Arbeidstijdenwet; Voorlopig verslag met vragen en opmerkingen naar aanleiding van het voorbereidend onderzoek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-23646, nr. 24

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-10-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

23646 nr. 24

05-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidende opmerkingenAlgemene aspecten van het wetsvoorstelPersoneelsvertegenwoordiging en overlegArtikelsgewijsArtikel 1:7 lid gArtikel 2:2Artikel 4:8, lid 1Artikel 5:1Artikel 5:9Artikel 5:14Afsluitende vragenArtikel 2.1Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23646Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 646Bepalingen inzake de arbeids- en rusttijden (Arbeidstijdenwet) nr. 24VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID2Vastgesteld 5 oktober 1995De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
belast met het voorbereidend onderzoek, wensten de volgende opmerkingen te
maken en vragen te formuleren. Inleidende opmerkingenDe leden van de VVD-fractie hadden met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Na de jarenlange voorbereiding is het goed dat
dit wetsvoorstel nu voorligt.De leden van de fractie van het CDA brachten in herinnering
dat de Arbeidstijdenwet van 1919 met betrekking tot beperking van de arbeidstijd
in het algemeen «groote zoowel geestelijke als stoffelijke voordelen
voor den arbeider, voor diens gezin en voor de maatschappij» had, aldus
de toenmalige bewindsman. (memorie van toelichting p. 38).Deze wet heeft grote invloed gehad op de regeling inzake de arbeids- en
rusttijden in ons land. De wet van 1919 koos, als arbeidsbeschermingswetgeving,
voor de werknemer en daarmee tegen al diegenen die de arbeider vooral als
verlengstuk van de machine wilden zien.De leden van de CDA-fractie vroegen zich af of het onderhavige wetsvoorstel
dezelfde uitstraling zal hebben. De leden van de CDA-fractie hadden hieromtrent
nogal wat twijfels; immers de keuzen die nu worden gemaakt maken meer ruimte
voor de economie en vaak minder ruimte voor de werknemer (en zijn of haar
gezin).De vrij grote flexibilisering, het plotseling invoeren van het instituut
personeelsvertegenwoordiging en het de zondag in toenemende mate onderdeel
maken van de 24-uurseconomie, geven alle aanleiding tot deze conclusie van
deze leden.Ook het lid van de SP-fractie stelde vast dat het voorliggende
wetsvoorstel dient ter vervanging van de Arbeidswet 1919. Laatstgenoemde wet was destijds een belangrijke mijlpaal in de strijd
van de arbeiders voor een meer menswaardig bestaan, voor meer menswaardige
arbeids- en rusttijden.Het onderhavige wetsvoorstel weerspiegelt op zijn beurt de bij het huidig
kabinet levende gedachten over de arbeids- en rusttijden. Vandaar dat thans
centraal staat de flexibilisering van de arbeidstijden: de werkgever moet
alle ruimte krijgen om het arbeidsproces in te richten op de manier die hem
het beste uitkomt.Aldus past het wetsvoorstel precies in de ook in ons land – helaas –
hoe langer hoe meer oprukkende 24-uurseconomie. De keerzijde van de 24-uurseconomie
is immers dat de werknemer maar moet opdraven als de baas dat wil.Het lid van de SP-fractie deelde mee te zijner tijd tegen het wetsvoorstel
zoals het er nu ligt te zullen stemmen.De leden van de fractie van de PvdA hadden, hoewel ze op zich
geen problemen hadden met verruiming en flexibilisering van de arbeids- en
rusttijden onder condities, met gemengde gevoelens kennisgenomen van de wetsgeschiedenis
tot nu toe. Zij vroegen of de ingrijpende wijzigingen via nota's van wijziging
en met name de laatste fase van het wetgevingstraject in de Tweede Kamer de
toets van het zorgvuldigheidscriterium wel kunnen doorstaan. Zij kondigden
aan hierop tijdens de plenaire behandeling terug te zullen komen.De leden van de fractie van D66 hadden met grote belangstelling
kennis genomen van deze wet.De intense discussie die in de Tweede Kamer heeft plaatsgevonden maakt
dat naar hun mening de inbreng voor dit voorlopig verslag kort kan zijn.In het algemeen wilden zij opmerken ingenomen te zijn met de dubbele normstelling,
die restricties oplegt maar daarnaast door overleg afwijkingen mogelijk maakt.Daarnaast is deze wet een duidelijk teken van het verstaan van de tijdgeest
waarbij er terecht van wordt uitgegaan dat werknemers tijdens hun arbeidzaam
leven ook de verantwoordelijkheid van verschillende vormen van zorg op zich
willen nemen.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV hadden met belangstelling kennis genomen van het wetsvoorstel.De opzet ervan is helder. Het wetsvoorstel poogt de belangen van werkgevers
en werknemers tegen elkaar af te wegen. Zij constateerden dat het belang van
flexibiliteit in het arbeidsbestel daarbij zwaar heeft gewogen. Algemene aspecten van het wetsvoorstelNa – en ook naar aanleiding van – de zeer uitvoerige behandeling
in de Tweede Kamer hadden de leden van de VVD-fractie behoefte
nog een aantal nadere vragen te stellen.Kan de minister nog eens uitleggen wat nu precies verstaan moet worden
onder «en mede ter bevordering van de combineerbaarheid van arbeid en
zorgtaken, alsmede andere verantwoordelijkheden buiten de arbeid» zoals
geformuleerd in de considerans? Ook na zorgvuldige bestudering van de beantwoording
van de minister is onduidelijk hoe met deze zin in de praktijk moet worden
omgegaan. Wat zijn nu die «andere verantwoordelijkheden»? En wat
zijn precies «zorgtaken»?De minister geeft aan, dat er «beleid» moet zijn op dit punt.
Kan de minister aangeven wat hij daaronder verstaat. Moet dat beleid dan weer schriftelijk worden vastgelegd? Leidt dat weer tot nadere regelgeving?
Kan de minister aangeven hoe de verhouding is tussen de considerans en de
wettekst? De zinsnede zoals geformuleerd in de considerans komt niet terug
in een der artikelen van de wet.Kan de minister aangeven hoeveel uitvoeringsbesluiten nog nodig zijn om
deze wet uitvoerbaar te maken? Deelt de minister de mening van de VVD-fractie
dat het toch te betreuren is dat van echte deregulering weinig terecht is
gekomen?In aansluiting op hun inleidende opmerkingen stelden de leden van de CDA-fractie dat meer flexibilisering in de rede ligt, rekening houdend
met de emancipatie van de werknemer. Echter, op de twee andere punten leven
grote bezwaren bij de leden van de CDA-fractie.Daarbij gaat het om de invoering van de personeelsvertegenwoordiging,
waarop zij verderop nog ingingen, en om de mogelijkheden tot verruiming van
de zondagarbeid.Inzake de verruiming van de mogelijkheden tot zondagarbeid wilden de leden
van de CDA-fractie de volgende vragen stellen:– is het de minister bekend dat er ten aanzien van deze zaak grote
bezwaren leven in de Nederlandse samenleving?– wil de minister zijn reactie geven op de visie van de Raad van
Kerken dienaangaande?– waarom moet deze arbeidsbeschermingswet op het gebied van de zondagarbeid
zulke open einden bevatten?– waarom worden afwijkingen van de standaardregeling niet onderhevig
gemaakt aan vastlegging in de Collectieve Arbeidsovereenkomst, zoals gebruikelijk
bij onze grootste handelspartner, i.c. Duitsland?– zou bij het toestemming geven tot zondagarbeid niet weer het districtshoofd
als autoriteit moeten worden ingevoerd, zeker daar waar een CAO c.q. een ondernemingsraad
ontbreekt, zulks in plaats van de personeelsvertegenwoordiging dan wel de
belanghebbende werknemers?– zijn flexibiliteit en marktwerking voor de minister belangrijker
waarden dan de vaste wekelijkse vrije dag?– is een samenleving, waarin op enige termijn alle dagen eender
zijn een nastrevenswaardig maatschappijbeeld?– is enigermate te voorzien welke de gevolgen kunnen zijn voor gezinnen
met schoolgaande kinderen?De leden van de fractie van de PvdA constateerden dat het in
een later stadium toegevoegde doel (de combineerbaarheid van arbeid en zorgtaken)
nauwelijks in de wet is verwerkt en dat tijdens de behandeling van dit wetsvoorstel
in de Tweede Kamer werd aangekondigd dat dit aspect opnieuw aan de orde zal
komen bij de bespreking van de nota «Om de kwaliteit van Arbeid en Zorg»
(inmiddels verschenen onder nr. 24 332). Omdat deze nota niet als zodanig
zal worden besproken in de Eerste Kamer veroorloofden zij zich een enkele
opmerking over het in de nota gestelde in relatie tot de ATW.Op grond van de ATW zullen, zo stipuleert de nota, «werkgevers bij
de vaststelling van werktijden rekening moeten houden met wensen van werknemers
ten aanzien van de arbeid». Echter: «er is uitdrukkelijk niet
voorzien in een individueel recht op aangepaste werktijden; het gaat om een
opdracht aan partijen om een afweging te maken tussen gerechtvaardigde belangen
van beide partijen» (24 332, p. 5). Kan de minister aangeven in
hoeverre de ATW nu werkelijk bijdraagt aan de toegevoegde doelstelling? Welke
mogelijkheden staan een individuele werknemer/ster open indien de werkgever
niet met een aangepaste werktijd akkoord gaat? Zij dachten daarbij met name
aan situaties in kleinere bedrijven die niet onder een CAO vallen. Zij hadden door het lezen van de nota «Arbeid en Zorg» tevens
antwoord gekregen op een andere vraag naar aanleiding van artikel 4:1, namelijk
of een werkgever gehouden is het lidmaatschap van een vertegenwoordigend lichaam
aan te merken als «persoonlijke omstandigheden» als bedoeld in
het eerste lid van dit artikel.De nota stelt dat het kan zijn dat een werknemer op een bepaalde dag korter
werkt in verband met het lidmaatschap van een gemeenteraad. Hoe verhoudt dit
zich met artikel 1638nn BW? Dit BW-artikel verwijst naar een individueel recht,
terwijl de minister dit tijdens de mondelinge behandeling van de ATW in de
Tweede Kamer juist heeft uitgesloten.In aansluiting op hun inleidende opmerkingen meenden de leden van de D66-fractie dat één punt wellicht nog verduidelijking
behoeft en wel het begrip rusttijd.Hebben zij goed begrepen dat als definitie van rusttijd – een definitie
die overigens ontbreekt – moet worden verstaan de tijd dat een werknemer
niet werkt, en dat derhalve daaronder reistijd en daarnaast ook de tijd voor
wat nu nog algemeen onder «nachtrust» wordt begrepen.De leden van de fractie van GroenLinks wensten deze opmerkingen
te maken en vragen te stellen.De wettelijke standaardregeling zal niet van overheidswege worden gehandhaafd.
De minister heeft aan de Tweede Kamer laten weten dat hij onderzoek zal doen
verrichten naar de naleving van de standaardregeling («monitoring»),
en daarover aan de betrokken werkgevers en medezeggenschapsorganen zal rapporteren.
Is dit geen loze toezegging als tegelijkertijd aan alle kanten de slagkracht
van de Arbeidsinspectie door inkrimping wordt ondermijnd? Op welke wijze denkt
de minister te waarborgen dat er iets terecht komt van de beoogde preventieve
en bijsturende werking?In de overlegregeling is een gemiddelde arbeidsduur van 45 uur per week
mogelijk, met uitschieters naar 50/60 uur per week. Dit schijnt noodzakelijk
te zijn voor de broodnodige flexibiliteit.In hoeverre heeft de overlegregeling negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid
en hoe verhoudt deze regeling zich tot een eerlijke verdeling van betaalde
arbeid? Het beleid van deze regering is toch gericht op het scheppen van meer
arbeidsplaatsen.Artikel 4:5: «De zwangere werknemer kan niet verplicht worden arbeid
te verrichten in nachtdienst, tenzij de werkgever aannemelijk maakt dat dit
redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd.»Dit betekent dat de gezondheidsbelangen van moeder en ongeboren kind afgewogen
worden tegen de organisatorische belangen van de werkgever. Dit is een merkwaardige
situatie. In het verlengde hiervan ligt het gegeven dat een ZW-uitkering pas
aan de orde is als de betrokken vrouw arbeidsongeschikt wordt geacht voor
nachtarbeid, en dat niet duidelijk is of zij dat is zodra zij nachtarbeid
gewoon als te zwaar gaat ervaren, of uit preventief oogpunt haar nachtarbeid
wil staken. Dit terwijl het algemeen bekend is dat nachtarbeid belastend is
voor werknemers, hetgeen ook aan de basis ligt van de bijzondere regels in
de wet ten aanzien van nachtarbeid in het algemeen. Is het niet nuttig om
over de toepassing van deze regeling richtlijnen aan de uitvoeringsorganen
SZ te geven?Na de behandeling in de Tweede Kamer wilden de leden van de fracties van SGP, RPF en GPV nog een algemene vraag stellen
en één over personeelsvertegenwoordiging, waarop zij verderop
terugkwamen. Een principiële vraag betreft de grenzen van de verantwoordelijkheden
van de wetgever, en met name van de regering, ten aanzien van aangelegenheden
zoals die in het voorliggende wetsvoorstel aan de orde zijn. De minister wekt
de indruk dat hij die verantwoordelijkheden volledig kan typeren in termen
van een afweging van belangen van werkgevers en werknemers. Nergens wordt
expliciet duidelijk gemaakt dat de overheid bij verandering van regelgeving
ook mede verantwoordelijkheid draagt voor de richting waarin de maatschappij
zich ontwikkelt, mede ten gevolge van die verandering.Bij voorbeeld niet in de considerans van het wetsvoorstel, waar als oogmerk
van de regeling wordt genoemd de bescherming van bepaalde belangen van werknemers
(veiligheid, gezondheid, welzijn, combineerbaarheid van arbeid en verantwoordelijkheden
buiten de arbeid). Ook niet in de memorie van toelichting waar duidelijk wordt
hoe is gepoogd deze belangen af te wegen tegen de waarde van flexibiliteit
in arbeidsorganisaties.In paragraaf 4.9 van de memorie van toelichting worden wel maatschappelijke
tendensen gesignaleerd. Tot een taxatie van deze tendensen komt het echter
niet. Een vergelijkbare lacune valt op in paragraaf 5.6.2, waar gesproken
wordt over de zondagsarbeid. Moet hier een feitelijke vaststelling van ontwikkelingen
worden opgevat als een adhesiebetuiging? Of als de constatering van een neutraal
gegeven?Toen de minister op 3 mei jl. in de Tweede Kamer nog eens ten principale
zijn standpunt over de gewenste flexibilisering verwoordde, beperkte hij zich
opnieuw tot de «behoeften en belangen van beide contractpartijen»,
namelijk werkgevers en werknemers (TK 27, blz. 4359). Opnieuw wordt niet expliciet
een standpunt ingenomen over de maatschappelijke tendensen ten opzichte waarvan
het wetsvoorstel regelingen treft.De vraag is of de minister de mening van de aan het woord zijnde leden
deelt dat de wetgever maatschappelijke ontwikkelingen niet slechts moet constateren,
maar ook expliciet moet beoordelen. Deze verplichting klemt temeer wanneer
voorstellen, zoals in het voorliggende wetsvoorstel, maatschappelijke ontwikkelingen
toch mee richting geven. Deze leden denken daarbij aan te feitelijke ontwikkeling
in de richting van een economisch bestel waarin verlenging van bedrijfstijd
de collectieve ordening van de samenleving onder druk zet. Een ontwikkeling
die het wetsvoorstel bevordert, met name ook door de verruiming van de mogelijkheden
om de zondag in het arbeidsproces te betrekken.Aansluitend bij zijn inleidende opmerkingen betreurde het lid van de SP-fractie het dan ook dat de herziening van de arbeids- en rusttijden
niet juist is aangegrepen om de breed levende wens van herverdeling van werk
en werktijdverkorting te realiseren.Naar de mening van het lid van de SP-fractie viel het tegendeel waar te
nemen:– op grond van de standaardregeling is een werkdag van 9 uur mogelijk,
mag er 's nachts 8 uur gewerkt worden;– in de overlegregeling mag er daarbovenop nog telkens een uur bij
komen;– het overwerk wordt niet uitgebannen, maar blijft mogelijk zowel
in de standaard- als de overlegregeling, zelfs als er in nachtdienst wordt
gewerkt;– de zaterdag is een gewone werkdag geworden;– ook op zondag moet er gewerkt worden als de aard van het bedrijf
of bijzondere omstandigheden daartoe noodzaken.In principe dus lange werkdagen, en ook werken op zaterdag en zondag.
Precies zoals het de werkgever het beste uitkomt. Dit, terwijl volgens de FNV er in het overwerk dat in ons land wordt verricht zo'n 25 tot 30
duizend banen verscholen zitten, en het daarnaast algemeen bekend is dat het
werken in nachtdienst slopend is voor de werknemer.Het lid van de SP-fractie wilde het onderhavige wetsvoorstel vooral ook
beoordelen in samenhang met een aantal plannen van dit kabinet:a. de voorgenomen volledige privatisering van de Ziektewet; de druk op
werknemers om in geval van ziekte zo snel mogelijk te hervatten, welke nu
reeds bestaat, zal alleen maar toenemen;b. de voorgenomen wijziging van de Winkelsluitingswet; langere openingstijden,
met name in de avonduren, hebben consequenties voor de werknemer;c. de voorgenomen wijziging van de Arbowet werpt zijn schaduw vooruit
doordat in bepaalde sectoren – zie de bouw – de aandacht voor
de veiligheid van de werknemer nu reeds verslapt; daarnaast blijken de Arbo-diensten
hoe langer hoe meer als een verlengstuk van de werkgever te fungeren, dus
ook van die kant druk op de werknemer om aan het werk te gaan.De in de nieuwe Arbeidstijdenwet voorgestane flexibilisering van de arbeids-
en rusttijden zal de negatieve tendensen van bovengenoemde maatregelen alleen
maar versterken, zo vreest het lid van de SP-fractie.Het lid van de SP-fractie wilde vervolgens wijzen op een heel andere eveneens
negatieve consequentie van de voorliggende wet, te weten dat werkgevers er
toe willen overgaan thans nog bestaande toeslagen voor overwerk, of het werken
op zaterdag en zondag af te schaffen. De wet heeft daardoor ook nog een keer
voor de werknemer negatieve inkomenseffecten. Het lid van de SP-fractie verwijst
in dit verband naar het artikel in FNV-Magazine van 7 september 1995. Hij
zou graag het oordeel van de minister op dit punt vernemen.De leden van de fractie van GroenLinks wilden zich aansluiten
bij deze vragen die de dreiging van het vervallen van allerlei onregelmatigheidstoeslagen
aan de orde stellen. Personeelsvertegenwoordiging en overlegOmdat over dit aspect veel vragen zijn gesteld en opmerkingen gemaakt
zijn deze onderstaand bijeen gebracht.Afgezien van de cao als sleutel tot de overleg-normen, verschaft ook de
schriftelijke afspraak tussen ondernemer en ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging
toegang tot de overleg-normen, zo stelden de leden van de VVD-fractie.
Voor deze leden is essentieel dat ook middelgrote en kleine bedrijven een
reële mogelijkheid hebben de overleg-normen toe te passen. De bedrijven
met minder dan 3 werknemers kunnen geen personeelsvertegenwoordiging opzetten
en voor deze groep bedrijven blijven de overleg-normen dus buiten bereik.Zou het, mede gelet op de arbeidsverhoudingen in de kleinere bedrijven,
waarbij werkgever en werknemer in het algemeen op een gelijk niveau staan,
niet beter zijn de toegang tot de overleg-normen voor bedrijven met minder
dan 35 werknemers te koppelen aan een schriftelijke afspraak tussen ondernemer
en betrokken werknemer(s) in plaats van aan de schriftelijke afspraak tussen
ondernemer en personeelsvertegenwoordiging?Indien de minister de constructie van toegang tot overleg-normen via een
afspraak met de personeelsvertegenwoordiging wil handhaven, hoe zal dan worden
voorzien in een toegang tot de overleg-normen voor bedrijven met 1 of 2 werknemers? In INFO Sociale Zaken van 15 juni staat: «zonder overleg geen overlegregeling».
Betekent dat dat er in dat geval terug gevallen wordt op de standaardregeling?
Wat gebeurt er als een van de partijen halsstarrig weigert om met de ander
te overleggen? Kan de minister aangeven wat er gebeurt als het overleg niet
tot overeenstemming leidt? Inzake de personeelsvertegenwoordiging wilden de leden van de CDA-fractie de volgende vragen voorleggen aan de minister:– is de personeelsvertegenwoordiging te zien als uitbreiding van
de medezeggenschap van werknemers en zo ja, waarom wordt dit instituut dan
geregeld in de arbeidstijdenwet en niet in de Wet op de Ondernemingsraden-WOR?– is de minister voornemens om de personeelsvertegenwoordiging spoedig
in de WOR op te nemen?– is de personeelsvertegenwoordiging bij machte om voldoende tegenspel
te leveren als de bedrijfsleiding grotere flexibiliteit wenst dan de standaardregeling
toelaat? Geldt dat ook in zeer kleine ondernemingen?– is het denkbaar dat bij de werving van nieuw personeel erg veel
nadruk wordt gelegd op flexibiliteit, waardoor een eventueel negatieve uitkomst
van het overleg in eerste aanleg, binnen enkele jaren tot een geheel andere
uitkomst leidt?– kunnen de werknemers worden gehouden mee te werken aan de oprichting
van een personeelsvertegenwoordiging en wat gaat de minister doen als ze weigeren?– is het mogelijk dat de gekozen personeelsvertegenwoordiging bij
een voor de bedrijfsleiding negatief besluit, wordt opgeheven en vervolgens
enige tijd later weer wordt opgericht, al naar gelang de behoefte aan de leiding?– waarom wordt de werkingssfeer van de collectieve arbeidsovereenkomst
aangetast?– kan de minister verklaren waarom zowel de in dit kader relevante
werkgevers – alsmede alle werknemersorganisaties tegenstander zijn van
de invoering van een personeelscommissie? Wat betekent dat voor het draagvlak
in de maatschappij?– is het ten opzichte van de werknemers redelijk te achten dat er
wellicht op grote schaal personeelsvertegenwoordigingen ontstaan, die uitsluitend
mogen meepraten over de arbeids- en rusttijden als de bedrijfsleiding dat
wenselijk vindt en dus niet over allerhande andere velden van medezeggenschap,
zoals geregeld in de WOR?De leden van de fractie van de PvdA hadden met enige verbazing
kennis genomen van het fenomeen «personeelsvertegenwoordiging»
dat via de negende nota van wijziging in het wetsvoorstel terecht is gekomen.
Zij hadden daarover een aantal technische vragen:Waarom wordt uitsluitend en alleen ten aanzien van het onderwerp arbeids-
en rusttijden een apart overlegorgaan gecreëerd, terwijl de medezeggenschap
in het kader van de Arbowet is geregeld op basis van de WOR? Bevordert dit
de inzichtelijkheid van de wetgevingssystematiek? Waarom wordt in de ATW nergens gerefereerd aan de personeelsvergadering
ex artikel 35b van de WOR? Het vijfde lid van dit artikel regelt immers het
adviesrecht, onder meer inzake «de arbeidsvoorwaarden of de arbeidsomstandigheden
van tenminste een vierde van de in de onderneming werkzame personen»?
Of behoort een overlegregeling inzake arbeids- en rusttijden naar het oordeel
van de minister niet tot deze categorieën?Wat is de verhouding tussen personeelsvergadering (WOR) en personeelsvertegenwoordiging
(ATW)? Zou de personeelsvergadering niet minimaal het recht moeten
hebben om de personeelsvertegenwoordiging te kiezen? Zo nee, hoe komt de personeelsvertegenwoordiging
dan tot stand? Welke juridische status heeft de personeelsvertegenwoordiging?
Kan deze überhaupt rechtsgeldige, voor de rest van het personeel bindende
afspraken maken met de werkgever inzake de arbeids- en rusttijden?De leden van de PvdA-fractie dachten dat de WOR in dit opzicht aanpassing
behoeft, maar uit de voornemens van het kabinet terzake van de herziening
van de WOR (24 132) maakten zij op dat dit niet in het voornemen ligt.Op grond van artikel 2 lid 2 van de WOR houdt een ondernemingsraad van
rechtswege op te bestaan indien bij beëindiging van de zittingsperiode
het aantal werknemers is gedaald onder de 35. Treedt ten aanzien van de onderwerpen
genoemd in artikel 1:4 tweede lid ATW de personeelsvertegenwoordiging dan
in de plaats van de OR? Is de personeelsvertegenwoordiging gehouden de met
de OR getroffen regeling ex. artikel 1:4 eerste lid onverkort over te nemen
of leidt dit tot een caesuur in de in artikel 1:5 eerste lid genoemde periode
van vijf jaar, zodat dan weer de standaardregeling geldt?Dezelfde vragen gelden «in omgekeerde richting» voor het geval
groei van de omvang van het personeelsbestand leidt tot verplichte instelling
van een OR.Kan het initiatief tot wijziging van de collectieve regeling ex. artikel
1:4 eerste lid uitgaan van zowel werkgever als OR of personeelsvertegenwoordiging?
Vervalt de collectieve regeling indien in zo'n geval geen overeenstemming
kan worden bereikt en treedt automatisch de standaardregeling weer in werking?Indien deze laatste vragen bevestigend worden beantwoord, wat is dan de
betekenis van de periode van vijf jaar in bedrijven die niet onder een CAO
vallen?Artikel 4:1 eerste lid van de ATW bepaalt dat het beleid ten aanzien van
de arbeids- en rusttijden een integraal onderdeel uitmaakt van de beleidsvoering
ex. artikel 4 eerste lid van de Arbeidsomstandighedenwet. Artikel 4:1 vierde
lid bepaalt dat artikel 4 lid 3 t/m 8 van de Arbowet van overeenkomstige toepassing
zijn.De Arbowet refereert consequent aan overleg vooraf met de ondernemingsraad
of, bij het ontbreken daarvan, met «de belanghebbende werknemers».
Dient na de introductie van de «personeelsvertegenwoordiging»
in de ATW het begrip «belanghebbende werknemers» in de Arbowet
voor wat betreft de arbeids- en rusttijden gelezen te worden als «personeelsvertegenwoordiging»?
Of heeft de werkgever te maken met de personeelsvertegenwoordiging voor wat
betreft de arbeids- en rusttijden en met de belanghebbende werknemers voor
de rest van het arbeidsomstandighedenbeleid? Wat betekent dit dan voor de
beoogde samenhang? Waarom blijft die in bedrijven met een OR wel in stand
en in kleinere bedrijven niet?Waarom wordt overigens in artikel 5:4 ATW nog onderscheid gemaakt tussen
drie overlegcategorieën (OR, personeelsvertegenwoordiging en belanghebbende
werknemers)?Volgens artikel 1:7 onder g zijn op de «personeelsvertegenwoordiging»
alleen de artikelen 31 eerste lid en 35a eerste lid onderdeel g van de WOR
van toepassing (informatierecht). Komt de «personeelsvertegenwoordiging»
geen recht op overleg toe (artikel 4 lid 8 Arbowet)? Klopt artikel 4:1 vierde
lid ATW dan nog wel?Welk beroep kan de «personeelsvertegenwoordiging» doen op
de arbeidsinspectie? Behoort tot de taak van I-SZW om toe te zien op handhaving van de algemene verplichtingen van de werkgever met betrekking
tot arbeidsomstandigheden inclusief de arbeids- en rusttijden of geldt voor
dit laatste onderwerp een ander regiem?Naar aanleiding van een discussie in de Eerste Kamer bij de behandeling
van TZ/Arbo heeft de toenmalige Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zich in een brief van 4 maart 1994 aan de Tweede Kamer nog eens uitgesproken
over de samenloop WOR/Arbowet: «Het instemmingsrecht op grond van de
WOR is gelijkwaardig aan het overlegrecht op grond van de Arbowet.»
Alleen de beroepsprocedure verschilt ingeval werkgever en OR het niet met
elkaar eens zijn. Hoe is de positie van de personeelsvertegenwoordiging in
dit opzicht? De personeelsvertegenwoordiging heeft toch de facto instemmingsrecht,
omdat bij het ontbreken van overeenstemming automatisch de standaardregeling
weer geldt?Waarom wordt in artikel 4:1 van de ATW wèl een relatie gelegd met
artikel 4 Arbowet en niet met artikel 4a Arbowet? Arbeids- en rusttijdenregelingen
hebben toch – gezien hun mogelijke effecten – alles van doen met
(preventief) ziekteverzuimbeleid?De aan het woord zijnde leden hadden ook nog twee vragen over de relatie
van het voorliggende wetsvoorstel met het Burgerlijk Wetboek:Is het uitgesloten dat een werkgever, bij ontbreken van overeenstemming
met het medezeggenschapsorgaan of de personeelsvertegenwoordiging, bij reglement
(artikel 1637j t/m 1637m BW) afwijkt van de standaardregeling zoals bedoeld
in de ATW?Kan de werkgever, bij ontbreken van een collectieve regeling ex. ATW artikel
1:4 eerste lid, in individuele arbeidscontracten (artikel 1637a BW) afwijken
van de standaardregeling?De leden van de fractie van GroenLinks konden zich aansluiten
bij een aantal vragen van de fractie van de PvdA op het punt van
de personeelsvertegenwoordiging. Zij voegden daaraan het volgende toe.In de wet, artikel 1:4 is geregeld dat in ondernemingen waar geen medezeggenschapsorgaan
aanwezig is een (voor dat doel vrijwillig in het leven geroepen) personeelsvertegenwoordiging
(p.v.) toegang heeft tot de overlegregeling. Hoe ziet de minister de bevoegdheden,
faciliteiten en rechtsbescherming van deze p.v.'s? Kunnen ondernemingen met
minder dan 10 werknemers ook een p.v. instellen en heeft zo'n p.v. aanspraak
op passende faciliteiten en rechtsbescherming?Zoals reeds vermeld hadden ook de leden van de fracties van SGP, RPF en GPV vragen op dit stuk. Hun vragen hadden betrekking
op de introductie van het begrip «personeelsvertegenwoordiging»
(artikel 1:7 g). Wil de minister duidelijk maken wat de status en bevoegdheden
van een personeelsvertegenwoordiging zijn? Ook vroegen zij wie bevoegd is
zo'n personeelsvertegenwoordiging in te stellen. Is daarvoor de instemming
van alle werknemers noodzakelijk?Het lid van de SP-fractie wilde eveneens stilstaan bij de overlegregeling.Hij was van mening dat het met name de vakbonden zouden moeten zijn die
de belangrijkste afspraken maken met werkgevers over de arbeids- en rusttijden.In het wetsvoorstel zijn het toch met name de ondernemingsraad, het medezeggenschapsorgaan
en de personeelsvertegenwoordiging die in de overlegregeling op belangrijke
punten bevoegdheden toebedeeld krijgen.Hij had op dit punt de navolgende vragen: a. Is het onderscheid zoals artikel 1.4 lid 2 dit maakt tussen cluster
a en b niet gekunsteld? Immers als een regeling wordt gemaakt voor b.v. de
arbeidstijd (b) wordt dan niet tevens tegelijkertijd – wellicht impliciet –
de rusttijd (a) geregeld?b. De wet noemt wel de personeelsvertegenwoordiging maar omschrijft nergens
wat de status daarvan is, hoe die wordt samengesteld en wat haar bevoegdheden
zijn.Het lid van de SP-fractie ziet anderzijds dat bij de voorgenomen wijziging
van de WOR deze figuur niet voorkomt en dus ook daar niet geregeld wordt.Kan de minister op deze punten reageren?c. Bij de behandeling in de Tweede Kamer is er op gewezen dat de Raad
van State zich ook niet over de personeelsvertegenwoordiging heeft kunnen
uitlaten. Een daartoe strekkend amendement Van Middelkoop werd door de
Tweede Kamer verworpen.Kan de minister nog eens uiteenzetten waarom hij vindt dat de Raad van
State hier geen advies behoefde uit te brengen? Dit met name tegen de achtergrond
van de opmerkingen van de minister zelf in de nota naar aanleiding van het
eindverslag:«wil er sprake zijn van een min of meer gelijke positie tussen werkgever
en personeel, dan dient daar een institutioneel kader aan ten grondslag te
liggen. Dit is bij een medezeggenschapsorgaan, met alle daarbij behorende
beschermende regels voor leden van een dergelijk orgaan, zeker het geval,
maar bij een personeelsvertegenwoordiging niet. Het element van de «countervailing
power» dat bij dit institutionele kader past ontbreekt bij ondernemingen
die niet OR-plichtig zijn». ArtikelsgewijsDe leden van de fractie van het CDA wensten als volgt in te
gaan op enkele artikelen. Artikel 1:7 lid gWaarom wordt hier alleen en uitsluitend de informatieverplichting uit
de Wet ondernemingsraden overgenomen? Artikel 2:2Is in dit artikel sprake van een limitatieve opsomming? Wil de minister
nog wat toelichting geven op lid g van dit artikel? Artikel 4:8, lid 1Kan de minister aangeven in welke andere EU-landen het kolfrecht wettelijk
geregeld is? Artikel 5:1Is de personeelsvertegenwoordiging bevoegd in het kader van dit artikel?
Zo ja, kan een personeelsvertegenwoordiging de werkingssfeer van dit artikel
ontkrachten? Artikel 5:9Is het denkbaar dat een werknemer in een sector waar veel tijdelijke arbeid
voorkomt, min of meer gedwongen kan worden tot normale arbeidstijden van 60
uur per week? Artikel 5:14Op grond van dit artikel kan de minister «uit zeer bijzondere sociaal-maatschappelijke
privé-omstandigheden» ontheffing verlenen van artikel 5 lid 8
inzake nachtarbeid. Waarom heeft de minister dit recht niet als het gaat om
zondagarbeid? Afsluitende vragenDe leden van de fractie van de PvdA besloten hun inbreng met
een tweetal vragen over de samenloopbepalingen.Indien het vijfde lid van artikel 5:15 van toepassing is en de werknemer
verricht bij meer dan één werkgever arbeid, op welke van deze
werkgevers wordt dan gedoeld in het zesde lid? Kan een werknemer werkzaam
bij verschillende werkgevers geen werktijden cumuleren die gezamenlijk de
maxima van standaard- of overlegregeling te boven gaan? Ook niet indien hij
tevens buiten Nederland arbeid verricht (artikel 5:16)? Wie is in deze gevallen
aansprakelijk voor de handhaving?Hoe verhoudt het nieuwe Nederlandse wettelijk kader inzake arbeids- en
rusttijden zich met dat in de ons omringende landen? Heeft er afstemming plaatsgevonden
in verband met de groeiende grensarbeid en internationaal werknemerschap in
EU-verband?Ook de leden van de fractie van het CDA stelden nog een enkele
slotvraag.In hoofdstuk 12 Overgangs- en slotbepalingen hadden zij niet aangetroffen
dat wetten moeten worden gewijzigd vanwege de invoering van een personeelsvertegenwoordiging.
Indien goed gelezen, zou nog de vraag moeten worden toegevoegd welke wetten
daartoe gewijzigd moeten worden en waarom dat niet is vermeld in dit wetsvoorstel. Artikel 2.1Hoe zit het met de positie van de Eerste Kamer in dit verband?Gelet op het belang van deze bepaling ware de hier bedoelde algemene maatregel
van bestuur ook voor te leggen aan de Eerste Kamer.De voorzitter van de commissie,HeijmansDe griffier voor het verslag,Baljé XNoot1 Het eerder verschenen stuk met betrekking tot dit wetsvoorstel is
gedrukt onder nr. 280, vergaderjaar 1994–1995.XNoot2Samenstelling: Van de Zandschulp (PvdA), Heijmans (VVD), voorzitter,
Gelderblom-Lankhout (D66), Jaarsma (PvdA), De Boer (GL), Rongen (CDA), Veling
(GPV), Van den Broek-Laman Trip (VVD), Batenburg (AOV), J. van Leeuwen (CDA),
Van den Berg (SGP), Hendriks, Hofstede (CDA), De Wit (SP) en De Haze Winkelman
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-23646-24.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl