Rijksbegroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken voor het jaar 1997; Verslag algemeen overleg over de brief dd. 25 juni 1996 over WODC-rapport 'Toezicht met camera's' en de brief dd. 5 sept. 1996 over reality-tv
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000-VII, nr. 25

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000-VII nr. 25

21-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000 VIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1997nr. 25VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 november 1996De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
de vaste commissie voor Justitie2 en de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen3
hebben op 22 oktober 1996 overleg gevoerd met minister Dijkstal van Binnenlandse
Zaken, minister Sorgdrager van Justitie, staatssecretaris Nuis van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en staatssecretaris Kohnstamm van Binnenlandse Zaken
over:– de brief van de minister van Justitie en de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken, mr. J. Kohnstamm, d.d. 25 juni 1996 over het WODC-rapport
«Toezicht met camera's» (BIZA-96–784);– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken d.d. 5 september
1996 houdende antwoorden op schriftelijke vragen over reality-tv
(24 400-VII, nr. 48).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van Heemst (PvdA) bepleitte snelle verschijning van
het kabinetsstandpunt over het gebruik van camera's in openbare ruimten of
langs de openbare weg (CCTV), gezien de zich voordoende wildgroei op dit gebied. Wetgeving moet verzekeren dat doel en voorwaarden voor
het gebruik van videocamera's vooraf worden vastgelegd en dus ook toetsbaar
worden.Reality-tv beschouwde de heer Van Heemst min of meer als een hype, die
mede is veroorzaakt door de vele zendtijd die omroepen moeten vullen. Dit
kan zeer negatieve gevolgen hebben voor slachtoffers en hulpverlenende diensten
bij calamiteiten. Zonder voor dit soort gevallen regels te willen stellen,
leek het hem toch zeer gewenst om met betrokkenen indringend te spreken over
gedrags- en fatsoensregels. Bij rampen en andere calamiteiten moet hulpverlening
te allen tijde voorgaan op de belangen van de pers. Desnoods moet de pers
op afstand worden gehouden om hulpverleners in de gelegenheid te stellen hun
werk te doen. Wat is de inhoud van de handreiking die voor de hulpverlenende
diensten wordt opgesteld? Kunnen ook particuliere of semi-overheidsdiensten
zich hiervan? Snelle en effectieve hulpverlening in crisissituaties vereist
zo groot mogelijke duidelijkheid in dezen. Op zich had hij er geen bezwaar
tegen dat (overheids)diensten meewerken aan reality-tv-programma's, mits daarbij
wordt gewaakt voor de privacy van derden (slachtoffers, daders) op wie hun
werkzaamheden gericht zijn. Is dit te vertalen in een richtlijn en zo ja,
kan die ook van toepassing zijn voor niet-overheidsdiensten? Uit de stukken
maakte hij op dat er civielrechtelijk niet veel aanleiding is om nadere regels
te stellen voor de relatie tussen burgers en producenten van reality-tv programma's.
Gezien de ontwikkelingen op dit gebied leek het hem desondanks verstandig
om de vinger aan de pols te houden en te bezien hoe de positie van het individu
tegenover de media kan worden versterkt. Weten bewindslieden hoe vaak het
voorkomt dat burgers tegen betaling de media tippen over een calamiteit alvorens
hulpverlenende diensten te alarmeren en zo ja, wat vinden zij hiervan?De heer Verhagen (CDA) bepleitte gezien de te grote onduidelijkheid
op dit gebied eveneens een snel standpunt van het kabinet over CCTV. Het WODC-rapport
wijst op wildgroei.De door de minister van Binnenlandse Zaken gegeven definitie van reality-tv
vond de heer Verhagen te breed. Normale nieuwsuitzendingen behoren daar niet
toe. Reality-tv is alleen maar bedoeld om geweld en anderszins schokkende
beelden op tv brengen om via een sensatie-effect zo hoog mogelijke kijkcijfers
te halen. Uitsluitend met dat oogmerk brengt men echt lijden en echte pijn
in beeld. Derhalve ware het beter te spreken van sensatie-tv. Is het kabinet
bereid een aparte beschouwing te wijden aan dit aspect van reality-tv, mede
tegen de achtergrond van de toename van geweld en schokkende beelden op televisie
in het algemeen? Medewerking van hulpverlenende diensten aan reality-tv achtte
hij niet bij voorbaat geheel uitgesloten. Wel moet daarbij de nodige terughoudendheid
worden betracht, want hulpverlening staat in alle gevallen voorop. Het informatieve
belang dat diensten hebben bij medewerking aan dit soort programma's is te
allen tijde ondergeschikt aan hulpverlening. Wat is de inhoud van desbetreffende
richtlijnen? Niet alleen schijnen burgers de media te tippen alvorens zij
hulpverlenende diensten alarmeren, ook schijnt het voor te komen dat medewerkers
van deze diensten opnamen maken om deze te kunnen verkopen. Wat vinden bewindslieden
hiervan? Het gewin dat kennelijk kan worden behaald met het maken van dit
soort opnamen, mag de eigenlijke taakverrichting niet belemmeren. Uitgaande
van het recht op vrije nieuwsgaring zien bewindslieden geen aanleiding om
met programmamakers rond de tafel te gaan zitten en hen op hun verantwoordelijkheid
aan te spreken. Ervaring in het buitenland leert echter dat dit wel degelijk
zinvol is. Aandacht vroeg hij ook voor de privacy van geportretteerden. Op
basis van art. 21 van de Auteurswet zijn al diverse uitspraken gedaan waarin
vooral het toestemmingsvereiste een belangrijke rol speelt. In noodsituaties mag echter niet te snel worden aangenomen dat toestemming is
verleend. Acht de minister van Justitie de huidige wetgeving voldoende toegesneden
op de specifieke omstandigheden van reality-tv?De heer H. G. J. Kamp (VVD) releveerde dat, anders dan in bijvoorbeeld
Engeland en Duitsland, in Nederland bij reality-tv mensen in werkelijke (nood)situaties
in beeld worden gebracht. Op zich is het juist dat reality-tv iets is dat
zich tussen burgers afspeelt en dat de verhouding tussen partijen wettelijk
adequaat is geregeld. Verantwoordelijkheid van de overheid komt wel aan de
orde als het gaat om het actief of passief medewerken aan reality-tv door
functionarissen van hulpverleningsdiensten. Dan moet worden afgewogen tussen
zo goed mogelijke hulpverlening, het zo goed mogelijk, ongestoord functioneren
van hulpverleners, de privacy van derden en het belang van de kijkers, die
recht hebben op informatie en die het overheidshandelen controleren. Gezien
de ingewikkeldheid van deze afweging was hij ingenomen met het voornemen de
richtlijn informatieverstrekking te actualiseren en een daarop gebaseerde
handreiking op te stellen. Daarin moet het belang van de hulpverlening en
van bescherming van de privacy voorop staan. Wie in afwijking daarvan handelt
moet primair worden gecorrigeerd binnen de eigen organisatie, maar eventueel
ook door de rechter. Om hinder bij hulpverlening door media te voorkomen kan
de politie overgaan tot afzetting van een gebied. De brandweer heeft daartoe
niet de bevoegdheid, maar doet het in voorkomende gevallen wel. Ambulancepersoneel
heeft hiertoe echter geen enkele mogelijkheid. Zijn er regelingen om deze
functionarissen tegen overlast te beschermen?Of toezicht met camera's in de openbare ruimte wettelijk geregeld moet
worden, stond voor de heer Kamp niet zonder meer vast. Ook hij wees op mogelijke
wildgroei in deze sector. Samen met het ministerie van Verkeer en Waterstaat
bezien de Unie van waterschappen, het IPO en de VNG om net als de politie
met behulp van camera's bepaalde zaken in het oog te gaan houden. Daarmee
begeeft men zich op een hellend vlak. Maatregelen in dezen zijn dringend gewenst.
