Warmtewet; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29048, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

20-05-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29048 nr. 9

17-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEEN1. Aanleiding en doelstelling2. Bestaande bescherming3. Reikwijdte wetsvoorstel4. Compensatie warmteprojecten5. Gemeenten8. Productieplicht9. Prijsstelling warmte10. Vergunningen11. Beëindiging warmteprojecten12. Noodleveranciers13. Energiebesparing14. Representatieve organisaties15. Administratieve lastenII ARTIKELSGEWIJSArtikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 3aArtikel 6aArtikel 7Artikel 9Artikel 12Artikel 18aArtikel 19aArtikel 21Artikel 24Artikel 26
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29048Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 134 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 048Voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Hessels tot het stellen
van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet)nr. 9NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 17 mei 2005Het door de leden van de vaste commissie voor Economische Zaken opgestelde
verslag van 7 september 2004 bevat een groot aantal vragen en opmerkingen.
Bij brief van 23 september 2004 heeft ook de Minister van Economische
Zaken een reactie gegeven op het wetsvoorstel. De vragen en opmerkingen van
de leden van de vaste commissie voor Economische zaken en de Minister zijn
voor de initiatiefnemers aanleiding geweest tot een uitgebreid aanvullend
onderzoek naar verschillende aspecten van warmtelevering. In het kader van
dit onderzoek is onder meer uitvoerig gesproken met partijen betrokken bij
warmtelevering (producenten, leveranciers, verbruikers) en deskundigen. Ook
is door de initiatiefnemers nader onderzoek gedaan naar de financiële
aspecten van warmtelevering. De door de leden van vaste commissie voor Economische
Zaken en de Minister gestelde vragen en gemaakte opmerkingen en de uitkomsten
van dit onderzoek zijn voor de initiatiefnemers aanleiding geweest tot aanpassing
van het wetsvoorstel. De belangrijkste wijzigingen van het wetsvoorstel hebben
betrekking op de op producenten rustende verplichting tot het beschikbaar
stellen van warmte, de prijsstelling voor levering van warmte aan verbruikers
en een vereenvoudigde regeling voor beëindiging van de levering van warmte
door een vergunninghoudende leverancier. Voor een volledig overzicht van de
aanpassingen in het wetsvoorstel wordt verwezen naar de nota van wijzigingen.De in het verslag opgenomen vragen en opmerkingen en de reactie van de
Minister hebben betrekking op een groot aantal onderwerpen. Ter verbetering
van de toegankelijkheid en leesbaarheid van deze nota is er door de initiatiefnemers
voor gekozen de beantwoording van de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen
van de leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en de Minister
zoveel mogelijk in samenhang te behandelen. I ALGEMEEN1. Aanleiding en doelstellingDe leden van de PvdA- en D66-fractie leiden uit de considerans af dat
het wetsvoorstel tot doel heeft een duurzame warmtevoorziening tot stand te
brengen. Zij vragen op welke wijze het wetsvoorstel hieraan invulling geeft.
Opgemerkt wordt dat het bevorderen van een duurzame warmtevoorziening als
zodanig geen doelstelling is van het wetsvoorstel. De considerans spreekt
dan ook niet over het bevorderen van een duurzame warmtevoorziening, maar
over het in acht nemen van het belang van een duurzame warmtevoorziening.
Met deze zinsnede brengt de considerans tot uitdrukking dat het wetsvoorstel,
voor zover het belang van de bescherming van de verbruiker dit toelaat, zoveel
mogelijk rekening moet houden met het belang van een duurzame warmtevoorziening.
Dit houdt in dat het wetsvoorstel daar waar mogelijk geen belemmeringen voor
de verdere ontwikkeling van warmteprojecten moet opwerpen. Het is deze overweging
die er bij de initiatiefnemers toe heeft geleid af te zien van het in het
wetsvoorstel opnemen van een verplichting tot de aanleg van een gasnet in
aanvulling op een warmtenet. De aanleg van een gasnet naast een warmtenet,
zoals reeds verwoord in de memorie van toelichting, zou vermoedelijk resulteren
in een aanzienlijke verlaging van de rentabiliteit van warmtenetten en daarmee
een belangrijke obstakel vormen voor de ontwikkeling van warmteprojecten.
De gestelde vragen, dit mede in reactie op de vraag van de fractie van GroenLinks,
zijn voor de initiatiefnemers aanleiding geweest het wetsvoorstel op dit punt
nog eens kritisch te bezien. Deze heroverweging heeft geresulteerd in aanpassing
van het wetsvoorstel. In dit verband wordt in het bijzonder verwezen naar
de plicht van producenten warmte te leveren aan een leverancier, een vereenvoudiging
van de regeling voor beëindiging van levering van warmte aan verbruikers
en het opnemen van een expliciete grondslag voor toekenning van nadeelscompensatie
voor verliesgevende warmteprojecten. Naar het oordeel van de initiatiefnemers
is met de bij tweede nota van wijzigingen doorgevoerde aanpassingen van het
wetsvoorstel een goede balans gevonden tussen enerzijds het beschermen van
de gebonden verbruikers en anderzijds het streven geen onnodige belemmeringen
voor de ontwikkeling van nieuwe of uitbreiding van bestaande warmteprojecten
te creëren. De vraag van de SGP-fractie of het wetsvoorstel een beletsel
zal vormen voor de uitbreiding van bestaande warmteprojecten moet dan ook
naar het oordeel van de initiatiefnemers ontkennend worden beantwoord. De
concrete plannen voor uitbreiding van stadsverwarming in grote steden, zoals
Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, laten zien dat het wetsvoorstel geen beletsel
is voor uitbreiding van warmteprojecten.De leden van de SP-fractie vragen waarom het wetsvoorstel niet tot doel
heeft warmteprojecten te bevorderen. Aanleg van nieuwe energie-infrastructuur
is een verantwoordelijkheid die door de wetgever is neergelegd bij de gemeenten.
Dit uitgangspunt is neergelegd in het Besluit aanleg energie-infrastructuur
(BAEI). Op grond van deze regeling beslissen de gemeenten omtrent de aanleg
van een warmtenet of een andere energie-infrastructuur voor een bepaald gebied.
De keuze voor een bepaalde (optimale) energie-infrastructuur is namelijk sterk
afhankelijk van lokale omstandigheden en kan dan ook het beste door de lokale
overheid worden gemaakt. Het BAEI en de daaraan ten grondslag liggende rol
van gemeenten wordt door het wetsvoorstel onverkort gehandhaafd. Is eenmaal
sprake van een warmtenet en daarmee van gebonden verbruikers die voor hun
warmtebehoefte van levering van warmte door hun leverancier afhankelijk zijn,
dan ontstaat de noodzaak de gebonden verbruikers te beschermen tegen eventueel
misbruik van het (feitelijk) monopolie van de leverancier. Het
wetsvoorstel heeft tot doel de gebonden verbruiker deze bescherming te bieden.De vraag naar de wenselijkheid van warmteprojecten is een politieke keuze
die in het kader van besluitvorming over de aanleg van een energie-infrastructuur
in een bepaald gebied door de lokale overheid wordt gemaakt. Een eventuele
keuze voor een warmtenet leidt tot het ontstaan van gebonden verbruikers die
voor hun warmtebehoefte afhankelijk worden van de levering van warmte door
de leverancier. De gebonden verbruikers behoeven bescherming tegen mogelijk
misbruik van het monopolie van de leverancier. In de huidige omstandigheden
is reeds sprake van gebonden verbruikers die bescherming behoeven. Daarmee
is de noodzaak tot het bieden van bescherming aan gebonden verbruikers een
feitelijk gegeven. De noodzaak tot bescherming staat naar het oordeel van
de indieners dan ook los van de vraag of warmteprojecten in de toekomst al
dan niet moeten worden voortgezet dan wel bevorderd. Dit laat overigens onverlet
dat bij de uitwerking van het wetsvoorstel, zoals hierboven uiteengezet, terdege
rekening is gehouden met het belang van een duurzame warmtevoorziening. Op
grond van deze overwegingen zien de initiatiefnemers geen reden de door de
leden van de VVD- en D66-fractie gemaakte toekomstvisie op warmteprojecten
te ontwikkelen. Evenmin zien de initiatiefnemers, dit in antwoord op de vraag
van de SP-fractie, aanleiding beleidsmaatregelen te overwegen die vraag en
aanbod naar warmte bij elkaar moeten brengen. Wel is, zoals hierboven uiteengezet,
bij de uitwerking van het wetsvoorstel uitdrukkelijk rekening gehouden met
het belang van een duurzame en milieuhygiënische warmtevoorziening.De fracties van CDA, PvdA, SP, GroenLinks en VVD hebben verzocht duidelijkheid
te verschaffen over de in de reactie van de indieners op het advies van de
Raad van State opgenomen uitspraak dat het wetsvoorstel slechts betrekking
heeft op «bestaande warmteprojecten». Het voorliggende wetsvoorstel
heeft tot doel alle personen die voor hun warmtebehoefte afhankelijk zijn
van levering van warmte door een leverancier te beschermen. De reikwijdte
van het wetsvoorstel strekt zich dientengevolge uit over alle situaties waarbij
sprake is van gebonden verbruikers die voor hun warmtebehoefte afhankelijk
zijn van levering van warmte door hun leverancier. In de fase waarin een warmteproject
wordt overwogen, gebouwd en nog in bedrijf moet worden genomen, is nog geen
sprake van gebonden afnemers. Op deze situaties is de Warmtewet dan ook niet
van toepassing. Echter, vanaf het moment dat sprake is van gebonden verbruikers
die voor hun warmtebehoefte afhankelijk worden van de levering van warmte
door hun warmteleverancier valt het betreffende warmteproject onder de reikwijdte
van de in het wetsvoorstel opgenomen regeling en is daarmee het in het wetsvoorstel
opgenomen beschermingsregime voor verbruikers van warmte onverkort van toepassing.
Met de term «bestaande warmteprojecten» zijn dan ook bedoeld de
in de praktijk gerealiseerde warmteprojecten waarbij sprake is van gebonden
verbruikers. Dit betekent dat de Warmtewet ook van toepassing is op warmteprojecten
die zijn gerealiseerd na het tijdstip van inwerkingtreding van het wetsvoorstel.
In antwoord op de vraag van de VVD-fractie moet derhalve worden geconstateerd
dat de tekst van het wetsvoorstel de intenties van de initiatiefnemers correct
weergeeft.De leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd of het juist is dat waar
een warmtenet wordt aangelegd geen gasnet meer nodig is. De aanleg van een
warmtenet sluit de aanleg van een gasnet niet uit. Echter, in de praktijk
wordt bij de aanleg van een warmtenet afgezien van de aanleg van een gasnet,
omdat hierdoor de rentabiliteit van het warmteproject (door het risico van
onvoldoende aansluitingen op het warmtenet) in het geding kan komen. 2. Bestaande beschermingDe PvdA-fractie wenst te vernemen welke leemte in het privaatrecht door
het wetsvoorstel wordt opgevuld. Een eerste praktisch probleem van het privaatrecht,
zoals neergelegd in het Burgerlijk Wetboek, is dat deze regelgeving een algemeen
karakter heeft en van toepassing is op een grote veelsoortigheid van gevallen.
Inherent aan dit algemene karakter van de in het Burgerlijk Wetboek opgenomen
regels is dat zij geen specifieke op warmtelevering toegesneden regels bevatten.
Zo kan uit de regels in het Burgerlijk Wetboek niet (eenduidig) worden afgeleid
wat als een «redelijke prijs» voor levering van warmte moet worden
beschouwd. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld ten aanzien van de continuïteit
van de levering van warmte en de door een leverancier te verzorgen kwaliteit
van dienstverlening. Een tweede probleem is dat het privaatrecht als uitgangspunt
neemt dat overeenkomsten tussen partijen (normaliter) tot stand komen tussen
min of meer gelijkwaardige partijen. Bij warmtelevering is dit geenszins het
geval. De leverancier van warmte heeft een monopolie waarvan de gebonden verbruikers
voor hun warmtebehoefte geheel afhankelijk zijn. In de praktijk zien wij dan
ook dat de leverancier zijn prijzen en voorwaarden geheel eenzijdig oplegt.
Het is voor de klant in de praktijk slikken of stikken. Weliswaar voorzien
de overeenkomsten tussen de leverancier en verbruiker in de mogelijkheid tot
opzegging van de leveringsovereenkomst door de leverancier. Echter, in de
praktijk is dit een betekenisloze optie, aangezien de verbruiker geen toegang
heeft tot een alternatieve warmtebron. Daar komt nog bij dat het specifieke
juridische karakter van warmte tot gevolg heeft dat bepaalde in het Burgerlijk
Wetboek opgenomen regelingen, die vanuit een oogpunt van consumentenbescherming
wel van belang zijn, niet van toepassing zijn. In dit verband kan onder meer
worden gedacht aan de regeling inzake consumentenkoop.De leden van de SGP-fractie kregen de indruk dat het wetsvoorstel suggereert
dat er momenteel geen regels zijn ter bescherming van verbruikers van warmte.
Deze leden vernemen graag of deze indruk terecht is. In dit kader wensen deze
leden te vernemen welke mogelijkheden ter bescherming van de verbruikers de
bestaande energieregelgeving en algemene regels voor consumentenbescherming
thans bieden. De leden van de SGP-fractie vragen tevens of aansluiting bij
bestaande instrumenten geen voorkeur geniet, teneinde onnodige onduidelijkheid
voor de verbruikers over hun rechten te voorkomen. Wat betreft de vraag naar
bestaande energieregelgeving wordt opgemerkt dat er thans geen specifieke
energiewetgeving gericht op de bescherming van verbruikers van warmte bestaat.
Slechts de Wet energiedistributie bevat een algemeen geformuleerde bepaling
dat energiebedrijven die zich bezighouden met levering van warmte aan verbruikers
zorg dragen voor een betrouwbare levering van warmte tegen de laagst mogelijke
maatschappelijke kosten. Deze wettelijke norm is in de betreffende wet evenwel
niet nader uitgewerkt. Evenmin voorziet deze wet in toezicht op de toepassing
en naleving van deze algemeen geformuleerde norm. Voor de bescherming van
de verbruikers is de Wet energiedistributie dan ook niet van belang. De Wet
energiedistributie zal overigens met de inwerkingtreding van de Veegwet EZ
2005 (kamerstukken 30 027) worden ingetrokken. De Overgangswet elektriciteitsproductiesector
betreft een financiële regeling waarbij bepaalde elektriciteitsproducenten
recht hebben op een financiële tegemoetkoming («compensatie»)
voor verliezen die verband houden met stadverwarmingsprojecten en die het
gevolg zijn van de liberalisering van de elektriciteitsmarkt. Deze regeling
strekt niet ter bescherming van de verbruikers van warmte. Het op de Elektriciteitswet
1998 en Gaswet gebaseerde Besluit aanleg energie-infrastructuur (BAEI) heeft
betrekking op de aanleg van een doelmatige en duurzame optimale energie-infrastructuur.
Deze regeling bevat dan ook geen regels ter bescherming van de verbruikers
van warmte. Daarnaast is er sprake van enkele algemene wetten, zoals
de Mededingingswet en het Burgerlijk Wetboek die (mede) van toepassing zijn
op levering van warmte. Op de tekortkomingen van het Burgerlijk Wetboek voor
een effectieve bescherming van verbruikers van warmte is reeds eerder ingegaan
bij de beantwoording van de vraag van de PvdA-fractie. Naar het oordeel van
de initiatiefnemers is de Mededingingswet ongeschikt voor doelmatige en effectieve
bescherming van verbruikers van warmte. Belangrijke beperkingen van de Mededingingswet
zijn in dit verband het gebrek aan zekerheid dat de Nma een door een verbruiker
ingediende klacht in behandeling zal nemen alsmede de complexiteit, de lengte
en mogelijk hoge kosten van procedures op grond van de Mededingingswet. Voor
een nadere toelichting op de betekenis van de Mededingingswet als instrument
ter bescherming van verbruikers van warmte wordt verwezen naar de reactie
van de indieners op het advies van de Raad van State (onderdeel 2, onder a),
waarin op deze problematiek uitvoerig is ingegaan. Zoals uit het voorgaande
volgt zijn er weliswaar wettelijke regels van toepassing op levering van warmte.
Deze regels bieden naar het oordeel van de indieners onvoldoende bescherming
aan de verbruikers van warmte. In reactie op de vraag van de SGP-fractie wordt
overigens opgemerkt dat de initiatiefnemers nimmer hebben betoogd dat er momenteel
in het geheel geen wettelijke regels ter bescherming van verbruikers van warmte
zouden zijn. De initiatiefnemers zijn echter wel van oordeel, zoals ook toegelicht
in de memorie van toelichting, dat het huidige beschermingsregime ontoereikend
is voor een effectieve bescherming van verbruikers van warmte. Met het wetsvoorstel
beogen de initiatiefnemers alsnog in een effectieve bescherming van verbruikers
van warmte te voorzien. Een wettelijke regeling geniet volgens de initiatiefnemers
de voorkeur boven de huidige situatie. Naast het feit dat het bestaande beschermingsregime
onvoldoende bescherming aan verbruikers van warmte biedt is tevens van belang
dat het bestaande beschermingsregime is gebaseerd op een grote verscheidenheid
aan wettelijke regels en overeenkomsten. Met de voorgestelde wettelijke regeling
wordt naast een effectieve bescherming ook een eenduidig wettelijk kader geboden
omtrent de rechten en verplichtingen van bij de warmtelevering betrokken personen.
In die zin draagt de voorgestelde wettelijke regeling bij aan de kenbaarheid
van de rechten en plichten van alle personen betrokkenen bij de levering van
warmte.De leden van de fracties D66 en PvdA vragen naar de gevolgen van het wetsvoorstel
voor bestaande overeenkomsten gesloten tussen de overheid en producenten en
leveranciers. De D66-fractie vraagt in dit verband specifiek in te gaan op
overeenkomsten die verband houden met de Overgangswet elektriciteitsproductiesector
(«bakstenenregeling»), de NOVEM-contracten en het Bouwbesluit.
In het algemeen geldt dat een wettelijke regeling prevaleert boven tussen
partijen gesloten overeenkomsten. Bij strijd met de wettelijke regeling zullen
derhalve de overeenkomsten moeten worden aangepast. De aanleiding voor het
wetsvoorstel is de bescherming van de verbruikers van warmte te verbeteren.
Dit betekent dat de overeenkomsten tussen de leverancier en de verbruikers
van warmte, voor zover deze in strijd zijn met de in het wetsvoorstel opgenomen
eisen omtrent een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke prijzen
en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening, ten aanzien van
deze punten moeten worden aangepast. Of dit het geval is hangt af van de inhoud
van de tussen leverancier en verbruiker gesloten overeenkomst. Ten aanzien
van de NOVEM-contracten geldt hetzelfde. De NOVEM-contracten bevatten onder
meer regels omtrent de bescherming van de verbruikers van warmte. Aangezien
de in het wetsvoorstel opgenomen regeling de bescherming van verbruikers een
publiekrechtelijke grondslag geeft zullen de in de NOVEM-contracten opgenomen
regels ter bescherming van verbruikers overbodig worden. Deze contractuele
bepalingen zullen derhalve kunnen vervallen. Opgemerkt wordt dat er momenteel
nog maar voor vijf warmteprojecten bedoelde NOVEM-overeenkomsten
gelden. De op een producent rustende verplichting tot productie en levering
van warmte aan een vergunninghoudende leverancier, als opgenomen in artikel
3 lid 2 van het wetsvoorstel, is mede naar aanleiding van de vragen opgenomen
in het verslag en op basis van overleg met producenten, leveranciers, gemeenten,
afnemers en deskundigen op het gebied van warmtelevering herzien. Verwezen
wordt naar de nota van wijziging. De kern van de op de producent rustende
verplichting is dat deze desgevraagd met een leverancier in onderhandeling
moet treden over productie en levering van warmte. De gewijzigde regeling,
die uitgaat van een verzoek door de leverancier aan de producent tot onderhandelen,
laat de mogelijkheid tot handhaving van bestaande overeenkomsten tussen producenten
en leveranciers inzake productie en levering van warmte. Voor zover de initiatiefnemers
kunnen overzien heeft het wetsvoorstel geen gevolgen voor eventueel gesloten
overeenkomsten in het kader van de OEPS. In het wetsvoorstel wordt een specifieke
regeling opgenomen met betrekking tot de isolatie van woningen die worden
aangesloten op een warmtenet. In de praktijk komt het voor dat projectontwikkelaars
en energiebedrijven bewust kiezen voor een mindere mate van isolatie van woningen
die zullen worden aangesloten op een warmtenet ten opzichte van woningen die
worden aangesloten op gasnetten, teneinde een hogere afname van warmte door
de bewoners van deze woningen te bevorderen. Met deze praktijk beoogt de leverancier
van warmte hogere inkomsten uit levering van warmte te realiseren. Een dergelijke
gang van zaken verdraagt zich in het geheel niet met het door dit wetsvoorstel
beoogde hoge niveau van bescherming van verbruikers van warmte. Bij nota van
wijziging wordt daarom artikel 25a ingevoegd. Dit artikel verplicht de wetgever
de op de Woningwet gebaseerde regelgeving, waarbij in het bijzonder moet worden
gedacht aan het Bouwbesluit en NEN 5128, zodanig aan te passen dat de mate
van isolatie van een woning die wordt aangesloten op een warmtenet gelijkwaardig
is aan de isolatiegraad van een woning die wordt aangesloten op een gasnet.
Bij wijze van overgangsrecht is in artikel 25a bepaald dat de nieuwe uit de
Woningwet voortvloeiende eisen met betrekking tot de isolatiegraad slechts
zullen gelden voor woningen waarvan de bouw aanvangt op of na 1 januari
2007. De gevolgen voor reeds gesloten overeenkomsten zullen tengevolge van
dit overgangsrecht beperkt zijn.De leden van de SGP-fractie vroegen naar de afbakening van bevoegdheden
tussen de directeur van de Dte en de directeur-generaal van de NMa. De Mededingingswet
is een algemene wet die van toepassing is op alle situaties waarbij sprake
is van gedragingen die de marktwerking (kunnen) beperken. Hierbij kan worden
gedacht aan kartelvorming en misbruik van monopolies. De leverancier van warmte
heeft in zijn relatie met de verbruikers aangesloten op zijn warmtenet een
monopolie op levering van warmte. De voorgestelde Warmtewet bevat specifieke
regels ter bescherming van de gebonden verbruikers van warmte tegen misbruik
door de leverancier van zijn monopolie. De Warmtewet bevat derhalve specifieke,
aanvullende regels ten opzichte van de generieke regelingen in de Mededingingswet.
De directeur-generaal van de NMa was belast met het toezicht op de naleving
van de Mededingingswet. De directeur van de Dte was belast met het toezicht
op de sectorspecifieke energiewetten, zoals de Elektriciteitswet 1998 en de
Gaswet. Het was daarom logisch ook het toezicht op de Warmtewet, een sectorspecifieke
wet, op te dragen aan de directeur van de Dte. In de Elektriciteitswet 1998
waren regelingen opgenomen om een goede afstemming van werkzaamheden tussen
de directeur-generaal van de NMa en de directeur van de Dte te bewerkstelligen.
In het kader van de Warmtewet was bij deze regelingen aangesloten. Verwezen
wordt naar artikel 18 van het ingediende wetsvoorstel. Echter, recentelijk
is de Wet van 9 december 2004, houdende wijziging van de Mededingingswet
in verband met het omvormen van het bestuursorgaan van de Nederlandse Mededingingsautoriteit
tot zelfstandig bestuursorgaan, ook wel aangeduid als NMa ZBO
wet, in het Staatsblad (nr. 172) gepubliceerd. Deze wet zal binnenkort
van kracht worden. De bevoegdheden van de directeur-generaal van de NMa zullen
worden overgedragen aan de raad van bestuur van de NMa. Een ander gevolg van
deze wetswijziging is dat de Dte als kamer van de NMa zal worden opgeheven
en opgaan in de NMa. De bevoegdheden van de directeur van de Dte zullen worden
overgedragen aan de raad van bestuur van de NMa. Het sectorspecifieke toezicht
op de energiewetten (Elektriciteitswet 1998, Gaswet) zal worden opgedragen
aan een door de NMa in te stellen specifieke organisatorische eenheid («kamer»),
waardoor krachtig toezicht op de naleving van de energiewetgeving ook in de
toekomst zal zijn verzekerd. Bij nota van wijziging wordt het wetsvoorstel
zodanig aangepast dat de raad van bestuur van de NMa ook wordt belast het
toezicht op de naleving van de Warmtewet.Ten aanzien van het aantal en de aard van de klachten m.b.t. warmtelevering,
waarnaar door de leden van de SGP-fractie is gevraagd, kan het volgende worden
opgemerkt. Indien er sprake is van problemen bij de levering van warmte raken
deze vaak een grote groep van personen. Het aantal klachten is dan weliswaar
groot, maar naar inhoud beperkt. Door het verhelpen van het probleem worden
dan ook over het algemeen veel klachten in een keer opgelost. De meeste klachten,
zo hebben de initiatiefnemers onder meer begrepen uit diverse gesprekken met
de Vereniging Eigen Huis, hebben betrekking op de wijze van berekening van
de prijs voor levering van warmte op grond van het zogeheten niet-meer-dan-anders
principe. Met de vaststelling door de raad van bestuur van de NMa van de in
artikel 3 lid 3 Warmtewet bedoelde maximumprijs, op basis van het zogeheten
«niet-meer-dan-anders beginsel», zullen vermoedelijk een groot
aantal klachten in een keer kunnen worden opgelost. Overige klachten hebben
betrekking op storingen in de levering van warmte en niet goed functionerende
meetapparatuur. Met name door invoering van een wettelijk gereguleerde prijs
voor levering van warmte zullen veel klachten worden weggenomen, waardoor
het tijdsbeslag van de toezichthouder met de behandeling van (overgebleven)
klachten naar verwachting beperkt zal zijn. Aangezien de behandeling van een
klacht afhankelijk is van talrijke factoren, zoals de aard van het probleem
en de bereidheid tot het meewerken aan oplossingen door betrokken partijen,
is het op voorhand niet mogelijk inzicht te verschaffen in het tijdsbeslag
dat met de klachtafwikkeling door de toezichthouder zal zijn gemoeid.De leden van de CDA-fractie benadrukken dat de Consumentenbond heeft aangedrongen
op een nadere wettelijke uitwerking van de krachtens artikel 3 lid 1 Warmtewet
op een leverancier rustende verplichting te zorgen voor een betrouwbare levering
van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van
dienstverlening. Graag vernemen deze leden of de indieners bereid zijn de
suggestie van de Consumentenbond over te nemen. De opmerkingen van de CDA-fractie
hebben geleid tot aanpassing van het wetsvoorstel. Vanwege de grote belangen
die zijn gemoeid met de prijsstelling van warmte voor zowel leveranciers als
verbruikers hebben de initiatiefnemers besloten in het wetsvoorstel uitdrukkelijk
op te nemen wat met een redelijke prijs voor levering van warmte is bedoeld.
Met deze aanpassing van het wetsvoorstel wordt recht gedaan aan het belang
van rechtszekerheid voor betrokken partijen omtrent de in rekening te brengen
prijs voor levering van warmte. De betekenis van de in artikel 3 lid 1 Warmtewet
opgenomen verplichtingen van de leverancier omtrent een betrouwbare levering
tegen redelijke voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening blijkt
naar het oordeel van de initiatiefnemers voldoende uit de uitgebreide toelichting
als verwoord in de memorie van toelichting. Naar het oordeel van de initiatiefnemers
wordt met de uitgebreide toelichting voldoende recht gedaan aan het belang
van leveranciers en verbruikers bij zekerheid omtrent de betekenis van hun
in artikel 3 lid 1 Warmtewet opgenomen verplichtingen respectievelijk
rechten. Het is om deze reden dat de initiatiefnemers geen aanleiding zien
de suggestie van de Consumentenbond over te nemen.3. Reikwijdte wetsvoorstelIn de memorie van toelichting wordt op verschillende plaatsen gesproken
over «restwarmte». De leden van de GroenLinks-fractie vragen of
hieruit moet worden afgeleid dat het wetsvoorstel alleen betrekking heeft
op warmte als bijproduct («restwarmte») of ook op warmte als hoofdproduct,
d.w.z. processen waarbij primair of op gelijkwaardige wijze warmte wordt opgewekt.
De wetstekst spreekt uitdrukkelijk over «warmte». Deze term omvat
zowel warmte als hoofdproduct en warmte als bijproduct van een bepaald proces.De CDA-fractie vroeg aandacht voor warmteprojecten waarbij warmtebronnen
met een lage temperatuur, zoals zeewater, aardwarmte en warmte afkomstig uit
rioleringen, veelal in combinatie met warmtepompen worden gebruikt. Zij wilden
vernemen of dergelijke projecten ook onder de reikwijdte van het wetsvoorstel
vallen. Het antwoord op deze vraag luidt bevestigend. Er is immers sprake
van levering van warm water bestemd voor ruimteverwarming en/of -koeling,
sanitaire doeleinden en huishoudelijk gebruik en daarmee van levering van
warmte als bedoeld in het wetsvoorstel. Dat de geleverde warmte eventueel
wordt opgewaardeerd door gebruikmaking van een warmtepomp of enig ander instrument
doet aan bovenstaande conclusie niet af.Tevens vragen de leden van de CDA-fractie of kassen aangesloten op stadsverwarming
ook vallen onder de reikwijdte van het wetsvoorstel. Situaties waarbij sprake
is van kassen aangesloten op een warmtenet en waarbij door een leverancier
warmte wordt geleverd ten behoeve van verwarming van kassen (ruimteverwarming)
vallen onder het toepassingsbereik van het wetsvoorstel.De leden van de fracties van SGP en CDA vroegen naar de afbakening van
het wetsvoorstel m.b.t. industriële processen, zoals levering van stoom
in de procesindustrie. De SGP-fractie vroeg naar de reden levering van warmte
ten behoeve van industriële processen buiten het wetsvoorstel te houden.
Het wetsvoorstel betreft de levering van warmte. Onder warmte wordt in het
wetsvoorstel verstaan de levering van warm water of tapwater bestemd voor
ruimteverwarming en -koeling, sanitaire doeleinden en huishoudelijk gebruik.
Levering van warmte ten behoeve van een productieproces, zoals levering van
warmte aan een melkfabriek of een raffinaderij, valt niet onder de in het
wetsvoorstel opgenomen definitie van warmte. Daarmee mist het wetsvoorstel
toepassing ten aanzien van deze vormen van warmtelevering. De nauwe zakelijke
banden die er bestaan tussen bedrijven werkzaam in de procesindustrie en bestaande
contractuele afspraken bieden betrokken partijen voldoende bescherming. Vertegenwoordigers
van zakelijke afnemers hebben ook uitgesproken dat er in de praktijk geen
reden is dergelijke warmteleveringen onder de reikwijdte van het wetsvoorstel
te brengen. Er zijn natuurlijk altijd situaties denkbaar waarbij de grens
tussen industriële leveringen en levering van warmte als bedoeld in artikel
1 van het wetsvoorstel niet scherp is te trekken. In dit verband kan onder
meer worden gedacht aan de levering van warmte door een leverancier aan koelhuizen,
waarbij de geleverde warmte wordt gebruikt ten behoeve van de koeling van
de gebouwen (ruimtekoeling). Bij twijfel dient het uitgangspunt van de wet,
zijnde een hoog niveau van bescherming, te prevaleren. Dit uitgangspunt brengt
met zich mee dat bij twijfel de in het wetsvoorstel opgenomen regeling onverkort
van toepassing is. Een zelfde problematiek geldt ten aanzien van situaties
waarbij door een leverancier geleverd warm water gedeeltelijk is bestemd voor
gebruik als «warmte» in de zin van artikel 1 van het wetsvoorstel
(ruimteverwarming en -koeling, sanitaire doeleinden en huishoudelijk
gebruik) en voor het overige deel voor andere bestemmingen, zoals de vervaardiging
van producenten. Ook in deze gevallen geldt het beschermingsmotief van de
wet. Dit betekent dat in deze gevallen de gehele levering van warmte valt
onder de reikwijdte van het wetsvoorstel. Met deze benadering moet worden
voorkomen dat de leverancier wegen vindt die er toe leiden dat het beschermingsregime
van de Warmtewet toepassing mist op bepaalde op het warmtenet aangesloten
verbruikers.Door de leden van de SGP-fractie werd gevraagd of de uitbreiding van de
reikwijdte van het wetsvoorstel tot alle verbruikers ook gevolgen had voor
de betekenis van het wettelijke begrip «warmte», dat slechts op
huishoudelijke doelen lijkt te zijn gericht. Het gebruik van warm water en
tapwater is ook van belang voor bedrijven. In dit verband kan in het bijzonder
worden gedacht aan kantoorpanden aangesloten op warmtenetten waarbij de warmte
wordt gebruikt voor ruimteverwarming. Ook bevinden zich in dergelijke gebouwen
vaak kleine keukens en zijn in dergelijke gebouwen regelmatig sanitaire voorzieningen
te vinden. Ook bij zakelijke gebruikers is derhalve sprake van gebruik van
«warmte» als bedoeld in artikel 1 van het wetsvoorstel.Tevens vroegen de leden van de SGP of het wellicht zinvol is onderscheid
te maken tussen de begrippen «persoon» en «onderneming».
De initiatiefnemers zien geen aanleiding een dergelijk onderscheid te hanteren.
Het wetsvoorstel bevat rechten en verplichtingen die zijn gericht tot personen
in een bepaalde hoedanigheid. Het is om deze reden dat het wetsvoorstel spreekt
over producenten, leveranciers en verbruikers. Het gebruik van de term «onderneming»
achten de initiatiefnemers niet nodig en zinvol.De leden van de SGP-fractie vragen een nadere toelichting op de uitbreiding
van het wetsvoorstel tot alle verbruikers van warmte, dus kleinverbruikers
en zakelijke verbruikers. In de memorie van toelichting is door de initiatiefnemers
aangegeven dat de kleinverbruiker bescherming verdient, omdat de beschikbaarheid
van een energie in de vorm van warmte een primaire levensbehoefte betreft.
Onderbreking van de warmtelevering resulteert voor particulieren in ernstig
nadeel en mogelijk zelfs schade aan de gezondheid. Een onderbreking van de
warmtelevering leidt bij bedrijven slechts tot financieel nadeel en verschilt
daardoor wezenlijk van de situatie met particulieren. In het kader van de
consultatie over een voorontwerp van het wetsvoorstel is door verschillende
organisaties, zoals het Gemeentelijk Platform Warmtetarieven en VEMW, gewezen
op het monopolie van de leverancier bij warmtelevering. De positie van particulieren
en zakelijke afnemers is in dit opzicht vergelijkbaar. Beide groepen verbruikers
hebben een rechtstreeks belang bij bescherming tegen het (feitelijk) monopolie
van de leverancier. Deze aanvullende overweging is voor de initiatiefnemers
reden geweest hun oorspronkelijke opvatting omtrent het toepassingsbereik
van het wetsvoorstel tot particulieren («kleinverbruikers») te
herzien. Bij nota van wijziging is dan ook de reikwijdte van het wetsvoorstel
uitgebreid tot alle verbruikers van warmte.Voor particulieren heeft levering van warmte het karakter van een primaire
levensbehoefte. Dit is een zwaarwichtig belang dat doorwerkt bij de uitleg
van de op de leverancier rustende verplichting redelijke voorwaarden te hanteren.
Aangezien levering van warmte raakt aan een primaire levensbehoefte is opschorting
of beëindiging van levering van warmte door de leverancier aan zware
eisen gebonden. Een enkele betalingsachterstand kan dan ook niet leiden tot
opschorting of beëindiging van de levering van warmte. Bij bedrijven
ligt dit anders. Staking van de levering van warmte betreft een bedrijfsrisico
van de betreffende ondernemer. Bij niet tijdige nakoming van contractuele
afspraken omtrent betaling zal het opschorten of beëindigen van de levering
van warmte aan het bedrijf al snel als «redelijk» kunnen worden
beschouwd.In artikel 1 lid 1 aanhef en onderdeel d Warmtewet wordt gesproken over
een «werk». De term «werk» is vooral voor zakelijke
verbruikers vanwarmte van belang.Bij bedrijven komt het namelijk
nog al eens voor dat sprake is van grote leidingnetten bestemd voor transport
van warmte naar de gebouwen of apparatuur in beheer en gebruik bij het betreffende
bedrijf. De betreffende leidingen en bijhorende hulpmiddelen uitsluitend bestemd
voor transport van warmte ten behoeve van eigen gebouwen of apparatuur behoren
niet tot een warmtenet, maar moeten voor de toepassing van artikel 1 lid 1
aanhef en onderdeel d Warmtewet worden gekwalificeerd als zijnde een onderdeel
van een «werk» in de aldaar bedoelde zin. Zodra sprake is van
gebruik van leidingen en bijbehorende hulpmiddelen ten behoeve van transport
van warmte aan anderen dan de beheerder van het leidingnet is sprake van een
warmtenet in de zin van artikel 1 lid 1 aanhef en onderdeel d Warmtewet. Volledigheidshalve
wordt opgemerkt dat alle apparatuur niet gelegen in een gebouw en bestemd
voor productie en verbruik van warmte aangesloten op het leidingnet onderdeel
is van een «werk» als bedoeld in artikel 1 lid 1 aanhef en onderdeel
d Warmtewet.4. Compensatie warmteprojectenDoor verschillende fracties zijn vragen gesteld over de financiering van
warmteprojecten. De vraagstelling gaat uit van de veronderstelling dat warmteprojecten
zonder meer verliesgevend zijn. Uit onderzoek verricht door de initiatiefnemers
is gebleken dat deze veronderstelling nuancering behoeft. In de jaren 70,
80 en 90 waren warmteprojecten inderdaad sterk verliesgevend. Een groot scala
van factoren, zoals overdimensionering van installaties, een onvoorziene stijgende
isolatiegraad van woningen, en hoge kosten voor aanleg van warmtenetten, is
oorzaak geweest van de verliezen op warmteprojecten. In de jaren 80 en 90
kwam daar de dalende brandstofprijs nog bij. De rijksoverheid, die de ontwikkeling
van warmteprojecten als onderdeel van het milieubeleid sterk heeft gestimuleerd,
heeft in het verlengde van haar betrokkenheid bij warmteprojecten besloten
tot financiële ondersteuning van warmteprojecten. Het brandstofprijsrisico
werd vanaf de jaren 90 gedragen door de elektriciteitsproducenten die de voor
het warmteproject benodigde warmte aan leveranciers ter beschikking stelden.
De financiële lasten voortvloeiende uit het brandstofprijsrisico werden
door middel van een door de Minister van Economische Zaken goedgekeurde toeslag
op de elektriciteitstarieven gefinancierd. Met de liberalisering van de elektriciteitsmarkt
was het niet langer mogelijk het door de producenten gedragen brandstofprijsrisico
te financieren door een toeslag op de elektriciteitstarieven. Met de invoering
van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector werd in deze problematiek
voorzien. Op grond van deze wet worden de door elektriciteitsproducenten gedragen
verliezen ten gevolge van het brandstofprijsrisico door de rijksoverheid rechtstreeks
gefinancierd uit de overheidsbegroting. Aan de leveranciers van warmte werden
door de rijksoverheid aanzienlijke subsidies, leningen en garanties gegeven.
Door al deze overheidsmaatregelen is de financiële positie van warmteprojecten
inmiddels ingrijpend gewijzigd. De elektriciteitsproducenten ontvangen van
de rijksoverheid een financiële vergoeding voor verliezen voortvloeiende
uit het brandstofprijsrisico. Door de omvangrijke subsidies, leningen en garanties
aan leveranciers zijn de vaste kosten (warmtenet) grotendeels afgedekt. Over
het algemeen gesproken valt dan ook een beeld te zien waarbij sprake is van
een rendabele exploitatie van warmteprojecten door leveranciers. In sommige
gevallen is inmiddels zelfs sprake van zeer hoge winstmarges (tientallen procenten)!
Een aantal van deze warmteprojecten zal worden uitgebreid. Uitbreiding van
warmteprojecten (meer aansluitingen) leidt tot meer inkomsten uit warmtelevering
en daarmee voor deze projecten tot hogere winsten. Dit verklaart ook de bereidheid
van leveranciers mee te willen werken aan grootschalige uitbreiding van bestaande
warmteprojecten. Concrete plannen bestaan voor uitbreiding van warmtelevering in grote steden als Rotterdam, Den Haag, Amsterdam en Almere. Er zijn
nog wel enkele warmteprojecten die onrendabel zijn. Dit zijn echter veelal
kleinschalige warmteprojecten waarbij in de warmteproductie wordt voorzien
door gasgestookte WKK-installaties. Tot slot is van belang dat uit een rapport
van KPMG opgesteld in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken blijkt
dat nieuwe investeringen in warmteprojecten rendabel zijn. Illustratief voor
deze ontwikkeling zijn de plannen voor de aanleg van een nieuw warmtenet bij
Ijmuiden. De bedoeling is dat op dit warmtenet naast nieuw te bouwen woningen
ook kassen en bedrijven worden aangesloten. Met de aanleg van het warmtenet
is blijkens onderzoek een bedrag van ongeveer 94 miljoen Euro gemoeid. De
verwachte terugverdientijd voor deze investering bedraagt minder dan 10 jaar.
Dit project maakt eens te meer duidelijk dat de perceptie dat alle warmteprojecten
per definitie onrendabel zouden zijn inmiddels niet langer op feiten berust.De leden van de PvdA- en CDA-fractie vragen op welke manier het wetsvoorstel
voorziet in een oplossing van de onrendabele top van warmteprojecten. Zoals
hierboven aangegeven is slechts bij een beperkt aantal warmteprojecten sprake
van een onrendabele top. Op grond van de Warmtewet worden leveranciers verplicht
te zorgen voor een betrouwbare warmtelevering tegen redelijke prijzen en voorwaarden
en een goede kwaliteit van dienstverlening. De lasten voortvloeiende uit deze
wettelijke verplichtingen, voor zover deze het normale bedrijfsrisico overstijgen,
zullen op basis van het gangbare rechtsbeginsel van «nadeelscompensatie»
door de rijksoverheid moeten worden gecompenseerd. Daarnaast is van belang
dat de warmteprojecten in het verleden door de rijksoverheid zijn gestimuleerd.
De rijksoverheid dient de consequenties van dit beleid terzake warmteprojecten
te dragen. Met de aanvaarding van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector
heeft de rijksoverheid deze consequenties van haar beleid overigens ook erkend
en daadwerkelijk aan zich getrokken. Hetzelfde geldt overigens ook ten aanzien
van de door de Minister van Economische Zaken verstrekte subsidies, leningen
en garanties aan leveranciers. Voor zover sprake is van onrendabele warmteprojecten
is het dan ook naar het oordeel van de initiatiefnemers een verantwoordelijkheid
van de rijksoverheid de lasten verbonden aan financiering van de onrendabele
top van warmteprojecten, voor zover deze lasten het normale bedrijfsrisico
van de betreffende ondernemer / leverancier overstijgen, te dragen. De initiatiefnemers
sluiten zich derhalve aan bij de opvatting van de PvdA-fractie dat de overheid
een taak heeft bij het wegnemen van de onrendabele top van warmteprojecten,
voor zover deze het normale bedrijfsrisico van de leverancier overstijgt,
en dat bedoelde lasten collectief moeten worden gedragen. Bij nota van wijziging
is daarom voorzien in een wettelijke grondslag voor een door de Minister van
Economische Zaken te verstrekken compensatie aan leveranciers ter tegemoetkoming
in de lasten van warmteprojecten.De leden van de D66-fractie vroegen naar de omvang van de aan producenten
uit te keren nadeelscompensatie. Nader onderzoek naar de verhouding tussen
leveranciers en producenten is voor de initiatiefnemers aanleiding geweest
de in artikel 3 lid 2 van het wetsvoorstel opgenomen regeling inzake het door
producenten aan leveranciers ter beschikking te stellen warmte te herzien.
In het nieuwe artikel, ingevoegd bij nota van wijziging, wordt een producent
aangesloten op een warmtenet slechts verplicht op daartoe strekkend verzoek
van de leverancier met in onderhandeling te treden over eventuele productie
en levering van warmte. In afwijking van hetgeen oorspronkelijk in het wetsvoorstel
was opgenomen is ten gevolge van deze wijziging niet langer sprake van een
op producenten rustende wettelijke verplichting op grond waarvan zij voor
nadeelscompensatie in aanmerking komen.De PvdA-fractie heeft aandacht gevraagd voor het warmteproject Purmerend.
Het betreft hier een verliesgevend warmteproject. De verliezen van dit warmteproject
worden momenteel gedragen door de gemeente Purmerend. De PvdA-fractie
is van oordeel dat de rijksoverheid moet bijdragen aan een oplossing voor
dit verliesgevende warmteproject. De PvdA-fractie is van oordeel dat het warmteproject
te Purmerend ten onrechte niet is meegenomen in de Overgangswet elektriciteitsproductiesector.
Zij verzoeken de initiatiefnemers in het wetsvoorstel dan ook (alsnog) te
voorzien in een compensatieregeling voor Purmerend.In reactie op de vraag van de PvdA-fractie of de initiatiefnemers van
mening zijn dat het stadsverwarmingsproject Purmerend te onrechte niet is
meegenomen bij de vaststelling van een compensatieregeling als opgenomen in
de Overgangswet elektriciteitsproductiesector moet het antwoord ontkennend
luiden. De Overgangswet elektriciteitsproductiesector ziet naar het oordeel
van de initiatiefnemers op met de (toenmalige) SEP verbonden elektriciteitsproducenten
die in de jaren negentig het zogeheten brandstofprijsrisico in het kader van
warmtelevering zijn gaan dragen. De kosten verbonden aan het brandstofprijsrisico
zijn als onderdeel van de toenmalige, door de Minister van Economische Zaken
goedgekeurde elektriciteitstarieven doorberekend aan de afnemers. Met de liberalisering
van de elektriciteitsmarkt was het niet langer mogelijk de kosten verbonden
aan het door de elektriciteitsproducenten gedragen brandstofprijsrisico in
het kader van elektriciteitstarieven door te berekenen aan de afnemers. Nadat
was gebleken dat het Europese recht doorberekening van de lasten voor producenten
verbonden aan het brandstofprijsrisico in de weg stonden en daarmee een «toeslag»
op de elektriciteitstarieven niet mogelijk was heeft de Minister van Economische
Zaken besloten de compensatie voor producenten rechtstreeks uit de eigen begroting
te betalen. Deze regeling is uiteindelijk neergelegd in de artikelen 7 en
8 van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector. Deze wet heeft derhalve
slechts betrekking op een financiële tegemoetkoming aan producenten.
Bij het stadsverwarmingsproject Purmerend worden de verliezen gedragen door
een leverancier van warmte. De productie-eenheid, een WKK-eenheid, waarmee
de warmte bestemd voor levering aan verbruikers wordt opgewekt is niet in
handen van de betreffende leverancier van warmte. Om deze redenen kan naar
de mening van de initiatiefnemers het stadsverwarmingsproject Purmerend niet
worden betiteld als een «baksteen» die ten onrechte niet is meegenomen
in het kader van de hierboven beschreven regeling als opgenomen in de artikelen
7 en 8 van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector.Uit bovenstaande reactie mag evenwel niet worden afgeleid dat de initiatiefnemers
van oordeel zouden zijn dat het warmteproject Purmerend niet voor compensatie
in aanmerking zou moeten komen. Uit gespreken met de gemeente Purmerend en
de door de gemeente ter beschikking gestelde gegevens is de initiatiefnemers
gebleken dat het in 1984 in bedrijf genomen warmteproject een uitvloeisel
is van het door de rijksoverheid in het verleden gevoerde beleid gericht op
de bevordering van warmteprojecten. Daar komt bij dat sprake lijkt te zijn
van een omvangrijke financiële problematiek die in overwegende mate zijn
oorsprong vindt in externe factoren, zoals een onverwachte daling van afgenomen
volumes warmte ten gevolge van een toegenomen isolatiegraad van woningen,
minder aansluitingen dan verwacht en overdimensionering van leidingen en installaties.
De initiatiefnemers achten het niet redelijk dat alleen de gemeente Purmerend
als aandeelhouder en de inwoners van de gemeente Purmerend, die ongelukkigerwijs
met een onrendabel warmteproject worden geconfronteerd, de gevolgen van een
onrendabel warmteproject in de vorm van hoge warmteprijzen en stijgende belastingen
zouden moeten dragen. Op grond van deze overwegingen achten de initiatiefnemers
het dan ook niet redelijk, dit in navolging van de PvdA-fractie, dat enkel
de gemeente en haar inwoners de verliezen van dit warmteproject zouden moeten
dragen. Dergelijke verliezen die enerzijds de resultante zijn van een door
de rijksoverheid gevoerd beleid en anderzijds van externe factoren dienen,
zoals terecht door de PvdA-fractie aangegeven, uit de algemene
middelen te worden gefinancierd. Met het bij nota van wijziging in de Overgangswet
elektriciteitsproductiesector ingevoegde artikel 6 is voorzien in een wettelijke
grondslag voor compensatie van dit warmteproject.De leden van de SGP- en PvdA-fractie zouden graag meer inzicht willen
krijgen in de rol van de overheid bij warmteprojecten. De beschikbaarheid
van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden raakt aan grote maatschappelijke
en daarmee publieke belangen. Voor kleinverbruikers is warmte een primaire
levensbehoefte. Voor zakelijke verbruikers is de beschikbaarheid van warmte
tegen redelijke prijzen en voorwaarden van groot belang voor een goede uitoefening
van hun bedrijfsactiviteiten. Het is de verantwoordelijkheid van de overheid,
die tot taak heeft publieke belangen te behartigen, door het stellen van randvoorwaarden
een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden
voor verbruikers te waarborgen. Met het wetsvoorstel wordt aan deze publieke
taak van de overheid een concrete uitwerking gegeven. Op grond van het wetsvoorstel
zijn leveranciers verplicht te zorgen voor een betrouwbare levering van warmte
tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening.
Het opleggen van deze wettelijke verplichtingen kan gepaard gaan met een op
de overheid rustende verplichting tot betaling van nadeelscompensatie. Deze
verplichting is te herleiden tot artikel 3:4 Awb. Met het opnemen van artikel
6 in de Overgangswet elektriciteitsproductiesector wordt aan dit in artikel
3:4 Awb neergelegde uitgangspunt een nadere op warmtelevering toegespitste
uitwerking gegeven.De in artikel 6 Overgangswet elektriciteitsproductiesector opgenomen compensatieregeling
hoeft overigens niet te leiden tot een blijvende financiële betrokkenheid
van de overheid bij warmteprojecten. Het wetsvoorstel voorziet namelijk in
een aan de Minister van Economische Zaken toegekende bevoegdheid tot de aanleg
van een gasnet. Deze bevoegdheid kan de Minister van Economische Zaken gebruiken
indien sprake is van een structureel onrendabel warmteproject en hij niet
langer bereid is de verliezen van dit warmteproject te compenseren. Door beëindiging
van het warmteproject gecombineerd met de aanleg van een gasnet kan de Minister
van Economische Zaken bewerkstelligen dat de reden voor compensatie van het
verliesgevende warmteproject vervalt.De leden van de PvdA-fractie vragen of het instellen van een wettelijke
maximumprijs niet zal leiden tot een steeds hoger wordende last voor de overheid.
Ten eerste merken de initiatiefnemers op dat in artikel 3 lid 3 van het wetsvoorstel
neergelegde «niet-meer-dan-anders» beginsel reeds een algemeen
gehanteerd uitgangspunt is voor de berekening van de warmteprijzen. Daarnaast
is de verwachting dat de prijzen voor warmte in de toekomst zullen stijgen.
De prijsstijging van gas zal op grond van het niet-meer-dan-anders beginsel
doorwerking in de maximumprijs voor warmte. Tot slot merken deze leden op
dat de meeste warmteprojecten inmiddels rendabel zijn geworden en in enkele
gevallen zelfs (zeer) forse winsten maken. Ook nieuwe investeringen in warmteprojecten
zijn volgens het KPMG-rapport rendabel. In dit licht bezien zal de wettelijke
verankering van de maximumprijs niet resulteren in een toenemende financiële
last voor de overheid.5. GemeentenDe leden van de D66-fractie hebben gevraagd welke rol gemeenten is toebedeeld
in het kader van het wetsvoorstel. In het bijzonder wensten deze leden te
vernemen welke instantie wordt belast met het bieden van bescherming aan (gebonden)
verbruikers van warmte. In reactie op de vraag van de D66-fractie kan het
volgende worden opgemerkt. De gemeenten blijven ook na aanvaarding van het
voorliggende wetsvoorstel verantwoordelijk voor de keuze omtrent de in een
bepaald gebied aan te leggen energie-infrastructuur. Het Besluit
aanleg energie-infrastructuur, waarin deze rol van de gemeenten expliciet
is vastgelegd, wordt dan ook onverkort gehandhaafd. De bescherming van gebonden
verbruikers van warmte is onderwerp van het voorliggende wetsvoorstel. Het
is lokale overheden dan ook niet langer toegestaan de productie en levering
van warmte, een onderwerp dat in het voorliggende wetsvoorstel een uitputtende
regeling vindt, aan regels te binden. Het toezicht op naleving van de Warmtewet
is opgedragen aan de daarvoor aangewezen toezichthouder, te weten de raad
van bestuur van de NMa. Is eenmaal sprake van gebonden verbruikers die voor
hun warmtebehoefte afhankelijk zijn van levering van warmte door een leverancier
dan geldt de warmtewet en daarmee het toezicht van de raad van bestuur van
de NMa. De betrokkenheid van de gemeenten bij de bescherming van de verbruikers
van warmte beperkt zich vanaf het moment dat de Warmtewet op het warmteproject
van toepassing is tot de rol van representatieve organisatie. Op grond van
deze wet zal de VNG als vertegenwoordiger van de Nederlandse gemeenten als
representatieve organisatie worden aangewezen. Het in artikel 21 van het wetsvoorstel
opgenomen verbod regels te stellen omtrent de productie en levering van warmte
laat overigens onverlet dat de gemeenten en provinciale staten bevoegd blijven
regels te stellen op andere terreinen die weliswaar raken aan de productie
en levering van warmte, maar als zodanig niet zijn gericht op regulering van
de warmtevoorziening, zoals vraagstukken op het gebied van ruimtelijke ordening
en milieu.De CDA-fractie wil vernemen of het gemeenten is toegestaan bij gemeentelijke
verordening het gebruik van zonneboilers te verbieden. Zoals aangegeven in
de memorie van toelichting brengt het belang van een duurzame, milieuhygiënische
en doelmatige warmtevoorziening met zich mee dat een ieder desgewenst een
zonneboiler mag installeren en gebruiken. Het in het wetsvoorstel tot gemeenten
gerichte verbod bij verordening regels te stellen in verband met de productie
en levering van warmte brengt met zich mee dat het gemeenten niet is toegestaan
het gebruik van zonneboilers te verbieden.Het in artikel 21 opgenomen verbod betreft slechts de bevoegdheid van
gemeenten en provincies bij verordening regels te stellen ten aanzien van
de warmtevoorziening. Het verbod staat er niet aan in de weg dat gemeenten
en provincies als aandeelhouder(s) betrokken blijven bij bedrijven die zich
bezighouden met de productie en levering van warmte. Evenmin verbiedt het
in artikel 21 van het wetsvoorstel opgenomen verbod dat gemeenten en provincies
desgewenst investeren in warmteprojecten. Het in het wetsvoorstel opgenomen
artikel 21 vormt dan ook geen belemmering voor de uitvoering van de plannen
van de gemeente Rotterdam te investeren in projecten voor benutting van industriële
restwarmte.De leden van de PvdA-fractie vroegen om een nadere toelichting op de in
de memorie van toelichting opgenomen uitspraak dat lokale overheden onvoldoende
in staat zouden zijn effectieve prijsbescherming van verbruikers van warmte
te waarborgen. Ter onderbouwing van deze uitspraak kan onder meer worden verwezen
naar de situatie te Almere. Tussen de gemeente Almere en het lokale energiebedrijf,
de warmteleverancier, waren onder meer contractuele afspraken gemaakt over
de prijsstelling van warmte. Uit een door de gemeente, naar aanleiding van
klachten van burgers, uitgevoerd juridisch onderzoek kwam de conclusie naar
voren dat het lokale energiebedrijf gedurende de loop van de overeenkomst,
zonder de gemeente te informeren, de prijsstelling voor warmte had aangepast
(d.w.z. verhoogd). De door het lokale energiebedrijf doorgevoerde prijswijziging
was de gemeente geheel ontgaan. Dit geval illustreert de kwetsbaarheid van
de gebonden verbruikers die bij de overeenkomst tussen gemeente en leverancier
van warmte geen partij waren, maar wel de gevolgen van het niet naleven van
de afspraken in de vorm van hogere prijzen voor geleverde warmte
moesten dragen. Het laat tevens, dit in reactie op vragen van de leden van
de PvdA-fractie, de kwetsbaarheid van privaatrechtelijke afspraken door tijdsverloop
zien. Met een wettelijke regeling worden dit soort problemen in de toekomst
voorkomen. In dit kader merken de initiatiefnemers op dat de invoering van
een wettelijke regeling ter bescherming van verbruikers van warmte ook uitdrukkelijk
door de gemeenten, verenigd in het Gemeentelijk Platform Warmtetarieven en
de VNG, wordt ondersteund. Zij vinden bescherming van gebonden verbruikers
van warmte primair een verantwoordelijkheid van de rijksoverheid.Door de leden van de PvdA-fractie is gevraagd waarom de verantwoordelijkheid
een producent op te dragen warmte te leveren aan een vergunninghouder niet
is neergelegd bij de gemeente, maar bij de Minister van Economische Zaken?
Het wetsvoorstel voorziet in een regeling ter bescherming van verbruikers
van warmte. Zoals al aangegeven is de lokale overheid niet in alle gevallen
bij machte een effectieve bescherming van gebonden verbruikers van warmte
te waarborgen. De VNG heeft ook aangegeven dat gemeenten bescherming van gebonden
verbruikers van warmte zien als een verantwoordelijkheid van de rijksoverheid.
Het wetsvoorstel legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van de verbruikers
van warmte dan ook bij de rijksoverheid. Tegen deze achtergrond moet de keuze
de aanwijzing van een noodproducent niet op te dragen aan de gemeente(n) worden
gezien. Het verrichten van werkzaamheden in verband met de uitvoering van
deze wet is in eerste instantie neergelegd bij de raad van bestuur van de
NMa. In een aantal gevallen verzet de aard van de bevoegdheid zich tegen toepassing
daarvan door de raad van bestuur van de NMa. In die gevallen is de bevoegdheid
opgedragen aan de Minister van Economische Zaken. De grote publieke belangen,
te weten de leveringszekerheid van verbruikers en het ingrijpende karakter
van de aanwijzing van een noodproducent, maken dat de Minister van Economische
Zaken voor de uitoefening van deze bevoegdheid rechtstreeks politieke verantwoordelijkheid
moet dragen. De bevoegdheid tot aanwijzing van een noodproducent is dan ook
aan de Minister van Economische Zaken opgedragen.8. ProductieplichtDoor de fracties van PvdA, GroenLinks en VVD zijn vragen gesteld over
de wenselijkheid van de in artikel 3 lid 2 van het wetsvoorstel opgenomen
verplichting voor producenten warmte te produceren en leveren ten behoeve
van de vergunninghoudende leverancier. Uit de gestelde vragen en gemaakte
opmerkingen blijkt dat bedoelde fracties vrezen dat het opleggen van de in
artikel 3 lid 2 van het wetsvoorstel opgenomen verplichting er toe leidt dat
producenten van warmte niet langer bereid zullen zijn deel te nemen aan warmteprojecten.
Daarmee werpt het voorgestelde artikel een mogelijke blokkade op voor de verdere
ontwikkeling van warmteprojecten. Ook de Minister heeft zich in zijn brief
van 23 september 2004 kritisch uitgelaten over de in artikel 3 lid 2
van het wetsvoorstel opgenomen verplichting voor producenten. Hij wijst in
dit verband op het belang van de elektriciteitsproducenten bij een stabiel
investeringsklimaat en de mogelijk verstorende werking van de in artikel 3
lid 2 van het wetsvoorstel opgenomen verplichting voor de werking van de elektriciteitsmarkt.
Ook wijst de Minister van Economische Zaken er op dat de in artikel 3 lid
2 van het wetsvoorstel opgenomen verplichting een negatief effect kan hebben
op de ontwikkeling van nieuwe warmteprojecten met een industriële warmtebron,
zoals een raffinaderij, een staalfabriek of een afvalverbrandingsinstallatie.
Soortgelijke geluiden hebben de initiatiefnemers bereikt in het kader van
de consultatie van producenten en industriële bedrijven
die belangstelling hebben voor productie en levering van warmte aan (vergunninghoudende)
leveranciers.Zoals reeds eerder aangegeven is het niet de bedoeling van de initiatiefnemers
met het wetsvoorstel onnodige belemmeringen voor de verdere ontwikkeling van
warmteprojecten in het leven te roepen. In die zin zijn de initiatiefnemers
gevoelig voor de argumenten van de verschillende fracties en de signalen uit
het veld. Dit laat evenwel onverlet dat de initiatiefnemers ook en zelfs uitdrukkelijk
oog moeten hebben voor de leveringszekerheid van gebonden verbruikers die
ten gevolge van politieke keuzes in een afhankelijke en daarmee kwetsbare
positie m.b.t. hun warmtevoorziening zijn gekomen. Het belang van een hoog
niveau van bescherming van (gebonden) verbruikers brengt met zich mee dat
het wetsvoorstel garanties moet bieden voor een betrouwbare levering van warmte
aan deze kwetsbare groep verbruikers. Daarnaast moeten de indieners rekening
houden met de positie van de leveranciers. Ten gevolge van historisch gegroeide
situaties is bij warmteprojecten veelal sprake van slechts één
producent die in de door de leverancier benodigde warmte ten behoeve van de
levering van warmte aan verbruikers kan voorzien. De op het warmtenet aangesloten
producent heeft dan ook jegens de leverancier een feitelijk monopolie. De
leverancier moet aanspraak kunnen maken op een zekere mate van bescherming
tegen het feitelijk monopolie van de warmteproducent. Bij het zoeken naar
een alternatieve oplossing voor de in artikel 3 lid 2 van het wetsvoorstel
opgenomen regeling moeten de initiatiefnemers ook met dit belang van de leverancier
rekening houden.Tegen deze achtergrond bezien hebben de initiatiefnemers nader onderzoek
gedaan naar alternatieve oplossingen die tot doel hebben het belang van de
leveringszekerheid voor gebonden verbruikers te verenigen met de vrijheid
van de producent zelf te kiezen of en zo ja, onder welke voorwaarden hij warmte
wenst te produceren en te leveren aan een vergunninghoudende leverancier.
De heroverweging van de voorgestelde verplichting van producenten tot levering
van alle door een vergunninghoudende leverancier gevraagde warmte ten behoeve
van een betrouwbare levering van warmte aan gebonden verbruikers heeft geleid
tot een aanpassing van het wetsvoorstel. Uitgangspunt van de nieuwe regeling
is dat de leverancier de verantwoordelijkheid draagt voor een betrouwbare
levering van warmte aan (gebonden) verbruikers van warmte. Het is de taak
van de leverancier te zorgen voor de beschikbaarheid van alle voor de leveringszekerheid
van verbruikers benodigde warmte. De leverancier dient een betrouwbare levering
van warmte aan gebonden klanten te verzekeren. Het is aan de leverancier zelf
invulling te geven aan deze uit artikel 3 lid 1 Warmtewet voortvloeiende verantwoordelijkheid,
bijvoorbeeld door zelf te voorzien in eigen productiemiddelen voor de opwekking
van warmte of door het sluiten van overeenkomsten met een of meer bestaande
of nieuwe producenten die warmte ter beschikking kunnen stellen.Er is evenwel sprake van een historisch gegroeide situatie waarbij de
producent jegens de leverancier, in ieder geval op de korte termijn, d.w.z.
de periode totdat de leverancier beschikt over een alternatieve warmtebron
zoals eigen productiemiddelen of alternatieve leveranciers van warmte, beschikt
over een feitelijke monopoliepositie. De historisch gegroeide situatie en
de economische machtspositie van de producent jegens de leverancier op wiens
warmtenet hij is aangesloten brengen ook verantwoordelijkheden voor de producent
in relatie tot deze leverancier met zich mee. Het wetsvoorstel legt daarom
aan de producent de verplichting op te onderhandelen met de leverancier over
het beschikbaar stellen van warmte. De uitkomst van deze onderhandelingen,
of en zo ja onder welke voorwaarden en voor welke periode warmte door de producent
aan de leverancier ter beschikking zal worden gesteld, ligt op voorhand niet
vast. De wederzijdse (gerechtvaardigde) belangen van producent en leverancier
zullen de uitkomst van de onderhandelingen uiteindelijk bepalen. Met
deze in artikel 3 lid 2 van het wetsvoorstel opgenomen regeling menen de initiatiefnemers
een evenwichtige balans te hebben aangebracht tussen de belangen van de producenten,
de leveranciers en de gebonden verbruikers en eventuele belemmeringen voor
verdere ontwikkeling van warmteprojecten te hebben weggenomen.Door de GroenLinks-fractie is voorgesteld leveranciers te verplichten
tot het aanhouden van een bepaalde hoeveelheid noodvermogen in de vorm van
hulpwarmteketels in de wijk. Deze suggestie wordt door de initiatiefnemers
niet overgenomen. Op grond van de artikelen 2 lid 3 en 3 lid 1 van het wetsvoorstel
is een leverancier verantwoordelijk voor het waarborgen van een betrouwbare
levering van warmte aan verbruikers. De keerzijde van deze verplichting is
dat de leverancier in de gelegenheid moet worden gesteld op de meest doelmatige
wijze invulling te geven aan zijn wettelijke verplichting. Deze keuzevrijheid
stelt de leverancier in staat op een optimale en daarmee (tevens) kosteneffectieve
wijze invulling te geven aan zijn wettelijke plicht een betrouwbare levering
van warmte aan verbruikers te waarborgen. Het opleggen van een verplichting
tot het aanhouden van een bepaalde hoeveelheid noodcapaciteit vormt een belemmering
voor het gewenste doelmatig handelen van de leverancier en is daardoor maatschappelijk
ongewenst.De leden van de VVD-fractie wilden vernemen of tussen producenten en leveranciers
bestaande warmteleveringsovereenkomsten (WLO's) door het wetsvoorstel worden
gerespecteerd. Het antwoord op deze vraag kan bevestigend luiden. Het wetsvoorstel
bevat naar het oordeel van de initiatiefnemers met het gewijzigde artikel
3 lid 2 geen beletsel voor handhaving van overeenkomsten die de rechten en
plichten van producenten en leveranciers jegens elkaar regelen.9. Prijsstelling warmteDoor de fracties van D66, VVD, CDA, GroenLinks en PvdA zijn vragen gesteld
over de onderlinge verhouding van de in artikel 3 lid 3 neergelegde maximumprijs
en de in artikel 3 lid 1 bedoelde redelijke prijs. Het uitgangspunt van de
Warmtewet is dat leveranciers van warmte een redelijke prijs bij de verbruikers
aangesloten op het door hen beheerde net in rekening brengen. Deze redelijke
prijs moet zijn gebaseerd op de kosten die redelijkerwijs kunnen worden toegerekend
aan de levering van warmte aan de op het warmtenet aangesloten verbruikers.
De door de leverancier in rekening te brengen redelijke prijs dient ter dekking
van de kosten die rechtstreeks verband houden met de levering van warmte aan
verbruikers. In aanvulling op dit kostendekkende tarief heeft de leverancier
recht op een redelijk rendement. Voor de berekening van een redelijk rendement
kan worden aangesloten bij het door de directeur van de Dte voor andere netwerksectoren
gehanteerde «Capital Asset Pricing Model» (CAPM). Dit economisch
model, dat inmiddels in de praktijk zijn waarde heeft bewezen, houdt rekening
met het economisch risico verbonden aan investeringen in een bepaalde sector.
Voor een beschrijving van het CAPM-model wordt verwezen naar het door de directeur
van de Dte aan de Minister van Economische Zaken uitgebrachte advies kostengeöriënteerde
regulering warmtemarkt van 2 februari 2004. De in het wetsvoorstel opgenomen
redelijke prijs gaat dus uit van een zogeheten «kost plus» benadering.
Vanwege het grote belang voor zowel de leveranciers als de verbruikers bij
de prijsstelling van warmte is dit uitgangspunt bij nota van wijziging thans
uitdrukkelijk in het voorliggende wetsvoorstel vastgelegd. De door een vergunninghoudende
leverancier bij verbruikers in rekening te brengen redelijke prijs wordt begrensd
door de in artikel 3 lid 3 bedoelde landelijk geldende maximumprijs. Indien
de in artikel 3 lid 1 bedoelde op kosten gebaseerde redelijke prijs (inclusief
redelijk rendement) hoger uitkomt dan de door de raad van bestuur van de NMa
krachtens artikel 3 lid 3 vastgestelde maximumprijs geldt als redelijke prijs
de maximumprijs. Een door een vergunninghoudende leverancier
bij een verbruiker in rekening gebrachte prijs voor levering van warmte die
hoger ligt dan de krachtens artikel 3 lid 3 vastgestelde maximumprijs wordt
op grond van artikel 3 lid 5 van het wetsvoorstel van rechtswege bepaald op
de vastgestelde maximumprijs. Het is derhalve op grond van de in het wetsvoorstel
neergelegde regeling voor een vergunninghoudende leverancier niet mogelijk
rechtsgeldig bij een verbruiker een hogere prijs dan de in artikel 3 lid 3
van het wetsvoorstel geregelde maximumprijs voor levering van warmte in rekening
te brengen.Het handhavingsplan dient uit te gaan van een hoog niveau van bescherming.
Dit uitgangspunt brengt met zich mee dat de raad van bestuur van de NMa actief
zal toezien op naleving door leveranciers van de verplichting tot het hanteren
van een redelijke prijs. Zoals reeds gezegd zal deze redelijke prijs nimmer
hoger kunnen zijn dan de krachtens artikel 3 lid 3 Warmtewet vastgestelde
prijs. In die gevallen waarbij thans sprake is van winsten die een «redelijk
rendement» overschrijden zal de in artikel 3 lid 1 Warmtewet bedoelde
redelijke prijs onder het niveau van de krachtens artikel 3 lid 3 Warmtewet
vastgestelde maximumprijs moeten liggen. In het handhavingsplan zal nader
worden uitgewerkt op welke wijze de raad van bestuur van de NMa invulling
zal geven aan zijn taak het bepaalde in artikel 3 lid 1 Warmtewet te handhaven.
Bij geconstateerde overtreding van het bepaalde in artikel 3 lid 1 zal de
raad van bestuur van de NMa een bindende aanwijzing tot naleving van dit artikel
geven. Door bekendmaking van de bindende aanwijzing kunnen verbruikers die
met een te hoge prijs, d.w.z. een prijs die niet voldoet aan het bepaalde
in artikel 3 lid 1 Warmtewet, zijn geconfronteerd het door hen aan de leverancier
onverschuldigd betaalde bedrag terugvorderen. Met deze in het wetsvoorstel
neergelegde methodiek is gewaarborgd dat leveranciers in de praktijk, in die
gevallen waar de kosten voortvloeiende uit de levering van warmte daartoe
aanleiding geven, ook daadwerkelijk de in artikel 3 lid 1 Warmtewet bedoelde
redelijke prijs zullen hanteren in plaats van de krachtens artikel 3 lid 3
Warmtewet vastgestelde maximumprijs.De leden van de PvdA- en VVD-fractie vroegen naar de wijze van berekening
van de redelijke prijs. De door een leverancier bij verbruikers in rekening
te brengen redelijke prijs moet zijn gebaseerd op de kosten die verband houden
met de levering van warmte. De totale kosten die de leverancier maakt voor
levering van warmte aan de op het warmtenet aangesloten verbruikers aangevuld
met een redelijk rendement voor de leverancier zijn het uitgangspunt voor
de vaststelling door de leverancier van de redelijke prijs. De kosten (inclusief
redelijk rendement) worden vervolgens op basis van redelijkheid toegerekend
aan de verschillende groepen verbruikers. Bij deze toerekening van kosten
maakt de leverancier onderscheid tussen een leveringsonafhankelijk element,
waarbij moet worden gedacht aan kosten verband houdende met de meteropname,
administratie, etc., en een leveringsafhankelijk element dat verband houdt
met de door een verbruiker afgenomen en gemeten hoeveelheid warmte van het
net. De totale kosten van de warmtelevering worden derhalve op basis van een
omslagstelsel bij de op het warmtenet van de leverancier aangesloten verbruikers
in rekening gebracht. De prijs voor levering van warmte aan een bepaalde groep
verbruikers is dan ook gebaseerd op de gemiddelde kosten van de te onderscheiden
groep verbruikers. De leden van de PvdA-fractie vroegen in dit verband of
het een vergunninghouder is toegestaan de kosten van het aanleggen van elektriciteits-,
gas- en warmtenetten om te slaan over alle bij de betreffende vergunninghouder
beheerde warmtenetten. Het antwoord op deze vraag moet ontkennend luiden.
Het uitgangspunt van de Warmtewet is dat de door een leverancier bij verbruikers
in rekening te brengen redelijke prijs slechts kan dienen tot dekking van
die kosten die rechtstreeks verband houden met de levering van warmte aan
deze verbruikers. Een dergelijke benadering draagt bij aan transparantie en
voorkomt kruissubsidies. Door de leden van de fractie van GroenLinks is gevraagd wie de redelijke
prijs bepaalt. In aanvulling hierop wilden de fracties van GroenLinks, PvdA,
D66 en CDA vernemen welke mogelijkheden een verbruiker heeft een bij hem in
rekening gebrachte prijs ter discussie te stellen. De redelijke prijs wordt
in eerste instantie tussen leverancier en verbruikers in het kader van het
sluiten van een overeenkomst tot levering van warmte afgesproken. Bij de vaststelling
van de redelijke prijs zijn de leverancier en gebruiker gebonden aan het bepaalde
in de Warmtewet. Dit brengt met zich mee dat een leverancier de door hem in
rekening te brengen redelijke prijs moet baseren op de kosten die rechtstreeks
verband houden met de levering van warmte aan de betreffende verbruikers bij
wie bedoelde prijs in rekening wordt gebracht. Het in artikel 3a neergelegde
vereiste van een volledige en voldoende gespecificeerde nota stelt de verbruikers
in staat te (laten) controleren of sprake is van een redelijke prijs als bedoeld
in artikel 3 lid 1 van de Warmtewet. Bij vermeende misstanden kan de verbruiker
zich wenden tot de raad van bestuur van de NMa. Op basis van een ingediende
klacht of een verzoek om handhavend optreden (bindende aanwijzing, last onder
dwangsom) zal de raad van bestuur van de NMa een grondig onderzoek doen naar
de rechtsmatigheid van de door de leverancier bij de verbruiker in rekening
gebrachte prijs voor levering en bij geconstateerde overtreding van de wet
handhavend optreden. Representatieve organisaties kunnen de verbruikers bij
het controleren van de nota en het indienen van een klacht of een aanvraag
tot handhavend optreden ondersteunen. De raad van bestuur van de NMa is belast
met het toezicht op de naleving van de Warmtewet. In het kader van dit toezicht
dient de raad van bestuur van de NMa een handhavingsplan op te stellen dat
uitgaat van een hoog niveau van bescherming van verbruikers van warmte. Dit
uitgangspunt brengt met zich mee dat in het handhavingsplan zal moeten worden
opgenomen dat de raad van bestuur van de NMa periodiek onderzoek, bijvoorbeeld
in de vorm van een steekproef, zal doen naar de mate waarin een leverancier
het vereiste van een redelijke prijs naleeft. In verband met de rechtszekerheid
zal de raad van bestuur van de NMa een beleidsregel opstellen omtrent de kosten
die redelijkerwijs aan de door de leverancier bij verbruikers in rekening
te brengen redelijke prijs ten grondslag mogen worden gelegd. Tevens zal in
de beleidsregel worden ingegaan op de hoogte van het redelijk rendement dat
een leverancier in zijn redelijke prijs voor levering van warmte mag verdisconteren.
Bij de voorbereiding van deze beleidsregel zullen representatieve organisaties
door de raad van bestuur van de NMa uitdrukkelijk worden geconsulteerd. Indien
door de raad van bestuur van de NMa is vastgesteld dat door een leverancier
een onjuiste prijs voor levering van warmte bij verbruikers in rekening is
gebracht zal de raad van bestuur van de NMa een bindende aanwijzing geven
strekkende tot correctie van de door de leverancier gehanteerde redelijke
prijs. Indien daartoe naar het oordeel van de Minister van Economische Zaken
aanleiding bestaat kan hij besluiten tot het verbinden van voorschriften aan
de vergunning van een vergunninghoudende leverancier omtrent de wijze van
vaststelling van de door hem bij verbruikers in rekening te brengen redelijke
prijs.De leden van de PvdA- en VVD-fractie wilden graag meer inzicht in de wijze
van vaststelling van de in artikel 3 lid 3 bedoelde maximumprijs. Uit de tekst
van artikel 3 lid 3 volgt dat bij de vaststelling van de maximumprijs wordt
uitgegaan van het zogeheten «niet-meer-dan-anders» principe. De
term «anders» betekent in dit verband gas benodigd voor het verkrijgen
van warm water en warm tapwater ten behoeve van sanitaire doeleinden, huishoudelijk
gebruik en ruimteverwarming. Bij de bepaling van de in artikel 3 lid 3 bedoelde
maximumprijs wordt uitgegaan van de gemiddelde kosten die een met verbruikers
van warmte vergelijkbare groep personen met een gasgestookte individuele ketel
maken voor ruimteverwarming en koken en de bereiding van warm tapwater ten
behoeve van sanitaire doeleinden en huishoudelijk gebruik. Bij de vaststelling van de maximumprijs wordt uitgegaan van vergelijkbare groepen
verbruikers van warmte en afnemers van gas. Woningen zijn immers niet vergelijkbaar
met bijvoorbeeld kantoorpanden en kassen. Dit brengt met zich mee dat er voor
verschillende te onderscheiden groepen verbruikers van warmte verschillende
maximumprijzen zullen worden vastgesteld. Bij de uitwerking van de algemene
maatregel van bestuur zal met deze te onderscheiden categorieën verbruikers
rekening worden gehouden. Anders dan de leden van de VVD-fractie menen zijn
de initiatiefnemers de opvatting toegedaan dat slechts sprake zal zijn van
een beperkt aantal te onderscheiden groepen, waardoor het vaststellen van
maximumprijzen werkbaar zal zijn. De bij algemene maatregel van bestuur nader
uit te werken methodiek voor berekening van de in artikel 3 lid 3 bedoelde
maximumprijs moet er toe leiden dat er uiteindelijk een zodanige maximumprijs
wordt vastgesteld dat de maximale jaarlijkse lasten van ruimteverwarming en
warm tapwater voor op een warmtenet aangesloten groepen verbruikers niet hoger
zijn dan de gemiddelde lasten van een vergelijke groep personen die zijn aangesloten
op een gasnet en beschikken over een individuele gasgestookte ketel ten behoeve
van ruimteverwarming en koken en bereiding van warm tapwater ten behoeve van
sanitaire doeleinden en huishoudelijk gebruik. De bij algemene maatregel van
bestuur nader uit te werken methodiek moet transparant en objectief verifieerbaar
(reproduceerbaar) zijn. De rendementsbenadering, waarbij een bepaalde hoeveelheid
gas wordt omgerekend naar een bepaalde hoeveelheid warmte, lijkt hiervoor
het meest geschikt.Door de PvdA-fractie is gevraagd of de bij algemene maatregel van bestuur
nader uit te werken methodiek voor berekening van de in artikel 3 lid 3 bedoelde
maximumprijs door middel van een uitgebreide voorhangprocedure aan het parlement
zal worden voorgelegd. Het antwoord op deze vraag is bevestigend. In artikel
3 lid 6 van het wetsvoorstel is vastgelegd dat bedoelde algemene maatregel
van bestuur moet worden voorgelegd aan het parlement. Indien het parlement
daarom verzoekt moet de inwerkingtreding van deze algemene maatregel van bestuur
met een wet worden bekrachtigd. De door de algemene maatregel van bestuur
te regelen berekeningsmethodiek voor vaststelling van de maximumprijs (voor
verschillende groepen verbruikers) betreft een omvangrijke en technische regelgeving.
Dit rechtvaardigt regeling van de berekeningsmethodiek bij algemene maatregel
van bestuur. Met de vaststelling van de maximumprijs (voor verschillende groepen
verbruikers) zijn evenwel grote maatschappelijke belangen gemoeid. De grote
belangen van leveranciers en verbruikers bij vaststelling van een maximumprijs
rechtvaardigen naar het oordeel van de initiatiefnemers betrokkenheid van
het parlement bij de vaststelling van de algemene maatregel van bestuur. De
in het wetsvoorstel opgenomen voorhangprocedure doet naar het oordeel van
de initiatiefnemers recht aan deze beide aspecten van de regeling.De leden van de VVD-fractie wilden weten of de maximumprijs wordt vastgesteld
inclusief alle belastingen. De op grond van het niet-meer-dan-anders principe
vast te stellen maximumprijs zal worden vastgesteld inclusief alle belastingen
(waaronder de Energiebelasting). Dit laat echter onverlet dat bij de vaststelling
van de in de artikelen 2 lid 3 en 3 lid 1 bedoelde redelijke prijs geen rekening
mag worden gehouden met het in de Energiebelasting opgenomen 0%-tarief voor
warmte. Immers, de redelijke prijs is gebaseerd op de door de leverancier
ten behoeve van de levering van warmte gemaakte kosten. De Energiebelasting
vormt voor de leverancier geen kostenpost en kan derhalve niet in de redelijke
prijs worden verdisconteerd.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het juist is dat de kosten voor
meteropname, verwerking van gegevens en het opstellen van de factuur aanvullend
op de niet-meer-dan-anders kosten in rekening kunnen worden gebracht. De door
de leverancier gemaakte kosten voor meteropname, verwerking van gegevens en
het opstellen van de factuur zullen als onderdeel van het leveringsonafhankelijk
deel van de in artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel bedoelde redelijke prijs
worden verdisconteerd. De redelijke prijs kan nimmer hoger uitvallen dan de
op grond van het niet-meer-dan-anders principe gebaseerde maximumprijs. Het
is derhalve niet mogelijk de kosten voor meteropname, verwerking van gegevens
en het opstellen van de factuur aanvullend op het niet-meer-dan-anders principe
in rekening te brengen bij de verbruikers.Door de PvdA-fractie is tevens gevraagd naar de gevolgen van wijziging
van de gasprijs voor de berekening van de in artikel 3 lid 3 bedoelde maximumprijs.
Een wijziging van de gasprijs werkt door in de hoogte van de op het niet-meer-dan-anders
principe gebaseerde maximumprijs. Om bij de vaststelling van de maximumprijs
met deze fluctuaties in de gasprijs rekening te (kunnen) houden kan in de
bij algemene maatregel van bestuur uit te werken methodiek worden voorzien
in de mogelijkheid tot periodieke aanpassing van de geldende maximumprijs.
Een soortgelijke benadering is gehanteerd bij de methodiek tot vaststelling
van de prijzen voor levering van elektriciteit aan beschermde afnemers.In de reactie van de indieners van het wetsvoorstel op het advies van
de Raad van State is opgemerkt dat uit een aantal concrete warmteprojecten
blijkt dat prijzen lager kunnen zijn dan een op het niet-meer-dan-anders principe
gebaseerde maximumprijs. De leden van de PvdA-fractie wilden weten of dit
het gevolg was van marktwerking of andere factor. Bedoelde lagere prijzen
zijn voor zover de initiatiefnemers bekend toe te rekenen aan andere factoren,
zoals nieuwe technologie en uitbreiding van het aantal aansluitingen op inmiddels
afgeschreven warmtenetten. De krachtens artikel 3 lid 3 vast te stellen maximumprijs
wordt gebaseerd op het zogeheten niet-meer-dan-anders principe. Op basis van
dit principe spelen genoemde factoren geen rol.De leden van de fracties SGP, PvdA en VVD hebben allen vragen gesteld
over de spanning die kan ontstaan tussen de in artikel 3 lid 3 bedoelde maximumprijs
en een kostendekkende redelijke prijs die hoger ligt dan de vastgestelde maximumprijs.
Zoals al eerder aangegeven zijn inmiddels de meeste warmteprojecten rendabel
geworden. Echter, in enkele gevallen doet zich een situatie voor waarbij een
kostendekkende prijs voor levering van warmte hoger zal zijn dan de vastgestelde
warmteprijs. Een door een leverancier bij verbruikers in rekening gebrachte
prijs voor levering van warmte die hoger is dan de geldende maximumprijs is
nimmer een redelijke prijs in de zin van artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel.
De door de leverancier in rekening te brengen redelijke prijs als bedoeld
in artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel die hoger is dan de maximumprijs zal
dan ook worden begrensd en van rechtswege worden gesteld op de in artikel
3 lid 3 bedoelde maximumprijs. Dit systeem zal bij bedoelde warmteprojecten
tot gevolg hebben dat een leverancier wordt geconfronteerd met een verliesgevende
exploitatie. Zoals reeds uiteengezet in hoofdstuk 4 (compensatie warmteprojecten)
is bij nota van wijziging thans voorzien in een regeling omtrent toekenning
van compensatie aan leveranciers. Deze regeling is een uitvloeisel van het
beleid waarbij warmteprojecten door de rijksoverheid zijn gestimuleerd. Op
grond van deze compensatieregeling kunnen leveranciers die krachtens de artikelen
2 lid 3 en 3 lid 1 van het wetsvoorstel de verplichting hebben een betrouwbare
levering te waarborgen tegen redelijke prijzen in aanmerking komen voor een
door de Minister van Economische Zaken uit te keren compensatie ter uitvoering
van hun bij wet opgelegde publieke taak.Door de leden van de PvdA-fractie wilden weten waarom in het wetsvoorstel
niet is aangesloten bij de prijssystematiek als opgenomen in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet ter bescherming van kleinverbruikers, maar is gekozen voor
een systeem van een redelijke prijs aangevuld met een op basis van het niet-meer-dan-anders
principe vastgestelde maximumprijs. Tussen de elektriciteits- en gassector
enerzijds en de warmtesector anderzijds bestaan enkele belangrijke verschillen.
Een eerste verschil is dat bij de elektriciteits- en gassector
sprake is van een scheiding tussen levering en transport van elektriciteit
respectievelijk gas. Bij warmte is sprake van integratie van transport en
levering door een persoon, de leverancier. Daarnaast is van belang dat bij
elektriciteit en gas sprake is van verschillende producenten (inclusief importeurs)
en leveranciers, terwijl bij warmte (veelal) sprake is van één
producent en één leverancier. De elektriciteits- en gassector
kenmerken zich door de mogelijkheid van keuzevrijheid, terwijl bij levering
van warmte de verbruikers zijn gebonden aan de op het warmtenet aangesloten
producent en de leverancier die met het warmtenet de levering van warmte verzorgt.
Vanwege deze verschillen is het naar het oordeel van de initiatiefnemers dan
ook niet goed mogelijk de in de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet opgenomen
reguleringsmethodiek onverkort over te nemen in de Warmtewet. Een bijkomende
complicatie is dat door de overheid aan verbruikers de garantie is gegeven
dat zij voor de levering van warmte ten hoogste een prijs gebaseerd op het
niet-meer-dan-anders principe zullen betalen. Invoering van een op kostenoriëntatie
gebaseerd systeem van doelmatigheidskortingen, zoals door de directeur van
de Dte op verzoek van de Minister van Economische Zaken onderzocht, zal er
in een aantal gevallen toe kunnen leiden dat verbruikers voor levering van
warmte een prijs moeten gaan betalen die hoger ligt dan een op het niet-meer-dan-anders
principe gebaseerde prijs. Verwezen wordt in dit verband naar de brief van
de Minister van Economische Zaken van 23 september 2004 (29 048,
nr. 7, blz. 4), waarin hij deze conclusie heeft verwoord. Voor de
initiatiefnemers zijn deze overwegingen reden geweest af te zien van het opnemen
van een systeem van prijsregulering zoals opgenomen in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet.10. VergunningenDe SGP-fractie merkt terecht op dat aan huidige leveranciers vergunningen
van rechtswege zullen worden verleend. Deze leden vragen zich af of het van
rechtswege verlenen van vergunningen geen afbreuk doet aan de bescherming
van de verbruikers. Tevens vragen deze leden hoe de aan de vergunning te verbinden
voorschriften nadere invulling zullen krijgen. De verplichtingen waaraan een
vergunninghoudende leverancier moet voldoen zijn neergelegd in de Warmtewet.
Op grond van artikel 3 lid 1 moet een vergunninghouder een betrouwbare levering
van warmte waarborgen tegen redelijke prijzen en voorwaarden en zorgen voor
een goede kwaliteit van dienstverlening. De werking van deze verplichtingen
is dus niet afhankelijk van aan de vergunning verbonden voorschriften, maar
is op grond van de Warmtewet rechtstreeks van toepassing op de vergunninghoudende
leverancier. In het wetsvoorstel is voorzien in de mogelijkheid van het verbinden
van voorschriften aan de vergunning. Indien hiertoe naar het oordeel van de
Minister van Economische Zaken aanleiding bestaat kan hij besluiten de uit
de Warmtewet voortvloeiende verplichtingen, zoals onder meer neergelegd in
de artikelen 3 lid 1 en 3a Warmtewet, door vergunningvoorschriften nader te
concretiseren. Het is evenwel niet de bedoeling dat bij verlening van vergunningen
reeds gedetailleerde voorschriften aan de vergunning zullen worden verbonden.
Vanuit een oogpunt van deregulering is het wenselijk te wachten met het verbinden
van voorschriften aan vergunningen tot het moment dat daartoe een concrete
aanleiding bestaat.De leden van de SGP-fractie vroegen tevens of het niet de leveranciers
zelf zijn die bepalen wat onder de in artikel 3 lid 1 Warmtewet bedoelde goede
kwaliteit van dienstverlening moet worden verstaan. Het is in eerste instantie
aan de leverancier en de verbruiker(s) in goed overleg te bepalen welke dienstverlening
door de leverancier zal worden verleend. Daarbij zijn de leverancier en gebruiker
wel gebonden aan het bepaalde in artikel 3 lid 1 Warmtewet en de daaraan gegeven
uitleg in de memorie van toelichting. Indien een leverancier
naar het oordeel van een verbruiker een onvoldoende invulling geeft aan de
verplichting te zorgen voor een goede kwaliteit van dienstverlening kan de
verbruiker de raad van bestuur van de NMa door het indienen van een aanvraag
tot het opleggen van een bindende aanwijzing vragen uitspraak te doen over
de mate waarin de leverancier op correcte wijze uitvoering geeft aan genoemde
wettelijke verplichting. Mocht de raad van bestuur van de NMa constateren
dat de leverancier een onvoldoende invulling geeft aan zijn verplichting te
zorgen voor een goede kwaliteit van dienstverlening (als omschreven in de
memorie van toelichting), dan zal de raad van bestuur van de NMa aan de leverancier
een bindende aanwijzing opleggen. Met deze in het wetsvoorstel neergelegde
methodiek is gewaarborgd dat de leverancier een juiste uitvoering geeft aan
de op hem rustende verplichting te zorgen voor een goede kwaliteit van dienstverlening.11. Beëindiging warmteprojectenDe fracties van CDA, VVD, D66 en PvdA hebben allen gevraagd een toelichting
te geven op de in de artikelen 6 en 6a van het wetsvoorstel opgenomen regeling
omtrent beëindiging van warmteprojecten. Ook de Minister heeft in zijn
brief van 23 september 2004 kritische opmerkingen gemaakt bij de in het
wetsvoorstel opgenomen regeling. Zo acht de Minister het niet redelijk dat
producenten en leveranciers bijdragen aan de kosten verbonden aan omschakeling
van een warmtenet naar een gasnet. Bovendien acht hij een financiële
regeling voor aanleg van gasnetten niet nodig en een financiële tegemoetkoming
voor verbruikers in de kosten voor aansluiting op het gasnet niet nodig. De
opmerkingen van de fracties hebben de initiatiefnemers er toe gebracht de
in de artikelen 6 en 6a van het wetsvoorstel opgenomen regeling omtrent beëindiging
van warmteprojecten aan te passen en te vereenvoudigen. Het wetsvoorstel,
als gewijzigd bij (tweede) nota van wijziging legt de verantwoordelijkheid
voor een betrouwbare levering bij de leverancier van warmte. In navolging
van dit uitgangspunt is thans in de regeling opgenomen dat slechts een leverancier
de verplichting heeft de Minister van Economische Zaken onverwijld in kennis
te stellen van een voornemen tot staking of beëindiging van de levering
van warmte aan verbruikers. De Minister zal vervolgens in overleg met de leverancier
en overige betrokkenen, zoals de gemeente, in overleg treden over de voorgenomen
beëindiging van de levering van warmte. In het kader van dit overleg
kunnen de verschillende opties voor voortzetting van de levering worden besproken.
Indien een oplossing uitblijft zal de aanleg van een gasnet aan de orde komen.
Deze benadering sluit aan bij de oplossingsrichting als door de Minister geformuleerd
in zijn brief van 23 september 2004.Indien een oplossing uitblijft kan de Minister van Economische Zaken besluiten
tot aanleg van een gasnet. De aanleg van het gasnet zal onderdeel uitmaken
van een openbare aanbesteding, waarbij de regeling opgenomen in het Besluit
aanleg energie-infrastructuur als leidraad kan worden gehanteerd. De persoon
die het project wordt gegund krijgt het recht het gasnet aan te leggen en
vervolgens het recht dit gasnet te exploiteren. Bij de exploitatie van het
net zal deze persoon overigens geheel gebonden zijn aan de regels van de Gaswet.
Dit houdt onder meer in dat deze persoon krachtens artikel 2 van deze wet
een netbeheerder moet aanwijzen en dat op het beheer van het gasnet het gereguleerde
regime onverkort van toepassing is. De aanleg van het gasnet zal, gelijk geldt
voor ieder ander gasnet, uit de inkomsten van het gastransport ten behoeve
van afnemers aangesloten op dit gasnet moeten worden gefinancierd.De verbruikers aangesloten op het warmtenet zullen moeten omschakelen
naar een aansluiting op het nieuw aangelegde gasnet. Deze overschakeling kan
resulteren in voor de verbruikers kostbare voorzieningen, zoals kosten
verband houdende met aansluiting op het gasnet, ombouw van apparatuur en aanschaf
van een gasgestookte ketel en een schoorsteenkanaal voor rookgassen. Vanwege
de hoge kosten die gepaard (kunnen) gaan met omschakeling van een warmtenet
op een gasnet is in het wetsvoorstel voorzien in een regeling op grond waarvan
aan deze verbruikers een financiële tegemoetkoming in de kosten kan worden
verschaft. De hoogte van de vergoeding is afgestemd op de financiële
draagkracht van de betrokken (groepen) personen. Deze vergoeding zal voor
voldoende draagkrachtige partijen, zoals grote zakelijke afnemers met kantoorpanden,
nul kunnen bedragen. De omvang van de (forfaitair vast te stellen) vergoeding
zal bij algemene maatregel van bestuur nader worden bepaald. Deze algemene
maatregel van bestuur zal worden voorgelegd aan het parlement. De Minister
van Economische Zaken heeft in zijn brief aangegeven dat hij een financiële
bijdrage van de overheid als tegemoetkoming in de kosten van verbruikers die
moeten omschakelen van een warmtenet naar een gasnet niet wenselijk acht.
Een financiële dekking zou ontbreken. In dit verband merken de initiatiefnemers
het volgende op. Ook voor verbruikers aangesloten op een warmtenet geldt (normaliter)
dat zij geen rekening zullen hebben gehouden met een kostbare omschakeling
van een warmtenet op een gasnet. Ook zij zullen dan niet hebben voorzien in
een financiële reserve nodig voor de financiering van aansluiting op
het gasnet, ombouw van apparatuur en bouw van een rookkanaal. Bovendien zijn
deze verbruikers over het algemeen in een mindere positie dan de rijksoverheid
om financiële dekking voor deze kosten te realiseren. De overheid kan
er voor kiezen de gelden die de Minister van Economische Zaken thans in het
kader van de NOVEM-contracten ontvangt van leveranciers van warmte in het
kader van terugbetalingen van leningen uit het verleden in de toekomst aan
te wenden voor financiering van de door haar aan verbruikers te geven vergoeding
bij omschakeling van een warmtenet naar een gasnet. Daar komt bij dat de warmteprojecten
een uitvloeisel zijn van het door de overheid gevoerde beleid gericht op bevordering
van warmteprojecten. De overheid dient de consequenties van zijn beleid volwaardig
te dragen. Met de aanvaarding van de Overgangswet elektriciteitsproductiesector
heeft de overheid deze consequenties van het door haar gevoerde beleid terzake
warmteprojecten overigens ook erkend. Op grond van deze overwegingen en ter
bescherming van de verbruikers zien de initiatiefnemers geen reden de financieringsregeling
met betrekking tot omschakeling van verbruikers van een warmtenet naar een
gasnet te herzien.De initiatiefnemers merken overigens op, dit in reactie op vragen van
de fracties van GroenLinks, PvdA en D66, dat overschakeling van een warmtenet
op een gasnet slechts in zeer uitzonderlijke gevallen aan de orde zal zijn.
Zoals door de leden van de GroenLinks-fractie terecht opgemerkt zal het in
de praktijk bijna altijd voor de leverancier gunstiger zijn het warmtenet,
dat een aanzienlijke waarde vertegenwoordigt, te verkopen aan een derde die
vervolgens de levering van warmte overneemt. Hetzelfde geldt ten aanzien van
de faillissementscurator die in voorkomend geval het warmtenet, dat een aanzienlijk
vermogen vertegenwoordigt, zal verkopen, desnoods tegen een lagere prijs,
teneinde de verkregen inkomsten aan te wenden ten behoeve van de schuldeisers.
In al deze gevallen blijft de gerealiseerde energieprestatie die gepaard gaat
met levering van warmte behouden. In die (uitzonderlijke) gevallen waarbij
wel tot aanleg van een gasnet wordt besloten zal naar alle waarschijnlijkheid
sprake zijn van een structureel onrendabel warmteproject. In die gevallen
is het evenwel maatschappelijk niet wenselijk dat het warmteproject ten koste
van alles (omwille van het milieubelang) in stand wordt gehouden.De leden van de CDA-fractie merkten op dat leveranciers zouden kunnen
aansturen op aanleg van een gasnet, wanneer de opbrengsten van een gasnet
hoger liggen dan de levering van warmte. Deze redenering gaat eraan
voorbij dat een leverancier van warmte geenszins de zekerheid heeft dat hij
de persoon is die het gasnet zal mogen aanleggen en vervolgens exploiteren.
De aanleg van een gasnet wordt openbaar aanbesteed en gegund aan de persoon
die de beste bieding doet. De betreffende leverancier heeft dus niet de zekerheid
dat hij uiteindelijk het gasnet zal mogen aanleggen en exploiteren. Daar komt
bij dat overschakeling op een gasnet voor de leverancier een aanzienlijk verlies
aan inkomsten met zich zal meebrengen. Immers, het door hem aangelegde kostbare
warmtenet zal door aanleg van een gasnet vermoedelijk niet langer meer rendabel
kunnen worden geëxploiteerd.Naar het oordeel van de SGP-fractie beperkt de in het wetsvoorstel opgenomen
eis dat een vergunning slechts kan worden ingetrokken als er is voorzien in
een alternatieve levering van warmte of een andere gelijkwaardige energiebron
(veelal gas) aan de verbruikers de mogelijkheid tot krachtdadig optreden tegen
leveranciers die de wettelijke eisen niet voldoende naleven. De initiatiefnemers
kunnen de SGP-fractie niet volgen in dit standpunt. Indien door de toezichthouder
wordt geconstateerd dat de leverancier een onvoldoende uitvoering geeft aan
zijn wettelijke verplichting te zorgen voor een betrouwbare levering van warmte
tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening
kan de raad van bestuur van de NMa besluiten tot de inzet van handhavingsmiddelen,
zoals het geven van een bindende aanwijzing, het opleggen van een last onder
dwangsom of in voorkomend geval toepassing van bestuursdwang. Met de inzet
van deze handhavingsinstrumenten kan de raad van bestuur van de NMa naleving
van het bepaalde in de Warmtewet op effectieve en slagvaardige wijze afdwingen.De leden van de VVD-fractie waren van mening dat een vergunninghoudende
leverancier op eenvoudige wijze van zijn vergunning en de daaraan gekoppelde
verplichting zorg te dragen voor een betrouwbare levering van warmte tegen
redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening
kan afkomen door het plegen van «wanprestatie». Anders dan deze
leden veronderstellen zal bij een dergelijke schending van verplichtingen
voortvloeiende uit de Warmtewet niet worden besloten tot het intrekken van
de vergunning, maar tot inzet van zogeheten herstelsancties, zoals het opleggen
van een last onder dwangsom of bestuursdwang. Een enkele wanprestatie biedt
de vergunninghouder dus geen eenvoudige uitweg van zijn wettelijke verplichtingen
af te komen.De leden van de CDA- en PvdA-fractie vragen wie bij overschakeling van
een warmtenet op een gasnet de ombouw van installaties (waaronder het installeren
van een gasketel) betaalt en dus daarvan de eigendom krijgt. Deze vraag gaat
uit van de overigens onjuiste veronderstelling dat degene die betaalt op grond
van het burgerlijk recht automatisch de eigendom van de betaalde zaak krijgt.
Een gebouw is niet compleet zonder verwarmingsinstallatie. De betreffende
installatie is dan ook (naar verkeersopvatting) onderdeel van het gebouw.
De eigenaar van het gebouw is daarmee tevens eigenaar van de verwarmingsinstallatie.
De ombouw van de installatie, de plaatsing van de gasketel en de bouw van
een rookkanaal wordt overigens betaald door de eigenaar van het gebouw. Aangezien
deze aanpassingen van installaties en gebouw een kostbare aangelegenheid kunnen
zijn is in het wetsvoorstel voorzien in een op draagkracht gebaseerde financiële
regeling om tegemoet te komen in deze kosten. Het betreft hier een uitkering
die wordt gedaan door de overheid aan de eigenaar van het gebouw.Door de leden van de PvdA- en D66-fractie werd gevraagd hoe het beheer
van het aan te leggen gasnet werd geregeld. Tevens wilden zij vernemen wie
eigenaar van het gasnet wordt en of deze kwestie voldoende door de Gaswet
wordt afgedekt. Zoals hierboven aangegeven zal de aanleg van het gasnet openbaar
worden aanbesteed. Degene aan wie de aanleg van het gasnet is gegund krijgt
tevens het recht op exploitatie van het gasnet.Is het gasnet
eenmaal aangelegd, dan gelden onverkort de regels van de Gaswet. Dit houdt
onder meer in dat de persoon aan wie het gasnet toebehoort een gasnetbeheerder
moet aanwijzen. Deze gasnetbeheerder is verplicht tot uitvoering van een aantal
in artikel 10 Gaswet genoemde wettelijke taken, zoals het zorgen voor een
betrouwbaar transport van gas en het onderhouden van het gasnet. De toegang
tot en gebruik van het gasnet is gereguleerd. De eigendomskwestie wordt niet
geregeld door de Gaswet. De eigendom van transportnetten, zoals gas-, elektriciteits-
en warmtenetten wordt geregeld door het burgerlijk recht. De in het Burgerlijk
Wetboek neergelegde hoofdregel is dat de eigenaar van de grond tevens eigenaar
is van die delen van het transportnet die zich in zijn grond bevinden (verticale
natrekking). Op deze hoofdregel, neergelegd in artikel 5:20 onder b BW, bestaat
een aantal uitzonderingen. Het is mogelijk dat voor dat deel van het transportnet
dat ligt in de grond van een ander dan de persoon die het betreffende transportnet
heeft aangelegd een opstalrecht (in de zin van artikel 5:101 BW) is gevestigd.
Dit opstalrecht heeft tot gevolg dat de verticale natrekking wordt doorbroken.
De eigendom van het transportnet waarvoor opstalrechten zijn gevestigd berust
dan niet bij de grondeigenaar, maar bij de persoon ten behoeve waarvan het
opstalrecht is gevestigd. Een andere uitzondering op genoemde hoofdregel van
verticale natrekking betreft een situatie waarbij een transportleiding die
onderdeel is van een installatie die in eigendom toebehoort aan de beheerder
van deze installatie is gelegen in grond van een derde. De betreffende transportleiding,
alhoewel gelegen in de grond van een derde, is dan naar verkeersopvatting
te beschouwen als een onlosmakelijk onderdeel van de installatie. De transportleiding
is dan te beschouwen als een bestanddeel van de installatie en behoort in
eigendom toe aan de eigenaar van de installatie. Deze uitzonderingsregel is
opgenomen in artikel 5:20 onder e BW. In afwijking van de hoofdregel (verticale
natrekking) is het mogelijk dat bepaalde delen van een transportnet, alhoewel
gelegen in de grond van derden, toch in eigendom van de aanlegger van dit
transportnet blijven (horizontale natrekking). Deze uitzondering doet zich
(slechts) voor in die gevallen waarbij het overgrote deel van het transportnet
is gelegen in de grond van een bepaald persoon en slechts beperkte delen van
het transportnet zijn gelegen in de grond van derden en deze in de grond van
derden gelegen delen van het transportnet voor deze grondeigenaar van geen
of zeer geringe functionele betekenis zijn. Indien aan al deze criteria is
voldaan kan van «horizontale natrekking» als hierboven bedoeld
sprake zijn. Deze vorm van horizontale natrekking verdraagt zich slecht met
het in het (zakenrechtelijke deel van het) Burgerlijk Wetboek opgenomen«kenbaarheidsvereiste».
Van horizontale natrekking, in afwijking van de hoofdregel, kan dan ook slechts
in uitzonderlijke gevallen, waarbij is voldaan aan bovengenoemde voorwaarden,
sprake zijn. Tot slot kan in bijzondere wetten worden besloten tot afwijking
van de in het Burgerlijk Wetboek neergelegde hoofdregel van «verticale
natrekking» ten faveure van de «verticale natrekking» van
het transportnet. Een voorbeeld van een dergelijke afwijking is te vinden
in de Wet op de telecommunicatievoorziening. Door de Minister van Economische
Zaken is bij een recente aanpassing van de Elektriciteitswet 1998, Gaswet
en Wet op de telecommunicatievoorziening een voorstel gedaan tot het opnemen
van een bijzondere regeling (horizontale natrekking) ten aanzien van de elektriciteits-,
gasen elektronische communicatienetwerken (kamerstukken 29 372). De door
de Minister voorgestelde regeling over de eigendom van bedoelde netten is
naar aanleiding van discussies in de Tweede Kamer door de Minister van Economische
Zaken uit het wetsvoorstel gehaald. Door de Minister is toegezegd dat hij,
in overleg met de Minister van Justitie, met voorstellen zal komen tot het
opnemen van een algemeen geldende regeling omtrent eigendom van netwerken
in het Burgerlijk Wetboek. Totdat in een dergelijke regeling is voorzien geldt
de hierboven weergegeven wettelijke situatie ten aanzien van transportnetten. 12. NoodleveranciersIn zijn brief van 23 september 2004 geeft de Minister van Economische
Zaken aan dat het opnemen van een regeling omtrent de aanwijzing van een noodleverancier
of -producent naar zijn oordeel niet noodzakelijk is. Tevens vindt de Minister
een dergelijke maatregel disproportioneel. De initiatiefnemers zijn van oordeel
dat wetgeving sluitend moet zijn. Dit betekent dat een wettelijke regeling
ook moet voorzien in die situaties die zich naar redelijke verwachting slechts
incidenteel zullen voordoen. Deze overweging speelt in het bijzonder in het
kader van een betrouwbare levering van warmte. Vanwege de grote maatschappelijke
belangen die zijn gediend met een betrouwbare levering van warmte is het van
belang dat onder alle omstandigheden, waarbij in het bijzonder moet worden
gedacht aan een faillissement van een leverancier of producent van warmte,
een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarde
aan gebonden verbruikers is gewaarborgd. De in het wetsvoorstel opgenomen
regeling inzake aanwijzing van een noodleverancier of -producent biedt de
zekerheid dat een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke prijzen
en voorwaarden te allen tijde kan worden gewaarborgd. Indien de levering van
warmte aan gebonden verbruikers slechts kan worden veiliggesteld door de aanwijzing
van een noodproducent dan zal hiertoe moeten worden besloten. Het belang van
een betrouwbare levering van warmte aan gebonden verbruikers prevaleert boven
de door de Minister in zijn brief van 23 maart 2004 genoemde praktische
bezwaren. De aanwijzing van een noodleverancier of -producent is evenwel een
uiterste middel. De aanwijzing van een noodleverancier of -producent komt
slechts aan de orde indien een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke
prijzen en voorwaarden niet met andere, minder vergaande maatregelen kan worden
gewaarborgd. Vooraleer de Minister overgaat tot aanwijzing van een noodleverancier
of -producent zal hij zich er dan ook eerst van moeten overtuigen dat er geen
andere, minder vergaande maatregelen zijn te nemen waarmee een zelfde resultaat,
een betrouwbare en betaalbare levering van warmte aan gebonden verbruikers,
kan worden gerealiseerd. Artikel 7 van het wetsvoorstel, dat is geformuleerd
als een zogeheten «kan-bepaling», laat de Minister tot het doen
van bedoeld onderzoek en het maken van bedoelde afweging uitdrukkelijk de
ruimte. Het is aan de Minister te bepalen in welke omstandigheden tot aanwijzing
van een noodleverancier of -producent wordt overgegaan. In dit verband is
door de Minister in zijn brief van 23 maart 2004 terecht gewezen op de
in het wetsvoorstel opgenomen overlegverplichting. Op het moment dat een leverancier
redelijkerwijs moet vermoeden dat hij (op termijn) niet langer kan voldoen
aan zijn wettelijke verplichtingen te zorgen voor een betrouwbare levering
van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van
dienstverlening zal hij onverwijld de Minister hiervan op de hoogte moeten
stellen. Op basis van deze melding zal de Minister in overleg treden met alle
partijen die betrokken zijn bij de levering van warmte door de leverancier
die de melding heeft gedaan. In het kader van dit overleg kunnen eventueel
(tijdelijke) noodmaatregelen aan de orde komen waarmee een betrouwbare en
betaalbare levering van warmte te allen tijde kan worden gewaarborgd. Zolang
het overleg duurt is aanwijzing van een noodleverancier niet aan de orde.
Dit zal slechts anders zijn indien de leverancier gedurende het overleg in
staat van surseance van betaling of faillissement geraakt. Onder deze omstandigheden
kan de Minister omwille van een betrouwbare en betaalbare levering van warmte
aan gebonden verbruikers toch besluiten tot aanwijzing van een noodleverancier.
Vanwege het ingrijpende karakter van de aanwijzing van een noodleverancier
is voorzien in rechtsbescherming. De aanwijzing van een noodleverancier of
-producent geschiedt bij besluit van de Minister. Indien de aangewezen noodleverancier
of -producent van oordeel is dat de aanwijzing van een noodleverancier of
-producent in het concrete geval niet proportioneel is kan hij
er voor kiezen het besluit ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde rechter,
zijnde het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Op grond van deze overwegingen
zijn de initiatiefnemers de mening toegedaan dat de voorgestelde regeling
met betrekking tot de aanwijzing van een noodleverancier of -producent noodzakelijk
is en in de praktijk niet tot onredelijke uitkomsten zal leiden.De leden van de GroenLinks-fractie wilden graag nader worden geïnformeerd
over hoe de procedure verloopt indien de Minister overgaat tot de aanwijzing
van een noodleverancier. De leden van de GroenLinks-fractie wezen er op dat
bij faillissement van de leverancier de inkomsten uit de levering van warmte
vallen in het faillissement. De vraag van de leden van de GroenLinks-fractie
is dan ook hoe de aangewezen noodleverancier zakelijk gezien de levering van
de inmiddels failliete leverancier kan overnemen. Ook de leden van de fracties
van de PvdA en de VVD wensen een nadere toelichting op de gang van zaken bij
aanwijzing van een noodleverancier. Op grond van artikel 7 is een ieder verplicht
zijn medewerking te verlenen aan een aangewezen noodleverancier, voor zover
dit redelijkerwijs van hem kan worden verlangd. Dit artikel heeft tot doel
de aangewezen noodleverancier in staat te stellen toegang te krijgen tot de
middelen die nodig zijn voor een goede uitvoering van de hem opgedragen taak,
zijnde het waarborgen van een betrouwbare levering van warmte aan gebonden
verbruikers tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit
van dienstverlening. Voor een goede uitvoering van zijn wettelijke taak moet
de aangewezen noodleverancier in ieder geval een recht van gebruik van het
warmtenet krijgen. Ook zal hij tenminste toegang moeten hebben tot de klantenadministratie
van de betreffende leverancier in verband met de levering van warmte en de
facturering aan verbruikers. De leverancier ontvangt voor het beschikbaar
stellen van de door de noodleverancier in verband met de uitvoering van zijn
wettelijke taak benodigde middelen, zoals een recht op gebruik op het warmtenet
en toegang tot de klantenadministratie, een redelijke vergoeding. Wat redelijk
is moet in het concrete geval worden beoordeeld. In het geval van faillissement
zal de curator die is belast met de afwikkeling van het faillissement zijn
medewerking aan de aangewezen noodleverancier moeten verlenen. Ook op de producent
van warmte rust een verplichting de aangewezen noodleverancier zijn medewerking
te verlenen. Gelet op het vereiste van redelijkheid zal dit inhouden dat hij
verplicht is aan de aangewezen noodleverancier warmte ter beschikking te stellen
overeenkomstig de prijzen en voorwaarden als opgenomen in de warmteleveringsovereenkomst
die hij heeft gesloten met de vergunninghoudende leverancier. Hetzelfde geldt
ten aanzien van een gasnetbeheerder en gasleverancier. Ook deze bedrijven
zijn op grond van artikel 7 verplicht gas te transporteren respectievelijk
te leveren aan de noodleverancier ten behoeve van verbruik in de door de noodleverancier
ter uitvoering van zijn wettelijke taak gebruikte hulpketels. Het transport
en de levering van gas aan de noodleverancier geschiedt op basis van dezelfde
prijzen en voorwaarden als opgenomen in de overeenkomsten die zij hadden gesloten
met de inmiddels failliete vergunninghoudende leverancier. De aangewezen noodleverancier
heeft tot taak warmte te leveren aan de verbruikers aangesloten op het warmtenet.
Voor de geleverde warmte wordt door de aangewezen noodleverancier bij de verbruikers
een prijs in rekening gebracht. De prijs voor de geleverde warmte aan verbruikers
moet in overeenstemming zijn met het bepaalde in artikel 3 Warmtewet. Dit
betekent dat de bij verbruikers in rekening gebrachte prijs is gebaseerd op
de door de noodleverancier redelijkerwijs gemaakte kosten (inclusief redelijk
rendement) ten behoeve van de levering van warmte. Ook ten aanzien van de
noodleverancier geldt dat de door hem bij verbruikers in rekening gebrachte
prijs voor levering van warmte de op grond van artikel 3 vastgestelde maximumprijs
niet mag overschrijden. De noodleverancier heeft een contractueel recht van
gebruik op het warmtenet. De noodleverancier exploiteert het
warmtenet dan ook op eigen titel. De inkomsten verkregen uit levering van
warmte met behulp van dit warmtenet aan de daarop aangesloten verbruikers
vallen dan ook volledig toe aan de noodleverancier. Anders dan de leden van
de GroenLinks-fractie veronderstellen vallen de inkomsten zakelijk gezien
dus niet in het faillissement van de vergunninghoudende leverancier, maar
komen rechtstreeks toe aan de noodleverancier.De inkomsten uit levering van warmte worden door de noodleverancier gebruikt
ter dekking van de door hem in verband met de levering van warmte gemaakte
kosten en een met de Minister afgesproken winstopslag (rendement) voor de
door hem verrichte werkzaamheden. Indien de inkomsten uit warmtelevering onvoldoende
mochten zijn voor dekking van de kosten en uitkering van een redelijk rendement
zal de Minister van Economische Zaken een aanvullende vergoeding verstrekken
aan de noodleverancier. Ten aanzien van een door de Minister aangewezen noodproducent
geldt een zelfde methodiek als bij de noodleverancier. De aangewezen noodproducent
krijgt tegen betaling van een redelijke vergoeding aan de failliete producent
een recht van gebruik van de installaties nodig voor het opwekken van warmte.
Op grond van artikel 7 zijn de gasnetbeheerder en gasleverancier(s) waarmee
de oorspronkelijke producent een overeenkomst tot transport en levering van
gas heeft gesloten verplicht gas te blijven transporteren respectievelijk
leveren tegen de condities als opgenomen in de overeenkomsten als gesloten
met de oorspronkelijke, inmiddels failliete producent. De inkomsten verkregen
uit de levering van de geproduceerde warmte aan de vergunninghoudende leverancier
dienen ter dekking van de door de noodproducent gemaakte kosten die verband
houden met de productie van warmte. De productie van warmte gaat gepaard met
de opwekking van elektriciteit. Deze elektriciteit kan worden verkocht op
de vrije elektriciteitsmarkt. De opbrengsten van de verkoop van deze elektriciteit
worden door de noodproducent gebruikt ter dekking van de kosten die hij heeft
gemaakt in verband met de productie en levering van warmte. Voor zover de
inkomsten uit productie en levering van warmte onvoldoende zijn voor de dekking
van de kosten en de uitkering van een redelijk rendement aan de noodproducent
zal de Minister de noodproducent een aanvullende vergoeding verstrekken.De leden van de fracties VVD, D66 en PvdA hebben gevraagd op basis van
welke criteria een noodleverancier moet wordt aangewezen. Het heeft de voorkeur
van de initiatiefnemers dat de selectie van een noodleverancier of -producent
geschiedt op basis van een openbare aanbesteding. Belangrijke criteria die
bij de selectie van een noodleverancier of -producent een rol spelen zijn
de geschiktheid van de aan te wijzen persoon, waarbij moet worden gedacht
aan deskundigheid en ervaring, en de hoogte van het door de betreffende persoon
gevraagde rendement (winstopslag) voor het verrichten van werkzaamheden als
noodleverancier of -producent.De leden van de VVD-fractie vroegen naar het budgettair beslag en de financiële
dekking van de door de overheid te verstrekken vergoeding aan de noodleverancier.
Ook vroegen deze leden naar de Europees-rechtelijke aspecten van de vergoeding
aan een noodleverancier. De aanwijzing van een noodleverancier komt aan de
orde in het geval van faillissement van de vergunninghoudende leverancier.
In dit verband is van belang dat de oorzaak voor het faillissement naar redelijke
verwachting niet zal zijn gelegen in de levering van warmte. Immers, op grond
van artikel 6 Overgangswet elektriciteitsproductiesector heeft een vergunninghoudende
leverancier in verband met de uitvoering van zijn wettelijke verplichting
te zorgen voor een betrouwbare en betaalbare levering van warmte recht op
een vergoeding van de overheid in het geval dat sprake is van een verliesgevend
warmteproject. De leverancier ontvangt derhalve voor de levering van warmte
voldoende inkomsten ter dekking van zijn kosten. Verliezen op stadsverwarming
zullen dan ook naar alle waarschijnlijkheid niet ten grondslag
liggen aan een eventueel faillissement van de vergunninghoudende leverancier.
Het wetsvoorstel verbiedt niet dat een leverancier zich ook bezighoudt met
andere economische activiteiten die niets met levering van warmte van doen
hebben, zoals handel in elektriciteit. Het is mogelijk dat deze buiten de
warmtelevering gelegen economische activiteiten resulteren in een faillissement
van de leverancier. In een dergelijk geval zullen de inkomsten uit levering
van warmte voldoende zijn ter dekking van de door de aangewezen noodleverancier
gemaakte kosten (inclusief redelijk rendement) in verband met de levering
van warmte aan verbruikers. Een in artikel 7 bedoelde aanvullende vergoeding
van de overheid is in dit geval niet aan de orde. Echter, gelet op het aan
dit wetsvoorstel ten grondslag gelegde uitgangspunt dat wetgeving sluitend
moet zijn en dat niet op voorhand geheel kan worden uitgesloten dat in incidentele
gevallen, ten gevolge van de ook voor de noodleverancier geldende maximumprijs,
de inkomsten van de noodleverancier uit levering van warmte aan verbruikers
onvoldoende zijn ter dekking van de voor de warmtelevering gemaakte kosten
is voorzien in de mogelijkheid van een financiële bijdrage van de overheid
aan de noodleverancier. Gelet op het incidentele karakter van de aanwijzing
van een noodleverancier is het op voorhand niet mogelijk te beoordelen of
de overheid een noodleverancier financieel moet ondersteunen en, voor zover
dit aan de orde mocht zijn, wat de hoogte is van het door de overheid te betalen
bedrag. Aangezien het grootste deel van de kosten zal kunnen worden gedekt
door de inkomsten uit levering van warmte zal de omvang van een eventuele
uitkering door de overheid aan de noodleverancier vermoedelijk beperkt van
omvang zijn.De voorgestelde regeling omtrent de uitkering van een financiële
vergoeding aan een aangewezen noodleverancier is in overeenstemming met het
Europees recht. Uit jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie (Altmark-arrest,
C-280/00, Jur. 2003, P. 1–7747) volgt dat geen sprake is van een steunmaatregel
(in de zin van de artikelen 87 en 88 EG-Verdrag), indien sprake is van een
overheidscompensatie die de tegenprestatie vormt voor een door een bedrijf
verleende dienst ter uitvoering van een publiek belang. Dit uitgangspunt is
door het Europese Hof van Justitie in een viertal nadere voorwaarden nader
uitgewerkt en geconcretiseerd. Een onderneming moet op grond van een wet of
een door de overheid genomen besluit zijn belast met diensten ter uitvoering
van een publieke taak. De uitgangspunten (parameters) op grond waarvan door
de overheid aan deze onderneming compensatie wordt uitgekeerd moeten vooraf
op objectieve en transparante wijze zijn vastgesteld. De door de overheid
uit te keren compensatie mag niet hoger zijn dan nodig ter dekking van de
kosten (inclusief een redelijk rendement voor de onderneming) gemaakt door
de onderneming ter uitvoering van de hem opgedragen werkzaamheden in verband
met de publieke taak. De aanwijzing van het bedrijf moet geschieden op basis
van een openbare aanbestedingsprocedure. In het geval van uitkering van een
vergoeding door de overheid aan een noodleverancier in verband met de uitvoering
van de hem opgedragen (wettelijke) taken wordt naar het oordeel van de initiatiefnemers
voldaan. Immers, de noodleverancier heeft op grond van de Warmtewet tot taak
een betrouwbare levering van energie, in dit geval warmte, tegen redelijke
prijzen en voorwaarden aan gebonden verbruikers veilig te stellen. Er is derhalve
sprake van een publieke taak die zijn grondslag vindt in de Warmtewet. De
noodleverancier wordt bovendien bij besluit van de Minister van Economische
Zaken aangewezen. In zoverre is aan het eerste vereiste voldaan. De wijze
van berekening van de vergoeding en de hoogte daarvan wordt nader uitgewerkt
bij ministeriële regeling. Daarmee zal ook worden voldaan aan het tweede
vereiste. In de ministeriële regeling zal tevens worden vastgelegd dat
de hoogte van de uit te keren vergoeding niet hoger zal zijn dan nodig ter
dekking van de kosten die de noodleverancier heeft gemaakt ter uitvoering
van de hem opgedragen taak. Ook aan het derde vereiste wordt
derhalve voldaan. De aanwijzing van een noodleverancier zal plaatsvinden op
basis van een openbare voorbereidingsprocedure. Daarmee is ook aan het laatste
criterium voldaan. Hiervan uitgaande kan de vergoeding van de overheid aan
een noodleverancier ter dekking van de kosten verband houdende met de levering
van warmte aan gebonden verbruikers naar het oordeel van de initiatiefnemers
niet worden beschouwd als een steunmaatregel in de zin van het EG-Verdrag.
Voor zover toch sprake mocht zijn van een door het EG-Verdrag bedoelde steunmaatregel
geldt dat deze door de overheid aan de noodleverancier uitgekeerde vergoeding
nodig is, teneinde de noodleverancier in staat te stellen een betrouwbare
en betaalbare levering aan gebonden verbruikers te waarborgen. Een dergelijke
maatregel kan op grond van artikel 86 lid 2 EG-Verdrag worden gerechtvaardigd.
De in artikel 7 van het wetsvoorstel opgenomen vergoedingsregeling voldoet
derhalve aan de eisen van het Europese recht.De leden van de VVD-fractie vragen of de in artikel 7 in het wetsvoorstel
opgenomen vergoedingsregeling er toe kan leiden dat verliesgevende warmteprojecten
structureel door de overheid zullen worden gesubsidieerd. Ook de Minister
van Economische Zaken veronderstelt in zijn brief van 23 maart 2004 dat
de in artikel 7 van het wetsvoorstel opgenomen vergoedingsregeling zal leiden
tot een structurele overheidsbijdrage aan verliesgevende warmteprojecten.
Zoals al aangegeven komt de aanwijzing van een noodleverancier aan de orde
als de oorspronkelijke (vergunninghoudende) leverancier in staat van faillissement
is geraakt. Als een leverancier in staat van faillissement geraakt zal er
een curator worden aangewezen. De curator heeft op grond van de faillissementswet
tot taak het faillissement zo spoedig mogelijk af te wikkelen. De curator
kan streven naar een doorstart van de onderneming. Indien de curator in zijn
opzet slaagt, zal de oorspronkelijke leverancier uiteindelijk de levering
van warmte aan verbruikers opnieuw ter hand nemen. Ook is het mogelijk dat
de curator afziet van een doorstart en besluit tot verkoop van de vermogensbestanddelen
van de failliete leverancier, teneinde met de inkomsten uit deze verkoop de
schuldeisers zoveel mogelijk te voldoen. Het warmtenet zal dan worden verkocht
aan een derde. Deze derde zal het door hem aangekochte warmtenet te gelden
willen maken door dit net te (laten) exploiteren, hetzij door zelf de levering
van warmte ter hand te nemen dan wel de levering van warmte door een derde
te laten uitvoeren. De afwikkeling van het faillissement door de curator heeft
dus uiteindelijk tot gevolg dat de levering wordt hervat, hetzij door de oorspronkelijke
leverancier dan wel een derde persoon die het warmtenet heeft gekocht en gaat
exploiteren. Op het moment dat levering van warmte door een reguliere leverancier
wordt hervat vervalt de noodzaak tot handhaving van de aanwijzing van de noodleverancier.
De aanwijzing van de noodleverancier zal op dat moment door de Minister worden
ingetrokken. Door de koppeling van de aanwijzing van de noodleverancier aan
de tijdsperiode nodig voor afwikkeling van het faillissement van de oorspronkelijke
leverancier zal van een door de Minister veronderstelde «structurele
staatsexploitatie» dus geen sprake zijn.Door de leden van de VVD-fractie stelden voor de aan een aangewezen noodleverancier
of -producent toe te kennen vergoeding rechtstreeks toe te kennen aan de bestaande
vergunninghoudende leverancier. Zoals hierboven aangegeven zal het faillissement
van een vergunninghoudende leverancier vermoedelijk zijn oorzaak vinden in
commerciële, buiten de warmtelevering gelegen activiteiten. Toekenning
van een vergoeding door de overheid ter dekking van deze verliezen zal naar
het oordeel van de initiatiefnemers moeten worden gekwalificeerd als een door
het EG-Verdrag verboden (verkapte) steunmaatregel en is dus rechtens niet
toelaatbaar. 13. EnergiebesparingDe leden van de VVD-fractie wilden vernemen waarom leveranciers in het
kader van de door hun te hanteren redelijke voorwaarden als bedoeld in artikel
3 lid 1 Warmtewet verplicht zijn warmtemeters aan verbruikers te huur of te
koop aan te bieden. Energiebesparing door verbruikers van warmte draagt bij
aan een duurzame, milieuhygiënische en doelmatige warmtevoorziening.
Dit belang brengt met zich mee dat een verbruiker in de gelegenheid moet worden
gesteld energie te besparen. Een van de mogelijkheden voor een verbruiker
te besparen op energie is door invloed uit te oefenen op afname en daarmee
levering van warmte. De verbruiker zal hiertoe overgaan, wanneer een verminderde
afname van warmte zich vertaalt in een (financieel) voordeel. Dit uitgangspunt
brengt met zich mee dat de door een leverancier in rekening te brengen prijs
voor warmte (mede) afhankelijk is van de geleverde hoeveelheid warmte. Voor
het berekenen van de geleverde hoeveelheid warmte is het noodzakelijk dat
de verbruiker beschikt over een warmtemeter. Aangezien van een voor verbruikers
eenvoudig toegankelijke en transparante markt voor warmtemeters geen sprake
is heeft de leverancier op grond van de artikelen 3 lid 1 en 3a Warmtewet
de verplichting aan een verbruiker tegen een redelijke prijs een warmtemeter
ter beschikking te stellen. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de verplichting
tot het beschikbaar stellen van een warmtemeter dus geen verband houdt met
het introduceren van een vrije markt voor warmtemeters. Dit laatste zou ook
geen steekhoudende overweging ter motivering van genoemde op leveranciers
rustende verplichting kunnen zijn, aangezien het momenteel een ieder reeds
vrij staat warmtemeters te leveren. Er is dus al sprake van een vrije markt
voor warmtemeters.Uit onderzoek door de initiatiefnemers is gebleken dat in een aantal gevallen
afspraken worden gemaakt tussen projectontwikkelaars en leveranciers van warmte
over de mate waarin nieuw op te leveren woningen zullen worden geïsoleerd.
Er lijken zich situaties voor te doen waarbij er door betrokken partijen bewust
voor wordt gekozen uit te gaan van een lage isolatiegraad van de te bouwen
woningen en gebouwen. Met een lage isolatiegraad willen betrokkenen een hoge
afname van warmte door verbruikers bewerkstelligen. Een dergelijke situatie
achten de initiatiefnemers, gelet op het belang van een duurzame, milieuhygiënische
en doelmatige warmtevoorziening, volstrekt onacceptabel. Dit gegeven is voor
de initiatiefnemers dan ook aanleiding geweest tot opnemen van een regeling
in het wetsvoorstel die de Minister van VROM, de verantwoordelijke Minister
voor de uitvoering van de Woningwet, opdraagt de lagere wetgeving zodanig
aan te passen dat de isolatiegraad van een nieuw te bouwen woning aangesloten
op een warmtenet overeenkomt met de mate van isolatie van een woning aangesloten
op een gasnet. Het uitgangspunt van een hoog niveau van bescherming van verbruikers
verdraagt zich immers niet met het op kosten jagen van verbruikers van warmte
teneinde de rentabiliteit van warmteprojecten te vergroten. Een dergelijke
verkapte «subsidie» voor de leverancier is vanuit een maatschappelijk
oogpunt, in het bijzonder het belang van een duurzame en milieuhygiënische
energievoorziening, volstrekt ongewenst.De PvdA-fractie veronderstelt dat een belangrijk uitgangspunt van het
wetsvoorstel is de continuïteit van warmteprojecten te versterken, omdat
deze warmteprojecten een belangrijke bijdrage leveren aan energiebesparing.
In dit verband vraagt de PvdA-fractie of bij overschakeling van een warmtenet
op een gasnet behoud van energieprestatie mogelijk is. De initiatiefnemers
benadrukken dat het wetsvoorstel is bedoeld de gebonden en daarmee kwetsbare
verbruikers van warmte een hoog niveau van bescherming te bieden. Bij de uitwerking
van dit uitgangspunt in het voorliggende wetsvoorstel is getracht, voor zover
het belang van de bescherming van de verbruikers dit toelaat, zoveel als mogelijk
belemmeringen voor de verdere ontwikkeling van warmteprojecten
te voorkomen. Het is evenwel niet de bedoeling van de initiatiefnemers warmteprojecten
tegen elke prijs in stand te houden. Energieprestatie is ook een economisch
begrip. Als de maatschappelijke kosten (structureel onrendabel warmteproject)
niet opwegen tegen de maatschappelijke baten (energiebesparing) moet het mogelijk
zijn een warmtenet te vervangen door een gasnet. Aangezien een warmtenet een
grote kapitaalswaarde vertegenwoordigt zal overschakeling op een gasnet overigens
naar alle waarschijnlijkheid tot de grote uitzonderingen behoren.De leden van de PvdA-fractie vroegen naar de mate waarin warmteprojecten
daadwerkelijk energie besparen en hoe dit objectief kan worden vastgesteld
tegen de achtergrond van de berekening van een redelijke prijs voor warmte.
De gerealiseerde energiebesparing speelt geen rol bij de berekening van de
in de artikelen 2 lid 3 en 3 lid 1 Warmtewet bedoelde redelijke prijs en de
in artikel 3 lid 3 bedoelde maximumprijs. Energiebesparing komt tot uitdrukking
in andere prijsmechanismen, zoals de in de Wet milieubeheer opgenomen regeling
inzake emissiehandel. Aangezien energiebesparing geen prijscomponent is hebben
de initiatiefnemers er vanaf gezien nader onderzoek te doen naar de mate waarin
door warmteprojecten energie wordt bespaard.De leden van de PvdA-fractie wilden weten hoe het voorliggende wetsvoorstel
zich verhoudt tot de emissiehandel (bijvoorbeeld in CO2-emissierechten).
Of een bepaald bedrijf aanspraak kan maken op emissierechten op grond van
uitgespaarde emissies ten gevolge van de met een warmteproject gerealiseerde
energiebesparing moet (uitsluitend) worden beoordeeld op basis van de in hoofdstuk
16 van de Wet milieubeheer opgenomen regeling inzake emissiehandel. De toedeling
van emissierechten aan bedrijven is voor de periode 2005 -2007 uitgewerkt
in het Nationaal Allocatieplan. In de berekeningsmethodiek die ten grondslag
ligt aan de toewijzing van emissierechten is uitdrukkelijk rekening gehouden
met de gevolgen van warmtelevering voor de door een bedrijf gerealiseerde
mate van energie-efficiëncy. Warmtelevering door bedrijven heeft dan
ook geleid tot toewijzing van «extra» emissierechten. Levering
van warmte is derhalve een factor die in de vorm van een hoger energie-efficiency
niveau doorwerkt in de toekenning van emissierechten aan bedrijven.14. Representatieve organisatiesDe leden van de fracties van PvdA en CDA hebben vragen gesteld over de
rol van representatieve organisaties in het kader van dit wetsvoorstel. Tevens
willen genoemde leden vernemen in hoeverre de regelingen ten aanzien van representatieve
organisaties op elkaar zijn afgestemd in de Warmtewet, de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet? Daarnaast vragen deze leden of representatieve organisaties
voldoende deskundigheid en personele capaciteit in huis hebben om de in de
Warmtewet, Elektriciteitswet 1998 en Gaswet opgedragen taken goed uit te voeren.Representatieve organisaties spelen een belangrijke rol bij de uitvoering
van de Warmtewet, Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Het is de taak van
representatieve organisaties de belangen van hun achterban in het kader van
de uitvoering van de Warmtewet, Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet te behartigen.
De belangenbehartiging van representatieve organisaties strekt zich in hoofdlijnen
uit over een drietal terreinen. Representatieve organisaties spelen een belangrijke
rol bij de voorbereiding van besluiten. Zo vindt in het kader van de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet overleg plaats tussen de gezamenlijke netbeheerders en representatieve
organisaties over de door de raad van bestuur van de NMa vast te stellen Codes
(tariefstructuren en voorwaarden). Ook zijn representatieve organisaties op
grond van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet betrokken bij de vaststelling
van door de raad van bestuur van de NMa te nemen besluiten bevattende de methodiek
voor vaststelling van doelmatigheidskortingen voor netbeheerders.
In het kader van de Warmtewet zijn representatieve organisaties onder meer
betrokken bij de vaststelling van de in artikel 3 bedoelde maximumprijs voor
levering van warmte. De betrokkenheid van representatieve organisaties draagt
bij aan het inzichtelijk maken van de bij de besluitvorming betrokken feiten
en belangen, hetgeen op zijn beurt bijdraagt aan de kwaliteit van de besluitvorming.
Vanuit een oogpunt van effectieve rechtsbescherming is het van groot belang
dat besluiten die door de lagere regelgever worden genomen, zoals de vaststelling
van Codes of de vaststelling van een in artikel 3 Warmtewet bedoelde maximumprijs,
ter toetsing aan de rechter kunnen worden voorgelegd. De mogelijkheid van
toetsing van besluiten door de rechter draagt bij aan de legitimatie van besluiten
genomen door de lagere regelgever. Hetzelfde geldt uiteraard ook ten aanzien
van besluiten van bestuursorganen belast met de uitvoering van de wet. Ook
hier ligt een bijzondere verantwoordelijkheid voor representatieve organisaties.
Het zijn immers deze organisaties die in het kader van het wettelijk stelsel
tot taak hebben de belangen van hun achterban te behartigen. Ook het voeren
van juridische procedures is onderdeel van deze taak. In de jurisprudentie
van het CBB is de bijzondere positie die representatieve organisaties bij
beroepsprocedures innemen overigens ook uitdrukkelijk erkend. De in de Warmtewet,
Elektriciteitswet 1998 en Gaswet opgenomen regulering heeft tot doel marktpartijen
te beschermen tegen (mogelijk) misbruik van economisch sterke partijen, zoals
leveranciers in de zin van de Warmtewet en netbeheerders als bedoeld in de
Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Zoals in de memorie van toelichting uitvoerig
uiteengezet is het vanuit een oogpunt van een hoog niveau van bescherming
van gebonden verbruikers aangesloten op warmtenetten van essentieel belang
dat de hun toegekende wettelijke rechten door de leveranciers worden gerespecteerd.
Effectieve bescherming van gebonden verbruikers staat of valt met de mate
waarin de aan deze groep personen toegekende wettelijke rechten ook daadwerkelijk
door leveranciers worden nageleefd. Hetzelfde geldt overigens in het kader
van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ten aanzien van afnemers in hun
relatie tot netbeheerders. Representatieve organisaties hebben in het kader
van de Warmtwet, Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet als belangrijke taak
er voor te waken dat de rechten van de door hun vertegenwoordigde achterban
ook daadwerkelijk worden gerespecteerd. Door het indienen van aanvragen voor
bindende aanwijzingen, lasten onder dwangsom en toepassing van bestuursdwang
bij de toezichthouder kunnen representatieve organisaties een belangrijke
rol spelen bij de daadwerkelijke naleving van de aan hun achterban toegekende
rechten. Teneinde representatieve organisaties in de gelegenheid te stellen
hun hierboven op hoofdlijnen weergegeven taken goed te kunnen uitvoeren moeten
zij wel kunnen beschikken over de benodigde instrumenten. In het wetsvoorstel
wordt hierin voorzien door het opnemen van verschillende procedurele bepalingen,
zoals informatie- en overlegverplichtingen en specifieke voorzieningen in
verband met het instellen van bezwaar en beroep, die representatieve organisaties
in staat stellen de belangen van hun achterban op effectieve wijze te behartigen.
Soortgelijke voorzieningen vinden wij overigens ook in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet. Zo is in afwijking van de Algemene wet bestuursrecht uitdrukkelijk
voorzien in de mogelijkheid van bezwaar en beroep tegen wettelijke voorschriften
opgenomen in door de raad van bestuur van de NMa vastgestelde Codes (tariefstructuren
en voorwaarden). De in de Warmtewet toebedeelde taken van representatieve
organisaties en daarin opgenomen procedurele voorzieningen zijn dan ook, dit
in reactie op de vragen van de leden van PvdA en CDA, inhoudelijk afgestemd
op de regelingen in de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet en voor zover nodig
verder geharmoniseerd.De leden van de PvdA- en CDA-fractie hebben gevraagd of representatieve
organisaties voldoende kennis en deskundigheid alsmede personele capaciteit
in huis hebben voor een goede uitvoering van de hun toebedeelde taken en verantwoordelijkheden
in de energiewetgeving. Navraag bij verschillende representatieve organisaties
leert dat deze organisaties in toenemende mate problemen hebben met de toenemende
complexiteit van de energiemarkten en de daarmee verband houdende toename
in werkzaamheden. De hoge kosten verbonden aan de werkzaamheden als representatieve
organisatie, waarbij moet worden gedacht aan het ontwikkelen en bijhouden
van kennis en deskundigheid, de inzet van voldoende gekwalificeerd personeel
en het voeren van kostbare juridische procedures, zijn in toenemende mate
voor representatieve organisaties aanleiding hun werkzaamheden op het terrein
van de energiesector te beperken of in enkele gevallen zelfs geheel te staken.
Dit is een volstrekt ongewenste ontwikkeling. Immers, representatieve organisaties
spelen een belangrijke rol bij de besluitvorming. Daarnaast zijn representatieve
organisaties bij uitstek geschikt in de complexe energiemarkten er voor te
waken dat de aan hun achterban toegekende wettelijke rechten door overige
marktpartijen en de overheid in de praktijk ook daadwerkelijk worden gerespecteerd.
Teneinde deze ontwikkeling te keren wordt dan ook voorgesteld aan door de
Minister van Economische Zaken erkende representatieve organisaties een financiële
tegemoetkoming in de kosten te geven. Momenteel worden door het Minister van
Economische Zaken, zoals blijkt uit de wetsgeschiedenis, wel op ad hoc basis
uitkeringen aan representatieve organisaties gedaan. De initiatiefnemers achten
het evenwel wenselijk deze tegemoetkomingen een meer structureel karakter
te geven. In het wetsvoorstel wordt hiertoe dan ook een regeling opgenomen.
Met deze regeling wordt tegemoet gekomen aan het verzoek van de leden van
de PvdA-fractie een oplossing te vinden voor het hierboven gesignaleerde probleem
ten aanzien van de continuïteit van representatieve organisaties.15. Administratieve lastenDe leden van de fractie D66 vroegen of het wetsvoorstel is voorgelegd
aan ACTAL voor een beoordeling van de administratieve lastendruk voor bedrijven.
Voor initiatiefwetsvoorstellen geldt niet de verplichting dat deze moeten
worden voorgelegd aan ACTAL. Het wetsvoorstel is niet ter beoordeling voorgelegd
aan ACTAL. Dit laat onverlet dat bij het opstellen van het wetsvoorstel uitdrukkelijk
aandacht is geweest voor het belang van het zo beperkt mogelijk houden van
de lastendruk voor bedrijven. Zo is in het wetsvoorstel voorzien in het van
rechtswege verlenen van vergunningen aan leveranciers die reeds warmte leverden
ten tijde van inwerkingtreding van het voorliggende wetsvoorstel. De grens
voor levering van warmte met een vergunning is verhoogd van 3000 GJ naar 10 000
GJ per jaar. Naar aanleidingen van opmerkingen van verschillende fracties
in het verslag is bij nota van wijziging in het wetsvoorstel opgenomen dat
de aan verbruikers toe te zenden nota niet langer maandelijks, maar tenminste
eenmaal jaarlijks moet worden verstrekt. Het belang van beperking van administratieve
lastendruk heeft derhalve de nodige aandacht gekregen. In dit verband wordt
ook verwezen naar paragraaf 4 van de memorie van toelichting, waarin
is ingegaan op de gevolgen van het wetsvoorstel voor de administratieve lasten
voor bedrijven.II ARTIKELSGEWIJSArtikel 1Door de leden van de fracties van de PvdA, SP en GroenLinks zijn vragen
gesteld over de definitie van warmte. Genoemde fracties zijn van oordeel dat
de huidige omschrijving van warmte te beperkt zou zijn. Verbruikers aangesloten
op een zogeheten Lage Temperatuur Verwarming zouden ten onrechte van het toepassingsbereik
van deze wet worden uitgesloten. De opmerking van genoemde leden zijn voor
de indieners aanleiding geweest de definitie van warmte nog eens kritisch
te bezien. De initiatiefnemers sluiten zich aan bij de opvatting van deze
leden dat de in het wetsvoorstel opgenomen definitie van warmte te beperkt
is geformuleerd. Genoemde definitie van warmte wordt bij nota van wijziging
zodanig aangepast dat alle vormen van warmte, dus ook warmte geleverd aan
verbruikers aangesloten op zogeheten Lage Temperatuur Verwarming, onder de
omschrijving van het begrip warmte komen te vallen. Aangezien de temperatuur
van de door een leverancier te leveren warmte per warmtenet en daarmee per
warmteproject kan verschillen is bij nota van wijziging in artikel 5 lid 1
van het wetsvoorstel bepaald dat aan de vergunning van een leverancier een
voorschrift wordt verbonden waarin nadere eisen worden gesteld aan de temperatuur
van de door de leverancier aan verbruikers te leveren warmte. Het vergunningvoorschrift
zal aangeven binnen welke bandbreedte, d.w.z. minimum- en maximumtemperatuur,
warmte aan verbruikers moet worden geleverd. De in het vergunningvoorschrift
te bepalen temperatuur waaraan de te leveren warmte moet voldoen wordt gemeten
op het overdrachtspunt. Het overdrachtspunt is het tussen leverancier en verbruiker
overeengekomen punt waar de installatie van de verbruiker fysiek kan worden
gescheiden van het warmtenet. Het aan het wetsvoorstel ten grondslag liggende
uitgangspunt van een hoog niveau van bescherming van verbruikers brengt overigens
met zich mee dat de grenzen van het temperatuurbereik waaraan de te leveren
warmte op het overdrachtspunt moet voldoen niet te ruim mogen worden gesteld.
Dit vereiste vloeit voort uit de wettelijke verplichting voor een vergunninghouder
warmte te leveren tegen redelijke voorwaarden en te zorgen voor een goede
kwaliteit van dienstverlening. Ten aanzien van de in artikel 2 lid 2 van het
wetsvoorstel bedoelde warmteprojecten, die niet vallen onder de vergunningplicht,
geldt dat tussen leverancier en verbruiker afspraken moeten worden gemaakt
omtrent de temperatuur van de door de leverancier op het overdrachtspunt te
leveren warmte. Deze afspraken moeten in een overeenkomst worden vastgelegd.
De op de leverancier rustende verplichting redelijke voorwaarden te hanteren
en te zorgen voor een goede kwaliteit van dienstverlening brengt met zich
mee dat de temperatuur van de te leveren warmte geschikt moet zijn voor de
daarmee (redelijkerwijs) door de verbruiker beoogde doeleinden. In voorkomend
geval kan de raad van bestuur van de NMa door middel van een bindende aanwijzing
deze algemeen geformuleerde verplichting in specifieke situaties nader concretiseren.Door de leden van de CDA- en PvdA-fractie werd gevraagd of ook verwarming
van tuinbouwkassen valt onder het wettelijke begrip warmte. Zoals aangegeven
in het algemeen deel valt ook de levering van warmte ten behoeve van verwarming
van tuinbouwkassen onder de reikwijdte van het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat de in artikel 1 opgenomen
definitie van warmte geen rekening lijkt te houden met het gebruik van warmte
voor koeling. In een aantal situaties wordt de geleverde warmte gebruikt voor
koeling van gebouwen door gebruik van absorptiekoelmachines. Tevens wijzen
deze leden er op dat verbruikers aangesloten op bodemenergiesystemen met warmte/koude-opslag
voor het deel van het systeem dat betrekking heeft op koude niet vallen onder
de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen en dus op dit punt bescherming wordt
onthouden.Zoals reeds aangegeven in het algemeen deel wordt bij nota van wijziging
de wettelijke definitie van warmte zodanig gewijzigd dat ook warmte bestemd
voor ruimtekoeling valt onder de werking van het wetsvoorstel. De Warmtewet
is daarmee ook van toepassing op gebruik van geleverde warmte
ten behoeve van ruimtekoeling, bijvoorbeeld door het gebruik van zogeheten
absorptiekoelmachines.Van bovengenoemde situatie waarbij aan de verbruiker geleverde warmte
wordt gebruikt voor ruimtekoeling moet de situatie worden onderscheiden waarbij
aan een verbruiker door dezelfde leverancier naast warmte ook koude wordt
geleverd. Deze situatie komt met name voor bij geïntegreerde energiesystemen,
waarbij door dezelfde leverancier aan verbruikers zowel warmte als koude met
gescheiden netten wordt geleverd. Bij nadere overweging achten de initiatiefnemers
het toch wenselijk ook de levering van koude alsnog onder de reikwijdte van
het wetsvoorstel te brengen. Immers, ook bij levering van koude is sprake
van een netwerk en daarmee tot op zekere hoogte een feitelijk monopolie waartegen
verbruikers in voorkomend geval moeten worden beschermd. Dit geldt des te
meer bij verbruikers die zijn aangesloten op een geïntegreerd bodemenergiesysteem
of een daarmee verwant systeem, waarbij zowel warmte als koude worden geleverd.
Voorkomen moet worden dat eventuele verminderde inkomsten op levering van
warmte door de leverancier worden gecompenseerd door verhoging van de prijs
voor levering van koude. Bij nota van wijziging wordt daarom een regeling
opgenomen voor levering van koude.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat in wettelijke definitie
van een warmtenet ten onrechte leidingen, hulpmiddelen en installaties gelegen
in een gebouw of werk van een verbruiker zijn uitgesloten. Deze leden verzoeken
de initiatiefnemers de definitie van het begrip warmtenet op dit punt aan
te passen. Aan het verzoek van genoemde leden is geen gevolg gegeven. Een
gebouw is niet compleet zonder een verwarmingssysteem. De tot dit verwarmingssysteem
behorende leidingen, hulpmiddelen en installaties zijn dan ook naar verkeersopvatting
aan te merken als onderdeel («bestanddeel») van het gebouw. Dit
uitgangspunt is te herleiden tot jurisprudentie van de Hoge Raad. Zo heeft
de Hoge Raad geoordeeld dat leidingen en dergelijke toebehoren aan de eigenaar
van het gebouw. De in het wetsvoorstel opgenomen definitie van warmtenet sluit
hierbij aan. Bovendien is het vanuit een oogpunt van regulering wenselijk
dat de wet duidelijkheid schept omtrent de leidingen en hulpmiddelen die behoren
tot een warmtenet dan wel tot de installatie van de verbruiker. De in het
wetsvoorstel opgenomen definitie van warmtenet biedt deze duidelijkheid.De leden van de VVD-fractie constateren dat blijkens de wettelijke definitie
van een warmtenet de meter niet tot het warmtenet wordt gerekend. Zij verzochten
de definitie van warmtenet op dit punt te wijzigen. Het plaatsen en uitlezen
van meterdiensten behoort tot het niet gereguleerde domein. Het staat derhalve
een ieder vrij zelf een meter aan te schaffen en te (laten) plaatsen. Het
kwalificeren van de meter als een onderdeel van het wettelijke begrip warmtenet
zou ten onrechte de indruk wekken dat slechts de leverancier bevoegd zou zijn
tot plaatsing van warmtemeters over te gaan. Bovendien zien de initiatiefnemers
ook niet welke meerwaarde voor het wetsvoorstel het opnemen van een verwijzing
naar de meter in de wettelijke definitie van warmtenet heeft. De initiatiefnemers
hebben om deze redenen afgezien van de gevraagde wetsaanpassing.Door de leden van de VVD-fractie is gevraagd of niet expliciet in de Warmtewet
moet worden vastgelegd dat een appartement moet worden beschouwd als een gebouw
als bedoeld in de wettelijke definitie van warmtenet. In de wettelijke definitie
van warmtenet wordt gesproken over een «gebouw». In de toelichting
wordt aangegeven wat in dit verband onder een «gebouw» moet worden
verstaan. Naar het oordeel van de initiatiefnemers is het niet nodig het begrip
«gebouw» in de wet nader te omschrijven.De leden van de CDA- en VVD-fractie hebben de initiatiefnemers gewezen
op enkele onvolkomenheden in de wettelijke omschrijving van het begrip representatieve
organisaties. Naar aanleiding van de opmerkingen van genoemde
leden is de definitie van representatieve organisaties bij nota van wijziging
aangepast.Artikel 2De leden van de PvdA- en SP-fractie vragen waarom er niet voor is gekozen
de in artikel 3 van het wetsvoorstel opgenomen regeling omtrent de vaststelling
van maximumtarieven op basis van het «niet-meer-dan-anders» principe
mede van toepassing te laten zijn op de in artikel 2 lid 2 Warmtewet bedoelde
warmteprojecten. Deze vraag is voor de initiatiefnemers reden geweest dit
onderdeel van het wetsvoorstel te heroverwegen. Bij nadere beschouwing zijn
de initiatiefnemers tot het oordeel gekomen dat er geen goede reden is de
regeling inzake maximumtarieven niet van toepassing te verklaren op de in
artikel 2 lid 2 van het wetsvoorstel bedoelde warmteprojecten. Ook verbruikers
aangesloten op kleine warmteprojecten hebben recht op een hoog niveau van
bescherming. Daar komt bij dat door de overheid aan verbruikers altijd is
gegarandeerd dat zij nimmer meer zullen betalen dan volgt uit de toepassing
van het «niet-meer-dan-anders» principe. De Minister van Economische
Zaken heeft dit uitgangspunt nog eens bevestigd in zijn brief van 23 september
2004. De in artikel 3 opgenomen regeling met betrekking tot de maximumprijs
zal dan ook bij nota van wijziging van toepassing worden verklaard op verbruikers
die zijn aangesloten op de in artikel 2 lid 2 bedoelde warmtenetten.Door de fracties van de PvdA, GroenLinks en SP zijn verschillende vragen
gesteld over de bescherming van verbruikers aangesloten op kleine warmteprojecten
als bedoeld in artikel 2 lid 2 van het wetsvoorstel. Genoemde fracties gaan
blijken hun vraagstelling uit van de veronderstelling dat aan verbruikers
aangesloten op de in artikel 2 lid 2 Warmtewet bedoelde kleine warmteprojecten
geen wettelijke bescherming zou worden geboden. Deze veronderstelling berust
op een misvatting. De bescherming die het wetsvoorstel biedt aan verbruikers
aangesloten op een klein warmtenet doet op geen enkele wijze onder voor de
bescherming die door de Warmtewet wordt geboden aan verbruikers die warmte
krijgen geleverd door een vergunninghoudende leverancier. Ook ten aanzien
van een leverancier die warmte levert aan verbruikers in het kader van een
klein warmteproject als bedoeld in artikel 2 lid 2 Warmtewet geldt dat hij
de wettelijke verplichting heeft te zorgen voor een betrouwbare levering van
warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening.
Verwezen wordt naar artikel 2 lid 3 van het wetsvoorstel. De raad van bestuur
van de NMa, die wordt belast met het toezicht op de naleving van de Warmtewet,
beschikt over de nodige instrumenten, zoals het opleggen van een bindende
aanwijzing, een last onder dwangsom en bestuursdwang, om naleving van deze
wettelijke verplichtingen te kunnen afdwingen. Door middel van bindende aanwijzingen
kunnen de algemeen geformuleerde, op leveranciers rustende verplichtingen
nader worden geconcretiseerd. Op de vraag van de fracties van PvdA en GroenLinks
hoeveel personen buiten de bescherming van het wetsvoorstel vallen moet het
antwoord dan ook «geen» luiden. Het wetsvoorstel biedt alle verbruikers
aangesloten op een warmtenet een hoog niveau van bescherming. Het onderscheid
in regulering van de in artikel 2 lid 2 bedoelde kleine warmteprojecten en
de grote vergunningplichtige warmteprojecten is dan ook niet te herleiden
tot een verschil in mate van bescherming, maar de wijze waarop deze bescherming
wettelijk is geregeld. Het grote aantal verbruikers dat is betrokken bij een
vergunningplichtig warmteproject vergt dat de leverancier beschikt over een
organisatie die daarop is ingericht. Dit brengt met zich mee dat een leverancier
die een vergunning wil krijgen voor levering van warmte aan grote aantallen
verbruikers moet beschikken over een geschikte organisatie waarbinnen sprake
is van een slagvaardige besluitvorming en een duidelijke taakverdeling
ten aanzien van verantwoordelijkheden. Tevens moet de betreffende leverancier
beschikken over voldoende gekwalificeerd personeel en middelen voor de uitvoering
van zijn wettelijke taken, waarbij in het bijzonder kan worden gedacht aan
een betrouwbare levering van warmte en een goede kwaliteit van dienstverlening.
Vanwege de grote investeringen die zijn gemoeid met het beheer van een warmtenet
en daarbij behorende installaties moet de leverancier van warmte over de benodigde
financiële middelen beschikken. Door middel van een vergunningplicht
kan de overheid waarborgen dat de levering van warmte aan grote aantallen
verbruikers slechts geschiedt door personen die redelijkerwijs in staat moeten
zijn de levering van warmte op een verantwoorde manier uit te voeren. Vanwege
het beperkte aantal verbruikers dat is betrokken bij de in artikel 2 lid 2
bedoelde warmteprojecten is naar het oordeel van de initiatiefnemers een vergunningplicht
een te zwaar middel. Met de in het wetsvoorstel opgenomen regeling ten aanzien
van kleine warmteprojecten is een betrouwbare levering van warmte tegen redelijke
prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening aan verbruikers
ook bij deze warmteprojecten voldoende gewaarborgd. Het opnemen van een vergunningplicht
voor deze kleine warmteprojecten zou slechts resulteren in hogere administratieve
lasten zonder dat daar een maatschappelijke winst tegenover staat.De leden van de VVD-fractie vragen naar de verhouding tussen de in artikel
2 sub a en b Warmtewet genoemde criteria van «10 personen» en
«10 000 GJ». Genoemde criteria zijn ontleent aan de Wet energiedistributie
die ook dit onderscheid kent. Beide criteria staan naast elkaar. Indien sprake
is van levering van warmte aan meer dan 10 personen dan wel levering van warmte
in hoeveelheden van meer dan 10 000 GJ per jaar geldt dat voor de levering
van warmte de in artikel 4 van het wetsvoorstel opgenomen vergunningplicht
van toepassing is. Indien zich een situatie voordoet waarbij aan minder dan
10 personen warmte wordt geleverd, maar de geleverde warmte de grens van 10 000
GJ per jaar overschrijdt geldt dus de vergunningplicht. Een dergelijke situatie
kan zich voordoen bij levering van warmte aan zakelijke verbruikers. Het omgekeerde
geldt ook. Als minder dan 10 000 GJ per jaar aan warmte wordt geleverd
aan meer dan 10 personen dan geldt evenzeer dat de leverancier over een in
artikel 4 Warmtewet bedoelde vergunning moet beschikken. Een levering van
warmte met een omvang van 10 000 GJ per jaar staat overigens, dit in
reactie op een vraag van de PvdA-fractie, inderdaad gelijk aan de levering
van warmte aan ongeveer 500 huishoudens.Artikel 3De leden van de VVD-fractie merken op dat in de toelichting op het wetsvoorstel
uitgebreid is ingegaan op de betekenis van de in artikel 3 lid 1 bedoelde
leveringsplicht van de vergunninghoudende leverancier en de betekenis van
de op de leverancier rustende verplichting redelijke voorwaarden te hanteren.
In dit kader is door deze leden gevraagd of de initiatiefnemers er meer bekend
zijn dat de door leveranciers van warmte gehanteerde algemene voorwaarden
zijn afgestemd met de Consumentenbond en zo ja, waarom dit systeem onvoldoende
waarborgen voor verbruikers van warmte zou bieden tegen onredelijke voorwaarden.
De initiatiefnemers zijn er mee bekend dat tussen de leveranciers en de consumentenbond
overleg is gevoerd over de door de leveranciers gehanteerde algemene voorwaarden
voor consumenten. De situatie op de energiemarkt is momenteel als gevolg van
de liberaliserings- en privatiseringsoperaties aan sterke verandering onderhevig.
De voormalige nutsbedrijven (leveranciers) ontwikkelen zich tot commerciële
energiebedrijven met een daarmee gepaard gaande toenemende commerciële
mentaliteit. De zeer hoge salarissen van managers van slecht presterende energiebedrijven
is typerend voor dit proces. Een bijkomend gevolg van de liberalisering
en privatisering van de energiemarkt is dat nieuwe energiebedrijven, waaronder
ook buitenlandse bedrijven, de energiemarkt betreden. Er moet rekening mee
worden gehouden dat deze nieuwkomers niet bereid zijn deel te nemen aan het
overleg over algemene voorwaarden met de consumentenbond. Gelet op deze ontwikkelingen
moet worden geconstateerd dat de ervaringen met het verleden geen garanties
geven voor de toekomst. Het wetsvoorstel heeft tot doel de gebonden verbruikers
van warmte een hoog niveau van bescherming te bieden. Een wettelijk kader
biedt naar het oordeel van de initiatiefnemers in zich ontwikkelende commerciële
energiemarkt meer zekerheden voor een hoog niveau van bescherming van kwetsbare
gebonden verbruikers dan zelfregulering. Met het wetsvoorstel wordt immers
duidelijkheid geschapen omtrent de rechten en verplichtingen van leveranciers
en verbruikers in een toekomstige in toenemende mate commerciële energiemarkt.Voorts wilden de leden van de VVD-fractie weten waarom in de toelichting
op het wetsvoorstel in detail wordt ingegaan op de leveringsplicht van de
leverancier en het daarmee verband houdende begrip overmacht. Deze leden vragen
zich af waarom niet kan worden volstaan met de algemene bepalingen als opgenomen
in het Burgerlijk Wetboek. In het kader van de consultatie over een voorontwerp
van het wetsvoorstel is door verschillende partijen gevraagd om meer duidelijkheid
over de betekenis van de in de artikelen 2 lid 3 en 3 lid 1 van het wetsvoorstel
opgenomen verplichtingen voor de leverancier te zorgen voor een betrouwbare
levering van warmte tegen redelijke prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit
van dienstverlening. Door de Consumentenbond is in het kader van de consultatie
zelfs aangedrongen op het opnemen in het wetsvoorstel van een uitgewerkte
nadere regeling met betrekking tot de op leveranciers krachtens de Warmtewet
rustende verplichtingen te zorgen voor een betrouwbare levering tegen redelijke
prijzen en voorwaarden en een goede kwaliteit van dienstverlening. Door de
initiatiefnemers is aan het verzoek van geconsulteerde partijen gehoor gegeven
door het opnemen van een gedetailleerde toelichting op de betekenis van de
in de artikelen 2 lid 3 en 3 lid 1 van het wetsvoorstel opgenomen op de leverancier
rustende verplichtingen. Een aanvullende overweging voor de initiatiefnemers
om uitgebreid in te gaan op de betekenis van de op een leverancier rustende
leveringsplicht en de daarmee samenhangende invulling van overmacht is het
feit dat een betrouwbare levering van warmte aan gebonden verbruikers rechtstreeks
raakt aan de bescherming van verbruikers. De leveringsplicht is in dit opzicht
een fundamenteel onderwerp van de Warmtewet. Er dient dan ook volstrekte duidelijkheid
te bestaan omtrent de betekenis van de op een leverancier rustende verplichting
te zorgen voor een betrouwbare levering. De in het Burgerlijk Wetboek opgenomen
regeling omtrent overmacht voldoet in dit opzicht niet. Immers, de in het
Burgerlijk Wetboek terzake opgenomen regeling omtrent overmacht heeft het
karakter van regelend recht. Het staat contractspartijen dan ook vrij in hun
overeenkomst een afwijkende betekenis te geven aan het begrip overmacht ten
opzichte van de regeling als neergelegd in het Burgerlijk Wetboek. Door gebruik
te maken van deze bevoegdheid kan een leverancier zijn leveringsplicht beperken
door het opnemen van een ruim geformuleerd begrip overmacht in zijn algemene
voorwaarden. De gebonden verbruikers zullen, bij gebreke van een op dit punt
specifieke wettelijke regeling, deze in de algemene voorwaarden opgenomen
en voor hun nadelige invulling van de leveringsplicht vermoedelijk moeten
accepteren. Het ontbreken van een specifieke regeling in de Warmtewet ten
aanzien van de betekenis van de op een leverancier rustende verplichting te
zorgen voor een betrouwbare levering van warmte zou derhalve in ernstige mate
afbreuk doen aan de feitelijke bescherming van de kwetsbare gebonden verbruikers.
Een zelfde redenering geldt ten aanzien van het beëindigen of opschorten
van de levering van warmte. Zoals al aangegeven in de memorie van toelichting
moet levering van warmte aan gebonden verbruikers worden beschouwd
als een wezenlijke voorziening. Voor natuurlijke personen is de beschikbaarheid
van warmte, gelijk drinkwater en elektriciteit, te beschouwen als een primaire
levensbehoefte. Het beëindigen of opschorten van de levering van warmte
heeft als gevolg dat de verbruiker praktisch gezien van warmte raakt verstoken.
Het bijzondere karakter van warmte als energiebron rechtvaardigt dat beëindiging
en opschorting van de levering van warmte slechts als uiterst middel kan worden
gehanteerd. De gevallen waarin het op grond van de Warmtewet mogelijk is de
levering van warmte op te schorten dan wel te beëindigen zijn nader omschreven
in het artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting. In reactie op
de vraag van de leden van de VVD-fractie over de weigering van een verbruiker
de leverancier te betalen voor geleverde warmte wordt opgemerkt dat de het
om ideologische redenen niet betalen van de door de leverancier voor geleverde
warmte rechtsgeldig in rekening gebrachte prijs reden kan zijn voor het opschorten
dan wel beëindigen van de levering van warmte.De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd of de initiatiefnemers op
de hoogte zijn van bestaande afspraken zoals deze zijn gesloten tussen leveranciers
en de Staat (leningovereenkomsten), NOVEM (subsidieovereenkomsten) en de gemeenten.
Zoals uit het voorgaande ook al zal zijn gebleken zijn de initiatiefnemers
tot in detail op de hoogte van de diverse afspraken als gemaakt tussen de
leveranciers en de Staat, NOVEM en de gemeenten. Zoals reeds aangegeven in
de memorie van toelichting, de reactie van de indieners op het advies van
de Raad van State en in deze nota zijn de initiatiefnemers de mening toegedaan
dat deze afspraken onvoldoende waarborgen bevatten voor een effectieve bescherming
van gebonden verbruikers.Door de leden van de PvdA-fractie is gevraagd of de in artikel 3 opgenomen
regeling voorziet in een voor heel Nederland geldende generieke maximumprijs.
Het antwoord op deze vraag is bevestigend. Op grond van artikel 3 van het
wetsvoorstel zal er één landelijk geldende maximumprijs worden
vastgesteld. Deze maximumprijs is niet gebaseerd op de kosten die kunnen worden
toegerekend aan een specifiek warmteproject, maar betreft een uitwerking van
het algemeen geformuleerde «niet-meer-dan-anders» principe. Daarentegen
is de door de leverancier bij verbruikers in rekening te brengen redelijke
prijs voor levering van warmte als bedoeld in artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel
wel gebaseerd op de aan het warmteproject toe te rekenen kosten. Op grond
van dit artikel is de leverancier immers gehouden een kostengeöriënteerde
prijs te hanteren. Ten aanzien van de concrete uitwerking van de in artikel
3 lid 1 bedoelde redelijke prijs zullen in het wetsvoorstel zelf geen bindende
regels ten aanzien van de kostentoerekening en afschrijvingstermijnen worden
gesteld. Door middel van beleidsregels kan de raad van bestuur van de NMa
wel een nadere toepassing geven aan de invulling van de in artikel 3 lid 1
van het wetsvoorstel bedoelde redelijke prijs. Indien daartoe aanleiding mocht
bestaan kan de Minister van Economische Zaken besluiten met vergunningvoorschriften
een nadere uitwerking te geven aan de in artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel
opgenomen redelijke prijs.De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd of er met het oog op uitzonderlijke
en aanmerkelijke investeringen niet moet worden voorzien in de mogelijkheid
voor een leverancier een prijs in rekening te brengen die hoger ligt dan de
door de raad van bestuur van de NMa vastgestelde maximumprijs. Een dergelijke
ontheffingsmogelijkheid achten de initiatiefnemers ongewenst. De overheid
heeft aan verbruikers toegezegd dat zij nimmer een prijs voor levering van
warmte moeten betalen die ligt boven het niveau van een op het «niet-meer-dan-anders»
principe gebaseerde prijs. Daar komt bij dat het uitgangspunt van het voorliggende
wetsvoorstel is dat de leverancier de wettelijke plicht heeft een redelijke
prijs als bedoeld in artikel 3 lid 1 in rekening te brengen. Deze redelijke
prijs ligt bij de meeste warmteprojecten onder de door de raad van bestuur
van de NMa vastgestelde maximumprijs. Tot het niveau van de geldende maximumprijs
kan een leverancier dan ook de kosten die voortvloeien uit een aanmerkelijke
en uitzonderlijke investering nodig voor de uitvoering van zijn wettelijke
taken door middel van de bij verbruikers in rekening te brengen redelijke
prijs terugverdienen. Voor zover zich een situatie voordoet waarbij een leverancier
vanwege de kostenstructuur van het warmteproject een in het wetsvoorstel bedoelde
redelijke prijs bij verbruikers in rekening brengt die reeds ligt op het niveau
van de vastgestelde maximumprijs kan de betreffende leverancier onder de voorwaarden
als opgenomen in het bij nota van wijziging ingevoegde artikel 6 Overgangswet
elektriciteitsproductiesector aanspraak maken op een financiële tegemoetkoming
van de overheid ter dekking van de kosten die gepaard gaan met de uitzonderlijke
en aanmerkelijke investering.De leden van de VVD-fractie vernemen graag of het door de raad van bestuur
van de NMa vast te stellen maximumtarief geldt voor alle warmteprojecten die
worden beheerd door een en dezelfde leverancier. Het door de raad van bestuur
van de NMa vast te stellen maximumtarief geldt per warmteproject. Het is dus
op grond van het wetsvoorstel niet mogelijk, zoals door de leden van de VVD-fractie
voorgesteld, het maximumtarief te hanteren in relatie tot alle warmteprojecten
in beheer bij één leverancier. Vanuit een oogpunt van transparantie
is het wenselijk dat het maximumtarief geldt per warmteproject in plaats van
per portfolio van een leverancier van warmte. Daar komt bij dat een dergelijke
benadering, waarbij de verliezen op een bepaald warmteproject kunnen worden
gecompenseerd door winsten gemaakt bij een of meer andere warmteprojecten,
leiden tot ongewenste kruissubsidies. Bovendien zou een dergelijke benadering
de door de initiatiefnemers beoogde doelmatigheidsprikkel voor leveranciers
wegnemen. Immers, op grond van het nieuw ingevoegde artikel 6 OEPS krijgt
een leverancier die wordt geconfronteerd met een verliesgevend warmteproject
recht op een financiële tegemoetkoming van de Minister van Economische
Zaken. Verliezen op levering van warmte die redelijkerwijs behoren tot het
gangbare economische bedrijfsrisico van de betreffende leverancier komen evenwel
niet voor compensatie door de overheid in aanmerking. Deze regeling, waarbij
de leverancier ook zelf een deel van de verliezen op levering van warmte draagt,
fungeert als een stimulans (doelmatigheidsprikkel) voor de leverancier te
zoeken naar mogelijkheden om de verliezen op levering van warmte te beperken
en op termijn weg te nemen. Het compenseren van verliezen op een bepaald warmteproject
door gebruik te maken van winsten op andere warmteprojecten zou deze door
de initiatiefnemers uitdrukkelijk beoogde doelmatigheidsprikkel geheel wegnemen.De leden van de PvdA-fractie willen vernemen welke sanctie is gesteld
op het niet naleven van het bepaalde in artikel 3 lid 10 van het wetsvoorstel.
Overtreding van het bepaalde in dit artikel wordt voor de wet aangemerkt als
een stafbaar feit (economisch delict). Verwezen wordt naar artikel 19 van
het wetsvoorstel waarin de artikelen zijn genoemd die als economisch delict
zijn gekwalificeerd.Voor de het antwoord op de vragen die zijn gesteld door de leden van de
PvdA-fractie over de in artikel 3 lid 6 van het wetsvoorstel opgenomen voorhangprocedure
wordt verwezen naar het algemeen deel van deze nota, waarin op deze kwestie
reeds uitvoerig is behandeld.Artikel 3aDoor de fracties van GroenLinks, PvdA en VVD zijn vragen gesteld over
de wenselijkheid van het maandelijks verschaffen van een nota aan verbruikers.
Tevens werd gevraagd naar nut en noodzaak van het vermelden van de aansluitbijdrage
op de nota die moet worden toegezonden aan de verbruikers. De opmerkingen
van de leden van genoemde fracties zijn voor de initiatiefnemers aanleiding
artikel 3a van het wetsvoorstel nog eens te bezien. De eis van
het maandelijks toezenden van een gespecificeerde nota aan verbruikers wijkt
af van de gangbare praktijk waarbij aan verbruikers jaarlijks een gespecificeerde
nota wordt gestuurd. Deze praktijk functioneert naar tevredenheid van alle
bij de levering van warmte betrokken partijen. Het opleggen van de eis van
een jaarlijkse nota leidt tot een aanzienlijke toename van de administratieve
lasten. Deze overwegingen hebben de initiatiefnemers er toe gebracht bij nota
van wijziging het wetsvoorstel op dit punt in overeenstemming te brengen met
de huidige praktijk. Ook het vermelden van een aansluitbijdrage op de gespecificeerde
nota biedt voor deze verbruikers geen meerwaarde. Bij nota van wijziging is
de verplichting van het vermelden van de aansluitbijdrage op de aan de verbruiker
toe te zenden gespecificeerde nota komen te vervallen.Artikel 6aDe leden van de CDA- en PvdA-fractie stelden vragen omtrent de omvang
van de door de overheid te betalen financiële vergoeding voor de kosten
die verbruikers moeten maken als zij moeten overschakelen van een aansluiting
op een warmtenet naar een gasnet. In artikel 6a van het wetsvoorstel is bepaald
dat bij algemene maatregel van bestuur regels zullen worden gesteld omtrent
de hoogte van de door de Minister van Economische Zaken in voorkomend geval
aan verbruikers uit te keren financiële vergoeding indien deze verbruikers
moeten overschakelen op een gasnet. De door de Minister aan verbruikers uit
te keren vergoeding zal zijn gerelateerd aan de financiële draagkracht
van de betrokken personen. Hoe groter de financiële draagkracht van de
betrokken personen, hoe lager de door de overheid aan deze personen uit te
keren financiële vergoeding. Voor personen met een grote financiële
draagkracht kan de door de overheid te betalen vergoeding op nul euro worden
gesteld. De laagste inkomens, waartoe in ieder geval personen met een bijstandsuitkering
moeten worden gerekend, zullen een volledige vergoeding voor de door hun te
maken kosten in verband met de overschakeling op levering van gas ontvangen.
In de algemene maatregel van bestuur zullen verschillende categorieën
personen met een bepaalde financiële draagkracht worden onderscheiden
en worden gekoppeld aan door de overheid uit te keren bedragen. Deze per categorie
personen te betalen bedragen zullen een forfaitair karakter krijgen. Het hanteren
van forfaitaire bedragen per categorie personen voorkomt de noodzaak tot een
gedetailleerde en complexe regelgeving. Betrokkenheid van het parlement bij
de vaststelling de algemene maatregel is verzekerd door de in de Warmtewet
voorgeschreven voorhangprocedure.Artikel 7De leden van de fracties van D66 en VVD hebben gevraagd of de aanwijzing
van een noodleverancier moet worden gebaseerd op een openbare aanbestedingsprocedure.
Zoals al aangegeven in het algemeen deel heeft het de voorkeur dat de door
de Minister van Economische Zaken in voorkomend geval aan te wijzen noodleverancier
wordt geselecteerd op basis van een openbare aanbestedingsprocedure. Een dergelijke
procedure biedt een ieder de mogelijkheid in aanmerking te komen voor de aanwijzing
als noodleverancier. Een openbare aanbestedingsprocedure heeft de voorkeur.
Er kunnen zich evenwel situaties voordoen waarbij een openbare aanbestedingsprocedure
niet het gewenste resultaat heeft of dat er andere klemmende redenen zijn
om zonder een openbare aanbestedingsprocedure tot aanwijzing van een bepaald
bedrijf als noodleverancier over te gaan. Zo kan worden gedacht aan een situatie
waarbij de openbare aanbesteding niet resulteert in bedrijven die naar het
oordeel van de Minister van Economische Zaken voldoende gekwalificeerd zijn
om de rol van noodleverancier goed te kunnen vervullen. Het grote
maatschappelijke belang dat is gediend met het waarborgen van een betrouwbare
levering van warmte aan gebonden gebruikers brengt dan met zich mee dat in
het uiterste geval een bedrijf eenzijdig door de Minister van Economische
Zaken wordt aangewezen als noodleverancier.De leden van de fracties van D66 en VVD vragen of de gehele onderneming
van een leverancier of producent door de aangewezen noodleverancier of -producent
moet worden overgenomen. Het is aan de aangewezen noodleverancier of -producent
te bepalen welke bedrijfsmiddelen van de failliete leverancier of producent
worden «overgenomen». De noodleverancier of -producent is op grond
van het wetsvoorstel niet verplicht het gehele bedrijf van de failliete leverancier
of -producent over te nemen.De leden van de VVD-fractie vragen op welke manier de eigendomsrechten
van de eigenaar van het warmtenet worden gewaarborgd. Uit artikel 7 lid 2
van het wetsvoorstel volgt dat de eigenaar van het warmtenet recht heeft op
een redelijke vergoeding voor de toekenning aan de aangewezen noodleverancier
van een recht van gebruik op het warmtenet. Bij de vaststelling van de hoogte
van deze vergoeding moet onder meer rekening worden gehouden met de oorzaak
die heeft geleid tot de aanwijzing van een noodleverancier, namelijk het faillissement
van de leverancier («eigen schuld»-element) en het tijdelijke
karakter van de aanwijzing van de noodleverancier en daarmee de beperkte tijd
waarvoor het recht van gebruik van het warmtenet wordt verleend.Ten aanzien van de vraag van de leden van de VVD-fractie rechtstreeks
een vergoeding toe te kennen aan een leverancier of producent die in staat
van faillissement dreigt te geraken wordt verwezen naar het algemeen deel
van deze nota, waarin reeds op deze vraag is ingegaan.Artikel 9Door de leden van de GroenLinks-fractie is een verduidelijking gevraagd
over de in artikel 9 van het wetsvoorstel opgenomen verplichting voor een
vergunninghouder een aparte boekhouding te voeren voor levering van warmte.
Zoals door de leden van de GroenLinks fractie terecht opgemerkt zijn de kosten
van warmtetransport mede afhankelijk van de hoeveelheid warmte die met behulp
van het warmtenet wordt getransporteerd. Het is in de praktijk dan ook moeilijk
de kosten voor inkoop van warmte en het transport daarvan naar de verbruikers
uit elkaar te houden. Artikel 9 van het wetsvoorstel spreekt daarom ook over
een aparte boekhouding met betrekking tot de levering van warmte, d.w.z. de
warmteketen als geheel. Met de in artikel 9 van het wetsvoorstel gebruikte
term «afzonderlijke boekhouding» wordt tot uitdrukking gebracht
dat in de boekhouding van een leverancier de activiteiten terzake levering
van warmte moeten worden onderscheiden van andere door de vergunninghoudende
leverancier ontwikkelde commerciële activiteiten, zoals levering van
gas of elektriciteit dan wel dienstverlening in andere economische sectoren
zoals de afval- en telecomsector. Het vereiste van een afzonderlijke boekhouding
voor levering van warmte speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van
ongewenste kruissubsidies tussen de verschillende commerciële activiteiten.
Opgemerkt wordt dat ook een tussen leverancier en een daarmee in een concern
verbonden producent afgesproken prijs voor levering van warmte die hoger ligt
dan in de warmtesector voor levering van soortgelijke hoeveelheden warmte
gebruikelijk is in beginsel als een verboden vorm van kruissubsidie zal hebben
te gelden. De «extra» kosten voor de door de leverancier ingekochte
warmte bij de producent die onderdeel uitmaakt van het concern zal dan ook
niet als een in artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel bedoelde «redelijkerwijs
aan de levering van warmte toe te rekenen kost» kunnen worden gekwalificeerd.
Deze kostenpost kan op grond van artikel 3 lid 1 van het wetsvoorstel dan
ook niet rechtsgeldig als onderdeel van de een redelijke prijs
bij verbruikers in rekening worden gebracht.Tevens is door de leden van de GroenLinks-fractie gevraagd welke kostenposten
in de boekhouding moeten worden onderscheiden en als afzonderlijke prijscomponenten
bij de verbruikers in rekening moeten worden gebracht. De afzonderlijke boekhouding
voor levering van warmte heeft tot mede tot doel de raad van bestuur van de
NMa in staat te stellen toezicht te houden op de naleving van de in artikel
3 lid 1 van het wetsvoorstel opgenomen verplichting voor de vergunninghouder
een redelijke prijs bij verbruikers in rekening te brengen. De boekhouding
moet zodanig zijn opgebouwd dat de raad van bestuur van de NMa hieruit eenduidig
kan afleiden dat de vergunninghouder voldoet aan zijn wettelijke verplichting
tot het hanteren van een redelijke prijs voor levering van warmte. Het is
aan de raad van bestuur van de NMa na overleg met vergunninghoudende leveranciers
richtlijnen op te stellen waaraan de boekhouding van de vergunninghouders
moet voldoen. Indien hiertoe aanleiding bestaat kan de Minister van Economische
Zaken besluiten tot het bij ministeriële regeling vaststellen van wettelijke
regels omtrent de inrichting van de boekhouding voor levering van warmte.
De vraag welke prijscomponenten een vergunninghoudende leverancier bij verbruikers
in rekening mag brengen staat als zodanig los van de inrichting van de boekhouding.
In artikel 3a van het wetsvoorstel is vastgelegd dat de prijs voor levering
van warmte aan verbruikers moet bestaan uit twee prijscomponenten, namelijk
een leveringsonafhankelijke deel uit te drukken in Euro's en een leveringsafhankelijk
deel uitgedrukt in Euro per GJ. Het leveringsafhankelijke deel van de prijs
heeft tot doel de verbruiker in staat te stellen rechtstreeks invloed uit
te oefenen op de omvang van de door hem van het warmtenet afgenomen hoeveelheid
warmte en daarmee invloed uit te oefenen op de hoogte van de bij hem in rekening
te brengen prijs voor geleverde warmte. In het leveringsafhankelijk deel van
de prijs voor levering van warmte komt derhalve het belang van een milieuhygiënische
warmtevoorziening (energiebesparing) tot uitdrukking.Tot slot willen de leden van de GroenLinks-fractie vernemen waarom het
in het wetsvoorstel opgenomen begrip «levering» (van warmte) een
andere betekenis heeft dan het begrip levering als gebruikt in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet. Zoals aangegeven in de memorie van toelichting en de reactie
van de indieners op het advies van de Raad van State is bij levering van warmte
in de praktijk veelal sprake van lokale netten waarop over het algemeen slechts
één producent van warmte is aangesloten. Bij levering van warmte
is derhalve concurrentie tussen producenten en leveranciers niet aan de orde.
Dit in tegenstelling tot de situatie bij elektriciteit en gas waarbij sprake
is van landelijke netten met een grote diversiteit aan producenten en leveranciers
van elektriciteit en gas. In deze situatie is concurrentie tussen producenten
en leveranciers van elektriciteit en gas mogelijk. Anders dan bij de levering
van warmte is bij elektriciteit en gas voor verbruikers dus sprake van keuzevrijheid.
Ter bevordering van concurrentie tussen producenten en leveranciers van elektriciteit
en gas is het transport van elektriciteit en gas gescheiden van de levering.
Vanwege de bijzondere kenmerken van de levering van warmte, namelijk een lokaal
net met één producent en één leverancier en dus
geen keuzevrijheid voor de verbruikers aangesloten op het warmtenet, is het
dus niet zinvol een onderscheid aan te brengen tussen levering en transport
van warmte. Het is om deze redenen dat de Warmtewet uitgaat van een geïntegreerde
levering van warmte en transport.Artikel 12De leden van de PvdA-fractie wijzen er op dat een door de raad van bestuur
van de NMa opgelegde bindende aanwijzing wordt gepubliceerd in de Staatscourant.
Gegevens als bedoeld in artikel 10 WOB zijn evenwel van publicatie
uitgesloten. Genoemde leden vragen of er wellicht andere gegevens zijn die
niet voor publicatie in aanmerking zouden moeten komen maar niet vallen onder
de uitzonderingsgronden als vermeld in artikel 10 WOB. De initiatiefnemers
zijn van oordeel dat er geen andere gegevens dan bedoeld in artikel 10 WOB
van publicatie moeten worden uitgesloten. In dit verband wijzen de initiatiefnemers
er op dat de bekendmaking van een door de raad van bestuur van de NMa op te
leggen bindende aanwijzing een belangrijke functie vervult in een goede werking
van de voorliggende wettelijke regeling. In de Warmtewet worden op verschillende
plaatsen algemeen geformuleerde termen als «redelijke voorwaarden»
en een «goede kwaliteit van dienstverlening» gehanteerd. Met een
bindende aanwijzing wordt blijkens jurisprudentie van het CBB een nadere uitleg
gegeven aan algemeen geformuleerde bepalingen in een wet. De bindende aanwijzing
is daarmee een belangrijk instrument om de in het wetsvoorstel opgenomen algemeen
geformuleerde begrippen, zoals redelijke prijzen en voorwaarden en een goede
kwaliteit van dienstverlening, een nadere invulling te geven. Het is voor
alle partijen betrokken bij levering van warmte van groot belang dat zij kennis
kunnen nemen van de door de raad van bestuur van de NMa gegeven uitleg aan
deze in het wetsvoorstel opgenomen algemeen geformuleerde begrippen en daarmee
aan de reikwijdte en betekenis van de met deze begrippen samenhangende wettelijke
rechten en verplichtingen van betrokkenen. Daarnaast heeft publicatie van
een bindende aanwijzing een belangrijke functie bij de toepassing van het
bepaalde in artikel 3 lid 5 van het wetsvoorstel. Dit artikel bepaalt dat
een door een leverancier bij een verbruiker in rekening gebrachte prijs voor
levering van warmte die hoger ligt dan de door de raad van bestuur van de
NMa vastgestelde maximumprijs voor levering van warmte van rechtswege wordt
gesteld op de maximumprijs. Bij een geconstateerde overtreding door een leverancier
van de vastgestelde maximumprijs zal de raad van bestuur van de NMa een bindende
aanwijzing tot naleving van de Warmtewet opleggen. Door publicatie van de
bindende aanwijzing worden verbruikers bij wie een te hoge prijs voor levering
van warmte door hun leverancier in rekening is gebracht van de overschrijding
van de maximumprijs op de hoogte gesteld. Aan de hand van dit gegeven kunnen
de gedupeerde verbruikers met een beroep op artikel 3 lid 5 Warmtewet het
teveel betaalde (met rente) terugvorderen van hun in overtreding zijnde leverancier.
Publicatie van een bindende aanwijzing speelt derhalve ook een belangrijke
rol bij het handhaven van de in artikel 3 van het wetsvoorstel bedoelde maximumprijs
en daarmee het bieden van een hoog niveau van bescherming van kwetsbare verbonden
verbruikers. Publicatie van bindende aanwijzingen is dus een wezenlijk onderdeel
van het wetsvoorstel. Overigens zij opgemerkt dat de in artikel 12 van het
wetsvoorstel opgenomen regeling met betrekking tot de bindende aanwijzing
rechtstreeks is ontleend aan gelijkluidende bepalingen opgenomen in artikel
5 lid 7 Elektriciteitswet 1998 en artikel 60 lid 3 Gaswet.Artikel 18aDoor de leden van de VVD-fractie wordt gewezen op een aantal onjuistheden
met betrekking tot de voorgestelde wijzigingen van artikel 39 Gaswet. Bij
nota van wijziging zijn deze onjuistheden gecorrigeerd.Artikel 19aDe leden van de VVD-fractie vragen of het wenselijk is het Burgerlijk
Wetboek in het kader van het voorliggende wetsvoorstel te wijzigen. Tevens
geven zij aan dat het van toepassing verklaren van de in het Burgerlijk Wetboek
opgenomen regeling terzake consumentenkoop op levering van warmte niet nodig
is. Het wetsvoorstel beoogt kwetsbare gebonden verbruikers te
beschermen tegen de monopoliemacht van de leverancier. Hiertoe bevat het wetsvoorstel
een integrale regeling die betrekking heeft op alle aspecten die de levering
van warmte betreffen. De regels in het Burgerlijk Wetboek raken aan de levering
van warmte, doch zijn daar niet op toegeschreven. Uitgaande van een hoog niveau
van bescherming van verbruikers is het wenselijk de in het Burgerlijk Wetboek
opgenomen regeling omtrent consumentenkoop ook van toepassing te verklaren
op levering van warmte. De levering van warmte is naar haar aard vergelijkbaar
aan de levering van elektriciteit. Ten aanzien van levering van elektriciteit
is de in het Burgerlijk Wetboek opgenomen regeling inzake consumentenkoop
inmiddels, overigens bij amendement van de VVD-fractie, op levering van elektriciteit
van toepassing verklaard. Met het wetsvoorstel wordt thans ook de regeling
inzake consumentenkoop op de met levering van elektriciteit vergelijkbare
levering van warmte van toepassing verklaard. Dat de in het Burgerlijk Wetboek
opgenomen regeling terzake consumentenkoop zich niet leent voor toepassing
op warmte wordt door de initiatiefnemers niet gedeeld. Zij voelen zich in
deze opvatting gesteund door de rechtswetenschappelijke literatuur, waarin
juist is aangedrongen op toepassing van de regeling inzake consumentenkoop
op elektriciteit en warmte. Verwezen wordt naar het artikel van mr. dr. M.B.M.
Loos, getiteld «Energieliberalisering en consumentenbescherming»
als gepubliceerd in het Tijdschrift voor Consumentenrecht (TvC) 2003, blz.
259 t/m 263.Artikel 21Ten aanzien van de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de rol
van de gemeenten bij levering van warmte na aanvaarding van dit wetsvoorstel
wordt verwezen naar het algemeen deel van deze nota, waarin de gestelde vragen
reeds uitgebreid aan de orde zijn gekomen.Artikel 24De leden van de PvdA-fractie vragen of een leverancier die thans warmte
levert automatisch (van rechtswege) een vergunning krijgt. Dit is juist. Een
leverancier die momenteel warmte levert aan verbruikers krijgt van rechtswege
een vergunning. Dit betekent dat deze leverancier geen vergunning behoeft
aan te vragen. Artikel 4 van het wetsvoorstel dat een procedure bevat voor
verlening van een vergunning is dan ook niet van toepassing op deze leveranciers.
Dit laat overigens onverlet dat de overige in het wetsvoorstel opgenomen regelingen
met betrekkingen tot vergunningen onverkort op de leverancier van toepassing
zijn. Zo is het dus mogelijk aan de van rechtswege te verlenen vergunningen
voorschriften en beperkingen te verbinden.Artikel 26Door de leden van de PvdA-fractie is gevraagd naar de redenen voor het
met ingang van 1 juli 2004 van kracht laten worden van de Warmtewet.
In de memorie van toelichting is reeds uitgebreid ingegaan op de overwegingen
het wetsvoorstel met ingang van 1 juli 2004 van kracht te laten worden.
Op 1 juli 2004 is de elektriciteits- en gasmarkt geheel geliberaliseerd.
Energiebedrijven die zich bezighouden met de levering van warmte zijn veelal
ook actief op de elektriciteits- en gasmarkt. Voorkomen moet worden dat energiebedrijven
verliezen op de elektriciteits- en gasmarkt ten laste brengen van de op warmtenetten
aangesloten gebonden en daarmee kwetsbare verbruikers. Bovendien moet worden
voorkomen dat verbruikers aangesloten op warmtenetten in de vorm van monopoliewinsten
op levering van warmte nieuwe commerciële activiteiten van energiebedrijven,
die zich tevens bezighouden met levering van warmte, moeten financieren.
In dit verband is opmerkelijk dat sinds de publicatie van het voorliggende
wetsvoorstel sprake is van een toenemend aantal klachten van verbruikers over
de prijs van de geleverde warmte. Deze klachten, die betrekking hebben op
warmteprojecten die over het hele land zijn verspreid, lijken er op te duiden
dat momenteel bij een aanzienlijk aantal warmteprojecten sprake is van prijzen
die liggen boven het niveau van het door de overheid gegarandeerde «niet-meer-dan-anders»
principe. Bescherming van de verbruikers aangesloten op warmtenetten door
de voorliggende Warmtewet (met ingang van 1 juli 2004) is naar het oordeel
van de initiatiefnemers dan ook urgent.Ten HoopenHessels 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29048-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl