Afrika-beleid; Brief minister met een nadere visie op het regionaal beleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29237, nr. 21

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-07-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29237 nr. 21

08-07-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Hoofdkenmerken van de Regionale BenaderingGrensoverschrijdende karakter van de problemenBeleidsdoelenDe aanpak2. Operationele uitwerking per regioa) Regionale benadering in de Hoorn van AfrikaOntwikkelingen in de regioInzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actieb) Regionale benadering in de Grote MerenOntwikkelingen in de regioInzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actiec) Regionale benadering in de Westelijke BalkanOntwikkelingen in de regioInzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actie3. Conclusies en «lessons learned» in 20044. SlotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29237Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29478Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 237Afrika-beleid29 478Regionale Benadering Westelijke Balkannr. 21BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN VAN BUITENLANDSE
ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 juli 2005In het overleg dat de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van uw Kamer
op 10 maart 2004 (29 237, nr. 9) heeft gevoerd met ondergetekenden,
alsmede in het vervolgoverleg van 18 maart 2004 (29 237, nr. 10),
is aandacht besteed aan de brieven van 13 februari 2004 houdende notities
over respectievelijk de Grote Meren en de Hoorn van Afrika. Bij die gelegenheden
heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking toegezegd een nadere visie
te geven op het regionale beleid en die per regio te operationaliseren. Hierbij
zou ook aandacht worden gegeven aan de uitvoering van beleid in de niet-partnerlanden
die van de betreffende regio's deel uitmaken. Vanwege de overeenkomsten zal
het beleid ten aanzien van alle drie de prioritaire regio's Grote Meren, Hoorn
en Westelijke Balkan1 in deze brief worden behandeld.
Wij zenden u deze brief mede namens de minister van Defensie.Deze brief beschrijft de hoofdkenmerken van de «regionale benadering»
(RB), waarbij aspecten aan de orde komen als het grensoverschrijdende karakter
van de problematiek, de beleidsdoelen en de Nederlandse aanpak.Vervolgens geeft de brief een operationele uitwerking van de benadering
per regio. Tenslotte gaat de brief in op de lessons learned, die een belangrijke rol spelen bij de verdere uitwerking van de
regionale benadering.1. Hoofdkenmerken van de Regionale BenaderingGrensoverschrijdende karakter van de problemenHet RB-beleid wordt bij uitstek ingezet in instabiele regio's waar de
problemen – en dus ook de Nederlandse benadering – grensoverschrijdend
zijn. Landen interveniëren in buurlanden en veroorzaken daarmee instabiliteit
in de regio. Soms gaat het niet om landen of regeringen maar om individuen
en netwerken die betrokken zijn bij grensoverschrijdende activiteiten zoals
wapenhandel en smokkel van edelstenen. Ook burgeroorlogen dragen bij aan grensoverschrijdende conflicten en vormen een aanvullende bron van conflicten. Voorbeelden
van grensoverschrijdende activiteiten zijn die van Rwanda en Oeganda in Oost-Congo,
Soedan in Noord-Oeganda, Eritrea in Soedan en Soedan in Eritrea, het grensconflict
tussen Eritrea en Ethiopië en de inmenging van buurlanden in Somalië.
Onenigheid over de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen speelt hierbij
dikwijls een belangrijke rol.De regionale benadering is zowel gericht op bevordering van vrede en stabiliteit
als op duurzame ontwikkeling. Vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio
vormen een fundamentele voorwaarde voor armoedebestrijding en economische
ontwikkeling. Juist in conflictgebieden is daarom een regionale benadering
essentieel.Vanuit de regionale thematiek wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden
die de bilaterale ontwikkelingssamenwerking in de OS-partnerlanden biedt.
Zo wordt voor de Westelijke Balkan een regionaal Balkan-programma uitgevoerd.
De regionale middelen worden zoveel mogelijk gebruikt ter aanvulling op, en
versterking van, fondsen van de EU en andere donoren. Deze programma's dienen
coherent te zijn met de regionale benadering, zo mogelijk hebben ze een katalyserende
werking.BeleidsdoelenHet Nederlandse RB-beleid in de Hoorn van Afrika en Grote Meren concentreert
zich op duurzame beëindiging van conflicten, waarbij wordt gezocht naar
structurele regionale samenwerking. In overeenstemming met de notitie «Wederopbouw
na gewapend conflict», zal het accent, met name in de Grote Meren, in
de eerste fase liggen op stabilisatie en het afdwingen van een vredesregeling,
terwijl een begin wordt gemaakt met DDR (disarmament, demobilisation
and reintegration) en SSR (Security Sector Reform).Illegale exploitatie van (hulp)bronnen t.b.v. oorlogvoering en aanschaf
van wapens en de verkoop van wapens door derde landen dienen reeds in een
vroeg stadium aangepakt te worden. Ook dient prioriteit uit te gaan naar toereikende
opvang en waar mogelijk terugkeer van vluchtelingen. In de post-conflictfase
zal het accent verschuiven van SSR en DDR naar het tot stand brengen van blijvende
regionale samenwerking op politiek en economisch terrein. Ook krijgen duurzaam
beheer van natuurlijke hulpbronnen en economische ontwikkeling meer nadruk,
teneinde vrede en stabiliteit te consolideren.Meer dan in de Afrikaanse regio's bevindt de Westelijke Balkan zich in
een fase van post-conflict naar duurzame stabiliteit. De Nederlandse inzet
richt zich dan ook op die aspecten met speciale aandacht voor Euro-Atlantische
toenadering. Richtsnoer is hierbij de expliciete vraag uit de regio zelf,
niet alleen van de overheden, maar ook van het maatschappelijk middenveld
en het bedrijfsleven. Kosovo krijgt bijzondere aandacht. Onzekerheid over
een regeling van de toekomstige status en de zorgwekkende economische situatie
kunnen consequenties hebben voor de regionale stabiliteit.De aanpakDe Nederlandse aanpak is erop gericht een katalyserende rol te spelen.
De aanpak is geïntegreerd, dat wil zeggen dat zoveel mogelijk wordt gezocht
naar een combinatie van politieke, economische en ontwikkelingssamenwerkingsinstrumenten
en waar nodig ook militaire instrumenten. Bovendien wordt deze geïntegreerde
aanpak gekenmerkt door afstemming met andere internationale actoren en, voor
zover van toepassing, het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven.
Richtsnoer is om zoveel mogelijk voorrang te geven aan expliciete vragen uit
de regio zelf. Met de partnerlanden in deze regio's voert Nederland bovendien
een intensieve en kritische dialoog over regionaal beleid en regionale samenwerking. Verder wordt gezocht naar niches voor Nederlandse steun, teneinde meerwaarde
te creëren naast de interventies van (grotere) donoren als de EU, de
Wereldbank en de EBRD.De regionale benadering wordt gestalte gegeven in samenwerking met:(1) de partnerlanden, regeringen, non-gouvernementele organisaties en
bedrijfsleven;(2) geselecteerde niet-partnerlanden die de regionale problematiek mede
kunnen aanpakken;(3) regionale organisaties dan wel regionaal opererende organisaties zoals
de Intergovernmental Authority on Development(IGAD,
het Private Enterprise Partnership Southeast Europe
(PEP SE) (voorheen IFC/SEED) en het Regional Environmental
Centre (REC); en tot slot(4) de internationale gemeenschap, in het bijzonder de Verenigde Naties,
de Europese Unie, de NAVO, de Afrikaanse Unie en de OVSE.Met de partnerlanden en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld
en het bedrijfsleven worden activiteiten uitgevoerd die bijdragen aan een
oplossing van regionale problemen. Daarnaast worden door Nederland activiteiten
ontplooid in niet-partnerlanden indien deze essentieel zijn voor het succes
van het regionale beleid. Deze activiteiten zijn steeds gericht op het positief
beïnvloeden van de situatie in de regio als geheel. Voorbeelden hiervan
zijn het programma in Soedan, het programma in Burundi en het programma in
Servië en Montenegro, met inbegrip van Kosovo. Daarnaast zijn er activiteiten
met partnerlanden gericht op niet-partnerlanden, bijvoorbeeld met Tanzania
en Oeganda ten aanzien van Burundi.Met het oog op duurzame regionale samenwerking worden voorts regionale
organisaties ondersteund. In de regio Hoorn van Afrika gaat het om de Afrikaanse
Unie (AU) en de IGAD. In de regio Grote Meren betreft het de AU, het Regionaal
Initiatief, de AU/VN Grote Meren Conferentie, het door de VS geïnitieerde
tripartiete overleg tussen Rwanda, Oeganda en de DRC, de East African Community (EAC) en de mede door België gestimuleerde Communauté Economique des Pays des Grands Lacs
(CEPGL). In de regio Westelijke Balkan steunt Nederland programma's van onder
andere het REC en de International Commission for Migration
Policy and Development (ICMPD).Nederland bevordert ook in EU- en voor wat betreft de Balkan en Soedan
in NAVO-verband de regionale benadering. De EU werkt in Soedan samen met de
AU en de VN. Sinds kort zijn ook contacten gelegd tussen de AU en de NAVO
met betrekking tot Soedan. Voorts werkt de EU samen met de VN, de AU en de
VS in het geval van Ethiopië en Eritrea. In de Grote Merenregio werkt
de EU samen met de AU. In de Westelijke Balkan wordt het transitieproces in
positieve zin beïnvloed door de wens tot aansluiting bij de EU en de
NAVO. Dit proces wordt door de EU en de NAVO actief ondersteund, met inachtneming
van de voorwaarden die gesteld zijn voor verdere aansluiting bij deze structuren.
Daarnaast vervult de VN een belangrijke rol onder meer met betrekking tot
Kosovo.2. Operationele uitwerking per regioa) Regionale benadering in de Hoorn van AfrikaOntwikkelingen in de regioHet jaar 2004 levert een gemengd beeld op. In Soedan werd na jarenlang
onderhandelen tussen de regering en de SPLM op 9 januari 2005 een alomvattend
vredesakkoord gesloten dat het pad effent naar een fase van politieke transformatie
en wederopbouw. De humanitaire crisis in Darfur duurt echter onverminderd
voort en een politieke oplossing voor het conflict lijkt nog ver weg. Daarnaast
voelen oppositiegroeperingen in het noorden en zuiden van het land zich buitengesloten,
hetgeen potentieel een destabiliserend effect op de uitvoering van het vredesakkoord
heeft.De impasse in het grensconflict tussen Ethiopië
en Eritrea duurt voort en een hervatting van het conflict kan niet
worden uitgesloten. Ethiopië blijft weigeren de uitspraak van de grenscommissie
uit te voeren en Eritrea blijft een dialoog met Ethiopië afhouden zolang
Ethiopië niet volledig de uitspraak van de grenscommissie accepteert.
Ethiopië zette voorzichtige eerste schreden op het pad van democratische
hervormingen, maar kampt nu met een crisis rond de verkiezingen. In Eritrea
neemt de repressie toe en verslechtert de binnenlandse economische situatie
zienderogen.Voorzichtig positieve ontwikkelingen vonden plaats inSomalië. In Nairobi werd een president en een parlement gekozen
en een kabinet geformeerd. Thans zal de overgang van de regering naar Somalië
zelf gestalte moeten krijgen en een begin moeten worden gemaakt met het creëren
van condities voor vergrote veiligheid en stabiliteit. De aandacht zal daarbij
vooral uitgaan naar verdergaande verzoening, ontwapening van milities, naleving
van het VN wapenembargo, de relocatie van de in Nairobi zetelende regering,
terugkeer van vluchtelingen uit de regio en de inzet van een eventuele AU/IGAD Peace Support Mission.Inzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actieNederland wordt in de landen van de Hoorn als een waardevolle partner
gezien. Het heeft een goede reputatie op het terrein van humanitaire hulp
en ontwikkelingsamenwerking, is een belangrijke donor en onderhoudt een intensieve
politieke dialoog met de regeringen in Soedan, Ethiopië en Eritrea. Nederland
wordt beschouwd als een neutrale en betrouwbare bondgenoot die in conflictsituaties
een even-handed approach volgt.De Nederlandse bilaterale inspanningen richten zich met name op Soedan
en op de partnerlanden Ethiopië en Eritrea. De ontwikkelingen in Somalië
en Djibouti worden vooral in Europees verband gevolgd.Nederland heeft actief bijgedragen aan conflictbeheersing in de regio,
zowel als EU-voorzitter als bilateraal. Nederland heeft sterk aangedrongen
op normalisatie van de betrekkingen tussen Ethiopië en Eritrea en speelde
ook in de eerste helft van 2005 als lokaal EU-voorzitter een vooraanstaande
rol als broker tussen de verschillende partijen
in de nasleep van de verkiezingen in Ethiopië. Daarnaast is het actief
betrokken bij de vredesonderhandelingen over Darfur in Abuja. Tevens ondersteunt
Nederland internationale waarnemingsmissies die het staakt-het-vuren monitoren
in de Nuba Mountains, Zuid-Soedan en Darfur. Ook overweegt Nederland een bijdrage
te leveren aan UNMIS. Voorts is Nederland actief betrokken bij de opzet van
een regionaal vrouwennetwerk voor vredesbevordering in de Hoorn.In 2004 heeft Nederland gerichte steun geboden aan capaciteitsversterking
van de AU. De crisis in Darfur heeft de relatie tussen de AU en de EU op een
hoger plan getild. Nederland en de EU ondersteunen de eerste waarnemingsoperatie
in de geschiedenis van de AU. Nederland heeft adviseurs toegevoegd aan de
AU-missie in Darfur; tevens wordt logistieke en omvangrijke financiële
hulp verleend.Ook de twee belangrijkste regionale initiatieven, de IGAD en het Nile Basin Initiative worden door Nederland ondersteund. IGAD
heeft een sleutelrol gespeeld in de vredesonderhandelingen met
betrekking tot Soedan en Somalië. Nederland heeft het IGAD-vredessecretariaat
voor Soedan en Somalië ondersteund en verder financiële steun verleend
aan het IGAD-verification monitoring team in Soedan.
Voorts zal worden bezien of Nederland een rol zal kunnen spelen bij het vergroten
van de effectiviteit van de IGAD op het gebied van politieke en economische
integratie. Nederland zal verder ondersteuning geven aan het Project on Counter Terrorism. Dit project onderzoekt mogelijkheden
tot samenwerking tussen IGAD-lidstaten betreffende anti-terrorismemaatregelen
in de regio.Het Nile Basin Initiative creëert reële
perspectieven voor regionale samenwerking. Nederland levert in multilateraal
verband een belangrijke bijdrage aan dit initiatief dat niet alleen gericht
is op samenwerking op water- en milieugebied maar ook belangrijke implicaties
heeft voor conflictbeheersing en politieke samenwerking tussen de betrokken
Nijlstaten. In 2005 zullen mogelijkheden worden onderzocht om de Nederlandse
steun te verbreden via bilaterale kanalen en door aansluiting te zoeken bij
zogenaamde Fast Track programma's in Soedan en
Ethiopië. Nederland overweegt verdere ondersteuning van de samenwerking
tussen Ethiopië, Soedan en Egypte ter preventie van overstromingen.De voorziene uitgaven voor de Hoorn van Afrika bedragen voor Ethiopie € 31,3
mln (2005) en € 23,7 (2006), voor Eritrea € 6,5 mln (2005)
en € 6 mln (2006), en voor Somalie € 4,0 mln humanitaire
hulp (2005 en 2006). De uitgaven met betrekking tot Soedan worden geraamd
op € 105 mln in 2005 en voorlopig op € 60 mln voor 2006.b) Regionale benadering in de Grote MerenOntwikkelingen in de regioIn het gebied van de Grote Meren bestaat perspectief op vrede en veiligheid,
ondanks voortgaand menselijk lijden en bloedvergieten in met name Oost-Congo,
Noord-Oeganda en Burundi. In de DRC is in 2003 een transitieproces op gang
gekomen, dat uiterlijk medio 2006 moet eindigen met vrije verkiezingen. Stabiliteit
in de DRC is een voorwaarde voor vrede en ontwikkeling in het hele Grote-Merengebied.
De VN-vredesmacht in de DRC MONUC en Rwanda zijn klaar voor de opvang van
FDLR-rebellen die vrijwillig willen terugkeren. De kritische houding van de
internationale gemeenschap met betrekking tot het optreden van MONUC is de
laatste maanden omgeslagen in respect. Nadat eind vorig jaar bekend werd dat
MONUC-militairen zich schuldig maakten aan seksueel misbruik, is daar door
de VN met passende maatregelen op gereageerd. Daarnaast treedt MONUC de laatste
maanden veel krachtdadiger dan voorheen op tegen gewapende groepen in het
Ituri-district. De uitbreiding met 6000 goed opgeleide troepen uit vooral
India en Pakistan, waartoe in september vorig jaar werd besloten, alsmede
de sterk verbeterde commandostructuur onder leiding van de Nederlandse generaal
Cammaert heeft hier ongetwijfeld een belangrijke rol bij gespeeld.Het democratiseringsproces in Oeganda heeft vertraging opgelopen en de
situatie met betrekking tot goed bestuur is dermate zorgelijk dat diverse
donoren kritisch kijken naar de relatie met de overheid, waarbij o.a. de verlening
van macro-steun ter discussie staat. Daarnaast dient een blijvende oplossing
te worden gevonden voor het stagnerende vredesproces in het noorden. Vier
landen hebben het initiatief genomen (VN, VS, Noorwegen en Nederland) om naast
de inzet van diplomatieke en politieke instrumenten ook te werken aan een
bredere aanpak met betrekking tot humanitaire hulp, verzoening, rechtspraak,
economische ontwikkeling en wederopbouw in het noorden.In Burundi is gestart met het proces van demobilisatie, ontwapening en
reïntegratie, met de hervorming van de veiligheidssector en met de voorbereidingen
op de verkiezingen. Het vredesproces bevindt zich in een cruciale fase. Op
15 mei jl. werd in Dar es Salaam een gemeenschappelijk communiqué
ondertekend door de regering van Burundi en de laatst nog strijdende rebellenbeweging Forces National de Libération (FNL). In dat communiqué
kwamen de regering en de FNL overeen een einde te maken aan de vijandelijkheden
en spraken ze af onderhandelingen over een permanent staakt het vuren te zullen
voeren. In een later stadium zullen politieke onderhandelingen worden gevoerd.
Recente gevechten laten evenwel zien dat met name het leger zich niet schaart
achter het bereikte akkoord.Rwanda heeft in de tien jaar na de genocide op economisch, sociaal en
juridisch vlak een positieve trend laten zien. Het gezonde macro-economische
beleid werd door de Wereldbank en het IMF beloond met de schuldkwijtschelding
van USD 1,4 miljard. Hiermee kan Rwanda fondsen vrijmaken voor verbetering
van basisonderwijs en gezondheidszorg. De situatie met betrekking tot democratisering
en mensenrechten blijft daarentegen zorgelijk en vereist een pro-actieve rol
en betrokkenheid van de internationale gemeenschap.Inzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actieConcentratie op vreedzame beëindiging van de conflicten in de regio
en herstel van de rechtstaat is essentieel gebleken. Het voorkomen van nieuwe
conflicten en het creëren van een omgeving waarbinnen verzoening mogelijk
is, vereist flexibiliteit en grote en langdurige inspanningen. De pre-conflict-,
conflict- en post-conflictstadia overlappen elkaar. De conclusie is dat het
accent nadrukkelijker dient te liggen op het thema vrede en veiligheid en
dat de inzet binnen de thema's goed bestuur, pro poor growth en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen vooralsnog in dienst
hiervan dient te staan. Dit betekent dat het merendeel van de ingezette middelen
dient te worden aangewend voor het zo direct mogelijk bevorderen van vrede,
veiligheid en stabiliteit. In de Grote Meren dient daarbij het accent te liggen
op demobilisatie, ontwapening en reïntegratie van ex-strijders, hervorming
van de veiligheidssector en herstel van de rechtstaat.Mede vanwege de complexiteit en grootschaligheid van de problematiek is
een sterker accent op uitvoering van activiteiten in multilateraal en EU-verband
wenselijk. Verdere versterking van de rol van deGroup of
Friends van de Grote-Merenregio, met name in de Conferentie over
de Grote Meren waarvan Nederland en Canada co-voorzitter zijn biedt voor Nederland
goede mogelijkheden om in multilateraal verband een constructieve rol te vervullen.
Daarnaast zijn de instrumenten van belang die toenadering en een gemeenschappelijke
oplossing van conflicten bevorderen, zoals het Joint Verfication
Mechanism en het zogenaamde Tripartiete overleg. Tenslotte blijft
ondersteuning van MONUC en de VN-vredesmissie in Burundi, ONUB, alsmede de
bevordering van samenwerking tussen deze vredesmissies van belang.Gerichte bilaterale inzet kan de multilaterale inspanningen en EU-actie
aanvullen. Het Nederlandse initiatief om de FNL bij het vredesproces in Burundi
te betrekken, is een voorbeeld. Tevens ondersteunt Nederland met de VS, het
VK en Noorwegen de totstandkoming van een vreedzame oplossing van het conflict
tussen het LRA en de overheid van Oeganda.Dat geïntegreerd beleid op het gebied van vrede en veiligheid zijn
vruchten afwerpt, is heel duidelijk in Burundi en de DRC waar het proces van demobilisatie, ontwapening en reïntegratie tot enkele maanden
geleden nog in een impasse verkeerde. Nederland heeft door politieke druk
in multilateraal verband en gerichte steun aan integratie van rebellen in
het leger deze impasse weten te doorbreken, wat in beide landen een belangrijke
impuls heeft gegeven aan het demobilisatieproces. Hierbij wordt samengewerkt
met het Zuid-Afrikaanse ministerie van Defensie.In de DRC geeft Nederland uit het Stabiliteitsfonds steun aan de verkiezingen,
DDR en SSR. Thans worden mogelijkheden onderzocht om bij te dragen aan herstel
van de rechtsstaat. Ook in Burundi ondersteunt Nederland de verkiezingen,
DDR en SSR en worden voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een
nationale strategie voor hervorming van de veiligheidssector.Ook activiteiten die een bijzondere bijdrage kunnen leveren aan herstel
van de rechtstaat zijn een belangrijk element van het geïntegreerde beleid.
Daaronder zijn begrepen activiteiten gericht op het opbouwen van juridische
capaciteit, zoals in het oosten van de DRC. Nederland overweegt hiervoor een
bijdrage te leveren aan een project van de Europese Commissie, gericht op
wederopbouw van de justitiële keten, waaronder rehabilitatie en uitbreiding
van gevangenissen. Ook wordt een mediaprogramma opgestart, gericht op het
tegengaan van straffeloosheid van plegers van misdaden tegen de menselijkheid.Nederland heeft zich als belangrijkste bilaterale donor ingezet voor vergroting
van de effectiviteit van het Multi-country Demobilization
and Reintegration Programme (MDRP) van de Wereldbank. Daarnaast zijn
activiteiten gesteund complementair aan het MDRP gericht op de bevordering
van DDR en SSR. Ook in 2005 krijgt het MDRP ruime aandacht, met het oog op
verbetering van de uitvoering van het DDR-programma.Tenslotte schenkt Nederland aandacht aan de illegale exploitatie van natuurlijke
hulpbronnen in de regio. Dit is een belangrijk thema in het kader van de Grote
Merenconferentie. Tevens wordt deze problematiek opgebracht bij de autoriteiten
in de vier betrokken landen in EU- en multi-donorverband.De bestedingen over 2005 kunnen als volgt worden onderverdeeld:Oeganda: € 40 mln, waarvan € 6 mln voor noodhulp, € 22
mln algemene begrotingssteun, € 5 mln. voor decentralisatie en € 3,5
voor onderwijs.Rwanda: € 17,4 mln, waarvan € 5,5 mln voor Justitie
en goed bestuur, 5 mln voor decentralisatie en 4,7 mln ten behoeve van rurale
economische transformatie. DRC: € 11 mln voor vrede, veiligheid
en stabiliteit. Tevens levert Nederland een bijdrage aan het Multi Donor Trustfund van de Wereldbank voor DDR van € 103
mln (2004–2006), waarvan een substantieel gedeelte voor de DRC. Voor
goed bestuur en humanitaire hulp zal respectievelijk € 10 mln en € 8,5
mln worden bijgedragen.Burundi: € 4,9 mln aan het lopende politieproject en 6 mln aan
humanitaire hulp.c) Regionale benadering in de Westelijke BalkanOntwikkelingen in de regioIn de Westelijke Balkan groeit het besef dat regionale samenwerking concrete
kansen biedt voor verdere ontwikkeling. Vooral op het gebied van infrastructuur
wordt nu beter samengewerkt, zoals blijkt uit de sterke uitbreiding van de
vliegverbindingen tussen de landen in de regio (bijvoorbeeld Belgrado-Sarajevo)
en de uitbreiding van het wegennet. Ook gaan steeds meer stemmen op voor het
creëren van één economische zone in de Westelijke Balkan,
vanuit het besef dat regionale samenwerking op economisch gebied
ook voor de individuele landen grotere kansen biedt voor handel en investeringen.
Eind 2004 werden vrijhandelsovereenkomsten tussen Servië en Montenegro
en de overige landen in de regio in werking gesteld. De uitbreiding van de
politieke dialoog tussen de landen in de regio resulteerde in een aantal regionale
afspraken op terreinen als terugkeer van vluchtelingen, reisverkeer en strijd
tegen georganiseerde misdaad en criminaliteit.Daarnaast maakten de landen in de Westelijke Balkan vooruitgang op het
pad naar aansluiting bij de EU en de NAVO. Kroatië kreeg de status van
kandidaat-lid van de EU en verwierf daarmee uitzicht op opening van toetredingsonderhandelingen,
op voorwaarde dat Zagreb volledig samenwerkt met het ICTY. Servië en
Montenegro zal naar verwachting later dit jaar met de EU onderhandelingen
openen over het afsluiten van een «Stabilisatie en Associatie Overeenkomst»
(SAO). Ook Bosnië en Herzegovina boekte belangrijke vooruitgang met de
hervormingsagenda. Voor wat betreft Macedonië zal de Commissie later
dit jaar haar oordeel geven over de aanvraag tot het EU-lidmaatschap. Met
Albanië werd verder onderhandeld over het afsluiten van een SAO. Kosovo
organiseerde voor de eerste maal zelf algemene verkiezingen en boekte vooruitgang
bij de implementatie van de «Kosovo standards».Minder positief was het vaak nog trage tempo waarmee essentiële politieke
en economische hervormingen werden doorgevoerd. In Bosnië-Herzegovina
werd geen overeenstemming bereikt over de cruciale hervorming van de politie,
vooral door tegenwerking vanuit de Republika Srpska. In Macedonië verliepen
de lokale verkiezingen met onregelmatigheden. In Kosovo bleef de bescherming
en positie van minderheden een belangrijk punt van aandacht na de geweldsuitbarsting
in 2004.Inzet Nederland, «lessons learned» en perspectieven
voor toekomstige actieDe regionale benadering Westelijke Balkan is erop gericht de landen in
de regio zo goed mogelijk te ondersteunen bij de uitvoering van hun politieke
en economische hervormingen. Ook is er een actieve bijdrage in de veiligheidssector,
zowel met de inzet van militaire eenheden en politie in Bosnië, Macedonië
en Kosovo, als met financiële ondersteuning. De milieusector krijgt eveneens
bijzondere aandacht. Binnenkort zal een regionale milieu-themadeskundige worden
toegevoegd aan de Nederlandse ambassade in Tirana. Deze zal verder invulling
geven aan het regionale milieubeleid. Tenslotte wordt vooral de nadruk gelegd
op ontwikkeling van de private sector. In oktober van dit jaar zal de minister
van Ontwikkelingssamenwerking een reis maken door de Westelijke Balkan, ter
bevordering van verdere regionale samenwerking op het gebied van handel en
investeringen.De komende maanden zullen de landen in de Westelijke Balkan opnieuw worden
getoetst op hun bereidheid de hervormingsagenda's verder uit te voeren. Belangrijke
toetsingsmomenten zullen hierbij zijn de algemene verkiezingen in Albanië
(in juli van dit jaar), de voorziene toetsing van de Kosovo
standards, en het oordeel van de EU-Commissie over de Macedonische
aanvraag tot EU-lidmaatschap. Ten aanzien van Bosnië-Herzegovina wordt
de opvolging van de Hoge Vertegenwoordiger actueel. Voorts zal in november
worden stilgestaan bij de ondertekening van de Dayton-akkoorden tien jaar
geleden. Daarnaast werpt het referendum over onafhankelijkheid van Montenegro,
dat mogelijk in de eerste helft van 2006 zal worden gehouden, zijn schaduwen
vooruit.De verschuiving op de Westelijke Balkan van «stabilisatie»
naar «associatie» heeft ook consequenties voor de internationale
presentie in de regio. Waar mogelijk zal de internationale gemeenschap
moeten terugtreden en de verantwoordelijkheid voor de hervormingsprocessen
bij de landen in de regio zélf leggen. Voorwaarde hierbij is wel dat
de hervormingen voldoende zijn ingebed. Nederland zal hieraan, binnen het
kader van de regionale benadering Westelijke Balkan, concrete bijdragen blijven
leveren.In het kader van de regionale benadering worden activiteiten ontplooid
binnen de volgende vijf thema's:1) Op het gebied van terugkeer en integratie van vluchtelingen en ontheemden
en illegale migratieproblematiek worden, samen met IOM en ICMPD, activiteiten
ontplooid gericht op preventie van mensenhandel. Daarnaast wordt samen met
de OVSE gewerkt aan voorlichting en preventie. Dit jaar zal tevens aandacht
worden gegeven aan herintegratie van slachtoffers. Terugkeer van vluchtelingen
en ontheemden, met name in Kosovo, wordt eveneens ondersteund. Dergelijke
projecten beogen tevens bij te dragen aan verzoening en conflictpreventie.2) Op milieugebied wordt nauw samengewerkt met hetRegional Environmental Centre (REC) in Hongarije. Nederland ondersteunt
hierbij activiteiten ter vergroting van de betrokkenheid van het maatschappelijk
middenveld (follow-up Aarhus-conferentie), en gericht op aanpak van grensoverschrijdende
vervuiling. Een voorbeeld hiervan is het ruimen van zwaar vergiftigd industrieel
afval in Kosovo.3) Private-sectorontwikkeling is een belangrijk thema binnen de regionale
beleid met betrekking tot de Westelijke Balkan. Op 25 oktober 2004 vond
in Rotterdam de conferentie Doing Business in the Western
Balkans plaats. Deze conferentie, waarbij de meeste landen uit de
regio op ministerieel niveau waren vertegenwoordigd, had tot doel het Nederlandse
bedrijfsleven opmerkzaam te maken op de kansen die de regio biedt. Tegelijkertijd
werden de vertegenwoordigers uit de regio geconfronteerd met de obstakels
die de private sector hierbij aantreft. Aanpassing van de economische wetgeving
werd hierbij geïdentificeerd als een belangrijke prioriteit. Andere activiteiten
betreffen samenwerking met lokale overheden, Kamers van Koophandel en universiteiten,
versterking van het midden- en kleinbedrijf (hetBusiness
Advisory Services programma van de EBRD), en het koppelen van de
universitaire wereld in de regio aan het bedrijfsleven en de overheid. Voorts
zal het CBI actief worden in de Westelijke Balkan.4) Een belangrijke bijdrage aan de bescherming van de rechtsstaat en de
openbare en militaire veiligheid vormt de Nederlandse deelname aan internationale
missies van de EU, te weten de operatie ALTHEA en de politiemissie EUPM in
Bosnië-Herzegovina alsmede de politiemissie PROXIMA in Macedonië.
Tevens worden uit het Stabiliteitsfonds activiteiten gefinancierd op het gebied
van Security Sector Reform. Het gaat hierbij o.a.
om gedeeltelijke demobilisatie en institutionele versterking van de civiele Kosovo Protection Corps (KPC), alsmede steun aan de Kosovo Police Service (KPS).5) Conflictpreventie en verzoening zijn nauw gerelateerd. In dit kader
heeft Nederland het verzoeningsproject Videoletters
gefinancierd, een vorm van videonieuwsbrieven. Het betreft hier de spin-off van een serie documentaires over buren, vrienden
en collega's met verschillende etnische achtergrond die uit elkaar zijn gedreven
tijdens de oorlog. Voorts wordt een activiteit van «Sense» gefinancierd,
een organisatie die lopende rechtszaken van het ICTY in de landen
van het voormalig Joegoslavië op publiekstoegankelijke wijze ontsluit.In 2004 zijn activiteiten opgestart onder het nieuwe regionale Balkan-programma
voor een totaal van € 8,8 miljoen. Voor 2005 is wederom ruim € 8
miljoen beschikbaar, dat deels zal opgaan aan lopende activiteiten en deels
aangewend zal worden voor nieuwe activiteiten op de thema's van de regionale
benadering. Daarbij zal worden ingezet op evenredige aandacht voor de bestrijding
illegale migratie en ondersteuning van vluchtelingen- en ontheemdenterugkeer,
de bestrijding regionale milieuproblematiek, private sector ontwikkeling,
de bevordering van de rechtstaat en openbare/militaire veiligheid, alsmede
ondersteuning van grensoverschrijdende initiatieven van gemeenten in de regio.
Daarnaast is voor 2005 € 51 miljoen beschikbaar voor de partnerlanden
Albanië, Bosnië-Herzegovina en Macedonië, waarbij de programa's
zijn gericht op goed bestuur, milieu, private sector ontwikkeling en onderwijs.3. Conclusies en «lessons learned» in 2004In 2004 is voor het eerst ervaring opgedaan met het RB-beleid. Uit de
ervaringen tot nu toe kunnen de hiernavolgende lessen worden getrokken. Deze
spelen uiteraard een belangrijke rol bij de verdere uitwerking en operationalisering
van het RB-beleid.1) In de Grote Meren dient het accent vooral te liggen op het bevorderen
van vrede en veiligheid en daarbinnen op DDR (disarmament,
demobilisation and reintegration) en SSR (Security
Sector Reform).2) Het is wenselijk dat Nederland zich in de Hoorn vooral concentreert
op het verbeteren van de veiligheid van de lokale bevolking en het bevorderen
van processen van democratisering, wederopbouw en ontwikkeling.3) De hervorming van de veiligheidssector verdient in een vroeg stadium
aandacht, in feite al in de aanloop naar DDR, waar het in zekere zin een voorwaarde
voor is. Andere thematieken zijn hieraan complementair, zoals economische
groei en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen.4) Reeds vroeg in de post-conflictfase moet aandacht uitgaan naar de opbouw
van lokale structuren en legitieme en effectieve instituties. Het gaat daarbij
zowel om het verzorgdragen vanoor essentiële publieke diensten zoals
de levering van water en energie, als om handhaving van de orde en politiek
leiderschap.5) Het stimuleren van een politieke dialoog is een belangrijk instrument
tot verzoening, zowel in niet-partnerlanden als in de partnerlanden en uiteraard
tussen betreffende landen op allerlei niveaus.6) Het Nederlandse hulpinstrumentarium kan in de partnerlanden aanknopingspunten
bieden bij activiteiten in niet-partnerlanden. In dit verband kan worden verwezen
naar activiteiten in Tanzania en Oeganda met betrekking tot Burundi, terwijl
met Zuid-Afrika in de DRC nauw samen zal worden gewerkt op SSR-gebied.7) Het is van belang om aandacht te schenken aan het versterken van regionale
samenwerking binnen institutionele kaders. Zowel in IGAD als in de Grote Meren
conferentie is duidelijk zichtbaar geworden dat de landen in de regio aanvankelijk
niet gewend waren met elkaar oplossingen te zoeken voor grensoverschrijdende
politieke problemen. Gaandeweg raken zij echter steeds beter op elkaar ingespeeld.8) De Nederlandse inspanningen dienen in overeenstemming te zijn met inzet
van de EU en andere internationale organisaties en fora zoals de VN, AU, gelijkgezinde
donoren en contactgroepen. Het is immers van belang dat de internationale
gemeenschap een krachtige, homogene en gecoördineerde boodschap afgeeft.9) In de Westelijke Balkan blijkt de «regionale benadering»
een flexibel instrument, dat mogelijkheden biedt snel in te spelen op «niches».
De verschillende overgangsfasen waarin de landen in de Westelijke Balkan zich
bevinden, te weten van crisisbeheersing naar post-conflict en wederopbouw,
vraagt om inzet vanuit verschillende ministeries zoals BZ/OS, EZ en Defensie,
waarbij diverse instrumenten dienen te worden ingezet.10) De mate waarin de respectieve landen voortgang maken in hun streven
naar aansluiting bij de EU en de NAVO bepaalt mede de modaliteiten van de
Nederlandse inzet.11) Tegelijkertijd blijkt de wens tot aansluiting bij EU en NAVO een belangrijke pull factor bij het doorvoeren van hervormingen. Regionale
samenwerking is één van de voorwaarden die de EU heeft gesteld
voor verdere aansluiting in het kader van het Stabilisatie- en Associatieproces.12) Het blijkt dat in de landen van de regio zelf het besef groeit dat
problemen als terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, bestrijding van georganiseerde
misdaad en aanpak van milieuproblematiek het beste via regionale samenwerking
kunnen worden aangepakt.13) Wel dient de institutionele capaciteit in de Westelijke Balkan nog
verder ontwikkeld te worden. Identificatie van initiatieven en organisaties
op het gebied van regionale samenwerking die daadwerkelijk voortkomen uit
de regio zelf, blijft hierbij van belang.4. SlotInstabiele regio's waar de problemen grensoverschrijdend zijn, vragen
om een grensoverschrijdende aanpak. Een beleid dat deze regionale benadering
als uitgangspunt heeft, versterkt in aanzienlijke mate de doelmatigheid van
instrumenten van buitenlands beleid. Het beleid dient aan te sluiten bij de
fase (fase conflict, post-conflict) waarin de betreffende regio zich bevindt.In het licht van de lessen uit het verleden, is het wenselijk dat Nederland
zijn beleid van regionale benadering voor de regio's Hoorn van Afrika, Grote
Meren en de Westelijke Balkan voortzet. Afstemming met de Europese Unie is
hierbij prioritair.De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. M. A. van Ardenne-van der HoevenDe Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotXNoot1In dit verband zij verwezen naar de op 11 maart 2004 door de ministers
van Buitenlandse Zaken, voor Ontwikkelingssamenwerking en van Defensie aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal gestuurde «Notitie
Regionale Benadering Westelijke Balkan» (29 478, nr. 1). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29237-21.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl