Vaststelling van de begroting van de uitgaven en inkomsten van het Ministerie van VWS (XVI) voor het jaar 1998; Brief staatssecretaris met reactie van het Kabinet op het advies "Vereenzaming in de samenleving"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25600-XVI, nr. 52

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25600-XVI nr. 52

22-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKABINETREACTIE NAAR AANLEIDING VAN HET RMO ADVIES VEREENZAMING
IN DE SAMENLEVINGKorte weergave van het RMO-adviesVereenzaming neemt niet toeIngrijpen overheid gewenstRisicofactoren bepalen belangrijkAanbevelingen van de RMOKabinetsstandpunt inzake het adviesSociale netwerkenSamenwerking tussen welzijn en zorgBureaucratie terugdringenVerband tussen risicofactoren en beleidTot slotBIJLAGEOnderzoekSociale uitsluiting en segregatieAlgemeen Maatschappelijk WerkSamenwerkingLokale welzijns- en zorgvoorzieningenOverheidsloket 2000Ouderen- en gehandicaptenbeleidMeerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleidBegeleiding van mantelzorgersCampagne «De veilige school»EmancipatieVernieuwings- en Implementatiebeleid GehandicaptenNieuwkomersbeleidIsolement van mensen met chronische aandoeningenInitiatieven voor een leefbaar plattelandHulpprogramma'sParticipatie van jongerenOndersteuning bij de opvoedingGedwongen opname en behandelingNetwerken Het kabinet onderstreept het belang van sociale netwerken
om vereenzaming te voorkomen. Ouderen en dak- en thuisloze jongerenWerk en inkomenWet op de reïntegratieArmoedebeleid: gebruik mogelijkheden stimuleren
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25600-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 600 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1998nr. 52BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 22 december 1997Bijgaand zend ik u de reactie van het Kabinet op het advies Vereenzaming
in de samenleving dat door de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
(RMO) in maart 1997 is uitgebracht.Ik heb veel waardering voor de zorgvuldigheid waarmee de raad het complexe
probleem van de vereenzaming heeft benaderd. Ik ben ook erg blij dat –
zoals de raad constateert – er in de samenleving zoveel aandacht is
voor de vereenzamingsproblematiek.Bij de reactie op het advies heeft het kabinet zich de vraag gesteld of
de bestrijding van vereenzaming nu wel een rol is voor de rijksoverheid. Met
de RMO zijn we van mening dat op sommige factoren overheidsbemoeienis terecht
is. Dat wil zeggen dat in het beleid de vereenzaming als probleem niet centraal
staat, maar wel, geheel in de lijn van de Welzijnsnota, het betrekken van
mensen bij de samenleving. Toch ligt hier in eerste instantie een rol voor
maatschappelijke organisaties én de burgers zelf. Tot ons genoegen
blijkt uit het advies van de RMO dat er een groot aantal initiatieven gericht
op de oplossing van de vereenzamingsproblematiek, in de samenleving bestaan.Specifieke knelpunten waarop interventie van de (rijks-)overheid gerechtvaardigd
is, liggen met name op het terrein van de samenwerking tussen zorg- en welzijnsvoorzieningen
en het identificeren van risicofactoren voor het welzijn van burgers.In het bijgevoegde kabinetsstandpunt is aangegeven welke initiatieven
er van de zijde van de rijksoverheid zijn of worden genomen, die direct of
indirect een positief effect hebben op de vereenzamingsproblematiek. De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra KABINETREACTIE NAAR AANLEIDING VAN HET RMO ADVIES VEREENZAMING
IN DE SAMENLEVINGVereenzaming kan onaanvaardbare gevolgen hebben voor individuele
personen, maar ook voor de samenleving. De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
(RMO) schat dat ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder
ernstige problemen met eenzaamheid heeft.Al valt geluksgevoel niet hij wet voor te schrijven, toch heeft het
kabinet de RMO om advies gevraagd over dit onderwerp. Het probleem is de laatste
jaren niet groter geworden. De aandacht ervoor wel. De overheid kan vooral
op indirecte wijze invloed uitoefenen om vereenzaming tegen te gaan.Het kabinet heeft de RMO gevraagd aan welke voorwaarden moet worden voldaan
om vereenzaming te voorkomen en te bestrijden en welke rol de overheid daarin
kan spelen. Bovendien wilde het kabinet weten hoe de overheid in deze problematiek
kan ingrijpen en wat daarvan de gevolgen zijn voor het beleid. Het rapport Vereenzaming in de samenlevingis het antwoord van de RMO op die vragen.Verschillende instanties ontplooien activiteiten die (meestal indirect)
aansluiten bij oplossingen voor vereenzaming. Die betreffen onder meer samenwerking
tussen welzijns- en zorginstellingen, één gemeentelijk loket
voor zorgaanvragen voor ouderen en gehandicapten, de campagne «Veilige
School», emancipatiebeleid voor gehandicapten en minderheidsgroepen,
diverse hulpprogramma's, netwerken en armoedebeleid. Korte weergave van het RMO-adviesDe RMO heeft het vraagstuk van vereenzaming zeer genuanceerd benaderd.
Aan de ene kant wordt vereenzaming gezien als een persoonlijk probleem, maar
aan de andere kant als een probleem dat door externe factoren wordt veroorzaakt.
Vooral de invloeden van buitenaf zijn van belang om te bepalen welk beleid
het beste kan worden gevoerd. Vereenzaming neemt niet toeDe RMO heeft voor dit eerste advies gebruik gemaakt van een groot aantal
bronnen. De conclusie op grond van analyse van de gegevens is vrij eenduidig.
Volgens de raad is er geen reden tot ongerustheid. Vereenzaming neemt niet
toe. De raad is van mening dat niet zozeer het probleem zelf, als wel de aandacht
voor het probleem is toegenomen.Weliswaar voelt zo'n 20% van de bevolking van 16 jaar en ouder zich soms
eenzaam, maar de meesten kunnen daar zelf mee omgaan. Het wordt pas een probleem
wanneer mensen eenzaamheid als ongewenst en negatief beleven en dat niet op
eigen kracht kunnen overwinnen. De RMO schat dat dit bij zo'n 3% van de mensen
het geval is. Ingrijpen overheid gewenstDe RMO stelt dat onvrijwillige sociale isolatie met steun van de overheid
kan worden voorkomen of tenminste beperkt. Er is ook een grondwettelijke basis
voor overheidsingrijpen: ongewenste eenzaamheid bedreigt op den duur de geestelijke
en lichamelijke gezondheid.Vooral mensen die niet (of slecht) in staat zijn om sociale contacten
te onderhouden en om nieuwe contacten te leggen, lopen de kans te vereenzamen.
Dit houdt direct verband met hun persoonlijke karaktereigenschappen.
Vereenzaming kan ontstaan door te weinig zelfvertrouwen of -waardering, sociale
angsten en gebrekkige sociale vaardigheden. De praktijk leert dat vooral mensen
die zich langdurig eenzaam voelen, de zin van het bestaan niet meer zien. Risicofactoren bepalen belangrijkHet is volgens de RMO belangrijker de risicofactoren te bepalen dan om
de bedreigde groepen te benoemen. Dat lijkt opmerkelijk, maar de reden voor
die zienswijze is dat de risicofactoren meer houvast bieden om een beleid
te formuleren. Vereenzaming wordt namelijk vaak veroorzaakt door situaties,
waarop mensen zelf geen invloed hebben. Voorbeelden daarvan zijn: werkloosheid,
armoede, migratie en echtscheiding. Maar ook fysieke belemmeringen als blindheid,
doofheid of andere handicaps beperken de mogelijkheden tot sociaal verkeer.De RMO meent dat de overheid actief maatregelen moet nemen om te voorkomen
dat de genoemde risico's tot vereenzaming leiden. Want uit eenzaamheid gaan
mensen soms maatschappelijk ongewenst gedrag vertonen, zoals criminaliteit,
vandalisme, zelfbeschadiging, verslaving, verwaarlozing of vervuiling. Aanbevelingen van de RMODe RMO doet tal van aanbevelingen op dit gebied. De belangrijkste daarvan
zijn:– Op lokaal niveau of bij afzonderlijke instellingen die sociaal
kwetsbare personen tot hun cliënten rekenen, moeten signaleringssystemen
worden ontwikkeld en onderhouden;– Voorlichting over het verschijnsel zelf en over het ontwikkelen
en ondersteunen van sociale netwerken blijft belangrijk;– Samenwerking tussen zorgvoorzieningen en welzijnsvoorzieningen
op lokaal terrein blijft een aandachtspunt. De raad meent dat die samenwerking
kan worden verbeterd;– De effecten van vereenzaming zouden moeten worden getoetst;– Draaiboeken op lokaal niveau dienen beschikbaar te zijn voor de
inzet van bemoeizorg in extreme gevallen van sociale isolatie.Ook al is er geen sprake van een groeiend probleem, mensen die vereenzamen
en het probleem niet zelf kunnen oplossen, moeten toch worden geholpen. De
RMO geeft aan waar verbeteringen mogelijk zijn. Kabinetsstandpunt inzake het adviesHet kabinet is blij met de conclusie dat er geen sprake is van een groeiend
maatschappelijk probleem. Niettemin blijkt uit het advies van de RMO dat lichte
vormen van overheidsbemoeienis te rechtvaardigen zijn. De overheid kan vooral
iets doen aan de factoren die buiten de invloedssfeer van mensen zélf
liggen. Voor verschillende groepen mensen zal die bemoeienis verschillen.
Tevens verdient de culturele diversiteit de aandacht. Gelukkig blijkt uit
de toegenomen aandacht voor mensen die dreigen te vereenzamen, dat onze samenleving
geen kille, materialistische maatschappij is. Sociale netwerkenHet kabinet onderstreept het belang van sociale netwerken in het algemeen.
Voor specifieke groepen zijn er diverse projecten geweest op dit terrein,
zoals voor ouderen en voor dak- en thuisloze jongeren. Momenteel wordt in
Noord-Holland gewerkt aan een project dat Surinaamse- en Antilliaanse en autochtone
oudere vrouwen met elkaar in contact brengt. Maar ook de behoefte aan ontmoetingsactiviteiten
binnen de «eigen» groep is aanwezig. In Heerhugowaard werkt het
sociaalcultureel werk aan een aanbod in die richting. Dergelijke initiatieven
kunnen ook worden toegepast bij andere groepen, zoals gehandicapten of nieuwkomers.
Daarbij kan gebruik worden gemaakt van bestaande methodieken.De voorlichtingscampagnes van SIRE hebben mensen bewuster gemaakt van
de eenzaamheidsproblematiek. Maar het probleem is, dat zij niet weten waar
ze met hun vragen terecht kunnen. Het creëren van lokale informatie-
en verwijzingspunten – waar vraag en aanbod direct met elkaar in contact
kunnen worden gebracht – kan uitkomst bieden. Ook de voorlichting over
vereenzaming kan via deze informatiepunten lopen. Een dergelijk initiatief
zou aansluiten bij de activiteiten rond het «Overheidsloket 2000».
Het kan echter evengoed op zichzelf staan. Het Nederlands centrum voor Sociaal
Beleid stelt een brochure samen over vroegtijdige signalering en samenwerking
op het terrein van vereenzamingsproblematiek. Samenwerking tussen welzijn en zorgHet is duidelijk dat welzijns- en zorgvoorzieningen lokaal moeten samenwerken.
In de brief van 12 mei 1997 aan de Tweede Kamer over de voortgang van de indicatiestelling,
staat dat daarbij ook de welzijnsvoorzieningen kunnen worden betrokken. De
gemeenten bepalen zelf of dat al dan niet gebeurt. ln de praktijk is de beschikbaarheid
van sociale netwerken van invloed op het toewijzen van zorg.De wijze waarop dat nu gebeurt, wordt door de informele zorgverleners
als dwang ervaren. In een Algemene Maatregel van Bestuur over de indicatiestelling
wordt onder meer geregeld aan welke eisen de indicatiestelling moet voldoen.
Ook op andere terreinen zijn aanzetten voor samenwerking. Zo werken gemeenten
in het kader van de experimenten «Werk met behoud van uitkering»
(ex. artikel 144 nABW) samen met vrijwilligerscentrales.Op dit moment werkt de Rijksuniversiteit Utrecht aan de eindrapportage
van een onderzoek naar sociaal isolement. Deze wordt eind dit jaar of begin
1998 verwacht. Het rapport zal aanknopingspunten bieden voor een gerichter
advies en ondersteuning van het lokale sociale beleid.In overleg met de VNG wil het kabinet bestuursovereenkomsten sluiten met
de gemeenten over de vormgeving van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg.
De aanbieders van zorg (zoals RIAGG, GGD en Algemeen Maatschappelijk Werk)
wordt gevraagd een gezamenlijk aanbod te ontwikkelen.Dit voornemen is in lijn met het advies dat de commissie Versterking collectieve
preventie heeft uitgebracht. Ook met huisartsen wordt overleg gevoerd over
hun rol als poortwachter. Bureaucratie terugdringenEr is een aanzienlijke groep waarvoor de thuiszorg in verband met de noodzaak
tot verpleging en verzorging, essentieel is. Door de druk op de thuiszorg
worden volgens de RMO de psychosociale aspecten van deze zorg verwaarloosd.
Thuiszorgers zouden geen tijd meer hebben voor menselijke contacten. Het kabinet
heeft op 20 mei 1997 de nota Thuiszorg en zorg thuis, kansen
voor de toekomst naar de Tweede Kamer gezonden. Daarin staat dat het
streven naar doelmatigheid in de naaste toekomst vooral moet leiden tot het
terugdringen van de bureaucratie. Het is van belang om naar een nieuwe balans
tussen overheid en directe zorg te zoeken. Door het terugdringen van de bureaucratie
zou de verwaarlozing van de psychosociale component in de thuiszorg kunnen
worden bestreden. Overigens zijn er diverse vrijwilligersorganisaties die
actief bezig zijn met bijvoorbeeld huisbezoeken aan mensen die eenzaam zijn
of dreigen te vereenzamen.Het preventief huisbezoek als onderdeel van het werk van wijkverpleegkundigen
kan een middel zijn om vereenzamingsproblematiek aan te pakken. Binnen de
aanspraken van de AWBZ is financiering van het preventieve huisbezoek mogelijk.
De organisaties voor de thuiszorg moeten in overleg met de zorgverzekeraars
bepalen of en hoe het preventief huisbezoek deel uitmaakt van het aanbod.Overigens heeft de RMO in zijn advies aangegeven dat tal van particuliere
initiatieven bijdragen aan oplossingen voor de vereenzamingsproblematiek. Verband tussen risicofactoren en beleidBij het vormen van beleid is kennis van de risicofactoren die de maatschappelijke
participatie beïnvloeden van groot belang. Het is zeker niet eenvoudig
om te achterhalen welke risicofactoren voor vereenzaming worden veroorzaakt
door beleidsmaatregelen. Vereenzaming is immers slechts één
van de vele aspecten van sociale uitsluiting. Een sociaal-effectrapportage
zou inzicht kunnen verschaffen in die risicofactoren. Daarmee kan worden voorkomen
dat (voorgenomen) beleidsmaatregelen tot knelpunten op het terrein van het
welzijn van burgers leiden. De totstandkoming van een dergelijke rapportage
heeft echter nogal wat voeten in de aarde. Er wordt nog bekeken of een dergelijke
rapportage haalbaar is. Tot slotHet advies van de raad laat zien dat vereenzaming niet door de overheid
op te lossen is. De samenleving heeft hierin een verantwoordelijkheid en neemt
die ook op zich. Dit wordt geïllustreerd door de vele particuliere initiatieven.
Het overheidsbeleid kan zich wel richten op de factoren die op vereenzamingsvraagstukken
van invloed zijn. In de bijlage staan een aantal voorbeelden. BIJLAGEHet beleid van de rijksoverheid leidt tot verschillende activiteiten,
die direct of indirect van invloed zijn op de vereenzaming. In het welzijnsbeleid
staan het bevorderen van participatie en het voorkomen van sociale uitsluiting
voorop. Ook het werkgelegenheidsbeleid heeft positieve effecten op de problematiek
van vereenzaming. Verder wordt ook op enkele aanverwante terreinen een beleid
gevoerd dat vereenzaming tegengaat.OnderzoekDiverse instellingen doen onderzoek naar de mogelijkheden om de vereenzaming
in Nederland te bestrijden en te voorkomen.Sociale uitsluiting en segregatie– De Rijksuniversiteit Utrecht voert op dit moment in vier Nederlandse
gemeenten een onderzoek uit naar sociale uitsluiting en sociale segregatie.
De eindrapportage wordt eind dit jaar, begin volgend jaar verwacht. Met de
gegevens van dit onderzoek en het advies van de RMO kan de rijksoverheid de
gemeenten beter adviseren en ondersteunen bij de aanpak van sociaal isolement. Algemeen Maatschappelijk Werk– Het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) heeft een belangrijke
taak te vervullen in het voorkomen en bestrijden van sociaal isolement. Daarom
is in opdracht van het ministerie van VWS een onderzoek uitgevoerd naar de
rol van het AMW. Hieruit blijkt dat het AMW op diverse plaatsen een goede
vervanger zou kunnen zijn voor voorzieningen op het terrein van de ambulante
geestelijke gezondheidszorg1.Het Verweij-Jonker Instituut werkt in opdracht van de Vereniging van Ondernemingen
in de gepremieerde en gesubsidieerde sector (VOG) aan een rapport over het
maatschappelijke belang van het AMW. Daarbij wordt de samenwerking tussen
AMW en voorzieningen op het zorg- en welzijnsterrein in ogenschouw genomen. SamenwerkingDe Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) stelt dat een betere
afstemming tussen diverse voorzieningen een voorwaarde is om vereenzaming
tegen te gaan. Hiertoe worden verschillende initiatieven ontplooid.Lokale welzijns- en zorgvoorzieningen– In het kader van samenwerking ontwikkelen lokale welzijns- en
zorgvoorzieningen allerlei activiteiten. Zo worden vanuit de brede school
initiatieven ontplooid. En ook via het indicatiebeleid wordt de afstemming
van zorg- en welzijnsvoorzieningen nagestreefd. Op dit moment voeren gemeentelijke
of regionale indicatieorganen de indicatie voor voorzieningen op het terrein
van verzorging en verpleging uit. Op termijn komen daar de thuiszorg, de gehandicaptenzorg
en de geestelijke gezondheidszorg bij. En op vrijwillige basis kunnen ook
voorzieningen worden geïndiceerd in de sfeer van welzijn, de Wet voorzieningen
gehandicapten en woon-zorgvoorzieningen die onder verantwoordelijkheid van
het gemeentebestuur vallen2. Overheidsloket 2000– Binnen het project Overheidsloket 2000 wordt specifiek aandacht
geschonken aan één loket voor ouderen en gehandicapten. Vanuit
dat ene loket worden de aanvragen voor zorgvoorzieningen door gemeenten en
zorginstellingen behandeld en verstrekt. Het optimaal benutten van onder meer
de mogelijkheden die de Wet voorzieningen gehandicapten biedt – bijvoorbeeld
om mobiliteitsproblemen op te lossen – kan bijdragen aan de bestrijding
van vereenzaming. Ouderen- en gehandicaptenbeleid– Het ouderen- en gehandicaptenbeleid is gedecentraliseerd. Maar
dit heeft er nog niet toe geleid dat er op lokaal niveau een integraal beleid
is ontwikkeld. De coördinatie door de lokale overheid komt moeizaam tot
stand. Dit concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in het cahier De ontwikkeling van een lokaal beleid voor ouderen en gehandicapten. Het
kabinet heeft toegezegd de knelpunten te zullen inventariseren en aan te geven
in welke richting oplossingen moeten worden gezocht. Naar verwachting wordt
de Tweede Kamer in het najaar van 1997 geïnformeerd over de keuzes daarin,
met betrekking tot de knelpunten over het WVG-vervoer en de toegankelijkheid
van het Openbaar Vervoer voor gehandicapten en ouderen. In het najaar van
1997 wordt ook het standpunt van het kabinet over de resultaten van de tweede
evaluatie van de WVG aan de Tweede Kamer gezonden. Meerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleid– Om sociaal isolement van mensen met een verstandelijke handicap
te voorkomen, moet de gemeenschap zich openstellen voor deze mensen. Het kabinet
heeft in 1996 het Meerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleid 1995–19981 geactualiseerd. Daarin stelt het kabinet dat de deelname
in de samenleving van verstandelijk gehandicapten verder dient te worden gestimuleerd.
Vervolgens is in mei 1997 de Beraadsgroep Community Care van start gegaan.
Die heeft tot taak de toepasbaarheid van een vorm van community care voor
deze doelgroep te onderzoeken. De inbedding van de categoriale dienstverlening
in de algemene, lokale en voor iedereen bereikbare hulpverlening in combinatie
met activiteiten op het terrein van sport, sociaal-cultureel werk en vrijwilligerswerk,
moet tot een grotere zelfredzaamheid van verstandelijk gehandicapten leiden. Begeleiding van mantelzorgers– Zoals de RMO al in zijn advies stelt, vormen de mensen die intensief
informele zorg geven een kwetsbare groep. Via een informatiedag voor thuisverzorgers
en door het ontwikkelen van een onderwijsmodule gericht op mantelzorg, wordt
aan deze problematiek aandacht geschonken. Lokaal worden meldpunten ontwikkeld
voor mantelzorgers. Via die meldpunten worden mantelzorgers geholpen aan bijvoorbeeld
een vrijwilliger, die soms oppast bij een dementerende partner of een gehandicapt
kind. Mantelzorgers worden door die hulp in staat gesteld om hun sociale contacten
te onderhouden, bijvoorbeeld door op bezoek te gaan bij familie, vrienden
of kennissen.De Nationale Commissie Chronisch Zieken schenkt in haar advies over mantelzorg
voor chronisch zieken, aandacht aan de ondersteuning van mantelzorgers. Deze
zomer is het kabinetsstandpunt naar aanleiding van dat advies aan de Tweede
Kamer gezonden. Campagne «De veilige school»– De school kan in samenwerking met andere lokale instellingen een
belangrijke rol spelen in de terugdringing van de jeugdproblematiek. De campagne
«De veilige school» is opgezet om een veilige omgeving te bevorderen.
Uit een onderzoek1 onder 15 000 scholieren
kwam naar voren dat 13% van de jongeren last heeft van gevoelens van eenzaamheid.
Voorts voelt 3% zich depressief, heeft 20% een negatief zelfbeeld, heeft 19%
weleens suïcidale gedachten en geeft bijna 5% te kennen weleens een suïcidepoging
te hebben ondernomen. Veel kinderen hebben te maken met geweld en pesten.
De kindertelefoon of onderwijstelefoon kan een hulpmiddel zijn. Maar belangrijker
is dat de school een veilige omgeving is, vooral voor kinderen die thuis geen
geborgenheid vinden. Klassenmentoren en vertrouwenspersonen kunnen hierin
een belangrijke rol spelen. EmancipatieMensen moeten zelf veel meer mogelijkheden krijgen om te voorkomen
dat ze in een sociaal isolement terecht komen. Op diverse beleidsterreinen
worden daarvoor initiatieven genomen.Vernieuwings- en Implementatiebeleid Gehandicapten– Het voorkomen van sociaal isolement is één van de
doelstellingen binnen het gehandicaptenbeleid.De mogelijkheden van mensen met een handicap moeten worden benut. Hiertoe
worden diverse projecten ondersteund in het kader van het zogenoemde VIG-traject
(Vernieuwings- en Implementatiebeleid gehandicapten). Daar is tot 1998 een
bedrag van 1,1 miljoen gulden mee gemoeid. Nieuwkomersbeleid– Het nieuwkomersbeleid is gericht op integratie en participatie
in de Nederlandse samenleving. Het inburgeringsprogramma is daarvan een onderdeel.
Toch vinden nieuwkomers vooral binnen de eigen groep sociale steun. Ter ondersteuning
van zelforganisaties van minderheden is sinds 1996 een nieuwe subsidieregeling
van kracht. De filosofie daarachter is dat mensen uit minderheidsgroepen beter
kunnen integreren dankzij steun vanuit de groep waartoe zij behoren. Onder
het begrip zelforganisaties vallen organisaties die gevormd zijn op grond
van etniciteit of nationaliteit. Ook groepen vrouwen met een islamitische
achtergrond kunnen een beroep doen op de regeling. Naast de versterking van
de banden binnen de groep, is ook de relatie met andere groepen van groot
belang. Isolement van mensen met chronische aandoeningen– De overheid tracht via haar beleid te voorkomen dat mensen met
een chronische aandoening in een sociaal isolement terechtkomen. Mensen met
zo'n aandoening ondervinden vaak belemmeringen bij vrijetijdsbesteding, opleiding
en onderwijs of toegang tot en behoud van arbeid. Volgens het kabinet kan
de maatschappelijke positie van mensen met een chronische aandoening worden
versterkt en zoveel mogelijk gelijkgetrokken met die van mensen zonder een
dergelijke kwaal. Dit is één van de speerpunten van het beleid.Nog meer dan in het verleden zal worden bezien welke effecten maatregelen
hebben op mensen met een chronische aandoening. Op dit moment
wordt gewerkt aan een screening van gezondheidseffecten. Initiatieven voor een leefbaar platteland– Binnen het beleid voor een leefbaar platteland krijgen sociaal-culturele
aspecten wat minder aandacht dan de economische factor. Daarom worden er initiatieven
genomen om te bepalen wat de sociaal-culturele problemen van het platteland
zijn. Vervolgens worden die aangepakt. Zulke initiatieven zijn onder meer
door plattelandsvrouwenorganisaties genomen. Die werken daar samen met de
bewoners van het platteland aan. De methodiek «Buitengewoon leefbaar» –
bedoeld om bewoners zelf actief te betrekken bij de (sociaal-culturele) problemen
van het platteland – biedt daarvoor aanknopingspunten. Hulpprogramma'sSoms zijn mensen niet in staat om op eigen initiatief uit een sociaal
isolement te komen. Hulpprogramma's kunnen uitkomst bieden.Participatie van jongeren– Versterking van de maatschappelijke positie en de bevordering
van participatie van jongeren, zijn twee kerndoelen van het jeugdbeleid. Deze
elementen kunnen maatschappelijke desintegratie en vereenzaming van jeugdigen
helpen voorkomen. Dak- en thuisloze jongeren nemen bijvoorbeeld niet of nauwelijks
deel aan maatschappelijke activiteiten, vertonen teruggetrokken gedrag, beschikken
over een beperkt sociaal netwerk en hebben weinig sociale vaardigheden. Hierdoor
lopen zij de kans te vereenzamen. In t(huislozen)-teams worden deze jongeren
weer «op de rails gezet». Ze worden begeleid, leren sociale vaardigheden
te ontwikkelen, hun relatienetwerken te versterken en er wordt naar een zinvolle
dagbesteding voor ze gezocht. Ondersteuning bij de opvoeding– Ondersteuning bij de opvoeding is een van de centrale onderwerpen
in het gezinsbeleid. Het kabinet stelt in de notitie Gezin1 dat door het ontbreken van directe en persoonlijke verbanden,
vereenzaming en isolement steeds vaker op de loer liggen. Juist voor het oplossen
van opvoedkundige vragen en problemen kan een sociaal netwerk van cruciaal
belang zijn. De emotionele en praktische steun die zo'n netwerk biedt, helpt
ouders om ook in moeilijke omstandigheden als opvoeders goed te blijven functioneren.
Een voorbeeld van ondersteuning bij opvoeding is de Home-start methode.Daarin helpen vrijwilligers ouders met jonge kinderen. Waar professionele
hulpverlening nodig is, wordt gezinnen vanuit de jeugdhulpverlening een intensieve
ambulante begeleiding geboden. Voorbeelden daarvan zijn video-hometraining
en gezinsgerichte methodieken. Gedwongen opname en behandeling– Een bepaalde groep mensen in de samenleving vertoont probleemgedrag
en is niet in staat om de eigen situatie goed in te schatten. De Wet bijzondere
opneming psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ), die onlangs is geëvalueerd,
voorziet in gedwongen opname en behandeling van deze groep. Ook de Wet op
de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGB) – bedoeld om de patiënt
meer invloed te geven op de behandeling – biedt gelegenheid
voor gedwongen behandeling. Voor lichtere vormen van sociaal ongewenst gedrag
is bemoeizorg een mogelijkheid. Op 24 juni 1997 is de beleidsbrief Openbare
Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) naar de Tweede Kamer gezonden. Hierin
wordt aangegeven wat de voorwaarden zijn om op lokaal niveau vorm te geven
aan bemoeizorg. Netwerken Het kabinet onderstreept het belang van sociale netwerken
om vereenzaming te voorkomen. Ouderen en dak- en thuisloze jongeren– In het kader van het ouderenbeleid en op het terrein van zorg
voor dak- en thuisloze jongeren zijn al op verschillende plaatsen projecten
uitgevoerd om netwerkvorming te versterken. Bij het op grotere schaal invoeren
van vergelijkbare activiteiten moet worden gezocht naar een evenwicht tussen
teveel bemoeienis (betutteling, stigmatisering) en het gevaar dat door onvoldoende
aandacht mensen onnodig vereenzamen. Met het Coördinatieorgaan Samenwerkende
Ouderenorganisaties (CSP) wordt bezien hoe dit evenwicht kan worden gevonden.
Afhankelijk van de uitkomsten van het overleg daarover, moet worden bekeken
in hoeverre bestaande instellingen en hulpverleners, maar ook vernieuwende
projecten daarbij een rol kunnen spelen. Werk en inkomenOp het gebied van toegang tot en behoud van werk worden initiatieven
genomen, die moeten voorkomen dat mensen door een te laag inkomen in een sociaal
isolement geraken.Wet op de reïntegratie– Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bereidt de
Wet op de reïntegratie voor.Deze wet beoogt knelpunten op te lossen, die mensen met een chronische
aandoening ondervinden in het vinden en behouden van werk. In aansluiting
daarop heeft de Nationale Commissie Chronisch Zieken het persoonsgebonden
reïntegratiebudget nader uitgewerkt. Via een experiment wordt nagegaan
of een dergelijk budget de positie van arbeidsgehandicapten op de arbeidsmarkt
versterkt.Mogelijk kan het persoonsgebonden budget dan breder worden ingevoerd.
Het experiment heeft daarom ook tot doel meer zicht te krijgen op de vraag,
aan welke randvoorwaarden daarvoor moet worden voldaan. Armoedebeleid: gebruik mogelijkheden stimuleren– Een van de doelstellingen van het armoedebeleid is om mensen te
stimuleren tot participatie in de samenleving. Mensen die door een te laag
inkomen geen gebruik kunnen maken van maatschappelijke voorzieningen, kunnen
in een isolement geraken. Vooral als de armoede structureel is, worden mensen
in hun functioneren belemmerd.Het kabinet heeft onlangs in twee nota's1
de risico's geschetst en tegelijkertijd langs vier lijnen oplossingen gecreëerd
om de gevaren van isolement te vermijden. Het kabinet heeft de uitsluitingsproblematiek benaderd vanuit de mogelijkheden voor participatie en
inkomensverbetering.Veel mensen die daar in principe recht op hebben, maken geen gebruik van
regelingen zoals de bijzondere bijstand of de huursubsidie. Het kabinet wil
bevorderen dat die mensen daar in de toekomst wèl gebruik van gaan
maken.Maatregelen op het gebied van participatie richten zich op sociale activering,
educatie en onderwijs. In het armoedebeleid zijn ook maatregelen voor gezondheidszorg,
welzijn en maatschappelijke opvang van belang. Het kabinet wil armoede niet
alleen bestrijden, maar ook voorkomen. XNoot1Het AMW in de eerstelijns GGZ, een onderzoek naar de bijdrage van het
AMW aan de GGZ poortwachtersfunctie sinds de decentralisatie. P. Verhaak e.a.
NIVEL Utrecht 1997.XNoot2Brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal over de
voortgang Indicatiestelling d.d. 12 mei 1997.XNoot1De perken te buiten, geactualiseerd Meerjarenprogramma intersectoraal
gehandicaptenbeleid 1995–1998; Kamerstukken II, 1996– 1997, 24 170.XNoot1SCP-rapport «Jongeren op de drempel van de jaren negentig»,
Rijswijk 1992; J. Peeters en C. Woldringh, «Leefsituatie van kinderen
tot 12 jaar in Nederland», ITS/Nijmegen 1993; en W. Meeuw en H. 't Hart,
«Jongeren in Nederland», Amersfoort 1993.XNoot1Notitie Gezin, de maatschappelijke positie van het gezin; Ministerie van
VWS, Rijswijk 1996.XNoot1De andere kant van Nederland: respectievelijk Armoedenota en Voortgangsnota,
Tweede Kamer, 1995–1996, 24 515, nrs. 1 en 2 en 1996– 1997,
24 515, nr. 30. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25600-XVI-52.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl