Landbouw- en Visserijraad; Brief regering; Geannoteerde agenda voor Landbouw en Visserij Raad op 22 februari 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140895
 2009-2010
 
 21 501-32
 Landbouw- en Visserijraad
 
 
 
 
 Nr. 
 384
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 11 februari 2010
 
 Op 22 februari aanstaande vindt in Brussel de tweede vergadering
plaats van de Raad van ministers voor Landbouw en Visserij van de Europese
Unie (EU) onder Spaans Voorzitterschap. In deze brief informeer ik u over
de onderwerpen die op de voorlopige agenda staan en de Nederlandse inzet daarbij.
Het is mogelijk dat er nog onderwerpen aan de agenda worden toegevoegd of
juist worden uitgesteld tot een volgende vergadering.
 
 De Raad zal eerst van gedachten wisselen over de mogelijkheden voor dierenwelzijnsetikettering.
Daarna zal de Raad discussiëren over de toekomst van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid (GLB), waarbij de nadruk ligt op de marktmaatregelen. Vervolgens
zal de Raad een besluit nemen over een staatssteunverzoek van Italië.
 
 Onder het agendapunt «diversen» zal de Commissie de Raad informeren
over de stand van zaken van de onderhandelingen in de Doha Ronde van de Wereldhandelsorganisatie
(WTO). Op verzoek van de Belgische delegatie zal worden ingegaan op de leeftijdsgrens
van het testen van rundvee op BSE. De Griekse delegatie zal aandacht vragen
voor de huidige crisis en de problemen in de landbouwsector. De Poolse delegatie
zal de Raad verzoeken om de deadline van het uitfaseren van de verrijkte kooi
uit te stellen van 1 januari 2012 naar 1 januari 2017.
 
 Zelf zal ik twee onderwerpen aan de orde stellen tijdens de Raad, namelijk
de stand van zaken over Q-koorts en zal ik mijn zorgen uiten over de illegale
handel in ivoor.
 
 Het Voorzitterschap voorziet in een lunch om de ministeriële bijeenkomst
van de lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO) voor te bereiden.
 Etikettering van dierenwelzijn
 (Gedachtewisseling)
 De Raad zal discussiëren over het rapport over etikettering van dierenwelzijn.
Uit het rapport van de Commissie blijkt dat etikettering van dierenwelzijn,
gebaseerd op wetenschappelijke kennis en geharmoniseerde eisen, consumenten
in staat stelt om bewuste beslissingen te nemen bij het kopen van dierlijke
producten. Hierdoor worden primaire producenten in staat gesteld om de meerkosten
van het bovenwettelijk verbeteren van dierenwelzijn te vermarkten. De Commissie
stelt de vraag of dit doel het beste kan worden bereikt door etikettering
(op basis van publieke of private normen), informatiecampagnes of een combinatie
van beide.
 
 Het rapport bevat geen beleidsvoorstellen, maar dient als discussiedocument.
Op basis van een discussie tussen de Raad, de Commissie en het Europees Parlement
kan de Commissie beleidsopties voorbereiden. Dit betekent dat concrete Europese
verplichte of vrijwillige initiatieven voor etikettering nog enige tijd op
zich laten wachten.
 
 Het stimuleren van de consumentenvraag naar welzijnsvriendelijke producten
is een onderdeel van het coalitieakkoord van het kabinet. In de Nota Dierenwelzijn
heb ik aangegeven dat ik mij inspan voor etiketteringsregels voor dierenwelzijn
op Europees niveau. Etikettering en informatiecampagnes kunnen zinvolle instrumenten
zijn om de consument te stimuleren tot een duurzaam aankoopgedrag van dierlijke
producten. Ik verwelkom het rapport van de Commissie met de bijhorende impact assessment. Ik hecht er waarde aan dat er een goed
vervolg komt op dit rapport, zodanig dat de Commissie concrete beleidsopties
kan voorbereiden. Het is op dit moment nog onduidelijk op welke wijze de discussie
tussen Commissie, Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en
Sociaal Comité (EESC) op basis van het rapport zal plaatsvinden. Ik
vind dat de Commissie initiatief moet nemen voor een dergelijke discussie.
Het is wenselijk dat de Commissie uitleg geeft hoe zij deze discussie zal
organiseren.
 Daarbij is het te verwachten dat dit onderwerp zal worden opgepakt, zodra
de nieuwe Commissie is aangetreden. Mijn inzet is erop gericht om via etikettering
en informatiecampagnes een stimulans te geven aan consumptie van diervriendelijke
producten.
 Voorzitterschapsnotitie «Toekomst van het GLB: marktmaatregelen
na 2013»
 (Presentatie door de Commissie en gedachtewisseling)
 Het Spaans Voorzitterschap zal tijdens de Raad een discussiedocument presenteren
over de marktmaatregelen na 2013 als onderdeel van de toekomst van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid (GLB). Ook zal er een eerste gedachtewisseling plaatsvinden.
 
 Het discussiedocument is op dit moment nog niet beschikbaar. Derhalve
is op dit moment niet duidelijk welk accent het Spaans Voorzitterschap in
deze discussie wil aanbrengen.
 
 Als gevolg van de eerder overeengekomen afslanking van het markt- en prijsbeleid
en de verwachte verminderde invoerbescherming als gevolg van nieuwe WTO-afspraken,
zullen schommelingen in wereldmarktprijzen sterker dan voorheen doorwerken
in EU-prijzen voor landbouwproducten. Deze toenemende prijsvolatiliteit –
die bijvoorbeeld in de zuivelmarkt het afgelopen jaar duidelijk te zien is
geweest – leidt tot grotere fluctuaties in het agrarisch bedrijfsinkomen.
Dit ondersteunt de noodzaak om marktinstrumenten na 2013 te behouden als beperkt
vangnet voor ernstige marktverstoringen. Ook dient een risicobeheerinstrumentarium
ontwikkeld te worden. De financiering ervan kan in het GLB worden verankerd.
Dit past ook binnen het eerste hoofddoel uit de «Houtskoolschets Europees
Landbouwbeleid 2020», die ik uw Kamer in september 2008 stuurde: «het
versterken van de concurrentiekracht en duurzaamheid (inclusief innovatie,
risicobeheer)». Verder zal ik benadrukken dat concurrentieverstoring
voorkomen moet worden. Het is van belang dat het Europees speelveld zo gelijk
mogelijk is. Om een level playing field te waarborgen,
moeten voorwaarden worden gesteld; een Europees vastgesteld kader met ruimte
voor maatwerk op lidstaatniveau is gewenst.
 
 Tijdens de ontwikkelingen op de zuivelmarkt in de tweede helft van 2009
en tijdens de bijeenkomsten van de High Level Group Zuivel is gebleken dat
er in het Europese krachtenveld een meerderheid van lidstaten voorstander
is van het behoud van een beperkt vangnet door handhaving van een afgeslankt
interventiesysteem. Ook bestaat er bij veel lidstaten behoefte aan verder
onderzoek van de Europese Commissie naar de mogelijkheden van nieuwe instrumenten
als (termijn)contracten en risicoverzekeringen. Een dergelijke verkenning
heeft mijn steun.
 Staatssteun voor de aankoop van landbouwgrond
 (Besluit)
 De Raad zal een besluit nemen over het verzoek van de Italiaanse delegatie
om het mogelijk te maken staatssteun te verlenen aan kleine familiebedrijven
voor de aankoop van landbouwgrond, tot het einde van 2013. Italië motiveert
de verzoeken door aan te geven dat de combinatie van de ongunstige bedrijfsstructuur
in de landen veel boerenfamilies verhindert hun leefomstandigheden te verbeteren.
In beginsel is Nederland niet enthousiast over verzoeken om staatssteun. In
de afgelopen drie jaar zijn er vergelijkbare verzoeken gedaan door Cyprus,
Roemenië, Polen, Hongarije, Litouwen en Letland die uiteindelijk hebben
kunnen rekenen op unanieme goedkeuring van de Raad. Ik ben voornemens unanimiteit
in de Raad niet als enige in de weg staan.
 Diversen
 a) WTO-DDA onderhandelingen
 (Informatie van de Commissie)
 De Commissie zal een toelichting geven op de stand van zaken van de WTO-onderhandelingen
in het kader van de Doha Development Agenda (DDA).
 Indien nodig zal ik aangeven dat ik voorstander ben van een spoedige politieke
besluitvorming in de Doharonde over landbouw- en industrieproducten. Ik zal
aangeven dat Nederland de Europese Commissie als constructieve onderhandelaar
ondersteunt.
 Ik steun de inzet van de Europese Commissie om tot een ambitieus en evenwichtig
totaalakkoord te komen dat rekening houdt met de offensieve en defensieve
belangen van Nederland en de Europese Unie. Ook moet een totaalakkoord serieus
werk maken van de ontwikkelingsdimensie van deze ronde.
 b) Situatie rondom Q-koorts
 (Verzoek Nederlandse delegatie)
 Conform mijn toezegging aan uw Kamer zal ik tijdens de Landbouwraad aandacht
vragen voor de situatie rondom Q-koorts. In Europa is er veel belangstelling
voor de Nederlandse Q-koorts epidemie, die uniek is in de wereld. Ik acht
het daarom verstandig om in de Landbouwraad kort aan te geven
wat er gaande is in Nederland en welke maatregelen waarom getroffen zijn.
Ik zal daarbij aangeven dat ik op 25 en 26 februari een internationaal
symposium organiseer over Q-koorts. Tevens zal ik aangeven dat eventuele discussie
over de Europese status van Q-koorts het beste plaats kan vinden in het lopende
traject voor het nieuwe Europese diergezondheidsbeleid.
 c) Illegale handel in ivoor
 (Verzoek Nederlandse delegatie)
 Conform mijn toezegging aan uw Kamer zal ik tijdens de komende Landbouwraad
mijn zorg omtrent de toename van de illegale handel in ivoor met mijn collega’s
te zullen delen. In de afgelopen twee jaar is een toename van onderscheppingen
van illegale ivoortransporten te zien. Wetenschappelijke gegevens laten zien
dat de transporten en de stroperij voorafgaand aan de transporten vooral plaatsvinden
in landen in West- en Centraal-Afrika met een additioneel transportprobleem
via de grote havens in noordelijk Oost-Afrika. Het is van groot belang de
oorzaken van de toegenomen stroperij zorgvuldig te analyseren. Temeer daar
er vorig jaar een eenmalige verkoop van ivoor vanuit vier landen in zuidelijk
Afrika heeft plaatsgevonden. Voorlopige monitoring data van het CITES Secretariaat en de ngo TRAF FIC laten zien dat na een gestage
daling van de hoeveelheid in beslag genomen ivoor in 2007 en 2008 er in 2009
een piek optreedt. Er is in totaal in 2009 15000kg ivoor in beslag genomen,
twee keer zoveel als in 2008. De data laten ook zien dat het gewicht per in
beslag genomen zending toeneemt, wat wijst op het opereren van misdaadsyndicaten.
Stroperij piekte een jaar eerder en lijkt in 2009 weer iets te dalen.
 De voorlopige cijfers laten zien dat er geen aantoonbare relatie is tussen
de legale verkoop van deze voorraden en toegenomen stroperij. Overigens tonen
de cijfers ook niet aan dat een dergelijk verband definitief uitgesloten kan
worden. Uit de cijfers blijkt wel zeer overtuigend dat toegenomen stroperij
en illegale handel een sterk verband heeft met de politieke situatie in een
land of regio en de daarmee gepaard gaande corruptie. Ook de economische crisis
werkt stroperij in de hand, door de toename van werkeloosheid, veroorzaakt
door het terugtrekken van internationale consortia, bijvoorbeeld uit houtconcessies.
 d) Leeftijdsgrens testen van rundvee op BSE
 (Verzoek Belgische delegatie)
 Op verzoek van de Belgische delegatie zal onder diversen gesproken worden
over de leeftijdsgrens voor BSE-testen. Momenteel is niet bekend wat België
beoogt met dit agendapunt.
 e) Korte- en lange termijnmaatregelen tegen crisis in
de landbouwsector
 (Verzoek Griekse delegatie)
 Op dit moment is de inhoud van dit diversenpunt van de Griekse delegatie
nog onbekend.
 f) Verzoek tot uitstel verbod op het gebruik van de legbatterij
 (Verzoek Poolse delegatie)
 De Poolse delegatie heeft een verzoek geagendeerd voor uitstel van het
verbod op het gebruik van de legbatterij voor de huisvesting van leghennen.
De welzijnsrichtlijn voor leghennen (1999/174/EC) voorziet onder andere in
een verbod voor bestaande legbatterijen vanaf 1 januari 2012. Vanuit
de Europese organisatie van eierhandelaren en producten is de
afgelopen jaren een lobby op gang gekomen om het Europese legbatterijverbod
uit te stellen. Een uitstel is alleen mogelijk middels een wijziging van de
huidige richtlijn. Alleen de Commissie kan hiertoe initiatief nemen. De Commissie
heeft diverse malen laten weten dat van uitstel geen sprake kan zijn.
 
 Ik zal tijdens de Raad aangeven dat een uitstel van het verbod op het
gebruik van de legbatterij voor de huisvesting van leghennen niet te rechtvaardigen
is. Ik heb eind vorig jaar samen met gelijkgezinde lidstaten de Commissie
laten weten dat ik hecht aan een goede naleving van het verbod per 1 januari
2012. Ook tijdens deze Raad zal ik optrekken met gelijkgezinde lidstaten.
 Overig
 Overeenkomst tussen EU en Noorwegen over vangstmogelijkheden
en makreelbeheer
 Op 26 januari 2010 hebben de Europese Commissie en Noorwegen na vier
ronden van onderhandelingen alsnog overeenstemming bereikt over de vangstmogelijkheden
en de uitwisseling hiervan voor 2010. Tevens is een akkoord bereikt over het
langjarig beheer van de makreel in de Noordoost-Atlantische Oceaan (voor tien
jaar), de verdeling van de makreelquota en de toegang tot elkaars wateren
om deze op te kunnen vissen.
 
 Over de gezamenlijk beheerde bestanden in de Noordzee zijn de totale vangstmogelijkheden
(TAC’s) voor 2010 afgesproken conform de meerjarenplannen.
 Dit komt voor schol in de Noordzee neer op een verhoging met 15 procent,
van 55 500 tot 63 825 ton. De TAC voor de Noordzeekabeljauw is vastgesteld
volgens het meerjarenplan op 33 552 ton. De technische voorwaarden om discards van kabeljauw te voorkomen blijven van kracht.
De TAC voor haring in de Noordzee is met zes procent gereduceerd tot 164 300
ton. Voor wijting is gelet op de toestand van het bestand de TAC met 15 procent
gereduceerd tot 12 897 ton en wordt ICES gevraagd om advies te geven
over een toekomstig meerjarenbeheerplan.
 
 Het bilaterale akkoord met Noorwegen over het makreelbeheer moet helpen
om de impasse hierover in het kuststatenoverleg (EU, Noorwegen, FaerOer, IJsland)
te doorbreken. De EU en Noorwegen zijn gebonden aan de doelstellingen voor
duurzaam beheer en wederzijdse afspraken over de toegang tot elkaars wateren.
 
 Ik hecht veel belang aan een evenwichtig visserijakkoord tussen de EU
en Noorwegen. De voor 2010 gemaakte afspraken op basis van de meerjarenplannen
dragen bij aan een duurzaam visserijbeheer in de Noordzee. Dit geldt ook voor
de langetermijnafspraak over het makreelbeheer in de Noordoost-Atlantische
Oceaan. De overeenkomsten met Noorwegen ove het beheer van de visbestanden
hebben dan ook mijn instemming. Dit geldt niet voor de uitwisseling van visserijmogelijkheden
tussen de EU en Noorwegen. Deze is naar mijn oordeel structureel onevenwichtig
en met name voor Nederland nadelig. Voor 2010 zal Nederland een grotere nettobijdrage
aan de uitruil van vangstmogelijkheden tussen de EU en Noorwegen moeten leveren.
Gelet op de urgentie van de implementatie van het akkoord met Noorwegen wordt
in schriftelijke procedure gestemd over de aanpassing van de TAC en quotumverordening.
Een Raadsbehandeling is derhalve niet voorzien. Ik zal, gelet op de onevenredig
grote bijdrage van Nederland aan de balans in het akkoord, tegenstemmen. Met
de Commissie zal worden overlegd over een meer evenwichtige bijdrage van alle
lidstaten aan het bereiken van een balans in de ruil van vangstmogelijkheden
tussen de EU en Noorwegen. Ook zal naar mijn oordeel het functioneren van
het akkoord tussen de EU en Noorwegen in het kader van de hervorming van het
GVB geëvalueerd moeten worden.
 Toezeggingen
 Gevolgen van het Verdrag van Lissabon op de besluitvorming
in de EU
 Tijdens het Algemeen Overleg over sociaal-economische aspecten van genetisch
gemodificeerde organismen (GGO’s) van 21 januari jongstleden heeft
kamerlid Waalkens mij gevraagd in te gaan op de gevolgen het Verdrag van Lissabon
op de besluitvorming in de EU. Hierbij informeer ik u.
 Algemeen
 Op 1 december 2009 is het Verdrag van Lissabon in werking getreden.
Het Verdrag van Lissabon heeft voor LNV twee belangrijke consequenties:
 – het invoeren van medewetgevende bevoegdheid voor het Europees
Parlement (EP) op de onderwerpen met betrekking tot het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid, Gemeenschappelijk Visserijbeleid en Handel;
 – het wijzigen van de modellen voor samenwerking van de Europese
Commissie met de lidstaten bij het vaststellen van uitvoeringsmaatregelen
(voorheen comitologie, nu gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen).
 Codecisie
 Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zal de meeste EU-regelgeving
op LNV-terrein tot stand gaan komen op grond van de codecisieprocedure. Binnen
deze procedure hebben het Europees Parlement (EP) en de Raad een gelijkwaardige
rol. Codecisie is niet nieuw voor de beleidsterreinen van LNV. Een groot aantal
LNV-dossiers komt nu al via codecisie tot stand.
 
 Tot de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon had het EP al medewetgevende
bevoegdheid op de volgende voor LNV relevante domeinen: veterinair (gedeeltelijk),
fytosanitair (gedeeltelijk), voedselveiligheid en milieu (ook natuur).
 Met het van kracht worden van het nieuwe verdrag zijn daar nu aan toegevoegd:
GLB, GVB, alle veterinaire en fytosanitaire regelgeving, begroting en handel.
Op landbouwgebied zullen de vaststelling van prijsbepalingen, heffingen, steun
en kwantitatieve beperkingen buiten de codecisie vallen. Voor visserij zal
de codecisie geen betrekking hebben op de vaststelling en verdeling van de
vangstbeperkingen.
 
 Voor VROM-regelgeving geldt codecisie voor vrijwel alle dossiers en dat
blijft onder het nieuwe Verdrag zo.
 Gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen
 Vooropgesteld zij dat voor op 1 december geldende regelgeving de
vier typen comités (raadgevend, beheer, regelgevend en regelgevend
met toetsing) blijven bestaan. Voor nieuwe regelgeving maakt het Verdrag van
Lissabon onderscheid tussen wetgeving en niet-wetgeving. Wetgeving komt tot
stand via de gewone (codecisie) of speciale procedure. Niet-wetgeving wordt
door de Commissie vastgesteld. Niet-wetgeving bestaat uit gedelegeerde en
uitvoeringshandelingen (respectievelijk art. 290 en 291 van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie (VWEU) en vervangen de oude comitologieprocedures.
 Bij gedelegeerde handelingen kunnen de Raad en het EP via wetgeving de bevoegdheid aan de Commissie toekennen om maatregelen «van algemene
strekking vast te stellen ter aanvulling of wijziging van bepaalde niet-essentiële
onderdelen van de wetgevingshandeling». Aan deze delegatie kunnen de
Raad en EP voorwaarden stellen. Raad en EP kunnen de delegatie ook intrekken.
 Het Verdrag bepaalt dat in beginsel de lidstaten zelf verantwoordelijk
zijn voor de uitvoering van EU wetgeving. Echter als het nodig is dat deze
wetgeving volgens uniforme voorwaarden wordt uitgevoerd, dan kan de bevoegdheid
daartoe via wetgeving worden toegekend aan de Commissie. Bij uitvoeringshandelingen
gaat het om zuiver uitvoerende bevoegdheden. 
 Concluderend
 De besluitvorming met betrekking tot op 1 december 2009 geldende
Europese regelgeving, waaronder GGO-regelgeving, wordt niet gewijzigd door
het VWEU. De op grond daarvan opgerichte comités en hun besluitvormingsprocedures
blijven bestaan. Pas als de op 1 december 2009 geldende Europese richtlijnen
en verordeningen worden gewijzigd, moet rekening worden gehouden met de nieuwe
besluitvormingsprocedures van het VWEU. Dan moet aan de hand van de criteria
van de artikelen 290 en 291 VWEU worden bepaald welke procedure geldt.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg
 
 
 
 
 http://www.cites.org/eng/cop/15/doc/index.shtml, rapport CoP15 Doc. 44.1,
44.1A en 44.2.