Evaluatie Vreemdelingenwet 2000; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30846, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-12-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30846 nr. 2

10-12-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgaveI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. Inleiding2. Over het karakter van de evaluatie3. De taak van de Evaluatiecommissie4. De totstandkoming van de wet en de huidige uitvoeringspraktijk5. Invoering van de wet6. Evaluatie en kwaliteitsborging7. Dé asielprocedure bestaat nietBIJLAGE IIBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «INVOERING EN
UITVOERING VAN DE VREEMDELINGENWET 2000 MET BETREKKING TOT ASIEL: EEN PROCESEVALUATIE»VoornemenprocedureBesluitmoratoriumMeeromvattende beschikkingEx-nunc toetsingHoger beroepBIJLAGE IVBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «DOORLOOPTIJDEN
ASIELPROCEDURES VREEMDELINGENWET 2000»Resultaten van het onderzoekII REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS1. Inleiding2. Over het karakter van de evaluatie3. De taak van de Evaluatiecommissie4. De totstandkoming van de wet en de huidige uitvoeringspraktijk5. Invoering van de wet6. Evaluatie en kwaliteitsborging7. Dé asielprocedure bestaat nietBIJLAGE IIBELEIDREACTIE OP HET DEELRAPPORT «INVOERING EN UITVOERING
VAN DE VREEMDELINGENWET 2000 MET BETREKKING TOT ASIEL: EEN PROCESEVALUATIE»VoornemenprocedureBesluitmoratoriumMeeromvattende beschikkingEx-nunc toetsingHoger beroepBIJLAGE IVBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «DOORLOOPTIJDEN
ASIELPROCEDURES VREEMDELINGENWET 2000»
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30846Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 128 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 846Evaluatie Vreemdelingenwet 2000nr. 2VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 10 december 2007Binnen de vaste commissie voor Justitie1 hebben
enkele fracties de behoefte over de brief van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie d.d. 13 oktober 2006 inzake de Evaluatie Vreemdelingenwet
2000 (30 846, nr. 1) enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.
Bij brief van 7 december 2007 heeft de staatssecretaris van Justitie
deze beantwoord. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de commissie,Bosnjakovic-Van BemmelInhoudsopgaveI Vragen en opmerkingen vanuit de fracties1. Inleiding2. Over het karakter van de evaluatie3. De taak van de Evaluatiecommissie4. De totstandkoming van de wet en de huidige uitvoeringspraktijk5. Invoering van de wet6. Evaluatie en kwaliteitsborging7. Dé asielprocedure bestaat niet  BIJLAGE IIBeleidsreactie op het deelrapport «Invoering en uitvoering van de
Vreemdelingenwet 2000 met betrekking tot asiel: een procesevaluatie»– Voornemenprocedure– Besluitmoratorium– Meeromvattende beschikking– Ex-nunc toetsing– Hoger beroep  BIJLAGE IV Beleidsreactie op het deelrapport «Doorlooptijden
asielprocedures Vreemdelingenwet 2000»– Resultaten van het onderzoekII Reactie van de staatssecretaris I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de kabinetsreactie op de rapportages van de Commissie Evaluatie Vreemdelingenwet
2000 (CEV). Zij spreken hun waardering uit voor het vele door de commissie
verrichte werk.Naar de mening van de leden van de CDA-fractie wordt op de in de rapportages
beschreven kritiek van respondenten door het kabinet afdoende gereageerd,
alsook op de aanbevelingen van de CEV. Dit leidt ertoe dat deze leden slechts
een beperkt aantal vragen en opmerkingen hebben.Met belangstelling hebben de leden van de PvdA-fractie kennisgenomen van
de bevindingen van de CEV en de kabinetsreactie daarop. De eerste evaluatie
van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) is een goed moment om nader stil te
staan bij het functioneren van de Vw 2000 en het vreemdelingenbeleid in de
praktijk.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat de Vw 2000 een werkbare
basis biedt voor de tenuitvoerlegging van het vreemdelingenbeleid. Mede ingegeven
door de uitvoeringspraktijk, zijn deze leden inmiddels wel van oordeel dat
een aantal al dan niet onbedoelde effecten is opgetreden in de uitvoering
van de vreemdelingenregelgeving en het vreemdelingenbeleid die, naar de mening
van deze leden, onwenselijk zijn. Deze leden merken daarbij op dat de huidige
(demissionaire) regering er bij de uitvoering van deze wet, wat deze leden
betreft, een te strikte interpretatie van de wet op na hield, waardoor de
humane kant van het vreemdelingenbeleid uit het oog verloren dreigde te raken.Verder zijn de leden van de PvdA-fractie van mening dat er meer oog moet
komen voor tegenstrijdigheden in de doelstellingen en uitvoering van de Vw
2000 in samenhang met andere wetgeving, zoals bij het voorkomen van illegaliteit
en het tegengaan van mensenhandel.De leden van de PvdA-fractie verzoeken de minister uitgebreid te reageren
op hetgeen zij in deze schriftelijke inbreng naar voren brengen. Deze leden
geven er de voorkeur aan dat een nieuw te vormen regering reageert op de schriftelijke
inbrengen. Dit lijkt deze leden, gezien de vele voorstellen voor beleidswijzigingen,
ook door de CEV voorgesteld, gepast. Tenslotte vragen zij de regering uitgebreid
in te gaan op het commentaar van de verschillende organisaties waaronder het
Nederlandse Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), Amnesty International,
Vluchtelingenwerk Nederland en de Nederlandse Orde van Advocaten op deze evaluatie
van de Vw 2000.De leden van de PvdA-fractie noemen hieronder de belangrijkste kritiekpunten
die zij hebben. Het zou, volgens deze leden, te ver voeren om ze in het kader
van de bespreking van deze evaluatie allemaal te noemen.De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het rapport van de CEV en de kabinetsreactie. De leden van de SP-fractie betwijfelen
of de reactie van het kabinet volledig recht doet aan de constateringen van
de CEV en hebben dan ook een aantal vragen en opmerkingen.Het kabinet, zo stelt de brief, meent op basis van het advies van de CEV
te mogen concluderen dat de Evaluatiecommissie de Vw 2000 «als zodanig
positief waardeert». De leden van de SP-fractie vragen de minister aan
te geven waarop deze conclusie wordt gebaseerd, met name gezien de vaststelling
van de CEV dat «op veel punten niet kon worden nagegaan of de nieuwe
wet de daarmee beoogde veranderingen teweeg heeft gebracht.» De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de onderhavige brief die een reactie geeft op het eindrapport van de CEV,
zoals deze op 29 augustus jl. is gepresenteerd.De leden van de VVD-fractie onderschrijven het belang van het beeld dat
de CEV schetst, dat de Vw 2000 toegankelijker en overzichtelijker is dan haar
voorganger en onderschrijven de constatering dat de beleidskeuzen die aan
de Vw 2000 ten grondslag lagen nog steeds overeind staan. Deze leden nemen
verder met belangstelling kennis van de aanbevelingen die zij doet over de
doorlooptijd en de kwaliteit van de asielprocedures. De reactie van het kabinet
strekt ertoe de doelen die destijds bij het opstellen van de Vw 2000 zijn
gesteld (kortere procedures en een betere kwaliteit van beslissingen in eerste
aanleg), nogmaals te effectueren en te verankeren.De leden van de VVD-fractie hebben met lichte verbazing kennisgenomen
van de constatering van de CEV die lijkt te suggereren dat de Vw2000 en de
uitvoeringspraktijk niet direct hebben bijgedragen aan de terugloop aan asielaanvragen
maar enkel zijn toe te schrijven aan een internationale trend. Kan de minister
aangeven of hij deze redenering onderschrijft, zo vragen deze leden.De leden van de PVV-fractie kunnen zich in grote lijnen vinden in het
streven, dat doorklinkt in het CEV-advies en gedeeld wordt door het kabinet,
om de lengte van de normale asielprocedure terug te brengen, met behoud van
zorgvuldigheid, en bij het streven om het risico op onzorgvuldigheid van de
AC-procedure te beperken, maar met behoud van de snelheid van de AC-procedure.
Bij de maatregelen die het kabinet met het oog daarop voorstelt, zetten deze
leden echter enige vraagtekens.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen
van de evaluatie van de Vw 2000. Inmiddels hebben deze leden afschriften van
belangwekkende commentaren ontvangen van ondermeer Vluchtelingenwerk Nederland,
Amnesty International, het NJCM en het UNHCR. Deze leden verzoeken de minister
om een afzonderlijke reactie op al deze commentaren te geven en een afschrift
hiervan aan de Kamer te zenden.Het valt de leden van de GroenLinks-fractie allereerst op, dat de evaluatiecommissie
meerdere malen stuitte op een gebrek aan informatie aan de zijde van de IND
en de overige organisaties in de vreemdelingenketen. Deze leden vragen de
minister hoe het komt dat er blijkbaar hiaten bestaan in de beschikbare informatieregistratiesystemen,
terwijl bijvoorbeeld al in 2004 door de Commissie-Smeets is geadviseerd om
een betere registratie van beleidsrelevante gegevens in te voeren. Welke aanvullende
maatregelen zullen op welke termijn precies genomen worden om hierin te voorzien,
zo vragen deze leden.Bij de totstandkoming van de Vw 2000 hebben de leden van de GroenLinks-fractie
forse kritiek geuit op de voorgestelde wijzigingen. Deze leden voorzagen een
dramatische achteruitgang in de rechtsbescherming waarop asielzoekers en reguliere
verblijfsaanvragers zouden kunnen rekenen. Nu, ruim vijf jaar na de inwerkingtreding
van de Vw 2000, zien deze leden zich in die denkbeelden bevestigd. In het
evaluatierapport lezen de leden van de GroenLinks-fractie dat leden van de
rechterlijke macht, IND-medewerkers, rechtshulpverleners en vluchtelingenorganisaties
de stelling onderschrijven dat het afschaffen van de bezwaarfase het risico
vergroot dat vluchtelingen in de zin van het Verdrag van Gènéve
niet de bescherming genieten waarop zij recht hebben. Deze leden vinden het
betreurenswaardig dat de fundamentele kritiek die in de afgelopen jaren van
vele zijden is geleverd op de uitvoering van de Vw 2000 zonder uitzondering
terzijde is geschoven, terwijl nu blijkt dat die kritiek terecht is, zo vinden
deze leden. De Vw 2000 zou, blijkens de wetsgeschiedenis, moeten leiden tot snellere
procedures en kwalitatief betere beslissingen. De leden van de GroenLinks-fractie
noemen het zorgwekkend dat uit het evaluatieonderzoek blijkt dat er grote
verschillen bestaan tussen de doorlooptijden van de asielaanvragen die enerzijds
in het aanmeldcentrum worden afgedaan en anderzijds in normale asielprocedures.
Korte procedures duren zéér kort en lange procedures duren zéér
lang, aldus de evaluatiecommissie. Daarmee zijn, volgens de evaluatiecommissie,
de procedures té ver uit elkaar gegroeid. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen of deze constatering met betrekking tot de AC-procedure niet ook van
enorme invloed is op de rust en de vrijheid waaronder asielzoekers hun relaas
kunnen doen, op de rechtsbijstand waarop asielzoekers moeten kunnen rekenen
en de kwaliteit van de beslissingen of asielverzoeken. Ook vinden de leden
van de GroenLinks-fractie het onaanvaardbaar dat er nog steeds wettelijke
beslistermijnen worden geschonden. Deze leden houden in dit verband een klemmend
pleidooi voor herinvoering van het driejarenbeleid, nu de doorlooptijden in
de lange asielprocedures hoofdzakelijk voor de rekening van de Nederlandse
overheid behoren te komen.De leden van de SGP-fractie constateren dat de evaluatiecommissie zich
kritisch heeft uitgelaten over de uitvoeringsconsequenties van incidentele
maatregelen, zoals de zogenoemde Eenmalige Regeling. Is de minister bereid
om, in dat licht, kritisch te kijken naar de consequenties van een generaal
pardon voor asielzoekers die onder het Project Terugkeer vielen/vallen? Wat
zouden van zo’n pardonregeling de concrete uitvoeringsconsequenties
zijn voor de IND, zo vragen deze leden.2. Over het karakter van de evaluatieDe leden van de SP-fractie merken op dat de CEV aanbeveelt de registratie
van gegevens over het verloop van individuele asielprocedures en over de terugkeer
van uitgeprocedeerden te verbeteren, evenals de registratie van de door de
ketenpartners ingezette capaciteit en de tijd die met de verschillende handelingen
in een asielprocedure is gemoeid. Het kabinet geeft aan dat deze aanbeveling
wordt overgenomen. Kan de minister aangeven op welke wijze de registratie
van gegevens verbeterd zal worden? Welke stappen in de asielprocedure zullen
beter worden bijgehouden? Zullen de gegevens openbaar worden gemaakt? Zo niet,
waarom niet en op welke wijze wordt de Kamer dan geïnformeerd over de
inzichten die volgen uit de verbeterde registratie van gegevens, zo vragen
deze leden.De leden van de VVD-fractie hebben met verwondering kennisgenomen van
de constatering van de CEV dat veel cijfermateriaal lijkt te ontbreken. Zo
constateert de CEV onder meer dat bij het terugkeerbeleid en de doorlooptijd
van asielprocedures er meer en betrouwbaardere cijfers moeten komen. Met de
CEV vinden deze leden het opvallend dat precieze informatie ontbreekt over
door de ketenpartners ingezette capaciteit.In de reactie van het kabinet worden reeds geïmplementeerde verbeterprocessen
op dit vlak aangehaald, zoals de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV), de
Keten Management Informatiemodule (KMI) en de meerjarenproductieprognose (MPP).
Het kabinet heeft het over «eerste stappen» en resultaten die
slechts te verwachten zijn op de «langere termijn». Nu de CEV,
mét de uitvoeringsinstanties, moet constateren dat genomen maatregelen
nog niet voldoende snel tot resultaten leiden, kan de minister aangeven welke
maatregelen hij nog meer gaat nemen om de voor beleidsontwikkeling cruciale
gegevens te verkrijgen, zo vragen deze leden. 3. De taak van de EvaluatiecommissieDe leden van de PVV-fractie merken op dat de bevindingen van het de CEV,
en de reacties daarop van het kabinet, zich uitsluitend richten op het asielonderdeel
van de Vreemdelingenwet. Hoewel deze wet ook voornamelijk was bedoeld om de
asielprocedure te verbeteren, is aandacht voor de procedures rond het verstrekken
van een reguliere verblijfsvergunning, volgens deze leden, absoluut noodzakelijk.
Zij stellen vast dat in 2006 bij de IND ongeveer 12 350 asielverzoeken
zijn binnengekomen, tegenover ongeveer 99 200 verzoeken om een reguliere
verblijfsvergunning. Het mag dus duidelijk zijn waar, volgens de leden van
de PVV-fractie, in het vreemdelingenbeleid de prioriteit behoort te liggen.De nieuwe Vreemdelingenwet schiet, volgens de leden van de PVV-fractie,
bij de procedures rod het verstrekken van een reguliere verblijfsvergunning
zeer ernstig tekort. Als deze leden zich beperken tot de werking van procedures
moet, volgens deze leden, worden gekeken naar het volgende, zeer belangrijke,
punt:De beslissing op elke reguliere verblijfsaanvraag mag in Nederland worden
afgewacht. Dit leidt tot bijzonder grote problemen. Er komen erg veel mensen
naar Nederland die niet aan de verblijfsvoorwaarden voldoen, maar hier na
het indienen van een verblijfsaanvraag dus toch mogen zijn, het vertrekbeleid
wordt ernstig ondermijnd (omdat na een afwijzing vaak weer een nieuwe verblijfsaanvraag
volgt waarmee vertrek uit Nederland wordt voorkomen), er vindt voortdurende
druk plaats op de besliscapaciteit van de IND en rechtbanken, en er vindt
ook druk plaats op voorzieningen als huursubsidie, waar tijdens verblijfsprocedures
een beroep op mag worden gedaan. Recente maatregelen om vreemdelingen, die
zonder machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) een reguliere verblijfsaanvraag
indienen, snel af te wijzen, zullen, zo menen deze leden, falen, omdat na
een (snelle) afwijzing een bezwaarschrift en een verzoek om een voorlopige
voorziening kunnen worden ingediend, waardoor toch weer langer in Nederland
mag worden verbleven. Ook worden veel aanvragen om een verblijfsvergunning
op medische gronden ingediend, en dergelijke procedures kunnen vaak niet snel
worden afgedaan. Ook kan na een afwijzing opnieuw een reguliere aanvraag worden
ingediend, omdat daar geen limiet op is gesteld. De aangenomen motie Wilders
(Kamerstuk 19 637, nr. 1116) hieromtrent dreigt niet uitgevoerd
te worden. Kortom, zolang zelfs mensen zonder MVV de beslissing op een verblijfsaanvraag
in Nederland af mogen wachten, wordt het paard achter de wagen gespannen wat
betreft het tegengaan van misbruik van reguliere verblijfsprocedures. Mede
gelet op het feit dat de Kamer, met het aannemen van genoemde motie Wilders,
heeft verzocht paal en perk te stellen aan dit misbruik, zijn spoedeisende
maatregelen, zo menen deze leden, gewenst. Deze leden zijn van mening dat
het ontegenzeggelijk in de rede ligt om er voor te zorgen dat MVV-plichtige
vreemdelingen, die geen MVV hebbenen die daarom al niet aan de verblijfsvoorwaarden
voldoenhun aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning niet in Nederland
te laten afwachten. Graag ontvangen de leden van de PVV-fractie een reactie
op dit punt.4. De totstandkoming van de wet en de huidige uitvoeringspraktijkDe leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met het voornemen om consultaties
van diverse organisaties, instanties en ketenpartners zoals ook het bedrijfsleven
en de academia op een meer structurele wijze in te bedden in de beleidscyclus,
teneinde te voorkomen dat – zo heeft de CEV geconstateerd – in
de vormgeving van het uitvoeringsbeleid teleurstelling en demotivatie bij
organisaties en instanties ontstaat, al is dit overigens, zo menen deze leden,
iets dat nooit geheel te vermijden zal zijn. Deze leden vragen
of iets meer kan worden gezegd over de aard en omvang van de hier bedoelde
teleurstelling en demotivatie.De leden van de SP-fractie stellen vast dat de CEV aanbeveelt om in de
toekomst bij de vormgeving van de uitvoering van het vreemdelingenbeleid in
sterkere mate dan tot dusverre de ketenpartners en andere «stakeholders»
bij het vreemdelingenbeleid te betrekken. Deze leden zijn het van harte met
deze aanbeveling eens. De afgelopen jaren zijn, naar de mening van deze leden,
de opmerkingen van betrokken organisaties inzake knelpunten in het asielbeleid
op diverse momenten en met betrekking tot diverse onderwerpen weinig serieus
genomen. Wellicht heeft de invloed die dergelijke organisaties hebben bij
de vormgeving van het beleid zich aan het zicht van de leden van de SP-fractie
onttrokken. Daarom horen deze leden graag enkele voorbeelden van wijzigingen
in (de uitvoering van) het vreemdelingenbeleid die mede als gevolg van suggesties
van «stakeholders» als bedoeld door de CEV tot stand zijn gekomen.In de kabinetsreactie blijft enigszins in het midden of de aanbeveling
van de CEV door het kabinet wordt overgenomen of niet. Moet het voornemen
om consultaties met betrokken organisaties en instanties «op meer structurele
wijze in te bedden in de beleidscyclus» begrepen worden als de uitwerking
van de aanbeveling van de CEV? Kan de minister aangeven wat er precies bedoeld
wordt met het «op meer structurele wijze inbedden in de beleidscyclus»
van consultaties? Graag ontvangen deze leden een nadere toelichting hierop.De leden van de VVD-fractie zouden graag aan de minister vragen of hij
inzicht kan geven op welke wijze hij voornemens is een plaats te bieden aan
recente adviezen die zijn verschenen op het vreemdelingenterrein. Zo zouden
deze leden graag van de minister vernemen hoe hij het advies «transparant
en toetsbaar» van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ)
wil meenemen in het inhoudelijk en operatief vormgeven van zijn reactie op
het eindadvies van de CEV. Het betreft dan vooral de aanbevelingen van de
ACVZ op het terrein van het nationaal beleid. Zo zijn ten aanzien van de betrokkenheid
van stakeholders bij ambtsberichten en ten aanzien van de kwaliteitszorg gelijksoortige
aanbevelingen te vinden in zowel het CEV advies («ketenpartners en stakeholders
dienen meer betrokken te worden bij de vormgeving van de uitvoering van het
vreemdelingenbeleid) als in het ACVZ advies. Het kabinet onderschrijft in
zijn reactie dat de kritische blik van «buitenstaanders» (hoewel
dit – buitenstaanders – natuurlijk juist voorkomen moet worden)
onontbeerlijk is en betrokkenheid en afstemming met stakeholders belangrijk
is. Graag vernemen de leden van de VVD-fractie op welke wijze de minister
denkt dergelijke consultaties met een bredere groep dan momenteel het geval
is op meer structurele wijze in te bedden in de beleidscyclus.5. Invoering van de wetDe leden van de CDA-fractie merken op dat de CEV constateert dat de Vw
2000 werd ingevoerd op een moment dat verschillende knelpunten in de uitvoeringspraktijk
nog niet waren opgelost, maar dat de invoering van de wet niet tot onoverkomelijke
problemen heeft geleid vanwege de daling van het aantal asielaanvragen vanaf
eind 2000. Deelt de minister de conclusie van de CEV dat de invoering van
de Vw 2000 niet vastliep, vooral moet worden toegeschreven aan de daling van
het aantal asielaanvragen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Het heeft de leden van de CDA-fractie gefrappeerd, dat de CEV spreekt
van verstoringen en negatieve consequenties met betrekking tot de uitvoeringspraktijk
van het vreemdelingenbeleid, onder andere door incidentele maatregelen (bijvoorbeeld
de Eenmalige Regeling). In verband hiermee pleit de CEV voor meer
rust en ruimte op dit beleidsterrein. Het kabinet reageert hierop met de verzuchting
dat het tempo waarin beleidswijzigingen, al of niet naar aanleiding van incidenten,
op dit beleidsterrein elkaar opvolgen enorm is en dat dit negatieve consequenties
voor de uitvoeringspraktijk kan hebben. De leden van de CDA-fractie zien graag
een nadere beschouwing van de minister inzake deze door de CEV gesignaleerde
problematiek tegemoet. Kan de minister aangeven welke andere incidentele maatregelen
(andere dan de Eenmalige Regeling) worden bedoeld en wat daarvan de consequenties
voor de uitvoeringspraktijk zijn geweest? Kan hij bijvoorbeeld (globaal) aangeven
wat de (negatieve) consequenties zijn geweest van de uitvoering van de Eenmalige
Regeling, onder andere bezien naar aantallen te behandelen (extra) zaken,
het beslag op de capaciteit van uitvoeringsinstanties als IND en vreemdelingenrechters
en de extra kosten die een en ander met zich meebracht? Kan hetzelfde worden
aangegeven voor de uitvoering van de «Witte illegalenregeling»
van 1999 en van de behandeling van de «14–1 brieven»? Kan
een dergelijke indicatie ook worden gegeven wat betreft de consequenties van
een mogelijke pardonregeling, zoals gevraagd in de motie-Bos van 30 november
jl.? Kan de minister tenslotte aangeven wat ervoor nodig is om het aantal
(en het tempo) van de elkaar opvolgende beleidswijzigingen, met name die als
gevolg van incidenten, te beteugelen, zo vragen deze leden.De leden van de SP-fractie merken op dat de CEV aanbeveelt bij de toekomstige
uitvoering van het vreemdelingenbeleid verstoringen van de uitvoeringspraktijk
door reorganisaties en incidentele maatregelen zoveel als mogelijk te vermijden
en zich in ieder geval rekenschap te geven van de consequenties voor de uitvoeringspraktijk.