Wanneer komt het kabinet daarmee?Mevrouw De Koning (D66) vond de door de minister van BiZa gegeven
definitie van reality-tv eveneens veel te ruim. Dan zou ook het NOS-journaal
een vorm van reality-tv zijn. De term sensatie-tv leek haar in dit verband
zeer juist gekozen. Zij betwijfelde of burgers voldoende wettelijk beschermd
zijn tegen dit soort programma's. Het oordeel over de aantasting van iemands
privacy zal altijd bij de rechter liggen, die zich daarbij zeer door feitelijke
omstandigheden zal laten leiden. Ook speelt mee dat mensen veel meer en veel
ingrijpender dan vroeger door camera's worden overvallen op momenten en in
situaties waarin zij daar totaal niet op verdacht zijn. Zeker in zo'n situatie
mag er niet van uit worden gegaan dat er toestemming voor uitzending is, omdat
geen expliciet bezwaar is gemaakt tegen het maken van opnamen. Omdat mensen
hierdoor soms maatschappelijk zeer zwaar getroffen kunnen worden, zou het
goed zijn als voorafgaand in enige vorm schriftelijk toestemming moest worden
verleend voor uitzending van opnamen. Zou de overheid er gezien deze snelle
verandering in de maatschappelijke situatie niet erg verstandig aan doen om
hierover met programmamakers afspraken te maken? Dat hulpverlenende diensten,
die aanvankelijk grote overlast van de media ondervonden, thans actief meewerken
aan programma's om grotere waardering en beter begrip voor hun werk te krijgen,
kwam op haar wat ongeloofwaardig over. Er komt een handreiking en de richtlijn
informatieverstrekking wordt geactualiseerd. Wat is de status van de handreiking?
Zijn er sancties aan verbonden? Wil het kabinet de aanbeveling van de ombudsman
overnemen, die uitgaat van voorafgaande controle en toezicht?
Dit kan al snel strijdigheid met artikel 7 van de Grondwet opleveren.Hoewel mevrouw De Koning met interesse had kennisgenomen van de WODC-rapportage
over toezicht met camera's, vond zij het thans niet het juiste moment om over
dit onderwerp te discussiëren. Er komt nog een herziening van de Wet
persoonsregistratie (WPR) en het kabinet moet nog diverse adviezen (o.a. van
de registratiekamer) ontvangen. Wel gaf zij aan, in het algemeen voorstander
te zijn van een zeer selectief, gelimiteerd gebruik van camera's, zowel door
de overheid als door particulieren. Camera's zouden bijvoorbeeld wel gebruikt
mogen worden om (snelheids)overtredingen vast te leggen, maar de opnames mogen
dan niet worden bewaard om ze later eventueel voor een ander doel te gebruiken.
Welk rol zien bewindslieden in dezen voor andere overheden? Ten slotte hoopte
zij dat in het komend halfjaar de aanzet wordt gegeven voor een brede maatschappelijke
discussie over dit onderwerp.De heer Rouvoet (RPF) vroeg eveneens wanneer het kabinetsstandpunt
inzake cameratoezicht in de openbare ruimte kan worden verwacht. Vooralsnog
concludeerde hij dat de WODC-rapportage voor een groot deel verwijst naar
(soms tegenstrijdig) buitenlands onderzoek. Zou het daarom zinvol zijn ook
eigen onderzoek naar dit onderwerp te verrichten? Markant is de conclusie
dat cameratoezicht het veiligheidsgevoel bij burgers doet toenemen, maar dit
niets zegt over de feitelijke criminaliteit. Gelet op positieve ervaringen
vindt het kabinet in beginsel het gebruik van camera's aanvaardbaar. Dat is
een wat magere motivering voor een handeling die kan resulteren in een botsing
van grondrechten. Kunnen bewindslieden dit nader toelichten? Kunnen winkeliers
de beelden van een camera in hun winkel bijvoorbeeld inbrengen in een politieonderzoek?
Wat is de bewijskracht daarvan? Hij waarschuwde voor te lichtvaardig gebruik
van het woord persoonsregistratie.Dat er geen rangorde is tussen de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
en het recht op informatie en persvrijheid weerhield de heer Rouvoet er niet
van, een verschillend gewicht aan deze belangen te hechten. Zo waarschuwde
hij voor een ontwikkeling in de richting van reality-tv als een soort «promoclip»
voor de politie. Het kweken van een breder begrip voor het functioneren van
hulpverlenende diensten mag nooit het zwaarstwegende argument zijn om aan
dit soort programma's mee te werken. Vergeleken met omroepen en hulpverleners
zijn burgers de zwakste groep. Zij zijn niet georganiseerd en kunnen door
een uitzending plotseling voor onaangename situaties worden geplaatst. Kan
dit via de handreiking worden voorkomen? In een gesprek met journalisten en
programmamakers zou de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
kunnen aandringen op zelfregulering en bepaalde codes. Gezien het recht van
vrije nieuwsgaring zag hij vooralsnog niet veel in de optie om altijd vooraf
schriftelijke toestemming voor uitzending te eisen. Uiteraard zijn omroepen
of productiebedrijven verantwoordelijk voor het opstellen van regels en/of
procedures aangaande de positie van personen die in beeld worden gebracht.
Wat echter als beelden door de politie worden geleverd? Wie heeft daar verantwoordelijkheid
voor en welke criteria worden daarbij gehanteerd? Is het in het antwoord op
vraag 7 (24 400-VII, nr. 48) bedoelde Belgische goedkeuringssysteem ook
in Nederland toepasbaar?Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels) was er bezorgd over
dat onderzoek van de universiteit van Nijmegen aangeeft dat vooral mensen
met een gebrek aan opleiding en een laag inkomen kijken naar reality-tv. Veelal
gaat het om mensen in een sociaal en psychologisch isolement. Veel kijken
blijkt samen te hangen met een sterk negatieve kijk op de werkelijkheid, die
tot uitdrukking komt in wantrouwen, vervreemding, angst en depressiviteit.
Als reactie op de aanbeveling van de Nationale ombudsman van augustus
1995 en desbetreffende schriftelijke vragen van september 1995 en januari
1996 is actualisering van de richtlijn informatieverstrekking aangekondigd.
Ook werd aangegeven dat een richtlijn betreffende de taakuitoefening in het
kader van de handhaving van de openbare orde of de hulpverlening werd overwogen.
Dit lijkt nu uit te monden in een handreiking voor politie, brandweer en ambulancediensten.
Wat is de inhoud ervan en kan deze algemeen verbindend worden verklaard? Zal
dit alles eind 1996 gereed zijn? Zijn de resultaten bekend van de in het najaar
van 1995 gehouden enquête over reality-tv en zo neen, wanneer komen
die? Zal Nederland tijdens haar EU-voorzitterschap het onderwerp reality-tv
op de agenda van de Commissie plaatsen. Diverse Europese landen hanteren op
dit gebied zeer verschillende normen en regels. De doorwerking van tv als
massamedium moet niet worden onderschat. Is de minister van BiZa tegen die
achtergrond en mede gezien het nog steeds groeiende aantal commerciële
en lokale zenders, bereid een algemeen onderzoek te verrichten naar de effecten
van reality-tv? Kan in dat verband, mede gezien het onderzoek van de universiteit
van Nijmegen, in het bijzonder aandacht worden geschonken aan de effecten
op gevoel en gedrag van kijkers? Komen er regels ter bestrijding van rampentoerisme,
dat bij calamiteiten een adequate hulpverlening zeer kan frustreren? Kan de
politie particuliere videobeelden opeisen en aan het bewijsmateriaal toevoegen?
De afzonderlijke diensten moeten bij deelname aan reality-tv van geval tot
geval beoordelen of het belang van openheid de schending van iemands persoonlijke
levenssfeer kan rechtvaardigen. Wie kan, als een zaak voor de rechter komt,
hierop worden aangesproken: de omroep of de politie?Mevrouw Nijpels signaleerde dat zowel bij reality-tv als bij het videotoezicht
in de openbare ruimte het grondrecht op eerbiediging en bescherming van de
persoonlijke levenssfeer centraal staat. Vaak zal het inroepen van alleen
dit grondrecht niet voldoende zijn om uitzending van beelden te voorkomen.
De rechter moet dan beslissen welk grondrecht in een bepaald geval het zwaarst
weegt. Plaatsing van toezichtcamera's is in beginsel niet toegestaan omdat
dan de privacy van burgers wordt geschonden. Slechts in uitzonderlijke gevallen
kan hierop worden teruggevallen. Hoe zal oneigenlijk gebruik van cameratoezicht
worden gecontroleerd? Brengt het idee van een centrale videotheek voor de
politie, ter identificatie van potentiële daders, de bescherming van
de persoonlijke levenssfeer van onschuldige burgers niet in gevaar? Wat te
doen als particulieren camera's aan de openbare weg plaatsen? Valt dit onder
de horizontale werking van artikel 8 van het Europese Verdrag voor de rechten
van de mens (EVRM)? Zijn bewindslieden bereid proefprojecten met cameratoezicht
te steunen als wijken of scholen daar zelf om vragen? Kan analoge videobewaking
zonder beeldopslag een inbreuk op iemands privacy inhouden en zo ja, vereist
dit ingevolge het EVRM en de WPR dan een nieuwe wettelijke regeling? Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Binnenlandse Zaken wees erop dat de beoordeling
van reality-tv wordt begrensd door grondwettelijke bepalingen inzake vrije
meningsuiting, door privacywetgeving en door vereisten van hulpverlening,
opsporing en rampenbestrijding. Hierdoor moeten ongewenste effecten van reality-tv
vooral worden tegengegaan door middel van overleg en afspraken over gedrags-
en fatsoensregels en niet zozeer met regelgeving. Hoewel hij zich bewust is
van de bezwaren om als bewindspersoon een persoonlijke mening te geven, wenste
hij er nadrukkelijk uiting aan te geven aan zijn gevoelen, hetgeen op dit
gebied op televisie wordt vertoond, ronduit ontluisterend te vinden. Reality-tv
is buitenproportioneel grof en ontluisterend, niet alleen voor de getoonde
slachtoffers, maar ook voor de kijkers die ernaar kijken en blijven kijken. Het meest ontluisterend is het echter voor degenen die deze programma's
maken en ze zo grof wensen uit te zenden. Reality-tv heeft alles te maken
met ethiek, met beschaving, met hoever je gaat bij het in beeld brengen van
het leed van anderen. Daarbij zag hij op zich niet zo'n groot verschil tussen
wat af en toe door het NOS-journaal wordt getoond en programma's die door
commerciële omroepen worden gemaakt. Grenzen aangeven is dan niet gemakkelijk,
want ieder legt daar eigen maatstaven voor aan. Dat reality-tv slechts een
hype van voorbijgaande aard is, ontkende hij. Gevreesd moet worden dat dit
verschijnsel zich structureel nestelt in een samenleving die toch al meer
en meer door beelden wordt gedomineerd. Hij voelde er om redenen van objectiviteit
niet voor om de brede definitie van reality-tv te vervangen door de term sensatie-tv.Met medewerking van hulpverlenende of opsporingsdiensten aan het maken
van programma's had de minister op zich geen groot probleem, mits daarbij
duidelijke grenzen worden getrokken en uit overwegingen van professionaliteit
en kwaliteit van dienstverlening terughoudendheid wordt betracht. Zo moeten
overheidsdiensten en particuliere diensten die belast zijn met overheidstaken
te allen tijde absolute prioriteit geven aan opsporing, hulpverlening en rampenbestrijding.
Medewerking aan programma's moet functioneel zijn in relatie tot de doelstelling
van de betrokken dienst. In de handreiking voor politie, brandweer en ambulancediensten
zullen hierover duidelijke bepalingen worden opgenomen. De handreiking is
mede gebaseerd op een richtlijn van de procureurs-generaal, een standpunt
van de raad van hoofdcommissarissen, het beleid dat in sommige politieregio's
al was ontwikkeld, aanbevelingen van de Nationale ombudsman en informatie
van vertegenwoordigers van diverse media. Naar verwachting kan de handreiking
april 1997 van kracht worden, nadat hij (na gereedkoming in december a.s.)
om commentaar is voorgelegd aan alle betrokkenen in het veld. De handreiking
zal ingaan op de vraag hoe hinder van media bij de taakuitoefening van hulpdiensten
kan worden beperkt, op zorgvuldigheidseisen die in acht moeten worden genomen
bij actieve medewerking aan het maken van opnames en op stappen die kunnen
worden genomen tegen journalisten die de taakuitoefening van een dienst hebben
gehinderd of zich niet aan gemaakte afspraken hebben gehouden. Vooralsnog
wordt verdergaande regelgeving niet nodig geacht, maar gezien de zorgelijke
ontwikkelingen is dit niet geheel uitgesloten.De minister vermoedde op grond van incidentele signalen dat het vaker
dan vroeger voorkomt dat burgers de media eerder over een calamiteit tippen
dan de hulpverlenende diensten, maar was niet op de hoogte van de precieze
omvang van dit verschijnsel. Op zich kan de overheid hier moeilijk tegen optreden.
Wel leek het hem goed aan dit dubieuze verschijnsel aandacht te schenken in
voorlichting. Voor de leiding van opsporende of hulpverlenende diensten is
er wel een taak als het gaat om hulpverleners die ten behoeve van de media
tijdens werktijd of daarbuiten de gang van zaken bij een calamiteit registreren.
Dit is strijdig met normen van professionaliteit en kwaliteit.Het leek de minister vrijwel ondoenlijk om extra regels op te stellen
ter bestrijding van rampentoerisme. De regel dat hulpverlening te allen tijde
voor gaat, geeft de politie de bevoegdheid een gebied af te zetten. Die bevoegdheid
mag best wat strikter worden toegepast. Zo had hij alle begrip voor de door
de burgemeester van Eindhoven afgekondigde informatiestop tijdens het onderzoek
naar de oorzaak van de ramp met het Hercules transportvliegtuig, hoe begrijpelijk
het ook is dat dit door journalisten als een beperking van hun functioneren
werd ervaren. De lastige afwegingen die in dit soort gevallen moeten worden
gemaakt, vergen dat hulpverleners op dit punt de nodige instructie krijgen.De minister van Justitie schetste de complexiteit van de onderhavige
materie door te wijzen op de diverse wettelijke bepalingen, die niet in alle gevallen met elkaar in overeenstemming zijn. Onderzocht wordt of het
stelsel van wetgeving nog voldoende is toegesneden op de snelle ontwikkeling
in het gebruik van camera's en dergelijke. Zo moet bijvoorbeeld onderscheid
worden gemaakt tussen gewenst gebruik van camera's door de overheid bij de
uitoefening van een bepaalde taak en ongewenst gebruik van camera's door burgers
die zonder dat iemand daar baat bij heeft, inbreuk maken op iemands privacy.
Algemeen uitgangspunt zou kunnen zijn dat de overheid camera's mag gebruiken
bij de uitoefening van haar taak, mits een en ander formeel bij wet is geregeld.
Hoe een en ander vorm moet worden gegeven, is nog onderwerp van onderzoek.
Gezien de ingewikkeldheid van de materie zal dit nog wel enige tijd vergen.
Jurisprudentie op dit gebied is voorhanden en wijst ook wel in een bepaalde
richting, maar een probleem is de centrale plaats van de belangenafweging,
die in iedere situatie weer anders uitvalt.De WPR is van toepassing op camera's die beelden opnemen en bewaren. Camera's
die niet opnemen maar slechts registreren, vallen daar niet onder. De WPR
wordt aangepast aan de Europese richtlijn dataprotectie, die uitgaat van een
iets andere invalshoek. Na aanpassing krijgt de wet dan ook als titel: Wet
bescherming persoonsgegevens. Naar verwachting is de richtlijn uiterlijk oktober
1998 geïmplementeerd. Nu eist de WPR nog dat persoonsregistraties gemeld
worden aan de registratiekamer. Zij moeten voldoen aan bepaalde criteria.
Zo mogen beelden slechts op een eerlijke en wettige manier worden verkregen
en worden gebruikt voor een duidelijk omschreven, wettig doel. Ook mag geen
disproportionele inbreuk worden gemaakt op belangen van derden. Verder moeten
het doel van de opnamen, alsmede de verwerking ervan, bekend en openbaar zijn.
Gegevens mogen ook niet langer worden bewaard dan noodzakelijk is voor het
gestelde doel. Deze criteria maken een goede omschrijving van de doelstelling
van gewenst gebruik van camera's door particulieren derhalve van groot belang
voor opsporing en vervolging en voor het toezicht in openbare ruimten. Problemen
ontstaan als het erom gaat toevallig door een particulier opgenomen beelden
te gebruiken als bewijslast. In het komende standpunt zal op dit soort kwesties
uitgebreider worden ingegaan, hetgeen niet wil zeggen dat een en ander ook
in concrete wettelijke regels kan worden vertaald. Veel zal nog door de rechter
in een concreet geval moeten worden afgewogen.De Auteurswet is de belangrijkste civielrechtelijke voorziening waarop
burgers een beroep kunnen doen. Artikel 21 daarvan bepaalt dat openbaarmaking
van een niet in opdracht gemaakt portret niet geoorloofd is voorzover een
redelijk belang van de geportretteerde zich daartegen verzet. Dit houdt in
dat bij het ontbreken van duidelijke toestemming voor openbaarmaking steeds
een afweging tussen de in het geding zijnde belangen moet worden gemaakt,
hetgeen er niet in alle gevallen toe zal leiden dat degene die protesteert
tegen uitzending van een van hem gemaakt portret, ook in het gelijk wordt
gesteld. Desgevraagd gaf de minister aan het moeilijk te vinden een betere
waarborg te bieden, omdat iedere wettelijke bepaling in dezen zal leiden tot
strijd over de uitleg ervan. Het beste leek het haar langs de weg van jurisprudentie
verder te gaan. Uitvoering van de aanbeveling van de Nationale ombudsman zou
leiden tot strijd met artikel 7 van de Grondwet. Wel kan bij het verlenen
van toestemming door de politie voor het maken van opnamen worden afgesproken
dat betrokkenen die in beeld worden gebracht, de beelden voor uitzending mogen
zien om daarna al dan niet toestemming voor uitzending ervan te geven. Jurisprudentie
toont aan dat de rechter zeer huiverig is om voorafgaand uitzending te verbieden.
Terzijde wees de minister er nog op dat al heel lang gebruik wordt gemaakt
van foto's als bewijsmateriaal voor snelheidsovertredingen. Vroeger werden
die als bewijs met het proces-verbaal meegezonden, maar om redenen van privacybescherming
wordt dit thans niet meer gedaan. Wel kunnen betrokkenen van de foto kennis
nemen. Artikel 139 van het Wetboek van Strafrecht maakt het mogelijk het gebruik
van camera's aan banden te leggen.De richtlijn «informatieverstrekking en voorlichting door politie
en openbaar ministerie aan de media in en over strafzaken» bepaalt dat
het openbaar ministerie (i.c. de minister van Justitie) verantwoordelijk is
voor het verstrekken van informatie over de justitiële taak van de politie.
Deze richtlijn bepaalt verder dat het parket moet worden geïnformeerd
over en ook toestemming moet geven voor medewerking van de politie aan programma's
die verder strekken dan het geven van een kort commentaar op een concrete
zaak. Over de herziening van de richtlijn wordt overlegd met de NVJ en het
Genootschap van hoofdredacteuren. Daarbij gaat het om de afweging van het
belang van vrije nieuwsgaring tegen dat van ongestoorde taakuitoefening of
een richtige opsporing en de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
van geportretteerden. Nieuw in dit verband is deelname door diensten aan reality-tv
en de in dat verband te maken afspraken. Op zich is het niet verkeerd om een
programma te maken over het werk van de politie of het Openbaar Ministerie,
mits in dat kader de belangen goed tegen elkaar zijn afgewogen en tevoren
duidelijke afspraken zijn gemaakt over wat wel en niet mag. Een en ander zou
in een contract moeten worden vastgelegd.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
wenste de indruk weg te nemen alsof het slecht gesteld zou zijn met de ethiek
van de Nederlandse pers. In het algemeen hebben vertegenwoordigers van de
media een goede traditie van evenwicht houden tussen de noodzaak van vrije
nieuwsgaring en de wijze waarop het vergaarde nieuws wordt gepresenteerd.
De uitzonderingen daarop zijn schokkend, juist omdat het algemene beeld zo
gunstig is. Het aantal uitzonderingen neemt echter toe. Smakeloosheid op zich
valt echter niet te verbieden. Er is reeds contact met de beroepsgroep over
reality-tv, want ook daar ziet men de toename van het verschijnsel als een
probleem. Optreden ertegen wordt bemoeilijkt, omdat vrije nieuwsgaring en
bescherming van de persoonlijke levenssfeer lastig in concrete codes zijn
te vangen. Hoe de afweging tussen beide te omschrijven? Refererend aan de
portrettering van buitensporig politieoptreden in de film «Omdat mijn
fiets daar stond» verduidelijkte hij niet veel te zien in het eisen
van voorafgaande schriftelijke toestemming voor uitzending van beelden. Dit
zou de journalistiek ernstig belemmeren bij het aan de kaak stellen van misstanden.
Beter is het met gebruikmaking van de bescherming die de huidige wetgeving
biedt, de afweging van belangen aan de rechter over te laten. Burgers zouden
wel beter voorgelicht kunnen worden over de rechten die zij kunnen ontlenen
aan artikel 21 van de Auteurswet.Nadeel van bovenbedoelde proceduregang is, dat een rechterlijk oordeel
altijd pas achteraf wordt gegeven, als de schade al is aangericht. Om schade
zoveel mogelijk te voorkomen zijn de gesprekken met de beroepsgroep van groot
belang. Een eerste thema daarbij is dat van het geweld op de televisie en
de schade die daarmee wordt toegebracht aan kijkers, vooral de jeugdige. Binnenkort
kan een desbetreffende inventarisatie tegemoet worden gezien. Inmiddels plaatsgevonden
hebbende gesprekken met zendgemachtigden (zowel publiek als commercieel) hebben
duidelijk gemaakt dat er bereidheid is om mee te werken aan zelfregulering
op dit gebied. Hoopgevend vond de staatssecretaris het dat uit commerciële
hoek te kennen werd gegeven dat gewelds- en sensatieprogramma's geen hoge
kijkcijfers opleveren en dat ze vooral worden uitgezonden uit prijs- en concurrentieoverwegingen.
Een tweede thema in de gesprekken is garandering van een ongestoorde opsporing
en hulpverlening. Op dit punt werkt de beroepsgroep mee aan de formulering
van de handreiking. Derde thema is de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
De NVJ maakt zich hier zorgen over, maar concludeert eveneens dat op dit gebied
lastig valt te werken met een code. Wel ziet men iets in versterking
van de rol van de Raad voor de journalistiek op dit gebied. Aan dit tuchtcollege
in de journalistiek kunnen ontsporingen worden voorgelegd en ook kan worden
gevraagd om een ambtshalve uitspraak over journalistieke gedragingen. Zo zal
een ambtshalve uitspraak worden gevraagd over de vormgeving van het toestemmingsvereiste.
Daarnaast zou burgers meer inzicht moeten worden gegeven in hun wettelijke
rechten.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken maakte uit de WODC-rapportage
op dat nog onvoldoende bekend is over de effectiviteit van het toezicht met
camera's. Wel achtte hij de voorzichtige conclusie gerechtvaardigd dat de
effectiviteit groter is naar de mate waarin daarnaast ook menselijk toezicht
aanwezig is. O.a. een experiment in Rotterdam heeft aangetoond dat de toegevoegde
waarde van alleen toezicht met camera's, zonder de pakkans te vergroten of
functioneel toezicht ter plekke aanwezig te laten zijn, aanzienlijk minder
groot lijkt te zijn dan werd verwacht. Hij voelde er niet veel voor om een
eigen onderzoek naar de effectiviteit te entameren, omdat de toename van het
gebruik van camera's zich vooral afspeelt op de particuliere markt. Wel was
hij bereid in het kader van (lopende) experimenten in het bijzonder aandacht
te geven aan de effectiviteit van cameratoezicht en de mate waarin dit omstreden
is. Zo wordt in Amsterdam-Bijlmermeer onderzoek gedaan naar de effectiviteit
van cameratoezicht, in combinatie met flatwachten. Alvorens met maatregelen
op dit terrein te komen, wenste hij een rapportage van de registratiekamer
over het gebruik van camera's ten behoeve van verkeerscontrole en van de surveillance
en de beveiliging af te wachten. De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe ondervoorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen,Van GelderDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA),
Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD),
Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF) en Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel
(D66), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen
(CDA), Van der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden
(AOV), Rabbae (GroenLinks), Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA),
M. M. van der Burg (PvdA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (Unie
55+) en Van Oven (PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Noorman-Den Uyl (PvdA), R. A. Meijer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas
(VVD) en De Koning (D66).XNoot3Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van
Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66) en Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA), Klein Molekamp
(VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen (CDA), Van
der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Bakker
(D66), Van 't Riet (D66), Deetman (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD),
Van der Ploeg (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD),
Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA) en Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-VII-25.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl