Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie; Advies Raad van State van het Koninkrijk en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2021-10-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133908
 2008-2009
 
 32 017 
 (
 R 1884
 )
 Regeling van taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie)
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 ADVIES RAAD VAN STATE VAN HET KONINKRIJK EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State van het Koninkrijk
d.d. 11 maart 2009 en het nader rapport d.d. 6 juli 2009, aangeboden
aan de Koningin door de minister van Justitie, mede namens de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het advies van de Raad van
State van het Koninkrijk is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 17 december 2008, no. 08.003601, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de minister van Justitie, mede namens de
staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Raad
van State van het Koninkrijk ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel
van rijkswet tot regeling van taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk
Hof van Justitie van Curaçao, Aruba, Sint Maarten en van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie), met memorie
van toelichting.
 
 
 Het voorstel van rijkswet regelt de organisatie van de rechtspraak voor
Curaçao, Aruba, Sint Maarten en voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba
met ingang van het moment van wijziging van de Staatkundige verhoudingen binnen
het Koninkrijk.
 De Raad van State van het Koninkrijk maakt onder meer een opmerking met
betrekking tot de grondslag van het voorstel en de samenstelling van de Beheerraad.
Hij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het voorstel
wenselijk is.
 
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 17 december
2008, nr. 08.003601, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State van het
Koninkrijk zijn advies inzake het bovenvermelde voorstel van rijks wet rechtstreeks
aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 11 maart 2009, nr. W03.080547/II/K,
bied ik U hierbij aan.
 
 
 De Raad geeft U in overweging het voorstel van rijkswet te zenden aan
de Tweede Kamer der Staten-Generaal, aan de Staten van de Nederlandse Antillen
en aan die van Aruba, nadat met het advies van de Raad rekening is gehouden.
 
 
 De opmerkingen van de Raad van State van het Koninkrijk worden hieronder
besproken. Daarbij worden de volgorde en nummering van het advies van de Raad
aangehouden. 
 
 
 1. Grondslag van het voorstel
 In de Slotverklaring van 2 november 2006 van het bestuurlijk overleg
over de toekomstige staatkundige positie van Curaçao en Sint Maarten
hebben de regeringen van Nederland en de Nederlandse Antillen en de bestuurscolleges
van Curaçao en Sint Maarten afspraken gemaakt over samenwerkingsregelingen
op onder meer het gebied van de rechtspleging en de rechtshandhaving. Een
van die afspraken houdt in dat er één rechterlijke organisatie
voor het Caribische deel van het Koninkrijk zal zijn, te regelen bij zogenoemde
consensusrijkswet op de voet van artikel 38, tweede lid, van het Statuut.
De toelichting bij het voorstel vermeldt dat de regeringen van Nederland en
de Nederlandse Antillen, en de bestuurscolleges van Curaçao en Sint
Maarten overeenstemming hebben bereikt over het voorstel van rijkswet en de
memorie van toelichting, zodat het in zoverre is gebaseerd op artikel 38,
tweede lid, van het Statuut. Aruba heeft op een laat moment te kennen gegeven
met het voorstel in te kunnen stemmen, onder de voorwaarde dat het Hof uiterlijk
binnen drie jaar na de ontmanteling van de Nederlandse Antillen in Aruba zetelt.
Om die reden berust het voorstel, voor zover het Aruba betreft, op artikel
43, tweede lid, van het Statuut, aldus de toelichting.
 
 
 De Raad merkt op dat de huidige regeling van de rechterlijke organisatie
op de Nederlandse Antillen en Aruba uitgangspunt van het voorstel is. Deze
regeling is gebaseerd op een jarenlange samenwerking en illustreert het belang
dat de landen hechten aan een deugdelijke en uniforme regeling van de rechterlijke
organisatie. Het behoort tot het wezen van de consensusregeling dat er overeenstemming
is tussen de landen die door de betrokken regeling worden geraakt. Die situatie doet zich hier voor, met dien verstande
dat nog nader overeenstemming dient te worden bereikt over de zetel van het
Hof na drie jaar. De Raad adviseert het voorstel van rijkswet uitsluitend
te baseren op artikel 38, tweede lid, van het Statuut en dit ook in de considerans
van het voorstel tot uitdrukking te brengen. Ten aanzien van de aanwijzing
van de zetel van het Hof adviseert de Raad een bepaling op te nemen met als
strekking dat, indien na drie jaar niet alsnog ook overeenstemming ten aanzien
van de plaats van de zetel van het Hof is bereikt, de zetel wordt aangewezen
bij algemene maatregel van rijksbestuur op de grondslag van artikel 43, tweede
lid, juncto artikel 51 van het Statuut.
 
 
 1. Grondslag van het voorstel
 Curaçao, Sint Maarten, de Nederlandse Antillen en Nederland hebben
overeenstemming over het voorstel behouden. Voor deze (toekomstige) landen
is het voorstel gebaseerd op artikel 38, tweede lid, van het Statuut.
 
 
 Met Aruba kon opnieuw geen overeenstemming worden bereikt over een voor
alle landen aanvaardbare oplossing voor de zetelkwestie, bijvoorbeeld langs
de lijnen van het voorstel van de Raad van State van het Koninkrijk. Deze
oplossing was noch voor Aruba noch voor Curaçao en de Nederlandse Antillen
aanvaardbaar. Voor Aruba niet omdat dit geen zekerheid geeft over de zetel,
voor de Nederlandse Antillen en Curaçao niet omdat men niet kan instemmen
met eventuele aanwijzing van de zetel bij algemene maatregel van rijksbestuur
op grond van artikel 43, tweede lid, juncto artikel 51 van het Statuut. In
overleg met Aruba zijn ook andere mogelijkheden verkend. Aruba stelde zich
uiteindelijk op het standpunt dat indien het Hof niet binnen drie jaar op
Aruba zetelt, een eigen Gerecht in eerste aanleg, los van de rechtspersoon
Hof, te willen. Daarnaast gaf Aruba te kennen een landsgriffie te willen behouden.
Ten slotte stelde men als voorwaarde voor instemming de mogelijkheid van eenzijdige
opzegging van de rijkswet, waarbij men overigens bespreekbaar achtte dat dit
afhankelijk zou zijn van instemming van de Koninkrijksregering.
 
 
 Een gemeenschappelijke rechterlijke organisatie met een personele unie
tussen de leden van het Hof en de rechters in eerste aanleg is, gelet op de
kleine schaal van de eilanden, een voorwaarde voor een goede rechtspraak in
eerste aanleg. Wat de Arubaanse griffie betreft is al eerder geconstateerd
dat deze niet steeds zorgt voor een adequate en loyale ondersteuning van de
rechterlijke macht. De in het voorstel neergelegde organisatie waarbij de
griffie wordt ondergebracht bij de onafhankelijke rechtspersoon Hof, biedt
betere garanties voor een goed functionerende griffie, niet in de laatste
plaats op Aruba. 
 
 
 Het overlaten van de rechterlijke organisatie aan Aruba los van de samenwerking
in het Gemeenschappelijk Hof van Justitie, biedt onvoldoende waarborgen voor
een goede rechtspraak. Gelet op artikel 43, tweede lid, dient het Koninkrijk
onder meer de fundamentele mensenrechten en de rechtszekerheid te waarborgen.
Zonder goede – politiek onafhankelijke – rechtspraak is er geen
sprake van een democratische rechtstaat. De Koninkrijksregering heeft daarom
besloten vast te houden aan het voorstel de rijkswet Gemeenschappelijk Hof
van Justitie voor Aruba te baseren op artikel 43, tweede lid, juncto artikel
14 van het Statuut.
 
 
 Deze beslissing maakt geen deel uit van de tussen Nederland, Sint Maarten,
Curaçao en de Nederlandse Antillen bereikte overeenstemming over het
voorstel.
 
 
 2. Samenstelling Beheerraad
 Het voorstel voorziet in de instelling van een Beheerraad, die als bemiddelaar
tussen rechterlijke macht en bestuur fungeert. De Beheerraad bereidt de begroting
van het Hof voor en houdt toezicht op de uitvoering daarvan en op de bedrijfsvoering
van het Hof. Hij is belast met de aanstelling en het ontslag van gerechtsambtenaren
en buitengriffiers en is over het beheer van de rechterlijke macht en de uitvoering
van de begroting verantwoording schuldig aan de onderscheiden Ministers van
Justitie. De Beheerraad heeft vier leden, die voor een periode van vijf jaar
bij koninklijk besluit worden benoemd op voorstel van de Ministers van Justitie,
gehoord de Beheerraad. Ingevolge artikel 48, derde lid, geschiedt benoeming
op grond van deskundigheid die nodig is voor een behoorlijke uitoefening van
de taken van de Beheerraad en maatschappelijke kennis en ervaring. Volgens
de toelichting kan daarbij worden gedacht aan personen met sociaal-economische
deskundigheid of ervaring binnen de rechterlijke macht. Rechters zijn van
het lidmaatschap uitgesloten.
 
 
 De Raad constateert dat, anders dan bij de Raad voor de Rechtspraak het
geval is en overigens voor dergelijke instellingen gebruikelijk is, niet is
voorzien in een rechterlijke vertegenwoordiging in de Beheerraad. Hoewel de
Beheerraad geen taak heeft op het gebied van de uniforme rechtstoepassing
en de juridische kwaliteit, zijn er grote overeenkomsten tussen de taken van
beide raden. Gezien deze taken en de functie van de Beheerraad, die bedoeld
is als een extra waarborg voor de onafhankelijkheid van de rechter, dient
er een vertrouwensrelatie te bestaan tussen de Beheerraad en het Gemeenschappelijk
Hof. De Raad adviseert het voorstel daartoe in die zin aan te passen dat het
Hofbestuur wordt gehoord aangaande de benoeming van leden van de Beheerraad.
 
 
 2. Samenstelling Beheerraad
 De Raad wijst er terecht op dat gelet op de taken van de Beheerraad een
vertrouwensrelatie dient te bestaan tussen de Beheerraad en het Gemeenschappelijk
Hof. In overeenstemming met het advies van de Raad is daarom in het voorstel
van rijkswet opgenomen dat het Hofbestuur wordt gehoord over de benoeming
van leden van de Beheerraad.
 
 
 De Raad merkt onder dit punt op dat anders dan bij de Nederlandse Raad
voor de rechtspraak rechters geen lid kunnen zijn van de Beheerraad. Hiervoor
is welbewust gekozen. Weliswaar komen de taken van de Raad voor de rechtspraak
en de Beheerraad in belangrijke mate overeen, de context waarin die taken
moeten worden uitgevoerd is een volstrekt andere. De Beheerraad heeft uitsluitend
te maken met één Hof. Het is onwenselijk als rechters van dat
ene Hof tevens deel uitmaken van de Beheerraad die in weliswaar in goed vertrouwen
ten opzichte van het Hof maar ook op enige afstand van dat Hof moet kunnen
functioneren.
 
 
 3. Overige opmerkingen
 a. Ingevolge het voorgestelde artikel 5, derde lid, worden uitspraken
op straffe van nietigheid in het openbaar gedaan en bevatten zij de gronden
waarop zij steunen. De toelichting bij artikel 5 vermeldt dat aanvaard is
dat in civiele zaken en strafzaken niet alle beslissingen in een openbare
zitting worden uitgesproken, maar dat voldoende is dat zij die dag beschikbaar
zijn. 
 De Raad merkt op dat aan het vereiste van openbaarmaking slechts is voldaan,
indien de beslissing in het openbaar is uitgesproken. Het louter verzenden
van een afschrift van de uitspraak naar partijen of het anderszins ter beschikking
stellen van een uitspraak kan niet gelden als openbaarmaking gelet op artikel
6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele rechten. Hij adviseert de toelichting op dit punt aan te passen.
 
 
 b. Artikel 12, derde lid, van het wetsvoorstel regelt de verplichting
tot geheimhouding van de raadkamer voor rechters, gerechtsambtenaren, rechterlijke
ambtenaren in opleiding en buitengriffiers. Ingevolge artikel 10, vierde lid,
kan bij landsverordening of wet worden bepaald dat anderen dan rechters zitting
hebben in de Gerechten in eerste aanleg. Artikel 1, onder k, definieert de
betekenis van de term rechter als: lid of plaatsvervangend lid van het Hof
of rechter-plaatsvervanger in eerste aanleg. De «anderen», de
zogenoemde leken-leden of bijzondere rechters, behoren daar niet toe. Er is
echter geen reden de geheimhoudingsplicht op hen niet van toepassing te verklaren.
De Raad adviseert de geheimhoudingsplicht van artikel 12 ook voor deze anderen
te laten gelden.
 
 
 c. Het voorgestelde artikel 29, tweede lid, bepaalt dat een lid van
het Hof, wanneer hij de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt, bij koninklijk
besluit wordt ontslagen. Deze leeftijdsgrens, die in Nederland op 70 jaar
is gesteld, wordt niet nader gemotiveerd.
 De Raad adviseert dat te doen en het voorstel zo nodig aan te passen.
Voorts adviseert hij naar analogie van artikel 46 van de Wet op de rechterlijke
organisatie te bepalen dat aan het betrokken lid ontslag wordt verleend.
 
 
 d. Het formulier, zoals vastgesteld in de bijlage, wijkt af van de
gebruikelijke eed of belofte, in zoverre er na de verklaring een passage is
toegevoegd over de verplichting tot geheimhouding en het gebod tot onpartijdigheid.
Deze regels zijn echter al opgenomen in de voorgestelde artikelen 6 en 12,
derde lid.
 De Raad adviseert de bijlage aan te passen.
 
 
 e. Artikel 40 van de Eenvormige landsverordening op de rechterlijke
organisatie biedt thans een grondslag voor het stellen van nadere regels,
onder andere met betrekking tot de gerechtelijke kosten en proceskostenvergoedingen.
Het voorstel kent deze mogelijkheid niet. De Raad adviseert daarin wel te
voorzien.
 
 
 3. Overige opmerkingen
 a. De Raad merkt terecht op dat artikel 6 van het Europees Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele rechten eraan
in de weg staat dat een uitspraak niet in het openbaar wordt gedaan. De memorie
van toelichting is op dit punt aangepast.
 
 
 b. Naar aanleiding van het advies van de Raad is in de geheimhoudingsplicht
in artikel 12, derde lid, van het wetsvoorstel uitgebreid tot de anderen dan
rechters die op grond van artikel 10, vierde lid, van het voorstel zitting
kunnen hebben in de Gerechten in eerste aanleg. Op grond van artikel 17 van
het voorstel is dit van overeenkomstige toepassing op het Gemeenschappelijk
Hof.
 
 
 c. De leeftijdsgrens van 65 jaar komt overeen met de leeftijdsgrens
die thans geldt voor leden van het Hof. Zoals in de toelichting is aangegeven
is zoveel mogelijk het Antilliaanse recht gevolgd. Er is geen reden in dit
geval een andere keuze te maken. Voor plaatsvervangend leden geldt de leeftijdsgrens
niet.
 
 
 De Raad adviseert te bepalen dat aan het lid dat de leeftijdsgrens bereikt
ontslag wordt verleend naar analogie van artikel 46 van de Wet op de rechterlijke
organisatie (bedoeld zal zijn artikel 46h van de Wet rechtspositie rechterlijke
ambtenaren). De Raad heeft kennelijk over het hoofd gezien dat dit al is bepaald
in artikel 29, tweede lid, van het voorstel.
 
 
 d. Een vergelijkbare passage als waarnaar de Raad verwijst is ook
toegevoegd aan het formulier voor het afleggen van de eed of belofte door
de rechterlijke ambtenaren in Nederland (bijlage 1 van de Wet rechtspositie
rechterlijke ambtenaren) en in die zin dus niet ongebruikelijk.
Het wijst degene die de eed of belofte aflegt op deze belangrijke verplichting
tot geheimhouding en op het gebod tot onpartijdigheid. Het advies geeft dan
ook geen aanleiding het voorstel aan te passen.
 
 
 e. De Raad wijst op artikel 40 van de Eenvormige landsverordening
op de rechterlijke organisatie die een grondslag biedt voor het stellen van
andere regels op een viertal gebieden (de orde van de inwendige dienst bij
het Hof en de gerechten, het ambtskostuum van de rechters, de aanstelling
en ambtsuitoefening van deurwaarders en de tarieven van justitiekosten).
 
 
 Aan nadere regels voor de orde van de inwendige dienst bij het Hof en
de gerechten bestaat geen behoefte. De regeling van het ambtskostuum betreft
de rechtspositie. Het voorstel bevat reeds de mogelijkheid hierover bij algemene
maatregel van rijksbestuur op grond van artikel 38, tweede lid, regels te
stellen. Nederland zal voor wat betreft Bonaire, Sint Eustatius en Saba de
aanstelling en ambtsuitoefening van deurwaarders bij wet regelen. Uitgangspunt
is de huidige Antilliaanse regeling. Curaçao, Sint Maarten en Aruba
zullen eveneens een voorziening bij of krachtens landsverordening treffen.
Naar aanleiding van het advies van de Raad is een grondslag opgenomen die
Curaçao, Sint Maarten en Aruba de mogelijkheid biedt bij landsbesluit
houdende algemene maatregelen en Nederland bij algemene maatregel van bestuur
regels te stellen met betrekking de tarieven inzake justitiekosten. Om onnodige
verschillen te voorkomen overleggen de landen onderling over de regeling.
 
 
 4. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.
 
 
 4. Redactionele kanttekeningen De redactionele
kanttekeningen van de Raad zijn verwerkt met uitzondering van die onder het
derde gedachtestreepje. Voorgesteld wordt in artikel 4, eerste lid, «burgerlijke
zaken» te vervangen door: burgerlijke rechten, schuldvorderingen en
strafbare feiten. Het begrip «burgerlijke zaken» omvat de twee
eerstgenoemde begrippen. De bevoegdheid kennis te nemen van strafbare feiten
is geregeld in het tweede lid van artikel 4. Overigens is aangenomen dat met
artikel 1, eerste lid, onder a, onder het tweede gedachtestreepje zal zijn
bedoeld artikel 2, eerste lid, onder a, en dat met artikel 9, tweede lid,
onder het vijfde gedachtestreepje, artikel 9, derde lid, is bedoeld.
 
 
 5. Overige aanpassingen
 Van de gelegenheid is gebruik gemaakt nog enkele andere aanpassingen in
het voorstel aan te brengen. Het betreft de volgende aanpassingen.
 
 
 De volgorde waarin de landen van het Koninkrijk worden genoemd in verschillende
bepalingen in overeenstemming gebracht met de besluitvorming in de rijksministerraad
terzake.
 
 
 Aan het voorstel is een overgangsbepaling toegevoegd die waarborgt dat
rechterlijke beslissingen van het huidige Gemeenschappelijke Hof van Justitie
van de Nederlandse Antillen en Aruba en van de Gerechten in eerste aanleg
van de Nederlandse Antillen en Aruba, zoals machtigingen, toestemmingen, voorzieningen
en uitspraken van kracht blijven.
 
 
 In het voorstel is geregeld dat (plaatsvervangend) leden van het Hof en
hun gezinsleden van rechtswege zijn toegelaten tot de landen en daar zonder
nadere voorwaarden arbeid mogen verrichten.
 
 
 In het voorstel is in aansluiting bij de huidige rechtspraktijk geregeld
dat de uitspraken in het Nederlands worden gedaan en dat overigens de voertalen
bij het Hof Engels, Nederlands en Papiaments zijn.
 
 
 Ten opzichte van het voorstel zoals is aangeboden aan de Raad van State
van het Koninkrijk is bepaald dat nadere regels over de rechtspositie van
rechters en rechterlijke ambtenaren in opleiding kunnen worden gesteld bij
of krachtens algemene maatregel van rijksbestuur en niet uitsluitend bij algemene maatregel van rijksbestuur. Dit biedt de gelegenheid regels
van ondergeschikte aard op een lager niveau te treffen waardoor aanpassingen
eenvoudiger zijn. Gedacht kan worden aan de hoogte van de reiskostenvergoeding
voor rechters of een door de selectiecommissie van rechterlijke ambtenaren
in opleiding op te stellen opleidingsreglement. Deze mogelijkheid was ten
aanzien van leden van het openbaar ministerie al opgenomen in het voorstel
van rijkswet openbare ministeries.
 
 
 In het voorstel is de mogelijkheid opgenomen voor leden van de Beheerraad
naast regels over bezoldiging, schorsing en ontslag ook andere regels over
de rechtspositie te kunnen stellen. Te denken valt aan een regeling voor het
afleggen van de eed of belofte.
 
 
 De Raad van State van het Koninkrijk geeft U in overweging het voorstel
van rijkswet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, aan de Staten
van de Nederlandse Antillen en aan die van Aruba, nadat met het vorenstaande
rekening zal zijn gehouden.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State van het Koninkrijk,
 H.D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U, mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, de Staten
van de Nederlandse Antillen en de Staten van Aruba te zenden.
 
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin 
 
 
 Bijlage bij het advies van de Raad van State van het Koninkrijk betreffende
no. W03.08.0547/II/K met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 – In de toelichting, paragraaf 2, consultatieronde, melding
maken van het instemmende advies van de Raad voor de Rechtspraak.
 
 – In het voorgestelde artikel 1, eerste lid, onder a, «het
Gerecht» vervangen door: de Gerechten.
 
 – In het voorgestelde artikel 4, eerste lid «burgerlijke zaken»
vervangen door: burgerlijke rechten, schuldvorderingen en strafbare feiten.
 
 – In het voorgestelde artikel 5 «terechtzittingen» vervangen
door: zitting. (wel in 43 SWR).
 
 – In het voorgestelde artikel 9, tweede lid, eerste zin, «onderscheidenlijk
Sint Maarten houdt zitting in» wijzigen in: onderscheidenlijk Sint Maarten
is gevestigd in en houdt zitting op.
 
 – In het voorgestelde artikel 9, tweede lid, «hebben in»
vervangen door: houden op.
 
 – In het voorgestelde artikel 11, derde lid, «bij het Gerecht
in eerste aanleg» laten vervallen.
 
 – In het voorgestelde artikel 12, eerste lid, «bij de besluitvorming
over die aanhangige zaak» laten vervallen.
 
 – In het voorgestelde artikel 16, eerste lid, «van de landen»
laten vervallen.
 
 – In het voorgestelde artikel 17, derde lid, de woorden na «toepassing»
laten vervallen, nu deze regel reeds blijkt uit artikel 16, vijfde lid.
 
 – In het voorgestelde artikel 23, eerste lid, onder a «graad
van Bachelor» vervangen door: graad Bachelor. Onder b «aan wie»
vervangen door: die.
 
 – In het voorgestelde artikel 32, vijfde lid, «tweede en derde»
vervangen door: tweede, derde en vierde.
 
 – In het voorgestelde artikel 36, derde lid, «uitspraak»
vervangen door: beslissing.
 
 – In het voorgestelde artikel 43, eerste lid, onder a, na «Gerechten»
toevoegen: in eerste aanleg.
 
 – In het voorgestelde artikel 46, eerste lid, eerste volzin, «plan»
vervangen door: jaarplan. 
 
 
 
 
 De oorspronkelijke tekst van het voorstel van rijkswet en van de memorie
van toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State van het Koninkrijk
is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Een consensusregeling die slechts twee landen aangaat, kan tot stand komen
ook als het derde land daar niet mee instemt. Zie het advies van de Raad van
State van het Koninkrijk betreffende no. W04.07.0242/I ((Besluit tijdelijk
financieel toezicht BES), Bijvoegsel Staatscourant 11 december 2007,
nr. 240.