Op zich kunnen deze leden zich vinden in de suggestie van het kabinet om een
beperkt aantal momenten per jaar te gebruiken voor de implementatie van wijzigingen
in wet- en regelgeving. Echter, de leden van de SP-fractie menen dat wanneer
de situatie in een bepaald land vraagt om het nemen van acute maatregelen
ter bescherming van asielzoekers, zoals het instellen van een vertrekmoratorium
of een categoriaal beschermingsbeleid, dat altijd mogelijk moet zijn. Deelt
de minister deze opvatting, zo vragen deze leden.Naar aanleiding van de opmerking van het kabinet dat het nastrevenswaardig
is om enige terughoudendheid te betrachten wanneer het gaat om wijzigingen
in het beleid die «directe gevolgen hebben voor de werkvoorraden»
merken deze leden het volgende op. Met alle begrip voor het belang van het
niet onnodig verstoren van de uitvoeringspraktijk, wijzen de leden van de
SP-fractie erop dat door de vorige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
een incidenteel hogere instroom van asielzoekers uit een bepaalde groep (i.c.
Iraki’s die vanuit Duitsland naar Nederland doorreizen) al voldoende
werd geacht om onmiddellijk een einde te maken aan het categoriale beschermingsbeleid
voor Centraal- en Zuid-Irak, zonder dat er sprake was van een verbetering
in de veiligheidssituatie in het betreffende gebied (eerder het tegenovergestelde).
Als van de Kamer wordt verwacht dat de werkvoorraden een reden zijn voor terughoudendheid
in het wijzigen van het beleid, dan mag wellicht ook van de regering worden
verwacht dat de instroomcijfers niet de enige grond vormen voor een beleidswijziging.
Graag ontvangen deze leden een reactie hierop.De leden van de VVD-fractie merken op dat de CEV concludeert dat de uitvoeringspraktijk
onder andere sterk onder druk is komen te staan als gevolg van incidentele
maatregelen, zoals de Eenmalige Regeling. De CEV beveelt vervolgens aan bij
de toekomstige uitvoering «dergelijke verstoringen van de uitvoeringspraktijk
zoveel als mogelijk te vermijden en zich in ieder geval rekenschap te geven
van de consequenties voor de uitvoeringspraktijk». Kan de
minister aangeven hoe de huidige forse beleidswijzigingen ten aanzien van
de uitzettingsstop van uitgeprocedeerde asielzoekers in de laatste fase van
het Project Terugkeer in het licht van deze aanbeveling van de CEV moet worden
geapprecieerd?Eveneens in het licht van deze aanbeveling van de CEV, vragen de leden
van de VVD-fractie of de minister nader kan ingaan op de wijze waarop hij «iets
meer rust en ruimte op dit beleidsterrein « wil gaan creëren, en
dan vooral inzake de interessante voorstellen die het kabinet doet omtrent
de op nationaal niveau analoge toepassing van het Bestuurlijk akkoord met
de Gemeenten? Hoe ziet de minister zo een afspraak tussen parlement en kabinet
voor zich, zo vragen deze leden.6. Evaluatie en kwaliteitsborgingHet is de leden van de SP-fractie bij de aanbeveling van de CEV over het
opzetten van een stelsel van kwaliteitszorg niet volledig duidelijk in hoeverre
deze aanbeveling wordt overgenomen of niet. De reactie geeft aanleiding te
denken van wel, en daar stemmen deze leden van harte mee in. Wordt de Kamer
geïnformeerd over de voortgang van de verschillende genoemde kwaliteitsprojecten
die op dit moment bij de IND in gang zijn? Zo ja, op welke termijn, zo vragen
deze leden.Is de minister voorts bekend met het Britse «Quality Initiative»-project,
waarbij de Britse overheid en de UNHCR nauw samen werken aan het verbeteren
van de kwaliteit van de procedure? Is de minister bereid om met de UNHCR te
overleggen over de wenselijkheid van een dergelijk project in Nederland, zo
vragen deze leden.De leden van de VVD-fractie onderschrijven, met het kabinet en de CEV,
het belang van een stelsel van kwaliteitszorg voor het uitvoeringsproces van
het vreemdelingenbeleid. Deze leden beoordelen dan ook positief de toetreding
van de IND tot het Handvest Publieke Verantwoorden, het instellen van de Monitor
Kwaliteit Beschikkingen, de actualisatie van het vreemdelingencirculaire en
het opvolgen van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer op dit vlak (met
name wat betreft de samenwerking met de SVB). Graag worden de leden van de
VVD-fractie op de hoogte gehouden van andere relevante ontwikkelingen op dit
terrein die zullen bijdragen aan een verbetering van de uitvoeringspraktijk.Benchmarks en uitwisseling van «best practices» kunnen met
het oog op permanente verbeteringen in de beleidsuitvoering en uitvoering
zeer wel van belang zijn. In de reactie onderschrijft ook het kabinet in algemeenheid
het belang, maar lijkt het kabinet niet in te gaan op de suggesties van de
CEV om ook de mogelijkheden te benutten die de toenemende internationale samenwerking
op dit terrein op biedt. Kan de minister nader aangeven of hij ook deze aanbeveling
van de CEV zal overnemen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.7. Dé asielprocedure bestaat nietHet verheugt de leden van de CDA-fractie dat de CEV tot het oordeel is
gekomen dat de huidige beschikking in asielzaken van betere kwaliteit is dan
de beschikking in eerste aanleg onder de oude wet. Dit neemt niet weg dat
de CEV van mening is, dat er verbeteringen mogelijk zijn in de asielprocedure,
zowel bezien naar de AC-, als naar de «normale» procedure. Deze
leden zijn het hiermee eens. Zij kunnen er dan ook mee instemmen wanneer de
AC-procedure zou worden opgerekt naar zes dagen. Dit is in lijn met het huidige
CDA-verkiezingsprogramma. Door de termijnverlenging kan de asielzoeker meer
tot rust komen en zich, samen met rechtshulpverleners en vrijwilligers beter
op de procedure voorbereiden. Ook ontstaat, naar de mening van deze leden,
er meer tijd voor correcties en aanvullingen op het rapport van het gehoor
en het formuleren van een zienswijze. Het kabinet bestudeert
deze «oprekking» als een van de mogelijkheden. Aan welke andere
mogelijkheden wordt gedacht, zo vragen deze leden. Een andere vraag is, of
in de «opgerekte» fase ook méér, of nóg meer,
aandacht zal worden besteed aan identiteitsvaststelling en aan trauma- en
andere medische aspecten.De leden van de CDA-fractie merken op dat de CEV een aanzienlijke discrepantie
tussen de behandeltijd en de doorlooptijd van asielverzoeken constateert.
De tijdsduur van de «normale» procedure wordt sterk bepaald door
de periodes waarin de asielzaak onbehandeld «op de plank» ligt,
zo onderschrijft het kabinet deze bevinding van de CEV. De door het kabinet
beoogde verruiming van de AC-periode zou een geschatte tijdwinst opleveren
van vijf tot acht weken, terwijl daarnaast de invoering van «casemanagement»,
gekoppeld aan het AC/behandelkantoor model onder één dak de
kwaliteit en de snelheid van de totale procedure zou kunnen en moeten vergroten.
De leden van de CDA-fractie vinden dit een goede ontwikkeling, alsook dat één
en ander zal worden besproken met de rechtsbijstand/asieladvocatuur en Vluchtelingenwerk
Nederland. Deze werkwijze is ook door de CEV aanbevolen en heeft zijn vruchten
afgeworpen bij de totstandkoming van de Vw 2000. Zijn er nog andere instanties,die
zullen worden geraadpleegd over de nieuwe opzet, zo vragen deze leden. Zij
denken in dit verband bijvoorbeeld aan UNHCR, die ook een commentaar heeft
geleverd op de evaluatie en die heeft aangegeven graag te willen meedenken
over nieuwe mogelijkheden en te willen deelnemen aan nieuwe overleggen. Hoe
kijkt de minister hier tegenaan?De leden van de CDA-fractie merken voorts op dat in de kabinetsreactie
vooralsnog slechts de contouren zijn geschetst van een aantal mogelijke wijzigingen
in de asielprocedure. De leden van de CDA-fractie vragen of kan worden aangegeven
welk tijdpad voor ogen staat voor de nadere uitwerking van die contouren en
wanneer aan de Kamer concrete voorstellen zullen worden voorgelegd, alsmede
het daaraan gekoppelde «kosten-batenplaatje», dit laatste mede
bezien in relatie tot de door het kabinet gedane toezegging dat het advies
van de CEV zal worden opgevolgd om de bestaande capaciteit van de IND, Vreemdelingenkamers
en Raad van State langer aan te houden. Deze leden dringen aan op spoed.De leden van de PvdA-fractie hebben naar aanleiding van diverse publicaties,
waaronder die van Human Rights Watch, UNHCR en de ACVZ, waarin stevige kritiek
werd geuit op de zorgvuldigheid in de AC-procedure, in 2004 in een debat met
de minister aangegeven dat de AC-procedure verbetering behoeft. Deze leden
hebben toen al gepleit voor een verlenging en verbetering van de AC-procedure
onder meer omdat er meer tijd nodig is voor voorbereiding van de asielzoeker
op de gehoren en omdat er nu te weinig tijd is voor rechtshulpverleners, alsmede
voor gedegen onderzoek door de IND zelf. Bovendien moeten asielverzoeken van
mensen uit kwetsbare groepen (bijvoorbeeld getraumatiseerde asielzoekers en
onbegeleide minderjarigen), naar de mening van deze leden, niet in AC worden
afgedaan.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat de marginale rechterlijke
toetsing, zoals die door de afdelingsjurisprudentie is vormgegeven, de te
krappe mogelijkheid om nieuwe feiten en/of documenten in de procedure te brengen
en andere afdelingsjurisprudentie zoals een zware geloofwaardigheidstoets
bij het ontbreken van documenten, een zware wissel op een zorgvuldige procedure
trekken.In de evaluatie komt naar voren dat een meerderheid van de respondenten
van mening is dat de rechtsbescherming van asielzoekers met de komst van de
Raad van State als hoger beroepsinstantie is verminderd, door, onder meer,
toepassing van de marginale toetsing. De leden van de PvdA-fractie noemen
een aantal commentaren zoals die van Vluchtelingenwerk Nederland en Amnesty
International. Deze organisaties wijzen in hun commentaar op deze evaluatie
ook van een vermindering van de rechtsbescherming van de individuele
asielzoeker door de komst van het hoger beroep en met name de invulling die
de Raad van State daar aan heeft gegeven. Ook de UNHCR merkt op dat de toepassing
van de versnelde procedure extra zorgwekkend is vanwege de genoemde bijzonderheden
voortvloeiend uit de jurisprudentie van de Raad van State.Amnesty International concludeert dat het hoger beroep door de jurisprudentie
van de Raad van State er toe heeft geleid dat het hoger beroep een rechtsmiddel
is geworden waarbij met name de Nederlandse staat gebaat is en waarin individuele
rechtsbescherming van asielzoekers ondergeschikt is gemaakt aan het algemeen
belang. Dit staat op gespannen voet met internationale verplichtingen om te
zorgen voor een zorgvuldige asielprocedure die refoulement van asielzoekers
moet voorkomen. Deze leden vragen een reactie op deze bezwaren.De leden van de PvdA-fractie merken voorts op dat de CEV vaststelt dat
er indicaties zijn dat beschikkingen die in de AC-procedure tot stand zijn
gekomen minder zorgvuldig zijn dan beschikkingen die in de «normale
procedure» tot stand zijn gekomen. Dit is des te kwalijker nu het percentage
zaken, dat in de AC-procedure is behandeld, onder de nieuwe wet sterk is gestegen.
Het totale afdoeningspercentage AC bedroeg in 2005 gemiddeld 50%1. De CEV stelt dat door dit hoge percentage afdoeningen
de beperkte zorgvuldigheid van de AC-procedure ten opzichte van de zorgvuldigheid
van de «normale» asielprocedure onder de Vw 2000 een zwaarder
gewicht toekomt. Zij wijst er op dat de AC-procedure inclusief rechterlijke
toets in 25% van de gevallen leidt tot een totale doorlooptijd van
23 dagen of korter. De CEV beveelt aan – in aansluiting op eerder adviezen
van de ACVZ en van Vluchtelingenwerk Nederland – de termijnen binnen
de AC-procedure op zodanige wijze aan te passen, dat daar kwaliteitswinst
kan worden behaald.Omdat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie de meeste kritiek
en aanbevelingen met betrekking tot het functioneren van de AC-procedure tot
op heden naast zich neer heeft gelegd, zijn de leden van de PvdA-fractie van
mening, dat er alle reden is om de AC-procedure te verbeteren om risico’s
van onzorgvuldige behandeling van asielverzoeken uit te sluiten. Onder die
verbeteringen verstaan deze leden dus ook een verlenging van de AC-procedure.De leden van de PvdA-fractie betreuren het dat het kabinet zich –
ondanks alle kritiek – en na deze uitvoerige evaluatie van de Vw 2000
nog altijd op het standpunt stelt dat de AC-procedure een zorgvuldige procedure
is die met voldoende waarborgen is omkleed. De, naar de mening van deze leden,
beperkte voorstellen die het kabinet doet, waaronder het naar voren halen
en het van toepassing maken op de AC-procedure van de rusttermijn van zes
dagen, zijn naar het oordeel van deze leden onvoldoende om daadwerkelijk een
zorgvuldige procedure te bewerkstelligen.De leden van de PvdA-fractie worden breed gesteund in hun opvatting dat
de kabinetsreactie onvoldoende tegemoet komt aan de nationale en internationale
kritiek op de versnelde procedure. Vluchtelingenwerk Nederland, NJCM, Amnesty
International, De Nederlandse Orde van Advocaten en UNHCR maken duidelijk
dat de kabinetsreactie onvoldoende tegemoet komt aan de kritiek op de AC-procedure,
zeker nu dit nogmaals uit de uitgebreide evaluatie naar voren is gekomen.Overigens steunen de leden van de PvdA-fractie de beperkte aanpassingen
van het kabinet wel omdat, zoals het kabinet terecht stelt, beter tegemoet
wordt gekomen aan de oorspronkelijke bedoeling van de rusttijd en Vluchtelingenwerk
en de rechtsbijstand/asieladvocatuur meer tijd krijgen asielzoekers voor te
bereiden op de procedure. Deze leden vragen in navolging van UNHCR2 of de zesdagen termijn ook zal gaan gelden voor asielzoekers
die hun asielaanvraag hebben ingediend op AC-Schiphol.Voorts merken de leden van de PvdA-fractie op dat zij het voorstel van
Vluchtelingenwerk Nederland uit 2004 voor een nieuwe asielprocedure, nog steeds een bijzonder interessant alternatief vinden. Het onderscheid
tussen de AC-procedure en OC-procedure zou, wat deze leden betreft, wel moeten
blijven bestaan. Zij menen dat dit in het voorstel van Vluchtelingenwerk Nederland
ook het geval lijkt te zijn.Een iets langere termijn voor de bespreking van het nader gehoor en het
bespreken van de correcties en aanvullingen zou, zo menen de leden van de
PvdA-fractie, ook op z’n plaats zijn. Overigens vinden deze leden dat
de asielzoeker in principe met één rechtshulpverlener in AC
te maken moet hebben, en niet zoals nu met verschillende. Deze leden zijn
van mening dat ook overwogen zou moeten worden om meer tijd in te ruimen voor
het presenteren van het voornemen naar aanleiding van het nader gehoor. De
IND zou de asielmotieven goed moeten wegen en wellicht is extra onderzoek
nodig, zo vinden deze leden. Het onderzoek in de eerste fase na het eerste
gehoor zou dan met een week bekort kunnen worden (van drie weken naar twee
weken).Verder zijn deze leden van mening dat zou moeten worden nagedacht of de
Tijdelijke Noodvoorziening wel de geschikte plaats is om asielzoekers tot
rust te laten komen.Ook vinden de leden van de PvdA-fractie dat moet worden doordacht welke
gevolgen een nieuw model zal hebben voor de vrijheidsontneming van asielzoekers
die hun asielaanvraag indienen op AC-Schiphol.Specifieke hulpverlening gericht op het onderkennen van traumata, marteling
of seksueel misbruik zou, zo menen de leden van de PvdA-fractie, in AC aanwezig
moeten zijn. Verder vinden deze leden dat moet worden overwogen om asielverzoeken
van asielzoekers uit landen waar op grote schaal mensenrechtenschendingen
plaatsvinden en/of uit zeer instabiele landen, niet in AC af te doen.Verder zijn de leden van de PvdA-fractie van mening dat grondig moet worden
onderzocht of het niet hanteren van een inhoudelijk criterium in de AC-procedure
in strijd is met Europese richtlijn 2005/85/EG betreffende minimumnormen voor
procedures in de lidstaten voor de toekenning of intrekking van de vluchtelingenstatus.
Deze richtlijn is aangenomen en dient op uiterlijk 1 december 2007 te
zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. In de richtlijn worden
alleen inhoudelijke criteria genoemd om een asielaanvraag versneld af te doen.
Deze leden wijzen er op da het NJCM van mening is dat het huidige AC-criterium,
dat een zaak binnen 48 procesuren op een zorgvuldige wijze kan worden afgedaan,
niet voldoet aan de inhoudelijke criteria van de richtlijn. Dit aspect moet,
volgens de leden van de PvdA-fractie, bij het vormgeven van een verbeterde
AC-procedure worden meegenomen.Voorts menen de leden van de PvdA-fractie dat voor een zorgvuldige AC-procedure
ook is vereist dat opvang wordt geboden tijdens de beroepsprocedure.Bij twee gelegenheden hebben deze leden in de afgelopen periode moties
ingediend die oproepen tot het alsnog bieden van opvang tijdens de beroepsprocedure
in de versnelde procedure (o.a. motie 19 637, nr. 706). Deze leden
stellen vast dat in de versnelde procedure op dit moment geen opvang wordt
geboden aan asielzoekers die hun negatieve beschikking hebben ontvangen. Zij
merken op dat de rechter dan nog geen definitief oordeel heeft gegeven over
de asielaanvraag van de asielzoeker. Deze leden wijzen er op dat ook de ACVZ
in haar advies in 2004 heeft opgeroepen tot het bieden van opvang tijdens
de beroepsprocedure in de AC-procedure.Helaas hebben de leden van de PvdA-fractie tot op heden geen Kamermeerderheid
achter zich kunnen krijgen voor de wijziging van de Vw 2000 op dit punt. Deze
leden vragen de minister nogmaals aandacht voor het wijziging van de Vw 2000
om een einde te maken aan het onthouden van opvang aan asielzoekers tijdens
de beroepsfase in de versnelde procedure. Ten aanzien van de OC-procedure hebben de leden van de PvdA-fractie in
2004 al gepleit voor een verkorting van de beslistermijnen in de OC-procedure.
Deze leden merken op dat de CEV vaststelt dat er sprake is van een zeer langdurige «normale
procedure», waarbinnen 25% van de aanvragen een doorlooptijd
heeft van meer dan 800 dagen. De CEV concludeert dan ook «dat de AC-Procedure
en de «normale »procedure te ver uit elkaar zijn gegroeid»
en verzoekt de regering maatregelen te treffen. De leden van de PvdA-fractie
nemen met instemming kennis van het feit dat het kabinet de noodzaak onderschrijft
om het verschil in lengte tussen de AC-procedure en de «normale»
procedure te verkleinen. Het kabinet kondigt daartoe een aantal maatregelen
aan, die deze leden onderschrijven, maar ook nog graag nader onderbouwd willen
zien. De leden van de PvdA-fractie merken daarbij op dat vooral de tijd waarin
zaken nu «op de plank liggen» bij de IND, zoals de CEV vertolkt,
nuttig besteed moet worden. Een verkorting van de termijn van de advocatuur
vinden deze leden niet wenselijk, omdat daarmee de kans groter wordt dat procedures
weer minder zorgvuldig worden.De leden van de PvdA-fractie merken voorts op dat in opdracht van de Tweede
Kamer en de minister van Volksgezondheid de Landelijke Commissie medische
aspecten van het vreemdelingenbeleid (Commissie Smeets) in 2004 een belangrijk
rapport heeft uitgebracht over medische aspecten van het vreemdelingenbeleid
dat nog zeer actueel is. De Commissie Smeets heeft een groot aantal aanbevelingen
gedaan, waaronder het toekennen van een volwaardige rol aan medische informatie
in de asielprocedure. De voormalige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
koos er voor nauwelijks tot geen van de aanbevelingen over te nemen. De leden
van de PvdA-fractie zijn nog steeds van mening dat de medische aspecten in
het vreemdelingenbeleid meer in overeenstemming zouden moeten worden gebracht
met de aanbevelingen van de Commissie Smeets om zo meer recht te doen aan
de aanpak van medische problemen die spelen in het vreemdelingenbeleid. Graag
willen deze leden in dit verband een reactie op een recente publicatie van
Amnesty International in samenwerking met Pharos en Vluchtelingenwerk Nederland
die gaat over de betekenis van de Istanbul Protocol en medische rapportages
in de asielprocedure.Voorts merken de leden van de PvdA-fractie op dat aan het gezinsherenigings-
en het gezinsvormingsbeleid de afgelopen periode, hun inziens, onnodig strikt
uitvoering is gegeven, waardoor te weinig oog was voor de feitelijke situatie
van gezinnen met onder andere een asielachtergrond. Ook duurden procedures
vaak te lang. Hierdoor werden gezinnen te lang van elkaar gescheiden of blijvend
gescheiden. Vluchtelingenwerk Nederland heeft dat in een rapport van 17 november
jl. helder in kaart gebracht.1 Kortheidshalve
verwijzen de leden van de PvdA-fractie hiernaar. Ook door de combinatie van
het stellen van extra voorwaarden door de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie zoals het stellen van de 120% eis voor gezinsvorming
en de zeer hoge leges die betaald moet worden, wordt een extra barrière
opgeworpen die niet bij de totstandkoming van de Vw 2000 was bedoeld. Zodoende
wordt het uitoefenen van het recht op gezinsleven belemmerd op een wijze waarbij
deze leden grote bedenkingen hebben. Stichting Buitenlandse Partner heeft
tal van voorbeelden daarvan geïnventariseerd.Het Europese Hof van de rechten van de Mens heeft Nederland zelfs «Excessive
formalism» verweten door een vergunning te weigeren vanwege het ontbreken
van een MVV.2 Nederland had zijn verplichtingen
geschonden op grond van artikel 8 EVRM door een verblijfsvergunning te weigeren
aan een Braziliaanse vrouw, van wie het kind de Nederlandse nationaliteit
heeft.De procedurele beperkingen die de Raad van State oplegt (vaste jurisprudentie)
door te eisen dat een vreemdeling die al in Nederland is te laten terugkeren
naar het land van herkomst voordat het recht op gezinsleven (artikel
8 EVRM) kan worden ingeroepen hebben de rechtsbescherming vervolgens beperkt.Ook kan tegen een negatief advies van de IND niet meer geprocedeerd worden,
maar moeten gezinsleden (ook van vluchtelingen) naar ambassades van vaak naburige
landen afreizen, om daar een officiële MVV-aanvraag te doen, met alle
risico’s van dien.Conform de bedoeling van de Vw 2000 zou het recht op gezinsleven, naar
de mening van de leden van de PvdA-fractie, centraler moeten staan in het
overheidsbeleid, inclusief bij het terugkeerbeleid, hetgeen in het laatste
geval neer komt op het niet gescheiden uitzetten van gezinnen. Het onmiddellijk
uitvoering geven aan de motie van der Staaij/De Vries (Kamerstuk 19 637,
nr. 698) zou hier, zo menen deze leden, onder meer recht aan doen. Recentelijk
heeft de ACVZ over de weigering van de regering uitvoering te geven aan deze
motie geoordeeld dat de argumenten die de regering daarvoor hanteert niet
valide zijn.Voorts merken de leden van de PvdA-fractie op dat zij op het punt van
de uitvoering van vreemdelingenbewaring zich reeds langere tijd hebben ingezet
voor het maken van een uitzondering voor kinderen. Ouders met kinderen die
in afwachting zijn van hun uitzetting horen, wat deze leden betreft, niet
in de cel thuis. Ook een groot aantal maatschappelijke organisaties waaronder
Amnesty International, De Raad van Kerken en Unicef Nederland hebben zich
ingezet voor «geen kind in de cel». Ook de Parlementaire Assemblee
van de Raad van Europa en UNHCR hebben hun zorgen geuit over de invloed van
vreemdelingenbewaring op kinderen in Nederland. Deze leden verzoeken de minister
zijn besluit om geen gehoor te geven aan de breed gesteunde oproep, om kinderen
niet in vreemdelingenbewaring te plaatsen, te heroverwegen en daarmee uitvoering
te geven aan de motie De Vries (Kamerstuk 29 344, nr. 54).De leden van de SP-fractie merken op dat de CEV stelt vast dat de «normale»
asielprocedure in veel gevallen veel te lang duurt, waarbij wettelijke beslistermijnen
door de IND stelselmatig worden overschreden. De CEV stelt tevens vast dat
er indicaties zijn dat de beschikkingen die in de AC-procedure totstandkomen
minder zorgvuldig zijn dan de beschikkingen die in de normale procedure totstandkomen.
Concluderend stelt de CEV dat de AC-procedure en de «normale»
procedure te ver uit elkaar zijn gegroeid. Kort gezegd moet de AC zorgvuldiger
en de normale procedure sneller, maar met behoud van zorgvuldigheid. De leden
van de SP-fractie hebben al jaren veel kritiek op de AC-procedure en het feit
dat er geen inhoudelijk criterium bestaat op grond waarvan wordt bepaald welke
zaken wél en welke zaken níet in het AC behandeld mogen worden.
De leden van de SP-fractie stellen vast dat hun kritiek – en die van
de vele organisaties die zich de afgelopen jaren over de AC-procedure hebben
uitgesproken – nu door de CEV wordt bevestigd.In dat licht zijn de leden van de SP-fractie zeer teleurgesteld door het
gedeelte van de kabinetsreactie waarin wordt gereageerd op de aanbeveling
van de CEV ten aanzien van de asielprocedure. Dat het kabinet al meermaals
aan de Kamer heeft aangegeven «dat de AC-procedure een zorgvuldige procedure
is die met voldoende waarborgen is omkleed», is natuurlijk juist. Maar
een zin wordt niet feitelijk waar door hem maar vaak genoeg als een mantra
uit te spreken. De leden van de SP-fractie merken op dat de AC-procedure (en
het feit dat in principe alle asielzaken in een AC kunnen worden behandeld)
inmiddels is bekritiseerd door de Parlementaire Assemblee van de Raad van
Europa, het Toezichthoudend Comité bij het Kinderrechtenverdrag, de
UNHCR, Human Rights Watch, de ACVZ, Amnesty International, VluchtelingenWerk
Nederland en het NJCM. De leden van de SP-fractie stellen verder vast dat
het kabinet niet inhoudelijk ingaat op de kritiek van de CEV op de AC-procedure,
maar alleen herhaalt dat de AC-procedure zorgvuldig is. De leden van de SP-fractie
vragen de minister om nu uitgebreid en inhoudelijk in te gaan op de bestaande
kritiek op de AC-procedure en vervolgens met argumenten en redenen omkleed
aan te geven waarom de minister op het standpunt staat dat de AC-procedure
zorgvuldig is. Kan de minister verder motiveren waarom er niet voor wordt
gekozen om een inhoudelijk criterium vast te stellen op grond waarvan wordt
bepaald of een zaak in het AC behandeld kan worden? De leden van de SP-fractie
zijn van mening dat alleen kennelijk ongegronde asielverzoeken en zaken waarin
duidelijk sprake is van misbruik van de asielprocedure versneld (in 48 procesuren)
zouden mogen worden afgedaan. Zij volgen hierin het standpunt van de UNHCR,
de Stichting Rechtsbijstand Asiel Nederland (SRAN) en het NJCM. Kwetsbare
groepen, zoals kinderen en getraumatiseerde asielzoekers, horen zeker niet
in een AC-procedure thuis, zoals ook Amnesty International stelt. Graag ontvangen
deze leden hierop een reactie van de minister.Gezien de bestaande kritiek op de AC-procedure en de bevindingen van de
CEV vinden de leden van de SP-fractie het een volstrekt gemiste kans dat de
evaluatie niet wordt aangegrepen om de AC-procedure te verbeteren. De leden
van de SP-fractie zien in ieder geval niet de meerwaarde van het verplaatsen
van de rusttijd van zes dagen, zeker niet wanneer die verplaatsing tot gevolg
zou hebben dat de voorbereiding op het nader gehoor in gevaar zou komen, waar
de SRAN in haar reactie op de kabinetsreactie op wijst. Verder vragen de leden
van de SP-fractie hoe de wettelijk voorgeschreven rust voor de asielzoeker
zich verhoudt met het idee dat de asielzoeker zich tijdens de rusttermijn
moet voorbereiden op de asielprocedure. Heeft de minister kennisgenomen van
de kritiek van de SRAN op dit plan van de minister en de gevolgen hiervan
voor de rechtsbijstand? Kan de minister nog eens duidelijk aangeven welke
groepen asielzoekers, wanneer gebruik kunnen maken van de rusttermijn van
zes dagen en hoe dit zich precies verhoudt tot de voorbereiding op de diverse
stappen in de procedure? Kan de minister ingaan op de kritiek van de SRAN
op dit onderdeel van het plan, zo vragen deze leden.De leden van de SP-fractie zijn geschokt door de plannen van het kabinet
om de normale asielprocedure op bepaalde punten te gaan vormgeven volgens
de AC-procedure, gezien de vele harde aanwijzingen dat deze procedure níet
zorgvuldig genoeg is. Worden deze plannen werkelijkheid, dan betekent dat,
dat de betreffende asielzoeker – die nota bene een zaak heeft die níet
in 48 procesuren kan worden behandeld! – veel minder tijd voor rechtsbijstand
krijgt dan nu. De leden van de SP-fractie zijn hier zeer bezorgd over. Op
deze manier is de normale procedure zo meteen kwetsbaar voor dezelfde kritiek
als de AC-procedure. Is de minister werkelijk van mening dat in ingewikkelde
zaken enkele uren tijd voor de nabespreking van het eerste gehoor en de voorbereiding
op het nader gehoor voldoende is? Is het bovendien niet zo dat bij toepassing
van de AC-procedure op ingewikkelde zaken, ook deze asielzoekers te maken
zullen krijgen met meerdere rechtsbijstandverleners, met alle problemen van
dien? Heeft de minister kennisgenomen van de kritiek op deze voorstellen van
de kant van de Nederlandse Orde van Advocaten, de SRAN, de UNHCR, Amnesty
International en VluchtelingenWerk Nederland? Is de minister bereid om uitgebreid
op deze kritiek te reageren? De leden van de SP-fractie zien overigens niet
hoe deze voorstellen zullen bijdragen aan de versnelling van normale asielprocedure,
nu de CEV duidelijk heeft gemaakt dat de oorzaak van de (inderdaad) te trage
procedure vooral bij de IND ligt. Zaken blijven simpelweg te lang op de plank
liggen bij deze dienst. In de onderhavige brief wordt niets gezegd over de
aanpak van dit probleem. Kan de minister aangeven welke oplossingen hij ziet
voor het langdurig op de plank liggen van asielzaken bij de IND, zo vragen
deze leden.In de bijlagen bij de brief gaat het kabinet in op de deelrapporten bij
de evaluatie van de CEV. Hierin komen onder andere de problemen rond de ex-nunc
toetsing en het hoger beroep aan de orde. Het kabinet geeft aan zich te kunnen
vinden in de jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrecht Raad
van State op deze punten. De leden van de SP-fractie willen de minister wijzen
op de aanhoudende kritiek op de marginale toetsing door de rechter van asielzaken
in Nederland en de buitengewoon stringente wijze waarop met nieuwe feiten
en omstandigheden wordt omgegaan, onder andere van de kant van VluchtelingenWerk
Nederland, Amnesty International en het NJCM. Is de minister bereid om in
te gaan op deze kritiek, zo vragen deze leden.De leden van de VVD-fractie merken op dat de doelstelling van de Vw 2000,
kortere procedures en een betere kwaliteit van de beslissingen in eerste aanleg,
door de CEV, het kabinet en ook door deze leden als leidend wordt gezien als
het gaat om het verbeteren van de huidige uitvoeringspraktijk. Aanpassingen
van de systematiek dienen dan ook dat doel te dienen. Deze leden hebben in
dat licht met interesse kennisgenomen van de aanbevelingen van de CEV die
zich richten op de doorlooptijden en de kwaliteit van asielprocedures. Vooral
haar aanbeveling om door fasering binnen de AC-procedure de voordelen van
de huidige 48-uurs procedure – snelle afhandeling van aanvragen –
te behouden en de nadelen – druk op zorgvuldige beslissingen door de
tijdsklem – te ondervangen, zijn een helder signaal, evenals de voorgestelde
verkorting van de lengte van de «normale» procedure.Het kabinet legt, naar de mening van de leden van de VVD-factie, helder
uit dat er niet twee procedures bestaan, maar dat er inhoudelijk één
procedure is waarbij er vrij snel aan het begin reeds een splitsing plaatsheeft
naar een «zeer lange» (de «normale» procedure) en
een «zeer korte» procedure, de AC-procedure. Hoewel het kabinet
de huidige AC-procedure als zorgvuldig bestempelt, komt het kabinet met een
drietal voorstellen om de gesignaleerde nadelen van beide procedures te adresseren.
Deze leden steunen het kabinet in zijn streven om de huidige procedure in
het licht van de aanbevelingen van de CEV aan te scherpen en te verbeteren.
De leden van de VVD-fractie delen het oordeel van het kabinet dat waar het
gaat om het nivelleren van de verschillen tussen de AC-procedure en de «normale»
procedure, het niet verstandig is direct bij de indiening van de asielaanvragen
een keuze te maken tussen verschillende termijnen en procedures. Op dit punt
dient te worden aangesloten bij de huidige systematiek.Het voorstel van het kabinet ten aanzien van het verplaatsen van de rustperiode
en de bijstand die een asielzoeker in de periode kan ontvangen, lijkt binnen
deze systematiek te passen. Wel zijn de leden van de VVD-fractie beducht op
het ontstaan van langere wachttijden en knelpunten in de organisatie en zien
graag, alvorens over te gaan tot implementatie van dit voorstel, een nadere
en grondige analyse van de effecten van dit voorstel op de uitvoeringssystematiek.
Onderdeel van die analyse zou, volgens deze leden, een gefundeerde uitwerking
van de te behalen tijdbekorting moeten zijn. Zo vinden de leden van de VVD-fractie
het interessant te vernemen wat de inschatting van verschillende stakeholders
is ten aanzien van de tijdwinst die wordt behaald door het verplaatsen van
de rustperiode. De noodzaak van een grondige analyse geldt ook voor de financiële
gevolgen van het rusttijd voorstel (opwaardering Tijdelijke Nood Voorziening,
betrokkenheid KMar, et cetera) en de voorstellen ten aanzien van casemanagement
door de IND en AC/behandelingkantoor model onder één dak.Het kabinet geeft aan dat hij in zijn reactie slechts enkele contouren
schetst van mogelijke wijzigingen. Het kabinet geeft verder aan dat enkele
andere wijzigingen nog niet zijn uitgewerkt. De leden van de VVD-fractie zouden
graag van de minister willen vernemen wanneer hij de concretere uitwerking
van de in de kabinetsreactie aangegeven en nog op stapel staande plannen zal
kunnen presenteren. Het kabinet geeft aan de voorstellen te zullen bespreken
met verschillende stakeholders. Graag zien de leden van de VVD-fractie
de uitkomsten van deze besprekingen, voor zover relevant, tegemoet.De leden van de PVV-fractie merken op dat met invoering van het voorstel
om de rusttermijn van zes dagen, die het Vreemdelingenbesluit 2000 voorschrijft,
te laten ingaan op het moment dat de asielzoeker aangeeft een asielverzoek
te willen doen, zich het volgende nadeel kan voordoen.Het snel vaststellen van identiteit, nationaliteit en reisroute van de
vreemdeling, kan oneigenlijk gebruik van de asielprocedure aan het licht brengen.
Van een asielzoeker mag bijvoorbeeld in alle redelijkheid worden verwacht
dat hij/zij direct aan kan geven hoe hij/zij Nederland heeft bereikt. Deze
informatie kan tegenstrijdigheden, onwaarschijnlijkheden, of onwaarheden bevatten,
die voor de beoordeling van het asielverzoek van groot belang zijn. Wanneer
de vreemdeling, alvorens het aangeven van zijn identiteit, nationaliteit en
reisroute, zes dagen de tijd krijgt om zich, met behulp van Vluchtelingenwerk
en rechtsbijstand/asieladvocatuur, voor te bereiden op de asielprocedure,
bestaat de kans dat genoemde tegenstrijdigheden, onwaarschijnlijkheden, of
onwaarheden kunnen worden «ondervangen» middels het voorbereiden
van betere, consistente – maar onjuiste – antwoorden op vragen
rond identiteit, nationaliteit en reisroute. Dit bemoeilijkt de beoordeling
van het asielverzoek en verkleint de kans om oneigenlijk gebruik van de asielprocedure
tegen te gaan. Deze leden ontvangen graag een reactie van de minister op dit
punt.Voorts willen de leden van de PVV-fractie in aanvulling hierop de minister
vragen wat de mogelijkheden zijn voor verdere vereenvoudiging van de asielprocedure,
in de zin van het stellen van het paspoortvereiste (hetgeen thans in Zwitserland
geschiedt).De leden van de GroenLinks-fractie vinden het zéér zorgwekkend
dat de evaluatiecommissie meent dat er indicaties zijn dat beschikkingen in
de AC-procedures minder zorgvuldig zijn dan de beschikkingen die in de normale
asielprocedure tot stand komen. De nadruk die er in deze procedures gelegd
wordt op de snelheid van afhandeling gaat, volgens de commissie, ten koste
van de zorgvuldigheid van de beslissingen. Deze leden doen daarom een klemmend
beroep op de minister om met onmiddellijke ingang af te zien van afdoening
van asielverzoeken in AC-procedures.De leden van de GroenLinks-fractie missen in de kabinetsreactie een specifieke
overweging met betrekking tot de positie van minderjarigen in de vreemdelingenketen.
Het is te betreuren dat de evaluatiecommissie hierover niets heeft onderzocht,
terwijl daar, naar het oordeel van de leden van de GroenLinks-fractie, heel
veel steekhoudende redenen voor te bedenken zijn. Recent is bijvoorbeeld publiekelijke
en politieke commotie ontstaan over de toepassing van vreemdelingendetentie
op minderjarige asielzoekers. Verder noemen deze leden het feit dat het asielrelaas
van alleenstaande minderjarige vreemdelingen op dezelfde wijze wordt getoetst
als het relaas van volwassen asielzoekers.Minderjarigen kunnen, naar het stellige oordeel van de leden van de GroenLinks-fractie,
nu eenmaal moeilijker samenhangende en consistente asielgerelateerde omstandigheden
aanvoeren, beschikken vaak niet over het vermogen om documenten te verwerven
die hun asielrelaas kunnen ondersteunen en begrijpen vaak onvoldoende de op
het spel staande belangen in asielprocedures. Daarop moet de asielprocedure
zijn afgestemd. Tot slot blijft de prangende vraag bij deze leden leven of
de asielprocedures waarbij minderjarigen zijn betrokken, voldoet aan het VN
Kinderrechtenverdrag. De leden van de GroenLinks-fractie vragen de minister
om in de beantwoording alsnog aandacht te besteden aan de (rechts)positie
van kinderen in asielprocedures en welke maatregelen ter versterking van hun
positie te verwachten zijn. Deze leden vragen de minister om toe te zeggen
dat op korte termijn de asielprocedures van alleenstaande minderjarigen
en ouders met kinderen niet in het aanmeldcentrum worden afgedaan en dat kinderen
onder geen enkele omstandigheid worden onderworpen aan vormen van vreemdelingendetentie.De leden van de SGP-fractie hechten sterk aan een substantiële verkorting
van procedures. Zij steunen de keus van het kabinet om niet, zoals de evaluatiecommissie
voorstelt, gescheiden korte en lange procedures te introduceren. Daarvoor
heeft het volgtijdelijke model dat nu gehanteerd wordt teveel voordelen. Wel
vragen deze leden om in de beantwoording van dit schriftelijk overleg concrete
voorstellen te doen voor verkorting van de «normale» procedure.
Het louter verplaatsen van de rusttijd van zes dagen tussen AC-procedure en
normale procedure naar een moment binnen de AC-procedure, vinden deze leden
daarvoor te mager. Overigens zouden zij van dat laatste voorstel willen weten
hoe de inkorting van de normale procedure met vijf tot acht weken precies
tot stand komt. Kan de minister ook een schatting maken van de gemiddelde
besparing op het totaal aan opvangkosten bij een x aantal asielzoekers, zo
vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie erkennen de permanent aanwezige spanning tussen
snelheid en zorgvuldigheid in de AC-procedure. Zij vragen de minister of verlenging
van de AC-procedure met bijvoorbeeld twee weken substantieel zou kunnen bijdragen
aan zorgvuldiger AC-beslissingen en of de voordelen daarvan zouden opwegen
tegen het beperkte verlies van snelheid.De leden van de SGP-fractie vragen hoe de minister het voorstel van de
UNHCR beoordeelt om de toepassing van de AC-procedure te beperken tot kennelijk
ongegronde zaken en zaken waarin duidelijk sprake is van misbruik van de asielprocedure,
alsmede om asielverzoeken van personen uit kwetsbare groepen (onbegeleide
minderjarigen, slachtoffers van marteling en getraumatiseerden) sowieso niet
in de AC-procedure te behandelen. In hoeverre kan binnen de huidige procedure
een oplossing gevonden worden voor het veel voorkomende probleem dat asielzoekers
die gemarteld of seksueel misbruikt zijn, vanwege nog ontbrekend vertrouwen
in de horende ambtenaar, in het eerste en het nader gehoor niet hun hele verhaal
of een vertekend verhaal vertellen? Is de minister bereid om zo nodig, in
overleg met ervaringsdeskundigen op dit gebied, te zoeken naar wegen om hier
verantwoord mee om te gaan? Zou een enigszins verlengde AC-procedure zich
bijvoorbeeld niet kunnen lenen om deze kwetsbare groepen te identificeren,
zo vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie vragen voorts of de minister zou willen ingaan
op de kritiek van de Nederlandse Orde van Advocaten dat de door haar gedane
wijzigingsvoorstellen zouden leiden tot verkorting van termijnen voor de advocatuur.
Houden advocaten voldoende tijd over om correcties aan te brengen op het rapport
van het nader gehoor, zo vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie zouden graag vernemen welke concrete aanpassingen
op AC-Schiphol nodig zijn om de volgens het voorstel van het kabinet aangepaste
AC-procedure ook daar volledig te kunnen toepassen.Is het overigens waar dat in AC Ter Apel de gemiddelde wachttermijn tussen
asielaanvraag en behandeling daarvan enkele maanden bedraagt? Zo ja, wat is
daarvan de oorzaak en hoe kan de doorlooptijd ingekort worden, zo vragen deze
leden.De leden van de SGP-fractie vragen verder op welke termijn de minister
denkt de gewijzigde AC-procedure in te kunnen voeren en, daarmee samenhangend,
de toepassing van casemanagement.De leden van de SGP-fractie vragen de minister of de nog te implementeren
richtlijnen 2005/85/EG (minimumnormen voor asielprocedures) en 2004/83/EG
(definitierichtlijn) bij de eventuele wetswijzigingen die uit de evaluatie
van de Vw 2000 voortvloeien direct worden meegenomen? Heeft met
name de eerstgenoemde richtlijn ook consequenties voor de inrichting van de
AC-procedure, zo vragen deze leden.BIJLAGE IIBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «INVOERING EN
UITVOERING VAN DE VREEMDELINGENWET 2000 MET BETREKKING TOT ASIEL: EEN PROCESEVALUATIE»VoornemenprocedureDe leden van de CDA-fractie merken op dat de CEV stelt dat het niet indienen
van een zienswijze in de voornemenprocedure vooral samenhangt met het als
kansloos inschatten van de zaak door rechtsbijstandsverleners. In hoeveel
(procent van de) gevallen komt men tot zo’n inschatting, zo vragen deze
leden.De leden van de GroenLinks-fractie betreuren het dat in de reactie van
het kabinet (pag. 16) op het evaluatierapport de stelling onbesproken blijft
dat de huidige asielprocedure minder zorgvuldig is dan de oude en dat, in
combinatie met de afschaffing van de bezwaarfase in asielzaken en de terughoudende
rechterlijke toetsing, te vrezen valt dat het risico vergroot is dat echte
vluchtelingen worden teruggestuurd. Zelfs al blijft deze stelling wellicht
niet onderbouwd in de deelrapporten, tóch vergt de stelling, zo menen
deze leden, nadere bespreking gezien de ernst van het verwijt dat hier gemaakt
wordt.De kwaliteit van de beslissingen in asielprocedures hangt nauw samen met
de rust en ruimte die asielzoekers moeten voelen om hun relaas te doen. De
leden van de GroenLinks-fractie vragen met heel veel non-gouvernementele organisaties
of de AC-procedure hierin kan voorzien. Gecombineerd met het in meerderheid
van de procedures ontbreken van een zienswijze en de beperkte mogelijkheden
van de rechtsbijstand leidt dat ertoe dat aangenomen moet worden dat asielzoekers
niet in staat moeten worden geacht om alle, voor de asielprocedure relevante
aspecten naar voren te brengen. Desondanks meent de minister dat de AC-procedure
wel degelijk een zorgvuldige, met voldoende waarborgen omklede procedure is.
Deze leden vragen de minister deze stelling nader te motiveren, vooral gezien
de constatering van de evaluatiecommissie dat er geen criteria bestaan om
te beoordelen of een asielverzoek zich leent voor afdoening in de AC-procedure.
Is de stelling van Human Rights Watch waar dat er hierbij mogelijk strijdigheid
bestaat met ExCom Conclusion nr. 30, zo vragen deze leden.Voorts vragen de leden van GroenLinks wat de plannen van het kabinet zijn
om de verschillen tussen de AC-procedure en de normale asielprocedure te verkleinen.
Gezien het feit dat het kabinet van mening is dat de helderheid en de eenduidigheid
van de huidige systematiek moet worden behouden, vrezen deze leden dat de
te nemen maatregelen negatief zullen uitpakken voor de normale asielprocedure,
in plaats van verbeteringen in de AC-procedure of het ineenschuiven van de
AC-procedure en de normale asielprocedure. Graag ontvangen deze leden een
reactie van de minister hierop.De zeer marginale beoordeling van asielbeslissingen door de rechterlijke
macht versterkt naar het oordeel van de leden van de GroenLinks-fractie en
alle beroepsgroepen in het asielveld het idee alleen maar dat het risico is
vergroot dat echte vluchtelingen bescherming onthouden wordt. Deze leden vinden
het onder deze omstandigheden geenszins verwonderlijk dat asielzoekers zich
gedwongen voelen om een herhaalde asielaanvraag in te dienen. Deze leden verzoeken
de minister om de stelling nader te onderbouwen dat het indienen van een tweede
of volgende asielaanvraag niet betekent dat in de eerdere procedure niet zorgvuldig
is getoetst (pag. 16). De leden van de GroenLinks-fractie betreuren het overigens dat het kabinet
een vrij formalistische benadering kiest op het cruciale onderwerp van de
zorgvuldigheid van de asielprocedures (pag. 16). Deze leden zijn er allerminst
van overtuigd dat het enkele feit dat de IND-ambtenaar weet dat een asielzoeker
en zijn rechtshulpverlener een zienswijze in de voornemenprocedure kunnen
aanleveren ertoe leidt dat de kwaliteit van de besluitvorming toeneemt. In
het merendeel van de procedures wordt geen zienswijze geleverd. Er mag, volgens
de leden van de GroenLinks-fractie, ervan worden uitgegaan dat dit niet helemaal,
of beter gezegd: helemaal niet te maken heeft met de kansloosheid van de asielaanvraag,
maar meer met de enorme werkdruk en capaciteitsgebrek aan de zijde van de
rechtshulpverleners. Graag ontvangen deze leden hierop een reactie van de
minister.De leden van de GroenLinks-fractie vragen de minister ook om te reageren
op de oproep van Amnesty International, Vluchtelingenwerk Nederland en het
NJCM om de rechtsbeschermingsfunctie van de rechterlijke macht in asielzaken
aanmerkelijk te versterken.BesluitmoratoriumVoor wat betreft het categoriaal landenbeleid menen de leden van de PvdA-fractie
op dat de toepassing hiervan de afgelopen periode te terughoudend heeft plaatsgevonden.
Aan het toepassen van het beleid liggen een drietal criteria (1. aard en verspreidheid
van mensenrechtenschendingen/geweld in het land van herkomst; 2. standpunt/operatie
internationale organisaties en 3. beleid andere Europese landen) ten grondslag
welke in onderlinge samenhang bezien moeten worden. Ten onrechte is niet de
algemene veiligheids- en mensenrechtensituatie in het betreffende land, maar
het asielbeleid van bepaalde Europese landen ten aanzien van dat land als
doorslaggevend criterium gaan gelden bij het bepalen of een categoriaal landenbeleid
geïndiceerd was of niet. Het intrekken van het categoriaal landenbeleid
voor Centraal-Irak geldt daarbij, zo menen deze leden, als sprekend voorbeeld.
Deze leden zijn van mening dat ook besluit- en vertrekmoratoria ten onrechte
niet leiden tot het instellen van categoriaal landenbeleid. Deze leden zijn
van mening dat de minister zou moeten komen tot een reëlere inschatting
van de veiligheids- en mensenrechtensituatie in het land van herkomst.Meeromvattende beschikkingDe leden van de CDA-fractie vragen waarom, nadat is gebleken dat er binnen
de wettelijke vertrektermijn geen rechtsmiddelen zijn aangewend, het «doorgaans
nog een aantal weken (kost)» voordat de opvangvoorzieningen daadwerkelijk
kunnen worden beëindigd. Waarom is het (klaarblijkelijk) niet mogelijk
daarop beter te anticiperen, zo vragen deze leden.De leden van de PvdA-fractie merken op dat, hoewel de evaluatie vooral
het gebrek aan gegevens over de effectiviteit van het terugkeerbeleid pijnlijk
duidelijk heeft gemaakt, kan worden vastgesteld dat de aantallen vreemdelingen
die daadwerkelijk met succes terugkeren, naar de mening van deze leden, te
beperkt zijn. Een groot deel van de vreemdelingen wordt administratief weggeschreven.
Deze leden vinden dat terugkeer beter zou moeten worden vormgegeven in de
uitvoering door een grotere inzet en gerichtheid op daadwerkelijke terugkeer.
Daarvoor zal, naar inziens van de leden van de PvdA-fractie, onder meer een
veel intensievere en betere begeleiding van de kant van de overheid nodig
zijn bij het faciliteren van de terugkeer. Ook zijn deze leden er van overtuigt
dat bij een beter terugkeerproces een aanvaardbare vertrektermijn hoort waarbinnen de vreemdeling zijn vertrek kan realiseren. Daarom pleiten
zij nog steeds voor de motie De Vries inzake het verlengen van de 28-dagen
vertrektermijn (Kamerstuk 19 637, nr. 915). Op dit punt vinden deze
leden dus een wijziging van de Vw 2000 op zijn plaats om te komen tot een
meer flexibele vertrektermijn om meer recht te doen aan de weerbarstige praktijk
van lange wachttijden voor onder meer Laissez-passer aanvragen.In dit verband wijzen de leden van de PvdA-fractie nogmaals op de kritische
houding van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa.1Ex-nunc toetsingDe leden van de CDA-fractie vragen in welke mate het (volgens critici)
in de praktijk onvoldoende tot zijn recht komende principe van de ex-nunc
toetsing leidt tot het indienen van tweede of volgende asielaanvragen. (Het
kabinet geeft in dit verband aan niet te verwachten dat veel tweede en volgende
asielaanvragen worden voorkomen.)Een ander kritiekpunt op het functioneren van de Vw 2000 betreft, naar
de mening van de leden van de PvdA-fractie, de te beperkte toetsingsmogelijkheden
van de rechter in asielzaken als gevolg van de jurisprudentie van de Afdeling
Bestuursrecht van de Raad van State. Hierdoor is een tekort ontstaan in de
rechtsbescherming dat deze leden onwenselijk vinden. Deze leden staan met
deze kritiek niet alleen. Al geruime tijd is van verschillende kanten, waaronder
de rechterlijke macht, kritiek geuit op deze uitleg van de Afdeling op de
toetsingsmogelijkheden door de (lagere) rechter. Deze kritiek op de marginale
toetsing in asielzaken is recentelijk nog eens uiteengezet door Mr S. Essakkilli
en Prof mr. T. P. Spijkerboer in het Nederlandse Juristenblad2. Zij concluderen onder meer dat door de huidige jurisprudentielijn
van de Afdeling, die een scherpe koerswijziging behelst ten opzichte van de
jurisprudentie van de Afdeling en de rechtbanken van voor 2001, de meeste
asielbeschikkingen niet meer zoals voorheen aan een volle, maar slechts aan
een marginale toetsing zijn onderworpen. Ook de zware geloofwaardigheidstoets,
de procedurele beperkingen rondom het indienen van documenten en de zeer beperkte
mogelijkheden nieuwe feiten in te brengen verzwakken de rechtsbescherming
van de asielzoeker. Met betrekking tot dit laatste punt wordt in de evaluatie
expliciet de vraag opgeworpen of de invulling die door de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State wordt gegeven aan de «ex-nunc» toetsing
niet verder is gegaan dan door de toenmalige regering was bedoeld.Deze kritiek is voor de leden Lambrechts en Van der Ham en aanleiding
geweest om op 9 oktober jl. een initiatiefvoorstel in te dienen «tot
wijziging van de Vw 2000 ter verbetering van de rechtsbescherming in asielzaken».
De leden van de PvdA-fractie staan zeer positief ten opzichte van de uitgangspunten
van dit initiatiefwetsvoorstel. Nimmer werd met de wijziging van de Vw 2000
beoogd de rechtsbescherming van de vreemdeling sterk te beperken.De jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State dwingt er toe de oorspronkelijke bedoeling van de wetgever nog explicieter
in de wet vast te leggen dan al het geval was en zo de rechtsbescherming weer
op het bedoelde peil te brengen. Daarvoor is een wijziging van de Vw 2000
noodzakelijk. De leden van de PvdA-fractie hopen dat de regering het initiatiefwetsvoorstel
van Lambrechts en van der Ham als leidraad gebruikt om direct verbeteringen
aan te brengen in de rechtsbescherming van de asielzoeker.De leden van de PvdA-fractie merken op dat ook het NJCM in haar commentaar
op de evaluatie van de Vw 2000 stelt dat de uit de evaluatie naar voren gekomen
gebrekkige rechtsbescherming een belangrijk signaal is om de rol van de Afdeling
in het vreemdelingenrecht nader onder de loep te nemen.3 De leden van de SGP-fractie constateren dat de evaluatiecommissie
heeft laten zien dat onder de Vw 2000 substantieel meer aanvragen
worden afgewezen op grond van ontbrekende documenten, dan onder de oude vreemdelingenwet.
Hoe beoordeelt de minister dat gegeven? Zou hij daarbij duidelijk kunnen maken,
mede in het licht van de UNHCR-richtlijn dat onder omstandigheden aan asielzoekers
het voordeel van de twijfel wordt gegund, in welke situaties de IND de eis
van het overleggen van bepaalde documenten kan laten vallen, zo vragen deze
leden.Hoger beroepDe leden van de PvdA-fractie merken op dat voor wat betreft de kwaliteit
en de status van algemene ambtsberichten van het ministerie van Buitenlandse
Zaken, die een belangrijke rol spelen in de asielprocedure, zij zich aansluiten
bij de conclusies van het recente rapport van de ACVZ dat de transparantie
en de toetsbaarheid van ambtsberichten verbetering behoeft1. Ook delen deze leden de conclusie van de ACVZ dat aan ambtsberichten
door zowel de minister voor Vreemdelingenzaken als de Afdeling Bestuursrecht
van de Raad van State een bijzonder groot gewicht wordt toegekend. Zo vat
de Afdeling het algemeen ambtsbericht als deskundigenbericht op dat, behoudens
tegenbewijs, altijd de doorslag geeft. Zelfs het beargumenteert wekken van
twijfel aan de volledigheid en juistheid van dergelijke berichtgeving door
gerenommeerde organisaties is onvoldoende om de informatie in het ambtsbericht
te weerleggen.Dat deze kwalificatie aan ambtsberichten wordt gegeven, is naar het oordeel
van de leden van de PvdA-fractie onterecht. Dit hebben zij eerder in debatten
aangegeven. Ambtsberichten moeten in de asielprocedure worden meegewogen naast
andere onafhankelijke en betrouwbare bronnen van mensenrechtenorganisaties
en andere organisaties.De leden van de PvdA-fractie menen dat er in de uitvoeringspraktijk en
de rechtspraak, meer rekening zou moeten worden gehouden met tussentijdse
berichten van gerenommeerde mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International
over recente mensenrechtenschendingen. Amnesty geeft in haar reactie op de
evaluatie terecht aan dat door deze praktijk de bewijspositie van de asielzoeker
ernstig is verzwakt.2Verder zien de leden van de PvdA-fractie graag een reactie van de minister
tegemoet op de aanbeveling van de ACVZ om een onafhankelijke toetsingscommissie
in het leven te roepen van deskundigen die de kwaliteit van ambtsberichten
bewaakt.Daarnaast benadrukken de leden van de PvdA-fractie hier nogmaals haast
te maken met de door deze leden veelvuldig bepleitte totstandkoming van Europese
ambtsberichten waar ook in het recente ACVZ-rapport nogmaals toe wordt opgeroepen.De leden van de SGP-fractie vragen wat de opvatting van de minister is
ten aanzien van het standpunt van het NJCM, dat marginale toetsing in de beroepsfase
afwijst met een beroep op het «absolute refoulementsverbod». Is
de toetsing door de rechter zodanig marginaal, dat de vraag of met de afwijzing
van een asielaanvraag het refoulementverbod geschonden wordt in die fase niet
meer aan de orde komt, zo vragen deze leden.BIJLAGE IVBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «DOORLOOPTIJDEN
ASIELPROCEDURES VREEMDELINGENWET 2000»Resultaten van het onderzoekDe leden van de SGP-fractie vragen of de minister met een rekenkundige
onderbouwing de verschillen kan laten zien tussen aanpassing van de IND-capaciteit
aan de verwachte instroom en aanpassing daarvan aan de verwachte
voorraden. Zij vragen of de achterstanden die over 2005 en 2006 ontstaan zijn
bij de behandeling van asielzaken niet een gevolg zijn van aanpassing aan
de verwachte lage instroom. Welke aanpassingen zouden nodig zijn in het begrotingsproces
om aanpassing van de capaciteit aan de verwachte voorraad mogelijk te maken?
Wat is de achtergrond van de plannen van de IND om in vijf jaar tijd het aantal
personeelsleden met 25% te verminderen, zo vragen deze leden.II REACTIE VAN DE STAATSSECRETARISHierbij zend ik u de antwoorden op vragen die enkele fracties binnen de
vaste commissie voor Justitie hebben gesteld naar aanleiding van de brief
van de voormalige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie d.d. 13 oktober
2006 inzake de Evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000 (30 846, nr. 1).De vragen (gesteld onder punt 7 Dé asielprocedure bestaat niet)
die betrekking hebben op de verdere uitwerking van de (mogelijke) maatregelen
die in de brief van 13 oktober 2006 zijn voorgesteld met betrekking tot
de asielprocedure, worden in het onderstaande niet beantwoord. Zoals u bekend
bepaalt het Coalitieakkoord met betrekking tot de asielprocedure het volgende: «De
procedure toelating van de nieuwe Vreemdelingenwet wordt verbeterd (mede in
het licht van de aanbevelingen van de commissie Scheltema) en versneld en
daarbij wordt in het bijzonder de regeling van de 48-uursprocedure verbeterd
zodat deze zonodig verlengd kan worden om vertraging te voorkomen.»
De Minister van Justitie en ik beraden ons op dit moment nog over de verbetering
van de asielprocedure. Bovendien willen wij hierover ook overleg voeren met
partners in de uitvoering en andere belanghebbenden. De gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen worden betrokken bij de verdere beleidsontwikkeling.
Wij gaan er momenteel van uit u in januari 2008 nader te kunnen berichten
over de verdere verbetering van de asielprocedure.1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering uitgebreid in te gaan
op het commentaar van de verschillende organisaties waaronder het Nederlandse
Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), Amnesty International,
Vluchtelingenwerk Nederland en de Nederlandse Orde van Advocaten op deze evaluatie
van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). De leden van de GroenLinks-fractie
verzoeken om een afzonderlijke reactie op commentaren van ondermeer Vluchtelingenwerk
Nederland, Amnesty International, het NJCM en het UNHCR en een afschrift hiervan
aan de Kamer te zenden.Ten antwoord bericht ik de leden van de PvdA-fractie en GroenLinks-fractie
dat in de kabinetsreactie op de evaluatie van de Vw 2000 en in de reacties
op de deelrapporten uitvoerig is gereageerd op onderwerpen die in het commentaar
van de verschillende organisaties aan de orde worden gesteld. De commentaren,
die vooral betrekking hebben op de asielprocedure en de door de organisaties
gewenste wijzigingen in deze procedure, worden meegenomen bij de wijzigingen
in de asielprocedure die de komende tijd zullen worden uitgewerkt. Verder
wordt opgemerkt dat in de brief van de Minister van Justitie van 19 februari
2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 62)
naar aanleiding van de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens in de zaak Salah Sheekh onder andere vermeld is dat zal worden bezien
of, en zo ja hoe kan worden bereikt dat in zaken betreffende artikel 3 EVRM
een geactualiseerde beoordeling plaatsvindt die niet te terughoudend wordt
getoetst en zonder dat artikel 4:6 van de Algemene wet bestuursrecht aan deze beoordeling, waar nodig, in de weg staat. Inmiddels heb ik u bij brief
van 22 juni 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en 30 800
VI, nr. 44) bericht over beleidsaanpassingen als gevolg van deze uitspraak.
Tot slot wijs ik erop dat ik, zoals ik de Tweede Kamer heb bericht op 7 maart
2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344, nr. 63) naar aanleiding
van de motie Van Fessem/Visser, bezig ben met het ontwikkelen van beleid met
betrekking tot minderjarigen in vreemdelingenbewaring. Commentaren op deze
onderwerpen worden hierbij betrokken.De leden van de SP-fractie vragen waarop de conclusie dat de Evaluatiecommissie
de Vw 2000 als zodanig positief waardeert, is gebaseerd, met name gezien de
vaststelling van de CEV dat «op veel punten niet kon worden nagegaan
of de nieuwe wet de daarmee beoogde veranderingen teweeg heeft gebracht».
Hierop antwoord ik dat deze conclusie is gebaseerd op het advies van de Evaluatiecommissie.
De Evaluatiecommissie stelt dat de Vreemdelingenwet 2000 – in vergelijking
met zijn voorganger – een betere wet is, gezien vanuit het perspectief
van opzet en systematiek en dat de grotere toegankelijkheid en overzichtelijkheid
ook voor de uitvoeringspraktijk aanzienlijke voordelen heeft. De Evaluatiecommissie
stelt ook dat de wijze van voorbereiding van de wet een positieve invloed
heeft gehad op de kwaliteit van de Vw 2000 en dat de beleidskeuzen die ten
grondslag lagen aan de opzet van deze wet nog steeds overeind staan. Tegelijkertijd
is in de kabinetsreactie niet voorbijgegaan aan de constatering dat gegevens,
en registratie van gegevens, onvoldoende bleken om na te kunnen gaan of de
nieuwe wet de beoogde veranderingen heeft gebracht. De aanbeveling van de
Evaluatiecommissie om registratie waar die ontoereikend is te verbeteren,
is dan ook overgenomen.De leden van de VVD-fractie hebben met lichte verbazing kennisgenomen
van de constatering van CEV die lijkt te suggereren dat de Vw 2000 en de uitvoeringspraktijk
niet direct hebben bijgedragen aan de terugloop aan asielaanvragen maar enkel
zijn toe te schrijven aan een internationale trend en vragen of ik deze redenering
onderschrijf.De Evaluatiecommissie constateert mijns inziens dat vanaf eind 2000 de
daling van het aantal asielaanvragen werd ingezet en dat de voortgaande daling
van het aantal asielaanvragen een onderdeel is van een trend die zich wereldwijd
in de geïndustrialiseerde landen sinds 2001 aan het voltrekken is. De
CEV stelt volgens mij niet dat de wet, en de daarbij behorende uitvoeringspraktijk,
geen invloed hebben gehad op het doorzetten van de neerwaartse trend. Het
is moeilijk te beoordelen of dezelfde daling zou hebben plaatsgevonden als
de Vw 2000 niet was ingevoerd. Het meest waarschijnlijk is dat een samenstel
van factoren heeft bijgedragen aan de terugloop van het aantal asielaanvragen
in Nederland, zoals de internationale trend, de invoering van de Vw 2000,
veranderingen in het gevoerde asielbeleid en ontwikkelingen in de uitvoeringspraktijk,
waarbij lastig is te bepalen wat de invloed van elke factor op zichzelf (geweest)
is. Overigens vermeld ik nog dat aanscherping van regels en van de praktijk
ook in andere landen heeft plaatsgevonden.De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe het komt dat er blijkbaar
hiaten bestaan in de beschikbare informatieregistratiesystemen en welke aanvullende
maatregelen met betrekking tot een betere registratie van beleidsrelevante
gegevens worden genomen en op welke termijn.De leden van de VVD-fractie vragen welke maatregelen ik nog meer ga nemen
om de voor beleidsontwikkeling cruciale gegevens te verkrijgen. Zij verwijzen
hierbij naar reeds geïmplementeerde verbeterprocessen op dit vlak, zoals
de BVV, de KMI en de MPP.Hierop antwoord ik het volgende, waarbij aandacht wordt besteed aan achtereenvolgens
ketenaspecten, IND-systemen en rapportages in het algemeen. De
IND neemt structureel en actief deel aan de Stuurgroep Keten Informatisering
en de daaraan gelieerde Gebruikersraad BVV. Dit houdt onder meer in dat de
IND haar systemen tijdig voorbereidt op alle wijzigingen die naar aanleiding
van besluitvorming in bovengenoemde gremia onder regie van de Stafdirectie
Coördinatie Vreemdelingenketen (SCV) worden doorgevoerd. Daarnaast speelt
de IND een zeer actieve rol in het inrichten van monitorinformatie binnen
haar eigen systemen en binnen de keten. Daartoe wordt in nauwe samenwerking
met de SCV het project Meten in de Keten uitgevoerd.
Dit project zal in 2007 worden afgerond. Tevens speelt de IND in ketenverband
een actieve rol met betrekking tot de vervanging van een van de belangrijkste
onderdelen van de BVV, te weten de berichtenmakelaar. De IND ondersteunt de
SCV door middel van het leveren van kennis en expertise. De IND heeft in samenwerking
met en onder regie van de SCV in 2006 een forse inspanning geleverd om de
gegevens in de ketensystemen te synchroniseren. Dit betreft het project Herstel
Informatievoorziening en Performance (HIP). De IND is in 2006 gestart met
het project Verwijderbaarheidsinformatie. Dit
project zal in 2007 worden afgerond. Hierdoor zullen alle betrokken ketenpartners
de beschikking krijgen over actuele statusinformatie van de vreemdeling. Tot
slot draagt de IND actief bij aan de totstandkoming van de KMI module en aan
de studies met betrekking tot de toekomst van de BVV. Daarin spelen met name
sturingsconcepten, architecturen en metadata (definities over gegevens) een
belangrijke rol. Ten aanzien van de IND-systemen merk ik het volgende op.
Mede naar aanleiding van het rapport van de Algemene Rekenkamer is de IND
gestart met het project Sturen op tijdigheid.
Dit project zal in 2008 al tot belangrijke resultaten leiden waardoor het
inzicht in de doorlooptijden binnen de IND wordt gemaximaliseerd. Dit zal
ertoe leiden dat daar waar nodig effectieve maatregelen kunnen worden getroffen.
In de IND-systemen zijn reeds langere tijd alle stappen ondergebracht die
in de verschillende procedures relevant zijn. Derhalve kunnen alle procedurestappen
die met de komst van de Vw 2000 zijn geïntroduceerd en de daarbij behorende
relevante informatie worden geregistreerd. Daarbij valt onder meer te denken
aan zaken als onderzoek, besluitmoratorium, enz. Daar waar de registratie
op dat punt onvoldoende zou blijken, wordt dat niet door de systemen veroorzaakt
maar door de vulling daarvan binnen de uitvoerende processen. Voor wat betreft
rapportages in het algemeen wordt het volgende opgemerkt. De IND stelt, gezien
het vorenstaande, alles in het werk om de relevante gegevens te verstrekken.
Daarbij moet in algemene zin het volgende worden opgemerkt. In de brief van
mijn ambtsvoorganger van 13 oktober 2006 inzake de Evaluatie Vw 2000
is gewezen op het tempo van beleidswijzigingen. De snelle opeenvolging van
maatregelen heeft (mede) tot gevolg dat het niet mogelijk is zaken te registreren
waarover niet vooraf expliciet verantwoording wordt gevraagd. Binnen de Vreemdelingenketen
worden middels de BVV op elektronische wijze gegevens over de vreemdeling
op beveiligde wijze uitgewisseld.De leden van de GroenLinks-fractie wijzen op grote verschillen tussen
de doorlooptijden in de AC-procedure en in de «normale» asielprocedure
en vragen of de zeer korte duur van de AC-procedure niet ook van enorme invloed
is op de rust en vrijheid waaronder asielzoekers hun relaas kunnen doen, op
de rechtsbijstand waarop asielzoekers moeten kunnen rekenen en de kwaliteit
van de beslissingen op asielverzoeken.Ten aanzien hiervan wil ik verwijzen naar het Coalitieakkoord waarin is
opgenomen dat de asielprocedure, in het bijzonder de versnelde asielprocedure
in het aanmeldcentrum, wordt verbeterd. Wellicht ten overvloede verwijs ik
nog naar een aantal brieven, nl. de brief aan de Tweede Kamer van 20 mei
2003 met de reactie op het rapport van Human Rights Watch en de brief aan
de Tweede Kamer van 18 juni 2004 met de reactie op o.a.
het ACVZ-advies van 20 februari 2004 over de asielprocedure (Kamerstukken
II, vergaderjaar 2002–2003, 19 637, nr. 738 resp. Kamerstukken
II, vergaderjaar 2003–2004, 19 637 nr. 826). In die brieven
is uitvoerig toegelicht waarom de AC-procedure, inclusief het beroep op de
rechter, een zorgvuldige asielprocedure is.De leden van de GroenLinks-fractie vinden het onaanvaardbaar dat er nog
steeds wettelijke beslistermijnen worden geschonden. Zij zijn van mening dat
de doorlooptijden in de lange asielprocedures hoofdzakelijk voor rekening
van de Nederlandse overheid behoren te komen en houden in dit verband een
klemmend pleidooi voor herinvoering van het driejarenbeleid.Ten antwoord bericht ik de leden van de GroenLinks-fractie dat circa 80%
van de nieuwe instroom vanaf 1 januari 2006 binnen zes maanden wordt
behandeld. In ongeveer 10% van de gevallen wordt de asielaanvraag niet
binnen de zes maanden behandeld, maar wel binnen de verlengde beslistermijn
van een jaar. Dit gebeurt in de gevallen waarin nader onderzoek door derden
niet binnen zes maanden kan worden afgerond. Circa 10% van de asielaanvragen
wordt buiten de (eventueel verlengde) wettelijke beslistermijn behandeld.
Overigens is de IND vanaf 1 februari 2007 gestart met het verzenden
van termijnberichten. Hierin wordt bericht over situaties waarbij de wettelijke
beslistermijn niet kan worden gehaald. Daarbij wordt zoveel mogelijk de reden
van overschrijding van de beslistermijn aangegeven en wordt tevens een nieuwe
beslistermijn aangegeven. Redenen van het niet halen van de wettelijke beslistermijn
liggen in tijdrovende onderzoeken, het niet kunnen horen en tijdelijke beleidsmatige
knelpunten. Ik ben niet voornemens het driejarenbeleid te herinvoeren. In
de brief aan de Tweede Kamer van 6 november 2002 (Kamerstukken II, vergaderjaar
2002–2003, 19 637, nr. 691) is vermeld dat aan het besluit
tot beëindiging van het driejarenbeleid ten grondslag ligt dat met de
inwerkingtreding van de Vreemdelingenwet 2000 is beoogd gestalte te geven
aan een restrictief vreemdelingenbeleid, waarin een korte en snelle statusdeterminatie
centraal staat. Het (nog langer) voeren van het driejarenbeleid past niet
binnen dit uitgangspunt. Kern van een restrictief toelatingsbeleid is dat
bescherming wordt verleend aan degenen die daadwerkelijk bescherming nodig
hebben. Een driejarenbeleid is hiermee niet te rijmen. Voor een geslaagd beroep
op het driejarenbeleid speelt de validiteit van de motieven van een vreemdeling
om zich in Nederland te vestigen immers geen rol. Daarnaast wijs ik er op
dat het een ervaringsfeit is, dat naarmate de procedure langer duurt, het
voor alle betrokkenen lastiger wordt om aan een negatieve uitkomst van de
procedure consequenties te verbinden. Een belangrijk nadeel van een driejarenbeleid
is dat een dergelijk beleid in de hand werkt dat niet wordt meegewerkt en
wordt doorgeprocedeerd om te bereiken dat een asielzoeker, die op zichzelf
geen recht heeft op bescherming, uiteindelijk toch in Nederland mag blijven.De leden van de SGP-fractie vragen, in het licht van de opmerkingen van
de Evaluatiecommissie over de uitvoeringsconsequenties van incidentele maatregelen,
of ik bereid ben om kritisch te kijken naar de consequenties van een generaal
pardon voor asielzoekers die onder het project Terugkeer vielen/vallen. Ook
vragen zij naar de concrete uitvoeringsconsequenties van de IND van zo’n
pardonregeling.De constatering van de SGP-fractie dat in het licht van de kritische opmerkingen
van de Evaluatiecommissie dient te worden gekeken naar de uitvoeringsconsequenties
van een regeling ter afwikkeling van de nalatenschap van de oude vreemdelingenwet
neem ik ter harte. Ik heb de regeling aan de Tweede Kamer gezonden. Op verzoek
van de Tweede Kamer is gesproken over de verschillende waarborgen
die in de regeling dienen te worden gebouwd om bijvoorbeeld een terugkeer
van vreemdelingen die Nederland reeds hebben verlaten te voorkomen, zoals
ook in het Coalitieakkoord is neergelegd. Na ommekomst van de uitvoering van
de regeling zal ik een evaluatie en de resultaten van de uitvoering van de
regeling aan de Tweede Kamer zenden. Eerst dan kan ook worden ingegaan op
de concrete uitvoeringsconsequenties voor de IND, in de zin van capaciteitsbeslag.2. Over het karakter van de evaluatieDe leden van de SP-fractie vragen op welke wijze de registratie van gegevens
verbeterd zal worden, welke stappen in de asielprocedure beter worden bijgehouden,
of de gegevens openbaar zullen worden gemaakt, zo niet waarom niet en op welke
wijze de Tweede Kamer dan geïnformeerd wordt.Zoals in het antwoord op vragen van de GroenLinks- en VVD-fractie is aangegeven
(hierboven onder punt 1. Inleiding), is de IND gestart met het project Sturen op Tijdigheid. De resultaten van de asielprocedure
worden in de Rapportage Vreemdelingenketen aan uw Kamer gemeld.De vraag van de leden van de VVD-fractie vragen welke maatregelen ik nog
meer ga nemen om de voor beleidsontwikkeling cruciale gegevens te verkrijgen
heb ik hierboven (onder punt 1. Inleiding) beantwoord.3. De taak van de EvaluatiecommissieDe leden van de PVV-fractie menen dat de Vw 2000 bij de procedures rond
het verstrekken van een reguliere verblijfsvergunning zeer ernstig tekort
schiet. Volgens deze leden moet gekeken worden naar het punt dat de beslissing
op elke reguliere verblijfsaanvraag in Nederland mag worden afgewacht. Ook
kan na een afwijzing opnieuw een reguliere aanvraag worden ingediend, omdat
daar geen limiet op is gesteld. De aangenomen motie Wilders (Kamerstuk 19 637,
nr. 1116) hieromtrent dreigt niet uitgevoerd te worden. Het ligt in de
rede om er voor te zorgen dat mvv-plichtige vreemdelingen die geen mvv hebben,
hun aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning niet in Nederland te laten
afwachten.Hierop antwoord ik dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) sinds
1 december 2006 op twee locaties loketten heeft, waar aanvragen die zijn
ingediend zonder de vereiste machtiging tot voorlopig verblijf versneld worden
afgedaan. Bij dergelijke aanvragen volgt de beslissing in vrijwel alle gevallen
dezelfde dag nog. Het voorstel om in het geval van het ontbreken van een machtiging
tot voorlopig verblijf schorsende werking aan het indienen van een aanvraag
te onthouden, heeft daarom voor de huidige praktijk geen praktische betekenis.
Wellicht ten overvloede merk ik op dat administratief beroep tegen de afwijzing
van de aanvraag wegens het ontbreken van een machtiging tot voorlopig verblijf
geen schorsende werking heeft (artikel 73, lid 2 a Vw 2000).Verder antwoord ik dat het belangrijk is dat misbruik van procedures,
door het stapelen van aanvraag op aanvraag, zoveel mogelijk wordt beperkt,
uiteraard binnen de wettelijke kaders.In een reguliere toelatingsprocedure kan er sprake zijn van nieuwe feiten
en omstandigheden of gewijzigd beleid die aanleiding vormen voor het indienen
van een nieuwe reguliere aanvraag. Indien een verzoek om gezinshereniging
is afgewezen omdat niet aan het middelenvereiste is voldaan, maar later wel
aan dit vereiste wordt voldaan, kan een nieuwe aanvraag voor gezinshereniging
worden ingediend. Er moet wel aan het mvv-vereiste worden voldaan. Verder
verwijs ik naar de brief aan de Tweede Kamer van 6 maart
2007 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2006–2007, 19 637, nr. 1133).4. De totstandkoming van de wet en de huidige uitvoeringspraktijkDe leden van de CDA-fractie vragen of iets meer kan worden gezegd over
de aard en omvang van de teleurstelling en demotivatie bij organisaties en
instanties in de vormgeving van het uitvoeringsbeleid.Ten antwoord hierop kan worden gezegd dat de Evaluatiecommissie zich,
blijkens het eindrapport, niet aan de indruk kan onttrekken dat verschijnselen
van teleurstelling, soms leidend tot demotivatie, verband houden met het gebrek
aan betrokkenheid bij de vormgeving van het uitvoeringsbeleid. Ik ga er van
uit dat hiernaast ook andere ontwikkelingen een rol hebben gespeeld, zoals
ontwikkelingen in de beleidsmatige context, de toepassing en invulling van
bepaalde nieuwe wettelijke instrumenten van de Vw 2000 en ontwikkelingen in
de jurisprudentie. De geuite kritiek is deels inherent aan de (belangen)positie
die de betreffende organisaties en instanties innemen. Ik deel de constatering
van de leden van de CDA-fractie dat teleurstelling nooit geheel zal kunnen
worden voorkomen. Aan de andere kant kan betrokkenheid en overleg wel bijdragen
aan begrip voor gemaakte keuzes. Het kabinet wil, ook op het gebied van het
vreemdelingenbeleid, nadrukkelijk de samenwerking met betrokken organisaties
zoeken. Het is de hoop en verwachting dat dit zal bijdragen aan een vermindering
van gevoelens van teleurstelling en demotivatie. Zo zijn momenteel consultaties
gaande met betrekking tot wijzigingen in de asielprocedure, waarbij een brede
groep van «stakeholders» wordt betrokken.De leden van de SP-fractie hebben gevraagd naar enkele voorbeelden van
wijzigingen in de (uitvoering van) het vreemdelingenbeleid die mede als gevolg
van suggesties van «stakeholders» als bedoeld door de CEV tot
stand zijn gekomen.Hierop kan ik antwoorden dat bijvoorbeeld het beleid zoals neergelegd
in de notitie «Naar een modern migratiebeleid» (Kamerstukken II,
vergaderjaar 2005–2006, 30 573, nr. 1) en de kabinetsreactie
naar aanleiding van het ACVZ-advies «Toelating en verblijf voor religieuze
doeleinden» (Kamerstukken II, vergaderjaar 2005–2006, 19 637,
nr. 1051) mede tot stand is gekomen als gevolg van suggesties van stakeholders.
In dit verband wijs ik ook op het beleid met betrekking tot kennismigranten.De leden van de SP-fractie vragen of het voornemen om beleidsconsultaties
met betrokken organisaties en instanties «op meer structurele wijze
in te bedden in de beleidscyclus» moet worden begrepen als uitwerking
van de aanbeveling van de CEV en wat hiermee precies bedoeld wordt. Ook de
leden van de VVD-fractie vernemen graag op welke wijze consultaties op meer
structurele wijze worden ingebed in de beleidscyclus.Hierop antwoord ik dat dit voornemen inderdaad moet worden begrepen als
uitwerking van de aanbeveling van de CEV. In de kabinetsreactie op het eindrapport
van de CEV is geconstateerd dat de betrokkenheid van stakeholders bij de uitwerking
van de hoofdlijnen van het beleid minder goed gestalte krijgt. Ook is een
aantal voorbeelden genoemd waarin relevante stakeholders wel een plek is gegeven
bij de ontwikkeling/vormgeving van het beleid. Het voornemen is om hiertoe
in meer gevallen over te gaan zodat kritische geluiden vanuit de praktijk
eerder gehoord kunnen worden, bij de beleidsvorming daarmee waar nodig en
mogelijk rekening kan worden gehouden en alvast geattendeerd en geanticipeerd
kan worden op mogelijke uitvoeringsproblemen. Gedacht kanworden
aan bijvoorbeeld consultatie in een vroeg stadium van wetswijziging of beleidsontwikkeling,
toetsing van de plannen in een latere fase van de wetgevings- of beleidscyclus
of een periodiek overleg.De leden van de VVD-fractie vernemen graag hoe het advies «transparant
en toetsbaar» van de ACVZ wordt meegenomen in het inhoudelijk en operatief
vormgeven van de kabinetsreactie. Het betreft dan vooral de aanbevelingen
dat ketenpartners en stakeholders meer betrokken dienen te worden bij de vormgeving
van de uitvoering van het vreemdelingenbeleid.Ter zake verwijs ik naar de kabinetsreactie op het ACVZ-advies (Kamerstukken
II, 2006–2007, 19 637, nr. 1128). Daarin is opgenomen dat
het uit een oogpunt van het voortdurende streven naar kwaliteitsverbetering
gewenst is non gouvernementele organisaties en relevante maatschappelijke
organisaties te betrekken bij het opstellen van de Terms of Reference voor
een algemeen ambtsbericht. Gezaghebbende organisaties als Amnesty en Vluchtelingenwerk
zal daarom worden verzocht om binnen een bepaalde tijdslimiet een inbreng
te leveren voor het opstellen van de Terms of Reference. De uitnodiging zal
tevens worden gedaan aan andere, voor het te onderzoeken land relevante gezaghebbende
organisaties. Nader zal worden onderzocht of er daarnaast op een algemeen
toegankelijke website en/of in een breed verspreide publicatie een oproep
zal worden gedaan om inbreng te leveren. Verder wordt informatie van relevante
(mensenrechten)organisaties meegenomen in de ambtsberichten en wordt met die
informatie rekening gehouden bij de beleidsontwikkeling ten aanzien van de
landen van herkomst en in de asielprocedure in individuele zaken.5. Invoering van de wetDe leden van de CDA-fractie vragen of ik de conclusie van de CEV deel
dat vooral aan de daling van het aantal asielaanvragen moet worden toegeschreven
dat de invoering van de Vw 2000 niet vastliep. Hierop antwoord ik dat de voortgaande
daling van het aantal asielaanvragen de goede invoering van de Vw 2000 uiteraard
heeft vergemakkelijkt, maar dat – mede gelet op de voorbereidingen door
alle schakels in de vreemdelingenketen – niet gezegd kan worden dat
de invoering van de Vw 2000 zou zijn vastgelopen indien de daling van het
aantal asielaanvragen niet zou hebben doorgezet. Alle organisaties achtten
destijds invoering per 1 april 2001 mogelijk. Medio maart 2001 is het
projectteam bij de ketenorganisaties nagegaan hoe de stand van zaken is in
de voorbereiding op de invoering van de vreemdelingenwet op 1 april 2001.
Daarbij bleek dat wie onmiddellijk na 1 april 2001 met nieuwe zaken aan
de slag moest, was opgeleid. Ook de noodzakelijke aanpassingen van de werkprocessen
waren gereed en er waren nieuwe werkafspraken, onder andere door de Vreemdelingenkamer
en de Raad van State gemaakt.Het heeft de leden van de CDA-fractie gefrappeerd, dat de CEV spreekt
van verstoringen en negatieve consequenties met betrekking tot de uitvoeringspraktijk
van het vreemdelingenbeleid, onder andere door incidentele maatregelen (bijvoorbeeld
de Eenmalige Regeling). Zij zien graag een nadere beschouwing inzake deze
door de CEV gesignaleerde problematiek tegemoet. Kan aangegeven worden welke
andere incidentele maatregelen (andere dan de Eenmalige Regeling) worden bedoeld?De leden van de CDA-fractie kan ik antwoorden dat de CEV heeft aangegeven
dat kan worden gedacht aan de zogenaamde 14–1 brieven of de overname
van de reguliere toelatingstaken van de vreemdelingenpolitie door de IND.
Verder kan onder andere gedacht worden aan de maatregelen die genomen zijn
naar aanleiding van de kamerdebatten inzake Congo en Syrië
(waarbij uitzettingen van specifieke groepen vreemdelingen – tijdelijk –
stopgezet dienden te worden) en de moties Dittrich en Lambrechts (het versneld
afhandelen van de asielaanvragen van de vreemdelingen die in het project Terugkeer
vielen). Het gaat derhalve om maatregelen die een wijziging in de «normale»
werkprocessen met zich meebrengen.De leden van de CDA-fractie vragen of bijvoorbeeld (globaal) kan worden
aangeven wat de (negatieve) consequenties zijn geweest van de uitvoering van
de Eenmalige Regeling, onder andere bezien naar aantallen te behandelen (extra)
zaken, het beslag op de capaciteit van uitvoeringsinstanties als IND en vreemdelingenrechters
en de extra kosten die een en ander met zich meebracht? Verder vragen zij
of hetzelfde kan worden aangegeven voor de uitvoering van de «Witte
illegalenregeling» van 1999 en van de behandeling van de «14–1
brieven»? Tot slot vragen zij of een dergelijke indicatie ook kan worden
gegeven wat betreft de consequenties van een mogelijke pardonregeling, zoals
gevraagd in de motie-Bos van 30 november jl.De consequenties van de Eenmalige regeling zijn uiteengezet in de brief
van 23 januari 2004 «Rapportage eenmalige regeling en plan van
aanpak terugkeer van langdurig in Nederland verblijvende asielzoekers»
van de toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie (Kamerstukken
II, vergaderjaar 2003–2004, 19 637 en 29 344, nr. 793).
Ten aanzien van de uitvoering van de «Witte Illegalen regeling»
merk ik op dat tot en met 31 december 2000 ruim 7700 aanvragen op grond
van de Tijdelijke Regeling Witte Illegalen zijn geregistreerd. In het antwoord
op vragen van het lid Wijn (CDA) aan de staatssecretaris van Justitie over
witte illegalen is onder andere aangegeven dat de hoge voorraden bij VTV en
VTV-bezwaar met name worden veroorzaakt door het grote aantal aanvragen van
witte illegalen dat de IND in 2000 ter behandeling kreeg voorgelegd (Aanhangsel
Handeling II, vergaderjaar 2000–2001, nr. 324). In het antwoord
op vragen van het lid Wijn (CDA) aan de staatssecretaris van Justitie over
de kosten van herbeoordeling van dossiers witte illegalen is onder andere
vermeld dat alle procedures bij elkaar genomen (eerste aanleg, bezwaar, beroep
en de voorlopige voorziening) de herbeoordeling van de dossiers van de witte
illegalen de IND circa 70 000 manuren kost en dat dat in geld uitgedrukt
een bedrag van destijds 4 miljoen gulden is (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar
2000–2001, nr. 190). De behandeling van de 14–1 brieven, aangevangen
op 14 januari 2003, is nog niet afgerond. Op voorhand kan niet tot in
de laatste concrete omstandigheid worden overzien wat de consequenties zullen
zijn van de pardonregeling zoals neergelegd in het Coalitieakkoord. Duidelijk
mag zijn dat de uitvoering van de regeling beslag legt op de capaciteit van
de IND (en andere ketenpartners). Als indicatie (en niet meer dan dat) kan
worden gegeven dat de regeling zich, conform de inhoud van het Coalitieakkoord,
richt op personen in het project Terugkeer en personen die verblijven in de
noodopvang van de gemeenten. De omvang van de totale groep zal duidelijk worden
vanaf het moment waarop de burgemeesters verklaringen inzake de doelgroep
noodopvang hebben aangereikt aan de IND. Voor wat betreft extra druk als gevolg
van de afhandeling van deze zaken door de IND zal er sprake zijn van een substitutie
effect aangezien een aanzienlijk deel van de doelgroep op dit moment in verband
met een verblijfsrechtelijke aanvraag nog in procedure is. Deze aanvragen
zullen grotendeels worden ingetrokken in verband met de toekenning van een
vergunning die op basis van een ambtshalve toets door de IND wordt verleend.
Mogelijkerwijs wordt een deel van de vreemdelingen die een beroep op schrijnendheid
hebben gedaan hiermee verblijf verleend. De leden van de CDA-fractie vragen tenslotte wat ervoor nodig is om het
aantal (en het tempo) van de elkaar opvolgende beleidswijzigingen, met name
die als gevolg van incidenten, te beteugelen, zo vragen deze leden. Ten antwoord
merk ik op dat vooral een zekere terughoudendheid nodig is bij kabinet en
parlement om in snel tempo maatregelen te nemen die het proces van beleidsontwikkeling
en de uitvoeringspraktijk onder druk zetten. Ook is tijd voor bezinning en
reflectie nodig. Dat is in het belang van een zorgvuldige totstandkoming,
invoering en evaluatie van beleid. Overigens is dit niet alleen bepleit door
de evaluatiecommissie. Ook de Algemene Rekenkamer heeft in haar rapport over
de IND aangegeven dat op het terrein van het vreemdelingenbeleid rust en ruimte
moet worden genomen voor bezinning. In de kabinetsreactie is al aangegeven
op welke wijze dit zou kunnen worden bereikt.De leden van de SP-fractie kunnen zich op zich vinden in de suggestie
van het kabinet om een beperkt aantal momenten per jaar te gebruiken voor
de implementatie van wijzigingen in wet- en regelgeving. Zij menen echter
dat wanneer de situatie in een bepaald land vraagt om het nemen van acute
maatregelen ter bescherming van asielzoekers, zoals het instellen van een
vertrekmoratorium of een categoriaal beschermingsbeleid, dat altijd mogelijk
moet zijn. Zij vragen of ik deze opvatting deel.Ten antwoord deel ik u mee dat ik het eens ben met de opvatting dat het
altijd mogelijk moet zijn om acute maatregelen ter bescherming van asielzoekers
te treffen wanneer de situatie in een bepaald land daarom vraagt.De leden van de SP-fractie wijzen er op dat door de voormalige Minister
voor Vreemdelingenzaken en Integratie een incidenteel hogere instroom van
asielzoekers uit een bepaalde groep (i.c. Iraki’s die vanuit Duitsland
naar Nederland doorreizen) al voldoende werd geacht om onmiddellijk een einde
te maken aan het categoriale beschermingsbeleid voor Centraal- en Zuid-Irak,
zonder dat er sprake was van een verbetering in de veiligheidssituatie in
het betreffende gebied (eerder het tegenovergestelde). Als van de Kamer wordt
verwacht dat de werkvoorraden een reden zijn voor terughoudendheid in het
wijzigen van het beleid, dan mag wellicht ook van de regering worden verwacht
dat de instroomcijfers niet de enige grond vormen voor een beleidswijziging.Hierop antwoord ik dat het instellen en beëindigen van een categoriaal
beschermingsbeleid plaats vindt op grond van de indicatoren in artikel 3.106
Vb 2000: de aard van het geweld in het land van herkomst, de activiteiten
van internationale organisaties ten aanzien van het land van herkomst en het
beleid in andere landen van de EU. Mijn ambtsvoorganger heeft in de brief
van 20 januari 2006 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2005–2006, 19 637,
nr. 1003) – kort samengevat – aangegeven zij op basis van
de derde indicator (beleid andere EU-landen) besloten heeft het categoriaal
beleid voor Centraal- en Zuid-Irak te beëindigen.De leden van de VVD-fractie wijzen op de aanbeveling van de CEV om bij
de toekomstige uitvoering verstoringen van de uitvoeringspraktijk als gevolg
van incidentele maatregelen, zoals de Eenmalige Regeling, zoveel als mogelijk
te vermijden en zich in ieder geval rekenschap te geven van de consequenties
voor de uitvoeringspraktijk. Zij vragen hoe de huidige forse beleidswijzigingen
ten aanzien van de uitzettingsstop van uitgeprocedeerde asielzoekers in de
laatste fase van het Project Terugkeer in het licht van deze aanbeveling van
de CEV moet worden geapprecieerd? Ik antwoord de leden van de VVD-fractie dat de uitzettingsstop van uitgeprocedeerde
asielzoekers in de laatste fase van het Project Terugkeer niet diende te worden
gezien als een beleidswijziging als zodanig, maar als een pas op de plaats
ten behoeve van de uitwerking van de regeling ter afwikkeling van de oude
vreemdelingenwet.Inmiddels is, zoals uw Kamer bekend is, deze regeling uitgewerkt en gepubliceerd.
De regeling is zo opgesteld en ingericht dat de verstoring van de uitvoeringspraktijk
tot een minimum beperkt blijft. Daarbij is in het bijzonder van belang dat
uitgangspunt van de regeling is dat de betreffende vreemdelingen hun eventuele
lopende procedures intrekken. Daarmee heeft de regeling tot gevolg dat een
groot aantal langdurige en lastige procedures vervallen. De uitvoering zal
om die reden, na de uitvoering van de regeling, zich nog beter kunnen richten
op de efficiënte uitvoering van de Vreemdelingenwet 2000.Eveneens in het licht van deze aanbeveling van de CEV vragen de leden
van de VVD-fractie om nader in te gaan op de wijze waarop «iets meer
rust en ruimte op dit beleidsterrein» kan worden gecreëerd, en
dan vooral inzake de interessante voorstellen die het kabinet doet omtrent
de op nationaal niveau analoge toepassing van het Bestuurlijk akkoord met
de gemeenten.Meer rust en ruimte kan onder andere worden gecreëerd door relevante
stakeholders een plek te geven bij de ontwikkeling/vormgeving van het beleid.
Zoals eerder gezegd is het voornemen om hiertoe in meer gevallen over te gaan
zodat kritische geluiden vanuit de praktijk eerder gehoord kunnen worden,
bij de beleidsvorming daarmee waar nodig en mogelijk rekening kan worden gehouden
en alvast geattendeerd en geanticipeerd kan worden op mogelijke uitvoeringsproblemen.
In dit verband wijs ik ook op de bestuurlijke afspraken die met de VNG zijn
gemaakt in het kader van de regeling voor de afwikkeling van de nalatenschap
van de oude vreemdelingenwet. Daartoe behoren niet alleen afspraken over huisvesting
en integratie, maar ook over het verlenen van medewerking aan uitvoering van
de Vw 2000 inclusief terugkeer en over het niet verlenen van opvang aan uitgeprocedeerde
asielzoekers. Ook het met kracht tegengaan van nieuwe achterstanden, zoals
opgenomen in het Coalitieakkoord, kan bijdragen aan meer rust en ruimte. Verder
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het goede gebruik om in de Tweede Kamer
in beginsel niet over individuele zaken te spreken. De IND beslist namens
mij op aanvragen om toelating tot Nederland en de rechter toetst die beslissing.6. Evaluatie en kwaliteitsborgingDe leden van de SP-fractie is het niet volledig duidelijk in hoeverre
de aanbeveling van de CEV over het opzetten van een stelsel van kwaliteitszorg
wordt overgenomen en vragen of, en zo ja, op welke termijn de Kamer geïnformeerd
wordt over de voortgang van de verschillende genoemde kwaliteitsprojecten
die op dit moment bij de IND in gang zijn.Ten antwoord bericht ik dat de IND, naar aanleiding van het rapport van
de Algemene Rekenkamer over het functioneren van de IND, heeft besloten een
stelsel van kwaliteitszorg in te voeren. Doel hiervan is verbeteringen aan
te brengen in de wijze waarop de IND de kwaliteit van haar producten meet,
stuurt en borgt.In dit kader heeft de Stuurgroep Twinning IND-SVB op 14 maart 2006
opdracht gegeven tot uitvoering van een «Quick scan kwaliteit meten
en sturen». Deze quick scan heeft rapporten opgeleverd over het sturen
op het meten en sturen op tijdigheid en inhoudelijke kwaliteit, en over een
proeftuin voor ICT-ondersteuning. Naar aanleiding van deze rapporten heeft
de IND onder andere besloten om kwaliteitsmetingen volgens de door de SVB
gehanteerde systematiek in te voeren bij de IND. Het IND-project «Kwaliteit
Meten en Sturen» neemt dit ter hand. Het project zal onder
andere een bemenst en functionerend «Kwaliteitsbureau» inrichten,
dat rechtstreeks zal vallen onder de Hoofddirectie van de IND, en aanpassingen
realiseren in de IND-organisatie en haar ICT-ondersteuning. Het project zal
in 2007 en 2008 tot uitvoering komen. Het project voor actualisering van de
Vreemdelingencirculaire 2000 is inmiddels afgerond. In het najaar van 2006
is de IND door de SVB gekandideerd voor het lidmaatschap van de Handvestgroep
Publiek Verantwoorden (HPV). Het gezamenlijke doel van de deelnemende publieke
organisaties aan het HPV is dat zij zich, naast het afleggen van verantwoording
aan de bewindspersoon, ook willen verantwoorden aan klanten, gebruikers en
samenleving over hun handelen en de kwaliteit van hun dienstverlening. Over
de voortgang van projecten die voortvloeien uit de kabinetsreactie op het
rapport van de Algemene Rekenkamer over het functioneren van de IND wordt
u ingelicht met de rapportage Vreemdelingenketen, zoals u eerder reeds is
toegezegd. Zoals u weet is de Algemene Rekenkamer gevraagd te rapporteren
over de voortgang.De leden van de SP-fractie vragen of het Britse «Quality Initiative»-project
bekend is en of Nederland bereid is met UNHCR te overleggen over de wenselijkheid
van een dergelijk project in Nederland. Ik antwoord deze leden dat de UNHCR
dit initiatief inderdaad al eens onder de aandacht heeft gebracht. Overigens
bestaan er ook andere vormen van overleg of consultatie waarbij samenwerking
met UNHCR tot stand kan worden gebracht. Er zal worden bezien of, en zo ja
op wat voor manier, een dergelijke vorm van samenwerking ook in de Nederlandse
context meerwaarde heeft. In ieder geval sluit het volledig aan bij de intentie
om stakeholders op structurele wijze bij de beleidscyclus te betrekken.De leden van de VVD-fractie onderschrijven, met het kabinet en de CEV,
het belang van een stelsel van kwaliteitszorg voor het uitvoeringsproces van
het vreemdelingenbeleid. Zij beoordelen dan ook positief de toetreding van
de IND tot het Handvest Publieke Verantwoorden, het instellen van de Monitor
Kwaliteit Beschikkingen, de actualisatie van het vreemdelingencirculaire en
het opvolgen van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer op dit vlak (met
name wat betreft de samenwerking met de SVB) en worden graag op de hoogte
gehouden van andere relevante ontwikkelingen op dit terrein die zullen bijdragen
aan een verbetering van de uitvoeringspraktijk. Voor het antwoord hierop verwijs
ik naar hetgeen hierboven is geantwoord op de vraag van de SP-fractie.De leden van de VVD-fractie vragen of ook internationale samenwerking
zal worden betrokken bij benchmarks en «best practises» met het
oog op verbeteringen in beleid en uitvoering. Hierop antwoord ik dat Nederland
warm voorstander is van internationale samenwerking, zowel op het gebied van
beleid als waar het gaat om praktische samenwerking. Met name de verschillende
gremia die hiertoe zijn ingericht in de Europese Unie bieden hiervoor een
uitstekend referentiekader. Hierbij valt te denken aan het Comité Immigratie
en Asiel, waar onder voorzitterschap van de Commissie wordt gesproken en kennis
en ervaring wordt uitgewisseld op het gebied van asiel en migratie, Eurasil
waarin over landen van herkomst en thema’s wordt gesproken, maar ook
het samenwerkingsverband dat is ontstaan tussen de Immigratiediensten van
de EU. Uiteraard wordt ook in de «normale» besluitvormingskaders
op het gebied van het vreemdelingenbeleid, zoals het Strategisch Comité
Immigratie, Grenzen en Asiel voortdurend kennis uitgewisseld. Verder wijs
ik op GDISC, een Europees samenwerkingsverband van directeuren van immigratiediensten,
ingesteld voor praktische samenwerking. Voorts zijn er samenwerkingverbanden
buiten de Europese Unie, zoals de Intergovernmental Consultations on Asylum,
Migration and Refugees, waaraan ook de traditionele grote immigratielanden
zoals de Verenigde Staten, Australië en Canada meedoen.7. Dé asielprocedure bestaat nietZoals eerder vermeld worden de vragen die betrekking hebben op de verdere
uitwerking van de (mogelijke) maatregelen die in de brief van 13 oktober
2006 zijn voorgesteld met betrekking tot de asielprocedure, in het onderstaande
niet beantwoord. De overige vragen beantwoord ik als volgt.De leden van de CDA-fractie vragen of er nog andere instanties dan de
rechtsbijstand/asieladvocatuur en Vluchtelingenwerk Nederland zullen worden
geraadpleegd over de nieuwe opzet van de asielprocedure.Ten antwoord bericht ik de leden van de CDA-fractie dat dat inderdaad
het geval is. Hierbij moet onder andere worden gedacht aan Amnesty International,
UNHCR, gemeenten, Raad voor de Rechtsbijstand en de Raad voor de rechtspraak.
Wellicht ten overvloede merk ik op dat er formele consultaties (dat wil zeggen
op grond van de wet) en informele consultaties (zullen) plaatsvinden.De leden van de PvdA-fractie vragen om een reactie op de mening dat de
rechtsbescherming van asielzoekers is verminderd met de komst van de Raad
van State als hoger beroepsinstantie door, onder meer, toepassing van de marginale
toetsing.Ten antwoord bericht ik de leden van de PvdA-fractie dat over het hoger
beroep in de kabinetsreactie op het deelrapport over de procesevaluatie een
uitvoerige reactie is opgenomen. Kern daarvan is dat, gegeven de moeilijkheden
bij de vaststelling van de objectieve feiten waarop de asielaanvraag berust,
de rechter niet in staat is om de geloofwaardigheid van het asielverhaal te
beoordelen zoals het bestuur dat kan en, vanwege de rolverdeling tussen rechter
en bestuur, ook niet op de plaats van het bestuur moet gaan zitten. Wel kan
de rechter, zonder zijn rol te buiten te gaan, de manier waarop het bestuur
de feiten heeft vastgesteld beoordelen op zorgvuldigheid en draagkracht van
de motivering ervan en kan de rechter de juridische kwalificatie ervan volledig
toetsen. Ik zie op dit moment ook geen aanleiding om op het punt van de geloofwaardigheidstoetsing
een wijziging voor te stellen. Overigens verwijs ik naar hetgeen hierboven
onder punt 1 is gezegd naar aanleiding van het verzoek van de PvdA-fractie
en GroenLinks-fractie om te reageren op het commentaar van verschillende organisaties
over de evaluatie Vw 2000.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat grondig moet worden onderzocht
of het niet hanteren van een inhoudelijke criterium in de AC-procedure in
strijd is met de richtlijn 2005/85/EG (procedurerichtlijn). Zij wijzen er
daarbij op dat in de richtlijn alleen inhoudelijke criteria worden genoemd
om een asielaanvraag versneld af te doen en dat volgens het NJCM het huidige
AC-criterium niet voldoet aan de inhoudelijke criteria van de richtlijn.Ten antwoord bericht ik de leden van de PvdA-fractie dat het niet hanteren
van een inhoudelijk AC-criterium niet in strijd is met richtlijn 2005/85/EG
inzake minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de toekenning
of intrekking van de vluchtelingenstatus. Artikel 23 van de richtlijn over
de behandelingsprocedure laat de lidstaten aanmerkelijke ruimte voor versnelde
afdoening of vormen van prioriteitsstelling. In artikel 23 lid 3 van de richtlijn
is opgenomen dat de lidstaten voorrang kunnen verlenen aan de behandeling van ieder geval, dan wel de behandeling kunnen versnellen, ook in gevallen waarin het asielverzoek
waarschijnlijk gegrond is of de asielzoeker bijzondere behoeften heeft. Dit
dient wel te gebeuren overeenkomstig de fundamentele beginselen en waarborgen
in hoofdstuk II van de richtlijn. De Nederlandse asielprocedure voldoet daaraan.
Daarmee is de versnelde procedure in de aanmeldcentra gewaarborgd. Ik verwijs
volledigheidshalve nog naar de nota naar aanleiding van het verslag over wetsvoorstel
30 976 (Kamerstukken II, 2006–2007, 30 976, nr. 5, p. 4).De leden van de PvdA-fractie vragen om een reactie op een recente publicatie
van Amnesty International in samenwerking met Pharos en Vluchtelingenwerk
Nederland die gaat over de betekenis van het Istanbul Protocol en medische
rapportages in de asielprocedure. Ten antwoord bericht ik de leden van de
PvdA-fractie dat wordt onderzocht hoe er in de asielprocedure meer aandacht
kan zijn voor medische problematiek van de vreemdeling zonder dat de procedure
wordt gerekt als gevolg van medicalisering. De toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken &
Integratie heeft aan de ACVZ gevraagd om hierover in de loop van 2007 een
advies uit te brengen, waarbij ook aandacht is gevraagd voor het Istanbul
Protocol dat overigens geen bindende werking heeft voor de staten. Ik verwacht
het advies van de ACVZ eind januari 2008 en zie het met belangstelling tegemoet.Op de vragen van de PvdA-fractie over het gezinsherenigingsen het gezinsvormingsbeleid
antwoord ik als volgt. Voor wat betreft de opmerking van de leden van de PvdA-fractie
dat aan het gezinsherenigings- en gezinsvormingsbeleid de afgelopen periode,
hun inziens, onnodig strikt uitvoering is gegeven antwoord ik het volgende.
Om gezinshereniging te kunnen combineren met een goede integratie is de laatste
jaren gekozen om binnen de grenzen van het internationale recht een terughoudender
gezinsmigratiebeleid te voeren. In een brief van de minister van Justitie
van 20 februari 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 30 573,
nr. 5) is aangekondigd dat dit jaar een begin zal worden gemaakt met
de evaluatie van het aangescherpte beleid voor gezinshereniging zoals dat
eind 2004 van kracht is geworden. Het rapport van Vluchtelingenwerk van 17 november
2006 over gezinshereniging van legaal verblijvende vreemdelingen met een asielachtergrond
zal bij deze evaluatie worden betrokken. Voor wat betreft de uitspraak van
het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) inzake Rodrigues Da Silva
en Hoogkamer v. Nederland wil ik verwijzen naar het antwoord op kamervragen
van de voormalige leden Klaas de Vries en Timmermans (beiden PvdA) over deze
uitspraak (TK 2005–2006, Aanhangsel, pag. 3169, 3170). Zoals in
dit antwoord is vermeld is de jurisprudentie van het Hof zeer casuïstisch
en aan ontwikkelingen onderhevig. Door de Nederlandse administratieve en rechterlijke
praktijk worden deze ontwikkelingen op de voet gevolgd. Dat sluit echter de
mogelijkheid niet uit de nationale autoriteiten, bij afweging van de betrokken
belangen, aan de specifieke omstandigheden van een geval, ander gewicht toekennen
dan het Hof vervolgens doet. Voor zover uit de casuïstische jurisprudentie
van het EHRM vaste lijnen kunnen worden afgeleid, worden deze vanzelfsprekend
in het beleid vervat.De leden van de PvdA-fractie stellen dat de jurisprudentie van de Raad
van State die eist dat een vreemdeling die al in Nederland is naar het land
van herkomst moet terugkeren voordat het recht op gezinsleven kan worden ingeroepen,
de rechtsbescherming heeft beperkt. Ook stellen zij dat tegen een negatief
advies van de IND niet meer geprocedeerd kan worden, maar dat gezinsleden
naar ambassades van naburige landen moeten afreizen om daar een officiële
aanvraag te doen, met alle risico’s van dien. Op deze opmerkingen antwoord
ik dat de bedoelde jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State dat artikel 8 EVRM eerst aan de orde komt bij een aanvraag
om een mvv, niet wegneemt dat bij een aanvraag om een verblijfsvergunning
zonder een mvv altijd een beroep kan worden gedaan op een wettelijke uitzonderingsgrond
of de hardheidsclausule. Bij een geslaagd beroep hierop zal artikel 8 EVRM
alsnog in de procedure aan de orde komen. Indien komt vast te staan dat de
vreemdeling onverschoonbaar niet beschikt over een geldige mvv, ligt het in
de rede om de vraag of artikel 8 EVRM tot toelating noopt, evenals de vraag
of aan de overige nationale toelatingsvoorwaarden is voldaan, eerst bij een
correcte aanvraag om (eerste) toelating aan de orde te laten komen. Ten aanzien
van de status van de referentenprocedure kan worden gemeld dat hier bij de
wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 met het oog op de visumbepalingen in
is voorzien. Het advies van de Raad van State over dit wetsvoorstel heb ik
nog in beraad.De leden van de PvdA-fractie menen dat het onmiddellijk uitvoering geven
aan de motie Van der Staaij/De Vries meer recht zou doen aan het recht op
gezinsleven en wijzen er op dat de ACVZ over de weigering uitvoering te geven
aan deze motie heeft geoordeeld dat de argumenten die de regering daarvoor
hanteert niet valide zijn.Ten antwoord verwijs ik naar mijn brief van 9 juli 2007 (Kamerstukken
II, vergaderjaar 2006–2007, 19 637, nr. 1165). Daarin heb
ik u bericht dat door de regeling ter afwikkeling van de nalatenschap van
de oude vreemdelingenwet aan de motie Van der Staaij/De Vries ten volle wordt
tegemoet gekomen en dat met deze regeling mijns inziens ook op de door de
ACVZ geuite bezwaren voldoende is geantwoord.De leden van de PvdA-fractie hebben verzocht om het besluit om geen gehoor
te geven aan de breed gesteunde oproep, om kinderen niet in vreemdelingenbewaring
te plaatsen, te heroverwegen en daarmee uitvoering te geven aan de motie De
Vries (Kamerstuk 29 344, nr. 54).Zoals ik de Tweede Kamer heb bericht op 7 maart 2007 (Kamerstukken
II, vergaderjaar 2006–2007, 29 344, nr. 63) naar aanleiding
van de motie Van Fessem/Visser, ben ik bezig met het ontwikkelen van beleid
met betrekking tot minderjarigen in vreemdelingenbewaring en ontvangt uw Kamer
hier binnenkort bericht over.De leden van de SP-fractie vragen om uitgebreid en inhoudelijk in te gaan
op de bestaande kritiek op de AC-procedure en vervolgens met argumenten en
redenen omkleed aan te geven waarom de AC-procedure zorgvuldig is.Ten aanzien hiervan wil ik verwijzen naar het Coalitieakkoord waarin is
opgenomen dat de asielprocedure, in het bijzonder de versnelde asielprocedure
in het aanmeldcentrum, wordt verbeterd. Wellicht ten overvloede verwijs ik
nog naar een aantal brieven, nl. de brief aan de Tweede Kamer van 20 mei
2003 met de reactie op het rapport van Human Rights Watch en de brief aan
de Tweede Kamer van 18 juni 2004 met de reactie op o.a. het ACVZ-advies
van 20 februari 2004 over de asielprocedure (Kamerstukken II, vergaderjaar
2002–2003, 19 637, nr. 738 resp. Kamerstukken II, vergaderjaar
2003–2004, 19 637 nr. 826). In die brieven is uitvoerig toegelicht
waarom de AC-procedure, inclusief het beroep op de rechter, een zorgvuldige
asielprocedure is. Voorts verwijs ik naar hetgeen hieronder onder het kopje «voornemenprocedure»
is opgenomen in het antwoord op de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie
om te motiveren dat de AC-procedure een zorgvuldige, met voldoende waarborgen
omklede procedure is.De leden van de SP-fractie vragen welke oplossingen ik zie voor het langdurig
op de plank liggen van asielzaken bij de IND. Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoord onder punt
1 waarin onder andere vermeld is dat vanaf 1 januari 2006 binnen
het proces asiel gestuurd wordt op wettelijke beslistermijnen en dat de IND
vanaf 1 februari 2007 is gestart met het verzenden van termijnberichten.
Circa 80% van de nieuwe instroom vanaf 1 januari 2006 wordt
binnen zes maanden behandeld.De leden van de SP-fractie vragen of ik bereid ben in te gaan op kritiek
op de marginale toetsing door de rechter en de buitengewoon stringente wijze
waarop met nieuwe feiten en omstandigheden wordt omgegaan.Ten antwoord bericht ik de leden van de PvdA-fractie dat over de ex nunc-toetsing
en het hoger beroep in de kabinetsreactie op het deelrapport over de procesevaluatie
een uitvoerige reactie is opgenomen. Overigens verwijs ik naar hetgeen hierboven
onder punt 1 is gezegd naar aanleiding van het verzoek van de PvdA-fractie
en de GroenLinksfractie om te reageren op het commentaar van verschillende
organisaties over de evaluatie Vw 2000 en naar wat onder punt 7 met betrekking
tot de marginale toetsing is gezegd. Wat de ex nunc beoordeling betreft is
inmiddels de in het coalitieakkoord bedoelde studie naar het beperken van
het aantal herhaalde aanvragen in gang gezet en zijn ketenpartners geconsulteerd.
De Minister van Justitie en ik verwachten u in januari 2008 over de uitkomsten
ervan te kunnen informeren.De leden van de PVV-fractie vragen wat de mogelijkheden zijn voor verdere
vereenvoudiging van de asielprocedure, in de zin van het stellen van het paspoortvereiste
(hetgeen thans in Zwitserland geschiedt).Ik antwoord de leden van de PVV-fractie dat ik thans geen mogelijkheden
c.q. aanleiding zie voor de verdere vereenvoudiging van de asielprocedure
in de zin van het stellen van het paspoortvereiste. Het niet overleggen van
identiteitsdocumenten betekent niet dat de vreemdeling zal worden heengezonden
zonder voorafgaande beoordeling van het risico op refoulement. Terugzending
naar het land van herkomst van een asielzoeker die gegronde vrees voor vervolging
heeft of een reëel risico loopt op een behandeling in de zin van artikel
3 EVRM, is immers in strijd met het Vluchtelingenverdrag en het EVRM.Ook Zwitserland is partij bij deze verdragen. Op de hoofdregel dat asielzoekers
binnen 48 uur hun reis- of identiteitspapieren moeten overleggen zijn in artikel
32, derde lid, van de nieuwe Zwitserse asielwet uitzonderingen opgenomen.
Artikel 32, derde lid, impliceert dat alle asielaanvragen in behandeling worden
genomen, met inbegrip van aanvragen van ongedocumenteerde asielzoekers.Zoals uit de Zwitserse asielwet (artikel 32) blijkt, worden ook de asielzoekers
die niet in het bezit zijn van reis- of identiteitspapieren in de gelegenheid
gesteld om een asielaanvraag in te dienen. Vervolgens worden zij ook gehoord
door de Zwitserse immigratiedienst. Op ongedocumenteerde asielzoekers rust
de bewijslast om geloofwaardig te maken dat het niet bij zich hebben van reis-
of identiteitspapieren in zijn geval verontschuldigbaar is. De Zwitserse Immigratiedienst
beoordeelt deze geloofwaardigheid op basis van individuele feiten en omstandigheden.
Indien asielzoekers er in slagen om aannemelijk te maken dat zij om verschoonbare
reden ongedocumenteerd zijn, wordt de ongedocumenteerdheid hen niet toegerekend.
Verder wordt op basis van hun individuele verhaal en asielmotieven beoordeeld
of zij kunnen worden aangemerkt als vluchteling in de zin van het vluchtelingenverdrag
dan wel of hun uitzetting in strijd zal zijn met artikel 3 EVRM.In artikel 31, tweede lid, sub c, Vw 2000 is vermeld dat bij de beoordeling
van de aanvraag mede wordt betrokken de omstandigheid dat de vreemdeling niet
beschikt over een voor toegang tot Nederland vereist document voor grensoverschrijding,
tenzij hij zich onverwijld onder opgave van de plaats waar of waarlangs hij
Nederland is binnengekomen heeft vervoegd bij een ambtenaar,
belast met de grensbewaking of het toezicht op vreemdelingen en daar kenbaar
heeft gemaakt dat hij asiel wenst. Op grond van artikel 31, tweede lid, sub
f, Vw 2000 wordt bij de beoordeling van de aanvraag mede betrokken de omstandigheid
dat de vreemdeling ter staving van zijn aanvraag geen reis- of identiteitspapieren
kan overleggen die noodzakelijk zijn voor de beoordeling van zijn aanvraag,
tenzij de vreemdeling aannemelijk kan maken dat het ontbreken van deze bescheiden
niet aan hem is toe te rekenen. Ook in Nederland dienen asielzoekers alle
relevante documenten, waaronder reis- of identiteitspapieren, te overleggen.
Wanneer documenten ontbreken wordt de toerekenbaarheid van het ontbreken van
documenten onderzocht. Dit wordt onderzocht in de context van het totale feitencomplex.
Ook wordt onderzocht of zij kunnen worden aangemerkt als vluchteling in de
zin van het Vluchtelingenverdrag, dan wel of hun uitzetting in strijd zal
zijn met artikel 3 van het EVRM.Het voorgaande leidt aldus tot de slotsom dat de toepassing van de nieuwe
asielwetgeving in Zwitserland met betrekking tot ongedocumenteerde asielzoekers
in principe niet noemenswaardig afwijkt van de Nederlandse praktijk ter zake.De leden van de GroenLinks-fractie doen een klemmend beroep om onmiddellijk
af te zien van afdoening van asielverzoeken in AC-procedures nu er indicaties
zijn dat beschikkingen in de AC-procedure minder zorgvuldig zijn dan de beschikkingen
die in de normale asielprocedure tot stand komen.Ik zie hiertoe geen reden. De versnelde asielprocedure in de aanmeldcentra
is, inclusief het beroep op de rechter, een zorgvuldige procedure die er toe
leidt dat een verantwoorde beslissing tot stand komt. Dat er ruimte is voor
verbetering, betekent nog niet dat de AC-procedure onzorgvuldig is. Zoals
u bekend is in het Coalitieakkoord opgenomen dat de asielprocedure, in het
bijzonder de versnelde asielprocedure in het aanmeldcentrum, wordt verbeterd.
De wijzigingen in de asielprocedure worden thans uitgewerkt.De leden van de GroenLinks-fractie vragen om toe te zeggen dat kinderen
onder geen enkele omstandigheid worden onderworpen aan vormen van vreemdelingendetentie.
Zoals ik de Tweede Kamer heb bericht op 7 maart 2007 (Kamerstukken II,
2006–2007, 29 344, nr. 63) naar aanleiding van de motie Van
Fessem/Visser, ben ik bezig met het ontwikkelen van beleid met betrekking
tot minderjarigen in vreemdelingenbewaring.De leden van de SGP-fractie vragen of de nog te implementeren richtlijnen
2005/85/EG (minimumnormen voor asielprocedures) en 2004/83/EG (definitierichtlijn)
bij de eventuele wetswijzigingen die uit de evaluatie van de Vw 2000 voortvloeien
direct worden meegenomen en of de eerstgenoemde richtlijn consequenties heeft
voor de inrichting van de AC-procedure.Ten antwoord laat ik de leden van de SGP-fractie weten dat de wetsvoorstellen
ter implementatie van beide richtlijnen al – los van de evaluatie van
de Vreemdelingenwet 2000 – bij de Tweede Kamer zijn ingediend (Kamerstukken
II, 2006/07, 30 976, nr. 2 en 3 resp. Kamerstukken II, 2006/07,
30 925, nr. 2 en 3). De eerstgenoemde richtlijn heeft geen consequenties
voor de inrichting van de AC-procedure. De AC-procedure voldoet aan de vereisten
die de richtlijn stelt. Wellicht ten overvloede verwijs ik nog naar het antwoord
hierboven op de vraag van de PvdA-fractie over de procedurerichtlijn en naar
Kamerstukken II, 2006–2007, 30 976, nr. 5, p. 4. BIJLAGE IIBELEIDREACTIE OP HET DEELRAPPORT «INVOERING EN UITVOERING
VAN DE VREEMDELINGENWET 2000 MET BETREKKING TOT ASIEL: EEN PROCESEVALUATIE»VoornemenprocedureOp de vraag van de leden van de CDA-fractie in hoeveel (procent van de)
gevallen rechtsbijstandverleners tot de inschatting komen dat een zaak kansloos
is, antwoord ik dat dit niet kan worden aangegeven. AC Schiphol heeft desgevraagd
aangegeven dat in ongeveer 66% van de AC-zaken een zienswijze wordt
ingediend (dit betrof de periode januari t/m oktober 2006). AC Ter Apel heeft
aangegeven dat in ongeveer 60% van de AC-zaken een zienswijze wordt
ingediend (dit betrof de periode januari t/m december 2006).De leden van de GroenLinks-fractie menen dat in de kabinetsreactie onbesproken
blijft de stelling dat de huidige asielprocedure minder zorgvuldig is dan
de oude en dat, in combinatie met de afschaffing van de bezwaarfase en de
terughoudende rechterlijke toetsing, te vrezen valt dat het risico vergroot
is dat echte vluchtelingen worden teruggestuurd.Ik merk op dat de kabinetsreactie niet volstaat met de opmerking dat deze
stelling in het deelrapport niet onderbouwd wordt. De stelling wordt wel degelijk
besproken (blz. 16 van de kabinetsreactie). Daarnaast staat in de kabinetsreactie
een uitgebreide reactie op het punt van het functioneren van de voornemenprocedure
(vanaf blz. 14) en een uitvoerige reactie met betrekking tot de marginale
toetsing (vanaf blz. 23). Verder verwijs ik naar het Coalitieakkoord waarin
is opgenomen dat de asielprocedure, in het bijzonder de versnelde procedure
in het aanmeldcentrum, wordt verbeterd alsmede naar de eerdergenoemde brief
van de minister van Justitie van 19 februari 2007 inzake de uitspraak
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens inzake Salah Sheekh (Kamerstukken
II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 62).Inmiddels heb ik u bij brief van 22 juni 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007,
29 344 en 30 800 VI, nr. 44) bericht over beleidsaanpassingen
als gevolg van deze uitspraak.De leden van de GroenLinksfractie vragen voorts te motiveren dat de AC-procedure
een zorgvuldige, met voldoende waarborgen omklede procedure is, vooral gezien
de constatering van de evaluatiecommissie dat er geen criteria bestaan om
te beoordelen of een asielverzoek zich leent voor afdoening in de AC-procedure.
Is de stelling van Human Rights Watch waar dat er hierbij mogelijk strijdigheid
bestaat met ExCom Conclusion nr. 30, zo vragen deze leden.Hierop antwoord ik dat de AC-procedure dezelfde waarborgen heeft als de
normale procedure, zoals (de voorbereiding op) het nader gehoor, de voornemenprocedure,
kostenloze rechtsbijstand gedurende de gehele procedure en de mogelijkheid
van beroep op de rechter indien het asielverzoek wordt afgewezen. Voorts wordt
het asielrelaas in de AC-procedure aan dezelfde criteria getoetst als in de «normale»
procedure, nl. de criteria van artikelen 30 en 31 Vw 2000. Het verschil is
dat in die zaken waarop zorgvuldig beslist kan worden binnen het tijdsbestek
van 48 procesuren (zaken waarin geen onderzoek hoeft worden verricht dat binnen
het tijdsbestek van 48 procesuren niet kan worden afgerond) een beslissing
wordt genomen in de AC-procedure.Met betrekking tot de vraag naar ExCom Conclusion nr. 30 verwijs ik naar
de memorie van antwoord in de Eerste Kamer met betrekking tot de invoering
van de Vreemdelingenwet 2000 (Kamerstukken I, vergaderjaar 2000–2001,
26 732 en 26 975, nr. 5b). In aanvulling hierop merk ik nog
op dat in deze aanbeveling onder andere wordt bepaald dat een
procedure voor een snelle behandeling vergezeld moet gaan van passende procedurele
waarborgen, zoals een volledig persoonlijk interview, dat de beslissing wordt
genomen door de autoriteit die gewoonlijk bevoegd is om te beslissing over
de vluchtelingenstatus, een herzieningsmogelijkheid voorafgaand aan afwijzing
aan de grens of gedwongen verwijdering. De AC-procedure voldoet aan deze procedurele
waarborgen. Tot slot verwijs ik nog naar de uitspraak van het Gerechtshof
Den Haag van 28 maart 2002 (JV 2002, 467), waarin het Hof een groot aantal
bezwaren tegen de AC-procedure ongegrond heeft geacht en heeft overwogen dat
het beroep van VAJN en NJCM op Conclusion nr. 30 faalt.Overigens wordt bij het gebruik van een inhoudelijk criterium om zaken
in een versnelde procedure te kunnen behandelen het risico gelopen dat meer
procedures gevoerd gaan worden over de vraag of aan het inhoudelijke criterium
is voldaan dan over de feitelijke inhoud en motivering van een afwijzing.Tot slot verwijs ik naar het Coalitieakkoord waarin is opgenomen dat de
asielprocedure wordt verbeterd.Op de vraag van de leden van GroenLinks-fractie wat de plannen van het
kabinet zijn om de verschillen tussen de AC-procedure en de normale procedure
te verkleinen, antwoord ik dat – mede in het licht van de aanbevelingen
van de commissie Scheltema – uitgangspunt is dat de «normale»
asielprocedure sneller moet met behoud van zorgvuldigheid en dat de 48-uursprocedure
zorgvuldiger moet met behoud van snelheid. Momenteel wordt bezien op welke
wijze dit kan worden bereikt.De leden van de GroenLinks-fractie verzoeken om de stelling te onderbouwen
dat het indienen van een tweede of volgende asielaanvraag niet betekent dat
in de eerdere procedure niet zorgvuldig is getoetst. Ter zake merk ik op dat
aan het indienen van een tweede asielaanvraag verschillende redenen ten grondslag
kunnen liggen. De asielzoeker kan van mening zijn dat in de eerdere asielprocedure
niet zorgvuldig is getoetst, er kan sprake zijn van nieuwe feiten en omstandigheden
(individuele feiten en omstandigheden of een wijziging in de situatie in het
land van herkomst) die de asielzoeker aanleiding geven om een nieuwe asielaanvraag
in te dienen of van gewijzigd beleid dat gunstiger is voor de asielzoeker.
Er kan echter geen opsplitsing gemaakt worden op de gronden waarop de (tweede
of volgende) asielaanvragen zijn ingediend. De ervaring leert dat een belangrijk
deel van tweede en volgende aanvragen wordt ingediend na een beleidswijziging
met positieve gevolgen voor de asielzoeker. In dit verband wijs ik er overigens
nog op dat in 2006 het aantal tweede of volgende asielaanvragen zowel in absolute
zin als relatief (ten opzichte van de totale asielinstroom) gedaald is ten
opzichte van 2005.De leden van de GroenLinks-fractie zijn er allerminst van overtuigd dat
de kwaliteit van de besluitvorming toeneemt omdat de IND-ambtenaar weet dat
de asielzoeker en rechtsbijstandverlener een zienswijze in de voornemenprocedure
kunnen aanleveren. Voorts stellen zij dat in het merendeel van de procedures
geen zienswijze wordt geleverd en er van mag worden uitgegaan dat het niet
leveren van een zienswijze helemaal niet te maken heeft met de kansloosheid
van de asielaanvraag, maar meer met de enorme werkdruk en capaciteitsgebrek
aan de zijde van de rechtshulpverleners. Zij vragen om een reactie.In dit verband wijs ik er op dat de uitgangspunten van de leden van de
GroenLinks-fractie niet overeenkomen met de informatie in de deelrapporten.
Uit het deelrapport met betrekking tot de procesevaluatie komt naar voren
dat de omstandigheid dat de rechtsbijstandverlener door middel van het voornemen
op de hoogte is van de argumentatie van de IND en daarop tot
in detail kan reageren voor de beslissing een kwaliteitsverhogend effect heeft
op het werk van de IND-ambtenaar.Uit het deelrapport met betrekking tot de zorgvuldigheid van asielbeslissingen
blijkt dat in de normale procedure in 26% van de bestudeerde dossiers
geen zienswijze is ingediend en in de AC-procedure inderdaad in 56%
van de bestudeerde dossiers geen zienswijze is ingediend. Volgens een deel
van de rechtsbijstandverleners maakt de tijdsdruk het in het AC vrijwel onmogelijk
om een goede zienswijze in te dienen en enkelen hebben gewezen op knelpunten
in de logistieke afstemming tussen de IND en de rechtsbijstand binnen de AC’s.
Uit het deelrapport komt echter tevens naar voren dat het ontbreken van een
zienswijze volgens de rechtsbijstandverleners vooral voorkomt in zaken die
zij of hun collega’s als «kansloos» inschatten.Tot slot vermeld ik dat de CEV in het advies heeft vastgesteld dat de
beschikbare indicatoren er op wijzen dat de huidige beschikking qua zorgvuldigheid
vergelijkbaar is met de oude beschikking op bezwaar. Het vervallen van de
bezwaarfase lijkt, aldus de CEV, niet te hebben geleid tot een lagere kwaliteit
van de uiteindelijk aan de rechter voorgelegde beschikking.De leden van de GroenLinks-fractie vragen ook om te reageren op de oproep
van Amnesty International, VluchtelingenWerk Nederland en het NJCM om de rechtsbeschermingsfunctie
van de rechterlijke macht in asielzaken aanmerkelijk te versterken. Ten aanzien
hiervan merk ik op dat in de kabinetsreactie gereageerd is op het onderzoek
dat is verricht in het kader van de evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000.
Vrijwel alle punten van kritiek – de al dan niet marginale toetsing,
de toepassing van artikel 4:6 Awb – komen ook aan de orde in het bij
de Tweede Kamer aanhangige initiatief-wetsvoorstel-Van der Ham/Pechtold inzake
verbetering van de rechtsbescherming in asielzaken. In het kader van dat wetsvoorstel
zal de discussie verder kunnen worden gevoerd. Verder verwijs ik naar de brief
van de Minister van Justitie van 19 februari 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007,
29 344 en 30 800 VI, nr. 62) inzake Salah Sheekh waarin is
vermeld dat zal worden bezien of, en zo ja hoe kan worden bereikt dat in zaken
betreffende artikel 3 EVRM een geactualiseerde beoordeling plaatsvindt die
niet te terughoudend wordt getoetst en zonder dat artikel 4:6 van de Algemene
wet bestuursrecht aan deze beoordeling, waar nodig, in de weg staat. Inmiddels
heb ik u bij brief van 22 juni 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007,
29 344 en 30 800 VI, nr. 44) bericht over beleidsaanpassingen
als gevolg van deze uitspraak.BesluitmoratoriumDe leden van de PvdA-fractie menen dat de toepassing van categoriaal landenbeleid
de afgelopen periode te terughoudend heeft plaatsgevonden en dat bij het bepalen
of een categoriaal landenbeleid geïndiceerd was ten onrechte niet de
algemene veiligheids- en mensenrechtensituatie in het betreffende land, maar
het asielbeleid van bepaalde Europese landen als doorslaggevend criterium
is gaan gelden.Ten antwoord bericht ik de leden van de PvdA-fractie dat er in alle gevallen
sprake moet zijn van een zelfstandige beoordeling van de indicatoren in artikel
3 106 Vb 2000. Het beleid van andere EU-landen is niet automatisch van
doorslaggevende aard. Wel is deze indicator in de loop der jaren belangrijker
geworden. Meeromvattende beschikkingDe leden van de CDA-fractie vragen waarom, nadat is gebleken dat er binnen
de wettelijke vertrektermijn geen rechtsmiddelen zijn aangewend, het «doorgaans
nog enkele weken (kost)» voordat de opvangvoorzieningen daadwerkelijk
kunnen worden beëindigd.Op deze vraag antwoord ik het volgende. Na een negatieve beslissing op
het asielverzoek volgt een wettelijke vertrektermijn van 28 dagen. Na een
negatieve beslissing start tevens de termijn voor het instellen van rechtsmiddelen,
die eveneens 28 dagen duurt. Een rechtsmiddel is tijdig ingediend, indien
het voor het einde van de termijn is ontvangen of, bij verzending per post,
indien het voor het einde van de termijn ter post is bezorgd en niet later
dan een week na afloop van de termijn is ontvangen (art 6:9 Awb). In de praktijk
wacht de IND de gehele rechtsmiddelentermijn af alvorens de COA, DT&V
en de VP te informeren. Daardoor kunnen onomkeerbare of ingrijpende stappen
zoals uitzetting of ontruiming worden voorkomen. De ketenpartners hebben vervolgens
enige tijd nodig om de voorzieningen te beëindigen en de feitelijke ontruiming
voor te bereiden en uit te voeren.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat een veel intensievere
en betere begeleiding van de kant van de overheid nodig is bij het faciliteren
van de terugkeer. Bij een beter terugkeerproces hoort een aanvaardbare vertrektermijn
waarbinnen de vreemdeling zijn vertrek kan realiseren. Daarom pleiten zij
nog steeds voor de motie-De Vries inzake het verlengen van de 28-dagen termijn
(Kamerstuk 19 637, nr. 915) en achten zij een wijziging van de Vw
2000 op zijn plaats. Daarbij wijzen de leden nogmaals op de kritische houding
van de Parlementaire Assemblée van de Raad van Europa Hierop antwoord
ik dat de door de PvdA ingediende motie inzake de vertrektermijn in de Vw
2000 mij bekend is. De Vw 2000 biedt de vreemdeling wiens asielverzoek is
afgewezen in de meeste gevallen een termijn van vier weken om zelfstandig
te vertrekken (art. 45 Vw 2000 jo art. 62 Vw 2000). Na ommekomst van die termijn
wordt de overheid bevoegd uit te zetten. Art. 45 Vw 2000 bepaalt tevens dat
de opvang als rechtsgevolg van de afwijzende beschikking vervolgens wordt
beëindigd binnen bij of krachtens de Wet COA gestelde termijn. Deze termijn
is, krachtens de Wet COA, in de Regeling verstrekkingen asielzoekers gelijk
gesteld aan de vertrektermijn van vier weken.Ten aanzien van de wens van de PvdA-fractie een veel intensievere en betere
begeleiding van de kant van de overheid ter bevordering van de daadwerkelijke
terugkeer van vreemdelingen, wijs ik op de oprichting van de dienst Terugkeer
en Vertrek. Deze dienst werkt volgens het beginsel van casemanagement en een
persoongerichte benadering van de vreemdeling in het kader van diens vertrek.Ik zie geen reden om de vertrektermijn als zodanig – te weten de
termijn die de vreemdeling wordt gegund zelfstandig te vertrekken en waarbinnen
de overheid niet bevoegd is het vertrek door uitzetting af te dwingen –
te heroverwegen. Het probleem dat in de motie wordt geadresseerd betreft met
name de gevallen waarin het vertrek, al dan niet zelfstandig, niet gerealiseerd
wordt en vreemdelingen zonder voorzieningen op straat terechtkomen. Met name
door gemeenten wordt dit als een ongewenste praktijk ervaren. Van belang hierbij
is dat er in de praktijk een wezenlijk verschil is in de duur van het terugkeerproces
tussen enerzijds die vreemdelingen die zichzelf voorbereiden op zelfstandige
terugkeer en anderzijds diegenen waarbij uitzetting aan de orde is. Bij de
laatste categorie is de termijn van het realiseren van het vertrek in hoge
mate afhankelijk van de medewerking van betrokkene aan het verkrijgen van
de benodigde reisdocumenten bij de autoriteiten van het land van herkomst.Ik bezie thans, in overleg met o.a. VNG en gemeenten, of er de mogelijkheden
zijn om, binnen de kaders van de huidige bepalingen in de Vw 2000,
daadwerkelijk terugkeer te bevorderen en het op straat terechtkomen na ommekomst
van de 28 dagen vertrektermijn te beperken. Daarbij wil ik onder meer betrekken
de mogelijkheden en onmogelijkheden van een verruiming van de termijn voor
de beëindiging van opvang en de inzet van vrijheidbeperkende maatregelen
in een vertrekcentrum of van vreemdelingenbewaring. Tegelijkertijd wil ik
er bij voorbaat geen misverstand over laten ontstaan dat de overheid niet
in staat is noch zal zijn in álle gevallen de feitelijke terugkeer
van uitgeprocedeerde vreemdelingen te realiseren. Daar waar dat aantoonbaar
niet aan de vreemdeling te wijten is, blijft een zogenoemde «buiten
schuld» verblijfsvergunning aangewezen. In andere gevallen houdt de
verantwoordelijkheid van de overheid voor onder meer de opvang en detentie
van de betrokken vreemdeling op. Deze consequentie is een onlosmakelijk onderdeel
van een beleid dat als uitgangspunt heeft dat de vreemdeling in eerste én
in uiterste instantie zelf verantwoordelijk is voor terugkeer. Zij fungeert
bovendien als prikkel voor de vreemdeling deze verantwoordelijkheid te nemen.Ex-nunc toetsingDe leden van de CDA-fractie vragen in welke mate het (volgens critici)
in de praktijk onvoldoende tot zijn recht komende principe van de ex-nunc
toetsing leidt tot het indienen van tweede of volgende aanvragen. Ik antwoord
hierop dat dit niet precies gezegd kan worden. De reden is dat, zoals hierboven
vermeld, aan een tweede of volgende asielaanvraag verschillende redenen ten
grondslag kunnen liggen en dat het geautomatiseerde systeem van de IND het
niet mogelijk maakt een opsplitsing te maken op de gronden waarop de (tweede
of volgende) asielaanvragen zijn ingediend. De ervaring leert dat een belangrijk
deel van tweede en volgende aanvragen wordt ingediend na een beleidswijziging
met positieve gevolgen voor de asielzoeker. Te denken valt hierbij bijvoorbeeld
aan het instellen van een categoriaal beschermingsbeleid of het aanwijzen
van specifieke groepen uit een bepaald land die eerder ingewilligd kunnen
worden.De leden van de PvdA-fractie wijzen op de te beperkte toetsingsmogelijkheden
van de rechter in asielzaken als gevolg van de jurisprudentie van de Afdeling
bestuursrecht van de Raad van State en hopen dat de regering het initiatief-wetsvoorstel
Pechtold/Van der Ham als leidraad gebruikt om direct verbeteringen aan te
brengen in de rechtsbescherming van de asielzoeker. Zoals eerder aangegeven
zal in het kader van dat wetsvoorstel de discussie verder kunnen worden gevoerd.
Verder verwijs ik naar de brief van de Minister van Justitie van 19 februari
2007 inzake Salah Sheekh (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en
30 800 VI, nr. 62) waarin is vermeld dat zal worden bezien of, en
zo ja hoe kan worden bereikt dat in zaken betreffende artikel 3 EVRM een geactualiseerde
beoordeling plaatsvindt die niet te terughoudend wordt getoetst en zonder
dat artikel 4:6 van de Algemene wet bestuursrecht aan deze beoordeling, waar
nodig, in de weg staat. Inmiddels heb ik u bij brief van 22 juni 2007
(Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 44)
bericht over beleidsaanpassingen als gevolg van deze uitspraak.De leden van de SGP-fractie vragen hoe ik het gegeven beoordeel dat onder
de Vw 2000 substantieel meer aanvragen worden afgewezen op grond van ontbrekende
documenten dan onder de oude vreemdelingenwet en in welke situaties de IND
de eis van het overleggen van bepaalde documenten kan laten vallen.Ten aanzien hiervan merk ik op dat, zoals ook de onderzoekers hebben opgemerkt,
de Wet ongedocumenteerden ruim voor de invoering van de Vw 2000 in werking
is getreden, zodat er geen aanleiding is om te veronderstellen
dat deze wetswijziging dit verschil verklaart. Ook wijs ik er op dat het (toerekenbaar)
ontbreken van documenten nooit de enige grond kan zijn om een asielverzoek
af te wijzen. Deze grond wordt altijd in combinatie met andere gronden gebruikt.
Er vindt een inhoudelijke beoordeling van de asielaanvraag plaats. Daarbij
komt dan nog dat het ontbreken van documenten er niet aan in de weg staat
om zaken in te willigen. Uit het onderzoek is gebleken, dat in veertig procent
van alle zaken onder beide wetten die uiteindelijk zijn ingewilligd, geen
documenten zijn overgelegd. Indien de asielzoeker geen documenten heeft overgelegd,
kan de aanvraag worden ingewilligd indien de asielzoeker alle hem gestelde
vragen zo volledig mogelijk heeft beantwoord en het relaas op hoofdlijnen
innerlijk consistent en niet onaannemelijk is, strookt met hetgeen bekend
is over de situatie in het land van herkomst en zwaarwegend genoeg is.Hoger beroepDe leden van de PvdA-fractie sluiten zich aan bij de conclusies van het
recente rapport van de ACVZ dat de transparantie en de toetsbaarheid van ambtsberichten
verbetering behoeft. Ook delen zij de conclusie van de ACVZ dat aan ambtsberichten
zowel door het bestuur als door de rechter een bijzonder groot gewicht wordt
toegekend. Zo vat de Afdeling het algemeen ambtsbericht als deskundigenbericht
op dat, behoudens tegenbewijs, altijd de doorslag geeft. Zelfs het beargumenteerd
wekken van twijfel aan de volledigheid en juistheid van dergelijke berichtgeving
door gerenommeerde organisaties is onvoldoende om de informatie in het ambtsbericht
te weerleggen. Dat deze kwalificatie aan ambtsberichten wordt gegeven, is
naar het oordeel van de leden van de PvdA-fractie onterecht.Ik ben het oneens met de stelling dat het beargumenteerd wekken van twijfel
aan de volledigheid en juistheid van een ambtsbericht onvoldoende is. Het
gegeven dat algemene ambtsberichten als deskundigenberichten worden gezien,
maakt duidelijk dat het aan de asielzoeker is om aannemelijk te maken dat
het in zijn individuele geval anders ligt. Dat wordt erkend dat Nederlandse
ambtsberichten van hoge kwaliteit zijn, betekent niet dat ambtsberichten onaantastbaar
zijn. Overigens zal, zoals vermeld in mijn brief van 22 juni 2007 (Kamerstukken
II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 44) over de gevolgen
van de uitspraak inzake Salah Sheekh, in navolging van deze uitspraak bij
de beoordeling van asielzaken – explicieter dan thans het geval is –
ook andere informatie dan ambtsberichten van de Minister van Buitenlandse
Zaken worden betrokken.De leden van de PvdA-fractie menen dat ambtsberichten in de asielprocedure
moeten worden meegewogen naast andere onafhankelijke en betrouwbare bronnen
van mensenrechtenorganisaties en andere organisaties. In de uitvoeringspraktijk
en de rechtspraak zou meer rekening moeten worden gehouden met tussentijdse
berichten van gerenommeerde mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International
over recente mensenrechtenschendingen. Amnesty geeft in haar reactie op de
evaluatie terecht aan dat door deze praktijk de bewijspositie van de asielzoeker
ernstig is verzwakt.Zoals vermeld in mijn brief van 22 juni 2007 (Kamerstukken II, 2006–2007,
29 344 en 30 800 VI, nr. 44) over de gevolgen van de uitspraak
inzake Salah Sheekh, zal in navolging van deze uitspraak bij de beoordeling
van asielzaken – explicieter dan thans het geval is – ook andere
informatie dan ambtsberichten van de minister van Buitenlandse Zaken worden
betrokken.Overigens streeft het ministerie van Buitenlandse Zaken voortdurend naar
verdere verbetering van de kwaliteit, transparantie en zorgvuldigheid van
de algemene ambtsberichten, daarbij openstaand voor ideeën en suggesties van anderen. In dit verband wijs ik op de expertbijeenkomst inzake
algemene ambtsberichten in asielzaken, die op 4 april 2007 op het ministerie
van Buitenlandse Zaken heeft plaatsgevonden.Verder zien de leden van de PvdA-fractie graag een reactie tegemoet op
de aanbeveling van de ACVZ om een onafhankelijke toetsingscommissie in het
leven te roepen van deskundigen die de kwaliteit van ambtsberichten bewaakt.
In de kabinetsreactie (Kamerstukken II, 2006–2007, 19 637, nr. 1128)
op het ACVZ advies «Transparant en toetsbaar» is aangegeven waarom
het kabinet niet voornemens is om een onafhankelijke toetsingscommissie in
het leven te roepen.De leden van de PvdA-fractie benadrukken nogmaals haast te maken met de
totstandkoming van Europese ambtsberichten waartoe ook in het recente ACVZ-rapport
nogmaals toe wordt opgeroepen. Ik ben het met u eens dat het zaak is om in
het kader van praktische samenwerking het opstellen van Europese landenrapporten
te bevorderen. Van belang is dat deze landenrapporten aan dezelfde hoge eisen
op het gebied van kwaliteit en zorgvuldigheid moeten voldoen als de Nederlandse
algemene ambtsberichten. Zoals de ACVZ terecht stelt, zal er nog geruime tijd
nodig zijn voordat er voldoende bereidheid tot samenwerking is op Europees
niveau. De Nederlandse overheid zal dit soort samenwerking echter stimuleren.
Zoals bekend zal Nederland het voortouw nemen om met een aantal Europese landen
een pilot op te zetten voor het schrijven van een Europees landenrapport.De leden van de SGP-fractie vragen naar mijn opvatting over het standpunt
van het NJCM, dat marginale toetsing in de beroepsfase afwijst met een beroep
op het «absolute refoulementsverbod». Zij vragen of de toetsing
door de rechter zodanig marginaal is, dat de vraag of met de afwijzing van
een asielaanvraag het refoulementverbod geschonden wordt in die fase niet
meer aan de orde komt.Hierop antwoord ik dat volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State de rechtbank het oordeel van de IND over de geloofwaardigheid
van het asielverhaal terughoudend toetst, evenals het oordeel van de IND over
het realiteitsgehalte van de door de vreemdeling aan de feiten ontleende vermoedens
over wat hem bij terugkeer in het land van herkomst te wachten staat. Dat
betekent dat het in prinicpe aan de IND is om, bij gebrek aan objectief bewijs,
de geloofwaardigheid van het asielrelaas van de vreemdeling vast te stellen
en de rechter daarbij toetst of de IND in redelijkheid tot de vaststelling
heeft kunnen komen. Vervolgens zal de rechter de juridische kwalificatie van
de geloofwaardig geachte feiten en de reële vermoedens volledig toetsen
op de vraag of er een grond voor toelating is. Dit betreft de kwalificatie
in het licht van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM en dus de kernvraag
of het non-refoulementbeginsel in geding is. Hiermee is toetsing aan het refoulementverbod
dus gewaarborgd. In dit verband verwijs ik naar de uitspraak van de Afdeling
bestuursrechtspraak van 15 juni 2006 (JV 2006, 290) waarin de Afdeling
uitvoerig motiveert waarom er geen grond is voor het oordeel dat een op bepaalde
punten terughoudende toetsing zich niet met artikel 13, gelezen in samenhang
met artikel 3 van het EVRM, verdraagt.Overigens wijs ik nog op de brief van de Minister van Justitie van 19 februari
2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 62)
naar aanleiding van de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens in de zaak Salah Sheekh. Inmiddels heb ik u bij brief van 22 juni
2007 (Kamerstukken II, 2006–2007, 29 344 en 30 800 VI, nr. 44)
bericht over beleidsaanpassingen als gevolg van deze uitspraak, waarbij uitgangspunt
is een actuele beoordeling van het risico op non-refoulement. BIJLAGE IVBELEIDSREACTIE OP HET DEELRAPPORT «DOORLOOPTIJDEN
ASIELPROCEDURES VREEMDELINGENWET 2000»De leden van de SGP-fractie vragen om met een rekenkundige onderbouwing
de verschillen te laten zien tussen aanpassing van de IND-capaciteit aan de
verwachte instroom en aanpassing daarvan aan de verwachte voorraden. Zij vragen
of de achterstanden die over 2005 en 2006 ontstaan zijn bij de behandeling
van asielzaken niet een gevolg zijn van aanpassing aan de verwachte lage instroom
en welke aanpassingen in het begrotingsproces nodig zouden zijn om aanpassing
van de capaciteit aan de verwachte voorraad mogelijk te maken. Tot slot vragen
zij naar de achtergrond van de plannen van de IND om in vijf jaar tijd het
aantal personeelsleden met 25% te verminderen.Op deze vraag antwoord ik dat de IND capaciteit is gebaseerd op de verwachte
productie. De verwachte productie is een afgeleide van de verwachte instroom én
de verwachte voorraden. De IND capaciteit is dus niet alleen gebaseerd op
de verwachte instroom. De begrote productie 2006 was 25 184 en de gerealiseerde
productie is 33 592.De achterstanden die over 2005 en 2006 zijn ontstaan zijn deels het gevolg
van een hogere instroom dan geraamd.Bij de bepaling van de IND capaciteit wordt reeds rekening gehouden met
de verwachte voorraad. Een aanpassing van het begrotingsproces is derhalve
niet aan de orde.De 25% reductie van het personeelsbestand is gebaseerd op het verwachte
effect op het personeelsbestand van een groot aantal ontwikkelingen die de
IND in gang heeft gezet in het kader van «IND bij de tijd» en
die tot doel hebben van de IND een klantvriendelijke efficiënte organisatie
te maken. De belangrijkste ontwikkelingen zijn vernieuwing van de geautomatiseerde
systemen, waardoor de processen beter worden ondersteund, vereenvoudiging
van de regelgeving en invoering van digitale dossiers.Uiteraard betreft het slechts een indicatie en zijn vele factoren van
invloed op de omvang van de feitelijke reductie.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Kamp (VVD),
Arib (PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Velzen
(SP), Azough (GL), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Verdonk (Verdonk), Kalma
(PvdA), De Roon (PVV), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en Anker (CU).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Weekers (VVD),
Smeets (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Roemer (SP),
De Vries (CDA), Abel (SP), Halsema (GL), Dezentjé Hamming (VVD), Van
Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Fritsma (PVV), Koşer
Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA), Van Gijlswijk
(SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Slob (CU).XNoot1Zie rapportage vreemdelingenketen over de periode mei t/m augustus 2006,
blz 29, tabel 8.1.2.XNoot2Brief UNHCR over de evaluatie van de Vreemdelingenwet 2000.XNoot1Vluchtelingenwerk Nederland, 17 november 2006, «(geen) eerbied
voor gezinsleven,» Den Uyl, Reneman en Vriens.XNoot2EHRM, 31 januari 2006, nr 50 435/99 (Rodrigues da Silva en Hoogkamer/Nederland).XNoot1Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa, Resolutie 1483 (2006).XNoot2NJB nr 33, 22 september 2006, Mr S. Essakkili en prof mr. T. P
Spijkerboer, De marginale toetsing in asielzaken.XNoot3NJCM, «Vijf jaar later», een commentaar van het Nederlands
Juristen Comité voor de Mensenrechten op de Evaluatie van de Vw 2000.XNoot1ACVZ, «Transparant en Toetsbaar», een advies over landeninformatie
in het vreemdelingenbeleid, juli 2006.XNoot2Amnesty International, brief van 15 december 2006. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30846-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl