Wet toezicht accountantsorganisaties; Brief minister met antwoorden op vragen die zijn gesteld tijdens de inbreng van de leden Van Egerschot, Douma, Vendrik, Gerkens, de Haan en Rouvoet op 27 januari 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29658, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-02-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29658 nr. 35

31-01-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamReikwijdte van het wetsvoorstelVergunningplichtEisen met betrekking tot onafhankelijk publiek toezichtBrede wettelijke bescherming accountantTuchtrechtVoorhangprocedure bij algemene maatregel van bestuurOnafhankelijkheidGeheimhouding en meldingsplichtAansprakelijkheid AFM of minister voor toezichtWta en goedkeuring PCAOBSamenloop toezicht verslaggevingScheiding publieke taak en belangenbehartigingPerverse prikkels bij bestuur ondernemingenDe Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29658Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 658Wet toezicht accountantsorganisatiesnr. 35BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 31 januari 2005Tijdens de inbreng van de leden Van Egerschot, Douma, Vendrik, Gerkens,
De Haan, Rouvoet op donderdag 27 januari jl. zijn verschillende vragen
gesteld over elementen uit de Wta. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt
een aantal van deze vragen in deze brief te beantwoorden. In een separate
brief bied ik u een derde nota van wijziging aan inzake de Wta (29 658,
nr. 36).Reikwijdte van het wetsvoorstelDe reikwijdte van de Achtste Richtlijn Vennootschapsrecht en het door
de Raad van de Europese Unie op 7 december 2004 aangenomen richtlijnvoorstel
(hierna: de richtlijn) is de wettelijke controle. Behoudens de theoretisch
te achten kans dat de behandeling in het Europees Parlement leidt tot beperking
van de reikwijdte van de richtlijn, vallen straks alle wettelijke controles
onder het regiem van de richtlijn. De logica achter deze keuze is als volgt.
De wetgever kiest er voor vanuit het algemeen belang voor in bepaalde gevallen
een accountantscontrole verplicht te stellen. Aangezien de regels die zien
op de accountant en de accountantsorganisatie juist vanuit datzelfde publiek
belang worden gesteld, ligt een publieke borging van de activiteiten van het
accountantsberoep langs precies deze lijnen in de rede.De wetgever ontziet bij de selectie van de wettelijke controles op voorhand
de meeste kleine en middengrote bedrijven. In de artikelen 396 en 397 van
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek zijn de grensbedragen voor het jaarrekeningenrecht
bepaald. Deze bedragen bepalen de grenzen tussen klein- en middelgrote en
middelgrote en grote rechtspersonen. De grensbedragen zijn een uitvloeisel
van de Vierde Richtlijn Vennootschapsrecht (nr. 78/660/EEG) en worden iedere
vijf jaar geïndexeerd. De huidige grensbedragen, voor boekjaren die aanvangen
op of na 1 januari 2004:  KleinMiddelgrootGrootWaarde activa< € 3 650 000< € 14 600 000 > € 14 600 000Netto-omzet< € 7 300 000< € 29 200 000 > € 29 200 000 Aantal werknemers<
50< 250> 250De richtlijn werkt de hierboven beschreven logica uit in de artikelen
1 en 2 van de richtlijn. Deze artikelen stellen dat de reikwijdte beperkt
is tot de wettelijke controle, voorzover deze wettelijke controle wordt voorgeschreven
bij Gemeenschapsrecht. Het Gemeenschapsrecht schrijft in de volgende vier
richtlijnen wettelijke controles voor:– De Vierde richtlijn 78/660/EEG van 25 juli 1978 betreffende
de jaarrekening van bepaalde vennootschappen. De regels in deze richtlijn
zijn van toepassing op de volgende Nederlandse vennootschappen: NV's en BV's.– De Zevende richtlijn 1983/349/ EEG van 13 juli 1983 betreffende
de geconsolideerde jaarrekening: NV's en BV's;– Richtlijn 1986/635/EEG van 8 december 1986 betreffende de
jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van bankenen andere financiële instellingen.– Richtlijn 1991/674/EEG van 19 december 1991 betreffende de
jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekeningen van verzekeringsondernemingen.Deze richtlijnen zijn – zoals hierboven al aangegeven – geïmplementeerd
in het Burgerlijk Wetboek. De bijlage bij het wetsvoorstel bevat geen andere
accountantscontroles dan de » wettelijke controles» voortvloeiende
uit Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De bovenstaande interpretatie
van de richtlijn is desgevraagd op vrijdag 28 januari 2005 nogmaals onderschreven
door de Europese Commissie.Evenals in het wetsvoorstel kent de richtlijn een regulier en een verzwaard
regiem. Het verzwaard regiem is uitsluitend van toepassing op «public
interest entities», de zogenoemde organisatie van openbaar belang (OOB's).
In hoofdstuk 11 van de richtlijn zijn de bijzondere vereisten opgenomen die
gelden indien een OOB door een accountantsorganisatie wordt gecontroleerd.
Een controle bij een OOB dient aan zwaardere eisen te voldoen, dan een reguliere
wettelijke controle. De aanvullende eisen voor een OOB-controle zijn in het
wetsvoorstel opgenomen in afdeling 3.1.3.De keuze voor een bredere reikwijdte dan alleen de controle bij OOB's
is overigens ook op inhoudelijke gronden goed te verdedigen. De grote beursschandalen
hoeven niet in de herinnering geroepen te worden en zijn bij een ieder bekend.
Dat neemt niet weg dat een ook vergroting van de betrouwbaarheid van de financiële
informatie die door het MKB wordt verstrekt wenselijk is. Naar aanleiding
van de bouwfraude heeft de NMa bijvoorbeeld meer dan 300 boetes opgelegd,
waarvan een groot deel aan MKB-instellingen en ook aan de accountant van MKB-instellingen.
Ook bij de boetes is weer een differentiatie toegepast om het MKB niet op
concurrentieachterstand te zetten.In lijn met de wensen van de kamerleden Van Egerschot en De Haan wordt
middels de derde nota van wijziging opgenomen definitie van het begrip OOB
verhelderd door aan te sluiten bij de definitie uit de richtlijn. Dit om de
onzekerheid over de definitieve uitwerking van het begrip OOB weg te nemen.Ter verdere verduidelijking van het onderscheid tussen de twee regimes
en met het oog op de administratieve lasten wordt in de derde nota van wijziging
inzake de Wta bovendien een gedifferentieerd vergunningstelsel voorgesteld.
Hiermee wordt, in lijn met het verzoek van verschillende fracties, wettelijk
verankerd dat de administratieve lasten voor accountantskantoren die geen
OOB's controleren beperkt zal zijn. Hierdoor wordt beter inzichtelijk gemaakt
dat het mijn uitdrukkelijke bedoeling is om de kleine accountantskantoren
niet te belasten met toezichtkosten die voor hen niet gerechtvaardigd zijn.
Accountantskantoren die geen OOB's controleren, kunnen volstaan met een basisvergunning.
De accountantsorganisatie die een OOB controleert, dient over een uitgebreide
vergunning te beschikken.Voor het toezicht op overheidsorganen, naar aanleiding van de vraag van
GroenLinks, geldt dat ook de verantwoording van provincies en gemeenten een
publiek/extern karakter heeft. De wettelijke accountantscontrole dient dan
ook binnen de reikwijdte van de Wta te vallen. Alleen indien de jaarrekening
van gemeenten en provincies wordt gecontroleerd door een gemeentelijke of
provinciale accountantsdienst, vallen deze diensten en de daar werkzame accountants
niet onder het directe toepassingsbereik van het wetsvoorstel. De eisen van
het wetsvoorstel worden wel in de Gemeentewet en de Provinciewet op hen van
overeenkomstige toepassing verklaard.VergunningplichtIn antwoord op de vragen van de VVD en SP over de kantoorvergunning kan
worden opgemerkt dat formeel gezien niet uit de richtlijn volgt dat een kantoorvergunning
nodig is. De richtlijn schrijft voor dat alle accountantsorganisaties die
wettelijke controles uitvoeren door de onafhankelijke toezichthouder goedgekeurd
moeten worden en in een register opgenomen. Materieel gezien komt dit wel
neer op een stelsel van kantoorvergunningen. Vooral vanwege het belang dat
in de richtlijn wordt gehecht aan de systemen van kwaliteitsbeheersing bij
accountantsorganisaties is een duidelijk stempel van goedkeuring vooraf door
de toezichthouder van belang. Bovendien sluit een vergunningstelsel aan bij
vergelijkbare toezichtgebieden van de AFM.De Sarbanes-Oxley Act kent een registratiesysteem. De eisen die de PCAOB
stelt in het kader van deze registratie resulteren echter niet in een lichter
systeem. Een systeem van registratie hoeft dus zeker niet te betekenen dat
de eisen minder zwaar worden.De kosten van de vergunning zijn derhalve met name afhankelijk van de
eisen die in het kader van registratie/vergunning worden gesteld. Zoals hierboven
reeds werd opgemerkt wordt in de derde nota van wijziging een expliciet onderscheid
tussen een licht en een zwaar regiem wettelijk verankerd. Hiermee wordt uitdrukkelijk
geregeld dat bij de kosten voor vergunning én toezicht een differentiatie
worden toegepast.Eisen met betrekking tot onafhankelijk publiek toezichtBij de vraag van de VVD-fractie over de eisen met betrekking tot het onafhankelijk
publiek toezicht en de vraag van het CDA of het huidige systeem voldoet, is
vooral artikel 31 uit de richtlijn relevant. Onafhankelijk publiek toezicht
op een beroepsgroep betekent dat een beroepsorganisatie hierbij geen eindverantwoordelijkheid
kan dragen. Dit blijkt ook uit de richtlijn:Article 31 Principles of public oversight:Lid (2): All statutory auditors and audit firms must
be subject to public oversight.Lid (3): The system of public oversight must be governed
by non-practitioners who are knowledgeable in the areas relevant to statutory
audit. Member States may however allow a minority of practitioners to be involved
in the governance of the public oversight system. Persons involved in the
governance of the public oversight system must be selected under an independent
and transparent nomination procedure.De richtlijn vereist dat een minderheid van de leden van het bestuur van
de toezichthouder die het dagelijks beleid bepalen «practitioners»
mogen zijn, zoals ook opgenomen in amendement nr. 31 van het lid Douma (PvdA).
Dit principe is verder uitgewerkt in de derde nota van wijziging. Ook dient
sprake te zijn van een onafhankelijke, transparante benoemingsprocedure. Een
Raad van Toezicht die door een verordening van de beroepsorganisatie wordt
ingesteld – de constructie van de NOvAA – voldoet bijvoorbeeld
niet aan de eisen met betrekking tot onafhankelijk publiek toezicht. Daarnaast
zijn het vierde en vijfde lid relevant:Lid (4): The system of public oversight must have
the ultimate responsibility for the oversight of:(a) the approval and registration of statutory auditors
and audit firms, and(b) the adoption of standards on ethics, internal
quality control of audit firms and auditing, and(c) continuous education, quality assurance and investigative
and disciplinary systems.Lid (5): The system of public oversight must have
the right, where necessary, to conduct investigations on statutory auditors
and audit firms and must have the right to take appropriate action.De toezichthouder dient onderzoeks- en sanctionerende bevoegdheden te
hebben. In de Nederlandse verhoudingen impliceert dit een zelfstandig bestuursorgaan
(ZBO) als toezichthouder en niet een openbaar lichaam. Bepalingen als bedoeld
in hoofdstuk 4 van de Wta inzake rekening en verantwoording van de AFM zijn
in dat kader noodzakelijk. Het meer onafhankelijk positioneren van de beroepsorganisaties
(openbare lichamen) volstaat dus niet.Brede wettelijke bescherming accountantNaar aanleiding van de opmerkingen van de PvdA, GroenLinks en de SP over
de brede bescherming van accountants het volgende. Het wetsvoorstel maakt
een onderscheid naar een viertal domeinen. De domeinen A, B en C zijn voorbehouden
aan accountants. De werkzaamheden in domein D kunnen echter evengoed door
anderen dan accountants uitgevoerd worden. Uitbreiding van het wettelijk monopolie
van accountants tot domein D is derhalve niet wenselijk. Een blijvende brede
bescherming van het accountantsberoep is dat wel. Daarom blijven de titels
RA en AA gehandhaafd en blijft de status van de beroepsorganisaties het NIVRA
en de NOvAA onveranderd. De status van de beroepsorganisaties is belangrijk
bij de bescherming van het brede beroep; zij zien immers toe op de naleving
van de beroeps- en gedragsregels.De motie Van Baalen verzocht om een handhaving van een brede wettelijke
bescherming van accountants als reactie op de ideeën van het kabinet
om de status van de beroepsorganisaties en de bestaande accountantstitels
ter discussie te stellen. De stelling dat door het niet uitbreiden van de
wettelijke exclusiviteit het wetsvoorstel in strijd is met deze motie onderschrijf
ik niet. De situatie van het moment van de motie Van Baalen blijft
onveranderd in die zin dat alleen voor het domein van de wettelijke controles
onafhankelijk publiek toezicht wordt toegevoegd. Dit is conform de richtlijn.Daarnaast hebben de PvdA- en SP-fracties amendementen ingediend met betrekking
tot artikel 25. Dit artikel is ook van belang bij de wettelijke bescherming
in combinatie met onafhankelijk publiek toezicht. De strekking van artikel
25 uit de Wta is dat bij algemene maatregel van bestuur – naast de in
artikel 24 bedoelde personen – andere personen of categorieën van
personen kunnen worden aangewezen als externe accountant. Artikel 24 behoudt
feitelijk het wettelijk monopolie, ook voor de uitvoering van de wettelijke
controle, voor aan een RA of AA.Artikel 25 is op drie manieren van belang:a) Het bestaan van artikel 25 creëert een prikkel voor de bestaande
beroepsorganisaties om het publieke belang op een wijze te borgen die goed
aansluit bij de wensen van de accountantsorganisaties en de wettelijke eisen.
In de huidige structuur bestaan geen publieke verantwoordingsmomenten voor
de beroepsorganisaties. De exclusiviteit is in de wet geregeld, evenwel niet
onaantastbaar. Denkbaar is dat al dan niet via afsplitsing, in de toekomst
een nieuwe beroepsorganisatie ontstaat, die mogelijk beter inspeelt op de
behoefte van (een deel van) de accountantsorganisaties. Artikel 25 maakt het
dan mogelijk het wettelijke monopolie dat in artikel 24 is geregeld te doorbreken.b) De richtlijn maakt artikel 25 noodzakelijk; dit blijkt voornamelijk
uit artikel 3, tweede lid:Article 3 Approval of statutory auditors and audit
firmsLid (1): Statutory audits shall be carried out only
by statutory auditors or audit firms which are approved by the Member State
requiring the statutory audit.Lid (2): Each Member State shall designate competent
authorities which shall be responsible for approving statutory auditors and
audit firms. The competent authorities may be professional associations provided
that they are subject to a system of public oversight as provided for in this
Directive.Artikel 24 zorgt er de facto voor dat de NOvAA of het NIVRA bepaalt wie
mag optreden als externe accountant. Dit staat op gespannen voet met de hierboven
geciteerde bepaling uit de richtlijn. Artikel 25 is nodig om de spanning op
te lossen. Het feit dat het monopolie van artikel 24 kan worden opgeheven,
zorgt ervoor dat er, in potentie, voldoende publieke betrokkenheid is bij
de vraag wie als externe accountant actief kan zijn. Het schrappen van artikel
25 impliceert derhalve een strijdigheid met de richtlijn.c) Ten derde is artikel 25 van belang voor de erkenning van de Wta door
de PCAOB. Zie hiervoor verder «Wta en goedkeuring PCAOB».TuchtrechtDe leden de Haan en Rouvoet vroegen ondergetekende nader te willen ingaan
op de verhouding tussen toezicht en tuchtrecht. In aansluiting hierop wordt
tevens ingegaan op het voorstel van de heer de Haan om het toezicht ten aanzien
van niet-OOB's op te dragen aan de instantie die met het tuchtrecht ten aanzien
van deze organisaties belast is. Het houden van toezicht op het handelen van de beroepsgroep omvat het
toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Dit vergt een visie van de
toezichthouder op welke wijze deze toezicht gaat houden ten aanzien van de
regels die voor een bepaalde beroepsgroep van kracht zijn. De toezichthouder
zal in dat kader een handhavingsbeleid ontwikkelen en publiceren. Ik verwijs
in dit verband ook naar het kabinetsstandpunt «Visie op toezicht»
(Kamerstukken II 2003/04, 29 200 XIII, nr. 50) waar dit nader wordt uitgewerkt.
Teneinde de toezichthoudende taak goed te vervullen dient de organisatie van
de toezichthouder ingesteld te zijn op het verzamelen van informatie, oordeelsvorming
over de verkregen informatie en op interventies indien geoordeeld wordt dat
aanwijzingen bestaan dat geldende normen worden overtreden. Het toezicht vergt
in dit verband een actieve rol.In vergelijking met de actieve rol bij het toezicht is het tuchtrecht
repressief van aard. Tuchtrecht ziet op het beïnvloeden, beoordelen en
-in geval van een overtreding van de normen van de beroepsgroep- het sanctioneren
van het handelen. Een tuchtrechtelijk college zal pas een klacht behandelen
wanneer deze is ingediend en niet zelfstandig gaan controleren of een accountant
iets misdaan heeft om vervolgens een tuchtzaak te starten. Indien het tuchtrechtelijk
college dit wel zou doen brengt dit met zich dat de tuchtrechters die in de
toezichthoudende fase betrokken zijn geweest in het kader van de onafhankelijke
oordeelsvorming niet kunnen worden ingezet in de tuchtrechtelijke fase. Hoe
groter de toezichthoudende rol van een tuchtcollege is des te eerder zal dit
een belemmering vormen voor het uitoefenen van de tuchtrechtelijke taak.Samenvattend is het gebruikelijk dat toezichthoudende bevoegdheden en
de besluitvorming om zaken aan een tuchtrechter voor te leggen worden belegd
bij een ander orgaan dan het college dat met tuchtrechtspraak is belast. De
mate waarin deze taken wringen wordt sterker bij een intensivering van het
toezicht in de hiervoor genoemde zin. Daarom is het niet wenselijk het voorstel
van de heer de Haan over te nemen om de tuchtrechter te belasten met toezichthoudende
taken. Een scheiding tussen toezicht en tuchtrecht is daarom gewenst.Voorhangprocedure bij algemene maatregel van bestuurOm de administratieve lasten zoveel mogelijk te beperken, is gekozen voor
een model waarin gebruik gemaakt kan worden van bestaande regelgeving. De
beroepsorganisaties zijn zeer goed geëquipeerd om de zeer gedetailleerde
regelgeving vanuit de internationale context te vertalen naar de Nederlandse
situatie. Wel is het noodzakelijk dat de regelgeving van de beroepsorganisaties
voldoende juridische verankering heeft – via een amvb – om onafhankelijk
publiek toezicht mogelijk te maken. Rechtstreekse verwijzing naar de zelfregulering
is niet wenselijk vanuit monopoliegedachten en zal bovendien niet voldoende
zijn voor de VS om het Nederlandse stelsel te erkennen.De bestaande beroepsorganisaties zullen wel, binnen de eindverantwoordelijkheid
van de AFM, in de dagelijkse praktijk een belangrijke bijdrage kunnen leveren
aan de kwaliteitsborging van de wettelijke controles. Buiten dit domein blijft
hun bestaande taak ter borging van het brede beroep onverminderd van kracht.In de bijgevoegde derde nota van wijziging is invulling gegeven aan de
wens van de verschillende fracties om de diverse algemene maatregelen van
bestuur via een voorhangprocedure bij de Tweede Kamer voor te leggen. De amvb's
zullen veelal kapstokbepalingen bevatten met de mogelijkheid voor de beroepsorganisaties
om deze regels uit te werken. Op deze wijze kan aangesloten worden bij de
bestaande regelgeving vanuit de zelfregulering. De beroepsgroep
kan dan, onder goedkeuring van de minister, invulling
geven aan de onafhankelijke en door de wetgever opgestelde hoofdnormen.OnafhankelijkheidDe gekozen systematiek met betrekking tot de onafhankelijkheid sluit aan
bij de Europese benadering en past binnen de brede «principle based»-benadering
van het wetsvoorstel. De wet kent als een van de hoofdnormen dat de account(sorganisatie)
onafhankelijk is. Deze hoofdnorm is duidelijk. De vraag is of een reeks van
specifieke verboden en geboden de norm moeten invullen. Of dat via een zelftoets
wordt beoordeeld of de aanwezige risico's in voldoende mate via mitigerende
maatregelen verholpen kunnen worden, zodat sprake kan zijn van een onafhankelijk
oordeel. De zelftoets dient gedocumenteerd te worden, opdat de toezichthouder
achteraf gefundeerd haar mening kan vormen over de onafhankelijkheid van de
accountant(sorganisatie). Die zelftoets zal door de accountantskamer in een
procedure worden afgezet tegen wat een onafhankelijk accountant betaamt. Dit
is een stevige verankering van de norm. Het voordeel van een principebenadering
ten opzichte van een «rule based»-benadering is dat het moeilijker
is om de mazen in de wet te vinden.De onafhankelijkheid zou desondanks eerder in het geding zijn bij beursgenoteerde
ondernemingen getuige de geconstateerde gevallen van beursfraude. Het betekent
echter niet dat er nooit sprake is van een «afhankelijk oordeel»
van zijn accountant. Wel wegen de diverse risico's met betrekking tot de onafhankelijkheid
natuurlijk zwaarder bij een beursgenoteerde onderneming.Een vijftal fracties vraagt in dit kader of het niet de voorkeur verdient
om een accountant die een OOB controleert, te verplichten af te zien van advisering
bij dezelfde cliënt.Op dit punt is ondergetekende echter voorstander van de Europese lijn.
Vanuit de «level playing field»-gedachte heeft «gold plating»
vrijwel altijd nadelen. In de algemene maatregel van bestuur zal worden aangesloten
bij de regelgeving van de beroepsorganisaties, die de aanbeveling van de Europese
Commissie op dit hebben uitgewerkt in hun nadere voorschriften. De algemene
maatregel van bestuur zal verder de mogelijkheid bieden om, indien nodig,
op een later moment aanvullende regels te stellen, mocht blijken dat de regels
van de beroepsorganisaties niet voldoen.De SEC heeft in haar beleidsvoornemens vermeld een scherpe scheiding tussen
controle- en advieswerkzaamheden aan te willen brengen, maar heeft op een
later moment de conclusie getrokken dat een dergelijke strike scheiding niet
bijdraagt aan de kwaliteit van de controle. Ook dat is een argument om geen
strikte scheiding tussen controle en advies aan te brengen.Het CDA is van mening dat de onafhankelijkheid van de accountant meer
wordt gewaarborgd door lange termijncontracten. Op zich vormt het sluiten
van een lange termijncontract zelf geen extra waarborg voor de onafhankelijkheid;
daarnaast voert het te ver om ondernemingen te verplichten accountants voor
meerdere jaren in te huren. De mogelijke kwetsbaarheid ligt eerder bij de
mogelijkheden tot ontbinding van een contract (zie ook de opmerking van de
PvdA). In dit kader kent de richtlijn een bepaling dat de accountant slechts
op goede gronden (tussentijds) ontslagen mag worden en dat een ontslag beargumenteerd
dient te worden richting de toezichthouder. Gezien het feit dat deze bepaling
uit de richtlijn ook een corporate governance-aspect bevat, waardoor het onderhavige wetsvoorstel mogelijk niet de meest geschikte plek is om dit
onderwerp te regelen, zal nader worden bekeken hoe dit wettechnisch het best
kan worden verwerkt.Het door de VVD-fractie ingediende amendement nr. 19 behelst het schrappen
van de artikelen 21 en 22. Artikel 21 gaat over de verplichting om eventueel
andere personen dan accountants eisen met betrekking tot onafhankelijkheid
op te leggen. Artikel 22 handelt over de betrouwbaarheid van andere personen
dan de dagelijkse beleidsbepalers bij accountantsorganisaties. In de derde
nota van wijziging wordt, overeenkomstig het amendement, voorgesteld deze
artikelen te schrappen.De VVD-fractie heeft uitleg gevraagd omtrent de keuze voor partnerroulatie,
terwijl GroenLinks en de SP de voorkeur voor kantoorroulatie hebben uitgesproken.
De richtlijn beschrijft in artikel 40 met betrekking tot de verplichte roulatie
momenteel nog een tweetal opties. Uitgangspunt is partnerroulatie. Indien
gekozen wordt voor kantoorroulatie, dan zal de betrokken partner in ieder
geval ook dienen te rouleren. Ontduiking van de partnerroulatie door over
te stappen naar het nieuwe accountantskantoor van de cliënt is dus niet
toegestaan. De verwachting is dat het Europees Parlement een amendement in
zal dienen, waardoor de expliciete optie van kantoorroulatie in de definitieve
richtlijn komt te vervallen. Gezien het »minimum harmonisatie»-karakter
van de richtlijn houden lidstaten in dat geval desondanks de optie van kantoorroulatie.
Deze optie steunt ondergetekende echter niet. Wetenschappelijke onderzoeken
ondersteunen de visie dat de wisseling van accountantskantoor afbreuk doet
aan de kwaliteit van de uitgevoerde accountantscontrole als gevolg van het
verloren gaan van diepgaande kennis van een onderneming, diens bedrijfs- en
verslaggevingsrisico's en interne controlesystemen. Het merendeel van de «fouten»
van een accountant wordt gemaakt in de eerste twee jaar bij een controlecliënt.
Het einde van accountantskantoor Andersen heeft aangetoond welke gevolgen
een claim kan hebben voor een kantoor. Verdere beperking van het aantal grote
kantoren is niet wenselijk. Bovendien zal de cliënt worden geconfronteerd
met hogere kosten van de accountantscontrole als gevolg van de steeds opnieuw
vereiste «inleerperiode» van het nieuwe accountantskantoor. Daarnaast
brengt kantoorroulatie coördinatieproblemen met zich mee bij multinationale
controles. Ook dit kan effecten hebben voor zowel de kwaliteit als de kosten.GroenLinks en de SP tonen zich verder voorstander van een aanwijzing van
de accountant van OOB's door de AFM in plaats van via de vrije concurrentie.
Het kabinet hecht er zoals bekend grote waarde aan om de verantwoordelijkheid
op de juiste plaats te leggen. Van ondernemingen mag worden verwacht dat zij
de (financiële) moeite nemen om de door hen verstrekte (financiële)
informatie te laten controleren door een onafhankelijke deskundige. Bij deze
verantwoordelijkheid hoort ook het maken van de keuze voor deze onafhankelijke
deskundige.Geheimhouding en meldingsplichtZie de bijgevoegde derde nota van wijziging.Aansprakelijkheid AFM of minister voor toezichtDe Minister van Economisch Zaken heeft woensdag 26 januari jl. de
Vaste Commissie voor Economische zaken in het AO «markttoezichthouders»
meegedeeld dat het ministerie van Justitie aan prof. mr. Cees van Dam opdracht
heeft gegeven onderzoek te doen naar aansprakelijkheid van toezichthouders
en dat Financiën en Economische Zaken hierbij betrokken zijn.
Zodra dit onderzoek beschikbaar is, zal het aan de Tweede Kamer beschikbaar
worden gesteld.Wta en goedkeuring PCAOBDe PvdA en het CDA vragen meer toelichting omtrent de erkenning door de
PCAOB. De Sarbanes-Oxley Act heeft mede als referentiekader gediend bij de
uitwerking van de richtlijn, met dien verstande dat de richtlijn «principle
based» is. De Sarbanes-Oxley Act is meer «rule based» in
zijn benadering. Door de Europese Commissie zijn gesprekken gevoerd met de
PCAOB en raamafspraken gemaakt over de wederzijdse erkenning van de toezichtstelsels.
De benadering «rule based» of «principle based» vormt
voor de PCAOB geen belemmering voor een erkenning.De PCAOB zal ondanks de waarschijnlijke erkenning van de richtlijn ook
de nationale wetgeving op haar gelijkwaardigheid willen beoordelen. Ook bij
het opzetten van de Wta is hier rekening mee gehouden. Mede in dit licht is
speciaal voor de PCAOB het consultatiedocument vertaald. Op basis van dit
document gaf de PCAOB aan waarschijnlijk het Nederlandse toezichtstelsel te
kunnen erkennen. Uit de op dit moment bekende informatie kan dan ook worden
opgemaakt dat het wetsvoorstel in geheel of nagenoeg geheel PCAOB-proof is.
Inmiddels is gebleken dat de PCAOB niet eerder dan 2005 toekomt aan de vraag
of het toezicht in de individuele lidstaten naar de mening van de PCAOB voldoet.
De PCAOB heeft daarnaast aangegeven niet op alle deelaspecten te zullen letten,
maar vooral naar een belangrijke kernpunten te zullen kijken. De vormgeving –
lees: onafhankelijkheid – van het toezicht zal hierbij van cruciaal
belang zijn. Zoals bekend zijn ten opzichte van het consultatiedocument enige
wijzigingen doorgevoerd. Een van de relevante wijzigingen is de rechtstreekse
verwijzing naar de RA en AA als toegelaten personen. Met het oog op de zelfregulering
zou dit mogelijkerwijs voor de PCAOB een probleem kunnen vormen. Daarom is
artikel 25 mede in dit licht van belang.Samenloop toezicht verslaggevingDe vormgeving van het bestuurlijke toezicht op de naleving en de civielrechtelijke
handhaving van de regels inzake de financiële verslaggeving van effectenuitgevende
instellingen zal een bijzondere structuur kennen. Door het (bestuurlijke)
toezicht van de AFM wordt bewerkstelligd dat op een actieve en systematische
wijze wordt toegezien of de financiële verslaggeving is opgesteld in
overeenstemming met de daarvoor geldende voorschriften. De handhaving van
de voorschriften door de OK is civielrechtelijk van aard. Redenen daarvoor
zijn onder meer dat de civiele aard van de handhaving recht doet aan de eigen
verantwoordelijkheid van marktpartijen en aan de bij de OK bestaande expertise
op het gebied van de verslaggevingsstandaarden. Binnen deze structuur kan
de AFM op effectieve wijze toezien op de naleving van de financiële verslaggevingsregels
terwijl de administratieve lasten voor effectenuitgevende instellingen beperkt
blijven. Ook zijn de verslaggevingsvoorschriften civielrechtelijke voorschriften,
waarvan naleving door belanghebbenden (ook nu al) kan worden afgedwongen in
een civielrechtelijke procedure bij de OK.De AFM krijgt in het kader van het toezicht op verslaggeving de bevoegdheid
om bij effectenuitgevende instellingen inlichtingen in te winnen indien zij
op grond van openbare feiten of omstandigheden redenen heeft voor twijfel
of de periodieke financiële informatie, of een onderdeel daarvan, voldoet
aan de bij of krachtens artikel 3 van de IAS-verordening onderscheidenlijk
Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek gestelde voorschriften. Daarbij
kan worden gedacht aan inconsistenties in de toelichting op bepaalde
posten in de jaarrekening of het ontbreken van (onderdelen van) de toelichting.Op deze wijze voorkomt de norm «op grond van publieke feiten of
omstandigheden redenen voor twijfel» dat binnen de AFM vermenging van
toezichtbevoegdheden zou kunnen plaatsvinden. Een dergelijke vermenging zou
niet wenselijk zijn omdat dan (toezicht)informatie, die verkregen is op basis
van publiekrechtelijke bevoegdheden, in een civielrechtelijke procedure tegen
de effectenuitgevende instelling zou kunnen worden gebruikt. Dit zou de processuele
positie van de effectenuitgevende instelling in het civiele geding schaden.
Informatie die met de bijzondere bevoegdheden van een bestuursrechtelijke
toezichthouder worden verkregen in het toezicht op de accountant leidt tot
een onaanvaardbare ongelijkheid tussen de AFM en de uitgevende instelling
in het civiele geding ten overstaan van de OK. De OK als civiele rechter ontbreekt
het ook aan het voor de bestuursrechter kenmerkende instrumentarium waar nodig
te corrigeren in de machtsuitoefening door een publieke, met bijzondere bevoegdheden
beklede, toezichthouder.Het perspectief van de algemene doelstellingen van het toezicht op accountantsorganisaties
en het toezicht op verslaggeving is gelijk; beide zijn gericht op de waarborging
van juiste informatieverschaffing door -in casu beursgenoteerde- ondernemingen
aan het maatschappelijk verkeer. Vanuit dat perspectief bezien kan nuttig
zijn om de met de bestuursrechtelijke toezichtinstrumenten verkregen informatie
bij het toezicht op accountants te gebruiken bij het toezicht op de juistheid
van de verslaggeving door uitgevende instellingen. De keuze voor civielrechtelijke
handhaving staat daaraan in de weg.Daarbij komt dat iedere vertrouwelijkheid in de relatie tussen de accountant
en de uitgevende instelling, wegvalt. Immers, te allen tijde kan de accountant
een «legal gateway» vormen naar de toezichthouder op de verslaglegging.
Het valt te verwachten dat de informatievergaring door de accountant ten opzichte
van de uitgevende instelling alsdan onder onaanvaardbare druk komt. Een dergelijk
gebruik van informatie is ook strijdig met de in de andere amendementen gewenste
geheimhouding.Scheiding publieke taak en belangenbehartigingOndergetekende is het met CDA, PvdA en SP eens dat de publieke taak van
het NIVRA en de NOvAA zich niet verhoudt met eenzijdige belangbehartiging.
In de Wta krijgen de beroepsorganisaties een rol bij de borging van de publieke
functie van de accountantsverklaring. Zij zullen als zodanig ook worden aangemeld
bij de Europese commissie als »competent authority». Duidelijk
moet wel zijn dat »adel verplicht».Een van de hoofddoelstellingen van de Wta is herbevestigen van het publiek
belang van de accountant. Het publiek belang zal nu meer dan ooit richtsnoer
moeten zijn voor het handelen van de beroepsorganisaties. Zowel het NIVRA
als de NOvAA hebben initiatieven genomen om de belangenbehartiging beter te
scheiden van de publieke taak. Voorbeeld is de Raad van Toezicht voor de beroepsuitoefening
van de NOvAA. Ook het NIVRA wil de Commissie Toetsing Kwaliteit duidelijker
op afstand plaatsen.Mede met het oog op het grote belang van een goede behartiging van de
publieke taak door de beroepsorganisaties kent het wetsvoorstel de «zelfregulering,
tenzij»-formule. Indien mocht blijken dat de beroepsorganisaties geen
adequate scheiding, de jure dan wel de facto, aan kunnen brengen tussen de
publieke taak en de belangenbehartiging, dan zal de wetgever zelf nadrukkelijker
regels gaan stellen. Momenteel voert het echter te ver om beide beroepsorganisaties
voor te schrijven hoe zij deze scheiding aan zouden moeten brengen. Perverse prikkels bij bestuur ondernemingenVoor wat betreft de opmerking van de SP-fractie inzake de «perverse
prikkels» van de bezoldigingspakketten van bestuurders, verwijs ik u
naar mijn antwoorden d.d. 24 januari 2005 jl. op de vragen van het lid
Kant (SP) over de beloning van de top in aandelen (Aanhangsel Handelingen
II nr. 817, vergaderjaar 2004–2005).De Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA)Het wetsvoorstel introduceert geen extra ZBO voor het onderwijs van accountants,
zoals gesteld door het CDA, maar heft er juist twee op. Het toezicht op het
accountantsonderwijs heeft in de bestaande wetgeving een ingewikkelde structuur
met drie ZBO's: twee examenbureaus en een curatorium. Straks hebben de opleidingsinstellingen
alleen nog te maken met de CEA en de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie
(NVAO). In het nieuw voorgestelde stelsel worden de eindtermen door de CEA
vastgesteld. Visitatiecommissies beoordelen vervolgens aan de hand van de
eindtermen én de beroepsprofielen van de NOvAA en het NIVRA of een
opleiding geaccrediteerd kan worden.De structuur in de Wet AA en de Wet RA is dus zodanig aangepast dat het
accreditatiestelsel van het ministerie van OC&W het uitgangspunt vormt
bij de beoordeling van opleidingsinstellingen.De Minister van Financiën,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29658-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl