Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief minister over het Groenboek financiële diensten voor consumenten in de interne markt
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 563

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

22112 nr. 563

17-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud en achtergrondVisie van het Kabinet op de hoofdlijnen van het GroenboekAd 1) Vergemakkelijken van toegang tot nationale markten
voor buitenlandse aanbieders heeft prioriteitAd 2) Financiële diensten in cross-sectorale samenhang
behandelenAd 3) Better regulationAd 4) De wensen van de consument onderzoeken en centraal
stellenAd 5) Vergroten financieel inzicht en vaardigheden van
de consumentBeantwoording van de vragen van het GroenboekOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 563BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 september 2007Op 30 april 2007 heeft de Europese Commissie het Groenboek over financiële diensten voor consumenten in de interne markt1 (hierna: het «Groenboek») gepubliceerd.
De Europese Commissie zet in dit Groenboek haar visie op het toekomstige beleid
van de EU inzake financiële diensten voor consumenten uiteen. Deze brief
schetst de inhoud en de achtergrond van het Groenboek, bespreekt de visie
van het kabinet op de hoofdlijnen van het Groenboek, en geeft antwoord op
de in het Groenboek gestelde vragen. Het onderhavige document bevat uitsluitend
de reactie van het kabinet op het Groenboek en behelst geen definitief standpunt
van Nederland ten aanzien van financiële diensten voor consumenten in
de interne markt.De kabinetsreactie op het groenboek is mede gebaseerd op informatie die
is verkregen van:– De Autoriteit Financiële Markten– De Consumentenbond– De Nederlandse Mededingingsautoriteit– Het Verbond van Verzekeraars– De Nederlandse Vereniging van Banken– De NVA (Nederlandse vereniging van assurantieadviseurs en financiële
dienstverleners)– De NBVA (branchevereniging van onafhankelijke assurantie- en financiële
adviseurs)Inhoud en achtergrondHet Groenboek betreft financiële producten zoals bankrekeningen,
leningen, hypotheken, beleggingen en verzekeringen voor individuele consumenten.
Het Groenboek is bedoeld om de Commissie zelf meer inzicht te verschaffen
in de problemen waarmee de consumenten en de sector te maken op hebben het
gebied van grensoverschrijdende financiële dienstverlening, om de overkoepelende
doelstellingen van de Commissie aan te geven en om de aandacht te vestigen
op terreinen waar eventueel nog maatregelen moeten worden genomen.
Het vormt een belangrijk onderdeel van het onderzoek van de interne markt
dat de Commissie momenteel verricht om na te gaan of haar beleid nog wel in
de 21e eeuw past.In het kader van het zogenaamde Actieplan Financiële
Diensten1 zijn in de periode tussen 1999
en 2005 vele maatregelen getroffen met het doel om de interne markt voor financiële
diensten te stimuleren. De laatste van deze maatregelen worden momenteel geïmplementeerd
in de lidstaten. Deze maatregelen waren met name gericht op het aanpakken
van belemmeringen voor de totstandkoming van een interne markt op het gebied
van professionele dienstverlening. De Europese Commissie heeft reeds in haar
witboek Beleid op het gebied van financiële diensten
2005–2010 aangegeven dat zij haar inspanningen na de uitvoering
van dit actieplan onder andere zal richten op het beleid ten aanzien van financiële
diensten voor consumenten.Het Groenboek moet worden bezien in het licht van de evaluatie van de
Interne Markt. De resultaten volgend uit het raadplegingsproces dat het Groenboek
initieert, worden verwerkt in de evaluatie van de interne markt (Internal
Market Review) die de Commissie momenteel verricht om na te gaan of haar beleid
aanpassing of verfijning behoeft. Het evaluatierapport wordt dit najaar verwacht.De Commissie is van mening dat de integratie van de EU-markten van financiële
diensten voor consumenten op drie manieren verder ontwikkeld kan worden:1. Het bieden van concrete voordelen aan consumenten door ervoor te zorgen
dat behoorlijk gereglementeerde open markten en gezonde concurrentie leiden
tot financiële producten die voldoen aan de behoeften van de consumenten,
met voldoende keuze, lagere prijzen en goede kwaliteit;2. Het vergroten van het vertrouwen dat consumenten hebben in de Europese
aanbieders zodat zij ook durven te kiezen voor producten uit andere lidstaten.
Dit kan worden bereikt door ervoor te zorgen dat consumenten een adequaat
niveau van bescherming genieten waar dat noodzakelijk is, en te waarborgen
dat de aanbieders financieel gezond en betrouwbaar zijn;3. Consumenten in staat stellen om gezien hun financiële omstandigheden
de juiste beslissingen te nemen. Dat vermogen berust op verschillende elementen,
waaronder: financiële basiskennis; duidelijke, relevante en tijdige informatieverstrekking;
degelijk advies; en concurrentie op gelijke voet (een «level playing field») voor producten die als gelijkwaardig
worden beschouwd. Consumenten die eenmaal deze vaardigheden bezitten, zullen
meer vertrouwen hebben bij het zoeken naar het aanbod dat het beste aan hun
behoeften beantwoordt, ongeacht de locatie van de betreffende aanbieder van
financiële diensten.Visie van het Kabinet op de hoofdlijnen van het GroenboekHet kabinet onderschrijft de drie doelstellingen van de Commissie. Consumenten
moeten kunnen profiteren van een interne markt voor financiële diensten.
Het kabinet is dan ook van mening dat de voordelen van integratie van financiële
markten voor consumenten het uitgangspunt moet zijn in dit Groenboek. Mogelijke
voordelen voor de consument zijn evident: meer keuze, lagere prijzen en betere
kwaliteit door grotere concurrentie.De integratie van de financiële markten in de EU heeft tot op heden
voornamelijk plaatsgevonden via grensoverschrijdende overnames of lokale vestiging door financiële instellingen afkomstig uit andere lidstaten.
Integratie vindt minder plaats via rechtstreekse grensoverschrijdende financiële
dienstverlening aan consumenten. Een verklaring hiervoor is dat het realiseren
van een interne markt voor financiële diensten voor consumenten een ingewikkeld
en gevoelig project is. Maatregelen ter bescherming van consumenten verschillen
tussen lidstaten, net als opvattingen over hoe de consument het beste beschermd
kan en moet worden. Keuzes over dergelijke zaken spelen veelal een belangrijke
rol in de nationale politiek. Het opstellen van Europese regelgeving, bijvoorbeeld
op het gebied van bescherming van consumenten, kan ertoe leiden dat het niveau
van bescherming naar een Europees gemiddelde toegroeit. Een Europees gemiddelde
kan lager of hoger zijn dan het niveau van bescherming dat de consument momenteel
in Nederland geniet. Dit leidt tot de vraag hoe geïntegreerd wij de interne
markt voor financiële diensten voor ons zien. Een andere methode van
integratie dan harmonisatie is het rechtstreeks toelaten van producten uit
andere lidstaten waarbij de regelgeving van dat andere land voldoende wordt
geacht en wordt erkend. Deze methode raakt direct aan consumentenbescherming,
aangezien bijvoorbeeld de regelgeving met betrekking tot informatievoorziening
die voor dezelfde soort producten in verschillende lidstaten moet worden verstrekt,
kan verschillen. Dit maakt deze methode daarom politiek ingewikkeld. Het geeft
echter direct een stimulans aan integratie omdat het voorbij gaat aan de nadelen
van de traditionele manier van internationalisatie.Het kabinet is van mening dat het niveau van consumentenbescherming niet
wezenlijk mag verslechteren ten opzichte van het niveau dat in Nederland geldt.
Andere lidstaten redeneren op eenzelfde wijze. De ervaring leert dan ook dat
het op dit terrein erg lastig is om te komen tot evenwichtige compromissen
ten aanzien van Europese regelgeving. Het kabinet is dan ook van mening dat
de Europese Commissie zich primair moet richten op vermindering van belemmeringen
die aanbieders van financiële producten of diensten ondervinden om grensoverschrijdend
(al dan niet via een lokale aanwezigheid) te handelen. Door allereerst naar
de aanbodzijde te kijken wordt tevens de dynamiek in de markt gehouden. Complementair
daaraan is het goed dat aan de vraagzijde wordt gewerkt aan het vergroten
van het vertrouwen, de kennis en de vaardigheden van consumenten op de financiële
markten.Het kabinet acht een aantal aspecten bij het nemen van mogelijke initiatieven
naar aanleiding van het Groenboek van belang:1. De Europese Commissie zou prioriteit moeten geven aan maatregelen om
toegang tot nationale markten voor buitenlandse aanbieders te vergemakkelijken,
aangezien dit vooralsnog de meest kansrijke manier voor verdere marktintegratie
is;2. De Europese Commissie moet de financiële diensten in cross-sectorale
samenhang behandelen3. De Europese Commissie moet de zogenaamde «better regulation»
principes toepassen.4. De Europese Commissie moet haar beleid baseren op de wensen van de
consument;5. De Europese Commissie zou lidstaten kunnen ondersteunen bij het vergroten
van financieel inzicht en vaardigheden van de consument;Onderstaand wordt nader ingegaan op deze aspecten.Ad 1) Vergemakkelijken van toegang tot nationale markten
voor buitenlandse aanbieders heeft prioriteitGrensoverschrijdend handelen kan op meerdere manieren, onder andere via acquisities, het vestigen van een bijkantoor of via rechtstreekse
grensoverschrijdende handel. De Commissie legt in zowel het Groenboek als
in het Witboek financiële diensten sterke nadruk op rechtstreekse grensoverschrijdende
dienstverlening. Het kabinet is van mening dat rechtstreekse grensoverschrijdende
handel voor sommige producten uitstekend zou kunnen werken (bijvoorbeeld een
internetspaarrekening). Een sprekend Nederlands voorbeeld van deze vorm van
dienstverlening is ING Direct; een bank zonder kantoren die opereert in een
handvol landen in Europa en in verscheidene landen buiten Europa. Het meest
bekende product is de internet-spaarrekening. Belangrijkste eigenschap is
dat deze een concurrerende hoge rente biedt aan de rekeninghouder. Deze hogere
rente kan worden aangeboden door op «wholesale» niveau het geld
van de spaarders weg te zetten. Consumenten profiteren in dit geval concreet
van financiële integratie in Europa.Rechtstreekse grensoverschrijdende financiële dienstverlening is
voor andere, ook relatief eenvoudige financiële producten, toch niet
eenvoudig te realiseren. Het Groenboek gaat bijvoorbeeld in op de markt voor
autoverzekeringen. Hoewel het product WA verzekering via verschillende richtlijnen
al grotendeels een geharmoniseerd product is, vindt er toch weinig grensoverschrijdende
handel in die producten plaats. Dat valt te verklaren doordat vele aspecten
met betrekking tot (WA) auto verzekeringen niet zozeer met de verzekering
(het financiële product) zelf te maken heeft maar met verschillen op
andere gebieden zoals: aansprakelijkheidsrecht, schadeafwikkeling (contacten
met schadeherstel bedrijven), motorrijtuigen registratie (o.a. fiscale achtergronden),
kennis van locale schadekans en schade hoogte etc. Het vergemakkelijken van
het overbruggen van dergelijke verschillen zou bij kunnen dragen aan de totstandkoming
van een interne markt.Niet elke consument is echter in staat om via internet financieel zaken
te doen. Belangrijker nog, niet elk financieel product leent zich voor dergelijke
grensoverschrijdende dienstverlening. Meer complexe financiële producten
vergen eerder een lokale aanwezigheid van de aanbieder. Het kabinet is dan
ook van mening dat de Commissie haar inspanningen niet enkel moet richten
op rechtstreekse grensoverschrijdende handel maar juist ook op het wegnemen
van barrières voor het creëren van lokale vestigingen. De Commissie
kan deze wijze van integratie stimuleren door bijvoorbeeld groepstoezicht
op Europees niveau te vergemakkelijken.Tot op heden vindt grensoverschrijdende financiële handel meer plaats
via acquisities dan via directe vestiging van een bijkantoor. Op een aantal
gebieden steken acquisities anders in elkaar dan directe vestigingen. Afgezien
van juridisch kwesties en verschil in taken voor de betrokken toezichthouders,
is de belangrijkste reden voor een dergelijke beslissing het vertrouwen van
de consument. Wanneer een bestaande financiële instelling wordt overgenomen,
heeft de buitenlandse instelling onmiddellijk marktaandeel en klanten in handen
en kan worden voortgebouwd op het vertrouwen dat consumenten reeds in de bestaande
instelling hebben. Wanneer een financiële instelling een bijkantoor onder
eigen naam in het buitenland start, begint het zonder marktaandeel en moet
deze het vertrouwen van de consument zien te winnen. Dit kunnen zij doen door
goede producten tegen concurrerende prijzen op de markt te brengen, maar het
feit dat de instelling afkomstig is uit een ander land brengt desalniettemin
een achterstand met zich mee.Nederland is gezien het bovenstaande van mening dat de Commissie in het
kader van dit Groenboek prioriteit moet geven aan maatregelen om toegang tot
nationale markten voor buitenlandse aanbieders te vergemakkelijken. Deze wijze
van integratie is vooralsnog de meest kansrijke manier om verdere
marktintegratie te bevorderen. Concreet kan de Europese Commissie toetreding
tot andere EU markten voor aanbieders vergemakkelijken door non-discriminatoire
toegang voor buitenlandse aanbieders tot bronnen van informatie die wezenlijk
zijn voor het betreden van een markt te stimuleren. Hierbij kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan kredietregisters en databases van verzekeringsstatistieken.
Bij het voorstellen van mogelijke maatregelen moet de effectiviteit en haalbaarheid
voorop staan, waarmee onbedoelde effecten (zoals afremmen van de financiële
sector of het fysiek naar het buitenland dwingen van de financiële sector)
en ad hoc besluitvorming worden voorkomen.Ad 2) Financiële diensten in cross-sectorale samenhang
behandelenIn Nederland is het model voor toezicht op de financiële markten
niet langer sectoraal ingericht. Wettelijk is dit eerder dit jaar geformaliseerd
met de inwerkingtreding van de Wet op het financieel toezicht. De achtergrond
voor deze nationale wijziging sluit aan bij de insteek die ook zou moeten
gelden voor de Commissie bij het Groenboek. Financiële sectoren die in
het verleden gescheiden opereerden, zijn steeds verder geïntegreerd.
Bancaire producten, verzekeringen en beleggingsproducten worden met elkaar
gecombineerd tot nieuwe producten. Dat geldt niet alleen in Nederland maar
ook in de rest van Europa. Deze crosssectorale integratie heeft gevolgen voor
aanbieders en vragers van financiële diensten.Voor consumenten zijn verschillen tussen verzekeringen, bancaire of beleggingsproducten
niet zichtbaar. Redeneren vanuit de consument houdt in dat het behoeftepatroon
van de consument wordt gevolgd. De consument gaat bijvoorbeeld niet sec op
zoek naar een hypotheek of een opstalverzekering; de consument wil een huis
aanschaffen en dat brengt met zich mee dat hij bepaalde financiële zaken
zal moeten regelen. Aan de consument is het dan ook niet uit te leggen als
er verschillende informatie- en beschermingsregimes gelden voor verschillende
financiële producten. Crosssectorale inconsistentie is niet alleen problematisch
voor consumenten maar ook voor financiële instellingen. Voor financiële
instellingen zijn niet alleen verschillen in regulering tussen verschillende
lidstaten een drempel om direct grensoverschrijdend te werken, ook verschillen
in regulering tussen verschillende financiële producten (ook binnen lidstaten)
leiden tot grote verschillen in verkoopprocessen. Op bepaalde gebieden, zoals
regelgeving met betrekking tot marketing en consumentenbescherming zijn deze
verschillen niet goed te verklaren. Inconsistenties zouden kunnen worden opgelost
door deze regelgeving op Europees niveau volledig te harmoniseren. Dit zou
efficiency van aanbieders en vertrouwen van consumenten in financiële
producten uit andere lidstaten sterk kunnen verhogen. Dergelijke ingrijpende
maatregelen zouden echter enkel genomen moeten worden als uit gedegen onderzoek
blijkt dat de baten hiervan opwegen tegen de lasten en als het niveau van
consumentenbescherming niet wezenlijk verslechtert.Ad 3) Better regulationHet kabinet is een groot voorstander van better regulation. De better regulation aanpak houdt in
dat de baten van eventuele ingrepen op moeten wegen tegen de lasten die gepaard
gaan met wijzigingen van regelgeving. Bovendien houdt better regulationin dat beleid wordt gebaseerd op deugdelijk onderzoek
naar welke belemmeringen bestaan voor het ontstaan van een interne markt.
Vervolgens moet worden bezien of die belemmeringen via regelgeving zouden
kunnen worden geslecht. Het kabinet acht het van belang dat er op het gebied
van financiële diensten voor consumenten een goede verhouding tussen
het beschermingsniveau voor de consument en de (administratieve)
lasten voor de ondernemer wordt nagestreefd.Van belang is hierbij dat op dit moment de laatste maatregelen die hun
grondslag in het Actieplan Financiële Diensten vinden, in de verschillende
lidstaten worden geïmplementeerd. Dit betekent dat over de exacte gevolgen
en effectiviteit van de maatregelen nog niet veel duidelijkheid bestaat. Wel
is duidelijk dat financiële markten en instellingen de afgelopen jaren
met veel wijzigingen van regelgeving zijn geconfronteerd. Het moet nog blijken
of de lasten van deze regelgeving voor de financiële markten uiteindelijk
op zullen wegen tegen de baten voor de consument. De Commissie moet deze factoren
nadrukkelijk meewegen bij de nadere uitwerking van het Groenboek.Better regulation houdt tenslotte in dat het subsidiariteitsbeginsel wordt
eerbiedigd. Concreet betekent dit dat de Unie slechts optreedt – behalve
voor gebieden die onder haar exclusieve bevoegdheid vallen – wanneer
haar optreden doeltreffender is dan een optreden op nationaal, regionaal of
lokaal vlak. Bij mogelijke concrete initiatieven naar aanleiding van het Groenboek
zal de Europese Commissie zich dus moeten afvragen of het beoogde doel enkel
door optreden van de Commissie kan worden bereikt.Ad 4) De wensen van de consument onderzoeken en centraal
stellenEen financieel product van een buitenlandse aanbieder wordt door de consument
alleen afgenomen als hier behoefte aan is. Indien er geen behoefte aan financiële
producten van buitenlandse aanbieders bestaat bij de Europese consument, wegen
de baten van nieuwe initiatieven bij voorbaat niet op tegen de lasten. De
behoeften aan grensoverschrijdende financiële diensten van de consument
dienen in kaart te worden gebracht voordat wordt overgegaan tot nadere uitwerking
van onderwerpen die in het Groenboek worden besproken. Overigens moet het
onderzoek naar de wensen van de consument niet alleen worden uitgevoerd door
financiële instellingen maar juist ook door beleidsmakers.De Europese Commissie noemt in het Groenboek de mogelijkheid van het creëren
van een regime voor aanbieders om een optioneel vereenvoudigd gestandaardiseerd
product aan te bieden, dat een hoog niveau van consumentenbescherming biedt,
gemakkelijk te begrijpen is en grensoverschrijdend aangeboden kan worden zonder
dat het aan plaatselijke regels moet worden aangepast. Voor bepaalde, eenvoudige,
financiële producten zou een dergelijk regelgevend kader kunnen leiden
tot meer grensoverschrijdende aanbiedingen aan consumenten. Dit kan niet alleen
leiden tot extra keuzemogelijkheden voor consumenten, maar ook tot grotere
concurrentie tussen aanbieders omdat het product homogeen is. Het kabinet
vindt dit dan ook een interessant onderwerp voor nader onderzoek, onder andere
onder consumenten. Een belangrijk aandachtspunt is dat een dergelijk regime
de mogelijkheden voor innovatie op het terrein van financiële dienstverlening
niet moet afremmen.Ad 5) Vergroten financieel inzicht en vaardigheden van
de consumentEen succesvolle integratie van de financiële consumentenmarkten is
niet alleen afhankelijk van economische en juridische condities, maar ook
van de bereidheid van consumenten om grensoverschrijdend te contracteren.
De consument moet daarvoor niet alleen vertrouwen in de open Europese markt
hebben, maar ook over de kennis en kunde beschikken om daar op een verantwoorde
manier aan deel te nemen. De Commissie wil ten behoeve van het vergroten van
het vertrouwen van consumenten bevorderen dat financiële instellingen
in de EU gezond en betrouwbaar zijn. Het kabinet steunt ook deze
doelstelling van de Commissie maar sluit eveneens aan bij de opinie van de
Commissie dat het huidige Europese regelgevende kader1 hiervoor reeds afdoende zorg draagt. Een belangrijke doelstelling
van de Europese Commissie is om eraan bij te dragen dat Europese consumenten
over de juiste vaardigheden en het juiste inzicht beschikken teneinde weloverwegen
beslissingen te nemen op de financiële markt. Zijn gedrag en zijn motivatie
moeten er ook op gericht zijn om juiste beslissingen te nemen. Dit kan en
moet in sommige gevallen overigens ook inhouden dat de consument ervoor kiest
om advies te vragen.Onderzoek2 toont aan dat consumenten in de
EU-landen een beperkt kennisniveau hebben op het gebied van het omgaan met
financiën en dat zij vaak niet in staat blijken om goed onderbouwde beslissingen
te nemen over eventuele aanschaf van financiële producten. Daarnaast
blijkt uit onderzoek3 dat consumenten beperkt
geïnteresseerd zijn in financiële producten. Consumenten nemen belangrijke
financiële beslissingen snel en zonder veel onderzoek naar de aard en
risico’s van de producten hetgeen bijvoorbeeld kan leiden tot schuldenproblematiek.
De consument gaat veelal niet zo zeer op zoek naar financiële producten
maar onderneemt acties die hiertoe kunnen leiden. De consument moet bij de
koop van een huis een hypotheek afsluiten bijvoorbeeld. «Empowerment» houdt in dat de consument bijvoorbeeld
bij het zoeken naar een hypotheek zijn huidige financiële situatie mee
neemt in de beslissing en tevens in staat is om de risico’s van een
financieel product redelijk in te schatten. De Commissie hecht er waarde aan
om dit vermogen bij de consument te ontwikkelen.Het kabinet is groot voorstander van het stimuleren van dergelijke kennis
en vaardigheden van de Consument. In Nederland is daartoe het platform CentiQ
opgericht waarover u bent geïnformeerd bij brief van 14 november
20064. In dit samenwerkingsverband participeren
onder meer banken, verzekeraars, pensioeninstellingen, bemiddelaars in financiële
diensten en producten, wetenschappers, consumentenorganisaties en ministeries.
Het Platform heeft zich tot doel gesteld om het financiële inzicht van
de Nederlandse consument te vergroten. De volledige doelstelling van het Platform
is: Goed geïnformeerde en opgeleide consumenten, die
geïnteresseerd zijn in en zelfvertrouwen hebben bij het nemen van financiële
beslissingen waardoor zij een actievere rol innemen in de financiële
markten en komen tot weloverwogen financiële beslissingen. Het
platform doet onderzoek naar financiële geletterdheid, inventariseert
lacunes in financieel inzicht en ontwikkelt activiteiten om deze lacunes te
adresseren.De Europese Commissie kan een rol spelen als het om het bevorderen van
financiële vaardigheden van consumenten binnen de EU gaat. De Commissie
kan ervoor zorgen dat nationale «best practices» worden uitgewisseld,
dat er op Europees niveau studies worden uitgevoerd naar het vermogen van
consumenten en de lacunes in de kennis van consumenten en de Commissie kan
tenslotte bijdragen aan het totstandkomen van netwerken van nationale experts.
Het Kabinet is niet van mening dat de Commissie op dit gebied zelfstandig
maatregelen zou moeten nemen en of regelgeving moeten voorstellen.Beantwoording van de vragen van het Groenboek1. Bent u het eens met de in dit document aangegeven
doelstellingen en prioriteiten?Het antwoord op deze vraag is reeds in het algemeen deel van de kabinetsreactie
gegeven.2. Zijn er onderwerpen die niet in dit Groenboek
besproken worden die van belang zijn voor de integratie van de financiële
retailmarkten en waar de Commissie aandacht aan dient te besteden? Worden
bijvoorbeeld consumenten in hun dagelijks leven geconfronteerd met bepaalde
eisen of beperkingen van de kant van aanbieders of andere betrokken partijen
(werkgevers, socialezekerheidsinstanties, bedrijven, enz.) die hun mogelijkheden
om gebruik te maken van grensoverschrijdende financiële diensten beperken
(zoals de verplichting een bankrekening in een bepaald land te hebben, enz.)?Het antwoord op deze vraag is reeds in het algemeen deel van de kabinetsreactie
gegeven.3. De Commissie heeft verschillende initiatieven
ondernomen om de raadpleging van de consumenten te verbeteren en hun inbreng
in de beleidvorming te verzekeren. Zijn verdere stappen nodig en zo ja, welke?Het kabinet is van mening dat het van groot belang is dat alle relevante stakeholders worden betrokken bij het opstellen van beleid.
Het raadplegen van consumenten is juist ten aanzien van dit Groenboek nuttig
en noodzakelijk. Het kabinet waardeert de inspanning die de Commissie daartoe
levert.4. Wordt de keuze van de consument onnodig beperkt
door restricties betreffende de aanbieders en de kanalen waarlangs zij toegang
hebben tot financiële diensten? Welke restricties van dergelijke aard
kunt u noemen?Het kabinet is van mening dat de keuze van consumenten in Nederland niet
onnodig wordt beperkt. De restricties die bestaan, zoals vergunningen, hebben
betrekking op het zorgdragen voor goed functionerende, stabiele financiële
markten die voldoende toegankelijk en transparant voor de gebruikers en internationaal
concurrerend zijn. Wel kan de keuze van de consument onnodig beperkt worden
door belemmeringen die aanbieders ondervinden bij grensoverschrijdende financiële
dienstverlening.5. Ondanks aanhoudende inspanningen, met name
door de oprichting van FINNET, blijft de behandeling van grensoverschrijdende
klachten van consumenten op het terrein van financiële problematisch.
De Commissie verzoekt om suggesties betreffende het verbeteren van de huidige
situatie. Zouden bijvoorbeeld de lidstaten verplicht moeten worden om ervoor
te zorgen dat er regelingen voor alternatieve geschillenbeslechting (ADR)
zijn? Moeten aanbieders verplicht worden om zich bij een ADR-regeling aan
te sluiten? Dienen zij contractueel verplicht te zijn om hun cliënten
ADR-mechanismen aan te bieden?De Commissie geeft in het Groenboek aan dat het vertrouwen van consumenten
in financiële instellingen en producten van andere lidstaten eveneens
vergroot wordt indien er grensoverschrijdende klachtenregimes en grensoverschrijdende
buitengerechtelijke geschillenbeslechting bestaan. Het kabinet deelt ook deze
analyse van de Commissie en steunt de Commissie in haar inspanningen om dergelijke
regimes te stimuleren.De kwaliteit van buitengerechtelijke geschillenbeslechting kan sterk variëren
omdat de verschillende Europese richtlijnen die hierop ingaan, geen blauwdruk
geven. Met andere woorden, elke lidstaat heeft zijn eigen systematiek. Dat
kan problemen opleveren. Zo is het Nederlandse instituut KiFiD (Klachteninstituut
Financiële Dienstverlening) niet in staat geschillen te beoordelen van
Nederlandse financiële dienstverleners die producten aanbieden
in het buitenland, omdat KiFiD niet geëquipeerd is om geschillen naar
bijvoorbeeld Duits recht te beoordelen. Aan de andere kant zou KiFiD wel graag
geschillen willen beoordelen van buitenlandse dienstverleners die in Nederland
opereren. Echter, deze hoeven zich niet verplicht aan te sluiten maar doen
dit (soms) op basis van vrijwilligheid. Indien de buitenlandse dienstverleners
zich niet vrijwillig hebben aangesloten komt de Nederlandse consument die
een klacht wil indienen uiteindelijk (via het Europese netwerk van geschillenbeslechters
FIN-NET) bij een buitenlandse geschillenbeslechter terecht. Het is niet gegarandeerd
dat de kwaliteit van dat instituut gelijk is aan de kwaliteit in Nederland.
Bovendien is een buitenlands instituut waarschijnlijk niet geëquipeerd
om geschillen naar Nederlands recht te beoordelen. Het is goed als de Commissie
verkent hoe deze problematiek kan worden verminderd waarbij verplichte aansluiting
bij een geschillenbeslechtingsinstituut kan worden overwogen.6. De totstandkoming van de eengemaakte eurobetalingsruimte
(SEPA) biedt uitdagingen en mogelijkheden voor zowel ondernemingen als consumenten.
Wat denken stakeholders over de gevolgen van de SEPA voor consumenten? Zouden
de consumenten meer betrokken moeten worden bij het beheer en de voorbereiding
van de SEPA?Het is aan de stakeholders (consumenten en
ondernemers) om hun mening te geven over de gevolgen van SEPA voor consumenten.
Het kabinet is van mening dat het centraal stellen van de wensen van de consument
inhoudt dat een initiatief als SEPA een vraaggestuurd proces moet zijn. De
vraag naar betalingsproducten van consumenten en ondernemers zou moeten uitwijzen
wat voor soort producten er worden ontwikkeld. De consumenten en ondernemers
moeten dan ook betrokken worden bij de verdere uitwerking van het SEPA project.
Voor het kabinet is voorts van belang dat SEPA niet leidt tot hogere prijzen
en kwalitatief mindere betalingsproducten dan die in Nederland momenteel gelden.7. Met het oog op het onderzoek naar kredietbemiddelaars
dat later dit jaar gestart zal worden, wil de Commissie graag weten of stakeholders
menen dat het huidige wetgevingskader toereikend is en of consumenten met
specifieke problemen geconfronteerd worden bij transacties met kredietbemiddelaars,
met name op grensoverschrijdende basis.Het kabinet kijkt uit naar het onderzoek van de Commissie op het gebied
van kredietbemiddelaars.8. De Commissie meent dat zij een belangrijke
rol te vervullen heeft bij de ontwikkeling van een concurrerende, open en
efficiënte markt voor langetermijnspaarplannen en pensioenregelingen
die voldoen aan de behoeften van de consumenten. Zijn de stakeholders het
daarmee eens, en hoe zien zij de bijdrage van de Commissie? Zou een optionele
wettelijke regeling voor de gehele EU (een «28ste regeling») voor
spaartegoeden en/of pensioenproducten van de derde pijler overwogen moeten
worden?Met het zogenaamde 28e regime wordt gedoeld op een juridisch kader dat
naast de nationale wetgeving zou bestaan en dat van toepassing kan zijn op
bepaalde financiële producten. Financiële instellingen zouden er
voor kunnen kiezen om gebruik te maken van een dergelijk 28e regime waardoor
verschillen in regelgeving tussen lidstaten zouden kunnen worden overwonnen.
Het kabinet vindt dat een dergelijk regime een interessante mogelijkheid kan
zijn. Bij de uitwerking van een dergelijk kader zou volgens het kabinet ook
nagedacht moeten worden over fiscale en civielrechtelijke aspecten.9. Meent u dat het voordelen zou brengen voor
zowel banken als consumenten als banken de mogelijkheid zouden krijgen een
optioneel vereenvoudigd gestandaardiseerd product aan te bieden, dat een hoog
niveau van consumentenbescherming biedt, gemakkelijk te begrijpen is, en grensoverschrijdend
aangeboden kan worden zonder dat het aan plaatselijke regels moet worden aangepast?Het kabinet vindt het creëren van de mogelijkheid voor financiële
instellingen om vereenvoudigde en gestandaardiseerde producten aan te bieden
een interessante optie die zeker nadere overweging verdient. Mogelijk zouden
dergelijke vereenvoudigde en gestandaardiseerde producten het voor consumenten
makkelijker maken om financiële producten te begrijpen en juiste keuzes
te maken. Een dergelijk systeem, waarbij aan bepaalde financiële producten
wettelijke randvoorwaarden worden gesteld, vergroot dus de keuzemogelijkheden
voor consumenten en kan concurrentie tussen aanbieders bovendien vergroten
doordat grensoverschrijdende dienstverlening wordt vergemakkelijkt. Daarentegen
is het kabinet er geen voorstander van dat de kenmerken van financiële
producten vanuit de overheid volledig worden voorgeschreven. Dit kan innovatie
op het gebied van financiële producten belemmeren en bovendien beschikt
de overheid niet over de kennis en ervaring die voor productontwikkeling noodzakelijk
is; de overheid is geen financiële instelling. Er moet een balans zijn
tussen de mate van harmonisatie en de mogelijkheden voor innovatie.10. De Commissie meent dat er meer gedaan kan
worden ter verbetering van de financiële basiskennis en vaardigheden
van consumenten. Mogelijke maatregelen zijn bijvoorbeeld het ontwikkelen van
richtsnoeren of het bevorderen van goede praktijken. De Commissie hoopt op
input betreffende de verdere ontwikkeling van dit beleidsterrein op Europees
niveau.Op dit onderwerp is in het algemene deel van de kabinetsreactie reeds
uitgebreid ingegaan. Het kabinet is van mening dat de Europese Commissie een
rol kan spelen als het om het bevorderen van financiële vaardigheden
van consumenten binnen de EU gaat.11. Meent u dat de bestaande bepalingen betreffende
informatie voor consumenten in de richtlijnen betreffende financiële
diensten toereikend en consistent zijn? Zo niet, hoe kan de Commissie dan
verzekeren dat de eisen inzake informatieverstrekking enerzijds garanderen
dat de consumenten voldoende geïnformeerd worden en anderzijds geen te
zware belasting voor de aanbieders vormen? Meent u dat het voldoende is de
consumenten te informeren, of moet er ook advies gegeven worden? Zo ja, moet
dat dan verplicht in alle gevallen gebeuren, of alleen op verzoek?Het kabinet deelt de mening van de Commissie dat het van belang is dat
consumenten informatie kunnen begrijpen en op basis daarvan producten kunnen
vergelijken. Uiteraard is de consument op het gebied van de financiële
dienstverlening veelal gebaat bij een lage prijs, maar tevens is het belangrijk
dat de consument een product aanschaft dat het best bij zijn of haar persoonlijke
financiële situatie past. Daarvoor is de beschikbaarheid van juiste en
duidelijke informatievoorziening van groot belang. Hierbij zou onderscheid
in regelgeving met betrekking tot informatievoorzieningsvereisten tussen verschillende
productsoorten moeten worden voorkomen. Aanbieders zouden op basis van onderzoek
onder consumenten moeten vaststellen aan welke informatie consumenten behoefte
hebben en waar de belangrijkste gaten in de kennis zitten. In Nederland hebben
wij ervaren dat informatie aan consumenten op een voor consumenten begrijpelijke
wijze moet worden gepresenteerd. Met het oog hierop is nationaal bijvoorbeeld
de financiële bijsluiter aangepast. De bijsluiter wordt
nu opgesteld volgens vast format en het document is kort en grafisch. Een
dergelijke aanpak zou ook op Europees niveau kunnen worden gehanteerd. In
dit kader wordt in Europees verband reeds gewerkt aan het simplified prospectus voor Europese beleggingsinstellingen. Momenteel
is dit document nauwelijks grafisch en niet compact. Net als de Nederlandse
financiële bijsluiter zou dit document visueel kunnen worden opgesteld,
en korter en overzichtelijker worden gemaakt. Teneinde een goede balans te
vinden tussen het bieden van adequate informatie aan de consument en het voorkomen
van te zware lasten voor financiële instellingen zal de Commissie bij
eventuele initiatieven een kosten–baten analyse moeten uitvoeren.De Commissie stelt voorts de vraag of informeren van consumenten voldoende
is of dat er ook advies gegeven moet worden door financiële instellingen.
Het kabinet is geen voorstander van het introduceren van verplichte advisering
voor consumenten. Financiële instellingen dienen ervoor zorg te dragen
dat consumenten geen financiële producten afnemen die niet aansluiten
bij hun wensen en mogelijkheden maar verplicht advies is daarvoor niet noodzakelijk.
Consumenten moeten de mogelijkheid hebben om indien zij daarvoor kiezen, financiële
producten af te nemen zonder advies (zogenaamd execution
only). Dit neemt niet weg dat het voor consumenten goed kan zijn
om zich te laten adviseren, met name met betrekking tot complexe financiële
producten die grote invloed kunnen hebben op de financiële positie van
de consument (bijvoorbeeld hypotheken of levensverzekeringen).12. In de context van het binnenkort te verschijnen
Witboek over hypothecair krediet zal ook gesproken worden over maatregelen
ter verbetering van de toegang van kredietinstellingen tot kredietgegevens.
De Commissie meent dat er meer gedaan zou kunnen worden om de toegankelijkheid
van kredietgegevens te bevorderen, met name op grensoverschrijdende basis.
Wie zou toegang moeten kunnen krijgen tot de kredietgegevens van consumenten?
Hoe zou de grensoverschrijdende overdraagbaarheid van kredietgegevens van
consumenten verbeterd kunnen worden, waarbij er vooral op gelet moet worden
dat mobiele kredietgegevens de steeds mobielere consumenten kunnen volgen?
Zou een memorandum van overeenstemming, gericht op een soepele doorstroming
van gegevens tussen kredietbureaus, een werkbare oplossing zijn?Het kabinet deelt de analyse van de Commissie dat de toegankelijkheid
van kredietgegevens een van de voorwaarden is voor het ontstaan van een interne
markt voor hypothecair (en consumptief) krediet, Ook in geval van grensoverschrijdende
kredietverlening dient belangrijke consumentenbescherming, zoals toetsing
en registratie bij het BKR, te worden gegarandeerd. Het kabinet is van mening
dat dit het beste kan worden bereikt door het stimuleren van samenwerking
tussen de instellingen die kredietgegevens bijhouden. Hierbij is van belang
dat zorgvuldig en in lijn met de bestaande regelgeving wordt omgegaan met
persoonsgegevens.13. Door de versnippering van de markten voor
retailverzekering zijn de consumenten niet in staat om optimaal te profiteren
van de EU-integratie op dit terrein. Meent u dat er op EU-niveau meer gedaan
zou moeten worden om deze versnippering aan te pakken?Zoals in het algemeen deel van de kabinetsreactie is aangegeven, is het
kabinet van mening dat de Europese Commissie prioriteit moet geven aan het
vergemakkelijken van toegang tot de lokale markt door buitenlandse (EU) aanbieders.
Hierbij moet overigens bedacht worden dat versnippering op het gebied van
verzekeringen voor consumenten veelal niet te maken met verschillende
productvoorwaarden maar met zaken als verschillen in burgerlijk recht (aansprakelijkheidsrecht)
en noodzakelijke lokale contacten en informatie (netwerk van schadeherstelbedrijven,
informatie over lokale schadekans en gemiddelde grootte van de schade, kadaster).
Het is de vraag in hoeverre deze barrières kunnen worden opgelost door
mogelijke aanpassingen van Europees recht op het gebied van financiële
dienstverlening aan consumenten.Het is goed mogelijk dat richtlijnen die uitgaan van minimum harmonisatie
onvoldoende bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen van consumenten
in financiële markten in de EU. Minimum harmonisatie houdt in dat elke
lidstaat eigen regelgeving mag invoeren bovenop de minimum bepalingen van
de Europese regelgeving. Dit leidt ertoe dat er grote verschillen in wetgeving
tussen lidstaten kunnen bestaan hetgeen het vertrouwen van consumenten vermindert.
Een oplossing voor deze problematiek kan zijn om in ieder geval de normen
met betrekking tot de informatieverstrekking volledig te harmoniseren. Regelgeving
met betrekking tot informatievoorziening zou bovendien crosssectoraal consistent
moeten zijn. Zoals in het algemene deel van deze kabinetsreactie is aangegeven
zouden dergelijke ingrijpende maatregelen enkel overwogen moeten worden als
uit gedegen onderzoek blijkt dat de baten hiervan opwegen tegen de lasten
en als het niveau van consumentenbescherming niet verslechtert. Overigens
kan hier opgemerkt worden dat zelfs als bescherming op de financiële
markten volledig gegarandeerd zou zijn, dat niet hoeft te betekenen dat consumenten
vertrouwen in de markt hebben. Het is naar het oordeel van het kabinet evident
dat er ook andere (onvermijdelijke) factoren dan regelgeving zijn die een
belemmering kunnen vormen voor grensoverschrijdende aankopen, bijvoorbeeld
taal- en cultuurverschillen en de fysieke afstand. Het subjectieve vertrouwen
van consumenten is een belangrijk element voor het succes van grensoverschrijdend
financiële dienstverlening, onbekend maakt onbemind.14. Er is een nauw verband tussen de mobiliteit
van cliënten en concurrentie. De Commissie verzoekt om suggesties betreffende
het bevorderen van deze mobiliteit. Wat met name bankrekeningen betreft, en
als een follow-up van de werkzaamheden van de groep van deskundigen: zijn
de stakeholders van mening dat het nuttig zou zijn om bijvoorbeeld een voor
de gehele EU geldende regelingen betreffende het overstappen naar een andere
bank in te voeren? Zal de SEPA van invloed zijn op de mobiliteit van cliënten?Mobiliteit of potentiële mobiliteit van consumenten is een belangrijke
voorwaarde voor effectieve concurrentie. De Commissie is op dit gebied voornemens
om nader te kijken naar de wijze waarop het overstappen op een andere bankrekening
verloopt. Een overstapservice op Europees niveau zou wat dat betreft een stap
voorwaarts betekenen. Een andere mogelijkheid kan zijn het stimuleren van
overstappen met behoud van het eigen bankrekeningnummer (nummerportabiliteit).
Net als bij andere mogelijke initiatieven is het van groot belang dat de Commissie
een kosten–baten analyse uitvoert voordat tot dergelijke maatregelen
zou kunnen worden besloten. Het lopende initiatief van de banksector om te
komen tot een interne Euro betaalmarkt (Single Euro Payment Area ofwel SEPA)
waaraan de Commissie refereert, behelst geen regelgeving op het gebied van
overstapservice of nummerportabiliteit. Er kan dan ook niet verwacht worden
dat SEPA een positieve invloed zal hebben op de mobiliteit van bankrekeninghouders.De minister van Financiën,W. J. BosXNoot1COM(2007) 226 definitiefXNoot1Tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten: een actieplan.
Mededeling van de Commissie van 11 mei 1999 COM(1999)232.XNoot1Hierbij wordt gedoeld op de solvabiliteitsrichtlijnen voor banken en verzekeraars.
Voor banken is deze richtlijn recentelijk herzien (zgn. Basel II) en voor
verzekeraars wordt aan een herziening gewerkt (zgn. Solvency II). Eveneens
wordt gedoeld op effectenrechtelijke richtlijnen zoals de richtlijn Markten
in Financiële Instrumenten, de richtlijn instellingen voor collectieve
beleggingen in effecten (ICBE) en depositogarantie en beleggerscompesnatiestelsels.XNoot2Kwartaalbericht juni 2006, De Nederlandsche Bank.XNoot3Kennismaking met de financiële consument, TNS-NIPO in opdracht van
de AFM.XNoot4Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 29 507, nr. 37. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-563.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl