Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001; Brief minister over een lening voor twee kernreactoren in Oekraïne
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-V, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-V nr. 43

04-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamStandpunt Nederlandse regering t.a.v. K2R41. Inleiding2. Standpunt van de Nederlandse regering2.1 Milieu en veiligheid2.2 Least cost2.3 Financiële onderbouwingConclusie3. Toelichting3.1 Milieu en veiligheidNederlandse Commissie voor de MilieueffectrapportageVoorwaarden van de EBRD3.2 Financiële onderbouwingHet projectDe sectorHet land3.3 Least Cost3.4 Afwegingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001nr. 43BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 december 2000Bij brief van 25 november 1999 (26 800 V nr. 18) hebben wij u laatstelijk
geïnformeerd over de stand van zaken van de behandeling van het dossier
inzake de voltooiing van twee kernreactoren in Oekraïne (het K2/R4-project)
bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD). Inmiddels hebben
zich nieuwe ontwikkelingen voorgedaan en willen wij u, mede namens de ministers
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van Economische
Zaken als volgt informeren. Deze brief dient tevens als reactie op de vraag
die op 16 november door de Vaste Commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer aan Minister Pronk gesteld is over de uitvoering
van de Motie-Feenstra van 23 november 1999 (26 800 XI, nr. 17).Op 7 december a.s. wordt het definitieve voorstel voor een lening voor
de voltooiing van twee kernreactoren in Oekraine (Khmelnitsky-2 en Rivne-4,
het K2/R4-project) voorgelegd aan de Raad van Bewind van de EBRD. Een principebesluit
zal gevraagd worden met het oog op de formele sluiting op 15 december a.s.
van de kerncentrale te Tsjernobyl in Oekraïne.In de Ministerraad van 1 december jl. is afgesproken dat de bewindvoerder,
die namens Nederland de vergadering op 7 december a.s. bijwoont, tegen het
project zal stemmen omdat naar ons oordeel:– de financiële onderbouwing van de voorgestelde lening ten
enenmale onvoldoende is,– alternatieve financieringsvormen niet zijn onderzocht,– er leemtes zijn in de milieueffectrapportage over het project
en– (niet nucleaire) alternatieven voor het project niet serieus zijn
onderzocht. Voor verdere informatie verwijzen wij u gaarne naar bijgevoegde notitie,
waarin het standpunt nader wordt toegelicht.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister van Financiën,G. Zalm Standpunt Nederlandse regering t.a.v. K2R41. InleidingHet voorstel behelst een lening van de European Bank
for Reconstruction and Development (EBRD) ten behoeve van het voltooien
van twee kernreactoren in Oekraïne voor een totaalbedrag van 250 mln
euro. Het betreft de kernreactoren Khmelnitsky-2 en Rivne-4. Beide reactoren
zijn opgezet in de Sovjet-tijd, maar door het uiteenvallen van de Sovjet Unie
nooit afgebouwd. De totale omvang van de investering wordt geraamd op 1,5
mld euro. Naast de EBRD wordt verwacht dat Euratom (Europese Unie), exportkredietmaatschappijen,
Rusland en Oekraïne eveneens deelnemen. Hoewel de EBRD-financiering maar
1/6 deel van de financiering vertegenwoordigt heeft de EBRD het voortouw bij
de opzet en de beoordeling van het project en is deze lening, inclusief de
politieke steun, essentieel voor het doorgaan van dit project in de huidige
vorm.Het voltooien van de K2R4-kernreactoren in Oekraïne is een project
dat nu al vijf jaar sleept binnen de EBRD. Oorspronkelijk heeft de EBRD niet
aan dit project willen meewerken. Echter, de G-7 (m.n. de VS) en de Europese
Commissie hebben zich in hun MOU met Oekraïne van december 1995 verbonden
tot de levering van alternatieven voor de Tsjernobyl-centrale, en het K2/R4-project
is in feite het enige alternatief dat serieus overwogen wordt. Door heftige
debatten en elkaar tegensprekende evaluaties van het least
cost-aspect van het project (zie hieronder) en verwoede tegenstand
tegen het project vanuit de milieubeweging is het K2/R4-project inmiddels
het meest politiek beladen project uit de geschiedenis van de EBRD.Ook vanuit Nederland wordt dit project nauwlettend gevolgd. Zo heeft de
Nederlandse regering november vorig jaar bepaald het project, mocht het uiteindelijk
toch aan de bewindvoerders van de EBRD worden voorgelegd, te beoordelen op
een aantal aspecten: milieu, veiligheid, financiële onderbouwing en least cost. Ook de Kamer heeft haar bezorgdheid over dit
project uitgesproken. De Kamer heeft de regering in een motie (Motie Feenstra
d.d. 23 november 1999) gevraagd niet in te stemmen met het project aangezien,
in de visie van de Kamer, er gerede twijfels bestaan dat niet aan bepaalde
milieu- en veiligheidseisen wordt voldaan, er geen inzicht is in de te verwachten
effecten bij calamiteiten en realistische alternatieven voor het project niet
zijn uitgewerkt. De regering heeft hierop toegezegd dat het advies van de
Nederlandse MER-commissie, dat de aanleiding was voor de motie Feenstra, doorgezonden
zou worden aan de EBRD.Op 7 december a.s. zal het project als principevoorstel aan de bewindvoerders
van de EBRD worden voorgelegd. Uniek in het voorstel voor dit project is de
aanbeveling van de President van de EBRD. Hij heeft zijn aanbeveling conditioneel
gemaakt aan een viertal voorwaarden, die overigens niet zozeer op het project
zelf betrekking hebben als op algemene zaken zoals de nucleaire regelgeving
in Oekraïne, technische assistentie door de G-7-landen, een overeenkomst
met het IMF, toezeggingen van medefinanciering door Euratom en dergelijke.
Meer specifiek project-gerelateerde voorwaarden werkt hij in deze serie niet
uit. Normaal gesproken zou reeds aan deze condities voldaan moeten zijn voordat
het project aan de bewindvoerders wordt voorgelegd. Echter de President wil
nu, nog voor de sluiting van Tsjernobyl, waarvoor een internationale ceremonie
is afgesproken op 15 december a.s., een politiek besluit van de aandeelhouders
om al dan niet door te gaan met het K2R4-project. Overigens kan hierbij opgemerkt
worden dat de sluiting van Tsjernobyl reeds door de Westerse wereld voor de
korte termijn gecompenseerd zal worden met leningen en giften aan Oekraïne
om extra brandstof voor zijn thermische centrales aan te schaffen.
Ten aanzien van het voldoen aan de door de President gestelde voorwaarden
zal de Board in een later stadium nog geconsulteerd worden.Daarnaast zijn voor de ondertekening van de lening en het verstrekken
van fondsen eveneens voorwaarden gesteld, die betrekking hebben op zaken als
de tariefstelling voor elektriciteit, opslag van kernafval en dergelijke (zie
ook 3.2). Aan al deze voorwaarden dient voldaan te zijn voordat de EBRD tot
de uiteindelijke uitbetaling over kan gaan (dit kan in principe nog jaren
gaan duren). Het oordeel of deze condities in feite worden nageleefd, is aan
het Management van de EBRD. Kortom, zelfs na vijf jaar voorbereiding gaat
het nog steeds om een halfbakken project, waarbij vrijwel alle obstakels met
condities worden weggemasseerd. De EBRD lijkt hiermee de project-inhoudelijke
discussie zoveel mogelijk te willen vermijden. Indien er in principe ingestemd
wordt met het project, kan het project alleen nog worden gestopt indien niet
aan de condities wordt voldaan. Overigens is het nog maar de vraag of –
als niet geheel aan alle condities is voldaan – de Board nog genoeg
grip heeft op het project om het in een dergelijk stadium nog te stoppen.2. Standpunt van de Nederlandse regeringKort na de motie Feenstra heeft de regering vorig jaar november in een
brief aan de Kamer meegedeeld dat het project uitsluitend goedgekeurd zal
worden als het voldeed aan de eisen op de gebieden van (1) milieu en veiligheid;
(2) de financiële onderbouwing; en (3) least cost. Hieronder volgt een kort overzicht van deze aspecten.2.1 Milieu en veiligheidBeide reactoren zijn van het type VVER-1000, dat qua ontwerp en structuur
vergelijkbaar is met Westerse drukwaterreactoren en, in tegenstelling tot
RBMK- en eerdere generatie VVER-reactoren, omgeven is door een hermetisch
afgesloten koepel. In de kandidaat-lidstaten van de EU staan 15 reactoren
van dit type, die, na modernisatie, door de vereniging van West-Europese nucleaire
toezichthouders WENRA en door de EU worden beschouwd als van veiligheidsniveau
vergelijkbaar met dat van Westerse landen. De EBRD heeft wel voorwaarden gesteld
t.a.v. de veilige exploitatie en voldoende toezicht; in de projectbegroting
zijn daartoe ook sommen opgenomen voor de uitrusting en training van zowel
de exploitant (Energoatom) als de toezichthouder, de Nuclear Regulatory Department
(NRD). Indien de reactoren door de Westerse aannemers volgens de huidige maatstaven
worden voltooid en indien de door de Bank gestelde maatregelen worden genomen
om een veilige exploitatie en grondig toezicht te handhaven, zullen de reactoren
kunnen voldoen aan de Westerse veiligheidsnormen. De Nederlandse Commissie
voor de milieueffectrapportage (CMER), die de milieu-effectrapportage over
het project heeft geëvalueerd, kwam onder meer tot de conclusie dat de
studies belangrijke leemten bevatten. Vooral de kans op «buiten-ontwerp
ongevallen» – het type calamiteiten die wel uiterst zeldzaam zijn
maar waarbij de grootste emissies van radioactieve stoffen te verwachten zijn –
en de dan te verwachten gevolgen zijn onvoldoende onderzocht.2.2 Least costÉén van de voorwaarden die de EBRD en het Nederlandse Kabinet
aan het project stelt is de least cost voorwaarde.
De EBRD heeft dit onderzocht en stelt dat de K2R4-kerncentrales de goedkoopste
oplossing zijn, met name omdat ze alleen nog maar afgebouwd hoeven te worden.
Er zijn door de EBRD nooit serieuze alternatieve opties onderzocht, zoals
afgesproken in het MOU van december 1995. De optie, gesuggereerd
door de Oekraïense regering, van een centrale aangedreven door een gasturbine
zou inderdaad veel duurder zijn. Toch kunnen er de nodige vraagtekens bij
het behalen van de least cost voorwaarde gezet
worden. Immers, na het bekend worden begin dit jaar dat er mogelijk sprake
zal zijn van een kostenoverschrijding van 500 mln euro was een vijfde «onafhankelijke» least cost studie nodig om te kunnen aantonen dat de kosten
niet overschreden zullen worden. Daar komt bij dat ook niet ingegaan wordt
op de vraag of een geconcentreerde poging tot besparing op elektriciteitsverbruik
niet voldoende zou kunnen zijn. 2.3 Financiële onderbouwingDe financiële onderbouwing van het project is wankel te noemen. De
financiële haalbaarheid van het project is gebaseerd op financiële
veronderstellingen waaraan op dit moment nog niet is voldaan. In het thans
voorliggende voorstel zijn ook financieel-economische condities opgenomen
waaraan voldaan dient te zijn voordat de EBRD de lening zal uitkeren, zoals
verhoging van de prijs van elektriciteit en verbeterde inning van elektriciteitsrekeningen.
Deze condities zijn eerder al door IMF, Wereldbank en EBRD bij herhaling gesteld.
Desondanks heeft Oekraïne hier niet aan willen of kunnen voldoen. Men
dient zich derhalve serieus af te vragen of instemmen met deze lening –
één van de grootste EBRD-leningen tot nu toe – financieel
verantwoord is. De politieke motivatie voor het project (uitvoering van MOU
van 1995) in aanmerking nemende is het vreemd dat niet andere financieringsvormen
zoals een apart fonds naar analogie van het Nuclear Safety Account van de
EBRD overwogen zijn. Met goedkeuring van deze lening zou de Bank zich op een
hellend vlak begeven van gepolitiseerde leningen.ConclusieWanneer het in de EBRD-Board op stemming over het principevoorstel aankomt,
zou Nederland op grond van de volgende overwegingen tegen dienen te stemmen:– de financiële onderbouwing van de voorgestelde lening is
ten enenmale onvoldoende en alternatieve financieringsvormen zijn niet onderzocht,– er zijn leemtes in de Milieueffectrapportage over het project,– (niet nucleaire) alternatieven voor het project zijn niet serieus
onderzocht.3. Toelichting3.1 Milieu en veiligheidDe twee reactoren zullen worden gemoderniseerd volgens en programma waarin
rekening wordt gehouden met de aanbevelingen die door de IAEA zijn gedaan
m.b.t. de veiligheid van VVER-reactoren. Riskaudit, een consortium van technische
ondersteuningsorganisaties van de West-Europese nucleaire toezichthouders,
heeft de veiligheid van het project geëvalueerd en is tot een positieve
conclusie gekomen. Ten behoeve van de milieuaspecten zijn, namens Energoatom,
op kosten van de EU door internationale consultants, een tweetal Environmental
Impact Assessments (EIA) uitgevoerd, een voor K2 en een voor R4, waarbij ook
de relevante beleids- en institutionele kaders meegenomen zijn alsmede de
omgeving rondom de centrales, rekeninghoudend met functioneren onder normale
en abnormale omstandigheden. Deze evaluaties zijn eveneens tot een positieve
conclusie gekomen. Handhaving van een hoog niveau van nucleaire veiligheid
zal echter investeringen vergen in menskracht en uitrusting van
zowel de exploitant als de toezichthouder; het EBRD-rapport bevat enige zorgwekkende
passages over de o.a. door financieringsproblemen veroorzaakte personeelsproblemen
bij de NRD, die opgelost zullen moeten worden.Nederlandse Commissie voor de MilieueffectrapportageDe Nederlandse Commissie voor de milieueffectrapportage (CMER) heeft deze
studies, evenals het rapport van Risk Audit over de veiligheidsaspecten van
de twee kernreactoren getoetst. De Commissie komt bij deze toetsing onder
meer tot de conclusie dat de studies belangrijke leemten bevatten. Vooral
de kans op «buiten-ontwerp ongevallen» – het type calamiteiten
waarbij de grootste emissies van radioactieve stoffen te verwachten zijn –
en de dan te verwachten gevolgen zijn onvoldoende onderzocht. Vanwege de geconstateerde
leemten geven de uitgevoerde studies geen inzicht in de te verwachten effecten
in Nederland, maar de Commissie merkt op dat, indien de reactoren, zoals gepland,
zullen voldoen aan Westerse veiligheidsnormen, er ook bij grote calamiteiten
geen effecten in Nederland te verwachten zijn. Voorts stelt de Commissie dat
alleen aan de veiligheidsnormen wordt voldaan wanneer de aangekondigde studies
en maatregelen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd en dat een voldoende veiligheidscultuur
bij de bedrijfsvoering wordt bereikt. Alternatieven komen te weinig aan bod;
bijvoorbeeld, elektriciteitsproductie uit fossiele brandstoffen wordt onvolledig
besproken en andere realistische alternatieven worden in het geheel niet uitgewerkt.
Dit advies is aangeboden aan de EBRD. De EBRD heeft de conclusies van het
advies van de CMER niet weersproken, en de voorwaarden die door de President
van de Bank worden gesteld voor goedkeuring van de lening (zie boven) hebben
o.a. betrekking op het door de CMER aangevoerde belang van het bereiken en
handhaven van een adequate veiligheidscultuur.Voorwaarden van de EBRDEen van de belangrijkste aspecten met betrekking tot nucleaire veiligheid
in de context van het onderhavige project is of bij de steunverlening aan
dit project de nucleaire veiligheid in geheel Oekraïne wordt verbeterd.
Alles afwegende komt de EBRD tot de conclusie dat een beleid gericht op sluiting
van de gehele nucleaire sector in Oekraïne niet opportuun is, aangezien
het land voor een belangrijk deel afhankelijk is van kernenergie. Het K2R4-project
zou een bijdrage kunnen leveren aan een verbetering van de algemene nucleaire
veiligheidscultuur, als voldaan zou worden aan de volgende voorwaarden:• sluiting van de laatst overgebleven RBMK-reactor, nr. 3 in Tsjernobyl,
overeenkomstig een van de uitgangspunten van het in 1995 overeengekomen Memorandum
of Understanding tussen Oekraïne, de G-7 en de EU;• toezeggingen, bevestigd door verklaringen van een onafhankelijke
commissie van nucleaire toezichthouders, de G-7, de Europese Commissie en
de Regering van Oekraïne dat nucleaire veiligheidsstandaarden in Oekraïne
zullen worden verbeterd en de handhaving gewaarborgd;• voltooiing van de K2 en R4 volgens internationale veiligheidsstandaarden
waarbij in ieder geval de ontwerp- en fabricagefouten die door de IAEA zijn
gesignaleerd worden hersteld;• invoering van een samenwerkingsrelatie tussen Energoatom en een
internationaal nutsbedrijf teneinde Energoatom's capaciteit op het gebied
van bedrijfsvoering en veiligheid te verbeteren met betrekking tot de gehele
kernenergiesector. De Oekraïense regering heeft in haar beleid en acties m.b.t. K2/R4
duidelijk gemaakt dat het alternatief voor financiering door de EBRD van de
afbouw zal zijn voltooiing van de twee reactoren (waarschijnlijk in een langzamer
tempo) door eigen financiering of met steun vanuit Rusland. Onder die omstandigheden
lijkt het onvermijdelijk dat minder middelen aanwezig zullen zijn voor zowel
de modernisering als de handhaving van een hoog niveau van nucleaire veiligheid
en toezicht daarop. Met de kanttekening dat enige leemtes in de MER-procedures
zouden dienen te worden aangevuld kan dus gesteld worden dat het project een
positieve invloed zal hebben op de nucleaire veiligheid in Oekraïne.3.2 Financiële onderbouwingDe financiële haalbaarheid van het project dient gebaseerd te zijn
op een drietal zaken: (1) het project dient goed
te zijn gestructureerd zodat de lenende partij, Energoatom, in staat is de
lening terug te betalen uit de opbrengsten; (2) de sectorwaarin geïnvesteerd wordt dient levensvatbaar te zijn; en (3)
het land, Oekraïne, dat de lening garandeert
dient een gezond financieel beleid te voeren om in geval van nood de lening
te kunnen terugbetalen.Het projectOndanks de vijf jaar durende aanloopperiode van dit project bestaan er
nog steeds zorgen over kostenoverschrijdingen en mogelijke vertragingen in
de voltooiing van de kerncentrales. In een eerder dit jaar uitgebrachte offerte
door een consortium van bedrijven zou al sprake zijn van een kostenoverschrijding
van 500 mln euro ten opzichte van het budget. In het voorliggende document
is hier geen rekening mee gehouden. Ook hebben vergelijkbare projecten in
Tsjechië en Slowakije, waar kerncentrales van Russisch ontwerp met Westerse
techniek voltooid moesten worden, de nodige vertraging opgeleverd. Het feit
dat K2R4 al ruim tien jaar onafgebouwd in slapende toestand verkeert draagt
niet in gunstige zin aan dit risico bij.Kostenoverschrijdingen en vertragingen brengen het risico met zich mee
dat opbrengsten uit het project niet of later tot stand komen, waardoor de
terugbetaling in gevaar zou kunnen komen. Op zich zijn dit risico's waar ieder
project mee te maken heeft, maar de risico's bij dit project zijn –
mede gezien de omvang – significant groter. De EBRD heeft dit risico
echter voor een groot deel gemitigeerd door de lening in twee delen uit te
keren. Het tweede deel ten behoeve van de tweede centrale (R4) wordt pas uitgekeerd
als de eerste centrale (K2) op tijd en binnen het budget is voltooid.De sectorDe energiesector is al jaren punt van discussie tussen de IFI's en Oekraïne.
De verbruikerstarieven zijn te laag en het percentage van de rekeningen dat
wordt betaald is gering. De energiesector heeft hierdoor een liquiditeitstekort,
als gevolg waarvan Oekraïne aanzienlijke leningen heeft moeten afsluiten
om de energiecentrales deze winter draaiend te kunnen houden. In de huidige
toestand zijn investeringen in deze sector niet levensvatbaar.De EBRD stelt ten aanzien van deze tekortkomingen onder meer de volgende
condities: een stijging van het energietarief naar een niveau waarop de lange
termijn marginale kosten van Energoatom gedekt zijn (US$ 0,025 per kilowattuur);
en het verhogen van de cashinningsratio (het gedeelte
van de uitstaande rekeningen dat contant wordt betaald) naar 40%
op het moment van uitkering van de lening. Oekraïne heeft de afgelopen
jaren echter een bijzonder slechte track record
opgebouwd in de energiesector.Uiterst recent zijn er echter verbeteringen waarneembaar. Deze zijn echter
zo recent dat ze nauwelijks geloofwaardig zijn. Daarbovenop beschouwen onafhankelijke
waarnemers de gemelde verbeteringen als te rooskleurig. Zo zou betaling van
de energierekening gecompenseerd worden door het niet betalen van belastingen.
Desondanks voldoen het energietarief en de inningratio nog steeds niet aan
de condities. Het projectdocument van de EBRD omschrijft het als volgt: «The
project's transition impact potential has been rated excellent; the risk to achieving this potential has been rated as high, perhaps excessive».Het landOekraïne heeft de lening gegarandeerd en zal de lening terug moeten
betalen in het geval Energoatom dat niet meer zou kunnen. De kredietwaardigheid
van Oekraïne speelt een belangrijke rol bij het risico dat de EBRD loopt
over deze lening en is daarmee mede bepalend bij de financiële onderbouwing
van de lening. Essentieel hierbij is dat de Oekraïne over voldoende (belasting)inkomsten
en een gezonde betalingsbalans beschikt. Dit is nu niet het geval en het IMF-programma
is dan ook off-track.De EBRD heeft om deze reden het land gekwalificeerd als «onder het
investeringsniveau». Een belangrijke conditie – zelfs de President
van de EBRD verbindt hier zijn aanbeveling aan – is derhalve het overeenkomen
van een IMF-programma. Ondanks positieve ontwikkelingen die door zowel het
IMF als door de Oekraïense autoriteiten gemeld worden, is er nog geen
overeenstemming over een IMF-programma.3.3 Least CostDe EBRD heeft inmiddels een vijftal «onafhankelijke» consultancy-studies
laten verrichten naar de manier waarop in Oekraïne energie opgewekt kan
worden tegen de laagste kostprijs. Deze studies kwamen niet met gelijkluidende
antwoorden. De laatste studie – die door de EBRD in het projectdocument
wordt gebruikt – stelt dat K2R4 de least cost option is. Hierbij speelt een belangrijke rol dat de K2R4-centrales alleen
nog afgebouwd hoeven te worden. Ook wordt er in deze studie vanuit gegaan
dat aan de voorwaarden en condities, die de EBRD in haar document stelt, voldaan
zal worden.In een vorige studie is ook de mogelijkheid van een conventionele energiecentrale
aangedreven door een gasturbine onderzocht. Deze op één na beste
optie zou $ 514 mln duurder zijn volgens de berekeningen. Ook de mogelijkheden
van het upgraden van bestaande conventionele (met
kolen of bruinkool gestookte) centrales is onderzocht. Deze opties zijn vanwege
de milieuvervuiling en de te sterk verouderde techniek van deze centrales
echter niet realistisch.Deze laatste «onafhankelijke» studie roept op twee manieren
vragen op. Waarom had de EBRD vijf studies nodig om aan te tonen dat K2R4 least cost is? En waarom wordt de kostenoverschrijding
van minstens 500 mln euro, waar het consortium van gecontracteerde bedrijven
voor waarschuwt, niet in de berekeningen meegenomen? Als men deze kostenoverschrijding
in ogenschouw neemt zou de op één na beste, die politiek minder
gevoelig ligt, mogelijk te prefereren zijn. 3.4 AfwegingenDiverse landen zijn nog doende een standpunt te formuleren over het projectvoorstel.
Uit eerste sonderingen valt af te leiden dat het project een grote kans maakt
te worden goedgekeurd, zeker indien de conditionaliteit verder wordt aangescherpt
en de Board wordt geïnvolveerd in het afwegingsproces ten aanzien van
de lijst van condities.Landen die naar verwachting zullen voorstemmen zijn: VS, Frankrijk, Japan,
VK, Canada, de van de EBRD lenende landen, Zwitserland, de EIB en de Europese
Commissie (deze instellingen hebben ieder hun eigen stoel in de Board). Landen
die naar verwachting zullen tegenstemmen zijn: Oostenrijk, Noorwegen en mogelijk
Zweden. Landen die naar verwachting hun stem zullen onthouden zijn: Duitsland,
Italië en Finland.Overwegingen voor landen om wèl in
te stemmen met het project zijn:• Zonder Westerse inbreng zullen deze kerncentrales mogelijk met
(inferieure) Russische of Chinese techniek worden afgebouwd. Een aantal G-7
landen (m.n. de VS) is hier bevreesd voor.• Oekraïne zou mogelijk de sluiting van Tsjernobyl opnieuw kunnen
uitstellen. Als waarschuwing hebben de Oekraïense autoriteiten een ambtelijke
werkgroep opgericht om de mogelijkheden voor het langer ophouden van Tsjernobyl
te onderzoeken.• Zonder K2R4 wordt Oekraïne afhankelijker van Russische energieleveranties
en daarmee de Russische invloedsfeer. Dit is voor bijvoorbeeld Zwitserland
reden om in te stemmen met het project.• Het lijkt erop dat de gestelde conditionaliteit de algehele nucleaire
veiligheidssituatie in Oekraïne ten goede zal komen.• Specifiek voor Nederland geldt als overweging dat Oekraïne
een IMF/WB-kiesgroepland is.Overwegingen om niet in te stemmen met het
project zijn:• Een groot aantal landen heeft vanuit milieu- en veiligheidsoverwegingen
angst voor een kerncentrale in Oekraïne. Het Duitse en het Nederlandse
parlement hebben daarom ook een motie tegen het project aangenomen.• Het project is niet rijp om naar de Board te gaan. Dit project
is echter in verband met de sluiting van Tsjernobyl volledig gepolitiseerd.
De President wil daarom nu duidelijkheid van de politiek om te onderzoeken
of het zin heeft nog langer met het project door te gaan.• Alhoewel de waslijst van condities veel inhoudelijke bezwaren tegen
het project wellicht wegneemt, blijft het twijfelachtig of dit project –
zelfs na het voldoen aan alle condities – ooit sound
bankable zal worden. Ten eerste is dit projectrated als below investment level (risk rating 7). Ten tweede zijn er nog tal van condities
met betrekking tot de sound banking criteria waar
Oekraïne nog steeds aan dient te voldoen voordat de EBRD deze lening
zal uitkeren. Dit zijn onder meer het verhogen van de energietarieven en het
verhogen van de betalingsratio van consumenten. IMF, WB en EBRD dringen hier
echter al jaren ter vergeefs op aan.• Tevens kunnen vraagtekens bij de least cost voorwaarde gezet worden. Immers, nadat begin dit jaar een kostenstijging
van ca. euro 500 mln gemeld werd, was een vijfde «onafhankelijke»
studie nodig om aan te tonen dat het project desondanks least cost zou zijn. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-V-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl