Alcoholbeleid; Brief ministers met een reactie op het rapport 'Geweld onder invloed'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27565, nr. 83

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-01-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

27565 nr. 83

09-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27565, nr. 83 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27565Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 565Alcoholbeleidnr. 83BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE, EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 januari 2009Hierbij bieden wij u het rapport «Geweld onder invloed» aan1, dat inzicht biedt in de aard en omvang van alcohol-
en drugsgerelateerd geweld tegen personen en goederen (vandalisme), op basis
van drie pilots waar dit middelengebruik in het bedrijfsprocessensysteem (BPS)
van de politie geregistreerd is. De evaluatie van deze pilots is onder auspiciën
van het WODC uitgevoerd door het bureau IVA Beleidsonderzoek en Advies. Het
onderzoek sluit aan bij de doelstelling in het Beleidsprogramma van dit kabinet
om alcoholmisbruik, met name onder jongeren, terug te dringen. In de Hoofdlijnenbrief
Alcohol heeft het kabinet het brede kader geschetst van maatregelen tegen
alcoholmisbruik.2 In voorliggende brief is de
aandacht gericht op de aanpak van alcohol- en drugsgerelateerd geweld.Aanleiding voor het onderzoekIn tal van – vooral buitenlandse – onderzoeken is een relatie
gevonden tussen middelengebruik en geweldpleging.3
Vooral alcoholgebruik, ook in combinatie met drugs, blijkt dan een factor
van belang. Niet voor alle vormen van geweld is het verband even sterk. Bovendien
varieert de invloed van alcohol en drugs met de vigerende drinkcultuur; in
het noordelijke deel van Europa is de sociale acceptatie van alcoholmisbruik
groter dan in de mediterrane landen.4 Hoewel er
in Nederland geen zicht is op de totale omvang
van alcohol- en drugsgerelateerd geweld, wijzen deelonderzoeken naar de samenhang
met specifieke vormen van geweld erop dat met name alcohol in ons land een
risicofactor van belang is. Zo is een verband met alcoholmisbruik aangetoond
bij uitgaansgeweld, huiselijk geweld en vandalisme.5Alcohol- en drugsgebruik vormen een risicofactor voor geweld, maar hun
invloed kan – getuige de cijfers in Zuid-Europese landen – sterk
ingeperkt worden. Behalve preventieve acties in de sfeer van voorlichting
en situationele maatregelen (bijvoorbeeld in en rondom de horeca), kunnen
hiervoor bewezen effectieve interventies ingezet worden, die ingrijpen in
het middelengebruik. Een van de twintig projecten uit het Actieplan tegen geweld (2005), dat dit jaar opgenomen
is in het bredere Programma Geweld, behelst de aanpak van geweld onder invloed
van alcohol en/of drugs. Centraal in de aanpak staat een gerichte inzet van
preventieve maatregelen en gedragsinterventies. Gezien de omvang van alcoholgerelateerd
geweld, zoals die in de deelstudies naar voren komt, lijkt het erop dat vooral
de gedragsinterventies onvoldoende ingezet worden. Aan de basis van dit euvel
ligt het feit dat er onvoldoende zicht is op alcohol- en drugsgebruik bij
geweld. De politie registreert hierop niet systematisch.Pilots registratie alcohol en drugs bij geweldAl eerder is in het onderzoek «Geweld binnen en buiten» (2005)
geconstateerd dat slechts in 10% van de processen-verbaal van de politie
over geweldzaken informatie is opgenomen over het middelengebruik. De Tweede
Kamer is toen toegezegd dat «bezien zal worden hoe bij geweldsincidenten
de registratie van alcohol- en/of drugsgebruik systematisch kan plaatsvinden».1 In 2006 heeft het Concern Informatiediensten Politie
daartoe een aangepaste versie van BPS ontwikkeld. Vervolgens is in 2007 in
drie pilots de geautomatiseerde registratie door de politie van alcohol en
drugs bij geweld beproefd. Het registratiesysteem bood de ruimte om ook de
gebruikte drugs en hoeveelheid genuttigde alcohol vast te leggen. Voor het
vaststellen van het drugsgebruik is de test Drugwipe 5 ingezet, die opiaten,
cocaïne, cannabis, XTC en amfetamine detecteert. De politie in de pilots
heeft een training gekregen in het toepassen van Drugwipe 5. Voor het bepalen
van het alcoholgebruik is het handzame apparaat Alco-Sensor IV ingezet. De
alcohol- en drugstesten zijn op basis van vrijwillige medewerking van de aangehouden
verdachten uitgevoerd.Omvang alcohol- en drugsgerelateerd geweldAnders dan in eerdere deelstudies bieden de pilots in Renkum/Wageningen,
de regio IJsselland en op Schouwen-Duiveland inzicht in de totale omvang van alcohol- en drugsgerelateerd geweld tegen personen
en goederen (vandalisme) in alle domeinen. Uit de resultaten zoals weergegeven
in het rapport «Geweld onder invloed» blijkt dat het middelengerelateerde
geweld in IJsselland 30% bedraagt en op Schouwen-Duiveland 49%.2 Beide bestanden samengevoegd brengen het percentage op
31%. Uitgesplitst naar type middelengebruik liggen het alcohol-, drugs-
en combigebruik bij geweld op respectievelijk 26%, 2% en 2%
in IJsselland en 43%, 4% en 2% op Schouwen-Duiveland.
Hierbij moet aangetekend worden dat zich op Schouwen-Duiveland in de zomermaanden
een duidelijk seizoeneffect heeft voorgedaan. Als de maanden juli en augustus
buiten beschouwing worden gelaten, daalt het geweld onder invloed van alcohol
op Schouwen-Duiveland tot 28%.Voorafgaand aan de registratie in de pilots zijn ondergrenzen vastgesteld
die aan de basis zouden moeten staan van de conclusie of de problematiek van
dien aard is dat verdere beleidsontwikkeling geboden zou zijn. Voor drugs
lag de ondergrens op 10% en voor alcohol op 20%. Gezien de geringe
omvang van het drugsgerelateerde geweld (gemiddeld 3%) is het niet
wenselijk hierop verder beleidsmatig in te zetten. Bij het alcoholgerelateerde
geweld daarentegen is beleidsmatige inzet wel gerechtvaardigd.Zowel voor de preventieve aanpak als voor de inzet van gedragsinterventies
in de sfeer van leerstraffen en Halt-afdoeningen voor de jeugd en bijzondere
voorwaarden voor volwassenen die ingrijpen op het alcoholmisbruik, kan het
registreren van alcohol bij geweldsincidenten door de politie
een nuttige rol spelen. Het kabinet is voornemens het alcoholgebruik bij geweldsdelicten
door de politie te laten registreren. Het zal daartoe allereerst de technische,
financiële en uitvoeringseffecten van een dergelijke registratie uitwerken.Aard alcohol- en drugsgerelateerd geweldUit het onderzoek komt naar voren dat bij geweld onder invloed in bijna
de helft van de gevallen sprake is van «zwaar geweld». In een
derde van de zaken leidt dit tot zwaar letsel bij de slachtoffers. De aangehouden
verdachten zijn relatief vaak jong (42% is jonger dan 24 jaar) en vrijwel
allen man. De helft van hen is eerder in contact met de politie geweest. In
bijna al deze gevallen hebben de antecedenten betrekking op geweldpleging,
waarbij vaak ook middelen zijn gebruikt. De ernst van het geweld, de grotere
kans op zwaar letsel bij het slachtoffer en de hoge mate van recidive van
geweld die bovendien vaak met middelengebruik gepaard gaat, bevestigen het
belang van de aanpak van geweldpleging onder invloed.Justitiële interventies die ingrijpen op het middelengebruik, moeten
niet alleen effectief zijn (hetgeen via de Erkenningscommissie Gedragsinterventies
geborgd wordt), maar moeten ook ruimer en beter ingezet worden. In 2006 is
namelijk uit onderzoek van het IVA gebleken dat het stelsel van voorwaardelijke
sancties niet optimaal benut wordt: er wordt te weinig gebruik gemaakt van
bijzondere voorwaarden en de helft van deze trajecten wordt niet gestart of
niet met succes afgerond.1 Het project «Optimalisering
Voorwaardelijke Sancties», als onderdeel van het programma Justitiële
Voorwaarden, beoogt hierin verbetering te brengen.In het arrondissement Zwolle/Lelystad, dat deel uitmaakt van dit project,
is het effectiever toepassen van bijzondere voorwaarden in eerste instantie
gericht op recidiverende geweldplegers. Als de verbeterde werkwijze in dit
arrondissement uitgekristalliseerd is – en kracht bijgezet door de inwerkingtreding
van de wetswijziging voorwaardelijke veroordeling – kan deze in 2010
gelijktijdig met de registratie van middelgebruik landelijk uitgerold worden.
Bezien zal worden of een vergelijkbaar optimaliseringtraject van leerstraffen
gericht op alcoholmisbruik door jongeren in gang gezet moet worden. In ieder
geval start Halt dit jaar met het realiseren van een landelijke modelaanpak
voor een effectieve afdoening die ingrijpt op het alcoholmisbruik.Gebruik van blaas- en drugstestenVoor de feitelijke vaststelling van het middelengebruik – en daarmee
van de betrouwbaarheid van de gegevens – is het van belang in heterdaadsituaties
een test uit te voeren. In de pilots is echter gebleken dat de inzet van blaastesten
en Drugwipe 5 op diverse praktische problemen stuit. Sommige verdachten weigeren
hun medewerking. Andere zijn te zeer «over de rooie» om hun vrijwillige
medewerking te vragen. Het testen maakt geen deel uit van de reguliere werkwijze,
zodat de politie de inzet van de testen ook nogal eens vergeet. In een deel
van de gevallen worden de verdachten pas uren of dagen later aangehouden,
zodat een test geen nut meer heeft. Het inzicht dat de pilots geboden hebben
in de toepassing van de testen, zal meegenomen worden bij de verkenning naar
de mogelijkheden voor de inzet van blaastesten in de openbare ruimte, die
tijdens het AO op 22 mei 2008 door de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties is toegezegd en waarover de Tweede Kamer nader zal
worden geïnformeerd.2InformatieverstrekkingIn het onderzoek zijn de mogelijkheden in kaart gebracht van informatieverstrekking
door de politie over «hot spots» en «hot shots» (typen
geweldplegers onder invloed) aan de verslavingspreventie. Mits aan een aantal
voorwaarden is voldaan, blijkt er veel mogelijk te zijn. Deze uitkomsten zullen
gebruikt worden om de lokale preventie van alcoholmisbruik te stimuleren.KabinetsbeleidAlcoholgebruik vormt een factor van belang voor geweldpleging in Nederland.
Om deze problematiek beter aan te kunnen pakken is het kabinet voornemens
het alcoholgebruik bij alle geweldsdelicten door de politie te laten registreren.
Hiertoe zullen eerst in 2009 de technische, financiële en uitvoeringseffecten
uitgewerkt worden. In aansluiting op de registratie zal het Ministerie van
Justitie in samenwerking met de ketenpartners zorgdragen voor een betere benutting
van de bijzondere voorwaarden voor volwassenen en leerstraffen voor jongeren
die ingrijpen op geweldpleging onder invloed van alcohol. In 2010 zal bovendien
de modelaanpak Halt-afdoening Alcohol, die in 2009 ontwikkeld wordt, landelijk
geïmplementeerd zijn. Zodra de registratie van alcoholgebruik bij geweld
een feit is, zullen lokale partijen gestimuleerd worden de geanonimiseerde
gegevens over «hot spots» en «hot shots» te gebruiken
voor de preventie van alcoholmisbruik op specifieke plaatsen en bij specifieke
leeftijdsgroepen.Voornoemde maatregelen om het alcoholgerelateerde geweld terug te dringen
sluiten naadloos aan bij de, in de Hoofdlijnenbrief Alcohol genoemde, voornemens
van het kabinet om overmatig alcoholgebruik, met name onder jongeren, tegen
te gaan. Hiervoor worden onder meer voorlichtingsprojecten en campagnes uitgevoerd,
wordt ingezet op zorg voor mensen met een beginnende alcoholproblematiek en
wordt de Drank- en Horecawet uitgebreid met meer bevoegdheden voor burgemeesters
en gemeenten. Specifiek voor de aanpak van geweld wordt hieraan toegevoegd
het uitwerken van de mogelijkheden om te registeren op alcoholgebruik, het
optimaliseren van de justitiële interventies die ingrijpen op dit gebruik
en het versterken van de lokale preventie.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstBIJLAGE 1Geweld, alcohol en drugsIn veel onderzoek wordt een sterk statistisch verband tussen alcohol en
geweld geconstateerd. De meeste studies zijn van buitenlandse origine. Zo
blijkt uit de Britse Crime Survey dat 40% van het geweld in dit land
alcoholgerelateerd is.1 Andere Europese landen
komen uit op cijfers die variëren van 25% in Frankrijk en 42%
in Spanje tot 66% in Finland, 80% in Noorwegen en 86%
in Zweden.2 Ook in Amerikaans onderzoek is een
nauwe relatie tussen alcohol en geweld gevonden; hoe meer bars en slijterijen
per hoofd van de bevolking in een stad of wijk aanwezig zijn, des hoger het
aantal ondervonden geweldsdelicten.3 Niet bij
alle vormen van geweld is het verband met alcohol even groot. Amerikaans vergelijkend
onderzoek komt bij moord uit op 86%, bij seksueel geweld op 60%
en bij partnergeweld op 57% indien de man en 27% als de vrouw
de pleger is.4 In afzonderlijke landen kan sterk
afgeweken worden van deze cijfers. Zo bedraagt in Duitsland het percentage
voor moord onder invloed van alcohol 21,8% en voor seksueel geweld
28%.5Uit bovenstaande variëteit in de impact van alcohol op zowel de onderscheiden
vormen van geweld als op de geweldpleging in de afzonderlijke landen, blijkt
dat de relatie tussen alcohol en geweld niet eenduidig is. Er zijn onderzoekers
die menen dat er geen relatie tussen deze beide is en dat er andere factoren
in het spel zijn die enerzijds tot alcoholmisbruik, anderzijds tot agressief
gedrag kunnen leiden. Aan het andere uiterste van het spectrum staan wetenschappers
die wel een direct verband veronderstellen. Tussen deze beide stromingen in
laveert de richting die de ontremmende werking van alcohol benadrukt. In deze
visie, die in meerderheid wordt onderschreven, verlaagt alcohol de drempel
tot agressie en is een risicofactor voor geweld, maar is er niet zelf de oorzaak
van.Of alcohol tot geweld leidt, hangt in deze visie ten eerste af van individuele factoren, zoals de mate van frustratie die
sluimert en zich onder invloed van alcohol ontlaadt in geweld. Ten tweede
van situationele omstandigheden, zoals slechte
ventilatie en gedrang van veel mensen in een kroeg. Ten slotte spelen sociale processen een rol, waarbij de mate van alcoholgerelateerd
geweld bepaald wordt door de vigerende drinkcultuur; anders dan in Zuid-Europese
landen gaat men er in het noorden en westen van Europa namelijk vanuit dat
onder invloed van alcohol andere normen voor gedrag gelden en meer vrijheid
geclaimd mag worden dan in nuchtere staat (de time-out situatie).6Bij de relatie tussen drugsgebruik en geweld moet een onderscheid gemaakt
worden tussen softdrugs en harddrugs. Vaststaat dat softdrugs niet leiden
tot meer agressiviteit. Voor harddrugs geldt dat alleen bij frequent gebruik
een verband met agressief gedrag aangetoond kan worden. Dit geldt vooral voor
het gebruik van speed en in nog sterkere mate van cocaïne.7 De schaarse onderzoeken op dit terrein combineren de invloed van drugs
vaak met die van andere verslavende middelen en dan blijkt dat vooral de combinatie
van alcohol en drugs als speed en cocaïne de agressie sterk bevordert.
Dit verband is sterker dan de relatie tussen alcohol en geweld. Maar omdat
het aantal combigebruikers aanzienlijk kleiner is dan het aantal consumenten
van alcohol, is hun aandeel in de totale geweldscriminaliteit veel geringer.8XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Kamerstukken II, 2007/2008, 27 565, nr. 35.XNoot3In bijlage 1 wordt op hoofdlijnen ingegaan op de wetenschappelijke bevindingen
rond de relatie tussen middelengebruik en geweldpleging.XNoot4J. van der Linden, R. A. Knibbe en J. Joosten: Daders en slachtoffers
aan het woord. Een exploratief onderzoek naar uitgaansgeweld. Maastricht,
2004.XNoot5Zie onder meer: B. Bieleman, H. Maarsingh en G. Meijer: Aangeschoten wild.
Groningen, 1998; J. Verhoeven: Vandalisme, «the coming out of the hotshots».
Rotterdam, 2008.XNoot1Kamerstukken II, 2004/2005, 28 345, nr. 33.XNoot2De gegevens van Renkum/Wageningen konden bij deze berekening niet meegenomen
worden, door de afwijkende wijze van aanleveren.XNoot1M. J. G. Jacobs, A. M. van Kalmthout en M. Y. W. von Bergh:
Toepassing van bijzondere voorwaarden bij voorwaardelijke vrijheidsstraf en
schorsing van de voorlopige hechtenis bij volwassenen. Tilburg, 2006.XNoot2Kamerstukken II, 2007/2008, 27 565, nr. 71.XNoot1T. Budd: Alcohol-related Assault: Findings from the
British Crime Survey. London, Home Office, 2003.XNoot2P. Anderson en B. Baumberg: Alcohol in Europe. A report
for the European Commission. London, Institute of Alcohol Studies,
2006.XNoot3R. A. Scribner, D. P. MacKinnon en J. H. Dwyer: «The risk
of assaultive violence and alcohol availability in Los Angeles County».
In: American Journal of Public Health 3 (85), 1995.XNoot4J. Roizen: «Epidemiological issues in alcohol-related violence».
In: Recent Developments in Alcoholism. vol. 13. New York, 1997.XNoot5Polizeichliche Kriminalstatistik Deutschland, 2001.XNoot6J. van der Linden, R. A. Knibbe en J. Joosten: Daders en slachtoffers aan het woord. Maastricht, 2004.XNoot7H.H. Duijvestijn: Uitgaansgeweld, oorzaken en preventie. Den Haag, 2004.XNoot8B. Bieleman, H. Maarsingh en G. Meijer: Aangeschoten wild. Groningen,
1998. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27565-83.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl