Vaststelling begroting Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2009; Brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133462
 2008-2009
 
 31 700 VII
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 94
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 juli 2009
 1. Inleiding/boodschap
 Aan het begin van deze kabinetsperiode zijn er zowel met gemeenten als
met provincies bestuursakkoorden gesloten. In deze akkoorden heeft het rijk
met zowel gemeenten als provincies separaat afspraken gemaakt over de bijdragen
van beide bestuurslagen aan de oplossing van maatschappelijke vraagstukken.
De uitvoering van de bestuursakkoorden is één van de prioriteiten
van het kabinet.
 Deze akkoorden zijn een direct gevolg van het coalitieakkoord waarin het
volgende is opgenomen:
 
 «Decentralisatie van taken en bevoegdheden naar en zelfstandigheid
van provincies en gemeenten wordt met kracht bevorderd, uit te werken in twee
bestuursakkoorden, waarin afspraken worden gemaakt over de bijdragen van provincies
resp. gemeenten aan de oplossing van maatschappelijke vraagstukken.»
 
 Decentralisatie is een brede beleidsinhoudelijke en bestuurlijke afweging
over de vraag hoe en op welk bestuurlijk niveau een aantal maatschappelijke
problemen het beste op te lossen is. Met deze akkoorden willen de overheden
invulling geven aan een dienende overheid, een overheid die de burgers centraal
stelt. Van belang daarbij is dat provincies en gemeenten een zodanige toerusting
hebben zodat zij hun specifieke rol als midden- en lokaal bestuur optimaal
kunnen vervullen en tegelijkertijd ook maximaal bijdragen aan het bereiken
van de beleidsdoelstellingen van het kabinet.
 
 De kabinetsperiode is voor meer dan de helft verstreken. De uitvoering
van de bestuursakkoorden is goed op weg. De decentralisatieopgaven krijgen
of hebben reeds vorm gekregen, waarbij ook de eigen verantwoordelijkheden
van rijk, gemeenten en provincies niet uit het oog verloren zijn.
 Ook uit de door de VNG in januari gepresenteerde tussenrapportage over
de uitvoering van het bestuursakkoord rijk-gemeenten blijkt dat verschillende
resultaten zichtbaar zijn.
 Inmiddels is het bestuursakkoord met gemeenten 2 jaar geleden gesloten,
en ook het bestuursakkoord met provincies is al 1 jaar oud. Dat betekent dat
er voor sommige afspraken uit beide akkoorden nadere inzichten zijn ontstaan,
wat in overleg met gemeenten of provincies, heeft geleid tot andere of vervolgafspraken.
Zo hebben kabinet, IPO, VNG en waterschappen in april jl. in het licht van
de economische crisis aanvullende financiële afspraken gemaakt.
 Deze rapportage geeft een beeld weer hoe de afspraken worden geïmplementeerd.
Een definitieve conclusie over de bereikte maatschappelijke resultaten is
nog niet te trekken, omdat de realisatietermijn van de akkoorden eindigt in
2011.
 Waarom deze tussenrapportage?
 In het Algemeen Overleg over decentralisatie en interbestuurlijke toezicht
op 4 februari 2009 (Kamerstuk 31 700 VII, nr. 68) heb ik de
toezegging gedaan om U halverwege de kabinetsperiode een rapportage te zenden
over de uitvoering van de afspraken voortvloeiend uit de bestuursakkoorden.
Met deze rapportage wordt daaraan uitvoering gegeven.
 
 Deze tussenrapportage dient om U te informeren over de voortgang van de –
talrijke – afspraken uit beide bestuursakkoorden. Dit wordt vormgegeven
door een schematisch overzicht van de stand van zaken van de uitvoering van
de afspraken.
 In de bijlagen zijn deze schema’s te vinden. Voor de overzichtelijkheid is de volgorde van de onderwerpen, zoals
gehanteerd in beide akkoorden, aangehouden.
 
 Deze afspraken zijn in deze rapportage voor beide akkoorden in twee delen
gesplitst. Het eerste betreft de generieke afspraken en het tweede deel betreft
de beleidsmatige afspraken. Bij generieke afspraken zijn doorgaans de gemeenten
en provincies aan zet en bij beleidsmatige afspraken doorgaans het rijk.
 Aanvullende afspraken rijk en gemeenten
 Aanvullend op het bestuursakkoord rijk-gemeenten heeft de Interbestuurlijke
Taakgroep Gemeenten (Commissie d’Hondt) in juni 2008 een dertiental
decentralisatievoorstellen gedaan.1 Het kabinet heeft hierop in
november 2008 een reactie gegeven, en is daarmee aan de slag gegaan. Ook de
stand van zaken van de uitvoering van deze afspraken komt terug in deze rapportage.
 
 Voorts zal de Tweede Kamer op gezette tijden door de vakministers worden
geïnformeerd over specifieke afspraken.
 Aanvullende afspraken rijk en provincies
 De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) heeft in opdracht van
de fondsbeheerders en het IPO onderzoek gedaan naar de financiële verhouding
tussen het rijk en de provincies. In zijn advies constateert de Raad dat provincies
in staat blijken te zijn om van hun takenpakket uit eigen middelen 597 mln.
méér te bekostigen dan tot nu toe bij de bepaling van de algemene
uitkering uit het provinciefonds wordt verondersteld. Het kabinet acht het
verantwoord om mede op basis van dit advies het provinciefonds met ingang
van 2011 structureel met 300 mln te verlagen.
 
 Kabinet en IPO hebben gezamenlijk afgesproken dat op basis van het advies
van de Rfv en de contra-expertise (door IPO laten uitvoeren door commissie
Boorsma) een verdiepingsslag nodig is om tot gezamenlijk gedeelde opvattingen
te komen. De inzet van kabinet en IPO is om tot
duurzame afspraken over de financiële verhoudingen tussen rijk en provincies
te komen. Als de verdiepingsslag leidt tot een andere uitkomst dan de voorgenomen
verlaging van het provinciefonds dan zal het kabinet zijn voornemen nader
wegen.
 
 Kabinet en IPO zullen gezamenlijk verkennen of een deel van de voorgenomen
verlaging van het provinciefonds kan worden ingevuld door decentralisatiearrangementen
en/of investeringsprogramma’s.
 Algemeen beeld/Conclusie van stand van zaken uitvoering
afspraken bestuursakkoorden
 Het algemene beeld dat uit de evaluatie naar voren komt is dat gemeenten,
provincies en rijk goed op weg zijn om uitvoering te geven aan de beide bestuursakkoorden.
 In deze fase is vooral in beeld op welke wijze de afspraken zijn of worden
geïmplementeerd. Voor een eenduidig beeld van de maatschappelijke resultaten
is het nog te vroeg. Op basis van deze rapportage is het dan ook niet mogelijk
om een oordeel te kunnen geven of de afspraken uit de bestuursakkoorden zijn
vruchten hebben afgeworpen.
 
 Veel van de gemaakte afspraken worden inmiddels ingevuld door concreet
beleid, ofwel staan er concrete beleidsplannen op de rol. Deze rapportage
heeft als doel om een (feitelijk) beeld te geven van de voortgang halverwege
de kabinetsperiode.
 Bestuursakkoord rijk-provincies
 De afspraken uit dit bestuursakkoord worden actief vormgegeven of hebben
zelf al hun beslag gekregen, zoals bijvoorbeeld een nieuw beleidskader Herindeling
dat onlangs aan de Tweede Kamer is aangeboden. Daarnaast wordt aan veel afspraken
op dit moment hard wordt gewerkt, zoals aan een akkoord naar aanleiding van
het rapport van de Raad voor de Financiële Verhoudingen (Rfv).
 Bestuursakkoord rijk-gemeenten
 Ook bij uitvoering van het bestuursakkoord rijk-gemeenten is de voortgang
aanzienlijk. Het aantal specifieke uitkeringen neemt af als gevolg van acties
volgend uit het bestuursakkoord en gezamenlijk met de VNG (en het IPO) wordt
gewerkt aan een Kwaliteitskader Bestuurskrachtonderzoeken.
 Daarnaast heeft het bestuursakkoord een positief effect op het verbeteren
van de dienstverlening van gemeenten. Het diversiteitsbeleid wordt actief
opgepakt en de inzet van e-overheid krijgt vaste vormen. Ook de uitvoering
van de meeste afspraken van de paragraaf Veiligheid uit het bestuursakkoord
ligt op schema. Wel zijn van zowel van gemeenten als van het rijk extra inspanningen
nodig om de doelstelling van 25% minder criminaliteit, overlast en
verloedering in 2010 ten opzichte van 2002 te halen.
 Decentralisatievoorstellen Interbestuurlijke Taakgroep
Gemeenten
 Er wordt actief werk gemaakt van de in het kabinetsstandpunt aangekondigde
decentralisatievoorstellen. Een aantal daarvan zal in 2010 worden omgezet
in regelgeving. Ook hier geldt dat de resultaten nog niet definitief zichtbaar
zijn.
 
 Gezien de voortgang van de uitvoering van de afspraken halverwege deze
periode, heeft het kabinet er het volste vertrouwen in dat aan het einde van
deze kabinetsperiode de afspraken uit de bestuursakkoorden grotendeels zullen
zijn nagekomen. Het rijk heeft regelmatig goed overleg met het de VNG en het
IPO en wij verwachten dat de beoogde maatschappelijke resultaten, ondanks
de lastige economische situatie, dan zichtbaar zullen worden.
 Daarnaast spreken wij ook de verwachting uit dat ook het achterliggende
doel, het verbeteren van de interbestuurlijke verhoudingen tussen de verschillende
overheidslagen wordt gehaald, wanneer op deze constructieve wijze verder wordt
gewerkt.
 Tenslotte
 Deze rapportage over de stand van zaken van de beide bestuursakkoorden
ontslaat de minister van de plicht om de voortgang van alle (deel)akkoorden
separaat aan de Tweede Kamer te melden.
 
 Mede namens de minister van Financiën en de staatsecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.