambtenaar voor aanmelding of de
beëindiging daarvan.Verder zou het vereiste van een door beide partners onderschreven aanvraag
om doorhaling van de aanmelding ertoe kunnen leiden dat tegen de wens van
de ambtenaar in een aanmelding blijft gehandhaafd in de situatie waarin niet
meer wordt voldaan aan de voorwaarden voor aanmelding. 8. Ingangsdatum en overgangsregelingDe fracties van het CDA, de VVD en het GPV vroegen waarom met betrekking
tot de invoering van het partnerpensioen is gekozen voor de data van 1 juli
1994 respectievelijk 1 januari 1994. De leden van de fracties van de VVD en
het GPV vroegen tevens waarom een speciale voorziening is opgenomen voor overlijdensgevallen
tussen 31 december 1993 en 1 juli 1994. Deze leden vroegen of deze data wellicht
te maken hebben met het «relatief late tijdstip» van realiseren
van het partnerpensioen.Voor de invoering van het partnerpensioen is uitgegaan van de streefdatum
van 1 januari 1994. Aangenomen werd dat de inhoud van de regeling tegen die
tijd vaststond en bekend kon zijn (gemaakt). Bij het vaststellen van deze
datum heeft destijds ook meegespeeld dat de ingangsdatum voor de wijziging
van de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW), waarbij onder meer het partnerpensioen
onder de werking van de PSW gebracht zou worden, oorspronkelijk eveneens was
bepaald op 1 januari 1994.Toen de datum van 1 januari 1994 voor de overheidssector niet haalbaar
bleek te zijn wat betreft de uitwerking van de partnerpensioenregeling en
de publiciteit daarover, is als ingangsdatum 1 juli 1994 vastgesteld. Sociale
partners hebben evenwel, om te voorkomen dat een bepaalde categorie overheidspersoneel
tengevolge van deze vertraging niet meer in aanmerking zou komen voor een
partnerpensioen, gewenst dat een speciale voorziening in het leven geroepen
zou worden. Dit wetsvoorstel komt aan die wens tegemoet. De aanvankelijk gewenste
datum van 1 januari 1994 is derhalve uitgangspunt geweest voor de beslissing
om ook in gevallen, waarin een aanmelding niet meer gedaan zou kunnen worden
om reden dat de Abp-deelnemer tussen 31 december 1993 en 1 juli 1994 reeds
zou zijn overleden, een partnerpensioen te kunnen toekennen, indien men aan
de overige voorwaarden (op 1 juli 1994) wel zou hebben kunnen voldoen.De leden van de GPV-fractie vroegen of een groot aantal ambtenaren nadeel
heeft geleden ten opzichte van werknemers in de private sector.In dat kader vroegen deze leden of de ingangsdatum niet vervroegd zou
kunnen worden. Ook de leden van de PvdA-fractie vroegen naar de mogelijkheden
en financiële consequenties van het vervroegen van de ingangsdatum.Vervroegen van de ingangsdatum zou betekenen (afhankelijk van de gekozen
datum) dat een bepaalde categorie slapers en gepensioneerden alsnog
voor aanmelding respectievelijk partnerpensioen in aanmerking zou komen.Uit een onderzoek van de Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen naar de
situatie per 1 januari 1994 blijkt dat 74 van de 80 bedrijfspensioenfondsen
een regeling voor partnerpensioen kennen. In 30 gevallen betreft het een opbouwpensioen,
in 44 gevallen gaat het om een risicopensioen. (Bij een risicopensioen worden
geen premievrije aanspraken bij ontslag meegegeven en wordt geen bijzonder
partnerpensioen toegezegd.) Het partnerpensioen, zoals dat nu in de Abp-wet
wordt verankerd, is een opbouw-pensioen, net als voor gehuwden. Op grond van
het bovenstaande kan men niet in zijn algemeenheid stellen dat in de marktsector
«het partnerpensioen» overal is ingevoerd; en als dat wel is gebeurd,
wil dat nog niet zeggen dat het nabestaandenpensioen voor ongehuwde partners
overal op dezelfde voet wordt geregeld als voor gehuwde partners. Derhalve
valt niet vast te stellen of te concluderen dat de overheidswerknemers (of
een groot aantal van hen) nadeel zouden hebben geleden ten opzichte van werknemers
in het bedrijfsleven.Vervroegen van de datum van invoering van het partnerpensioen is naar
de mening van de regering reeds op grond van de hierboven genoemde redenen
niet aangewezen omdat een «nadeel» of «achterstand ten opzichte
van de marktsector» niet valt vast te stellen.Over de meerkosten van het vervroegen van de ingangsdatum het volgende.
Uitgaande van 70 toekenningen per jaar, met een gemiddelde bruto bedrag van
f 35 000,- (zonder AWW-compensatie), komt dit neer op een cumulatieve
jaarlijkse last van 2,5 miljoen. Indien partnerpensioenen met terugwerkende
kracht vanaf 1988 zouden worden toegekend (de datum waarop het PGGM het partnerpensioen
heeft ingevoerd), zou dit een extra last betekenen van (globaal) 36 (1+2+3+4+5+6+7+8)
keer 2,5 miljoen, dat wil zeggen 90 miljoen. Dit zou neerkomen op een premieverhoging
van bijna 0,05 procentpunt.Hierbij speelt ook mee dat het verlenen van verdergaande terugwerkende
kracht (afgezien dus van de data van 1 juli respectievelijk 1 januari 1994)
de regeling zeer gecompliceerd zou maken. Het is immers zeer moeilijk, zo
niet onmogelijk om een objectieve termijn vast te stellen waarover terugwerkende
kracht zou moeten worden verleend. Iedere grens, die zou worden getrokken,
zou arbitrair zijn en moeilijker te verdedigen dan de datum, die in het kader
van het arbeidsvoorwaardenoverleg is overeengekomen. Hier komt bij dat, zoals
ook in de memorie van toelichting is aangegeven, er geen sprake is van een
juridische noodzaak tot gelijke behandeling van ongehuwd samenwonenden met
gehuwden. Er is dus ook, in tegenstelling tot bij de gelijke behandeling van
mannen en vrouwen, geen rechterlijke uitspraak, die zou kunnen gelden als
datum van gewenste invoering. In die zin heeft men geen enkel aangrijpingspunt
om de datum van gelijke behandeling verder terug te leggen in het verleden,
anders dan de datum, die sociale partners zijn overeengekomen.De leden van de CDA-fractie en de GroenLinks-fractie vroegen naar inzicht
in de aantallen van gepensioneerden, die niet meer in aanmerking komen voor
partnerpensioen. De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd of het mogelijk
is om deze categorie alsnog in de overgangsregeling mee te nemen, en zo nee,
wat daartoe dan de overwegingen zijn. De leden van de GroenLinks-fractie vragen
naar een rechtvaardigingsgrond voor deze bepaling, mede in het licht van het
voornemen van de regering om ongehuwd samenwonenden uit te zonderen van het
recht op een uitkering ingevolge de Algemene nabestaandenwet. Tevens vroegen
deze leden welke de financiële en eventuele andere consequenties zouden
zijn indien de aanmeldingsmogelijkheid zou worden uitgebreid naar gepensioneerde
ambtenaren.De leden van de CDA-fractie en de GroenLinks-fractie gingen in op de positie
van de gepensioneerden, maar niet op die van de slapers. Juridisch gezien
zou het waarschijnlijk onhoudbaar zijn om de ene groep (gepensioneerden)
wel alsnog in aanmerking te laten komen voor aanmelding, maar de andere groep
(slapers) niet. Dit wil zeggen, dat men (in de kostenberekeningen) ook de
slapers moet meenemen.Als berekeningsbasis voor zowel het aantal personen dat wel, als het aantal
personen dat niet meer in aanmerking komt voor aanmelding respectievelijk
een partnerpensioen zijn de samenwoningsfrequenties van het CBS gehanteerd.
Op basis hiervan komt het ABP-Actuariaat tot een inschatting van ongeveer
2000 gepensioneerden en 15 000 slapers, die niet in aanmerking komen
voor een partnerpensioen.De uitbreiding van de aanmeldingsmogelijkheid naar alle slapers en gepensioneerden
zou leiden tot een extra premiestijging van 0,10%-punt, en daarmee tot een
totale premiestijging (op korte termijn) van 0,25%-punt.In aanvulling hierop blijven de ondergetekenden benadrukken dat het gaat
om een nieuwe arbeidsvoorwaarde, waarbij het aan sociale partners is om te
bepalen met ingang van wanneer en onder welke voorwaarden die wordt ingevoerd.
Een arbeidsvoorwaarde (in dit geval een toezegging omtrent partnerpensioen)
is een toezegging van de werkgever aan de bij hem in dienst zijnde werknemers.
In het nader rapport (onder punt 2) is gesteld dat personen, die op 1 juli
1994 reeds zijn gepensioneerd, hebben deelgenomen aan een pensioenregeling,
die het nabestaandenpensioen alleen verzekerde voor gehuwde deelnemers. De
pensioentoezegging van de werkgever aan de gepensioneerden omvatte met andere
woorden geen partnerpensioen. Dit is niet met terugwerkende kracht te herstellen.
De diensttijd van gepensioneerden is afgesloten en hun pensioen is berekend
op basis van de voorwaarden, die golden gedurende die diensttijd.Zoals inmiddels bekend is geworden, zal in de Anw wel een gelijkstelling
worden opgenomen. Dat wil zeggen dat ongehuwde nabestaanden toch een basisuitkering
ingevolge de Anw zullen kunnen ontvangen, hetgeen zonder die gelijkstelling
inderdaad niet het geval zou zijn. Wanneer men het echter heeft over gepensioneerde
ambtenaren, en wanneer men bedenkt dat gemiddeld een leeftijdsverschil bestaat
tussen partners van 3 jaar, mag aangenomen worden dat de meeste van deze partners
zelf ook reeds een AOW ontvangen als basisvoorziening, dan wel binnen korte
termijn zullen kunnen ontvangen. Voor deze groep gepensioneerde ongehuwden
zal de gelijkstelling in de Anw feitelijk dus nog maar van weinig betekenis
zijn. Immers, uiterlijk op het moment dat nabestaanden 65 jaar worden, zal
de Anw-uitkering, net als nu, stoppen en zullen zij in aanmerking komen voor
AOW. Ook al was de vraagstelling van de leden van de GroenLinks-fractie gebaseerd
op het voorstel van wet inzake de Anw, voor wat betreft gepensioneerden kan
in het al dan niet gelijk behandelen van ongehuwd samenwonenden in de Anw
geen argument worden gevonden om hun positie met betrekking tot het partnerpensioen
te heroverwegen.Alles overziende is de regering van mening dat de voorgestelde regeling
ook ten aanzien van de positie van de gepensioneerden en de slapers gehandhaafd
dient te blijven.Er zij nogmaals op gewezen dat de verschillende suggesties voor een verdergaande
terugwerkende kracht dan wel voor uitbreiding van de aanmeldingsmogelijkheid
naar gepensioneerden en slapers, zoals hierboven blijkt, een dienovereenkomstig
beslag zouden leggen op de arbeidsvoorwaardenruimte voor de overheidssector
en daarmee een inbreuk zouden betekenen op het overleg tussen sociale partners
in de overheidssector. Gesteld kan dan ook worden dat, wanneer fracties desondanks
voorstellen zouden willen doen voor een verdergaande terugwerkende
kracht, zij daarbij tevens dienen aan te geven, ten laste van welke begroting
de daarmee gepaard gaande meerkosten gedekt zouden kunnen worden. 9. Artikelen ARTIKEL I Onderdeel CDe leden van de D66-fractie stelden enige vragen omtrent de controleprocedure,
mede in relatie tot de aansluiting op de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (GBA).Zoals hiervoor ook werd aangegeven, behoort een 100 procent waterdichte
controleprocedure tot de onmogelijkheden, maar is deze procedure daarvoor
ook niet bedoeld. Uitgangspunt is dat in geval van beëindigen van de
samenleving het ABP daarvan op de hoogte zal worden gebracht, door een der
partijen of door beide partijen gezamenlijk. Het wetsvoorstel bevat tevens
een regeling dat de aanmelding in enkele specifieke gevallen (onder andere
een huwelijk of een nieuwe aanmelding van een van de bij een eerdere aanmelding
betrokken partijen) wordt doorgehaald.Thans is het nog niet mogelijk om partnersituaties of wijzigingen daarin
te volgen of te controleren via het GBA-systeem. Indien dat in de toekomst
noodzakelijk wordt geoordeeld zullen eerst de nodige voorzieningen moeten
worden getroffen. Overigens dient men zich te realiseren dat de controle via
het GBA-systeem alleen gegevens oplevert inzake bijvoorbeeld een verhuizing
van een der partners. Uit dat systeem kan niet geput worden wanneer partijen
bijvoorbeeld hun gemeenschappelijke huishouding beëindigen, maar op hetzelfde
adres blijven wonen. Onderdelen F, G, H en SDe leden van de VVD-fractie vragen of in het onderhavige wetsvoorstel
niet ten onrechte wordt vooruitgelopen op de inhoud van het nog niet aangepaste
afstammingsrecht.Het antwoord op deze vraag luidt ontkennend. In het wetsvoorstel wordt
immers slechts aangesloten bij familierechtelijke banden zoals die (volgens
het huidige of het komende familierecht) bestaan; er worden geen nieuwe familierechtelijke
rechtsgevolgen geschapen. De wens was en is om het verschil in aanspraak of
recht op een wezenpensioen van onwettige kinderen ten opzichte van wettige
en pleegkinderen op te heffen.De leden van de D66-fractie vragen naar de ratio achter de bepaling dat
kinderen voor de 65-jarige leeftijd van de ouder geboren moeten zijn, en of
deze regel alleen geldt bij ongehuwd samenwonenden.Net zoals voor de (gehuwde en ongehuwde) partners geldt dat een aanspraak
of recht op nabestaandenpensioen niet meer kan ontstaan wanneer het huwelijk
is gesloten of de aanmelding is gedaan nadat door de Abp-deelnemer de leeftijd
van 65 jaar is bereikt; zo ook geldt nu voor zowel kinderen van gehuwde als
kinderen van ongehuwde partners dat geen aanspraak of recht op wezenpensioen
meer kan ontstaan als de gebeurtenis waaruit die aanspraak of dat recht kan
ontstaan (geboorte, adoptie of aanvang pleegouderschap) heeft plaatsgevonden
nadat de Abp-deelnemer de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt. Onderdeel GDe leden van de CDA-fractie vragen waarom in artikel G6 alleen wordt gesproken
over de «mannelijke ambtenaar».De reden hiervan is dat in dit artikel (evenals in het huidige artikel
G 6 in de Abp-wet) wordt gerefereerd aan artikel 1:394 BW, dat betrekking
heeft op een onderhoudsplicht die slechts aan vaders van kinderen die door
hem niet erkend zijn, kan worden opgelegd dan wel door hen kan worden aanvaard.
Ook al zou de aanduiding «mannelijke» worden weggelaten, materieel
zou deze bepaling nooit betrekking kunnen hebben op vrouwen. Onderdeel IDe leden van de D66-fractie vragen hoe de materiële situatie is in
de periode tussen 1 januari 1986 en 1 januari 1995; wat het materiële
verschil is tussen de periode voor 1 januari 1986 en genoemde periode en of
hierin materieel nog een wijziging optreedt per 1 januari 1994.Het materiële verschil tussen de periode van voor 1 januari 1986
en de periode daarna is gelegen in de overgang van het inbouw-systeem naar
het franchise-systeem in de Abp-wet. Over diensttijd gelegen voor 1 januari
1986 wordt (bij ontbreken of verminderen van AWW) geen of minder AWW ingebouwd.
Over diensttijd vanaf 1 januari 1986 (en voor 1 januari 1996) wordt een toeslag
gegeven wanneer een AWW (volledig) ontbreekt.Per 1 januari 1994 respectievelijk 1 juli 1994 treedt in die zin een verandering
op, dat het bovenstaande ook wordt toegepast op nabestaanden die niet met
de Abp-deelnemer gehuwd waren, voor zover het diensttijd betreft voor 1 januari
1986, respectievelijk voor 1 januari 1996. (Net zoals hierboven, in hoofdstuk
6, wordt bij deze uiteenzetting geabstraheerd van het feit dat de discussie
over de effecten van de invoering van de Anw per 1 april 1996 nog moet worden
gevoerd.) Voor wat betreft de wijziging per 1 januari 1995 wordt verwezen
naar de memorie van toelichting (Artikelsgewijze toelichting, Artikel I, onderdeel
I). ARTIKEL IIIDe leden van de CDA-fractie vragen waarom hier staat dat Onze Minister
kan vragen dat een schriftelijke verklaring van een notaris wordt overlegd
waaruit blijkt van het bestaan van dat samenlevingscontract. Aangenomen wordt
dat hiermee wordt gedoeld op de derde volzin van het nieuwe tweede lid.Deze bepaling heeft betrekking op de uitvoering. Van betrokkene mag redelijkerwijze
worden verlangd dat hij voldoende informatie verstrekt voor de toepassing
van dit artikel. Het routinematig overleggen van het samenlevingscontract
lijkt daarbij voor de hand te liggen. Echter, betrokkenen kunnen er bezwaar
tegen hebben dat ofwel een origineel contract ofwel een kopie van dat contract
bij de werkgever terecht komt. Om deze reden is in artikel I en II van dit
wetsvoorstel bepaald dat betrokkenen er ook voor kunnen kiezen om (in plaats
van dat contract of een kopie daarvan) een verklaring van de notaris dienaangaande
te overleggen. De bepaling waarop de vraag van het CDA betrekking heeft, ziet
op dezelfde problematiek. Evenwel is op deze plaats, vanuit een oogpunt van
harmonisatie met de betreffende andere rechtspositieregelingen, respectievelijk
om discrepantie tussen burgerpersoneel en militairen te voorkomen, aangesloten
bij de formulering van die rechtspositieregelingen. Het gaat hier om onder
meer het Algemeen Rijksambtenarenreglement, het Rijkswachtgeldbesluit 1959
en de Regeling uitkering wegens functioneel leeftijdsontslag. Het uitgangspunt is hier dat het niet gewenst is te eisen dat een notarieel samenlevingscontract
aan het bevoegd gezag wordt overgelegd en (in kopie) wordt opgenomen in het
personeelsdossier.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. DijkstalDe Staatssecretaris van Defensie,J. C. Gmelich Meijling 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24227-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl