Personele samenwerking tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba; Nota inzake personele samenwerking tussen genoemde Koninkrijksdelen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25614, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

23-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25614 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave1. INLEIDING2. EEN INVENTARISATIE VAN DE PERSONELE SAMENWERKING2.1. De behoefte aan personele bijstand2.2. Het vigerende Nederlandse personele samenwerkingsbeleid2.3. Kerngegevens personele samenwerkingTabel 1: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
per jaar Aangegane verplichtingen, in absolute bedragen en als % van de totale
samenwerkingsmiddelen Tabel 2: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
naar land/eiland (projecten in uitvoering 1997) Tabel 3: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
naar sector (projecten in uitvoering 1997) Tabel 4: Overzicht goedgekeurde middelen personele samenwerking
1990–1996 naar type uitzending12.4. De huidige inrichting van de personele samenwerkingWerving en selectieDe inschakeling van consultants2.5. De regelingen voor personele samenwerking2.6. Structurele samenwerkingsverbanden2.7. Andere vormen van bestuurlijke ondersteuning3. ANALYSE VAN DE HUIDIGE PERSONELE SAMENWERKING3.1. Realisatie van beleidsdoelstellingen3.2. Realisatie van programma- en projectdoelstellingenStructurele samenwerkingDe procedures en de verdeling van verantwoordelijkhedenMonitoring en evaluatie3.3. De uitvoeringspraktijkDe werving en selectieDe inzet van externe deskundigen in de praktijk3.4. Doelmatigheid en duurzaamheid4. EEN BELEIDSKADER VOOR DE PERSONELE SAMENWERKING 4.1. Samenwerking binnen het Koninkrijk De KoninkrijksrelatieHet samenwerkingsbeleidPersonele ondersteuning vanuit de Koninkrijks- en samenwerkingsrelatie4.2. Personele samenwerking als instrument voor institutionele
ontwikkeling Algemene uitgangspunten van institutionele opbouwInstitutionele samenwerkingAndere instrumenten van institutionele ontwikkeling4.3. Categorieën van personele ondersteuningVacaturevervullingAdviseringDe inzet van consultants4.4. Financiering MedefinancieringProgrammafinancieringFinanciering van categorieën deskundigenDoelmatigheid4.5. De organisatie van de personele samenwerking Verdeling van taken en verantwoordelijkhedenDe wervings- en selectieprocedureUitvoering bij institutionele samenwerkingEffectief functioneren van externe deskundigenMonitoring en evaluatieMonitoringEvaluatie5. RICHTLIJNEN VOOR DE INZET VAN PERSONELE SAMENWERKING5.1. Algemene aanwijzingen5.2. Standaard aanvraagprocedure5.3. Toetsingslijst voor de afhandeling van aanvragen5.4. Toelichting op de toetsingslijst A. Institutionele ontwikkelingB. Institutionele samenwerkingC. Categorieën van personele bijstandD. Werving, selectie en uitvoeringE. FinancieringF. Monitoring en evaluatieDOCUMENTATIE PERSONELE SAMENWERKINGBIJLAGE 1 DE HUIDIGE PROCEDURE VOOR FINANCIERINGSVERZOEKEN, INCLUSIEF
PERSONELE SAMENWERKINGBIJLAGE 21. Voordracht door de lokale opdrachtgever2. Directe werving en selectie door de lokale opdrachtgever3. Institutionele samenwerking4. KabNABIJLAGE 3I. Uitzending voor korte duur (KU)II. Uitzending voor lange duur (LU)III. Suppletieregeling ten behoeve van de Rechterlijke
MachtBIJLAGEE 4BIJLAGE 5
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25614Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 614Personele samenwerking tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en
Arubanr. 2NOTA Inhoudsopgave 1.
INLEIDING2   2. INVENTARISATIE
VAN DE PERSONELE SAMENWERKING4   2.1. De behoefte aan personele
bijstand4 2.2. Het vigerende Nederlandse personele samenwerkingsbeleid52.3. Kerngegevens personele samenwerking6 2.4. De huidige
inrichting van de personele samenwerking8 2.5. De regelingen voor
personele samenwerking11 2.6. Structurele samenwerkingsverbanden122.7. Andere vormen van bestuurlijke ondersteuning12   3.
EEN ANALYSE VAN DE PERSONELE SAMENWERKING13   3.1. Realisatie
van beleidsdoelstellingen14 3.2. Realisatie van programma- en
projectdoelstellingen15 3.3. De uitvoeringspraktijk18 3.4.
Doelmatigheid en duurzaamheid20   4. EEN BELEIDSKADER VOOR
DE PERSONELE SAMENWERKING22   4.1. Samenwerking binnen het
Koninkrijk22 4.2. Personele samenwerking als instrument van institutionele
ontwikkeling25 4.3. Categorieën van personele ondersteuning274.4. Financiering30 4.5. De organisatie van personele samenwerking32  5. RICHTLIJNEN VOOR DE INZET VAN PERSONELE SAMENWERKING38  5.1. Algemene aanwijzingen38 5.2. Standaard aanvraagprocedure395.3. Toetsingslijst voor de afhandeling van aanvragen40 5.4.
Toelichting op de toetsingslijst41   Documentatie44  Bijlagen:   1. De huidige procedures voor financieringsverzoeken45 2.
De huidige procedure voor werving en selectie van Nederlandse deskundigen463. De huidige uitzendregelingen48 4. Een overzicht van de
institutionele samenwerking tussen Antilliaanse, Arubaanse en Nederlandse
instellingen49 5. Het (nieuwe) formaat voor financieringsverzoeken501. INLEIDINGIn de samenwerkingsrelatie tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland
is een belangrijke plaats ingeruimd voor de personele samenwerking. Gezamenlijk
wordt gewerkt aan handhaving en verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening
van Antilliaanse en Arubaanse (overheids)instellingen. Vanwege hun beperkte
schaal en arbeidsmarkt zijn de Nederlandse Antillen en Aruba ten dele aangewezen
op deskundigheid van buitenaf. Door en vanuit Nederland wordt deskundig personeel
voor korte of lange tijd beschikbaar gesteld. Tevens wordt de ontwikkeling
van lokale organisaties ondersteund door samenwerkingsverbanden aan te gaan
met Nederlandse instellingen.Aan de samenwerking tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland
wordt in eerste instantie vormgegeven door de onderlinge band die de drie
landen op vrijwillige basis onderhouden binnen het Koninkrijk der Nederlanden.
Deze speciale relatie is vastgelegd in het Statuut van 1954. Met uitzondering
van een aantal taken die tot de verantwoordelijkheid van het Koninkrijk behoren,
nemen de drie landen een autonome positie in. Zij behartigen zelfstandig hun
eigen aangelegenheden. Gemeenschappelijke grondslag van het Koninkrijk, de
gezamenlijke normen en waarden op basis waarvan overheid en maatschappij handelen,
vormt de democratische rechtsstaat. De zorg voor de verwezenlijking hiervan
is een verantwoordelijkheid van de landen zelf, het waarborgen dat deze taak
daadwerkelijk door de landen wordt vervuld is echter een aangelegenheid van
het Koninkrijk.Het Statuut voorziet in de mogelijkheid van het bieden van hulp en bijstand
aan elkaar. Formeel zijn de landen binnen het Koninkrijk gelijkwaardig, in
de praktijk zijn door verschillen in schaal en economische ontwikkeling de
landen echter niet gelijk. Ter overbrugging van de verschillen levert Nederland
een bijdrage aan de verdere economische en maatschappelijke ontwikkeling van
de Nederlandse Antillen en van Aruba. Deze hulp draagt bij aan de uitvoering
van zowel de autonome taken van de landen als aan de gemeenschappelijke Koninkrijksaangelegenheden.De relatie die Nederland onderhoudt met de Nederlandse Antillen en Aruba
wijkt, vanwege de Koninkrijksrelatie, en de daaruit voortvloeiende samenwerking,
sterk af van de relaties die Nederland heeft met andere (ontwikkelings)landen.
Nederland voelt zich nauw betrokken bij en verantwoordelijk voor de ontwikkeling
van de Koninkrijkspartners. Die betrokkenheid en verantwoordelijkheid krijgen
vorm door een actieve opstelling van Nederland in de samenwerking en in het
stellen van prioriteiten in het Nederlandse hulpbeleid. Door middel van een
open dialoog wil Nederland, met in achtneming van de eigen verantwoordelijkheid
van de Nederlandse Antillen en Aruba, trachten de onderlinge samenwerkingsrelatie
verder vorm te geven. Zo ook de personele samenwerking. Naar Nederlands inzicht
dienen de verantwoordelijkheden binnen het Koninkrijk en de onderlinge samenwerkingsafspraken
hun vertaling te krijgen in de wijze waarop personele samenwerking vorm krijgt.De afgelopen jaren is veel ervaring opgedaan met het inzetten van Nederlandse
deskundigen ter versterking van de lokale bestuurskracht van de Nederlandse
Antillen en Aruba. Qua volume en kosten is de personele samenwerking met name
in de jaren '90 sterk toegenomen. De personele bijstand is in belangrijke
mate ingezet om vitale functies binnen de overheid van de Antillen en Aruba
te helpen bezetten welke niet lokaal konden worden vervuld. Daarnaast is,
onder meer met behulp van consultants, gewerkt aan reorganisatie
en modernisering van overheidsdiensten.Het inzicht is gegroeid dat de economische en maatschappelijke ontwikkeling
van een land in sterke mate bepaald wordt door de kracht en kwaliteit van
lokale instituties, niet alleen binnen maar ook buiten de overheid. Personele
samenwerking wordt daarom niet als doel op zich gezien, maar als instrument
om de institutionele capaciteit van de Nederlandse Antillen en van Aruba te
versterken. Verdere versterking van deze capaciteit zal de duurzaamheid van
de gezamenlijke ontwikkelingsinspanningen bevorderen. De inzet van externe
deskundigen vormt één van de middelen die gebruikt kan worden
om dit doel te bereiken.Aan Nederlandse zijde is de behoefte ontstaan om het beleid ten aanzien
van de personele samenwerking verder te structureren, met gebruikmaking van
zowel de ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan als van de veranderende
internationale inzichten in de bijdrage van technische bijstand aan ontwikkeling.
In de praktijk doen zich enige knelpunten voor die een bijstelling van het
beleid wenselijk maken. Het gevoel bestaat dat personele bijstand ten dele
nog te zeer op ad hoc basis wordt ingezet, waardoor de doelmatigheid van dit
instrument niet geoptimaliseerd kan worden. Aan Nederlandse zijde bestaat
behoefte aan een meer gestructureerd en gefundeerd beleidskader waarin een
aantal uitgangspunten op meer systematische wijze wordt geformuleerd.Terdege wordt beseft dat het beleid ten aanzien van de personele samenwerking
met de Nederlandse Antillen en Aruba evenzeer, en zelfs primair, een aangelegenheid
is van die landen zelf. Personele bijstand wordt ingezet op basis van de gearticuleerde
behoefte van die zijde. Geconstateerd kan worden dat een dergelijk beleid
aan Antilliaanse en Arubaanse kant nog niet uitgekristalliseerd is, doch dat
ook bij de samenwerkingspartners de behoefte bestaat aan een meer beleidsmatige
benadering van de personele samenwerking.De wederzijdse behoefte aan een meer gestructureerd beleid op basis van
gemeenschappelijke ervaringen op het vlak van de personele samenwerking komt
tot uitdrukking in de gezamenlijke opdracht van het Land Nederlandse Antillen,
het Eilandgebied Curaçao en Nederland1,
verstrekt in 1995 aan de UNDP, om de uitzending van deskundigen (en stages)
te beoordelen, en voorstellen te doen voor een betere structurering van deze
uitzendingen. De evaluatie is in een aantal afzonderlijke fasen verricht in
1996 en 1997 en de uitkomsten hiervan zijn, voor zover beschikbaar, meegenomen
bij het schrijven van deze nota. Nadrukkelijk zij gesteld dat deze nota een
weergave bevat van de Nederlandse visie op de personele samenwerking met de
Nederlandse Antillen en Aruba.Met deze nota wordt beoogd helderheid en inzicht bieden in de Nederlandse
beleidsuitgangspunten met betrekking tot de personele samenwerking met de
Nederlandse Antillen en Aruba. Uitgekeken wordt naar de visie van de Nederlandse
Antillen en Aruba ten aanzien van de personele samenwerking. Met de regering
van deze landen zal overlegd worden op welke wijze de prioriteiten van de
samenwerkingspartners op elkaar afgestemd kunnen worden opdat de samenwerking
op dit beleidsterrein verder vorm kan krijgen en opdat overeenstemming wordt
bereikt over de inrichting van de personele samenwerking. 2. EEN INVENTARISATIE VAN DE PERSONELE SAMENWERKINGDe inzet van externe deskundigen ter ondersteuning en versterking van
instellingen in de Nederlandse Antillen en Aruba in de samenwerking binnen
het Koninkrijk is de afgelopen jaren geleidelijk, doch aanzienlijk, uitgebreid.
Voor velen, zowel in de Antillen als in Aruba, maar ook in Nederland, is niet
geheel duidelijk hoe de personele samenwerking momenteel is ingericht. In
dit hoofdstuk wordt een inventarisatie gemaakt van de wijze waarop personele
samenwerking ingevuld wordt. In het bijzonder wordt aangegeven in welke beleidssectoren
personele samenwerking vooral ingezet wordt. Tevens komen de huidige procedures,
de wijze van werving en selectie, en de uitzendregelingen kort aan de orde.
In het volgende hoofdstuk worden de hier gepresenteerde gegevens geanalyseerd
in relatie tot de doelstellingen die tot nu toe hebben gegolden voor de personele
samenwerking. 2.1. De behoefte aan personele bijstandDe regering van de Nederlandse Antillen voert een beleid dat gericht is
op het zo veel mogelijk voorzien in eigen kader voor de overheid ten behoeve
van een gericht personeelsbeleid alsmede een «human resources development» (HRD)beleid. Onderdeel van het HRD-beleid is de vorming en opleiding
van bestuursambtenaren. Hiervoor zijn centrale (voor eilandsgebieden) en decentrale
(voor specifieke diensten) opleidingsplannen opgesteld. Tevens worden ambtenaren
in de gelegenheid gesteld stages te lopen bij Nederlandse overheidsinstellingen
(zie par. 2.7).De Arubaanse regering streeft ernaar zoveel mogelijk functies in het overheidsapparaat
door Arubanen te laten vervullen. Getracht wordt het werken bij de overheid
aantrekkelijker te maken door een herziening van het bezoldigingssysteem.
Onder leiding van het projectbureau reorganisatie vindt een ingrijpende operatie
plaats die moet leiden tot afslanking van het overheidsapparaat en tot efficiencyverbetering.
Systemen van functionerings- en beoordelingsgesprekken worden ingevoerd en
opleidingsplannen hebben tot doel het niveau van de reorganisatie te verbeteren.De regering van de Antillen onderneemt tevens pogingen om de remigratie
van hoger opgeleide Antillianen in Nederland te bevorderen. Zo presenteert
de overheid zich in Nederland op beurzen en voorlichtingsdagen en plaatst
zij vacaturemeldingen in bladen die de doelgroep bereiken. Voor Antillianen
die afgestudeerd zijn in Nederland en een betrekking willen aanvaarden bij
de Centrale Overheid van de Nederlandse Antillen bestaan speciale terugkeervoorzieningen,
inclusief een overtochtsregeling. Ook de Arubaanse overheid wil (opnieuw)
pogingen ondernemen om hoger opgeleide Arubanen in Nederland te bewegen vacatures
te vervullen in het Arubaanse overheidsapparaat.Ondanks de bovengenoemde inspanningen lukt het de overheid in beide landen
echter onvoldoende om vacatures in het overheidsapparaat op eigen kracht te
vervullen. De lokale arbeidsmarkt is te beperkt van omvang en te weinig gespecialiseerd
om volledig te voorzien in de behoefte aan gekwalificeerde bestuursambtenaren.
Zo had de centrale overheid van de Nederlandse Antillen in 1997 in totaal
81 kaderfuncties (op HBO/ academisch niveau) vacant1.
Voor de vervulling van vacatures, maar ook voor specifiek advieswerk, wordt
regelmatig een beroep gedaan op KabNA om de leemtes op te vullen door de beschikbaarstelling
van externe deskundigen via de personele samenwerking. Daarnaast trekken de Antillen en Aruba ook rechtstreeks tijdelijk personeel uit Nederland
aan, bijvoorbeeld in de sector onderwijs.Voor de personele samenwerking bestaat aan Antilliaanse en Arubaanse zijde
nog geen systematisch en uitgewerkt beleid. Wel wordt van de kant van de Nederlandse
Antillen gesteld dat een counterpartbeleid centraal zal moeten staan en wordt
er naar gestreefd de personele bijstand op basis van een planmatige aanpak
af te bouwen1. 2.2. Het vigerende Nederlandse personele samenwerkingsbeleidCentraal uitgangspunt bij de inzet van personele bijstand is de afgelopen
jaren van Nederlandse kant geweest de ondersteuning en versterking van het
lokale bestuursapparaat van de Nederlandse Antillen en Aruba. In de diverse
Memories van Toelichting bij de begrotingen in de jaren '90 is deze doelstelling
expliciet verwoord.Richtinggevend voor het Nederlandse hulpbeleid is geweest de ondersteuning
van de zorg van de Nederlandse Antillen en Aruba voor de fundamentele menselijke
rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de rechtshandhaving. Deze prioriteitsstelling
heeft zich concreet vertaald in de beschikbaarstelling van personeel ter bezetting
van essentiële functies binnen de rechterlijke macht en het openbaar
ministerie, voor zover de Nederlandse Antillen en Aruba hierin niet zelf konden
voorzien. Naast het bieden van garanties voor de vervulling van deze vacatures
biedt Nederland ook stelselmatig deskundigheid aan ten behoeve van de wet-
en regelgeving.Een tweede prioriteit in de Nederlandse hulp is geweest de professionalisering
en verbetering van overheidsbestuur en -administratie in vele sectoren en
op vele niveaus. De aangeboden (personele) hulp heeft zich niet beperkt tot
de centrale departementen, maar strekte zich ook uit tot instellingen als
de Rekenkamers, statistiekbureaus en eilandsdiensten. De Nederlandse aandacht
is in belangrijke mate uitgegaan naar ondersteuning van maatregelen van de
Antillen en Aruba gericht op herstructurering van de overheidsdiensten en
op verbetering van de administratieve organisatie en informatievoorziening.
Steun wordt niet alleen geboden in de vorm van personeel maar ook door aandacht
te besteden aan opleidingen.Een derde expliciet aandachtsgebied is geweest de uitvoering en ondersteuning
van de verbetering van het financieel beheer en de comptabiliteit. Nederlandse
deskundigen hebben de ontwikkeling van instrumentatie voor een adequate begrotings-
en verantwoordingscyclus en andere maatregelen ter waarborging van de financiële
discipline ondersteund. Daarnaast is bijzondere aandacht gegeven aan heffing,
controle en inning van belastingen ter verbetering van de inkomsten van de
Antilliaanse en Arubaanse overheid, inclusief het wegwerken van achterstanden
op dit terrein.Een groot deel van de hulp op bovengenoemde prioriteitsgebieden is aangeboden
in de vorm van personeel ter rechtstreekse vervulling van essentiële
vacatures voor kortere of langere tijd. Overdracht van kennis aan lokale medewerkers –
mede ook door scholing en training – is daarbij expliciet een (sub)doelstelling
geweest2. Voor een deel is de personele ondersteuning
bewust gekanaliseerd via structurele samenwerking tussen lokale en Nederlandse
instellingen. Bevordering van deze vorm van samenwerking is gezien als uiting
van de verbondenheid tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland. Weloverwogen
is van Nederlandse zijde gestreefd naar het helpen creëren
van dergelijke samenwerkingsverbanden op tal van beleidsterreinen. 2.3. Kerngegevens personele samenwerkingIn 1996 werden in totaal 312 Nederlandse deskundigen voor kortere (253)
of langere (59) tijd uitgezonden naar de Nederlandse Antillen en Aruba1. In 1995 waren dat er 224. De middelen beschikbaar gesteld
voor personele samenwerking zijn de afgelopen jaren absoluut gezien aanzienlijk
gestegen; van Nf 19 miljoen in 1990 tot Nf 78 miljoen in 19962. Deze toename is ten dele een expressie van de algemene toename van
de Nederlandse hulp aan de Antillen en Aruba. Er heeft echter ook een budgettaire
verschuiving plaatsgevonden van «overheidsprojecten» naar personele
samenwerking. Begin jaren '90 bedroeg het aandeel van de personele samenwerking
in de totale samenwerkingsmiddelen gemiddeld 10%, midden jaren '90 was dit
echter gestegen tot gemiddeld 25%. Geaccumuleerd over een aantal jaren is
de omvang van de personele bijstand gemeten in financiële middelen tamelijk
omvangrijk; in 1997 bedroeg het totaal van alle lopende projecten Nf 251 miljoen. Tabel 1: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
per jaar Aangegane verplichtingen, in absolute bedragen en als % van de totale
samenwerkingsmiddelen JaarPersonele
samenwerking (f mln.)*Totale samenwerkingsmiddelen (f mln.)*PS
als % van totale samenw.middelen 199019,3212,19% 199131,6252,012%199240,0394,610% 199357,8209,927%199448,2230,721% 199567,8236,529%199678,1329,524%* Incl. goedkeuringen voor bijstand voor de rechterlijke macht3Bron: Gegevens afd. Financiële Zaken, KabNAVan alle personele samenwerking nu in uitvoering is ¾ terecht gekomen
bij de Nederlandse Antillen en ¼ bij Aruba. Binnen de Nederlandse Antillen
ligt het zwaartepunt wat betreft de personele bijstand op lands- en niet zozeer
op eilandsniveau; 58% van de personele hulp aan de Antillen is besteed aan
diensten van het land. Dit is niet verwonderlijk, gezien het accent op beleidssectoren
als de rechtshandhaving en overheidsfinanciën waar het Land Nederlandse
Antillen verantwoordelijkheid voor draagt. Binnen de Antillen ontvangen de
grotere eilanden Curaçao (23%) en St. Maarten (13%) ook een groter
deel van de personele bijstand dan de kleinere eilanden. Tabel 2: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
naar land/eiland (projecten in uitvoering 1997) Land/EilandBedrag
(f mln)% NED. ANTILLEN192,376Land111,944 Curacao44,418 Bonaire7,43St. Maarten26,210 St. Eustatius1,40,6Saba1,00,4 ARUBA59,324Totaal251,6100Bron : Gegevens Projectbureau KabNA Bij een verdeling van de personele samenwerking naar beleidssectoren valt
direct op dat het overgrote deel van de hulp (77%) besteed wordt aan de drie
prioriteitsgebieden in de samenwerking binnen het koninkrijk: rechtshandhaving,
bestuursondersteuning en overheids-financiën. Maar ¼ van de personele
hulp wordt ingezet in de overige zes door KabNA onderscheiden beleidssectoren. Tabel 3: Goedgekeurde middelen personele samenwerking
naar sector (projecten in uitvoering 1997) SectorBedrag
(f mln)% Rechtshandhaving143,317 Bestuursondersteuning
& Overheidsorganisaties57,923 Overheidsfinanciën93,237Economische ontwikkeling17,87 Milieu, Natuur &
Infrastructuur7,33 Volkshuisvesting & Wijkverbetering2,00,8Sociale Ontwikkeling & Gezondheidszorg14,26 Onderwijs14,16Cultuur1,00,4 Overige0,20Totaal251,6100Bron : Gegevens Projectbureau KabNA1 Exclusief uitzendingen t.b.v. de rechterlijke macht.In de sector rechtshandhaving wordt de personele samenwerking vooral ingezet
voor ondersteuning van het Departement van Justitie (o.a. wetgeving), de Rechterlijke
Macht (Hof van Justitie en het Openbaar Ministerie), reorganisatie en scholing
van politie, en bijstand door de Koninklijke Marechaussee, het gevangeniswezen,
het Openbaar Ministerie en de Landsrecherche. De meeste ondersteuning (69%)
in deze sector wordt gegeven door de beschikbaarstelling van Nederlandse ambtenaren
voor vervulling van vitale vacatures voor meerdere jaren bij bovengenoemde
diensten. Ten dele (19%) wordt ook gebruik gemaakt van consultants, m.n. op
het gebied van opleiding en scholing.In de sector bestuursondersteuning & overheidsorganisaties wordt in
veel grotere mate (74%) gebruik gemaakt van consultants. Deze deskundigen
worden voor korte of langere tijd ingezet voor diverse taken zoals functiewaarderingen,
reorganisaties, automatisering en financiële administratie voor een veelheid
aan organisaties op lands- en eilandsniveau. Curaçao en St. Maarten
zijn belangrijke ontvangers van hulp in deze sector.Van alle sectoren wordt verreweg de meeste personele bijstand verleend
in de sector overheidsfinanciën. Personele steun aan deze sector wordt
in zeer sterke mate gedomineerd door ondersteuning van de belastingdienst
van zowel Aruba als de Antillen. Daarnaast ontvangen ook de Rekenkamer en
de Centrale Accountantsdienst van Aruba personele steun. Ondersteuning in
deze sector vindt primair plaats in de vorm van meerjarige uitzendingen van
Nederlandse ambtenaren (67%).Van de overige sectoren wordt personele samenwerking vooral ingezet voor
economische ontwikkeling (m.n. consultantsdiensten voor Curinta en Curinde
op Curaçao), gezondheidszorg (meerjaren uitzendingen voor o.a. het
St. Elizabeth Hospitaal en de Caprilles kliniek op Curaçao en de bedrijfsgezondheidsdienst
op Aruba) en onderwijs (adviseurs voor herstructurering en training voor zowel
de Antillen als Aruba).De personele ondersteuning wordt in diverse vormen gevraagd en beschikbaar
gesteld. Bijna de helft van alle personele samenwerking (48% van alle lopende
projecten) vindt plaats in de vorm van «bureau uitzendingen»:
consultants die voor specifieke opdrachten tijdelijk worden ingehuurd1. De totale kosten van inzet van consultants binnen de
projecten in uitvoering bedragen f 120 miljoen. Het aandeel van consultantsopdrachten
binnen de totale personele uitzendingen fluctueert per jaar, maar neemt niet
af.Een andere veel gebruikte vorm van personele samenwerking is de «lange
uitzendingen»: de inzet van (Nederlandse) ambtenaren voor gemiddeld
2 tot 3 jaar, meestal ter vervulling van openstaande vacatures bij de Antilliaanse
of Arubaanse overheid. 46% van de personele samenwerking valt onder deze categorie.
De rest van de personele samenwerking (6%) krijgt vorm door korte ambtelijke
missies, die meestal minder dan een maand duren en gebruikt worden voor gerichte
adviesopdrachten. Tabel 4: Overzicht goedgekeurde middelen personele samenwerking
1990–1996 naar type uitzending1 JaarKorte
missies Lange uitzendingen Bureau uitzendingen Totaal
f  f mln%f mln%f mln%mln19902,0 173,0 257,0 5812,019912,3 711,5 3717,4 5631,219921,7 518,3 4917,5 4737,519932,1 526,7 5916,1 3644,919942,0 430,2 5720,8 3953,019952,0 424,0 5319,0 4245,019964,3 821,1 3731,1 5556,5Bron: Memories van Toelichting, diverse jaren1 Op basis van kasbetalingenNiet apart opgenomen in de tabel zijn zogeheten «opdrachten KabNA
aan derden». In enkele gevallen vraagt KabNA rechtstreeks advies van
onafhankelijke deskundigen bij vooral technisch complexe vraagstukken. 2.4. De huidige inrichting van de personele samenwerkingDe omvang van de personele samenwerking en de wijze waarop deze wordt
ingezet, wordt in eerste instantie bepaald door de behoefte aan externe deskundigen.
Die behoefte wordt bepaald door de Nederlandse Antillen en Aruba zelf. Zonder
een aanvraag van die zijde worden er geen Nederlandse deskundigen ingezet2.Tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland zijn geen specifieke
kaderafspraken gemaakt over de personele samenwerking qua omvang, doelstellingen
of werkwijze. Van te voren is niet vastgelegd hoeveel deskundigen er maximaal
per jaar per eiland of per sector zullen worden ingezet of welke middelen
maximaal gereserveerd worden voor de personele samenwerking. Als zodanig is
er dan ook geen sprake van een apart programma voor de personele samenwerking.
Dit wordt niet zinvol geacht daar personele samenwerking als instrument wordt
opgevat ter bereiking van beleidsdoeleinden. In de praktijk wordt een aanzienlijk
deel van de personele samenwerking wel ingezet via meerjarenafspraken tussen
Antilliaanse/Arubaanse en Nederlandse instellingen.Aanvragen van de Nederlandse Antillen en Aruba voor personele bijstand
volgen dezelfde procedure als andere aanvragen voor samenwerking en bijstand.
Basis voor formulering, indiening en beoordeling van verzoeken om samenwerking
(en financiering daarvan) vormen wat betreft de Nederlandse Antillen, de procedureregels
behorende bij het Protocol van Afspraken van 1987. Met betrekking tot de personele
samenwerking is in de procedureregels opgenomen dat voorstellen, naast de normale onderdelen, ook een omschrijving geven van de gewenste expertise,
een functieomschrijving, alsmede een functiewaardering. Met Aruba zijn in
1992 eveneens procedures overeengekomen voor indiening en beoordeling van
projectvoorstellen. In de overeenkomst zijn geen aparte bepalingen opgenomen
voor de personele samenwerking. Voor financieringsvoorstellen is geen gespecificeerd
formulier in gebruik.Aanvragen worden opgesteld door de instanties die een verzoek wensen in
te dienen voor personele bijstand. Dit kunnen landsdepartementen zijn maar
ook eilandsdiensten of semi-overheidsinstellingen. Voorstellen worden ingediend
bij het Departement voor Ontwikkelingssamenwerking (DepOS) wat betreft de
Nederlandse Antillen, het Bestuurscollege voor het Eilandgebied Curaçao
en de Dienst Economische Zaken, Handel & Industrie (DEZHI) voor Aruba.
Deze coördinerende instanties besluiten of verzoeken tot bijstand doorgeleid
worden naar KabNA ter financiering. De aanvragen betreffen in de meeste gevallen
specifieke verzoeken voor ondersteuning van een uit te zenden ambtenaar voor
korte of lange termijn of de inzet van een consultant. De inzet van een externe
deskundige moet voorzien in de oplossing van een gesignaleerd probleem: een
niet te vervullen vacature of een benodigd advies.De beoordeling en eventuele goedkeuring van verzoeken behoort tot de verantwoordelijkheid
van KabNA, voor zover het financiering ten laste van de samenwerkingsmiddelen
betreft. Beoordeling vindt plaats op basis van criteria vastgelegd in eerdergenoemde
samenwerkingsprotocollen1. Voor beoordeling van
voorstellen voor personele samenwerking gelden geen aparte criteria. Wel zijn
er in de loop van de tijd van Nederlandse zijde richtlijnen gegeven (niet
alleen specifiek voor personele samenwerking) voor projectvoorstellen, of
onderdelen daarvan, die niet in aanmerking komen voor financiering:– achteraf-financiering is uitgesloten; projecten die reeds in uitvoering
zijn voordat een aanvraag wordt ingediend kunnen niet door Nederland gefinancierd
worden– bij het inhuren van consultants dient openbaar aanbesteed te worden
boven een bepaald bedrag, daaronder dienen onderhandse offertes gevraagd te
worden2– verzoeken tot verlenging van uitzendingen of voor opvolging moeten
tenminste drie maanden voor het aflopen van een uitzending ingediend worden– financiering van de uitzending van externe deskundigen is gelimiteerd
tot maximaal vijf jaar. Daarna dient de deskundige eventueel vervangen te
worden of kan deze gevraagd worden in lokale dienst te treden.In het overgrote deel van de gevallen worden verzoeken gehonoreerd. In
enkele gevallen wordt uit doelmatigheidsoverwegingen financiering verstrekt
voor kortere periodes dan gevraagd. In beperkte gevallen worden verzoeken
afgewezen. In 1996 zijn er 26 verzoeken voor personele bijstand, of verlengingen,
afgewezen (tegenover 216 goedgekeurde aanvragen). De voornaamste reden voor
afwijzing was het niet voldoen aan bovengenoemde richtlijnen. In mindere mate
waren er inhoudelijke gronden voor afwijzing of moest geconstateerd worden
dat aanvragen onvoldoende gegevens bevatten. Bij afwijzingen wordt veelal
de mogelijkheid opengelaten tot het indienen van aangepaste verzoeken. Werving en selectieNa goedkeuring berust de uitvoeringsverantwoordelijkheid bij de Nederlandse
Antillen en Aruba. Dit is expliciet vastgesteld in de procedureregels. De
aanvragende instanties zijn zelf verantwoordelijk voor het aantrekken
(en eventueel in dienst nemen, in geval van vacature-vervulling) van de gevraagde
externe deskundigheid. Aanbesteding en gunning van opdrachten aan consultants,
alsook het onderhandelen over tarieven geschieden onder de verantwoordelijkheid
van de aanvragende instanties als opdrachtgevers. Op nadrukkelijk verzoek
van lokale organisaties kan werving en selectie van ambtelijke deskundigen
uit Nederland plaatsvinden door tussenkomst van KabNA, die een betere toegang
heeft tot de Nederlandse arbeidsmarkt en oproepen voor korte of lange uitzendingen
kan uitzetten bij de rijks- en gemeentelijke overheid.1 Tussen het moment dat een verzoek voor personele bijstand ingediend
is bij KabNA en goedgekeurd, en het moment waarom een deskundige kan afreizen
naar zijn/haar nieuwe standplaats, zit gemiddeld een half jaar. Deze periode
is nodig om vacatures uit te zetten, sollicitatiegesprekken te voeren en geselecteerde
deskundigen voor te bereiden op hun uitzending. Bij de uiteindelijke selectie
zijn de lokale instanties danwel het Antillen- of Arubahuis in Nederland betrokken.
Voor de werving van ambtenaren op gemeenteniveau kan een beroep worden gedaan
op de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Een probleem bij de werving
van gemeente-ambtenaren is dat deze, in tegenstelling tot rijksambtenaren,
geen terugkeergarantie hebben bij hun werkgever. KabNA spant zich in om hierover
afspraken te maken met de gemeenten.In feite wordt maar een vrij beperkt aantal deskundigen in Nederland geworven
via KabNA. In toenemende mate vindt de werving van Nederlandse deskundigen
plaats binnen het kader van meerjarige samenwerkingsafspraken tussen Antilliaanse/Arubaanse
overheidsdiensten en Nederlandse instellingen. Het overgrote deel van alle
lange uitzendingen (80%) vindt plaats in de sectoren rechtshandhaving en overheidsfinanciën.
In overleg met de lokale departementen in de Antillen en Aruba stellen o.a.
de Nederlandse ministeries van Justitie, Financiën en Binnenlandse Zaken
(politie) personeel beschikbaar uit eigen gelederen. Bij de eindselectie van
medewerkers van deze ministeries zijn leidinggevende functionarissen van de
Antilliaanse/ Arubaanse departementen nauw betrokken2. De inschakeling van consultantsIn het algemeen wordt in de samenwerkingsrelatie tussen Nederland en de
Nederlandse Antillen en Aruba de voorkeur gegeven aan de inzet van ambtelijke
deskundigen binnen de personele samenwerking. Deze zijn bekend met het werken
binnen de overheid en ook draagt hun inzet bij aan versterken van de onderlinge
banden tussen Antilliaanse/Arubaanse en Nederlandse instellingen, en daarmee
tussen de landen. Toch wordt in grote mate ook gebruik gemaakt van deskundigen
die op commerciële basis opereren. Redenen hiervoor kunnen zijn dat er
op zeer korte termijn een externe deskundige nodig is3 of dat de aard van de werkzaamheden specifieke deskundigheid vereist
die niet aanwezig is binnen het ambtelijk apparaat. Op terreinen als organisatie-advisering,
interimmanagement en automatisering wordt ook door de Nederlandse overheid
gebruik gemaakt van consultants. Waar consultants worden ingeschakeld, worden
zij ingezet voor advieswerkzaamheden en niet zozeer voor vervulling van reguliere
functies bij de Antilliaanse/Arubaanse overheid.Consultants worden ingeschakeld op voorstel van de aanvragende Antilliaanse/Arubaanse
organisatie. Doorgaans gaat KabNA accoord met deze voorstellen. Goedkeuring
wordt in de regel per in te zetten deskundige verleend binnen een project
of programma. Voor grotere projecten behoort een aanbesteding te worden gehouden
door de Antilliaanse/Arubaanse opdrachtgever welke door KabNA dient te worden
goedgekeurd. In de praktijk wordt vaak afgezien van openbare of onderhandse
aanbesteding. In een groot aantal gevallen, doch niet altijd, is de reden
hiervoor dat er maar één geschikte aanbieder is. Het gaat daarbij
veelal om instanties die voorheen aan de overheid verbonden waren (of nog
zijn) en een zekere monopoliepositie bezitten op hun specifiek werkterrein.
Voorbeelden zijn Nepostel (PTT), de Rijksluchtvaartdienst, Schiphol, het Kadaster,
het Rijks Opleidings Instituut, de ODRP (voorheen verbonden aan de VNG) etc.
Deze instanties berekenen doorgaans hun tarieven op commerciële basis.
Soms ook wordt, met name bij vervolgopdrachten, gebruik gemaakt van bureaus
die al eerdere opdrachten hebben uitgevoerd, die goed hebben gepresteerd tegen
redelijke tarieven en die reeds ingevoerd zijn in de materie.De tarieven van bureaus waar mee gewerkt wordt verschillen aanzienlijk;
van Nf 650,- per dag tot Nf 2250,– per dag, in enkele gevallen zelfs
hoger. Tarieven zijn onder meer afhankelijk van de omvang en kwaliteit van
de offrerende bureaus en het niveau van de in te zetten deskundigen. Onderhandeling
over tarieven behoort tot de competentie van de opdrachtgever. KabNA dient
uit doelmatigheidsoverwegingen er op toe te zien dat dit ook gebeurt. Het
streven is de duur van inzet van consultants beperkt te houden. In de praktijk
vinden tariefonderhandelingen niet altijd plaats en wordt accoord gegaan met
de geoffreerde tarieven. Reden hiervoor is onder meer het ontbreken van duidelijke
richtlijnen voor tarieven1. In het volgende hoofdstuk
wordt nader op deze problematiek ingegaan.De inzet van een consultant kost gemiddeld Nf. 330 000,– op
jaarbasis, exclusief uitzendkosten. Voor lange uitzendingen wordt gewerkt
met een multiplier waarin onder andere overheadkosten en winst inbegrepen
zijn en welke wordt vermenigvuldigd met het bruto jaarsalaris van de deskundige.
Voor korte uitzendingen wordt gewerkt met dagtarieven op basis van een offerte
waar over al dan niet nog onderhandeld wordt. De gemiddelde tijdsinzet van
consultants bedraagt 6 maanden. 2.5. De regelingen voor personele samenwerkingKabNA kent drie verschillende uitzendregelingen voor externe deskundigen;
een regeling voor lange uitzendingen, één voor korte uitzendingen
en een aparte regeling voor de uitzending van rechters. Voor een overzicht
van de voorwaarden per regeling wordt verwezen naar bijlage 3.De kosten van de inzet van ambtelijke deskundigen bedragen gemiddeld Nf
180 000,– per jaar, inclusief uitzendkosten. Lange uitzendingen
vinden plaats voor gemiddeld drie jaar; soms wordt goedkeuring verleend voor
verlenging van maximaal nog twee jaar. Daarna keren de meeste deskundigen
terug. Er zijn zeer weinigen die na deze periode bereid zijn in lokale dienst
te treden tegen lokale arbeidsvoorwaarden2. Een
deel van de uitzendkosten bij lange uitzendingen komt, als een eigen financiële
bijdrage in de kosten van het aantrekken van externe deskundigen, voor rekening
van de Nederlandse Antillen en Aruba. De salariskosten en werkgeverslasten
komen bij lange uitzendingen volledig voor rekening van KabNA3 evenals een deel van de uitzendkosten. In het verleden zijn er afspraken
gemaakt dat de lokale salariskosten door de Antillen en Aruba gerestitueerd
zouden worden aan KabNA. Tot en met 1986 is door de Nederlandse Antillen Nf
4,0 mln. teruggestort, een gedeelte van het te verrekenen bedrag. Voor 1987
en 1988 is de bijdrage van de Antillen verrekend in de KabNA-begroting voor
een bedrag van Nf 13,2 mln. In afwachting van nieuwe afspraken over de personele
samenwerking, conform het Protocol van 1987, zijn de terugbetalingsafspraken
opgeschort. Korte ambtelijke uitzendingen duren in de meeste gevallen minder dan een
maand en kosten gemiddeld Nf 22 000,– per uitzending. De salariskosten
worden in bepaalde gevallen niet doorberekend door de Nederlandse werkgever.
De uitzendkosten (inclusief daggelden) komen voor rekening van KabNA. 2.6. Structurele samenwerkingsverbandenIn de loop der jaren zijn er tussen Antilliaanse en Arubaanse departementen
en andere overheidsorganisaties samenwerkingen aangegaan met Nederlandse counterpartorganisaties.
Deze samenwerking («twinning») richt zich in het algemeen op het
uitwisselen van kennis en ervaringen tussen gelijksoortige instanties en op
ondersteuning en versterking van de vaak beperkte uitvoeringscapaciteit van
lokale organisaties. Personele bijstand vormt daar een belangrijk onderdeel
van. Nederlandse organisaties stellen uit eigen gelederen medewerkers beschikbaar
die voor korte of langere tijd ingezet kunnen worden voor lokale organisaties.
Ook bestaat de mogelijkheid dat medewerkers van Antilliaanse of Arubaanse
instellingen stages lopen in Nederland. Voorts kunnen de organisaties in Nederland
op afstand advies geven over technisch-inhoudelijke kwesties. Een deel van
de samenwerkingsverbanden is formeel vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst.
Voor een overzicht van de samenwerkingsverbanden wordt verwezen naar bijlage
4.De samenwerking tussen de Antilliaanse, Arubaanse en Nederlandse belastingdienst
is het meest geïnstitutionaliseerd en het verst gevorderd. De samenwerking
is begonnen in 1989 en had tot doel het functioneren van de Antilliaanse en
Arubaanse belastingdienst te verbeteren en de belastinginkomsten te doen toenemen.
Gezien de kwalitatieve onderbezetting van de lokale belastingdienst werd besloten
op ruime schaal Nederlandse deskundigen, op vele fronten en op meerdere niveaus,
in te zetten: eilandontvangers, inspectie, douane, fiscale fraudebestrijding,
accountantsdienst, begeleiding van de «sales tax» etc. De meeste
personele bijstand wordt ingezet in de vorm van meerjarige uitzendingen ter
vervulling van openstaande vacatures. De kosten hiervoor bedragen meer dan
Nf 58 mln1. De grote omvang van de Nederlandse
personele bijstand wordt deels verklaard door de versnelde invoering van nieuwe
belastingmaatregelen en nieuwe wetgeving.De selectie van in te zetten deskundigen vindt plaats door de Nederlandse
belastingdienst, in overleg met de leiding van de Antilliaanse en Arubaanse
belastingdiensten. De behoefte aan personele bijstand wordt jaarlijks geïnventariseerd
en periodiek ook geëvalueerd. Momenteel wordt elke uitzending nog apart
voorgelegd aan KabNA ter goedkeuring, maar na de ondertekening van een overeenkomst
tussen de Nederlandse belastingdienst en KabNA zal bezien worden of financiering
op programmatische wijze kan plaats vinden. Door opleiding van lokale medewerkers,
o.a. via stages, door het aantrekken van extra lokaal personeel en door werving
van Antillianen en Arubanen in Nederland zal de behoefte aan externe personele
bijstand de komende jaren moeten verminderen. 2.7. Andere vormen van bestuurlijke ondersteuningInstellingen in de Nederlandse Antillen en Aruba worden vanuit en door
Nederland niet alleen ondersteund en versterkt door de inzet van externe deskundigen
en door samenwerking met counterpartinstellingen. Via KabNA wordt in nauw
overleg met de overheid van de Antillen en Aruba ook gewerkt aan de verbetering
van het algehele overheidsfunctioneren en aan het opleiden en trainen van
medewerkers van de overheid. In zowel de Antillen als Aruba wordt gewerkt
aan de reorganisatie van het overheidsapparaat via onder meer
een herbezinning op de kerntaken van de overheid, (her)waardering van functies
binnen het overheidsapparaat en herziening van de bezoldigingsstructuur. Hiervoor
wordt niet alleen geïnvesteerd in personele bijstand, maar ook in «hardware»,
zoals gebouwen, computers e.d. Daarnaast wordt via grootschalige investeringen
in het onderwijs ook op lange termijn gewerkt aan scholing van de bevolking,
waardoor op den duur de eilanden beter zullen kunnen voorzien in eigen kader
ten behoeve van bemensing van de instituties die nodig zijn om de eigen economische
en sociale ontwikkeling te bevorderen.In het kader van de bestuurlijke ontwikkeling wordt ook bijzondere aandacht
gegeven aan informatisering en automatisering, waarmee voldoende gegevens
genereerd kunnen worden om afgewogen besluitvorming door management van (overheids)organisaties
mogelijk te maken. Daarbij heeft Nederland voorkeur voor het creëren
van een algemene infrastructuur in de vorm van dienstoverstijgende en conditionerende
projecten in plaats van financiering van aparte automatiseringsprojecten.
Door ondersteuning van deze onderdelen wordt getracht veranderingsprocessen
bij de betreffende organisaties te bevorderen. Het vermogen van organisaties
om zich aan te passen aan hedendaagse kwaliteitseisen wordt hierdoor vergroot.
Als voorbeelden kunnen onder meer worden genoemd informatiseringsprocessen
op het gebied van de rechtshandhaving, financiën, personeelsbeheer en
ziektekostenvoorziening. Met behulp van het Personeels Registratie Informatie
Systeem (PRIS) wordt het bijvoorbeeld mogelijk het personeelsbestand bij de
overheid nauwkeurig te monitoren.Ter bevordering van de kwaliteit van het ambtenarenapparaat wordt door
KabNA bijgedragen aan een aantal opleidingsprogramma's voor overheidsambtenaren.
Naast lokaal verzorgde opleidingen, draagt KabNA ook bij aan de stageregeling.
Het beheer van de regeling is in 1991 overgedragen aan de Nederlandse Antillen.
Voor Aruba bestaat er sinds 1997 een regeling. De regeling biedt medewerkers
van overheids- en niet-gouvernementele organisaties op de eilanden de mogelijkheid
tot het opdoen van theoretische en praktische kennis door tijdelijk mee te
lopen met organisaties elders, meestal in Nederland. Verwacht wordt dat men
de opgedane kennis en inzichten vervolgens toepast binnen de eigen organisatie
en op de eigen functie. Voor beide landen is sinds 1991 een totaalbedrag van
Nf 1 500 000 beschikbaar gesteld. De middelen worden per jaartranche
beschikbaar gesteld. De regeling wordt gecoördineerd door DepOS voor
de Antillen, DEZ voor Curaçao en DEZHI voor Aruba. In Nederland is
een deel van de uitvoering uitbesteed aan de VNG die stages verzorgt bij Nederlandse
gemeenten. Inmiddels hebben sinds 1991 169 medewerkers van Antilliaanse
organisaties stages gelopen bij instellingen in Nederland. De uitvoering van
de regeling wordt nog enigszins gehinderd door gebrek aan helderheid over
de definitie van een stage en de doelgroep voor wie de regeling bestemd is.
De stageregeling is door de UNDP geëvalueerd in het kader van de evaluatie
van de personele samenwerking tussen de Nederlandse Antillen en Nederland1. 3. ANALYSE VAN DE HUIDIGE PERSONELE SAMENWERKINGKabNA is nu een aantal jaren, met name vanaf de jaren '90 toen de samenwerking
werd geïntensiveerd, intensief en nauw betrokken geweest bij de inzet
van personele bijstand uit Nederland ten behoeve van de Nederlandse Antillen
en Aruba. Het is nu mogelijk stil te staan bij de opgedane ervaringen en na
te gaan welke resultaten er geboekt zijn in de afgelopen periode en welke
knelpunten zich voordeden. De analyse van de personele samenwerking wordt onderscheiden in drie niveaus.
Op macroniveau wordt getracht vast te stellen in hoeverre de algemene beleidsdoelstellingen
gerealiseerd zijn, met als leidraad de bijzondere Koninkrijksband die de Nederlandse
Antillen, Aruba en Nederland verbindt. Personele samenwerking wordt op dit
niveau gezien als instrument om invulling te geven aan de samenwerkingsrelatie.
Tevens wordt gekeken in hoeverre personele bijstand binnen de samenwerkingsrelatie
aansluit op internationale denkbeelden over «technische samenwerking».
Op mesoniveau wordt gekeken in hoeverre programma's en projecten gericht op
personele samenwerking effect hebben gesorteerd. Ook wordt vastgesteld of
de huidige procedures voldoende toegespitst zijn op de personele samenwerking.
Op microniveau wordt de dagelijkse uitvoeringspraktijk van de personele samenwerking
nader bekeken. Afgesloten wordt met een korte analyse van de duurzaamheid,
doelmatigheid en kosteneffectiviteit van de huidige personele samenwerking.De analyse in dit hoofdstuk is beperkt van opzet. De personele samenwerking
tussen Nederland en de Nederlandse Antillen is het onderwerp geweest van een
uitgebreide evaluatie van de UNDP. Voor een gedetailleerde analyse wordt derhalve
verwezen naar de (deel)rapporten van deze evaluatie. De evaluatie van de UNDP
heeft zich vooral gericht op de procedurele aspecten van de personele samenwerking
waarbij gebruik werd gemaakt van de projectcyclus. De conclusies van de UNDP
zijn hier deels meegenomen, deels richt de analyse in dit hoofdstuk zich meer
op de beleidsmatige aspecten van de personele samenwerking. 3.1. Realisatie van beleidsdoelstellingenDe drie landen van het Koninkrijk hebben gezamenlijk en in alle vrijheid
gekozen voor behoud en bestendiging van de Koninkrijksband. Dit houdt meer
in dan alleen het onderhouden van een formele relatie. Nederland geeft inhoud
aan deze band door binnen het Koninkrijk een bijdrage te leveren aan de waarborg
van rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur,
en door ondersteuning te geven aan de verdere maatschappelijke en economische
ontwikkeling van de Nederlandse Antillen en Aruba. Personele samenwerking
wordt ingezet om deze doelstellingen te realiseren.Het Nederlandse samenwerkingsbeleid inzake de Nederlandse Antillen en
Aruba heeft zich de afgelopen jaren expliciet gericht op drie kerngebieden:
zorg voor de rechtszekerheid en rechtshandhaving, ondersteuning van de verbetering
van het bestuur en versterking van de overheidsfinanciën. Zoals aangegeven
in het vorige hoofdstuk, wordt de personele samenwerking inderdaad primair
voor deze drie kernsectoren ingezet. Als zodanig wordt dus concrete invulling
gegeven aan de Nederlandse beleidsdoelstellingen. Terdege wordt beseft dat
nog niet op alle terreinen voldoende vorderingen zijn gemaakt1 en dat niet alle inspanningen even duurzaam zijn gebleken (zie ook
par. 3.4). Ook wordt onderkend dat de relatief grote omvang van de personele
bijstand, mede ook vanwege haar gevoelige aard, minder positieve uitstralingseffecten
te weeg kan brengen binnen de kleine, lokale samenlevingen. De vraag doet
zich zelfs voor of de Nederlandse Antillen en Aruba niet te veel afhankelijk
zijn geworden van externe personele bijstand.Met behulp van personele bijstand zijn de afgelopen jaren echter een belangrijk
aantal vitale functies vervuld in de prioritaire sectoren waarvoor onvoldoende
lokaal kader aanwezig was. Daarnaast is actief gewerkt, met ruime inzet van
deskundigheid uit Nederland, aan verbetering van de kwaliteit van het bestuur
door vernieuwing van wet- en regelgeving, door herstructurering van het overheidsapparaat
en door verbetering van de administratieve organisatie en de
informatievoorziening van de overheid. Zonder inzet van personele bijstand
zou de handhaving en de verbetering van de kwaliteit van vitale delen van
het openbaar bestuur in de Antillen en Aruba zeer waarschijnlijk niet mogelijk
zijn geweest1.Personele bijstand is binnen de internationale samenwerking tussen donorlanden
en ontvangende landen een veel gebruikt instrument. Het is dan ook zinvol
om de praktijk van de personele samenwerking tussen Nederland, de Antillen
en Aruba te toetsen aan de internationale denkbeelden over «technische
bijstand»2. Bij technische bijstand dient
duurzame versterking van de institutionele capaciteit van lokale organisaties
voorop te staan. Externe bijstand dient er toe bij te dragen dat de prestaties
van lokale instituties verbeteren en dat zij het vermogen ontwikkelen om zelfstandig
beleid en management te voeren. In de technische samenwerking worden een aantal
componenten onderscheiden die daartoe kunnen bijdragen: de counterpartrelatie,
«twinning», «human resources development», institutionele
ontwikkeling, training en kennisoverdracht. Training van lokaal personeel
en het aangaan van duurzame samenwerkingsverbanden tussen lokale organisaties
en instellingen van donorlanden verdienen volgens deskundigen uit het oogpunt
van duurzaamheid de voorkeur boven de inzet van individuele externe deskundigen.In de personele samenwerking tussen de Antillen, Aruba en Nederland heeft
de vervulling van vacatures tot nu bijzondere aandacht gekregen. Dit is enerzijds
te verklaren door de kleine schaal van de Antillen en Aruba waardoor het bijzonder
moeilijk is gebleken om met het beperkte eigen kader alle vacatures, en met
name specialistische, zoals de rechterlijke macht, zelf te vervullen. Daarnaast
worden binnen de Koninkrijksrelatie relatief hoge normen gesteld aan de kwaliteit
van het lokaal bestuur en aan de rechtsstaat waarvoor extra capaciteit nodig
is die deels van buitenaf ingebracht moet worden. Geconstateerd moet worden
dat kennisoverdracht tot nu toe echter in onvoldoende mate is gerealiseerd.
Dit is mede te verklaren door het ontbreken van counterparts die het werk
van de externe deskundige na verloop van tijd over kunnen nemen. Er wordt
op gewezen dat er, naast het handhaven van de lokale bestuurskracht op een
adequaat peil, tevens actief gewerkt wordt aan organisatie-ontwikkeling en
modernisering van het overheidsapparaat, onder meer door de inzet van consultants.
Positief is bovendien de bevordering van samenwerking tussen Antilliaanse,
Arubaanse en Nederlandse organisaties, waardoor ondersteuning en versterking
van de capaciteit van lokale instituties structureler kan plaats vinden. Tevens
wordt in toenemende mate aandacht geschonken aan vorming en opleiding van
lokaal personeel, onder meer via het zich uitbreidende stageprogramma. Hoewel
het personele samenwerkingsprogramma tussen de Antillen, Aruba en Nederland
vanwege de Koninkrijksrelatie dus enigszins afwijkt van de nieuwe internationale
opvattingen over technische bijstand, zijn er ook zeker overeenkomsten te
zien. 3.2. Realisatie van programma- en projectdoelstellingenOp een concreter niveau zal een analyse van de personele samenwerking
per definitie een complexer beeld opleveren; het ene programma of project
zal succesvoller zijn geweest dan het andere en de factoren die hiervoor verantwoordelijk
zijn, zijn soms programma- of projectspecifiek.Een meer programmatische aanpak van projecten gericht op personele ondersteuning,
in de zin van een stelsel van samenhangende activiteiten met marginale toetsing
door Nederland, is nog lang niet in alle gevallen bereikt. Alhoewel een groot
deel van de personele samenwerking sinds kort ingezet wordt via
structurele samenwerkingsverbanden, heeft een echte programmabenadering, waarin
korte- en lange-termijn doelstellingen, uit te voeren activiteiten en benodigde
middelen in onderlinge samenhang zijn uitgewerkt en uitgevoerd nog weinig
vorm gekregen. Bovendien wordt een deel van de personele bijstand op ad hoc
basis gevraagd en verstrekt. Het gevolg is dat projecten te vaak versnipperd
raken; elke aanvraag wordt apart bekeken, waardoor de samenhang uit het oog
wordt verloren. De meeste verzoeken in de sfeer van de personele samenwerking
die bij KabNA binnenkomen zijn gericht op het op korte termijn voorzien in
een directe behoefte aan personele bijstand bij Antilliaanse of Arubaanse
instellingen; men vraagt om de levering van een specifieke deskundige. De
aanvragen zijn daarmee sterk «input»- gericht, zoals de UNDP in
haar evaluatie terecht opmerkt1, en worden niet
ingebed in breder geformuleerde doelstellingen zoals institutionele versterking.
Dit laatste wordt door KabNA niet expliciet als criterium bij de beoordeling
gehanteerd. Deze aanvragen worden gehonoreerd omdat anders de bestuurskracht
van de (ei)landen in het geding komt.Aangezien de doelstellingen bij «projecten» gericht op personele
samenwerking zeer praktisch (doch weinig ambitieus) zijn geformuleerd, en
de kwaliteit van de beschikbaar gestelde deskundigen doorgaans goed is en
zij goede resultaten afleveren2, kan geconcludeerd
worden dat op projectniveau de doelstellingen in het algemeen gerealiseerd
worden, in de zin dat de problemen die met behulp van de externe deskundigen
moeten worden opgelost, inderdaad ook opgelost worden, zij het vaak tijdelijk.
De kwaliteit van de dienstverlening van lokale instellingen wordt daarmee
gehandhaafd. Juist door het ontbreken van een inbedding in bredere verbeteringsprocessen,
zijn de bereikte resultaten echter weinig duurzaam en doet het probleem van
voortdurende afhankelijkheid van externe deskundigheid zich voor bij veel
organisaties die een beroep doen op personele bijstand. Deze situatie wordt
mede veroorzaakt doordat personele bijstand te veel als geïsoleerd instrument
is ingezet en onvoldoende is geflankeerd door aanvullende maatregelen, zoals
training of inpassing in bredere institutionele samenwerkingsverbanden. Structurele samenwerkingHet bevorderen van samenwerking tussen Nederlandse en Antilliaanse/Arubaanse
organisaties is één van de doelstellingen geweest van het Nederlandse
beleid, daar hiermee gestalte zou kunnen worden gegeven aan de verbondenheid
tussen de Koninkrijkslanden3 en omdat de Nederlandse
instellingen expertise in huis hebben die beschikbaar kon worden gesteld aan
de Antillen en Aruba. Gestreefd zou moeten worden naar institutionele vormgeving
van deze samenwerkingsverbanden.In de jaren '90 zijn inderdaad een belangrijk aantal samenwerkingsverbanden
tot stand gekomen van velerlei aard, variërend van nog informele afspraken
tot formele samenwerkingsovereenkomsten. Een zeer groot deel van de externe
deskundigheid uit Nederland wordt via deze kanalen beschikbaar gesteld. Voordelen
van de samenwerking zijn dat deze structureel van aard is, dat de ondersteuning
flexibel kan worden afgestemd op de behoefte, en dat zij veel meer gericht
is op de organisaties als geheel in plaats van alleen op de tijdelijke vervulling
van individuele posities binnen de lokale organisaties. Hierdoor komt het
aspect van de institutionele ontwikkeling meer tot zijn recht. Bij een groot
aantal lokale organisaties kan een verbetering van hun functioneren geconstateerd
worden. Ook de Nederlandse organisaties leren op hun beurt van de ervaringen
van hun counterpartinstellingen. Bij de institutionele samenwerking zijn een goede coördinatie en
sturing van belang. Dit blijkt in de praktijk nog wel eens een probleem op
te leveren. De samenwerking dreigt zich soms te onttrekken aan de waarneming
van de coördinerende instanties aan Antilliaanse en Arubaanse zijde.
De samenwerkende organisaties zijn geneigd een eigen pad uit te stippelen
zonder dat altijd duidelijk is in hoeverre voorgestelde activiteiten doelmatig
zijn – te meer daar de kosten volledig verhaald kunnen worden op de
samenwerkingsmiddelen. Van een serieuze eigen financiële bijdrage van
de samenwerkende partners is nog weinig sprake. Dit wordt in de hand gewerkt
doordat de samenwerking nog onvoldoende onderbouwd wordt door formele overeenkomsten
waarin doelstellingen en meetmomenten zijn opgenomen die getoetst kunnen worden
en waarop de participerende organisaties afgerekend kunnen worden. De procedures en de verdeling van verantwoordelijkhedenAangegeven is dat er voor de personele samenwerking geen specifieke, aangepaste
procedures zijn ontwikkeld; aanvragen worden afgehandeld conform andere financieringsverzoeken.
Voor de personele samenwerking bestaat evenmin een apart toetsingskader. Dit
kan als een onvolkomenheid worden beschouwd in de inrichting van de personele
samenwerking. Bij het ontbreken van een apart kader zijn aanvragen van de
Antillen en Aruba beoordeeld op basis van algemene criteria zoals deze deels
vastgelegd zijn in de bij de samenwerkingsprotocollen behorende procedures.
Toetsing vindt plaats aan de hand van algemene Nederlandse beleidsdoelstellingen,
zoals bestendiging van de Koninkrijksrelatie, zorg voor de rechtshandhaving
en de overheidsfinanciën en versterking van het bestuursapparaat van
de Antillen en Aruba. In principe dienen aanvragen ook getoetst te worden
op haalbaarheid, duurzaamheid en beheersaspecten. Echter is, vooral in het
verleden, hier tamelijk soepel mee omgegaan en stond inpassing in het algemene
beleid voorop; ook bij het ontbreken van zicht op vervanging van externe deskundigen
bij de rechterlijke macht of de belastingdienst door «landskinderen»,
zijn Nederlandse deskundigen beschikbaar gesteld omdat Nederland belang hecht
aan waarborging van de vervulling van vitale functies binnen de Antilliaanse
en Arubaanse overheid. Kenmerkend voor de beoordeling van aanvragen voor personele
bijstand is dus geweest een flexibele, pragmatische benadering van Nederlandse
zijde.Door het ontbreken van een vastliggend en toegespitst beoordelingskader
voor de personele samenwerking, worden veel aanvragen per geval bekeken, waardoor
de besluitvorming niet altijd even consistent en helder is voor de aanvragende
instanties. Er wordt echter op gewezen dat, juist door het niet stringent
vasthouden aan onder andere de eis van duurzaamheid, het overgrote deel van
de verzoeken om personele bijstand van de Antillen en Aruba wordt ingewilligd.
De bijzondere band tussen Nederland en de Koninkrijkspartners maakt dat Nederland
zich anders opstelt jegens verzoeken om personele bijstand dan het geval zou
zijn indien er uitsluitend sprake zou zijn van een reguliere ontwikkelingsamenwerkingsrelatie.Personele bijstand ten behoeve van projecten wordt uitsluitend geleverd
indien de Antillen of Aruba hiertoe een verzoek indienen bij KabNA. De vaststelling
van de behoefte aan externe deskundigheid, de formulering van aanvragen, de
indiening van verzoeken, de afweging van beleidsprioriteiten binnen het Antilliaanse
of Arubaanse beleid, de uitvoering – inclusief de werving en selectie –
en het toezicht hierop behoren tot de verantwoordelijkheden van de Antillen
en Aruba. De betrokkenheid van KabNA ligt primair in de beoordeling van financieringsvoorstellen
en de uitvoering van periodieke evaluaties. Het ontbreken van een
beleidskader aan Antilliaanse of Arubaanse zijde, alsmede het niet beschikken
over goede eigen mogelijkheden voor werving en selectie, maakt de betrokkenheid
van KabNA en andere Nederlandse instanties in de praktijk enigszins groter
dan zou mogen worden verwacht op basis van de formele toebedeling van verantwoordelijkheden.
Ook treedt Nederland vanwege de betrokkenheid bij de zorg voor de drie kernsectoren –
rechtshandhaving, bestuursondersteuning en overheidsfinanciën –
in voorkomende gevallen in actieve dialoog met de Antillen en Aruba. Het laatste
woord is echter altijd aan de samenwerkingspartners.Bij structurele samenwerkingsverbanden komt het voor dat Nederlandse instellingen,
al dan niet bewust, hun stempel drukken op de inrichting van deze samenwerking,
hetgeen te verklaren is door het ontbreken van evenwicht in de capaciteit
van de samenwerkende instellingen. De Nederlandse instellingen beschikken
meestal over een ruime uitvoeringscapaciteit, hebben een sterk management,
zijn gewend om planmatig te werk te gaan en beschikken over voldoende financiële
middelen. De Antilliaanse of Arubaanse instellingen zijn zeer beperkt in omvang,
hebben veelal te maken met een gebrek aan kader waardoor de leiding vaak overbelast
is en onvoldoende tijd kan inruimen voor alle managementtaken, en zijn voor
financiering van extra activiteiten snel aangewezen op externe bronnen, zoals
de KabNA-begroting. De wensen en prioriteiten die bij Antilliaanse/Arubaanse
instellingen leven ten aanzien van de invulling van de personele samenwerking
komen hierdoor niet altijd voldoende tot hun recht. Monitoring en evaluatieMonitoring en evaluatie zijn in de projectcyclus en het beleidsproces
in de samenwerking tussen Nederland en haar partners als managementinstrumenten
nog zwak ontwikkeld. In de samenwerkingsovereenkomsten met de Nederlandse
Antillen en Aruba zijn voornamelijk in financiële zin afspraken opgenomen
over toezicht op samenwerkingsactiviteiten1.
De afspraken hierover worden echter niet stelselmatig nageleefd. Geleidelijk
aan wordt nu een aantal grotere (overheids)-samenwerkingsprojecten en -programma's
aan een gezamenlijke evaluatie onderworpen. Op het vlak van de personele samenwerking
is zeer recentelijk wel een evaluatie van de gehele personele samenwerking
tussen de Antillen en Nederland uitgevoerd door de UNDP. Op project- en programmaniveau
zijn monitoring en evaluatie echter nog niet structureel geregeld. De kritiek
van de UNDP op dit punt lijkt terecht. Voortgangsrapportage wordt niet altijd
expliciet verlangd bij de goedkeuring van projecten en evenmin wordt strikt
toegezien op naleving van deze eis waar die wel gesteld is. Er bestaat hierdoor
bij zowel de coördinerende instellingen aan de zijde van de Antillen
en Aruba als bij KabNA onvoldoende inzicht in de voortgang van projecten.
Waar informatie wel beschikbaar is, is de terugkoppeling naar het beleid nog
ontoereikend. Bij de samenwerking tussen organisaties, waar deze institutioneel
geregeld is, wordt overigens wel periodiek gereflecteerd op de programmavoortgang
en worden beslissingen over voortzetting gebaseerd op eerdere ervaringen. 3.3. De uitvoeringspraktijkOp uitvoeringsniveau kent de personele samenwerking gemengde resultaten.
Enerzijds kan gesteld worden dat de directe effectiviteit van de ingezette
externe deskundigen vrij goed is. Anderzijds kent de gehele uitvoering ook
de nodige problemen en knelpunten. De werving en selectieDe wervings- en selectieprocedure is niet geregeld in de procedureregels.
Wel is vastgelegd dat de opdrachtgevende diensten van de Antillen en Aruba
verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van samenwerkingsactiviteiten. In
de praktijk geschiedt de werving en selectie van deskundigen op vele manieren
en langs vele kanalen (zie bijlage 2). Deze situatie heeft als voordeel dat
het de meeste flexibiliteit biedt. Gezien de vele wervingsmogelijkheden die
ook in de praktijk gebruikt worden en het feit dat hierover geen formele afspraken
gemaakt zijn, alsook gezien het feit dat de coördinerende instanties
aan Antilliaanse (DepOS/DEZ) en Arubaanse (DEZHI) kant niet betrokken zijn
bij het proces, is het echter niet verwonderlijk dat er over de verantwoordelijkheid
van betrokken partijen op dit vlak verwarring ontstaat. De uiteindelijke beslissing
om een deskundige aan te stellen ligt bij de lokale opdrachtgever. Waar KabNA,
of een andere Nederlandse instelling, op verzoek betrokken is bij de werving
en selectie, bestaat er wel de wens en bereidheid medeverantwoordelijkheid
te dragen voor de kwaliteit van de voorgestelde kandidaten. Om deze reden
worden strenge eisen gesteld aan selectieprocedures (o.a. door kandidaten
te onderwerpen aan een psychologische test).Overigens wordt de werving en selectie in de praktijk bemoeilijkt en soms
vertraagd doordat bij de aanvraag voor personele bijstand onvoldoende gegevens
zijn bijgevoegd om een afgewogen selectie mogelijk te maken, ondanks het feit
dat de procedureregels1 dit wel eisen.Waar er samenwerkingsafspraken zijn tussen lokale en Nederlandse organisaties,
biedt deze samenwerking ook goede mogelijkheden voor een snelle en gerichte
inzet van externe deskundigen. Nederlandse instellingen kunnen uit eigen gelederen
medewerkers voordragen of bij andere instanties in Nederland waarmee contacten
worden onderhouden te rade gaan. In de praktijk blijkt deze manier van voorziening
in deskundigheid goed te werken, te meer daar er ook nauwe contacten zijn
met de aanvragende Antilliaanse/Arubaanse instellingen, waardoor werving en
selectie in goed en snel overleg kan geschieden. De inzet van externe deskundigen in de praktijkDe overgang van een Nederlandse meer formele en planningsgerichte werkomgeving
naar een informeler en minder planmatig ingestelde Antilliaanse of Arubaanse
werksituatie is voor externe deskundigen soms bijzonder groot. De organisatiestructuur
en -cultuur van de nieuwe werkomgeving verschilt aanzienlijk van die men in
Nederland achterliet. De meeste uitgezonden krachten hebben geen eerdere ervaring
met het werken in een andere cultuur; het zijn geen ontwikkelingswerkers,
maar Nederlandse ambtenaren met een Nederlands referentiekader. Men wordt
hier deels op voorbereid door de culturele oriëntatiecursus die gevolg
wordt bij de voorbereiding, maar een effectieve inzet hangt ook af van de
persoonlijke opstelling van de deskundigen. Een positieve en succesvolle opstelling
bestaat volgens uitgezonden deskundigen uit: het beschikken over voldoende
geduld, het rekening houden met gevoeligheden, een loyale opstelling jegens
de werkgever, het beschikken over aanpassings-vermogen, het tonen van begrip,
het geven van adviezen in plaats van meningen en het winnen van vertrouwen
door het boeken van concrete resultaten2. Eén
van de punten waarop flexibiliteit van toepassing is, is het vervullen van
taken die geheel anders zijn dan verwacht zou worden op basis van de functie-omschrijving.
Dit komt in de praktijk redelijk veel voor. Van belang voor een effectief functioneren van externe deskundigen is
ook de context waarbinnen uitzendingen plaatsvinden. Uit een eigen korte evaluatie
is gebleken dat personen die op ad-hoc basis uitgezonden worden en op zichzelf
zijn aangewezen in een «vreemde» omgeving, in het algemeen minder
effectief functioneren dan deskundigen die binnen het kader van een bredere
samenwerking worden ingezet en die op inhoudelijke, maar ook persoonlijke,
ondersteuning kunnen rekenen van de Nederlandse counterpartinstelling. Bij
samenwerkingsverbanden wordt er regelmatig overlegd tussen de samenwerkende
instanties en wordt de positie van de externe deskundige beter gevolgd.De begeleiding van deskundigen is in het algemeen een onderdeel binnen
de personele samenwerking dat meer aandacht behoeft. De externe deskundigen
ervaren dit zelf als een knelpunt. In de lokale organisaties waarbinnen men
te werk wordt gesteld is het in de meeste gevallen niet gebruikelijk dat men
begeleid wordt en dat er bijvoorbeeld functioneringsgesprekken gevoerd worden.
KabNA geeft zelf geen begeleiding omdat men geen inbreuk wil maken op de verantwoordelijkheid
van de werkgever. De loyaliteit van de externe deskundige zou hiermee in het
geding kunnen komen. De kwestie van loyaliteit komt ook terug bij het aspect
van de rapportage. Door sommige lokale instanties wordt het ongepast gevonden
dat externe deskundigen ook voortgangsrapportage uitbrengen aan KabNA. Periodiek
voortgangsoverleg vindt nauwelijks plaats. Het vermeende gebrek aan loyaliteit
wordt waarschijnlijk ook in de hand gewerkt door het feit dat het salaris
van de deskundige voor 100% extern gefinancierd wordt (ten laste van de KabNA-begroting).Een belangrijk knelpunt dat zich in de praktijk voordoet is het veelvuldig
ontbreken van een counterpart voor de deskundige. Soms ontbreekt een counterpart
geheel en lukt het ook niet om deze aan te trekken, soms vertrekt een counterpart
voortijdig met medeneming van zijn/haar opgedane kennis en soms bezit de counterpart
niet het vereiste niveau om de kennis en het werk van de externe deskundige
over te nemen. De eis, die meestal wordt gesteld bij de financiering, dat
een counterpart aanwezig moet zijn, wordt daarom niet altijd strikt toegepast.
Als gevolg van het ontbreken van een counterpart vindt kennisoverdracht onvoldoende
plaats, waardoor deze lokale organisaties onverminderd afhankelijk blijven
van externe deskundigheid. Dit verklaart mede het veelvuldige verzoek om verlenging
van de inzet van externe deskundigen. 3.4. Doelmatigheid en duurzaamheidEr is in de loop der jaren redelijk veel bereikt met de relatief grootschalige
inzet van personele bijstand. Die inzet is ook nodig geweest ter compensatie
van het gebrek aan voldoende eigen kader bij de overheid van de Nederlandse
Antillen en Aruba. De problemen die door personele bijstand moesten worden
opgelost zijn ook grotendeels verholpen en als zodanig werd in paragraaf 3.1
geconcludeerd dat de beleidsdoelstellingen die van Nederlandse zijde werden
gesteld in redelijke mate gerealiseerd zijn. Wel dient echter de vraag gesteld
te worden in hoeverre deze resultaten op doeltreffende, doelmatige en duurzame
wijze bereikt zijn.De inzet van externe deskundigen hoeft niet altijd de oplossing te zijn
voor een gesignaleerd probleem. De indruk bestaat dat aanvragen voor personele
bijstand en goedkeuring daarvan te veel gericht zijn geweest op geconstateerde
tastbare problemen in lokale organisaties en dat deze vrij snel werden herleid
tot personele knelpunten. Doordat er onvoldoende verband werd gelegd met de
bredere doelstelling en het functioneren van deze organisaties,
is doorgaans te weinig gekeken naar alternatieve oplossingen.De inzet van externe deskundigen, ambtelijke en commerciële, is in
verhouding tot andere alternatieven een relatief kostbare aangelegenheid waar
veel middelen mee gemoeid zijn. Naast het betalen van Nederlandse salarissen
moeten ook uitzendregelingen gefinancierd worden op een zodanig niveau dat
uitzending naar het buitenland aantrekkelijk genoeg wordt bevonden. Een dergelijke
investering en beslag op de samenwerkingsmiddelen vraagt om een serieuze afweging.
Te meer daar deze middelen niet ongelimiteerd zijn; het plafond van de samenwerkingsmiddelen
is de laatste jaren duidelijk in beeld gekomen. Financiering van het ene project
betekent dat er voor een ander project geen middelen beschikbaar meer zijn.Een groot beslag op de samenwerkingsmiddelen wordt gelegd door de inzet
van ambtenaren voor lange uitzendingen en door de inschakeling van consultants1. Consultants kosten per dag gemiddeld Nf. 500,–
meer dan ambtenaren2. De kosten van korte uitzendingen
daarentegen zijn, relatief gezien, bijzonder beperkt. Kostenoverwegingen spelen
echter in de praktijk niet altijd een doorslaggevende rol bij de beoordeling
van verzoeken tot personele bijstand. De bereidheid om de Antillen en Aruba
bij te staan met deskundigheid waar deze gevraagd wordt weegt in het algemeen
zwaarder. Doorgaans wordt afgegaan op de aard van het verzoek en wordt niet
altijd bewust onderzocht of er alternatieven voorhanden zijn die minder kostbaar
zijn. Dit geldt evenzeer voor het groot aantal aanvragen voor verlengingen
(die bijvoorbeeld nodig zijn door het ontbreken van een counterpart).Een minder ontwikkeld kostenbewustzijn in de samenwerkingsrelatie wordt
in de hand gewerkt door het ontbreken van een eigen financiële verplichting
voor de aanvragende partij. De kosten van uitzendingen worden voor bijna 100%
gefinancierd uit de KabNA-begroting3. Doordat
aanvragende instanties ook de lokale salariskosten niet voor hun rekening
behoeven te nemen, kunnen deze instellingen zelfs besparen op de eigen begroting
door vacatures te laten vervullen door extern personeel; de salariskosten
die men kwijt zou zijn aan eigen personeel komen dan immers voor rekening
van de donor. Aanvragende instanties hebben derhalve in de huidige opzet geen
financieel belang bij een kosteneffectieve aanpak van de personele samenwerking.
Er is op deze wijze geen prikkel ingebouwd om de inzet van externe deskundigen
te beperken en af te bouwen4. De doelmatigheid
van de personele samenwerking en een duurzame institutionele opbouw van lokale
organisaties worden hiermee niet bevorderd.Geconcludeerd kan worden dat personele bijstand in de samenwerkingsrelatie
tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland een redelijk effectief
instrument is gebleken om de bestuurlijke kwaliteit van het overheidsapparaat
op een acceptabel niveau te handhaven en op een aantal terreinen ook uit te
bouwen. De programma's en projecten hebben doorgaans hun doelstellingen bereikt.
De kosten die hiermee gemoeid zijn geweest, zijn evenwel hoog gebleken. Doordat
monitoring en evaluatie tot nu toe zwak ontwikkeld zijn geweest, heeft het
aan effectieve beheersinstrumenten ontbroken om deze kosten te minimaliseren.
Kennisoverdracht aan en vorming en opleiding van lokaal personeel hebben nog
niet de aandacht gekregen die nodig is om een duurzaam effect te laten uitgaan
van de inzet van personele bijstand.Terdege wordt echter beseft dat het een bijzonder moeilijke opgave zal
zijn over de gehele linie duurzame resultaten te boeken bij de personele samenwerking. De zeer kleine schaal van de eilanden maakt dat men
voor bepaalde vormen van expertise aangewezen zal blijven op externe personele
bijstand. Het is zeker voor de kleinere eilanden als Bonaire, Saba en St.
Eustatius onmogelijk geheel zelfvoorzienend te zijn op dit vlak. De financiële
situatie van de Nederlandse Antillen laat het voorts niet toe te verwachten
dat men op korte termijn op eigen financiële kracht het «human
resources» vraagstuk kan oplossen. Mede ook vanwege de Koninkrijksband,
en de hoge kwaliteitseisen ten aanzien van het lokaal bestuur die daaruit
voortvloeien, zal Nederland vanuit haar verantwoordelijkheid op een aantal
fronten bereid blijven tot het aanbieden van personele bijstand. Dit laat
echter onverlet dat gestreefd moet worden naar een duurzame institutionele
opbouw van Antilliaanse en Arubaanse organisaties die nodig zijn voor de bevordering
van de eigen economische en maatschappelijke ontwikkeling. Verdere stappen
die in dit verband kunnen worden gezet komen in het volgende hoofdstuk aan
de orde. 4. EEN BELEIDSKADER VOOR DE PERSONELE SAMENWERKING 4.1. Samenwerking binnen het Koninkrijk De KoninkrijksrelatieHet Statuut bedeelt een beperkt aantal gemeenschappelijke taken toe aan
het Koninkrijk. De verantwoordelijkheid voor de uitoefening van deze taken
overstijgt het niveau van de afzonderlijke landen. Overige aangelegenheden
worden door de landen zelf behartigd. Voor een aantal van deze eigen aangelegenheden
voorziet het Statuut in waarborgen voor de uitoefening van deze taken. Daarnaast
biedt het Statuut ruimte om, in overleg, bepaalde eigen aangelegenheden gezamenlijk
te behartigen. Bij de uitoefening van eigen taken kunnen de landen elkaar
materiële hulp en bijstand verlenen. Voor het bepalen van prioriteiten
en voor het meer inzichtelijk maken van de hulp, is het zinvol de samenwerking
binnen het Koninkrijk naar een aantal niveaus te onderscheiden.a. KoninkrijksaangelegenhedenDeze aangelegenheden zijn opgesomd in artikel 3 van het Statuut. Deze
taken worden op Koninkrijksniveau geregeld. Er is in deze geen sprake van
een hulprelatie tussen de drie landen.b. De waarborghulpHet betreft hier taken gericht op waarborging van de democratische rechtsstaat,
zoals opgenomen in artikel 43 van het Statuut. Daarin wordt bepaald dat de
landen zorg dragen voor verwezenlijking van de fundamentele menselijke rechten
en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur. Het waarborgen
van de uitoefening van deze taken wordt opgedragen aan het Koninkrijk.c. Gezamenlijke behartiging van eigen aangelegenhedenConform artikelen 37 en 38 van het Statuut bestaat er ruimte voor overleg
en samenwerking omtrent bepaalde beleidsterreinen indien samenwerking gemeenschappelijke
voordelen oplevert.d. Hulp en bijstandHet Statuut (art. 36) biedt de mogelijkheid tot onderlinge hulp en bijstand
op geheel vrijwillige basis. Financiële hulp kan geboden worden om de
eigen taken van landen naar behoren uit te voeren. Ten aanzien van de waarborghulp kan worden toegevoegd dat het Nederlandse
beleid er op gericht is door middel van goede samenwerking zodanige gunstige
condities te scheppen voor verwezenlijking van de democratische rechtsstaat
dat repressieve uitoefening van de waarborgtaak, waartoe het Statuut ruimte
biedt, voorkomen kan worden en dat op de voornoemde terreinen een minimale
standaard wordt bereikt of gehandhaafd.Formeel kan Nederland geen bevoegdheden ontlenen aan het Statuut om eenzijdig
te interveniëren op de voornoemde gebieden. Wel kan op basis van de onderscheiden
niveaus een zekere prioriteitsstelling aangebracht worden in het Nederlandse
beleid. Van Nederlandse zijde zal, waar nodig, getracht worden door middel
van dialoog deze prioriteiten over te brengen op de Nederlandse Antillen en
Aruba en de inrichting van de hulp, inclusief de personele samenwerking hier
aan te conformeren. Het samenwerkingsbeleidIn de relatie tussen Nederland en de Nederlandse Antillen en Aruba wordt
van Nederlandse zijde financiële hulp beschikbaar gesteld ter ondersteuning
van de economische, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkeling van deze
landen. Bij de hulp worden, in overleg met de overheid van de Antillen en
Aruba, prioriteiten gesteld met betrekking tot de besteding van de samenwerkingsmiddelen.
Het stellen van prioriteiten geldt ook, en zal ook gelden, waar deze middelen
worden aangewend voor personele samenwerking.In de samenwerkingsrelatie komt de Koninkrijksband tot uitdrukking in
het als speerpunten van sectoraal beleid benoemen van de beleidsgebieden rechtshandhaving,
bestuurlijke ontwikkeling en overheidsfinanciën. Deze lijn is enkele
jaren geleden uitgezet en zal, in overleg met de Koninkrijkspartners, worden
voortgezet ter verwezenlijking van de democratische rechtsstaat binnen de
landen van het Koninkrijk. Personele samenwerking vormt daar een essentieel
instrument in.Een belangrijk aandachtspunt in de samenwerking is de verbetering van
bestuurlijke en ambtelijke processen. Een aanzienlijk deel van de middelen
zal ook in de naaste toekomst worden ingezet om het bestuurlijk vermogen van
de overheid te vergroten. Personele samenwerking kan op dit vlak noodzakelijke
en in principe tijdelijke ondersteuning bieden om het functioneren van overheidsinstellingen
op een minimaal niveau te handhaven en ook te versterken. Personele samenwerking
wordt echter ook in bredere zin beschikbaar gesteld ten behoeve van alle organisaties
met een publieke taak die niet op de markt opereren. Hieronder vallen bijvoorbeeld
ook niet-gouvernementele organisaties.De samenwerking met de Nederlandse Antillen en Aruba is aan Nederlandse
zijde ingedeeld in negen verschillende beleidssectoren: rechtshandhaving,
bestuursondersteuning, openbare financiën, economische ontwikkeling,
milieu, natuur en infrastructuur, volkshuisvesting en wijkverbetering, sociale
ontwikkeling en gezondheidszorg, onderwijs alsmede cultuur. Personele samenwerking
heeft in deze negen sectoren een verschillende karakteristiek en intensiteit.
Inhoud en vormgeving van het beleid zullen per sector niet identiek zijn en
dit geldt ook voor de personele samenwerking. Het is niet op voorhand wenselijk
beleidssectoren uit te sluiten van personele samenwerking. Personele ondersteuning vanuit de Koninkrijks- en samenwerkingsrelatieNaar het inzicht van Nederland heeft het eerdergenoemde onderscheid in verschillende niveaus van samenwerking binnen het Koninkrijk ook
relevantie voor de mate waarin en de wijze waarop personele bijstand zijdens
Nederland wordt verleend aan de Antillen en Aruba. De verantwoordelijkheden
en de waarborgtaken binnen het Koninkrijk die ook betrekking hebben op Nederland
dienen zich ook te vertalen in de inzet van de personele samenwerking. Het
volgende onderscheid wordt hiertoe voorgesteld1
:– Waarborgfuncties, waarbij op basis van het Statuut
een wederzijdse permanente overeenstemming bestaat over nut en noodzaak van
de uitoefening van essentiële taken. Bij dergelijke essentiële taken
is Nederland bereid de uitdrukkelijke waarborg te verstrekken dat via personele
samenwerking de uitoefening van deze taken kwantitatief en kwalitatief veilig
wordt gesteld wanneer deze om welke reden dan ook niet door de landen zelf
vervuld kunnen worden. Het betreft die functies die van wezenlijk belang zijn
voor de instandhouding van de rechtsstaat, en die ten behoeve van de democratische
rechtsstaat een controle of toezichthoudende functie vervullen voor andere
onderdelen van het overheidsapparaat in brede zin. Voorgesteld wordt hiertoe
ten minste te rekenen de rechterlijke macht, het openbaar ministerie, de veiligheidsdiensten,
de landsrecherche en de Rekenkamers;– Het vervullen van vitale functies. Vanuit een oogpunt
van het niveau waarop het bestuur moet functioneren, wenst Nederland hoge
prioriteit te geven aan het vervullen van daartoe vitale functies. Deze functies
worden vitaal geacht voor het garanderen van de duurzaamheid en rechtszekerheid
van het overheidsbestuur. Hierbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan de politie,het
gevangeniswezen en taken die samenhangen met de openbare financiën en
de democratische besluitvorming.– «ontwikkelings»taken. Het betreft hier
taken die van belang zijn voor het handhaven en bereiken van een gewenst niveau
van maatschappelijke en economische ontwikkeling. Hiertoe zouden kunnen worden
gerekend de beleidsterreinen onderwijs en sociale problematiek. In overleg
kunnen ook andere beleidsterreinen grotere prioriteit krijgen, zoals bijvoorbeeld
het milieubeleid.Het aangebrachte onderscheid impliceert niet dat aan Nederlandse zijde
bepaalde functies een hogere prioriteit zullen krijgen en mogelijk ten koste
kunnen gaan van ondersteuning van andere functies. Evenmin kan gesteld worden
dat bepaalde beleidssectoren qua personele ondersteuning ten alle tijde voorrang
krijgen boven andere beleidssectoren of dat prioriteit gegeven zal worden
aan alle functies binnen een bepaalde sector. Wel wenst Nederland zich, vanuit
haar verantwoordelijkheid binnen het Koninkrijk, actiever op te stellen in
de dialoog met de Nederlandse Antillen en Aruba over vervulling van met name
waarborg- en in iets mindere mate vitale functies. Ook is Nederland bereid
een waarborg te verstrekken voor de vervulling van bepaalde functies en zal
Nederlandse ondersteuning van andere functies tijdelijker van aard zijn.Voor de waarborg- en vitale functies geldt geen maximale termijn voor
functies, wel voor personen. In de vervulling van deze functies behoeft de
doelmatigheid van de inzet van extern personeel niet altijd een doorslaggevende
rol te spelen. Bij vitale functies zullen echter wel plannen gemaakt moeten
worden hoe men geleidelijk zonder bijstand de taken zelf kan uitoefenen, althans
voor het grootste deel.Bij ontwikkelingstaken wordt personele bijstand direct aan een overzienbare
tijdshorizon gebonden. Het kan bij deze taken ook gaan om tijdelijke vervulling
van sleutelposities binnen diensten in opbouw of om begeleiding
van projecten. Bij de overige taken zal nadrukkelijker gelet worden op de
doelmatigheidseis.De Antilliaanse en Arubaanse overheid blijven verantwoordelijk voor de
uitoefening van alle functies en ook primair verantwoordelijk voor het vervullen
daarvan. De invulling van alle functies zal overigens altijd gepaard gaan
met maatregelen ter bevordering van de institutionele ontwikkeling van de
betreffende organisaties, waarbij als doel gesteld wordt dat deze op termijn
volledig zelfstandig moeten kunnen functioneren.In overleg met de Nederlandse Antillen en Aruba zal getracht worden waarborg-,
vitale en ontwikkelingsfuncties gezamenlijk te identificeren. Afgesproken
dient te worden op welk niveau van taakuitoefening specifieke personele samenwerking
dient te zijn gericht, hetzij om die te bestendigen (waarborgfunctie), hetzij
om die te bereiken. In de loop der jaren kan het niveau zich wijzigen. 4.2. Personele samenwerking als instrument voor institutionele
ontwikkeling Algemene uitgangspunten van institutionele opbouwInstituties zijn instrumenteel in de duurzame ontwikkeling van een land.
Alleen door het beschikken over goed uitgeruste instituties kan een land zijn
ontwikkeling zelf ter hand nemen. De capaciteit van kerninstituties bij de
overheid om beleid te voeren en ontwikkeling te begeleiden is daarbij van
bijzonder belang. Ook instellingen buiten de directe overheidssfeer hebben
een rol in de bevordering van ontwikkeling; ziekenhuizen, scholen, buurtorganisaties
maar ook particuliere ondernemingen. Ondersteuning van buitenaf kan nuttig
zijn bij versterking van de capaciteit van lokale organisaties, waardoor hun
prestaties verbeterd kunnen worden.De ondersteuning van instellingen verplicht wel tot keuzes. Niet alle
instellingen kunnen ondersteund worden, verdienen ondersteuning of hebben
daar behoefte aan. Er dient een keuze gemaakt te worden op basis van beleidsprioriteiten.
Dit kan bijvoorbeeld in het kader van een sectorbeleidsplan geschieden. Vastgesteld
kan worden in hoeverre de diensten van instellingen van belang zijn voor specifieke
gebruikers van de producten van de organisaties, voor een bepaalde sector
of voor de samenleving als geheel. De aandacht dient uit te gaan naar te verwachten
«outputs» van de organisaties en niet primair naar de benodigde
«inputs».Institutionele ontwikkeling is gebaseerd op de ontwikkeling van menselijke
hulpbronnen, beter bekend als «Human Resources Development» (HRD).
Een goed HRD-beleid schept ook verplichtingen voor organisaties; het vaststellen
van verantwoordelijkheden en bevoegdheden, het bepalen van doelstellingen,
het voeren van een effectief personeelsbeleide.d. Ondersteuning
kan daarbij op vele terreinen gegeven worden: de beschikbaarstelling van externe
deskundigen om lokaal kader op te leiden, training en opleiding van personeel,
organisatie-advisering, aandacht voor de lokale arbeidsmarkt ter vergroting
van het aanbod van kader, etc. Dit vraagt om een goede afweging en afstemming
in het gebruik van deze instrumenten. Beseft dient te worden dat de inzet
van externe deskundigen niet per se een antwoord behoeft te zijn op gesignaleerde
problemen. Bij versterking van organisaties zal de aandacht zich daarom meer
moeten richten op de organisatie als geheel, in plaats van alleen op directe
knelpunten. Een programmatische benadering van institutionele capaciteitsopbouw
is vanuit dit perspectief zinvol. Institutionele ontwikkeling is een zeer gradueel en langdurig proces.
Het vereist veranderingsgezindheid en geduld. Resultaten zijn vaak pas op
langere termijn merkbaar en zijn niet altijd even tastbaar. Institutionele
ontwikkeling noodzaakt tot een lange-termijn verbondenheid van zowel «donor»
als «ontvanger».In het Nederlandse beleid zal de personele samenwerking explicieter in
dienst worden gesteld van capaciteitsopbouw, van duurzame versterking van
lokale instituties. Bij de besluitvorming rond verzoeken tot samenwerking
en financiering zal rekening gehouden worden met bovengenoemde algemene richtlijnen. Institutionele samenwerkingInstitutionele opbouw kan bevorderd worden door structurele samenwerking
tussen organisaties, ook bekend als «twinning». Samenwerking tussen
vergelijkbare organisaties op de Antillen en Aruba enerzijds en instellingen
in Nederland anderzijds zal verder bevorderd worden.Twinning vormt als het ware een breder alternatief voor de inzet van externe
deskundigen op individuele basis. Lokale organisaties kunnen door samenwerking
met een buitenlandse counterpart rekenen op gerichte en flexibele ondersteuning
op meerdere fronten gedurende een afgesproken tijd. Daar de samenwerkende
organisaties vergelijkbare taken hebben in hun eigen land kunnen zij goed
leren van elkaars ervaringen. Personeel dat uitgezonden wordt kan makkelijker
geaccepteerd worden en zich beter aanpassen. Het accent ligt op kennisoverdracht
en ondersteuning in brede zin. Organisatie-ontwikkeling en training zullen
doorgaans belangrijke componenten vormen van de samenwerking. De aandacht
richt zich op het functioneren van de organisatie als geheel in plaats van
het op ad-hoc basis verhelpen van directe problemen.Men dient oog te hebben voor potentiële beperkingen verbonden aan
twinning. Er zal vaak sprake zijn van een aanzienlijk verschil in grootte
en deskundigheid tussen de partner-organisaties. Donororganisaties hebben
de neiging de samenwerking naar eigen inzichten in te vullen, mede door gebrek
aan een sterke eigen inbreng van de lokale organisatie, als gevolg van een
capaciteitstekort. Rekening moet worden gehouden met een lange aanlooptijd
en relatief hoge startkosten in het tot stand brengen van samenwerkingsverbanden.
Het kan voorts vrij lang duren voordat er sprake is van tastbare resultaten.
Een aantal van de beperkingen kan voorkomen of geminimaliseerd worden door
gerichte actie van coördinerende instanties aan beide kanten die oog
hebben voor de potentiële nadelen.De aard, omvang en duur van de onderlinge samenwerking dient geregeld
te worden tussen de partnerorganisaties. Het is in het belang van alle partijen
dat de samenwerking op een bepaald punt geformaliseerd wordt door middel van
een samenwerkingsovereenkomst. Een dergelijke overeenkomst zou een aantal
jaren geldig moeten zijn.Het is de bedoeling dat lokale organisaties na verloop van tijd zodanig
institutioneel versterkt zijn dat zij zelfstandig kunnen functioneren. De
externe financiering van samenwerkingsverbanden zal daarom eindig zijn. De
coördinerende instanties dienen hierop toe te zien. Wel kan uiteraard,
waar gewenst, de samenwerking tussen partnerorganisaties blijven voortbestaan
en zich bijvoorbeeld richten op informatie-ondersteuning.Aan Nederlandse zijde kan, op verzoek van lokale organisaties, de bereidheid
gepolst worden van ministeries, gemeentelijke en semi-overheidsinstellingen
om samen te werken met counter-partinstellingen op de Antillen
en Aruba. KabNA vervult daarbij een coördinerende functie. Andere instrumenten van institutionele ontwikkelingZowel op de Antillen als op Aruba ondersteunt Nederland maatregelen van
de lokale overheid om het ambtenarenapparaat te reorganiseren. Belangrijk
onderdeel hiervan vormt de discussie over kerntaken van de overheid en herziening
van de bezoldiging van ambtenaren. Betere honorering van het kader bij de
overheid is essentieel om het vertrek van kader naar het bedrijfsleven en
naar het buitenland tegen te gaan. Ook op dit gebied kan Nederland in algemene
zin verdere ondersteuning bieden, echter niet om de verhoogde salarissen te
bekostigen.Training vormt een kerninstrument bij de ontwikkeling van menselijke hulpbronnen.
In het bijzonder moet verdere aandacht gegeven worden aan vorming en bijscholing
van ambtenaren, onder andere op het gebied van management. Dit vraagt om een
goede inventarisatie van de trainingsbehoefte van de diverse overheidsdiensten.
Opgedane kennis dient niet alleen de individuele medewerkers ten goede te
komen, maar vooral ook de organisatie als geheel. Gerichte training kan bijdragen
aan bevordering van duurzaamheid, zelfredzaamheid en doelmatigheid. Naast
het verzorgen van gespecialiseerde opleidingen voor individuele leden van
het hoger kader in het buitenland, moet ook gewerkt worden aan lokale training
van het middenkader in eigen land. De lokale trainingscapaciteit zal hiervoor
wellicht vergroot dienen te worden.Stages bieden lokale medewerkers goede mogelijkheden elders ervaringen
en kennis op te doen, die vervolgens in de eigen organisatie toegepast kunnen
worden. Stages worden voor KabNA een steeds belangrijker instrument in de
mix van personele samenwerkingsinstrumenten. Lange en korte uitzendingen kunnen
worden afgewisseld met stages, zodat een netwerk ontstaat van Nederlandse
en Antilliaanse/Arubaanse organisaties.Informatievoorziening voor met name de overheid is van groot belang voor
management van organisaties. Veelal vormt automatisering een onderdeel van
bredere organisatieveranderingsprocessen. Vaststelling van de werkelijke behoefte
aan informatie en automatisering per organisatie is daarbij nodig. Op dit
vlak zijn reeds een groot aantal projecten in diverse sectoren gaande (rechtshandhaving,
overheidsfinanciën, personeelsbeheer, gezondheidszorg, etc.).Nederland kent nog een aantal programma's die algemeen kunnen worden ingezet
om lokale instituties te versterken. Deze programma's worden ook gebruikt
voor ontwikkelingslanden en voor Oost-Europa. De PUM- en PUGA-regelingen zouden
specifieker kunnen worden ingezet in het kader van de institutionele ondersteuning. 4.3. Categorieën van personele ondersteuningExterne deskundigheid kan in vele vormen worden gevraagd en beschikbaar
gesteld. Beleidsmatig kan de aard van de gewenste deskundigheid globaal onderscheiden
worden in vacaturevervulling enerzijds en advisering anderzijds. Tussenvormen
zijn ook mogelijk. De tijdsduur van de inzet hangt hier ook in enigermate
mee samen; advisering is meestal van kortere duur dan vacaturevervulling.
Aan de aanbodzijde kan gedifferentieerd worden tussen ambtelijke ondersteuning
en de inzet van consultants. De wijze waarop personele ondersteuning verleend
wordt, wordt voorts ingegeven door verantwoordelijkheden van
Nederland binnen het Koninkrijk. VacaturevervullingDe vervulling van organieke functies binnen de overheidsformatie betreft
een verantwoordelijkheid van de Nederlandse Antillen en Aruba zelf. Externe
deskundigen kunnen echter door Nederland beschikbaar worden gesteld voor de
tijdelijke vervulling van vacatures in de publieke sector die door omstandigheden
niet lokaal vervuld kunnen worden, vooral waar anders de kwaliteit van de
dienstverlening van een organisatie in het geding komt.Aan de inzet van deskundigen ten behoeve van de vervulling van vacatures
bij lokale instellingen worden enige randvoorwaarden gesteld. Zo dient de
externe vervulling van vacatures een tijdelijk karakter te hebben. Te langdurige
externe vervulling werkt contraproductief op het vermogen van organisaties
om zelfstandig te functioneren. Er zal een onderscheid worden gemaakt naar
de termijn waarop een vacature via personele samenwerking kan worden vervuld,
en de termijn van personen die uitgezonden worden. Als maximale termijn voor
de bijdrage uit de samenwerkingsmiddelen ten behoeve van de externe vervulling
van specifieke functies, met uitzondering van waarborg- en vitale functies,
wordt een periode van vijf jaar aangehouden. Voor personen geldt een uitzendtermijn
van ten hoogste drie jaar. De werkelijk in te vullen termijn voor zowel functies
als personen zal per geval bekeken worden aan de hand van onder meer de geformuleerde
doelstellingen. In bijzondere gevallen zal over eventuele verlengingen met
maximaal twee jaar een afzonderlijke beslissing genomen worden.Lokale organisaties hebben een inspanningsverplichting om vacatures op
termijn zelfstandig te vervullen. Financiering en beschikbaarstelling van
een deskundige voor de vervulling van een vacature wordt alleen in overweging
genomen indien een counterpart beschikbaar is, danwel dat door de lokale organisatie
concreet kan worden aangegeven op welke termijn een counterpart zal worden
aangetrokken. De counterpart dient door de externe deskundige zodanig opgeleid
te worden dat deze in staat is het werk over te nemen na vertrek van de externe
deskundige. Overdracht van kennis en training verdienen daarom de nodige aandacht.
Door monitoring zal gevolgd worden welke inspanningen ondernomen worden om
uitgezonden personen tijdig op te volgen.Vacaturevervulling is tot nu toe een belangrijke vorm van personele bijstand
geweest. Er wordt naar gestreefd vacatures in toenemende mate lokaal te laten
vervullen, waardoor de behoefte aan deze vorm van ondersteuning in de toekomst
zal kunnen afnemen. Het beleid zal zich hierop richten. Aandacht voor institutionele
opbouw, het stellen van een maximum termijn voor vacaturevervulling, het betalen
van de lokale salariskosten door de opdrachtgever, de positie van de counterpart,
kennisoverdracht en intensievere monitoring kunnen hieraan bijdragen. AdviseringNaast het vervullen van vacatures bestaat er bij lokale organisaties ook
behoefte aan externe, tijdelijke advisering op een groot aantal terreinen.
In tegenstelling tot vacaturevervulling kent advisering veel meer een projectmatige
benadering. Advisering kan vele vormen aannemen: projectmanagement, directie-ondersteuning,
het uitvoeren van gerichte, tijdelijke taken zoals het schrijven van wet-
en regelgeving of het helpen waarderen van functies, etc. Advisering is in
het algemeen gericht op het functioneren van de organisatie als
geheel. In het bijzonder kan advisering een rol spelen bij processen gericht
op organisatieverandering. Tijdelijke advisering om de kwaliteit van organisaties
aan te passen aan hedendaagse eisen kan zeer zinvol zijn. De ervaring die
in Nederland bij diverse instellingen is opgedaan met reorganisatieprocessen
kan nuttig ingezet worden voor lokale organisaties. Gezien het nut van advisering
voor institutionele versterking, wordt van Nederlandse zijde advisering in
het algemeen verkozen boven vacature-vervulling.Externe deskundigheid ten behoeve van advisering zal meestal van kortere
duur zijn dan voor vacaturevervulling. In de meeste gevallen zal de advisering
enkele weken of hooguit maanden beslaan. Denkbaar is dat advisering in etappes
kan geschieden, waarbij het proces deels op afstand gevolgd wordt door de
betrokken deskundige en diens eigen organisatie, in combinatie met periodieke
korte bezoeken. Dit vergroot de eigen verantwoordelijkheid van de lokale instelling
voor de taak waarop de advisering zich richt. In enkele gevallen zal aanwezigheid
voor langere, aaneengesloten periodes nodig zijn, zoals in het geval van interimmanagement.
In ieder geval zal de tijdsinzet bij advisering op projectmatige basis bepaald
worden. Het beschikbaar zijn van specifieke counterparts zal bij advisering
minder relevant zijn, met uitzondering van de situatie dat een counterpart
ingewerkt moet worden. Een bijzondere vorm van advisering kan optreden wanneer een lokale counterpart
beschikbaar is voor de vervulling van een vacature, maar nog niet in staat
is de functie zelfstandig te vervullen. Op verzoek kan een externe deskundige
ingeschakeld worden om de lokale counterpart in te werken en in enige mate
te begeleiden. Daar het niet in de bedoeling ligt dat de externe deskundige
het werk van de counterpart overneemt, wordt het wenselijk geacht deze vorm
van advisering niet te lang te laten voortduren, namelijk maximaal 1 jaar,
en eventueel in etappes te laten uitvoeren. De inzet van consultantsIn het algemeen zal, waar externe deskundigheid vereist is bij projectuitvoering,
vanuit de aanbodzijde gebruik worden gemaakt van de diensten van Nederlandse
ambtelijke instellingen en hun deskundigen. De inzet van Nederlandse ambtenaren
past in het samenwerkingsbeleid dat gericht is op brede inzet van velerlei
instellingen. Bovendien is gebleken dat de inzet van ambtenaren effectief
is en in verhouding tot de inzet van consultants minder kosten met zich mee
brengt. Dit geldt in het bijzonder voor de vervulling van vacatures voor meerdere
jaren.In het geval van advisering zal vanwege het specifieke karakter en de
beperkte tijdsduur vaker dan bij vacaturevervulling gebruik worden gemaakt
van consultants. Voor een aantal opdrachten waarvoor binnen de Nederlandse
overheid geen deskundigheid beschikbaar is, zullen commerciële deskundigen
op tijdelijke basis ingehuurd worden. Dit kan soms ook nodig zijn waar een
grote snelheid van inzet vereist is. Deze deskundigen treden niet in dienst
van de lokale organisatie of van KabNA. Hun niet gebonden zijn maakt hen bij
uitstek geschikt voor een aantal specifieke opdrachten.Waar consultants ingeschakeld worden zal kritisch gekeken worden naar
de kosten die hiermee gemoeid zijn. Bij de beoordeling van voorstellen voor
de inschakeling van consultants zal, uit oogpunt van doelmatigheid, scherp
gelet worden op de noodzaak van het inschakelen van een consultant, op het
gewenste deskundigheidsniveau in relatie tot de uit te voeren opdracht en
op de benodigde tijdsinzet. Bureau's die betrokken zijn geweest
bij de formulering van projectvoorstellen zullen in principe niet in aanmerking
kunnen komen voor de uitvoering. Waar mogelijk zal de marktwerking bevorderd
worden door te werken met aanbestedingen voor opdrachten danwel door, bij
kleinere opdrachten, meerdere offertes op te vragen. 4.4. Financiering MedefinancieringDe kosten voor het inschakelen van externe deskundigen behoren in beginsel
gedragen te worden door de instantie die deze deskundigheid meent nodig te
hebben. Op de begroting van deze instantie dient rekening gehouden te worden
met deze kosten. Integrale financiering van ontwikkelings- of samenwerkingsprojecten
wordt in het algemeen niet als wenselijk beschouwd. Het maakt de financiering
van projecten geheel afhankelijk van één bron. Een eigen bijdrage,
hoe beperkt ook, van de ontvangende partij vergroot de eigen betrokkenheid
en verantwoordelijkheid van deze partij, en vergroot tevens de duurzaamheid
van de uit te voeren activiteit.Voor de personele samenwerking met de Nederlandse Antillen en Aruba zal,
evenals dat reeds het geval is bij de «overheidsprojecten», uitgegaan
worden van het principe van mede-financiering door KabNA. Financiering zal
in de regel alleen beschikbaar gesteld worden voor personele samenwerking
indien de aanvragende instantie zelf een deel van de kosten zal dragen. Deze
bijdrage geldt ook in geval van inschakeling van deskundigen op commerciële
basis. Bij de indiening van verzoeken tot inschakeling en financiering van
externe deskundigen dient de aard en omvang van de eigen bijdrage duidelijk
gemaakt te worden. Ook bij institutionele samenwerkingsverbanden dient de
eigen bijdrage van de samenwerkende instanties expliciet geregeld te zijn.
De KabNA bijdrage aan institutionele samenwerking zal aflopend van aard zijn. ProgrammafinancieringPersonele samenwerking zal zoveel mogelijk in een programmatische benadering
ingezet worden in plaats van op incidentele basis. Dit geldt ook ten aanzien
van de daarbij behorende financiering. Programmafinanciering wordt in deze
omschreven als een globale of projectgebonden Nederlandse bijdrage aan een
programma van met elkaar samenhangende activiteiten die gezamenlijk een bijdrage
leveren aan verwezenlijking van de programma-doelstellingen1. In het bijzonder wordt gerefereerd aan institutionele samenwerkingsprojecten
waarbij door beide partners meerjarige afspraken gemaakt worden over de behoefte
aan en het voorzien in personele samenwerking. De financiering hiervan zal
bij voorkeur éénmalig aan het begin van een programma geregeld
worden, uitgaande van het principe van medefinanciering. De inzet van individuele
deskundigen behoeft dan niet meer per geval goedgekeurd te worden.Bij deze samenwerkingsafspraken kunnen bij programmatische samenwerking,
ter wille van de flexibiliteit, op beperkte schaal additionele middelen beschikbaar
worden gesteld voor de financiering van activiteiten specifiek gericht op
institutionele opbouw. Gedacht wordt aan activiteiten zoals korte missies,
training, aanschaf van kleine zaken etc. Gestreefd wordt uiteindelijk te komen
tot financiering van een totaalpakket gericht op institutionele opbouw, waarbij
de inzet van externe deskundigen een specifieke component vormt. De inrichting van personele samenwerking als apart programma op zich,
met een daarbij behorende financieringsconstructie, zoals een fonds voor personele
samenwerking, is niet aan de orde. Uitgangspunt van personele samenwerking
is dat het een instrument is, niet een doel op zich. De wijze waarop personele
samenwerking ingezet wordt, wordt bepaald door beleidsprioriteiten, die onder
andere per beleidssector bepaald kunnen worden. Een beleidmatige samenhang
wordt verkregen door de hier voorgestelde programmatische aanpak, waarbij
personele samenwerking als instrument bekeken zal worden in samenhang met
andere instrumenten. Financiering van categorieën deskundigenVoor externe deskundigen die nodig zijn voor de vervulling van formatieplaatsen
bij overheidsinstellingen zullen de normale salariskosten ten laste moeten
komen van de lokale werkgever. De deskundigen treden immers in dienst van
deze instellingen. Dit geldt voor alle vacaturevervulling, ook bij waarborg-
en vitale functies. KabNA betaalt het verschil tussen het lokale salaris en
het salaris dat een functionaris in Nederland verdient op het moment van uitzending.
Tevens komen voor rekening van KabNA de specifieke uitzendkosten zoals reiskosten,
een buitenlandtoelage, een huurtegemoetkoming, etc, een en ander conform de
zogenaamde TS-regeling. De lokale werkgever dient de lokale salariskosten
via een centrale instelling in de Antillen of Aruba te betalen aan KabNA.
Indien de lokale werkgever niet aan deze verplichting blijkt te voldoen, zullen
in overleg met de coördinerende Antilliaanse/ Arubaanse instanties maatregelen
genomen worden. Beleidsmatige opties hiertoe zijn, ten eerste, het uitsluiten
van de betreffende organisatie van volgende personele samenwerkingsprojecten,
en ten tweede, het voortijdig beëindigen van lopende projecten. In beide
gevallen zou de maatregel gelden totdat door de lokale organisatie aan de
verplichting voldaan is.Voor suppletiefinanciering komen alleen deskundigen in aanmerking die
reeds bij de Nederlandse overheid of bij aan de overheid gelieerde instellingen
werkzaam zijn.Bij advisering is de financiering van lokale salariskosten niet aan de
orde, daar het niet de vervulling van vaste plaatsen binnen een organisatie
betreft. Advisering is tijdelijk en aanvullend van aard. Wel wordt het uit
oogpunt van de bevordering van de eigen verantwoordelijkheid en van kosteneffectiviteit
wenselijk geacht dat de lokale organisatie een deel van de kosten verbonden
aan advisering voor haar rekening neemt. De bijdrage van KabNA aan adviseringsopdrachten
zal per project bepaald worden, maar als norm kan worden aangehouden dat KabNA
ten hoogste 75% van de kosten bijdraagt bij aangelegenheden waarbij een Nederlandse
financiële bijdrage kan worden toegekend. Bij zeer korte advisering (minder
dan 1 maand) kan om praktische redenen afgezien worden van een lokale financieringsbijdrage.
In geval een counterpart beschikbaar is om een vacature te vervullen, zal
een lokale bijdrage voor de kosten van de externe deskundige die de counterpart
dient in te werken niet nodig zijn.Ook bij de inschakeling van consultants zal het principe van de medefinanciering
worden toegepast. Per project zal een bijdrage van KabNA bepaald worden, afhankelijk
van de aard van de opdracht en het benodigde niveau van deskundigheid. De
vergoedingsnorm zal altijd onder de markt liggen opdat de prikkel tot onderhandeling
door de opdrachtgever niet weggenomen wordt. Bij de inschakeling van consultants
en de vaststelling van vergoedingen zal aangesloten worden bij het, in het
rapport «Richtlijnen voor het omgaan met consultants», vastgelegde beleid van de Nederlandse Antillen. Met Aruba zullen hierover
nadere afspraken gemaakt worden.Optopping van salarissen van personeel dat reeds in dienst is bij instellingen
op de Antillen of Aruba zal niet tot de mogelijkheden behoren. De salariëring
van lokaal kader is een aangelegenheid van de Antilliaanse en Arubaanse overheid
zelf. Het betalen van concurrerende salarissen ten opzichte van de particuliere
sector is een beleidsaangelegenheid van de regering van de Nederlandse Antillen
en Aruba zelf.Alhoewel beseft wordt dat de terugkeer van Antilliaans en Arubaans kader
in Nederland naar de Antillen en Aruba een positief effect kan hebben op het
functioneren van de lokale overheid en andere instellingen, zal voor persoonsgebonden
terugkeeropties, c.q. remigratieregelingen geen Nederlandse financiering beschikbaar
worden gesteld. De verantwoordelijkheid voor maatregelen in deze sfeer ligt
bij de overheid van de Nederlandse Antillen en Aruba zelf. DoelmatigheidDe beschikbaarheid van middelen ter financiering van personele samenwerking
is beperkt. Bij de besteding van KabNA-middelen dient een afweging te worden
gemaakt op welke wijze deze optimaal en efficiënt ingezet kunnen worden.
Middelen die ingezet worden voor de personele samenwerking kunnen niet voor
andere ontwikkelingsdoeleinden gebruikt worden. Zowel donor als ontvanger
dienen zich er van bewust te zijn dat de kosten van personele samenwerking
relatief hoog zijn, hoger vaak dan andere vormen van institutionele ondersteuning,
en dat de beslissing om dit instrument in te zetten en te financieren weloverwogen
dient te geschieden.Gestreefd moet worden naar een zo groot mogelijke doelmatigheid van de
inzet van KabNA-middelen ter financiering van personele samenwerking. Bij
de opstelling, indiening en beoordeling van verzoeken tot financiering van
externe deskundigen dient kosteneffectiviteit mede in ogenschouw genomen te
worden. De kosten van inzet van personele ondersteuning dienen in redelijke
verhouding te staan tot de te verwachten resultaten. Mogelijke alternatieven
om een vergelijkbaar doel te bereiken tegen lagere kosten dienen expliciet
overwogen te worden. Ter verhoging van de doelmatigheid van personele samenwerking
wordt het verder wenselijk geacht een eigen bijdrage te vragen van de aanvragende
instanties. Bij de monitoring en evaluatie van projecten met een personele
samenwerkingscomponent zal op deze aspecten gelet worden. 4.5. De organisatie van de personele samenwerking Verdeling van taken en verantwoordelijkhedenHet is voor alle betrokken partijen wenselijk dat er helderheid bestaat
over de organisatie van de personele samenwerking en in het bijzonder over
de verdeling van taken en verantwoordelijkheden daarbij. In het algemeen geldt
dat verantwoordelijkheden zo veel mogelijk dienen te liggen bij de Nederlandse
Antillen en Aruba zelf. Wel dienen bij de indiening en goedkeuring van financieringsverzoeken
een aantal afspraken gemaakt te worden die garanderen dat deze verantwoordelijkheden
ook daadwerkelijk ingevuld worden (de beschikbaarheid van counterparts, de
eigen financiële bijdrage, werving en selectie e.d.). Indien mocht blijken
dat deze afspraken niet nagekomen worden, zal in overleg met de coördinerende
instanties aan Antilliaanse en Arubaanse zijde maatregelen genomen worden
om de effectieve inzet van externe deskundigen te waarborgen.
Indien nodig, kunnen van Nederlandse zijde bepaalde verantwoordelijkheden
overgenomen worden.De basisverdeling van verantwoordelijkheden tussen de landen ligt vast
in de protocollen voor samenwerking. De bepaling van het beleid is een aangelegenheid
van de centrale en eilandelijke overheden van de Nederlandse Antillen en de
overheid van Aruba. De vaststelling van het beleid, ook inzake de personele
samenwerking, vereist ook een bepaling van prioriteiten. Keuzes, ook met betrekking
tot het gebruik van beleidsinstrumenten, dienen door de overheden van de Antillen
en Aruba gemaakt te worden. Verwacht mag worden dat voorstellen van aanvragende
organisaties getoetst worden aan de eigen nationale beleidskaders en ontwikkelingsplannen.De procedures voor de gehele projectcyclus, inclusief een stappenproces
specifiek voor personele samenwerking, worden in meer detail beschreven in
hoofdstuk 5. Kern hiervan is dat aanvraag en goedkeuring in twee fasen plaatsvinden;
in de eerste fase wordt getoetst op doeltreffendheid en doelmatigheid en wordt
een principebesluit genomen over de globale inzet van personele samenwerking.
In de tweede fase wordt overleg gevoerd over specifieke aspecten en wordt
een definitieve beslissing genomen. Deze fasering heeft als voordeel dat eerder
duidelijkheid geboden kan worden over een aanvraag voor personele samenwerking.De beoordeling van aanvragen voor personele samenwerking geschiedt door
KabNA. Toetsing vindt plaats aan de hand van gezamenlijke beleidsprioriteiten
en criteria zoals vastgelegd in algemene of specifieke afspraken. Naast de
toepassing van standaardcriteria zoals die ook gelden voor reguliere samenwerkingsvoorstellen,
zal ook toetsing plaatsvinden aan de hand van criteria zoals opgenomen in
hoofdstuk 5 van deze nota. Aan de hand van dit besluitvormingskader zal vastgesteld
worden in hoeverre projecten en programma's in aanmerking komen voor een financiële
bijdrage uit de samenwerkingsmiddelen.De uitvoering van projecten en programma's is een aangelegenheid van de
overheid van de Antillen en Aruba, en met name van de aanvragende organisaties
zelf. Deze treden op als opdrachtgever. Nederland heeft een ondersteunende
en ook controlerende rol in de uitvoeringsfase. Gedacht wordt aan onder meer
ondersteuning bij werving en selectie van Nederlandse deskundigen en toezicht
op de project- en programmavoortgang.In geval van institutionele samenwerking tussen Antilliaanse/Arubaanse
organisaties en Nederlandse instellingen zijn zowel de voorbereiding als uitvoering
van projecten en programma's een aangelegenheid van de samenwerkingspartners.
Afspraken hierover worden vastgelegd in samenwerkingsovereenkomsten.Monitoring en evaluatie van goedgekeurde projecten en programma's dienen
zoveel mogelijk gezamenlijk te geschieden. Vanwege de rol als financier heeft
Nederland in casu KabNA hierbij echter een speciale verantwoordelijkheid.
Toegezien dient te worden op naleving van voorwaarden gesteld aan de beschikbaarstelling
van middelen en de doelmatigheid van bestedingen.Bij de uitvoering van de samenwerking zijn ook de andere Nederlandse departementen
betrokken. Daarnaast zijn ook tal van gemeenten, semi-overheidsinstellingen
en particuliere organisaties actief in de samenwerking. Een belangrijke taak
van KabNA is derhalve al deze ontwikkelingsinspanningen te coördineren
en er zorg voor te dragen dat bij deze activiteiten rekening wordt gehouden
met de specifieke bestuurlijke, maatschappelijke en culturele omstandigheden
op de Antillen en Aruba. Voor de inhoudelijke inbreng met betrekking tot projecten
programmavoorstellen maakt KabNA gebruik van de deskundigheid aanwezig bij
deze instellingen. De wervings- en selectieprocedureWerving, selectie en indienstneming behoren tot de verantwoordelijkheid
van de opdrachtgever. In geval van lange uitzendingen van ambtenaren treden
deze in tijdelijke dienst van de lokale opdrachtgever en worden niet namens
KabNA uitgezonden. Uitgezonden deskundigen worden gedetacheerd door hun Nederlandse
werkgever en blijven daar formeel in dienst. Gezien de beperkte kennis van
de Nederlandse arbeidsmarkt bij Antilliaanse en Arubaanse opdrachtgevers,
is KabNA desgewenst bereid te bemiddelen bij het wervings- en selectieproces,
al dan niet met gebruikmaking van externe instanties. Bij het verzoek om personele
ondersteuning dient de opdrachtgever aan te geven op welke wijze de werving-
en selectie dient plaats te vinden en of KabNA hierbij geacht wordt een bemiddelende
rol te vervullen. Consultants zullen volgens het principe van aanbesteding
geworven worden.Met de werving en selectie van externe deskundigen is de nodige tijd gemoeid.
Bij het aanvragen van personele assistentie dient de opdrachtgever rekening
te houden met de tijd die nodig is om dit proces te doorlopen. Het is daarom
van belang dat verzoeken voor personele samenwerking tijdig aangemeld worden.
Aanvragen dienen voldoende informatie te bevatten over de aard van de gewenste
deskundigheid om een tijdige en verantwoorde selectie en inzet mogelijk te
maken. De kosten van werving en selectie worden gerekend tot de kosten van
inzet van de deskundige en worden betaald uit de samenwerkingsmiddelen. Voor
overheadkosten van beperkte omvang die niet specifiek aan een project kunnen
worden toegeschreven houdt KabNA middelen van beperkte omvang aan.Werving zal in principe volgens een open procedure plaats vinden. Oproepen
voor personele assistentie voor lange termijn zullen uitgezet worden bij relevante
instellingen binnen de Nederlandse overheid. In geval van bemiddeling door
KabNA, zal de opdrachtgever gedurende de gehele procedure door KabNA worden
voorzien van de nodige informatie over de voortgang van het proces. Verwacht
wordt dat de opdrachtgever actief betrokken is bij de wervings- en selectieprocedure.
Hiertoe wordt het wenselijk geacht dat deze een vertegenwoordiger afvaardigt
om aanwezig te zijn bij de finale fase van de selectie. De kosten hiervoor
komen voor rekening van de opdrachtgever.Uitzending geschiedt conform de vigerende voorwaarden voor korte en lange
duur van KabNA. Het verkrijgen van zekerheid ten aanzien van plaatsing na
terugkeer heeft sterke invloed op het aanbod van in te zetten deskundigen.
KabNA zal hierover onderhandelen met instanties in Nederland die deskundigen
ter beschikking kunnen stellen voor uitzending. KabNA draagt echter zelf geen
verantwoordelijkheid voor een terugkeergarantie voor de deskundigen. Voor
het al dan niet terugkeren van een deskundige bij diens eigen organisatie
dienen afspraken gemaakt te worden tussen de deskundige en deze organisatie.
Indien de terugkeer niet afdoende geregeld is, kan uitzending niet plaatsvinden
daar de financiële consequenties ten laste zouden komen van KabNA. Uitvoering bij institutionele samenwerkingIn geval van structurele samenwerking tussen een lokale en een Nederlandse
instelling kan het hele proces van aanmelding, selectie en uitzending onderling
geregeld worden tussen de samenwerkende organisaties, doch conform algemene
richtlijnen verstrekt door KabNA. De coördinerende instantie aan Antilliaanse
en Arubaanse zijde en KabNA komen alleen in beeld bij de indiening en beoordeling
van de voorstellen voor samenwerking. Naast de formulering van doelstellingen,
geplande activiteiten, verwachte resultaten en benodigde middelen, zal in
deze voorstellen aangegeven worden op welke schaal en termijn personele ondersteuning
nodig zal zijn bij de samenwerking. Bij deze samenwerkingsprogramma's zal
dus geen goedkeuring per uit te zenden deskundige gegeven behoeven te worden.
De middelen zullen beschikbaar gesteld worden aan Nederlandse organisaties
die verantwoordelijk zal zijn voor beheer en verantwoording van de verstrekte
middelen.Bij de werving en selectie kunnen de organisaties, indien gewenst, een
beroep doen op KabNA, of op andere instellingen zoals andere departementen,
gemeenten of de VNG, om hierbij te assisteren. De Nederlandse organisatie
zal verantwoordelijk zijn voor begeleiding van de deskundige tijdens de uitvoering.
Ook de eventuele terugkeergarantie zal door de Nederlandse organisatie zelf
geregeld worden. Effectief functioneren van externe deskundigenGebleken is dat de inzet van externe deskundigen in het werkproces van
lokale instellingen een complexe en gevoelige aangelegenheid is, niet in de
laatste plaats vanwege het feit dat deze deskundigen in een andere culturele
context moeten functioneren. Wil een uitgezonden deskundige goed kunnen functioneren
in de lokale omgeving waar hij of zij komt te werken, dan zal aan een aantal
kritische succesvoorwaarden moeten worden voldaan.Naast een kritische selectie, is ook een goede voorbereiding van belang.
Alle deskundigen die voor een langere periode uitgezonden worden, alsmede
hun meereizende partners, volgen een voorbereidende cursus culturele oriëntatie
zoals die onder meer door het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) gegeven
wordt. Deelname aan deze cursus zal, afhankelijk van de uitzendduur ook openstaan
voor kortere uitzendingen. Hierdoor wordt men zich beter bewust van de culturele
verschillen tussen Nederland en de Antillen en Aruba zoals die zich in het
dagelijks leven, maar vooral ook op de werkvloer bij de lokale organisaties
kunnen manifesteren. Daarnaast kan een meer individuele voorlichting door
het Antillen- en Arubahuis en KabNA van nut zijn.Het al dan niet slagen van een uitzending hangt ook af van de instelling
en opstelling van de betrokken deskundige zelf. Een positieve grondhouding,
begrip, loyaliteit en aanpassingsvermogen zijn onder meer vereist om geaccepteerd
te worden door de lokale organisatie. Hiertoe worden kandidaten getoetst aan
de hand van een psychologische test welke ook een culturele dimensie bevat.
Het selecteren van geschikte kandidaten is van groot belang voor de opdrachtgever.
Vandaar dat deze zo veel mogelijk zelf betrokken moet zijn bij het selectieproces.
Van de lokale organisatie mag voorts verwacht worden dat men ook rekening
houdt met de culturele achtergrond van de externe deskundige.Van groot belang voor een effectief functioneren van een externe deskundige
is de dagelijkse begeleiding. Deze begeleiding dient gegeven
te worden door de lokale organisatie als opdrachtgever. Instrument hiertoe
kan zijn het houden van periodieke functioneringsgesprekken tussen de werkgever
en de deskundige. Voorkomen moet worden dat de deskundigen geïsoleerd
moeten opereren. Bij institutionele samenwerking is deze begeleiding beter
te regelen doordat de Nederlandse organisatie aanvullende begeleiding op afstand
kan verzorgen. Problemen in het functioneren van de uitgezonden deskundigen
kunnen in overleg tussen de lokale en de Nederlandse organisatie opgelost
worden. De doelmatigheid van de inzet van de deskundige kan hierdoor aanmerkelijk
vergroot worden. Monitoring en evaluatieSamenwerking tussen de Nederlandse Antillen, Aruba en Nederland in de
vorm van projecten en programma's is een dynamisch proces. Het is van belang
voor de samenwerkingspartners dat dit proces nauwlettend gevolgd wordt en
periodiek bekeken wordt of de resultaten overeenstemmen met de verwachtingen.
Monitoring en evaluatie zijn belangrijke management- en beleidsinstrumenten
die kunnen bijdragen aan een beter beheer van projecten gericht op personele
samenwerking en aan een betere terugkoppeling naar het samenwerkingsbeleid.
Deze instrumenten zullen geleidelijk aan een zwaardere plaats krijgen bij
de besluitvorming over de inzet van personele samenwerking in de samenwerkingsrelatie. MonitoringHet is van belang dat de uitvoering van goedgekeurde projecten en programma's
gevolgd wordt door zowel de coördinerende instantie aan Antilliaanse/Arubaanse
zijde als door KabNA. Primair doel van monitoring is het volgen van de project-
of programmavoortgang in relatie tot de overeengekomen aanpak. Monitoring
is des te meer van belang bij de uitvoering van meerjarige en meervoudige
programma's, zoals in het geval van institutionele samenwerking. Het beschikken
over adequate informatie is een basisvoorwaarde voor het nemen van weloverwogen
beslissingen over de verdere uitvoering. Waar nodig zal deze tussentijds bijgesteld
moeten worden. Monitoring hoort ook intern uitgevoerd te worden door de uitvoerende
instantie zelf, als onderdeel van het projectbeheer.Daar het gaat om de normale projectvoortgang is monitoring een activiteit
die ter plaatse dient te geschieden. Bij de door Nederland (mede-)gefinancierde
personele samenwerkingsactiviteiten zal de monitoring derhalve worden behartigd
door medewerkers van de Vertegenwoordigingen in de Nederlandse Antillen en
Aruba. De Vertegenwoordigingen onderhouden hiertoe regelmatig contact met
de uitvoerende en coördinerende instanties. Dit is in de eerste plaats
gericht op het beschikbaar zijn van voldoende projectinformatie om de voortgang
te beoordelen alsook op het naleven door de uitvoerende organisatie van de
voorwaarden die verbonden zijn aan de financiering van projecten en programma's.Tot de monitoringtaken behoort ook het volgen van het praktisch functioneren
van externe deskundigen. Bij gerezen problemen dient de monitorende instantie
in overleg te treden met betrokken partijen om deze problemen te helpen oplossen.
In het bijzonder is het gewenst dat de doelmatigheid in het oog wordt gehouden.
Voorkomen moet worden dat de inzet van deskundigen te lang uitloopt en er
onnodige verlengingen worden aangevraagd. Daarom dient gevolgd te worden of
maatregelen gericht op de eindigheid van de inzet van externe deskundigheid
ook daadwerkelijk uitgevoerd worden, bijvoorbeeld het aanstellen
van een counterpart.Periodieke voortgangs- alsmede eindrapportage, die inhoudelijk en waar
nodig ook financieel van aard zal zijn, dient beschikbaar te zijn om inzicht
te krijgen in de project- danwel programmavoortgang. De opdrachtgever is verantwoordelijk
voor de opstelling van de rapportage en de beschikbaarstelling daarvan aan
de coördinerende instantie van de Antillen/Aruba en aan de Vertegenwoordiging
van KabNA. Bij meerjarige programma's zullen tevens jaarplannen en jaarbegrotingen
ingediend worden door de uitvoerende organisatie ter goedkeuring door de autoriteiten
van de Antillen en Aruba en door KabNA. Aanvragen voor vervolgaanvragen voor
de inzet van personele samenwerking kunnen niet in behandeling worden genomen
indien voortgangs- en eindrapportage ontbreken. EvaluatieNa afloop van projecten danwel programma's, maar eventueel ook tussentijds,
kunnen deze, waar relevant, geëvalueerd worden. Bij goede monitoring
zullen evaluaties minder noodzakelijk zijn. Met de uitvoering van evaluaties
wordt beoogd inzicht te krijgen in de wijze waarop beleids- danwel projectdoelstellingen
zijn of worden gerealiseerd. Tevens geven evaluaties een verantwoording van
gepleegde hulpinspanningen, in termen van resultaten en effecten. Daarbij
gaat het niet primair om de rechtmatigheid van bestedingen; deze wordt immers
bepaald aan de hand van accountantscontroles. Evaluaties dienen er eerder
toe om de doelmatigheid, doeltreffendheid en de duurzaamheid van project/programma-activiteiten
vast te stellen.Evaluaties leveren informatie op zowel project- als beleidsniveau. Het
accent hangt af van de doelstelling van de evaluatie. Waar beslissingen moeten
worden genomen over voortzetting of verlenging van samenwerkingsprojecten
of -programma's zullen vooral projectevaluaties worden uitgevoerd. Beleidsevaluaties
zijn doorgaans projectoverstijgend en dienen vooral ter terugkoppeling naar
het te voeren beleid.In het geval van personele samenwerking zal bij evaluaties nagegaan worden
in hoeverre de beschikbaarstelling van externe expertise heeft bijgedragen
aan verbetering van het functioneren van lokale instituties danwel aan het
oplossen van een specifiek knelpunt van personele aard binnen deze organisaties.
Getoetst zal worden of de tijdsinzet en kosten van personele samenwerking
in redelijke verhouding staan tot de gestelde doelen en in hoeverre de resultaten
van deze inzet een duurzaam karakter hebben, een en ander in samenhang met
de (mogelijke) inzet van andere instrumenten van institutionele versterking.Naast het bieden van beleidsinzichten, hebben evaluaties tot doel uitspraken
te kunnen doen over de verantwoording van bestede middelen. Daarmee ligt een
belangrijke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van evaluaties bij de
projectfinancier. Het initiatief tot voorbereiding, uitvoering en verwerking
van evaluaties zal in geval van financiering van projecten en programma's
uit de samenwerkingsmiddelen door KabNA genomen worden. Evaluaties dienen
echter in gezamenlijk overleg met de autoriteiten van de Nederlandse Antillen
en Aruba uitgevoerd te worden, zeker waar er sprake is van gezamenlijke financiering
van activiteiten. Ook voor de samenwerkingspartners biedt het een mogelijkheid
tot terugkoppeling naar het eigen beleid. De resultaten van evaluaties zijn
van belang voor alle partijen betrokken bij samenwerkingsprojecten. Evaluaties dienen systematisch, objectief en onafhankelijk uitgevoerd
te worden, teneinde de betrouwbaarheid van de resultaten van de evaluatie
zoveel mogelijk te waarborgen. Evaluaties kunnen een uiteenlopend ambitieniveau
hebben. In het navolgende betreft het met name de evaluaties waarbij deze
door externen worden uitgevoerd. In dat geval zal opdracht tot het uitvoeren
van een evaluatie gegeven worden aan onafhankelijke, externe Nederlandse en
lokale experts. Het formuleren van de evaluatieopdracht en het selecteren
van de deskundigen zal in overleg met alle betrokken partijen geschieden.
Evaluatiemomenten dienen reeds in de fase van projectformulering en -beoordeling
bepaald te worden. De kosten van de evaluatie behoren opgenomen te worden
als reguliere project/programmakosten.Daar monitoring en evaluatie zwaarder zullen meewegen in het beleid ten
aanzien van de personele samenwerking en van wezenlijk belang zijn voor de
samenhang van dit beleid, zullen binnen de KabNA-organisatie hiervoor extra
voorzieningen worden gecreëerd. Er zal op worden toegezien dat de in
deze nota verwoorde beleidsuitgangspunten en richtlijnen uitgevoerd zullen
worden. 5. RICHTLIJNEN VOOR DE INZET VAN PERSONELE SAMENWERKINGIn het vorige hoofdstuk is het Nederlandse beleidskader aangegeven dat
richting geeft aan de wijze waarop personele samenwerking naar Nederlands
inzicht ingezet dient te worden. Dit beleidskader is vervat in een aantal
algemene beleidsuitgangspunten. In dit hoofdstuk worden deze beleidsuitgangspunten
vertaald in een aantal specifieke richtlijnen die gebruikt zullen worden als
beoordelingskader bij de afhandeling van verzoeken om personele bijstand.
Voorgesteld wordt dat de Nederlandse Antillen en Aruba rekening houden met
deze richtlijnen bij de opstelling van dergelijke verzoeken. De aanwijzingen
die hier volgen moeten, voor wat betreft de samenwerking met de Nederlandse
Antillen, gezien worden als een aanvulling op de algemene richtlijnen voor
financieringsverzoeken zoals vervat in het Formaat1
dat binnenkort van kracht wordt. De voorgeschreven indeling van financieringsverzoeken
volgens het Formaat is opgenomen in de bijlagen. De onderstaande richtlijnen
zullen, na overleg met de Antillen en Aruba, gebruikt te worden als een checklist
bij de beoordeling van verzoeken tot personele bijstand waarmee de nodige
mate van standaardisatie bij de beoordeling verkregen kan worden. 5.1. Algemene aanwijzingenHet initiatief tot personele samenwerking ligt in beginsel bij de Nederlandse
Antillen en Aruba. De samenwerkingspartners kunnen een voorstel doen tot uitvoering
van samenwerkingsactiviteiten met een personele bijstandscomponent en hiervoor
financiering aanvragen. De indiening van aanvragen geschiedt via de coördinerende
Antilliaanse (DepOS, DEZ) en Arubaanse (DEZHI) instanties.Aanvragen dienen te passen in het Nederlandse beleid ten aanzien van de
Nederlandse Antillen en Aruba. Dit beleid kent zoals aangegeven enerzijds
een Koninkrijksdimensie en anderzijds een samenwerkingsdimensie, gericht op
economische en maatschappelijke ontwikkeling. Voor de personele samenwerking
worden drie functies onderscheiden, met verschillende consequenties:a. Waarborgfuncties; Nederland is bereid de personele invulling van essentiële
taken in het kader van de democratische rechtsstaat te waarborgen en kan hierover
in actieve dialoog treden met de Antillen en Aruba. Externe vervulling
van functies is niet per se gebonden aan een tijdshorizon.b. Vitale functies die vitaal zijn voor het functioneren van het openbaar
bestuur. Voor dergelijke functies dient aangegeven te worden hoe men geleidelijk
zonder bijstand de taken zelf kan uitoefenen.c. Ontwikkelingsfuncties; taken van belang voor economische en maatschappelijke
ontwikkeling. Bijstand wordt direct aan een overzienbare tijdshorizon gebonden.In de fase van principe-overeenstemming (zie 5.2) zal gezamenlijk worden
vastgesteld tot welk soort functie een verzoek tot personele bijstand gerekend
kan worden.De invulling van alle functies zal overigens zo veel mogelijk gepaard
dienen te gaan met maatregelen ter bevordering van de institutionele ontwikkeling
van de betreffende organisaties, waarbij als doel gesteld wordt dat deze op
termijn volledig zelfstandig moeten kunnen functioneren.Personele samenwerking is geen doel op zich, maar een instrument ter ondersteuning
van de institutionele ontwikkeling van instellingen binnen de (semi-)publieke
sector van de Nederlandse Antillen en Aruba. Alhoewel versterking van de bestuurskracht
van de lokale overheid een doelstelling is van het beleid, staat de personele
samenwerking ook open voor niet-gouvernementele organisaties.De aanvraag en afhandeling van samenwerkingsvoorstellen kan onderscheiden
worden in een aantal afzonderlijke fasen met ook gescheiden verantwoordelijkheden:
i) identificatie ii) formulering iii) beoordeling iv) uitvoering en v) monitoring
en evaluatie. Fasen i, ii en iv behoren tot de verantwoordelijkheid van de
Nederlandse Antillen en Aruba als aanvragende en opdrachtgevende partij. De
verantwoordelijkheid voor fase iii ligt bij KabNA. Voor fase v wordt de verantwoordelijkheid
gedeeld, met dien verstande dat de betrokkenheid van de Antillen en Aruba
bij monitoring groter zal zijn, terwijl KabNA meer initiërend zal optreden
ten aanzien van evaluaties.De procedures gelden overigens zowel voor projecten als voor programma's.
Bij programma-samenwerking wordt vooral gedacht aan samenwerkingsprogramma's
tussen Antilliaanse/ Arubaanse en Nederlandse organisaties. 5.2. Standaard aanvraagprocedureZoveel mogelijk moet bij nieuwe aanvragen onderscheid worden gemaakt tussen
het bereiken van principe-overeenstemming over het beschikbaar stellen van
personele bijstand en het uitwerken van deze afspraak tot een concreet project.
Het stappenproces bij een nieuwe aanvraag kan als volgt worden weergegeven:1. Identificatie van de wenselijkheid van een bepaalde vorm van personele
samenwerking, inclusief het formuleren van de beoogde resultaten.2. Het doen van een verzoek aan Nederland om bijstand te verlenen, bij
voorkeur met een globale omschrijving van de verdere aanpak (selectie e.d.).3. Van Nederlandse zijde wordt eventueel overlegd (bv. over het creëren
van een institutioneel verband en de wijze van selecteren), wat uitmondt in
een toezegging tot (mede-)financiering en ondersteunende activiteiten of het
afwijzen van het verzoek.4. Op basis van de overeenstemming wordt nadere uitwerking gegeven, wordt
de selectie afgewerkt, etc. 5. Er wordt een definitief financieringsverzoek aan Nederland gericht
met een verslag van de uitwerking: hoe ziet een eventueel institutioneel verband
eruit, wie is er geselecteerd, hoe zal de monitoring plaatsvinden etc.6. Nederland honoreert de definitieve aanvraag.Het is zeer wel mogelijk dat de eerste drie stappen een «bijprodukt»
zijn van het overleg over een projectvoorstel of voortvloeien uit bestuurlijk
overleg. Ook in zulke gevallen is het wel gewenst deze stappen schriftelijk
te bevestigen teneinde communicatiestoornissen te voorkomen. Eventueel kan
(voorlopig) ook gebruik worden gemaakt van het bestaande Project Identificatie
Formulier (PIF).Een verzoek om personele samenwerking dient tenminste – naast algemeen
benodigde projectinformatie – de volgende gegevens te bevatten:a. een beknopte beschrijving van de organisatieb. een beschrijving van het probleem/institutioneel vraagstuk dat moet
worden opgelostc. een identificatie van het type benodigde personele bijstand (vacaturevervulling,
advisering, ambtelijke inzet of consultancy)d. omschrijving en motivering van de duur van de personele bijstande. taak/functie-omschrijving van de externe deskundigef. de identificatie en beschikbaarheid van een counterpartg. wijze van werving en selectieh. kosten en financiering KabNA zal in overleg met de aanvragende organisatie
en/of de coördinerende instantie direct na indiening van aanvragen bezien
in hoeverre deze voldoende informatie bevatten om tot beoordeling over te
kunnen gaan. 5.3. Toetsingslijst voor de afhandeling van aanvragenDe hierna volgende toetsingslijst, die wat betreft de Nederlandse Antillen
zal dienen als aanvulling op het Formaat, moet niet gezien worden als een
sjabloon waar alle aanvragen voor personele samenwerking in moeten passen.
Veel is afhankelijk van de aard en omvang van de aanvragen. Een aanvraag voor
kortstondige advisering kan in principe minder zwaar getoetst worden dan een
verzoek voor meerjarige vacaturevervulling. Van belang is echter dat overwogen
wordt of de inzet van personele bijstand als zinvol kan worden beschouwd in
termen van:• doeltreffendheid: draagt de inzet van personele bijstand bij aan
de oplossing van een gesignaleerd probleem, of ligt een andere oplossing meer
voor de hand?,• doelmatigheid; staan de te maken kosten in redelijke verhouding
tot de te verwachten resultaten?, en• duurzaamheid: draagt de inzet van personele bijstand bij aan duurzame
versterking van lokale instellingen?.Nadrukkelijk dient bekeken te worden of er beter denkbare en eventueel
kosteneffectievere alternatieve oplossingen mogelijk zijn.Alle aanvragen voor personele bijstand dienen op de volgende onderdelen
getoetst te worden:A. Institutionele ontwikkeling– de uitvoering van een organisatietoets– nadruk op resultaten in plaats van op middelen– de bijdrage van personele samenwerking aan duurzame ontwikkeling
van de aanvragende organisatie– de inzet van andere instrumentenB. Institutionele samenwerking – inzet van personele samenwerking in een breder samenwerkingsverband – de beschikbaarheid van een samenwerkingsprogrammaC. Categorieën van personele bijstand– advisering– vacaturevervulling– de inzet van consultantsD. Werving, selectie en uitvoering– wijze van werving– betrokkenheid van de aanvragende organisatie– betrokkenheid van KabNA– wijze van begeleiding tijdens de uitvoeringE. Financiering– een afweging van kosten versus verwachte resultaten– eigen bijdrage aanvragende organisatie– vaststelling maximale bijdrage KabNAF. Monitoring & evaluatie– rapportage– evaluatieIn geval van institutionele samenwerking tussen organisaties op de Antillen
en Aruba en instellingen in Nederland wordt verwacht dat de samenwerkingsafspraken
vastgelegd worden in een overeenkomst waarin ten minste de volgende aspecten
zijn opgenomen: i) doelstelling van de samenwerking ii) de institutionele
inbedding van de samenwerking iii) de organisatie van de samenwerking iv)
de wijze waarop de samenwerking bijdraagt aan institutionele ontwikkeling
v) de voorgenomen activiteiten vi) de aard en omvang van personele bijstand
en de wijze waarop deze afgebouwd kan worden vii) benodigde middelen en financiering
viii) rapportage, monitoring en evaluatie. 5.4. Toelichting op de toetsingslijst A. Institutionele ontwikkelingEr dient een helder beeld te worden verkregen van de aanvragende organisatie;
de taakstelling, de positie binnen een beleidssector, de bezetting, het product
dat men aflevert, eventuele reorganisaties die hebben plaatsgevonden of plaatsvinden,
knelpunten in de organisatie etc. Indien nodig kan in overleg met de aanvragende
organisatie een organisatietoets worden uitgevoerd. Nadrukkelijk dient gekeken
te worden naar de organisatie als geheel in relatie tot de te leveren personele
bijstand. Beoordeeld dient te worden of de inzet van personele bijstand een
bijdrage zal leveren aan de oplossing van het specifieke probleem of het institutionele
vraagstuk dat aan de orde is, en kan bijdragen aan duurzame institutionele
versterking van de organisatie. De inzet van personele bijstand dient waar
mogelijk samen te gaan met het gebruik van andere instrumenten (lokale opleidingen,
stages etc.) die kunnen bijdragen aan institutionele ontwikkeling. B. Institutionele samenwerkingDe inzet van personele bijstand dient bij voorkeur ingekaderd te worden
in een bredere en structurele ondersteuning van de aanvragende instantie.
Ad-hoc inzet van externe deskundigen dient zo veel mogelijk vermeden te worden.
Waar nog geen samenwerkingsrelatie bestaat met een vergelijkbare Nederlandse
organisatie dient deze bevorderd te worden. Samenwerking tussen organisaties
kan programmatisch opgezet worden, met duidelijk vooraf gestelde doelen en
activiteiten over een aantal jaren, vervat in een formele overeenkomst. Financiering
kan dan plaatsvinden in de vorm van programmafinanciering. De
externe financiering dient op termijn afgebouwd te worden. Gelet moet worden
op een evenwichtige inbreng van de beide organisaties. C. Categorieën van personele bijstandDeskundigheid kan op verschillende wijzen ingezet worden. Een serieuze
afweging van de meest effectieve vorm is daarom geboden en dient in een vroeg
stadium in overleg met de aanvragende instantie bepaald te worden. De aangevraagde
tijdsinzet verdient in dit verband een kritische beschouwing. Korte, gerichte
advisering verdient, waar mogelijk, de voorkeur boven langdurige vacaturevervulling.
Deze advisering kan eventueel in fasen of etappes geschieden en kan gecombineerd
worden met «backstopping», advisering en monitoring op afstand
door de organisatie die een deskundige beschikbaar stelt. Vacaturevervulling
dient alleen onder bepaalde voorwaarden te geschieden: niet langer dan een
per geval vast te stellen periode, de beschikbaarheid van een counterpart
en financiering van de lokale salariskosten door de aanvragende instantie.In de regel wordt deskundigheid beschikbaar gesteld vanuit Nederlandse
ambtelijke instellingen. In bijzondere gevallen kan de inzet van consultants
overwogen worden. De noodzaak van de inschakeling van een consultant dient
expliciet aangegeven te worden. Voor opdrachtverlening aan consultants zal
altijd gebruik worden gemaakt van een Terms of Reference. Consultants zullen
doorgaans alleen voor adviserende taken ingeschakeld worden. Het deskundigheidsniveau
(senior, midden, junior) moet afgestemd zijn op de vastgestelde behoefte.
De werving van consultants geschiedt in principe volgens de aanbestedingsprocedures.
Afwijking hiervan (directe gunning) dient gemotiveerd te worden. Formulering
en uitvoering dienen niet door hetzelfde bureau te geschieden. D. Werving, selectie en uitvoeringIn het algemeen geldt dat de verantwoordelijkheid voor dit onderdeel bij
de Antillen en Aruba ligt. Ter waarborging van de kwaliteit van de personele
bijstand dienen hierover heldere afspraken gemaakt te worden en dienen alternatieven
voorhanden te zijn, indien in de praktijk mocht blijken dat men deze verantwoordelijkheid,
om welke reden dan ook, niet waar kan maken.In de aanvraag dient duidelijk aangegeven te zijn welke instantie eindverantwoordelijkheid
draagt voor de werving en selectie en hoe de procedure hiervoor zal worden
uitgevoerd. De voorkeur wordt gegeven aan open werving bij Nederlandse ambtelijke
instellingen. In geval betrokkenheid van KabNA gewenst wordt dient dit aangegeven
te zijn. KabNA draagt in dit geval verantwoordelijkheid voor de kwaliteit
van het selectieproces. Bij werving door KabNA behoort de opdrachtgevende
instantie nauw betrokken te worden; aanstelling van een externe deskundige
vindt uiteindelijk door deze instantie plaats. Met de opdrachtgever moeten
afspraken gemaakt worden over begeleiding van de externe deskundige tijdens
de uitvoering. E. FinancieringBij beoordeling van de financiering dient de doelmatigheid van de externe
bijdrage in het oog te worden gehouden. Financiering van KabNA vindt plaats
op basis van medefinanciering. Bij vacaturevervulling komen de lokale salariskosten
voor rekening van de opdrachtgevende instantie. Bij korte uitzendingen gericht
op advisering wordt de KabNA-bijdrage bepaald op maximaal 75% van de kosten.
Indien de doorlopende salariskosten door de Nederlandse werkgever
niet doorberekend worden, zullen deze uiteraard niet doorberekend worden in
de kosten voor de lokale organisatie.Voor consultants wordt de KabNA-bijdrage bepaald op 75% van de maximum
dagtarieven voor Antilliaanse respectievelijk Nederlandse consultants1: – junior
consultantsNf 750,–(Nf 900,–) – consultantsNf
900,–(Nf 1100,–) – senior consultantsNf
1000,–(Nf 1200,–)Deze bedragen liggen onder de werkelijke tarieven. Voor Aruba zullen dezelfde
richtbedragen gelden. Bij financiering van samenwerkingsprogramma's tussen
Antilliaanse/Arubaanse en Nederlandse organisaties dient een eigen bijdrage
van deze organisaties zichtbaar te zijn in de totale begroting. De KabNA-bijdrage
behoort na een aantal overeengekomen jaren afgebouwd te worden. F. Monitoring en evaluatieMet behulp van monitoring wordt de voortgang van programma's en projecten
bepaald. Voor interne monitoring is het management van de opdrachtgevende
instantie verantwoordelijk. Hiertoe worden onder meer gerekend het begeleiden
van externe deskundigen, het zorgen voor de beschikbaarheid van een counterpart
en het tot stand komen van voortgangsrapportage. Extern valt monitoring onder
verantwoordelijkheid van de coördinerende instanties aan Antilliaanse/Arubaanse
zijde en de Vertegenwoordigingen van KabNA. Met name dient te worden toegezien
op beëindiging van de noodzaak van personele bijstand door, onder andere,
het monitoren van kennisoverdracht, de aanwezigheid van counterparts en de
inzet van andere instrumenten. Onnodige verlengingsaanvragen dienen te worden
voorkomen. In de monitoring zullen een aantal periodieke meetmomenten moeten
worden ingebouwd waarop afspraken nader getoetst zullen worden.Indien evaluaties noodzakelijk worden geacht, dit zal in instemmingsbrieven
reeds vastgelegd worden, neemt KabNA hiertoe het initiatief. De evaluatie
wordt echter gezamenlijk uitgevoerd. DOCUMENTATIE PERSONELE SAMENWERKINGAssessment of Technical Assistance provided tot the Netherlands Antilles
within the Kingdom of the Netherlands (Project NAN/94/003). United Nations
Development Programme, aug. 1997.Besluitenlijst van het bestuurlijk overleg inzake de ontwikkelingssamenwerkingsrelatie
met Nederland. Regering van de Nederlandse Antillen, april 1996.Carrièremogelijkheden bij de Centrale Overheid (Nederlandse Antillen) –
Carrière Oriëntatie Dagen, 1997.DAC Principles for Effective Aid. Development Assistance Manual. Organisation
for Economic Co-operation and Development (OECD), 1992.Evaluatie en monitoring. De rol van projectevaluaties en monitoring in
de bilaterale hulp. Inspectie Ontwikkelingsamenwerking te Velde (IOV), Ministerie
van Buitenlandse Zaken, juni 1993.Evaluatie training KIT, Missierapport P. Marres & L. Brug, KIT, apr.
1996.Formaat voor financieringsverzoeken van de Regering van de Nederlandse
Antillen aan de Regering van Nederland, in het kader van de samenwerkingsrelatie
tussen beide Regeringen, juni 1997 (concept).Institution Building as a Development Assistance Method. A Review of Literature
and Ideas. M. Moore, Institute of Development Studies at the University of
Sussex. Evaluation Report, Swedish International Development Authority (SIDA),
febr. 1995.Memorie van Toelichting Rijksbegroting 1991–1997. Hoofdstuk IV,
Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken.Onderzoek naar uitzendingen naar de Antillen en Aruba, KIT, dec. 1993.Procedureregels betreffende voorbereiding, indiening, beoordeling, goedkeuring,
uitvoering en evaluatie van projecten en programma's in het kader van de ontwikkelingssamenwerking
tussen Nederland en Aruba, maart 1992.Project- versus programmafinanciering. Nota KabNA. Aangeboden aan de Vaste
Commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken uit de Tweede Kamer,
15 okt. 1996.Protocol van afspraken tussen de Minister voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken en de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking van de Nederlandse
Antillen betreffende de ontwikkelingssamenwerking tussen Nederland en de Nederlandse
Antillen/Procedureregels betreffende voorbereiding, indiening, beoordeling
en goedkeuring van samenwerkingsvoorstellen en uitvoering van samenwerkingsactiviteiten,
oktober 1987.Richtlijnen voor het omgaan met consultants. Regering van de Nederlandse
Antillen, april 1997. BIJLAGE 1 DE HUIDIGE PROCEDURE VOOR FINANCIERINGSVERZOEKEN, INCLUSIEF
PERSONELE SAMENWERKINGDe procedures voor het indienen van samenwerkingsvoorstellen zijn voor
de samenwerking met de Nederlandse Antillen vastgelegd in de bij het Protocol
van 1987 behorende procedureregels en voor de samenwerking met Aruba in de
Procedureregels van 1992.De prioriteitsstelling met betrekking tot samenwerkingsvoorstellen berust
bij de centrale en eilandelijke overheid van de Nederlandse Antillen en bij
de overheid van Aruba. Deze zijn verantwoordelijk voor het opstellen van projectvoorstellen.
Projectvoorstellen dienen onder meer de volgende gegevens te bevatten: i.
doelstelling ii. activiteiten iii. planning iv. begroting v. exploitatie.
Voorstellen worden voor Curacao ingediend door het Bestuurscollege, voor het
Land Nederlandse Antillen en voor Bonaire, St. Maarten, Saba en St. Eustatius
door de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en voor Aruba door de Minister
van Economische Zaken.De beoordeling en goedkeuring van ingediende voorstellen is een verantwoordelijkheid
van de Minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken. De voorbereidingskosten
van projecten kunnen apart ingediend en goedgekeurd worden. Voor goedkeuring
van projecten geldt voor de Antillen een maximum termijn van zes maanden.De uitvoering van goedgekeurde projecten geschiedt door overheidsdiensten
voor de Nederlandse Antillen en van Aruba. Deze kunnen voor de directievoering
een beroep doen op onafhankelijke bureaus die per project worden aangewezen.
De uitvoering van werken en de levering van goederen dienen openbaar te worden
aanbesteed boven een bedrag van Naf/Af 100 000,–. Toezicht op de
uitvoering van projecten valt onder de verantwoordelijkheid van de Interne
Deskundige, verbonden aan de Ministeries van Financiën van beide landen.Financiële verantwoording vindt plaats door periodieke financiële
voortgangs- en eindrapportage en door accountantsverklaringen. Overmaking
van middelen door Nederland geschiedt door kwartaal-voorschotten en verrekening
hiermee na ontvangst van de financiële verantwoording van projecten.
Voor Aruba zijn aparte bepalingen opgenomen over de uitvoering van projectevaluaties. BIJLAGE 2DE HUIDIGE WERVING EN SELECTIE VAN AMBTELIJKE DESKUNDIGENVoor de werving en selectie van ambtelijke deskundigen in Nederland voor
lange uitzendingen naar de Antillen en Aruba hebben zich, doordat de methode
hiervoor niet is vastgelegd in afspraken, in de loop van de jaren een verschillend
aantal trajecten ontwikkeld die elkaar soms kunnen overlappen. Een aantal
varianten kunnen worden onderscheiden. Bij de werving en selectie zijn de
coördinerende instanties aan Antilliaanse (DepOS, DEZ) en Arubaanse zijde
(DEZHI) niet betrokken. 1. Voordracht door de lokale opdrachtgeverAanvragende Antilliaanse/Arubaanse organisaties dragen zelf een kandidaat
voor. Soms is dit al vermeld in het financieringsverzoek. Door toevallige
of gestructureerde contacten die men heeft met (individuen binnen) organisaties
in Nederland wordt door leidinggevenden van Antilliaanse/Arubaanse instellingen
navraag gedaan naar de beschikbaarheid van geschikte kandidaten. Het komt
ook voor dat men op eigen initiatief personen in Nederland benadert die eerder
en naar tevredenheid voor de lokale organisaties gewerkt hebben. Voordeel
van deze wervingsmethode is dat men een redelijke mate van zekerheid heeft
dat het zal «klikken» met de deskundige, en soms ook dat de deskundige
al ervaring heeft met het werken in de Antillen/Aruba. Nadeel is dat niet
door vergelijking bepaald kan worden of de kandidaat qua inhoudelijke deskundigheid
de meest geschikte kandidaat is. 2. Directe werving en selectie door de lokale opdrachtgeverAntilliaanse of Arubaanse organisaties werven zelf in Nederland door het
plaatsen van vacatures. Hiervoor wordt meestal het Kabinet van de Gevolmachtigde
Minister in Nederland (het Antillen- en Arubahuis) ingeschakeld. 3. Institutionele samenwerkingIndien er sprake is van een samenwerkingsverband wordt de werving meestal
gemeenschappelijk door de samenwerkingspartners verricht. De Antilliaanse/Arubaanse
organisatie draagt gegevens aan voor de werving en de Nederlandse instelling
zoekt binnen eigen gelederen naar beschikbare en geschikte personen. In geval
men binnen eigen huis geen kandidaten vindt, wordt contact opgenomen met andere
(ambtelijke) instellingen in Nederland voor de levering van mogelijke kandidaten.
Leidinggevenden van de lokale organisatie komen meestal over uit de Antillen
of Aruba voor de laatste fase van de selectie.Voor werving en selectie van rechters en officieren van Justitie geldt
een enigszins afwijkende procedure. Dit geschiedt in overleg tussen het Gemeenschappelijk
Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba en het Nederlandse Ministerie
van Justitie. Kandidaten worden formeel voorgedragen door de Gouverneurs van
de Antillen en van Aruba. De voordracht wordt behandeld in de Rijksministerraad.
De leden van het Hof worden bij Koninklijk Besluit genoemd. 4. KabNAIndien niet aangegeven is in het verzoek tot personele bijstand dat men
zelf tot werving wenst over te gaan, en in geval er geen samenwerkingsrelatie
bestaat met Nederlandse organisaties, gaat KabNA over tot werving en selectie.
Afhankelijk van een inschatting van het potentiële aanbod
wordt dit gedaan door melding, via het mobiliteitsnetwerk, van vacatures bij
rijks-, provinciale of gemeentelijke overheid of door plaatsing van vacatures
in vakbladen of landelijke dagbladen.Afhankelijk van het aantal reacties, wordt door de afdeling Personeel
& Organisatie van KabNA een aantal kandidaten opgeroepen voor selectiegesprekken.
Deze kandidaten worden ook onderworpen aan een medische en psychologische
test. Bij de eindselectie zijn meestal vertegenwoordigers van de Nederlandse
Antillen of Aruba aanwezig. Soms zijn dat medewerkers van het Antillen- of
Arubahuis in Nederland, soms afgevaardigden van de opdrachtgevende organisatie
in de Antillen of Aruba. BIJLAGE 3DE HUIDIGE UITZENDREGELINGENI. Uitzending voor korte duur (KU)Per 1 april 1997 is een nieuwe regeling van kracht voor zowel ambtelijke
deskundigen als consultants die voor een periode van minder dan één
jaar worden uitgezonden naar de Nederlandse Antillen, respectievelijk Aruba.
Met de werkgever in Nederland bestaan eventueel afspraken over doorlopende
salariskosten die al dan niet in rekening gebracht worden aan KabNA. De deskundige
heeft aanspraak op onder meer de volgende vergoedingen/faciliteiten: i. daggelden
(overnachtings- en verblijfskosten) ii. een vliegticket op basis van business-klasse
(voor uitzendingen langer dan 21 dagen op basis van economy-klasse) iii. de
beschikking over een huurautovoor de duur van de uitzending iv. een tegemoetkoming
in de uitrustingskosten. KabNA draagt zorg voor alle boekingen en verstrekt
de daggelden op basis van voorschotten. II. Uitzending voor lange duur (LU)De aangepaste regeling is van kracht vanaf 13 maart 1997 en geldt voor
zowel ambtelijke deskundigen als consultants die voor een periode van tenminste
één jaar worden uitgezonden ter vervulling van een aangevraagde
functie. Bij ambtelijke uitzendingen verleent de werkgever in Nederland op
verzoek van KabNA buitengewoon verlof, al dan niet met behoud van bezoldiging.
De salariskosten en werkgeverslasten komen ten laste van KabNA. Voor consultants
geldt een multiplier van 2.3 (zonder gezin) of 2.1 (met gezin) x het brutojaarsalaris.
Naast het salaris of het honorarium hebben de deskundigen onder meer recht
op de volgende vergoedingen: i. een buitenlandtoelage op basis van de gezinssamenstelling
en gecorrigeerd voor de standplaats ii. een compensatietoeslag (i.v.m. de
40-urige werkweek in de Antillen/Aruba) iii. een verhuiskostenvergoeding iv.
een huurtegemoetkoming v. vergoeding van onderwijskosten. Voor rekening van
de Antillen en Aruba, te betalen door het Kabinet van de Gevolmachtigde Ministers
in Nederland, komen de volgende kosten: vliegtickets, transport-kosten, hotelkosten,
uitrustingskosten en een ziektekostenregeling. III. Suppletieregeling ten behoeve van de Rechterlijke
MachtVoor de Rechterlijke Macht geldt een aparte regeling die van toepassing
is voor Nederlandse ambtenaren die uitgezonden worden t.b.v. het Gemeenschappelijk
Hof van Justitie van de Nederlandse Antillen en Aruba en van het Openbaar
Ministerie. Het lokale salaris wordt, in tegenstelling tot andere deskundigen,
betaald door de lokale werkgever. Dit salaris wordt door KabNA aangevuld tot
een Nederlands niveau. Daarnaast hebben deze deskundigen recht op een vergoeding
van de premie Volksverzekering, een terugzendpremie, een huurtegemoetkoming
en een vergoeding voor onderwijskosten. Door de Antillen en Aruba worden voorts
dezelfde kosten betaald als bij lange uitzendingen. BIJLAGEE 4OVERZICHT VAN INSTITUTIONELE SAMENWERKINGSVERBANDEN («TWINNING»)SectorNederlandNed.
AntillenArubaAard 1. RHMin. JustitieOpenbaar
Ministerie, parket Procureur Generaal e.a.Openbaar Ministerie e.a.22. RHMin. BiZaKorps Politie NA 4 3. RHKorps
Landelijke PolitiedienstenKorps Politie NAKorps Politie Aruba34. RHKon. MarechausseeKorps Politie NA 4 5.
RHRechterlijke MachtRechterlijke MachtRechterlijke Macht46.
RHKorps Politie A'damKorps Politie NAKorps Politie Aruba47.
RHBinnenl. Veiligh. Dienst Veiligheidsdienst2 8.
BOVNGRegering NA en EilandgebiedenRegering Aruba49. BOKadasterKadaster 2 10. OFBelastingdienstBelastingdienstBelastingdienst211. OFAlg. RekenkamerAlg. Rekenkamer NAAlg. Rekenkamer
Aruba2/4 12. OFDep. Account. DienstenSt. Overheids
Accountants 3 13. EOSoc.-Econ. RaadSoc.-Econ.
Raad 4 14. EONederl. Interdisc. Demografisch InstituutCentraal
Bureau Statistiek 1 15. EONed. Participatie Mij. voor
de NA NVOntwikkelingsbank NA 2 16. NMIDienst
Centraal Milieubeheer RijnmondMilieu Dienst Curaçao 417. NMIVROM – Int. MilieuzakenDep. VOMIL 418. NMILNV – NatuurbeheerDep. VOMIL 419.
NMIMilieudienst A'damVROM St. Maarten 220. NMIVROM –
Directie AfvalDep. VOMIL 4 21. NMILuchtverkeersbeveiligingDep.
Luchtvaart 2 22. NMIDienst Waterbeheer Hoogheemraad
Amstel Dienst Openb. Werken, afd. Afvalverwerking4 23.
ONGemeente RotterdamEilandgebied Curaçao 4 24.
ONMin. OnderwijsDep. OnderwijsDirectie Onderwijs425.
SGRijksuniv. GroningenNaskho/VOMIL 426. SGAcad.
Med. CentrumNA Samenw. Klinisch Hoger Onderwijs/VOMIL 2 27.
SGRijksuniv. MaastrichtVOMIL 4 28. CLMonumentenzorg
A'dam Bureau Monumentenzorg2 29. CLFonds PodiumkunstenDep.
OnderwijsICA3 30. CLRotterdamse KunststichtingDep.
OnderwijsICA3 31. CLNOS/WereldomroepTelAntil 3Sectoren:RH = Rechtshandhaving EO = Economische ontw. Aard: 1
= gepland  BO = Bestuursondersteuning VW = Volkshuisvesting 2 = nog niet geformaliseerde afspraken  OF = OverheidsfinanciënSG = Soc. ontw. + gezondh.  3 = intentieverklaring  MNI
= Milieu, natuur, infrastructuur ON = Onderwijs  4 = samenwerkingsovereenkomst  CL = Cultuur  BIJLAGE 5Het (nieuwe) formaat voor financieringsverzoeken1. Samenvatting2. Achtergrond2.1. Kenmerken van de sector2.2. Overheidsbeleid voor de sector2.3. Doelgroepen en betrokken instanties2.4. Problemen die aangepakt moeten worden2.5. Andere relevante activiteiten2.6. Beschikbare achtergronddocumentatie3. Definiëring van het project/programma3.1. Ontwikkelingsdoelstellingen3.2. Project/programma-doelstellingen3.3. Outputs3.4. Activiteiten4. Aannames en risico's4.1. Aannames op verschillende nivo's4.2. Risico-analyse en flexibiliteit5. Uitvoering5.1. Inputs5.2. Organisatie en uitvoeringsprocedures5.3. Tijdsplanning5.4. Geraamde investeringskosten en financieringsplan5.5. Relevante overheidsmaatregelen6. Duurzaamheid6.1. Bestuurlijke ondersteuning6.2. Keuze van technologie6.3. Omgevingseffecten6.4. Sociaal-culturele aspecten6.5. Institutionele en management capaciteit6.6. Financiële analyse6.7. Economische analyse7. Monitoring en evaluatie7.1. Monitoring indicatoren7.2. Evaluaties XNoot1Aruba heeft niet deelgenomen in de evaluatie.XNoot1Carrièremogelijkheden bij de Centrale Overheid (1997).XNoot1Besluitenlijst bestuurlijk overleg inzake de ontwikkelingssamenwerkingsrelatie
met Nederland (1996).XNoot2Zie o.a. de Memorie van Toelichting 1994, p. 41XNoot1Naast de deskundigen die in vorige jaren waren uitgezonden en die er nog
werkzaam waren.XNoot2Op kasbasis waren de uitgaven f 12 mln. in 1990 en f 57 mln.XNoot3Gemiddeld ca. f 2,5 mln per jaar. De middelen hiervoor vormen een
aparte post in de begroting van KabNA en worden onderscheiden van de samenwerkingsmiddelen.
Voor het overzicht zijn de bedragen hier samengevoegd.XNoot1Hierbij moet worden bedacht dat qua volume het relatieve belang van consultants
als onderdeel van de personele samenwerking minder is daar de kosten voor
het inschakelen van consultants hoger liggen dan die van ambtenaren.XNoot2Met uitzondering van enkele deskundigen de door KabNA rechtstreeks gevraagd
worden advies te geven.XNoot1Althans voor wat betreft voorstellen van de Nederlandse Antillen. In geval
van Aruba zijn geen beoordelingscriteria opgenomen in de procedureregels.XNoot2Deze afspraak is wel opgenomen in de procedureregels, maar geldt niet
expliciet voor diensten.XNoot1In het verleden werd ook wel geworven via het Antillen- en Arubahuis in
Nederland, maar deze praktijk wordt door gebrek aan positieve resultaten nauwelijks
meer toegepast.XNoot2Waarbij de regel is dat men op eigen kosten naar Nederland komt om de
selectie bij te wonen.XNoot3Ambtelijke uitzendingen kosten meer tijd omdat o.a. eerst gezocht moet
worden naar ambtenaren die door hun werkgever voor korte of lange termijn
vrijgesteld kunnen worden van hun werkzaamheden.XNoot1Zeer recentelijk (april 1997) heeft de Antilliaanse overheid richtlijnen
opgesteld voor het omgaan met consultants waarin ook een systematiek is opgenomen
voor het berekenen van acceptabele tarieven (zie lijst van documentatie).XNoot2Overigens zijn er wel Nederlanders die buiten de samenwerkingsrelatie
in dienst treden tegen lokale voorwaarden.XNoot3De lokale salariskosten van rechters worden volgens een aparte regeling
wel door de lokale werkgever betaald.XNoot1In lopende projecten.XNoot1De resultaten van dit onderdeel van de evaluatie waren nog niet beschikbaar
ten tijde van het schrijven van deze nota.XNoot1Mede vanwege de zorgwekkende financieel-economische situatie van de Nederlandse
Antillen en de beperkte capaciteit om adequaat beleid op dat terrein uit te
voeren.XNoot1De positieve bijdrage van personele samenwerking aan verbetering van het
openbaar bestuur van de Nederlandse Antillen wordt ook erkend door de UNDP
in haar evaluatie.XNoot2In de internationale literatuur wordt meestal het begrip technical
assistance gebruikt. Verwezen wordt naar o.a. de publicaties van de
OESO en SIDA (zie literatuurlijst).XNoot1Recipients Report, p. 3.XNoot2Recipients Report, UNDP, p. 5.XNoot3Memorie van Toelichting 1991.XNoot1In de afspraken met Aruba is wel een bepaling opgenomen over de mogelijkheid
tot het uitvoeren van evaluaties ter bepaling van de doelmatigheid van projecten.XNoot1Althans voor de samenwerking tussen de Antillen en Nederland.XNoot2Informatie verkregen van externe deskundigen geïnterviewd op de Antillen
en Aruba.XNoot1Samen 94% van alle kosten van personele samenwerkingsprojecten in uitvoering.XNoot2De inzet van een ambtenaar voor de Antillen of Aruba kost per werkdag
gemiddeld Nf 690,–, inclusief salaris- en uitzendkosten. Een uitgezonden
consultant kost per werkdag gemiddeld Nf 1265,–.XNoot3Met uitzondering van een deel van de uitzendkosten bij lange uitzendingen
en de lokale salariskosten van uitgezonden leden van de Rechterlijke Macht.XNoot4Dit probleem wordt ook gesignaleerd door de UNDP in haar evaluatie (Final
Report, p. 3).XNoot1Buiten dit kader vallen de specifieke Koninkrijkstaken die los staan van
de onderlinge hulprelatie.XNoot1Verwezen wordt naar de notitie «Project- versus programmafinanciering».XNoot1Formaat voor financieringsverzoeken van de Regering van de Nederlandse
Antillen aan de Regering van Nederland, in het kader van de samenwerkingsrelatie
tussen beide Regeringen.XNoot1Zoals opgenomen in de nota «Richtlijnen voor het omgaan
met consultants» (zie literatuurlijst). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25614-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl