Internationalisering van het onderwijs (Grenzen verleggen); Brief minister met beleidsreactie op advies 'Internationaliseringsagenda voor het onderwijs, 2006-2011' van de Onderwijsraad
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22452, nr. 24

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

31-03-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

22452 nr. 24

22-03-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inhoudelijke reactie op de InternationaliseringsagendaInternationalisering als uitdaging voor de toekomstStimuleren, faciliteren en agenderena. Internationaliseren in het onderwijsprogrammab. Stimuleren van spreiding en verdiepingc. Continueren van mobiliteit en samenwerkingd. Versterken van interculturaliseringe. Versterken van monitoring en evaluatief. Verbinden van nationale agenda met internationale
arena2. Hoe nu verder?Ruimte, vrijheid en verantwoordingInteractieve beleidsvormingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22452Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 452Internationalisering van het onderwijsnr. 24BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 maart 2006Hierbij ontvangt u mijn beleidsreactie op het advies van de Onderwijsraad,
getiteld «Internationaliseringsagenda voor het onderwijs, 2006–2011».
Deze reactie is te plaatsen in een bredere ontwikkeling van toenemende aandacht
voor internationalisering:• u ontving reeds de brief Koers op Kwaliteit1, over internationalisering in het hoger onderwijs;• ook zult u binnenkort de Europabrief ontvangen, waarin ik in ga
op de Europese ontwikkelingen op OCW-terrein;• separaat ontvangt u de beleidsreactie op het advies «Internationale
leerwegen en het internationaal baccalaureaat» van de Onderwijsraad.Op de punten die inhoudelijk gelieerd zijn aan dit laatste advies ga ik
in deze brief niet in. Met Koers op Kwaliteit is reeds een stevige agenda
gepresenteerd voor internationalisering in het hoger onderwijs; de voorliggende
beleidsreactie is daarom vooral agenderend voor het funderend en beroepsonderwijs.
Na mijn inhoudelijke reactie zal ik in het tweede deel aangeven op welke manier
ik met het veld wil komen tot nadere afspraken over agendering en beïnstrumentering.1. Inhoudelijke reactie op de InternationaliseringsagendaInternationalisering als uitdaging voor de toekomstHet advies van de Onderwijsraad (OCW0500872) is een inspirerende beschrijving
van de internationaliseringsagenda voor de komende periode. De noodzaak om
het onderwijs verder te internationaliseren is groot en neemt toe, dat ben
ik met de Raad eens. Ook onderschrijf ik de analyse dat internationalisering
in het onderwijs meer is dan alleen het – op persoonlijk niveau –
ontwikkelen en benutten van talenten, die op een steeds internationaler wordende
arbeidsmarkt bijdragen aan een sterkere kenniseconomie. Het maatschappelijke
nut van internationalisering, het verwerven van interculturele vaardigheden
en begrip voor andere culturen en de wereld om ons heen, is minstens zo belangrijk.Het onderwijs bereidt jongeren voor op het werkzame leven en de maatschappij
van de toekomst. Omdat die maatschappij in toenemende mate globaliseert en
tegelijkertijd multicultureel van aard is, zullen deelnemers adequate kennis
van andere talen en culturen moeten verwerven om in de toekomst effectief
te kunnen functioneren. Momenteel is vooral het stimuleren van internationale
mobiliteit van lerenden een belangrijk instrument om de noodzakelijke competenties
en vaardigheden te verkrijgen. Maar er is meer nodig: voor een daadwerkelijk
internationale oriëntatie zal internationalisering tot in het hart van
het onderwijs – het lesprogramma – moeten doordringen. Dan draagt
internationalisering bij aan zowel kenniseconomische doelstellingen als aan
sociale cohesie en intercultureel begrip. Meer ervaring met andere landen
en culturen zorgt voor een open houding ten aanzien van andere culturen –
zoals die in islamitische landen. Internationalisering als integraal onderdeel
van het onderwijs draagt bij aan vergroting van het wederzijds begrip.Het initiatief en de verantwoordelijkheid voor internationalisering van
het onderwijs ligt bij instellingen, professionals en deelnemers. Dit is in
overeenstemming met de beleidslijn zoals uiteengezet in mijn «governance-brief» van 7 juli 2005 (30 183,
nr. 1). Ik ga graag in de komende tijd het gesprek aan met het veld om na
te gaan hoe internationalisering in het onderwijs geïntensiveerd kan
worden.Stimuleren, faciliteren en agenderenDe overheid heeft een eigenstandige rol op het gebied van internationalisering,
vooral om de volgende ontwikkelingen te stimuleren, faciliteren en agenderen:a. Internationaliseren in het onderwijsprogrammaDe Raad adviseert de leerinhouden en curricula beter te bezien op hun
internationaliseerbaarheid. Op dit punt heb ik reeds de volgende activiteiten
ondernomen:• Ik gaf steun aan een project dat de Europese dimensie in het secundaire
onderwijs van Europese landen ontwikkelt om te komen tot bouwstenen voor een
curriculum.• Het Nederlands activiteitenprogramma moderne vreemde talen is opgesteld
(kamerstuk 30 300 VIII nr. 55). Hierin meld ik onder andere dat ik het
tweetalig onderwijs (TTO) wil bevorderen en zo mogelijk naar uitbreiding richting
Frans en Duits TTO.• De wet op het primair onderwijs is aangepast, zodat het mogelijk
gemaakt is om onderwijs in de Duitse of Franse taal aan te bieden.De sectoren zelf zijn verantwoordelijk voor het bezien van leerinhouden
en curricula; dit zal niet vanaf centraal niveau voorgeschreven worden.b. Stimuleren van spreiding en verdiepingEr zijn scholen en instellingen die zeer internationaal georiënteerd
zijn1, die bijvoorbeeld gebruik maken van Europese
programma’s of die met buitenlandse scholen Europese leerinhouden ontwikkelen
(de zogenaamde ELOS-scholen). Dit soort initiatieven zijn zeer lovenswaardig
en verdienen navolging. Niet alle scholen ondernemen evenveel activiteiten
op het gebied van internationalisering en dat hoeft ook niet. Er zijn naast
regionale verschillen ook verschillen tussen en binnen de sectoren. Er is
een aantal scholen dat zich niet bewust lijkt te zijn van de noodzaak van
internationalisering2. Ik pleit voor een betere
spreiding van internationalisering over de schoolsoorten en regio’s,
met name voor die scholen en instellingen die niet eerder ervaring met internationale
activiteiten hebben gehad. Ik overweeg hierbij een tijdelijk «aanjaag»-instrument
om scholen op weg te helpen, en zal onderzoeken hoe dit vorm te
geven, welke hindernissen er bestaan en met het veld bezien of het wenselijk
is om een streefcijfer te formuleren.c. Continueren van mobiliteit en samenwerkingIk onderschrijf het advies van de Raad om internationale mobiliteit en
leerervaringen te blijven bevorderen en om internationale partnerschappen
en samenwerking te blijven stimuleren. Deelnemers kunnen immers door internationaal
contact een onuitwisbare ervaring opdoen die ertoe bijdraagt dat zij in hun
verdere carrière meer internationaal georiënteerd zullen zijn.
Docenten zijn vaak de spil van internationaliseringsactiviteiten en zijn bij
uitstek in staat om deze activiteiten te benutten door de resultaten ervan
via het lesprogramma in de klas te brengen. Internationale contacten kunnen
toenemen wanneer obstakels weggenomen worden. Het streven naar uitbreiding
van de meeneembaarheid van studiefinanciering in het hoger onderwijs, en de
reeds in 2005 (beperkte) invoering van meeneembaarheid in het mbo, zijn voorbeelden
van het faciliteren van mobiliteit (zie brief 22 452, nr. 23). Daarnaast
wil ik stimuleren dat Nederlandse scholen en instellingen hun kennis en ervaringen
met elkaar delen. Ik ben met de Raad van mening dat ICT een nuttig instrument
is om grenzen te verleggen en om kennis te delen; of en hoe scholen en instellingen
ICT benutten is aan henzelf. Overigens is het stimuleren van mobiliteit niet
alleen afhankelijk van nationaal beleid, maar ook van de vraag in welke mate
de EU mobiliteit blijft stimuleren.d. Versterken van interculturaliseringNaast de economische voordelen van internationalisering wil ik ook nadrukkelijk
aandacht vragen voor de sociaal-culturele noodzaak ervan. In mijn internationaliseringsplannen
voor de toekomst wil ik deze sociaal-culturele kant sterker agenderen. De
tijd is hier rijp voor; alle Europese landen hebben te maken met toenemende
multiculturalisering. De volgende acties worden ondernomen:• 2008 zal het Europees jaar van interculturele dialoog zijn.• OCW organiseert, in samenwerking met de Nationale Unesco Commissie,
komend jaar een UNESCO-conferentie over de interculturele dialoog in de klas.• De Commissie Van Oostrom ontwikkelt momenteel voorstellen voor
een Nederlands canon1. Ik gaf deze Commissie als
doelstelling mee te kijken naar de internationale context en te bezien in
hoeverre de Nederlandse cultuur is en wordt beïnvloed door niet-Nederlandse
culturen en omgekeerd.Interculturalisering is bij uitstek een onderwerp waar internationale
onderwijssamenwerking en internationale culturele samenwerking elkaar kunnen
versterken. In dit verband wijs ik op de brief over internationaal cultuurbeleid
die u binnenkort ontvangt. Interculturalisering vormt onderdeel van het hedendaagse
burgerschap2, dat opgenomen is in de nieuwe kerndoelen
primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs. Het Europees Platform
draagt met projecten als Europese en Internationale Oriëntatie en Europese
Leeromgeving Op School bij aan (het thematiseren van) Europees burgerschap.
Ik wil ruimte geven voor nog meer initiatieven en zal binnen de Nationale
en Europese programma’s expliciet aandacht vragen voor de interculturele
dialoog en wereldburgerschap. Ook wil ik de contacten tussen Nederlandse leraren
en de herkomstlanden van hun leerlingen (zoals Marokko, Turkije) versterken.e. Versterken van monitoring en evaluatieMonitoren en benchmarking is iets dat nationaal
en internationaal steeds vaker gebruikt wordt als instrument om voortgang
te meten. Internationaal zijn er vergelijkende rapporten als TIMMS, PIRLS
en PISA; benchmarks voor het Nederlandse onderwijsbeleid. Om de mate van internationalisering
op scholen en instellingen te meten gebruik ik de monitor van Internationale
Mobiliteit in het Onderwijs in Nederland. Naast het meten van kwantitatieve
mobiliteit is het ook mogelijk om kwalitatieve effecten te meten van internationalisering –
dit blijkt uit een door het CPB uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek –
al is dit op grote schaal kostbaar. Daarnaast zal ik met de Inspectie bespreken
hoe zij meer inzicht kunnen geven in de mate van internationalisering in het
funderend onderwijs.De Raad beveelt aan meer gebruik te maken van beleidsevaluaties. Ik ben
het hiermee eens. Ik laat op dit moment de subsidieprogramma’s en intermediaire
organisaties evalueren:• In het voorjaar/zomer van 2006 wordt het Europees Platform en de
Nationale Programma’s geëvalueerd;• In 2006/2007 zal een evaluatie plaatsvinden van de bestuurlijke
overeenkomst met Nuffic.Met het BVE-veld zal apart een gesprek plaatsvinden over de intermediaire
ondersteuningsstructuur voor het BVE-veld.Verder adviseert de Raad om een (vrijwillig) keurmerk voor instellingen
te laten ontwikkelen, dat zichtbaar maakt in hoeverre een instelling geïnternationaliseerd
is. Ik vind dit een goed voorstel, maar hier is het veld aan zet. Scholen
en instellingen kunnen bijvoorbeeld intermediaire organisaties verzoeken om
een keurmerk of een andere vorm van beloning voor sterke internationale oriëntatie
in het onderwijs te ontwikkelen. Ik zal dit zeker aanmoedigen en – indien
nodig – ondersteunen.De invulling van internationalisering in het onderwijs wordt voor een
groot deel overgelaten aan het veld. Vanzelfsprekend wil ik blijven nagaan
of internationalisering in het onderwijs inderdaad geïntensiveerd wordt.
Met het veld wil ik nagaan hoe deze verantwoording kan plaatsvinden, wanneer
internationalisering volgens hen succesvol is, wat de criteria zijn en hoe
dit gemeten kan worden. Ik realiseer me terdege dat niet alle internationalisering
kwantitatief meetbaar is; ook de kwalitatieve internationalisering zal meegenomen
moeten worden, bijvoorbeeld met enquêtes. Bij deze verantwoordingsplicht
wil ik overigens de administratieve lastendruk voor scholen/instellingen zo
laag mogelijk houden. Deze manier van handelen sluit aan bij de governance-gedachte.f. Verbinden van nationale agenda met internationale
arenaIn het (inter)nationale beleid is het essentieel om, zoals de Raad ook
aanbeveelt, aan te sluiten bij andere beleidsterreinen en internationale organisaties
als de EU, de OESO, UNESCO en de Raad van Europa. Maar ook in de bilaterale
verhouding met landen is het zaak om het nationale en internationale beleid
aan elkaar te verbinden. We leven in een open maatschappij waarin Europees
beleid en andere impulsen vanuit de internationale arena op ons afkomen. Ik
reageer hierop volgens het Nederlands belang, maar kan ook de internationale
arena als instrument inzetten om de Nederlandse belangen te realiseren. Bijvoorbeeld
voor het wegnemen van belemmeringen die op nationaal niveau niet kunnen worden
weggenomen. Voorbeelden van handelen in de internationale arena zijn het ontwikkelen
van Europass, het ontwikkelen van internationaal gezamenlijke referentiekaders
als EQF, de EU-dienstenrichtlijn en de UNESCO richtlijn voor kwaliteitszorg
voor grensoverschrijdend hoger onderwijs.Globalisering heeft ook effect op de manier waarop samengewerkt wordt
met ontwikkelingslanden. De hoofddoelstelling van het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
is armoedebestrijding via onder andere de Millennium Development Goals en
Education for All. Samenwerkingsrelaties die ontstaan tussen instellingen
in Nederland en die in ontwikkelingslanden kunnen bijdragen aan mijn internationaliseringsdoelstellingen.
Op welke manier dit kan wil ik, samen met mijn collega voor Ontwikkelingssamenwerking,
laten onderzoeken.In het kader van export van het Nederlandse onderwijs hebben instellingen
vooral hun eigen rol. Vanuit mijn taak zie ik niet direct aanleiding het aanbod
van onderwijs door Nederlandse instellingen in het buitenland te stimuleren.
Het is mijn verantwoordelijkheid dat de kwaliteit van het onderwijs in Nederland
in orde is. Wel zal ik de wereldwijde positionering en profilering van de
Nederlandse hoger onderwijsinstellingen blijven stimuleren, evenals de samenwerking
binnen Europa van BVE-instellingen.Dit alles vraagt ook een actieve opstelling van de rijksoverheid. Goede
samenwerking en afstemming met andere beleidsterreinen, zoals die van de ministeries
van Economische Zaken, Buitenlandse Zaken/Ontwikkelingssamenwerking en Sociale
Zaken, is essentieel voor het realiseren van een krachtige lijn op het gebied
van internationalisering in het onderwijs. Dit past binnen het herijkte buitenlands
beleid, dat sinds 1995 gestalte krijgt en waarin gestreefd wordt naar een
grotere samenhang tussen departementen op internationaal terrein.2. Hoe nu verder?Ruimte, vrijheid en verantwoordingZoals gezegd; internationalisering ligt vooral bij instellingen en professionals,
en bij studenten, leerlingen en ouders. Instellingen moeten natuurlijk wel
de ruimte en vrijheid hebben om in te spelen op directe wensen van lerenden
en hun ouders en de indirecte vraag vanuit de toekomstige arbeidsmarkt en
maatschappij. Daaraan gekoppeld is vanzelfsprekend de verantwoordelijkheid
van instellingen om de kwaliteit van het onderwijs te bewaken; internationalisering
maakt hier deel van uit.Om internationalisering te stimuleren en daarbij de uitvoeringslasten
voor instellingen beperkt te houden spelen intermediaire organisaties een
belangrijke ondersteunende rol spelen voor het veld; zij staan dicht bij het
veld en kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen. Het is zinvol om een duidelijk
(virtueel) aanspreekpunt in elke sector te hebben dat toegankelijk is voor
iedereen – de Raad noemt dit een Internationaliseringsloket. Veel intermediaire
organisaties hebben al een dergelijke functie maar deze kan soms beter (vindbaar)
vormgegeven worden. Ik wil dit nagaan met deze organisaties en het veld; de
eerder genoemde evaluaties bieden daar een mooi moment voor. Ook kunnen intermediaire
organisaties ondersteuning bieden bij monitoring en verantwoording van instellingen. Interactieve beleidsvormingHet bereiken van de doelen gaat vanzelfsprekend niet zonder de steun en
actieve medewerking van het veld. De aanbeveling van de Onderwijsraad om een
Koers Internationalisering uit te brengen spreekt mij aan, vooral vanwege
het interactieve karakter ervan. Tegelijkertijd vind ik dat één centraal uitgevoerde Koers Internationalisering aan het doel voorbijschiet.
De verschillen tussen sectoren zijn daarvoor te groot. Daarom omarm ik het
idee, maar wil ik internationalisering in de bestaande Koersdocumenten sterker
laten terugkomen. Het uitbrengen van een apart document, zoals dat op het
gebied van Hoger Onderwijs onlangs is gebeurd («Koers op Kwaliteit»)
blijkt ook een effectief instrument te zijn. Met het onderwijsveld wil ik
nagaan of dit ook interessant is voor de overige sectoren.Ik ben er van overtuigd dat we op deze manier, met elkaar, bereiken dat
onderwijsinstellingen internationalisering nog meer gaan zien als een vanzelfsprekend
facet van hun beleid.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede namens de
staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenXNoot1Kamerstuk 29 800 VIII, nr. 72.XNoot1«Varianten van internationalisering in het Nederlands onderwijs»,
Twijnstra en Gudde, in opdracht van de Onderwijsraad.XNoot2Onder meer gebaseerd op een concept-resultaat van een enquête, gehouden
door schoolmanagers VO.XNoot1Zie o.a. Kamerstuk 29 800 VIII nr. 216.XNoot2Volgens de Wet Actief Burgerschap en sociale integratie dienen scholen
ervoor zorg te dragen dat leerlingen kennis hebben van andere culturen en
kennis maken met leeftijdsgenoten met andere achtergronden en culturen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22452-24.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl