Proces van wetgeving bij de departementen (eindrapport Visitatiecommissie wetgeving); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29349, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29349 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOrganisatie van het wetgevingsproces; beoordeling van
de behoefte aan wetgevingOrganisatie van het wetgevingsproces: voortgang bij het
voorbereiden van wetgevingDe Raad adviseert aan de genoemde onderwerpen aandacht
te besteden.Reacties op de aanbevelingen; vervolgOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29349Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 349Proces van wetgeving bij de departementen (eindrapport Visitatiecommissie
wetgeving)nr. 2ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 1 mei 2003
en het nader rapport d.d. 5 november 2003, aangeboden aan de Koningin door
de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 20 februari 2003, no. 03 000815, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State
ter overweging aanhangig gemaakt de adviesaanvraag inzake het conceptkabinetsstandpunt
op het eindrapport «Van wetten weten» van de Visitatiecommissie
wetgeving.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 20 februari
2003, no. 03.000815, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake bovenvermelde stukken rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies,
gedateerd 1 mei 2003, no. WO3.030066/I, bied ik U hierbij aan.De Visitatiecommissie is in 1998 ingesteld en had tot taak, periodiek
onderzoek te doen naar de kwaliteit van de wetgevingsorganisatie en het proces
van wetgeving bij elk ministerie.2 De commissie
heeft in 2000 de bevindingen uit een eerste visitatieronde neergelegd in het
rapport «Regels en risico's». Over het kabinetsstandpunt op dat
rapport heeft de Raad van State destijds advies uitgebracht.3In het rapport «Van wetten weten» doet de Visitatiecommissie
verslag van de tweede visitatieronde; met dit rapport beschouwt de commissie
haar taak als beëindigd. De Raad beperkt zich thans tot een commentaar
op dit kabinetsstandpunt, waarbij hij wel aantekent dat de daarin vervatte
procedurele en organisatorische benadering niet afdoende is waar het gaat
om verbetering van de kwaliteit van de wetgeving.1. Inhoudelijke aspecten van kwaliteit van wetgevingDe Visitatiecommissie besteedt vooral aandacht aan
procedurele en organisatorische methoden om de kwaliteit van wetgeving te
verbeteren, zoals planmatig werken, de versterking van deskundigheid, een
grotere betrokkenheid bij de Europese besluitvorming, het voorkómen
van wetgeving waarvan de noodzaak niet is aangetoond en het voorkómen
van vertraging bij het tot stand brengen van wetgeving waarvan de noodzaak
wèl is aangetoond. Deze methoden zijn op zichzelf van belang; de Raad
volgt in dit advies daarom in beginsel dezelfde benadering als de Visitatiecommissie.Het is van belang dat wetgeving niet het resultaat
is van incidentele beslissingen, maar ingebed is in doordacht overheidsbeleid.
Een procedurele benadering is daarvoor niet voldoende. Bij overheidsbeleid
moet niet te snel worden gekozen voor wetgeving op basis van het vertrouwen
dat uitvoering en naleving zonder meer zullen volgen. Eerst dient de vraag
te worden gesteld of er alternatieven voor nieuwe wetgeving zijn,
dan wel andere vormen van interactie tussen overheid en samenleving. Daarbij
denkt de Raad niet alleen aan alternatieven waarmee ervaring is opgedaan,
zoals betere handhaving of het stimuleren van zelfregulering, maar ook aan
alternatieven zoals co-regulering, die in het kader van het wetgevingskwaliteitsbeleid
in EU-verband onder de aandacht komen.Voorts moet de voor de hand liggende, maar niet altijd
toereikend beantwoorde vraag worden gesteld of de nieuwe wetgeving juridisch
deugdelijk is: of zij in overeenstemming is met hoger geschreven en ongeschreven
recht (nationaal, internationaal en Europees) en past in het juridische en
wettelijke stelsel.Bij dat alles zal voorop moeten staan dat wetgeving
serieus wordt genomen. Wordt wetgeving onvoldoende nageleefd en gehandhaafd,
dan ontstaat er bovendien een legitimiteitsprobleem, niet alleen voor de desbetreffende
regeling maar uiteindelijk ook voor het overheidsgezag.Deze vragen dienen niet alleen te worden gesteld inzake
nieuwe wetgeving, maar ook bij het opschonen van bestaande wetgeving.De Raad zal deze onderwerpen betrekken bij zijn werkzaamheden
waarop onderdeel 6 van dit advies betrekking heeft.1. De Visitatiecommissie besteedt in het rapport «Van wetten weten»
vooral aandacht aan procedurele en organisatorische methoden om de kwaliteit
van de wetgeving te verbeteren. Het kabinet hecht eraan op te merken dat de
Visitatiecommissie door het kabinet ook juist is ingesteld met de opdracht
onderzoek te verrichten naar de kwaliteit van de wetgevingsorganisatie van
de departementen. Om die reden wordt ook in het kabinetsstandpunt op dit rapport
met name aan procedurele en organisatorische punten aandacht besteed. Het
kabinet is ervan overtuigd dat een goed proces van wetgeving een van de noodzakelijke
voorwaarden is voor kwalitatief goede wetgeving. De kwaliteitseisen die men
aan wetgeving stelt – zoals die zijn uitgewerkt in de Nota wetgevingskwaliteitsbeleid1 – moeten derhalve ook worden vertaald in processuele
elementen. Desalniettemin betekent de zorg voor de kwaliteit van wetgeving
niet uitsluitend aandacht voor de procedurele kant van wetgeving. In de loop
der jaren is aan inhoudelijke aspecten van het kwaliteitsbeleid dan ook veel
aandacht geschonken en zijn verschillende instrumenten ontwikkeld en activiteiten
verricht om de kwaliteit van wetgeving te verbeteren. Recent zijn nieuwe impulsen
gegeven aan het wetgevingskwaliteitsbeleid, onder meer door intensivering
van de toetsing van voorgenomen regelgeving op effecten voor bedrijfsleven,
milieu en uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid en een aantal nieuwe doorlichtingsprojecten.
In paragraaf 4.5 van het kabinetsstandpunt zijn deze beschreven. Daarnaast
bevat het kabinetsstandpunt een aantal nieuwe voornemens die beogen bij te
dragen aan de inhoudelijke kwaliteit van wetgeving, zoals de «staat
van de wetgeving» en het platform van uitvoerings- en handhavingsorganisaties.
Deze zijn gericht op de kwaliteitsaspecten die de Raad noemt in zijn advies.
Naast de tot stand brenging van deugdelijke wetgeving, acht het kabinet ook
de juridische kwaliteit van de uitvoering en handhaving van die wetgeving
en de advisering daarover van groot belang. De taak van de toekomstige Commissie
kwaliteitszorg zal daarom breder worden dan de taak van de Visitatiecommissie
wetgeving tot op heden is geweest. In de paragrafen 2 en 4 van het kabinetsstandpunt
wordt hierop nader ingegaan.Europa2a. De Visitatiecommissie heeft in haar eerste rapport gesignaleerd dat
er op het terrein van het Europese recht over de hele linie binnen de ministeries
een tekort aan expertise is; zij deed een aantal aanbevelingen voor betere
coördinatie en betere opleiding van wetgevings- en beleidsjuristen. In
«Van wetten weten» constateert de commissie dat er nog niet zoveel
voortgang is geboekt bij het uitvoeren van die aanbevelingen.2 De Raad beveelt aan hierin alsnog te voorzien.b. Bij implementatie van EG-richtlijnen wordt vaak zoveel mogelijk vastgehouden
aan de bestaande structuur, terminologie en redactie van de Nederlandse wetgeving.
Gaat het om een richtlijn die alleen details regelt, dan is dit een efficiënte
en bruikbare methode. Dit is eveneens het geval wanneer de richtlijn veel
ruimte laat voor de systematiek van de uitwerking door de lidstaten. Er zijn
echter ook situaties waarbij de Europese regels diep ingrijpen in
een bepaald beleidsterrein, vaak met een reeks richtlijnen. Wordt ook dan
vastgehouden aan de bestaande opzet van de Nederlandse wetgeving, dan betekent
het dat de inhoud van elke volgende richtlijn op dat terrein telkens opnieuw
moeizaam moet worden ingepast in het bestaande stelsel. Dat vergroot bovendien
het risico dat de implementatietermijn niet wordt gehaald.Er is bovendien het risico dat onzekerheid ontstaat over de uitleg en
toepassing van de nationale regels en dat de implementatie niet in alle gevallen
correct is.1 Dit risico doet zich in het bijzonder
voor als de terminologie niet wordt gevolgd, terwijl de daaraan door het Hof
van Justitie gegeven uitleg wel in acht moet worden genomen. In zulke gevallen
is het beter, de Nederlandse wetgeving zo in te richten dat zij aansluit op
de Europese systematiek en terminologie.De Raad adviseert dit onderwerp te bespreken in het kabinetsstandpunt.c. Voorts wijst de Raad erop dat niet alleen kennis op het gebied van
het Europese recht, maar ook op het gebied van de rechtsvergelijking te weinig
is verbreid. Slechts incidenteel wordt een rechtsvergelijkende beschouwing
in memories van toelichting opgenomen. Wanneer deze van derden afkomstig zijn,
is de feitelijke betekenis ervan voor de wetgeving niet zonder meer verzekerd.
De Raad adviseert om intensiever gebruik te maken van rechtsvergelijking als
middel om alternatieven in beeld te brengen, de kwaliteit van wetgeving te
verbeteren en de aansluiting in Europees verband te versoepelen.22a. Het kabinet is van mening dat in de afgelopen jaren op het gebied
van het Europese recht veel is gerealiseerd en deelt de conclusie van de Raad
niet. Ten aanzien van het personeelsbeleid kunnen worden genoemd de opleidingsprogramma's
over Europa en het Europees recht die verscheidene ministeries inmiddels kennen.
Ook wordt door de Academie voor wetgeving in de opleiding van wetgevingsjuristen
ruimschoots aandacht geschonken aan Europeesrechtelijke aspecten. Voorts is
bij verschillende departementen inmiddels een Europa-overleg opgericht, waardoor
de terugkoppeling uit wat zich in internationaal verband afspeelt is verbeterd.
In paragraaf 3.4 van het kabinetsstandpunt wordt nader uiteengezet welke
initiatieven op dit gebied zijn genomen. Het kabinetsstandpunt is aan de tussentijdse
ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan ten aanzien van dé ICER en
het ECER aangepast.2b. Het kabinet acht het van belang onderscheid aan te brengen tussen
het bij implementatie volgen van de door de richtlijn gehanteerde terminologie
enerzijds en de gebruikte structuur anderzijds. Het beleid van het kabinet
is er tot op heden op gericht dat wat betreft terminologie in beginsel wordt
aangesloten bij de richtlijn (zie ook aanwijzing 56 van de Aanwijzingen voor
de regelgeving). Wat betreft systematiek is het uitgangspunt tot op heden
daarentegen dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij instrumenten waarin
de bestaande wetgeving reeds voorziet (vgl. aanwijzing 338). Achtergrond hiervan
is dat de aanpassing van nationale wetgeving aan de systematiek van de Europese
richtlijn in de praktijk niet alleen herziening van regelgevingscomplexen
omvat, maar niet zelden tevens reorganisaties in de uitvoeringspraktijk en
bij handhavende instanties zal vergen. Bij operaties van een dergelijke omvang
bestaat er een aanzienlijke kans op vertragingen. Voorts is de structuur van
EG-richtlijnen niet altijd optimaal en wordt de structuur van EG-richtlijnen
op hetzelfde terrein niet steeds consequent volgehouden. Het kabinet erkent
echter, met de Raad, dat er gevallen kunnen bestaan waarbij de Europese regels
zo diep ingrijpen in een beleidsterrein dat het wenselijk kan zijn de Nederlandse
wetgeving zo in te richten dat zij aansluit op de Europese systematiek. Het
kabinet wil dit onderwerp nader bezien, mede in het licht van de discussie
die in het kader van de Europese Conventie wordt gevoerd over het stringenter
te hanteren gebruik van het Europese instrumentarium inzake verordeningen
en richtlijnen.2c. Het kabinet is van oordeel dat het instrument van rechtsvergelijking
een nuttig middel kan zijn om de kwaliteit van wetgeving te verbeteren, alternatieven
in beeld te brengen en de aansluiting in Europees verband te versoepelen.
Met enige regelmaat wordt in het kader van de voorbereiding van wetgeving
dan ook rechtsvergelijkend onderzoek verricht. De resultaten hiervan zijn
echter niet altijd zichtbaar, omdat deze onderzoeken vaak worden gebruikt
als achtergrondstudie. Het kabinet is van mening dat de meerwaarde van rechtsvergelijkend
onderzoek van geval tot geval zou moeten worden bezien. Organisatie van het wetgevingsproces; beoordeling van
de behoefte aan wetgeving3a. Tot het tot stand brengen van nieuwe regelingen wordt alleen besloten
indien de noodzaak daarvan is komen vast te staan, zo stelt aanwijzing 6,
eerste lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Het zal weinig moeite
kosten om dit algemene uitgangspunt te onderschrijven. De toepassing van het
uitgangspunt in de praktijk is veel lastiger: politici en ook ambtenaren zijn
snel geneigd, bij een opkomend probleem te concluderen dat nieuwe regels nodig
zijn. Vaak wordt dan tot het ontwerpen van nieuwe wetgeving overgegaan zonder
dat de vraag naar de mogelijkheid van betere handhaving of uitvoering van
bestaande regels voldoende diepgaand onder ogen is gezien.Het conceptkabinetsstandpunt stelt de volgende maatregelen voor.– Aan het begin van elk wetgevingstraject wordt een startnotitie
opgesteld, waarin probleemanalyse, oplossingsrichtingen, juridische randvoorwaarden,
afwegingen omtrent het gekozen instrument, proces, werkwijze en verantwoordelijkheden
van de verschillende betrokkenen zijn uitgewerkt. Op verschillende ministeries
wordt al met zo'n startnotitie gewerkt. De startnotitie wordt door de verantwoordelijke
bewindspersoon of -personen goedgekeurd.1– De Minister van Justitie toetst ontwerpregelingen nu al aan de
algemene kwaliteitseisen. Het kabinet wil nu voorzien in een stelselmatige
verantwoording over deze toetsing aan de onderraad of de ministerraad in de
vorm van een «quick scan»; is ambtelijk geen overeenstemming bereikt
over de toetsing, dan zal een wetgevingsrapport worden opgesteld.2De Raad is van mening dat deze twee instrumenten op
zichzelf nuttig kunnen zijn. Hij acht het daarom van belang dat deze instrumenten
daadwerkelijk in alle gevallen worden gebruikt. De Raad adviseert bij andere
dan louter technische wetswijzigingen die startnotities aan de ministerraad
of zijn onderraden voor te leggen. De neiging kan bestaan om bij grote spoed,
of bij voorstellen waarvan de noodzaak op het eerste gezicht evident lijkt,
deze stappen over te slaan. In het verleden is meer dan eens gebleken dat
het ook in zulke gevallen zinvol is om de vraag naar de noodzaak van wetgeving
te stellen.3b. Ook meent de Raad dat het van belang is om de behoefte
aan wetgeving niet alleen te toetsen aan het begin van het wetgevingsproces,
maar om opnieuw te toetsen of de voorgestelde wetgeving noodzakelijk is wanneer
de ontwerpwetgeving in een voldragen concept is neergelegd. Een dergelijke
«double-loop»-constructie zou, mits zo georganiseerd dat hierover
met een open instelling wordt geoordeeld, een extra waarborg voor herbezinning
omtrent nieuwe wetgeving kunnen bieden.3a. Het kabinet ziet het standpunt van de Raad als ondersteuning voor
de in het kabinetsstandpunt genoemde instrumenten. Het kabinet onderkent de
neiging die bij het concipiëren van regelgeving kan bestaan om bij grote
spoed, of bij voorstellen waarvan de noodzaak op het eerste gezicht evident
lijkt, deze stappen over te slaan. Ook in dat geval kan het afwegen van alternatieven
voor de inrichting van de regelgeving (vergunningen versus algemene regels,
financiële prikkels versus ge- of verboden) een meerwaarde hebben. Het
kabinet zet zich dan ook in voor het in beginsel toepassen van de quick scan
voor nieuwe regelgevingsvoornemens. Indien een ministerie niet de vrijheid
heeft een beleidsinstrument te kiezen, namelijk wanneer het louter technische
aanpassingen betreft of strikt gebonden EG-implementatie, heeft een quick
scan geen directe meerwaarde en kan deze derhalve achterwege blijven.Naar aanleiding van het advies van de Raad om startnotities aan de ministerraad
of zijn onderraden voor te leggen, wijst het kabinet erop dat de startnotitie
is bedoeld om de samenwerking tussen de beleidsdirecties en de wetgevingsdirecties
te versterken, de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor wetgevingsproducten
tot uitdrukking te brengen en in een vroeg stadium instemming van bewindslieden
te verkrijgen op een wetgevingsproject. Het is derhalve een instrument voor
versterking van de interne organisatie van het wetgevingsproces en uit dien
hoofde minder geschikt voor voorlegging aan de genoemde gremia.3b. Het kabinet onderschrijft het belang van het toetsen van de behoefte
aan wetgeving aan het begin van het wetgevingsproces en van het opnieuw toetsen van deze behoefte later in het proces, omdat in de loop van
de tijd omstandigheden en uitgangspunten kunnen veranderen. Door toepassing
van de quick scan, die een afweging van noodzaak van regelgeving, mede in
het licht van beschikbare alternatieven, inhoudt, en van de wetgevingstoets
voorafgaand aan de behandeling in onderraad of ministerraad, waarbij één
van de toetsingscriteria de noodzaak van de ontwerpregeling is, wordt de door
de Raad als extra waarborg aangemerkte constructie (de «doublé
loop») gerealiseerd.Organisatie van het wetgevingsproces: voortgang bij het
voorbereiden van wetgeving4. Bij de totstandkoming van wetgeving moet stagnatie worden voorkomen.
Stagnatie kan verschillende oorzaken hebben: te weinig capaciteit aan wetgevingsjuristen,
verkeerde prioriteitstelling, te weinig politieke sturing, en slepende conflicten
binnen en tussen ministeries. Over enkele aspecten hiervan maakt de Raad een
opmerking.a. Bij de prioriteitstelling is van belang dat er nu al op verschillende
ministeries wordt gewerkt met een wetgevingsprogramma of soortgelijk overzicht.
Het kabinet wil deze praktijk nu uitbreiden tot alle ministeries.1 De Visitatiecommissie noemt als knelpunten: een zeer
groot aantal prioriteiten en druk vanuit de politieke actualiteit.2Daaraan kan worden toegevoegd dat ondanks risico's van
inbreukprocedures implementatiewetgeving niet steeds voldoende prioriteit
krijgt. Daarbij is het van belang te herinneren aan de ook in aanwijzing 337
van de Aanwijzingen voor de regelgeving vervatte richtlijn, implementatieprojecten
niet te belasten met andere wijzigingsvoorstellen.b. De Visitatiecommissie doet daarnaast de aanbeveling, het wetgevingsprogramma
sterker in te zetten als politiek sturingsinstrument. Dit brengt de Raad op
de derde oorzaak van stagnatie: het is van belang dat bewindslieden meer sturen
met behulp van het wetgevingsprogramma. Zij zullen zich ook aan het wetgevingsprogramma
moeten committeren, zodat de wetgevingsjuristen weten wat van hen wordt verwacht.c. Een oorzaak van stagnatie die in het conceptkabinetsstandpunt niet
wordt genoemd, is gelegen in slepende conflicten binnen en tussen ministeries.
De Visitatiecommissie meent dat in de zogeheten wetgevingsprotocollen meer
aandacht moet worden besteed aan de samenwerking tussen ministeries.3 De Raad deelt dit standpunt, maar is van mening dat
slepende conflicten maar zelden kunnen worden opgelost met zulke procedurele
middelen. Belangrijker is dat de politieke leiding duidelijkheid en daadkracht
toont, door richting te geven aan de ambtelijke werkzaamheden. Als ambtelijk
overleg niet binnen redelijke termijn tot overeenstemming leidt, dienen de
vragen aan de verantwoordelijke bewindslieden en zo nodig aan de ministerraad
te worden voorgelegd. Gaat het om problemen betreffende de uitvoeringsorganisatie,
dan kan het helpen een deskundige derde in te zetten om de impasse te doorbreken.4. Van de opmerkingen van de Raad, genoemd in de onderdelen a, b en c,
inzake de organisatie van het wetgevingsproces heeft het kabinet goede nota
genomen. Het kabinet onderschrijft het belang van het wetgevingsprogramma.
Het kabinet meent, met de Raad, dat duidelijke sturing door de politieke leiding
ter voorkoming van stagnatie van het wetgevingsproces van groot belang is.
Zoals in het kabinetsstandpunt is uiteengezet, zal het wetgevingsprogramma
meer worden ingezet als politiek sturingsprogramma. De bewindslieden verwachten
hierdoor eerder op de hoogte te zijn van eventuele vertragingen in het wetgevingsproces
en zullen daardoor ook eerder in staat zijn om in te grijpen. Hierbij moet
echter worden aangetekend, dat onvoorziene wijzigingen van omstandigheden
altijd kunnen leiden tot wijziging van prioriteiten.De Raad adviseert aan de genoemde onderwerpen aandacht
te besteden.Kennismanagement5a. De Academie voor Wetgeving is in 2001 op initiatief van de Minister
van Justitie opgericht4 met de verwachting dat
deze een positief effect zal hebben op de wetgevingskwaliteit, juist ook op
de langere termijn.5 De bekostiging van de Academie
is later overgenomen door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
De bijdrage van dit ministerie zal van bijna 3 miljoen euro in
het jaar 2003 teruglopen naar niets in het jaar 2007.1 De Raad wijst op de risico's hiervan voor de instroom van nieuwe wetgevingsjuristen.
Hij meent dat het van belang is om de meerwaarde van de Academie te evalueren;
deze evaluatie zou niet alleen de instroom en uitstroom van de opleiding moeten
betreffen, maar ook de plaats van de Academie naast andere opleidingsmogelijkheden.
Als blijkt dat de Academie de verwachtingen heeft waargemaakt, adviseert de
Raad de nodige voorzieningen te treffen voor het voortbestaan van de Academie.b. Doel van de Academie is niet alleen de werving en de ontwikkeling van
juridisch talent, maar ook het behoud ervan. De Raad meent dat gewaarborgd
moet worden dat de investeringen die in de eerste lichtingen cursisten zijn
gedaan, ten goede komen aan de kwaliteit van de wetgevingsen juridische functie
van de rijksoverheid. De Raad signaleert het risico dat in tijden van bezuiniging
en mogelijke personeelsinkrimping van de rijksoverheid, de afgestudeerde studenten
van de Academie geen vervolgfunctie krijgen die aansluit bij hun opleiding.
De Raad beveelt aan daaraan aandacht te besteden.5a. Het kabinet hecht veel belang aan de Academie voor Wetgeving als instrument
ter borging van de kwaliteit van wetgevingsjuristen. Thans vindt een bezinning
plaats omtrent de toekomstige inrichting en werkwijze van de Academie, alsmede
omtrent de structuur van haar financiering. In het kader van deze bezinning
zijn inmiddels drie sporen uitgezet. In de eerste plaats voert de Academie
een zelfevaluatie uit. Voorts zijn door een externe deskundige voorstellen
gedaan voor de positionering en organisatie-inrichting van de Academie. Ten
slotte heeft het Ministerie van Justitie op zich genomen ideeën te ontwikkelen
inzake de nieuwe financieringsstructuur vanaf 1 januari 2004. Op basis
van de uitkomsten van deze drie sporen worden in het najaar besluiten genomen
over de inrichting en de structuur van de financiering. Paragraaf 3.6
is aangevuld met enkele opmerkingen hieromtrent.5b. Het kabinet begrijpt de zorgen van de Raad op dit punt. Het spreekt
voor zich dat met behulp van de Academie niet alleen de werving en ontwikkeling
van juridisch talent, maar juist ook het behoud van dat talent wordt nagestreefd.
Het kabinet zet zich er dan ook voor in dat aan Academiestudenten die hun
opleiding hebben voltooid een passende vervolgfunctie wordt geboden.6. Rol van de Raad van State bij de versterking van de kwaliteit van wetgevingHet conceptkabinetsstandpunt oppert de Raad te betrekken bij een «stelselmatige
bezinning op en bespreking van de trends en ontwikkelingen» in wetgeving,
om zo een bijdrage te leveren aan wetgevingskwaliteit en het beleid daaromtrent.2 Drie mogelijkheden noemt het conceptkabinetsstandpunt
concreet: uitbreiding van het jaarverslag, door de Raad uit te brengen gevraagde
adviezen en door de Raad uit te brengen ongevraagde adviezen. De regering
zou dit met de Raad willen bespreken.De Raad is daartoe bereid en zal hierbij in het bijzonder aandacht besteden
aan de functie van wetgeving in de democratische rechtsstaat. Hij merkt alvast
het volgende op.De Raad streeft ernaar om, vaker dan tot nu toe, aandacht te vragen voor
bepaalde wetgevingsleerstukken of voor het bewaken van de wetgevingskwaliteit
op de ministeries. De Raad zal nader bezien of het jaarverslag daarvoor het
meest geschikte middel is: het jaarverslag heeft beperkingen, omdat het allereerst
bedoeld is om verslag te doen van de activiteiten van de Raad in het verstreken
jaar. Dit neemt niet weg dat in het jaarlijkse legisprudentieoverzicht diverse
opmerkingen van algemene strekking worden gemaakt. Het overzicht is systematisch
ingericht. Een andere mogelijkheid is dat de Raad de gedachten die hij de
regering wil meegeven, opneemt in een spontaan advies.Niet onbelangrijk is ten slotte dat de regering ook zelf attent is op
de mogelijkheid om de Raad gerichte vragen voor te leggen die van belang zijn
voor het wetgevingskwaliteitsbeleid. Dat kan zowel in de vorm van gerichte
vragen bij een wetsvoorstel of ontwerp van een algemene maatregel van bestuur
als door middel van afzonderlijke vragen.6. Het kabinet zal graag met de Raad bespreken op welke wijze vorm kan
worden gegeven aan de staat van de wetgeving. Het kabinet ondersteunt het
voornemen van de Raad om vaker dan tot nu toe aandacht te vragen voor bepaalde wetgevingsvraagstukken of voor het bewaken van de wetgevingskwaliteit
op de ministeries. Hierdoor kan een zinvolle bijdrage worden geleverd aan
wetgevingskwaliteit en het daarop gerichte beleid. Het kabinet zal in de toekomst
graag gebruik maken van de mogelijkheid om aan de Raad gerichte vragen voor
te leggen die van belang zijn voor (de verdere ontwikkeling van) het wetgevingskwaliteitsbeleid.
Zoals de Raad voorstelt zal het kabinet hierbij zowel de mogelijkheid tot
het stellen van afzonderlijke vragen als de mogelijkheid tot het stellen van
vragen bij een wetsvoorstel of een algemene maatregel van bestuur benutten.
Naar aanleiding van het bovenstaande is paragraaf 4.2 van het kabinetsstandpunt
aangevuld. Overigens neemt het kabinet zich voor om het jaarverslag van de
Raad van State meer stelselmatig te bezien. Bevindingen daaruit kunnen dan
worden vertaald in adviesaanvragen of in (interdepartementale) projecten ter
verbreding van het wetgevingskwaliteitsbeleid.Reacties op de aanbevelingen; vervolg7a. Het conceptkabinetsstandpunt bevat geen algemene reactie op het rapport
van de Visitatiecommissie; het kabinet beperkt zich tot een reactie op de
aanbevelingen. Voor die keuze is begrip op te brengen. De Raad wijst er echter
op dat niet op alle aanbevelingen adequaat wordt gereageerd. De reactie op
de volgende aanbevelingen is naar de mening van de Raad onvoldoende (de aanbevelingen
in hoofdstuk III van Van wetten weten zijn niet afzonderlijk uitgeschreven;
de Visitatiecommissie verwijst naar de samenvatting):1– paragraaf 3.2 (in de startnotitie bepalen hoe en wanneer
andere ministeries, uitvoerings- en handhavingsinstanties en externe organisaties
bij het proces worden betrokken);– paragraaf 5.3 (gelegenheid bieden voor stages en detacheringen
in Brussel; geld daarvoor vrijmaken);– paragraaf 7.1 (opleiding aan de Academie voor wetgeving verplicht
stellen voor alle wetgevingsjuristen);– procedurele kwaliteitseisen die aan afzonderlijke wetgevingsprojecten
worden gesteld zoveel mogelijk expliciteren in de Ar;2– het SG-beraad verantwoordelijk maken voor wetgevingskwaliteitsbeleid;
de directeuren wetgeving aanwijzen als voorportaal, dat elk jaar een plan
met kwaliteitsbevorderende maatregelen opstelt.3De
Raad beveelt aan op deze aanbevelingen alsnog grondig in te gaan.b. Het conceptkabinetsstandpunt eindigt met een aantal actiepunten. Daarin
ontbreekt als actiepunt: jaarlijkse verantwoording door directeuren wetgeving
van de kwaliteitszorg op het eigen ministerie.4
De Raad acht het wenselijk dit punt alsnog op te nemen.De Raad adviseert voorts om zo mogelijk bij elk actiepunt een termijn
te vermelden waarin het moet zijn in- of uitgevoerd.Het verdient ten slotte aanbeveling bij elk actiepunt te vermelden met
welke aanbeveling van de Visitatiecommissie en met welke paragraaf van het
conceptkabinetsstandpunt elk actiepunt correspondeert.c. Ook een systematische voortgangsrapportage over wat er is gebeurd naar
aanleiding van de aanbevelingen uit de eerste visitatieronde ontbreekt. De
Raad adviseert hierin te voorzien.7a. Hierna wordt puntsgewijs ingegaan op de door de Raad bedoelde aanbevelingen
van de Visitatiecommissie:– in paragraaf 3.2 is een passage met betrekking tot de startnotitie
toegevoegd;– in paragraaf 3.4 wordt aandacht besteed aan stages en werkbezoeken
in Brussel;– wat betreft de verplichte opleiding aan de Academie voor alle
wetgevingsjuristen wordt verwezen naar punt 5 van dit nader rapport, waarin
wordt ingegaan op de bezinning die momenteel plaatsvindt omtrent de inrichting
en werkwijze van de Academie, alsmede omtrent de structuur van haar financiering.
De uitkomsten hiervan moeten eerst worden afgewacht;– in paragraaf 4 is een passage over de Aanwijzingen voor de
regelgeving opgenomen;– over het SG-beraad is in paragraaf 4 een zinsnede toegevoegd.7b. In paragraaf 5.2, onder punt 8 van het kabinetsstandpunt is als
actiepunt opgenomen de jaarlijkse verantwoording door directeuren wetgeving
van de kwaliteitszorg op het eigen ministerie. Voor het overige is in de bijlage
een overzicht van de actiepunten opgenomen waarbij is aangegeven met welke
aanbeveling van de Visitatiecommissie welke paragraaf van het kabinetsstandpunt
correspondeert.7c. In paragraaf 3.1 van het kabinetsstandpunt is uiteengezet dat
de Interdepartementale commissie voor constitutionele aangelegenheden en wetgevingsbeleid
(ICCW) een forumfunctie vervult voor – zowel inhoudelijke als organisatorische –
wetgevingsaangelegenheden. Deze commissie ziet tevens toe op de (tijdige)
implementatie van de aanbevelingen van de Visitatiecommissie en wisselt hierover
ervaringen uit. De ICCW vormt derhalve de organisatorische voorziening voor
de voortgangsbewaking.De Raad geeft in overweging dit advies tezamen met het kabinetsstandpunt
ter kennis van de Tweede Kamer der Staten-Generaal te brengen.Van de gelegenheid is tot slot gebruik gemaakt om in het kabinetsstandpunt
enkele actualiseringen en redactionele verbeteringen aan te brengen.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,P. van DijkDaartoe gemachtigd door de ministerraad moge ik U verzoeken in te stemmen
met toezending van het advies van de Raad van State en het nader rapport aan
de beide Kamers der Staten-Generaal.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Kamerstukken II 1997/98, 25 389, nr. 29.XNoot3Kamerstukken II 2000/01, 27 475, A. Het advies had ook betrekking
op de Nota wetgevingskwaliteitsbeleid.XNoot1 Kamerstukken II, 2000–2001, 27 475, nr. 2.XNoot2Van wetten weten, bladzijden 30–33.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 28 770 (EG-implementatiewet Awgb), A, punt
2, en de daar genoemde adviezen.XNoot2N.A. Florijn, Leidraad voor zinvolle rechtsvergelijking (Achtergrondstudies
Algemeen Wetgevingsbeleid nr. 3), Den Haag 1994.XNoot1Paragraaf 3.2 (Wetgeving als proces van samenwerking).XNoot2Paragraaf 4.4 (Toetsing van wet- en regelgeving).XNoot3Zie bijvoorbeeld de adviezen van de Raad over het voornemen tot opzegging
van het socialezekerheidsverdrag met Marokko (Kamerstukken II 2001/02, 28 275,
A), het voorstel van wet tot wijziging van de Tijdelijke wet noodcapaciteit
drugskoeriers (Kamerstukken II 2002/03, 28 627, B), en het voorstel van
wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering
van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie (Kamerstukken II 2002/03,
28 665, A).XNoot1Paragraaf 3.3 (Besturing van het proces van wetgeving).XNoot2Van wetten weten, bladzijden 28.XNoot3Van wetten weten, bladzijde 25.XNoot4Kamerstukken Staten-Generaal 2000/01, 27 819, nrs. 320 en 1.XNoot5Nota naar aanleiding van het verslag bij de Vaststelling van de begroting
van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie voor het
jaar 2002, Kamerstukken I 2001/02, 28 000, VI, nr.127b, blz. 2.XNoot1Kamerstukken II 2002/03, 28 600, VII, nr. 2, blz. 252.XNoot2Paragraaf 4.2 (De staat van de wetgeving) en actiepunt 14 van het
conceptkabinetsstandpunt.XNoot1Van wetten weten, aanbevelingen, laatste alinea.XNoot2Samenvatting Van wetten weten, hoofdstuk III,
paragraaf 3. Van wetten weten, bladzijden
45–46.XNoot3Samenvatting Van wetten weten,hoofdstuk III,
paragraaf 4c.XNoot4Paragraaf 4a (Kwaliteitszorg in de toekomst), tweede tekstblok, van
het conceptkabinetsstandpunt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29349-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl