Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28634, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-10-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28634-(R1727) nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENHOOFDSTUK I. INLEIDINGAlgemene strekking wetsvoorstelVoorgeschiedenisTransportDefensieOverige sectorenMoties Wagenaar c.s. en Van den Doel c.s.KabinetsreactieHOOFDSTUK II. KENMERKEN RAADRuime definitie begrip voorvalBreed terreinRegeling bij rijkswetOnafhankelijkheidDeskundigheidScheiding van strafvorderlijke en andere proceduresTransparantie en openbaarheidHOOFDSTUK III. WERKWIJZEStappenMeldingenSelectie te onderzoeken voorvallenOnderzoekConstateren structurele veiligheidstekortenAanbevelingenUitbrengen rapportVervolg op aanbevelingenHeropeningOmgaan met slachtoffersHOOFDSTUK IV. STRUCTUUR VAN DE RAADInrichtingDe permanente raadsledenDe buitengewone raadsledenCommissiesBureauHOOFDSTUK V. OVERIGE PUNTENGeen adviescollegeZelfstandig bestuursorgaanRaad voor de TransportveiligheidOngevallenraad DefensieBijzondere voorzieningen in verband met de externe en
binnenlandse veiligheid en opsporing en vervolgingUitvoering motie Van den Doel c.s.Relatie met inspectiesInternationale regelingenOverleg met organisatiesARTIKELENArtikel 1Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 7Artikel 10Artikel 11Artikel 13Artikel 14Artikel 15Artikel 16Artikel 19Artikel 20Artikel 22Artikel 24Artikel 25Artikelen 26 tot en met 34Artikel 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29Artikel 30Artikelen 31 en 32Artikel 33Artikel 34Artikel 35Artikel 36Artikel 37Artikelen 38, 39 en 40Artikel 41Artikel 42Artikel 43Artikel 44Artikel 48Artikel 49Artikel 50Artikel 52Artikel 54Artikel 55Artikel 57Artikel 59Artikel 62Artikel 63Artikel 64Artikel 76Artikel 77Artikel 78Artikel 82Artikel 88Artikel 89Artikel 90Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28634Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 95 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 634 (R 1727)Instelling van een Onderzoeksraad voor veiligheid (Rijkswet Onderzoeksraad
voor veiligheid)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEENHOOFDSTUK I. INLEIDINGAlgemene strekking wetsvoorstelHet onderhavige voorstel van rijkswet strekt tot instelling van een Onderzoeksraad
voor veiligheid. De raad krijgt tot taak voorvallen met een ongelukkige afloop
en voorvallen die een dergelijke afloop hadden kunnen hebben, alsook de gevolgen
van zulke voorvallen te onderzoeken. Hij moet de oorzaken of vermoedelijke
oorzaken van de voorvallen en van de omvang van hun gevolgen vaststellen.
Indien hij daartoe aanleiding ziet, moet hij aan die constatering aanbevelingen
verbinden tot het treffen van maatregelen die ertoe strekken de veiligheid
in de toekomst te vergroten.Veiligheid is een bepalende factor voor de kwaliteit van het leven. De
veiligheid wordt bedreigd door oorlogshandelingen, terroristische aanslagen
en criminaliteit. Een inbreuk op de veiligheid kan ook het gevolg zijn van
natuurrampen en natuurlijke gebeurtenissen van kleinere omvang. De veiligheid
kan echter evenzeer in het gedrang komen door ongevallen als gevolg van menselijk
handelen of het tekortschieten van zaken. Met de voortschrijding van de technische
ontwikkelingen en de groei van hun toepassing is het risico voor dergelijke
ongevallen sterk toegenomen. De tragische vuurwerkramp te Enschede, cafébrand
te Volendam en fabrieksramp te Toulouse hebben recent de bestaande risico's
nog eens scherp in het licht gesteld. Kleinere ongevallen komen daarnaast
veelvuldig voor.Door het treffen van maatregelen wordt er in het maatschappelijk verkeer
naar gestreefd het gevaar van ongevallen zoveel mogelijk te beperken. De overheid
speelt hierin een belangrijke rol. Sinds geruime tijd bestaat het inzicht
dat door het bestuderen van ongevallen en bijna-ongevallen veel kennis kan
worden opgedaan over de mogelijke oorzaken van dergelijke gebeurtenissen.
Het onderzoeken van zulke voorvallen biedt dan ook een belangrijke
kennisbron voor maatregelen, gericht op vergroting van de veiligheid door
het voorkomen van ongevallen. Met de Onderzoeksraad voor veiligheid wordt
een orgaan in het leven geroepen dat zich op een zo breed mogelijk terrein
met bedoelde studie en het op basis daarvan formuleren van aanbevelingen voor
maatregelen zal bezighouden.VoorgeschiedenisTransportOp het terrein van het transport bestaat reeds een lange traditie van
onderzoek naar de oorzaken van ongevallen door onafhankelijke organen. Reeds
in het begin van de vorige eeuw werd de Raad voor de Scheepvaart in het leven
geroepen, die tot taak kreeg onderzoek te verrichten naar de oorzaken van
scheepsrampen, waarbij het begrip «scheepsramp» ruim werd gedefinieerd.
In 1931 werd voor de binnenvaart een afzonderlijke Commissie Binnenvaartrampenwet
ingesteld. Voor het onderzoek van luchtvaartongevallen voorzag de Luchtvaartrampenwet
in 1935 in de introductie van de Raad voor de Luchtvaart. Voor het onderzoeken
van spoorwegongevallen werd in 1956 de Spoorwegongevallenraad ingesteld.Aan vorenbedoelde organen werd niet opgedragen het onderzoek van ongevallen
vanaf het allereerste verzamelen van feitenmateriaal voor hun rekening te
nemen. Het eerste feitenonderzoek, het zogeheten vooronderzoek, werd opgedragen
aan een onder de Minister van Verkeer en Waterstaat ressorterende dienst respectievelijk
de Nederlandse Spoorwegen. Wat de luchtvaart betreft werd hierin in het begin
van de jaren negentig verandering gebracht door de Luchtvaartongevallenwet.
Ingevolge deze wet werd het gehele onderzoek naar de oorzaken van ongevallen
en incidenten in de luchtvaart onder de verantwoordelijkheid van de Raad voor
de Luchtvaart gebracht.In 1999 werd de sectorgewijze aanpak van het ongevalsonderzoek op het
terrein van het transport vervangen door een multisectorale benadering. In
dat jaar werd de Raad voor de Transportveiligheid opgericht, die tot taak
kreeg voor alle sectoren van het transport onderzoek te verrichten naar de
oorzaken van ongevallen en incidenten. In de eerste plaats ging deze raad
daarmee de transportsectoren bestrijken waarvoor voordien de hiervoor genoemde
sectorale raden waren ingesteld. Bij de oprichting van de Raad voor de Transportveiligheid
werden de Commissie Binnenvaartrampenwet, de Raad voor de Luchtvaart en de
Spoorwegongevallenraad dan ook opgeheven. De Raad voor de Scheepvaart is voorshands
gehandhaafd, totdat een nieuwe voorziening zal zijn getroffen voor de ook
door deze raad uitgeoefende tuchtrechtelijke functie. De Raad voor de Transportveiligheid
ging in de tweede plaats ook sectoren bestrijken waarvoor tot dan toe geen
onderzoekscommissie bestond: het wegverkeer en het buisleidingentransport.
In de Wet Raad voor de Transportveiligheid werd de hiervoor gereleveerde ontwikkeling,
ingezet door de Luchtvaartongevallenwet, doorgetrokken naar alle transportsectoren:
het volledige onderzoek werd onder verantwoordelijkheid van de raad geplaatst.DefensieOp het terrein van Defensie werd in 1928 de Nederlandse Marineraad in
het leven geroepen. Deze kreeg tot taak onderzoek te verrichten naar de oorzaken
van aan Nederlandse oorlogsvaartuigen overkomen rampen en ongevallen. In 1987
werd voorts de Raad van Advies inzake Luchtvaartongevallen bij Defensie ingesteld,
die tot taak kreeg onderzoek in te stellen naar de oorzaken van ongevallen
met luchtvaartuigen van de Koninklijke luchtmacht en de Koninklijke marine.In de jaren negentig werd besloten het systeem van het ongevallenonderzoek
op het terrein van Defensie te herzien. In 1998 werd hiertoe een voorstel
van rijkswet tot instelling van een Ongevallenraad Defensie (Rijkswet ongevallenraad
Defensie; kamerstukken II 1997–1998/26 110, R 1619) bij de
Tweede Kamer ingediend. Deze nieuwe raad zou de taak van de Nederlandse Marineraad
en de Raad van Advies inzake Luchtvaartongevallen bij Defensie overnemen en
daarnaast de taak krijgen ook andere militaire ongevallen te onderzoeken.
Redenen waarom werd gekozen voor een afzonderlijke raad voor defensieongevallen
naast de Raad voor de Transportveiligheid waren het afwijkende militaire materieel
dat specifieke kennis vereist, het bestaan van specifieke (NAVO)voorschriften
voor ongevallenonderzoek, geheimhoudingsaspecten, de relatie met het buitenland
alwaar het onderzoek eveneens onder militaire vlag pleegt te geschieden, alsmede
het feit dat de onderzoeken op defensieterrein ook niet transport-gerelateerde
onderwerpen betreffen. Het wetsvoorstel voorzag in een aantal garanties voor
een onafhankelijke taakuitoefening door de raad.Overige sectorenOok op andere terreinen wordt reeds sinds geruime tijd onderzoek naar
de oorzaak van ongevallen verricht. Daar geschiedt dit echter, afgezien van
ad hoc ingestelde onafhankelijke commissies zoals de Commissie Oosting voor
de vuurwerkramp te Enschede en de Commissie Alders voor de cafébrand
te Volendam, tot dusver slechts door onder ministerieel gezag staande inspectiediensten.
In het bijzonder zijn in dit verband te noemen de Inspectie Brandweerzorg
en Rampenbestrijding en de Inspectie voor de Politie, die beide het onderzoek
van daarvoor in aanmerking komende voorvallen om daaruit lering te trekken
als uitdrukkelijke taak hebben.Ook voor deze overige sectoren won in de jaren negentig het inzicht veld
dat een onafhankelijke instantie die onderzoek naar ongevallen verricht, daarvoor
een nuttige functie zou vervullen. In april 1998 is door de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties een studie in gang gezet naar de relevante aspecten
van onafhankelijk onderzoek die buiten de terreinen van de Raad voor de Transportveiligheid
en de beoogde Ongevallenraad Defensie vallen. Dit gebeurde mede naar aanleiding
van een advies van het toenmalige College Bevordering Veiligheidseffectstudies
onder voorzitterschap van mr. Pieter van Vollenhoven. In mei 1999 werd deze
verkenning verbreed en is ook het door genoemde raden bestreken terrein in
de studie betrokken.De door KPMG Consulting uitgevoerde studie werd in 2000 afgerond. Aanbevolen
werd onder meer het onderzoek van transportongevallen en defensieongevallen
voorshands te laten verrichten door de reeds bestaande Raad voor de Transportveiligheid
onderscheidenlijk de Ongevallenraad Defensie en voor de overige ongevallen
een nieuw orgaan op te richten. Voorts werd aanbevolen te voorzien in een
samenwerkingsverband van deze drie instanties, dat na enkele jaren zou moeten
worden geëvalueerd om te zien of een overkoepeling zinvol zou zijn. In
een advies dat voornoemd College Bevordering Veiligheidseffectstudies over
de KPMG-studie uitbracht, gaf dit college aan dat naar zijn inzicht één
raad te prefereren zou zijn boven drie organen.Bij brief van 21 juni 2000 (kamerstukken II 1999–2000, 26 800
VII, nr. 44) deelden de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en ondergetekende aan de Tweede Kamer van de Staten-Generaal mede dat het
kabinet had besloten genoemde aanbevelingen van KPMG Consulting te volgen.
Voor de ongevallen die niet tot het terrein behoren van de Raad voor
de Transportveiligheid en de Ongevallenraad Defensie, zou een derde orgaan,
de Commissie Rampen en Calamiteiten, in het leven worden geroepen. Deze commissie
zou ook een onderzoekstaak krijgen ten aanzien van de, door de andere raden
niet bestreken, rampenbestrijding en nazorg. Daarnaast zou een samenwerkingsverband
als door KPMG Consulting bedoeld, worden ingesteld. Voorts werd een evaluatie
van dit verband in het vooruitzicht gesteld waarbij de vraag aan de orde zou
komen of de constructie van drie raden en een samenwerkingsverband voldeed
dan wel dat een verdergaande stap zou moeten worden gezet.Moties Wagenaar c.s. en Van den Doel c.s.Bij de behandeling van vorenbedoelde brief in de Tweede Kamer is door
de Kamer te kennen gegeven dat niet eerst een Commissie Rampen en Calamiteiten
en een samenwerkingverband als hiervoor bedoeld tot stand zouden moeten worden
gebracht, maar dat de inspanningen direct gericht zouden moeten worden op
het tot stand brengen van één, alle sectoren omspannende raad.
Er werd een tweetal moties ingediend, een door het lid Wagenaar c.s. en een
door het lid Van den Doel c.s. (kamerstukken II 2000–2001, 27 400
VII, nrs. 33 en 34). De Kamer heeft beide moties aanvaard.In de moties werd de regering verzocht:• «een wetsvoorstel voor te bereiden om te komen tot één
onafhankelijke onderzoeksraad voor rampen en zware ongevallen waaronder transportongevallen
en overige ongevallen zoals defensieongevallen» (motie Wagenaar c.s.);• «in de nieuw te ontwerpen wet voor een Nationale ongevallenraad
uitdrukkelijk rekening te houden met de specifieke positie van defensie en
speciale voorzieningen te treffen voor die onderzoeken waarbij de staatsveiligheid
in het geding is.» (motie Van den Doel c.s.)KabinetsreactieBij brief van 19 februari 2001 (kamerstukken II 2000–2001, 27 400
VII, nr. 43) is de Tweede Kamer op de hoogte gesteld van het besluit
van het kabinet de moties onverkort uit te voeren. Met het onderhavige wetsvoorstel
wordt deze toezegging gestand gedaan. Bij brief van 14 september 2001
(kamerstukken II 2001–2002, 27 927, nr. 1) is aan de Tweede
Kamer een Hoofdlijnennotitie onafhankelijk ongevallenonderzoek toegezonden.
De daarin geschetste hoofdlijnen vormen de basis van het thans ingediende
wetsvoorstel. De in deze wet geregelde Onderzoeksraad voor veiligheid komt
in de plaats van de Raad voor de Transportveiligheid en de beoogde Ongevallenraad
Defensie en Commissie Rampen en Calamiteiten. Hij maakt tevens het ad hoc
instellen van commissies als de Commissie Oosting voor de vuurwerkramp te
Enschede en de Commissie Alders voor de cafébrand te Volendam overbodig.HOOFDSTUK II. KENMERKEN RAADRuime definitie begrip voorvalDe Onderzoeksraad voor veiligheid krijgt, onder meer, tot taak voorvallen
te onderzoeken en de oorzaken of vermoedelijke oorzaken daarvan vast te stellen
(artikel 3). Het begrip «voorval» wordt ruim gedefinieerd. Het
gaat om gebeurtenissen die de dood of letsel van een persoon dan wel schade
aan een zaak of het milieu veroorzaken en gebeurtenissen die gevaar voor een
dergelijk gevolg iin het leven hebben geroepen (artikel 1, eerste lid, onder e). Onder het begrip vallen niet alleen rampen en zware ongevallen,
maar ook lichtere ongevallen en incidenten. Onder«incidenten»
worden bijna-ongevallen verstaan, gebeurtenissen die geen nadelige gevolgen
hebben gehad maar daarvoor wel gevaar hebben veroorzaakt.De reden om de raad ook bevoegd te verklaren kleinere ongevallen en incidenten
te onderzoeken ligt hierin dat de raad voorvallen uitsluitend onderzoekt teneinde
na te gaan welke lering daaruit kan worden getrokken voor het treffen van
maatregelen ten behoeve van de veiligheid. Een voorval hoeft geen grote nadelige
consequenties gehad te hebben, om dergelijke lering te trekken. Gelet hierop
komt het verstandig voor dat daarvoor in aanmerking komende lichtere ongevallen
en incidenten ook in onderzoek kunnen worden genomen en niet te wachten tot
zich een gebeurtenis met ernstige gevolgen heeft voorgedaan.Met het hanteren van een breed begrip «voorval» wordt aangesloten
bij de taakomschrijving van de Raad voor de Transportveiligheid en van de
Ongevallenraad Defensie. Internationaal heeft het nut van incidentenonderzoek
ook erkenning gekregen. In internationale regelingen betreffende de burgerluchtvaart
en de zeescheepvaart wordt ervan gewag gemaakt. In richtlijn 94/56/EG van
de Raad van de Europese Unie van 23 november 1994 houdende vaststelling
van de grondbeginselen voor het onderzoek van ongevallen en incidenten in
de burgerluchtvaart (Pb EG L 319) wordt het onderzoek van zogeheten ernstige
incidenten in de burgerluchtvaart voor de lidstaten van de EG zelfs verplicht
gesteld.Breed terreinDe Onderzoeksraad voor veiligheid zal een breed terrein bestrijken. Hij
wordt bevoegd voorvallen te onderzoeken in alle denkbare sectoren. Niet alleen
gaat het daarbij om de terreinen van het transport en defensie, waarop de
Raad voor de Transportveiligheid en de Ongevallenraad Defensie zien, maar
bij voorbeeld ook om• voorvallen in de industrie, waaronder bedrijfsongevallen, winningongevallen
(inclusief off-shore) en kernongevallen;• natuurrampen, waaronder wateroverlast, extreme weersomstandigheden
en aardbevingen;• voorvallen betreffende milieu en gezondheid, waaronder verontreinigingen
van de voedselketen, ongevallen in de privésfeer, epidemieën en
verontreiniging van het natuurlijk milieu;• explosies, grote branden en instortingen.De raad zal niet alleen tot taak krijgen voorvallen op het aangegeven
brede terrein te onderzoeken teneinde de oorzaken of vermoedelijke oorzaken
daarvan vast te stellen maar tevens om de gevolgen van voorvallen te onderzoeken
teneinde ook van de omvang daarvan de oorzaken of vermoedelijke oorzaken op
te sporen. Aldus zullen ook rampenbestrijding en nazorg voorwerp van onderzoek
van de raad kunnen zijn. Ook hieruit zullen lessen voor de toekomst kunnen
worden getrokken, zodat in de toekomst de gevolgen van voorvallen beperkter
kunnen blijven.Voordeel van het brede terrein waarop de raad tot onderzoek bevoegd zal
zijn, is, dat met elkaar samenhangend onderzoek integraal kan plaatsvinden.
Niet langer zullen, zoals soms in de huidige situatie, verschillende aspecten
van een gebeurtenis door afzonderlijke onderzoeksinstanties behoeven te worden
onderzocht. Alle voor onderzoek in aanmerking komende facetten zullen door
de raad in onderlinge samenhang in beschouwing kunnen worden genomen. Zowel
doublures bij het onderzoek, met mogelijk niet op elkaar aansluitende
conclusies, als omissies zullen door de integrale aanpak worden voorkomen.Voordeel van de omstandigheid dat door één raad een breed
terrein wordt omspannen, is voorts, dat kennis die wordt opgedaan bij het
onderzoek in één sector, veel gemakkelijker ook kan worden benut
in andere sectoren.Niet zal overigens tot de taak van de raad behoren gebeurtenissen te onderzoeken
die naar de letter wel onder het begrip «voorval» vallen in de
zin dat daardoor dood, letsel of zaakschade dan wel gevaar daarvoor is ontstaan,
maar die naar hun aard van een andere orde zijn dan de ongevallen en rampen
waarvoor de raad in het leven wordt geroepen. In artikel 1, tweede lid, worden
in dit verband van het begrip «voorval» een aantal gebeurtenissen
uitgezonderd. Het betreft allereerst verstoringen van de openbare orde, oproerige
bewegingen en andere ernstige wanordelijkheden als bedoeld in de Gemeentewet
en situaties die ernstig voor een dergelijke gebeurtenis doen vrezen. In de
tweede plaats gaat het om gebeurtenissen in het kader van het optreden van
bevoegde autoriteiten ter handhaving van de rechtsorde. In de derde plaats
betreft het optreden van de krijgsmacht in een situatie van oorlog of gewapend
conflict, tijdens een operatie ter handhaving of bevordering van de internationale
rechtsorde, tijdens het verlenen van bijstand als bedoeld in de Politiewet
1993 of tijdens het verlenen van bijstand ingevolge de Aanwijzingen inzake
de inzet van de krijgsmacht in de Nederlandse Antillen en Aruba.Regeling bij rijkswetDe Raad voor de Transportveiligheid is geregeld bij een «gewone»
wet. Afgezien van ruimere bevoegdheden met betrekking tot Nederlandse luchtvaartuigen
en Nederlandse zeeschepen heeft deze raad slechts tot taak voorvallen op het
grondgebied van Nederland, met inbegrip van de aangrenzende zee, te onderzoeken.
De aanvankelijk beoogde Ongevallenraad Defensie zou worden geregeld in een
rijkswet. Achtergrond hiervan was de relatie die er is tussen het onderzoek
van defensievoorvallen met de defensietaak ter handhaving van de onafhankelijkheid
en de verdediging van het Koninkrijk. Deze taak is ingevolge artikel 3, eerste
lid onder a, van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden een aangelegenheid
van het Koninkrijk. De Koninklijke marine is bovendien permanent in de Nederlandse
Antillen en Aruba aanwezig. Eveneens zou de Ongevallenraad Defensie bevoegd
zijn voorvallen met de kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba te
onderzoeken.Voor de Onderzoeksraad voor veiligheid is gekozen voor een rijkswet. Het
is immers wenselijk dat de taak die aan de Ongevallenraad Defensie was toegedacht
ten aanzien van de hiervoor genoemde voorvallen in de Nederlandse Antillen
en op Aruba, ook door de nieuwe raad kan worden vervuld.Voor het overige blijft de taak van de nieuwe raad in beginsel beperkt
tot voorvallen op het Nederlandse grondgebied, met inbegrip van de zee die
onder Europese jurisdictie valt (afgezien van ruimere bevoegdheden ten aanzien
van voorvallen met Nederlandse luchtvaartuigen, Nederlandse zeeschepen en
ferryschepen die het laatst een Nederlandse haven hebben aangedaan). Het komt
wenselijk voor in deze gevallen de regeling van het onderzoek van voorvallen
op het territoir van de Nederlandse Antillen en Aruba aan die landen over
te laten. Het Statuut van het Koninkrijk der Nederlanden laat hiervoor de
ruimte.Aan de raad wordt wel de bevoegdheid gegeven, indien de regering van de
Nederlandse Antillen of van Aruba daarom verzoekt, een voorval in die delen
van het Koninkrijk of met een Nederlands-Antilliaans of Arubaans zeeschip
of luchtvaartuig te onderzoeken (artikel 4, eerste lid, onder b, f en g, en
tweede lid, onder b en d). Het onderzoek van voorvallen in die landen
blijft echter, met uitzondering van de in het derde lid bedoelde voorvallen,
in beginsel een aangelegenheid van die landen.OnafhankelijkheidVoor het vormen van een zuiver beeld van de feiten van een voorval en
het trekken van objectieve conclusies daaruit is het vereist dat een onderzoeksinstantie
zich volstrekt onafhankelijk ten opzichte van het voorval kan opstellen. Zij
mag op geen enkele wijze betrokken zijn bij belangen die bij een voorval in
het geding zijn. Het kan daarbij enerzijds gaan om belangen van de overheid
die regelgeving tot stand heeft gebracht die bij het voorval in het geding
is, of die uitvoerende taken vervult die een relatie hebben met het voorval.
Het kan daarbij anderzijds gaan om partijen in de samenleving die enige persoonlijke
of zakelijke betrokkenheid bij een voorval hebben.Aan de raad wordt de vereiste onafhankelijke positie gegeven. Het wetsvoorstel
bevat daartoe een aantal waarborgen:• De leden van de raad hebben zitting zonder last (artikel 14, eerste
lid).• Zij worden voor een vaste termijn van vier jaar benoemd (artikel
7, vijfde lid). Afgezien van ontslag op eigen verzoek kunnen zij slechts worden
geschorst of ontslagen wegens ongeschiktheid of onbekwaamheid voor de vervulde
functie dan wel wegens andere zwaarwegende in de persoon van de betrokkene
gelegen reden (artikel 7, achtste lid). Hierdoor kan een door een lid gehuldigde
opvatting in verband met een door de raad verricht onderzoek of een door de
raad uitgebrachte aanbeveling, geen grond zijn voor schorsing of ontslag.• Voorgeschreven wordt dat de leden van de raad zich van deelneming
aan de behandeling van een onderzoek moeten onthouden dat henzelf of hun bloed-
of aanverwanten tot en met de vierde graad aangaat, instellingen of rechtspersonen
betreft bij welke zij werkzaam zijn of belang hebben of een voorval betreft
waarbij zij op enigerlei wijze betrokken zijn geweest (artikel 14, tweede
lid).• Voorgeschreven wordt dat de medewerkers van het onder de raad ressorterende
bureau aan de voorzitter van de raad moeten melden dat een onderzoek henzelf
of hun bloed- of aanverwanten tot en met de vierde graad aangaat dan wel instellingen
of rechtspersonen betreft bij welke zij werkzaam zijn of belang hebben (artikel
15, eerste lid). Hetzelfde geldt voor deskundigen die voor een onderzoek door
een minister aan de raad ter beschikking worden gesteld (artikel 15, eerste
lid).• Personen die door een minister aan de raad ter beschikking worden
gesteld voor een onderzoek, vallen tijdens het verrichten van het onderzoek
onder de verantwoordelijkheid van de raad (artikel 13, vijfde lid).• Afgezien van de krachtens artikel 5 bij algemene maatregel van
rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur vastgelegde onderzoeksverplichtingen,
is de raad vrij zelf te bepalen of hij tot onderzoek overgaat (artikel 35,
eerste lid). Een minister, een commissaris van de Koning of een burgemeester
kan de raad verzoeken een onderzoek in te stellen maar het is aan de raad
een beslissing te nemen of hij een onderzoek start (artikel 37, tweede lid).
Uit zijn bevoegdheid te beslissen of een onderzoek wordt ingesteld, kan worden
afgeleid dat de raad ook breedte en diepte van het onderzoek bepaalt.• Afgezien van de vastgelegde onderzoeksverplichtingen kan de raad
ook een onderzoek beëindigen zonder een rapport uit te brengen indien
het onderzoek naar zijn oordeel geen zinvolle aanbevelingen aanleiding kan
opleveren (artikel 57).• De raad en zijn onderzoekers beschikken over bevoegdheden omvereiste informatie te vergaren (artikelen 25, 30 en volgende en 42
en volgende).• De raad stelt ook zelf zijn onderzoeksmethoden vast (artikel 60).• De raad bepaalt welke inhoud hij aan zijn rapport wil geven (artikel
49).• De raad maakt ook zelf het rapport openbaar (artikel 54, eerste
lid).Uit het vorenstaande kan worden afgeleid dat de raad de positie van een
zelfstandig bestuursorgaan in de zin van de Aanwijzingen voor de regelgeving
krijgt. Aangezien het bij de raad gaat om een orgaan van een rechtspersoon
die krachtens publiekrecht is ingesteld (de Staat), vormt hij ingevolge artikel
1:1 van de Algemene wet bestuursrecht een bestuursorgaan. Aangezien ontegenzeggelijk
geen sprake is van een hiërarchisch ondergeschikte positie ten opzichte
van een minister, is er sprake van een zelfstandig bestuursorgaan (zie aanwijzing
124a van de Aanwijzingen voor de regelgeving).DeskundigheidVoor het functioneren van de raad is het van grote betekenis dat de door
hem uit een onderzoek getrokken conclusies worden geaccepteerd en dat zijn
aanbevelingen voor te treffen maatregelen als gezaghebbend worden ervaren.
Om dit te kunnen bereiken zal de raad over brede en hoogwaardige deskundigheid
moeten beschikken. Hiervoor wordt een aantal voorzieningen getroffen.De raad zelf zal allereerst uit een vijftal permanente leden bestaan die
op basis van meer algemene deskundigheid benoemd worden. Daarnaast zal de
raad buitengewone leden kennen die meer sector-gerichte deskundigheid in zullen
brengen. In het wetsvoorstel wordt bepaald dat de keuze van de leden van de
raad op zodanige wijze geschiedt dat alle relevante deskundigheid in de raad
aanwezig is (artikel 7, derde lid).Voorts zal de raad beschikken over een bureau waarvan bij uitstek deskundige
onderzoekers deel zullen uitmaken. Deze onderzoekers zullen zowel over expertise
moeten beschikken met betrekking tot de beste methoden om een onderzoek te
verrichten en tot algemene aspecten, zoals menselijke factoren, die bij alle
voorvallen voorkomen, als over meer op specifieke sectoren gerichte deskundigheid.
In het wetsvoorstel is het voorschrift neergelegd dat de keuze van de medewerkers
van het bureau geschiedt op zodanige wijze dat alle relevante deskundigheid
in het bureau aanwezig is (artikel 11, vierde lid).Niet zal de raad voor alle onderzoeken elke vereiste deskundigheid zelf
in huis kunnen hebben. Om toch van niet bij de raad zelf aanwezige expertise
gebruik te kunnen maken, zal de raad ook de mogelijkheid hebben deskundigen
van buiten te betrekken. Dit kan geschieden door inhuur van particuliere experts.
Verder voorziet het wetsvoorstel er in dat de raad aan een minister vraagt
hem voor een bepaald onderzoek door een of meer departementale experts te
laten bijstaan (artikel 13, eerste lid).De raad zal er voorts voor moeten zorgdragen dat hij zijn deskundigheid
op peil houdt. Er wordt derhalve van uitgegaan dat de raad een gericht opleidingenprogramma
voor de medewerkers van zijn bureau maar ook voor zijn eigen leden zal hanteren.
Verder wordt het wenselijk geacht dat de raad nauwe contacten onderhoudt met
onderzoeksraden in het buitenland zodat steeds de nieuwste inzichten kunnen
worden uitgewisseld. Een dergelijke aanpak wordt reeds gevolgd door de Raad
voor de Transportveiligheid. Er mag van worden uitgegaan dat de Onderzoeksraad
voor veiligheid ook deel zal gaan uitmaken van de International Transportation Safety Association waaraan thans de Raad voor de Transportveiligheid
deelneemt naast onafhankelijke onderzoeksraden van andere landen.Scheiding van strafvorderlijke en andere proceduresOm zich een zo goed mogelijk beeld van de toedracht van een voorval te
vormen heeft de raad zo compleet mogelijke informatie nodig. Het is dan ook
van grote betekenis dat getuigen zich tegenover de raad vrij kunnen uitspreken.
Om dit te bereiken moeten getuigen zo weinig mogelijk kans lopen dat zij door
een verklaring af te leggen zichzelf of hun naaste verwanten kunnen benadelen.In de eerste plaats is hiertoe de taak van de raad uitsluitend beperkt
tot het opsporen van oorzaken of vermoedelijke oorzaken van voorvallen en
de omvang van de gevolgen daarvan en het aan zijn conclusies terzake verbinden
van aanbevelingen voor het treffen van maatregelen ter vergroting van de veiligheid
(artikel 3). Uitdrukkelijk wordt in het wetsvoorstel bepaald dat een aanbeveling
niet een vermoeden van schuld of aansprakelijkheid wegens een voorval mag
behelzen (artikel 56). Met dit systeem volgt het wetsvoorstel de Wet Raad
voor de Transportveiligheid en internationale regelingen, zoals de eerder
genoemde richtlijn 94/56/EG inzake de burgerluchtvaart. In het verleden was
dit wel anders. Onder de werking van de Luchtvaartrampenwet verrichtte de
Raad voor de Luchtvaart onderzoek ter lering en paste hij tevens tuchtrecht
toe. Hetzelfde geldt op dit moment nog voor de Raad voor de Scheepvaart.Het wetsvoorstel gaat echter verder in de bescherming van de positie van
getuigen. Uitdrukkelijk wordt bepaald dat verklaringen, afgelegd in het kader
van het onderzoek van de raad, niet als bewijs mogen worden gebruikt in een
strafrechtelijke, tuchtrechtelijke of civielrechtelijke procedure en dat evenmin
de oplegging van een disciplinaire maatregel, een bestuurlijke sanctie of
een bestuurlijke maatregel daarop kan worden gebaseerd (artikel 64, eerste
lid). Een uitzondering wordt, logischerwijs, gemaakt voor vervolging wegens
meineed in verband met een door een getuige voor de raad afgelegde verklaring.
Een uitzondering geldt ook indien degene die de verklaring heeft afgelegd,
uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven haar als bewijs te benutten of er
een maatregel of sanctie op te baseren.Met deze regeling wordt een vergelijkbare regeling in de Wet Raad voor
de Transportveiligheid gevolgd. De in het onderhavige wetsvoorstel opgenomen
voorziening gaat echter verder aangezien de Wet Raad voor de Transportveiligheid
de regeling beperkt tot rechtsgedingen.Ter bescherming van de positie van getuigen strekt voorts het voorschrift
dat op verzoek van de persoon die wordt gehoord, de behandeling van een zaak
of een gedeelte daarvan niet in het openbaar wordt gehouden indien deze meent
dat hij zichzelf of familielid van een nader aangeduide categorie zou benadelen
(artikel 44, tweede lid). Hierdoor wordt voorkomen dat de verklaringen die
hij aflegt in andere procedures gebruikt kunnen worden, bij voorbeeld als
sturingsinformatie in het kader van een strafvervolging. Daarnaast wordt bepaald
dat verklaringen van getuigen slechts in het eindrapport van de raad worden
opgenomen voor zover zij wezenlijk zijn voor de analyse van de toedracht van
het voorval (artikel 49, derde lid). Voorts behelst het wetsvoorstel het voorschrift
dat documenten die ten behoeve van een onderzoek door de raad zijn verzameld,
niet openbaar zijn (artikel 54, vijfde lid).Verder wordt bepaald dat ten behoeve van een strafrechtelijke of tuchtrechtelijke
procedure of een procedure tot oplegging van een disciplinaire straf,
een bestuurlijke sanctie of een bestuurlijke maatregel verklaringen van getuigen
en andere nader aangeduide documenten die de raad heeft verzameld, niet ter
inzage kunnen worden gevorderd (artikel 64, tweede lid). Ook in dit geval
kan degene die de verklaring heeft afgelegd, uitdrukkelijk toestemming geven
haar als bewijs te benutten of er een maatregel of sanctie op te baseren.Voorts wordt in artikel 65 bepaald dat de raad, de medewerkers van het
bureau, de algemeen secretaris en de overige onderzoekers geen aangifte doen
van strafbare feiten waarvan ze bij de uitoefening van hun functie bij de
raad kennis hebben gekregen. Een uitzondering geldt voor de strafbare feiten
waarvoor ingevolge het Wetboek van Strafvordering een aangifteplicht bestaat
en strafbare feiten die betrekking hebben op het onderzoek van de raad zelf.Transparantie en openbaarheidHet versterkt het vertrouwen dat de maatschappij in het onderzoek van
de raad heeft, indien er sprake is van optimale transparantie en openbaarheid.Wat de transparantie betreft wordt in het wetsvoorstel voorgeschreven
dat de raad een onderzoeksprotocol moet opstellen met betrekking tot de door
hem te hanteren onderzoeksmethoden. Dit protocol wordt openbaar gemaakt (artikel
60). Daarnaast wordt ervan uitgegaan dat bij voorvallen van grotere omvang
door de raad aan daarbij betrokken overheden een plan van aanpak voor het
onderzoek kenbaar zal worden gemaakt. Voorts zal de raad in zijn rapporten
moeten motiveren hoe hij tot zijn uitspraken komt.Het rapport van de raad wordt door deze openbaar gemaakt (artikel 54,
eerste lid). Met overeenkomstige toepassing van nader aangegeven uitzonderingsgronden
die ontleend zijn aan artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur wordt
bepaalde informatie niet in het rapport opgenomen (artikel 52, eerste en tweede
lid). Concepten van het rapport en de documenten die ten behoeve van een onderzoek
door de raad zijn verzameld, zijn, anders dan het rapport, niet openbaar (artikel
54, vijfde lid). Zoals hiervoor reeds is aangegeven, speelt in dit verband
de bescherming van gehoorde getuigen een belangrijke rol. De betrokken regeling
sluit aan bij het openbaarheidsregime dat is neergelegd in de Wet Raad voor
de Transportveiligheid.Indien de raad een zitting houdt is deze in principe openbaar. Om gewichtige
redenen kan de raad beslissen dat de behandeling van een zaak of een gedeelte
daarvan niet in het openbaar wordt gehouden (artikel 44, tweede lid). De belangen,
genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur, kunnen hierbij
mede als criterium worden gehanteerd. Ook deze regeling is overgenomen uit
de Wet Raad voor de Transportveiligheid. Toegevoegd is dat de behandeling
van een zaak of een gedeelte daarvan niet in het openbaar plaatsvindt op verzoek
van de persoon die wordt gehoord, indien deze meent dat hij zichzelf of familielid
van een nader aangeduide categorie zou benadelen. Hierop is hiervoor reeds
ingegaan.In verband met de veiligheid van de landen van het Koninkrijk, de betrekkingen
van het Koninkrijk of de landen daarvan met andere staten en met internationale
organisaties, vertrouwelijk meegedeelde bedrijfs- of fabricagegegevens en
de toepassing van bijzondere opsporingsbevoegdheden kunnen de Ministers van
Defensie, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van
Justitie de openbaarheid beperken. Hierop wordt nader ingegaan in hoofdstuk
V.HOOFDSTUK III. WERKWIJZEStappenIn het proces van het onderzoek en het vervolg op de aanbevelingen kunnen
de volgende stappen worden onderscheiden:• Meldingen• Selectie te onderzoeken voorvallen• Onderzoek• Constateren structurele veiligheidstekorten• Opstellen aanbevelingen• Uitbrengen rapport• Vervolg op aanbevelingen• HeropeningMeldingenDe mogelijkheid voor de raad om adequaat te functioneren staat en valt
met het systeem van de melding van voorvallen. Slechts indien de raad op de
hoogte wordt gesteld van een voorval, kan hij een onderzoek ter zake daarvan
starten. Alleen indien de raad ruimschoots in kennis wordt gesteld van voorvallen
die zich hebben voorgedaan, kan hij een verantwoorde keuze maken welke hij
gaat onderzoeken. Het meest doeltreffend is dat raad zelf afspraken maakt
met instanties die op de hoogte zijn van voorvallen. Met name wordt hierbij
gedacht aan de politie.Selectie te onderzoeken voorvallenIn een aantal gevallen zal de raad verplicht zijn een voorval te onderzoeken.
Het betreft bepaalde voorvallen in de civiele en de militaire luchtvaart en
in de zeescheepvaart alsmede nader aangeduide zware ongevallen waarbij gevaarlijke
stoffen zijn betrokken. Het gaat hier om onderzoeksverplichtingen die in internationale
regelingen zijn vastgelegd. De verplichtingen zullen aan de raad worden opgelegd
krachtens artikel 5 van het wetsvoorstel.Voor het overige is de raad vrij in de keuze welke voorvallen hij gaat
onderzoeken. Criterium voor de selectie zal steeds zijn in hoeverre naar het
oordeel van de raad van de bestudering van een voorval lering kan worden getrokken
en daarop aanbevelingen voor maatregelen ter vergroting van de veiligheid
kunnen worden gebaseerd. Er mag overigens van worden uitgegaan dat de raad
grote rampen die maatschappelijk sterk de aandacht trekken, steeds zal onderzoeken
teneinde na te gaan wat daaruit te leren is. Het onderzoek van de raad zal
dan overigens mede de functie hebben maatschappelijke onrust die door het
voorval is ontstaan, weg te nemen. In andere gevallen – het is ook reeds
hiervoor opgemerkt – zal het niet de omvang van de gevolgen maar het
te verwachten leereffect zijn dat bepalend is of een voorval al dan niet in
onderzoek wordt genomen. Of het zinvol is een onderzoek te starten, zal de
raad mede kunnen bepalen op basis van meldingen waaruit valt af te leiden
dat een bepaald soort voorval veelvuldig voorkomt. Dit kan hij ook afleiden
uit statistisch materiaal dat door anderen is verzameld. In dit verband verdient
vermelding dat de raad zich bij een onderzoek niet hoeft te beperken tot één
enkel voorval maar dat het wetsvoorstel er uitdrukkelijk ook in voorziet dat
hij een categorie voorvallen in onderzoek neemt (artikel 3).De raad kan onderzoeken wat de oorzaken of vermoedelijke oorzaken van
een voorval maar ook wat die van de omvang van de gevolgen van een voorval
zijn. Bij zijn selectie van onderzoeksobjecten kan de raad zowel het voorval
zelf als de rampenbestrijding en/of nazorg in onderzoek nemen, maar hij kan
ook, indien hij van mening is dat slechts een van de elementen interessante
resultaten zal opleveren, zich daartoe beperken.OnderzoekVoor het eigenlijke onderzoek biedt het wetsvoorstel een aantal bevoegdheden.
In de artikelen 30 en volgende zijn bevoegdheden opgenomen die toekomen aan
de onderzoekers van het bureau en aan de leden van de raad. In de artikelen
42 en volgende wordt voorts het instrument van een openbare zitting van de
raad geregeld.Conform internationaal gebruik zal de raad voor een onderzoek steeds een
projectleider benoemen, een investigator-in-charge. Deze is de verantwoordelijke
hoofdonderzoeker. Veelal zal het hierbij gaan om een onderzoeker, verbonden
aan het bureau van de raad. Desgewenst kan ook een lid van de raad als zodanig
functioneren. Krachtens artikel 48 zal een en ander bij algemene maatregel
van rijksbestuur worden geregeld.Constateren structurele veiligheidstekortenHet opsporen van de feitelijke oorzaken van een voorval behoort wel tot
de taak van de raad maar is als geïsoleerde activiteit weinig nuttig.
De betekenis van het onderzoek van de raad zit hierin dat achterliggende oorzaken
aan het licht worden gebracht, dat tekortkomingen in het gehanteerde systeem
worden opgespoord. De raad moet derhalve nagaan welke structurele veiligheidstekorten
ten grondslag blijken te liggen aan een voorval. Slechts door daar iets aan
te verhelpen, kan de veiligheid daadwerkelijk worden vergroot. Het onderzoek
zal in verband hiermee een, wat in het vermelde rapport van KPMG Consulting
wordt genoemd, diepgaand onderzoek moeten zijn. Dit geldt uiteraard ook voor
een onderzoek ter zake van rampenbestrijding of nazorg.AanbevelingenIndien een onderzoek van de raad de constatering van structurele veiligheidstekorten
oplevert, moet de raad bezien of hij daarop aanbevelingen kan baseren. Het
zal moeten gaan om verbeterbare tekorten. Bij het formuleren van zijn aanbevelingen
zal de raad de technische en financiële uitvoerbaarheid mede in het oog
moeten houden.Evenals de Raad voor de Transportveiligheid thans doet, zal de raad zijn
aanbevelingen kunnen richten tot een ieder die naar het oordeel van de raad
in aanmerking komt maatregelen te treffen. Dit houdt in dat de aanbevelingen
van de raad zich niet uitsluitend tot een overheid behoeven te richten, maar
bij voorbeeld ook geadresseerd kunnen zijn aan de industrie.Uitbrengen rapportDe conclusies van de raad ter zake van een onderzoek en de daarop gebaseerde
aanbevelingen worden neergelegd in een rapport. Het rapport wordt door de
raad openbaar gemaakt. Het wordt verder in ieder geval toegezonden aan de
minister wie het aangaat en aan degenen tot wie de in het rapport geformuleerde
aanbevelingen zich richten. Tevens wordt het toegezonden aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in zijn rol van coördinerend
minister, en aan personen en instanties die bij het voorval betrokken zijn
geweest (artikel 54).Alvorens de raad het rapport finaliseert wordt een concept aan de betrokkenen
om commentaar gezonden. In nader bij algemene maatregel van bestuur aan te
duiden gevallen wordt het concept mede voor commentaar aan andere staten gezonden
die hebben deelgenomen aan het onderzoek. Desgewenst past de raad het concept
naar aanleiding van het commentaar aan (artikel 50).Vervolg op aanbevelingenDegene tot wie een aanbeveling wordt gericht, moet daarover zijn standpunt
bepalen. Gaat het hierbij om een bestuursorgaan, dan moet dit binnen een half
jaar nadat het eindrapport is vastgesteld, geschieden. Deze termijn kan ten
hoogste twee maal met drie maanden worden verlengd. Een ander dan een bestuursorgaan
dient zijn standpunt over een aanbeveling binnen een jaar te bepalen.Een bestuursorgaan moet zijn standpunt meedelen aan de minister wie het
aangaat. Een afschrift moet worden gezonden aan de raad. Anderen dan een bestuursorgaan
moeten hun standpunt kenbaar maken aan de minister wie het aangaat en een
afschrift van de kennisgeving aan de raad zenden. De minister kan tot de slotsom
komen dat de maatregelen die getroffen worden onvoldoende zijn en dat overheidsmaatregelen
op zijn plaats zijn. Hij moet hierover de raad inlichten (de artikelen 68
en 69).Met het bepalen van een standpunt over een aanbeveling is de zaak nog
niet afgesloten. Het ingenomen standpunt dient ook in daden te worden omgezet.
De verantwoordelijke vakminister zal nagaan of dit gebeurt en daarover periodiek
de Tweede Kamer informeren. De raad kan in zijn jaarverslag behalve een overzicht
van uitgebrachte rapporten ook een overzicht opnemen van de standpunten die
daarover zijn ingenomen. Hij heeft daarnaast de mogelijkheid, naar aanleiding
van nieuwe voorvallen, in het jaarverslag nog eens de aandacht te vestigen
op aanbevelingen uit het verleden.HeropeningIndien na de sluiting van een onderzoek nieuwe feiten aan het licht komen
die naar het oordeel van de raad van wezenlijk belang zijn met betrekking
tot de in het rapport neergelegde conclusies of aanbevelingen, heropent de
raad het onderzoek (artikel 59, eerste lid). Er is uitsluitend aanleiding
voor de raad dit te doen indien hij gegronde reden heeft om aan te nemen dat
een vernieuwd onderzoek tot andere conclusies of aanbevelingen zal leiden.Omgaan met slachtoffersDe raad zal bij zijn onderzoek in contact komen met slachtoffers en nabestaanden
en door hen worden aangesproken. Verwacht wordt dat de raad openstaat voor
dergelijke contacten en zich ervan bewust is dat dergelijke contacten een
rol vervullen bij het verwerkingsproces. De raad krijgt echter uitdrukkelijk
geen taak in de daadwerkelijke opvang van slachtoffers en nabestaanden. Het
toekennen van een dergelijke operationele taak aan de raad zou de objectiviteit
van zijn opstelling bij onderzoek kunnen belemmeren.HOOFDSTUK IV. STRUCTUUR VAN DE RAADInrichtingVoor het inrichten van de structuur van de raad is advies ingewonnen van
RAND Europe. In de eerder aan de Tweede Kamer toegezonden hoofdlijnennotitie
is uiteengezet tot welke structuur het kabinet, op basis van dit advies, heeft
besloten. Bij de keuze van de structuur is getoetst aan vier criteria:1. onafhankelijkheid2. integrale aanpak onderzoek3. deskundigheid4. slagvaardigheidGelet op hetgeen hiervoor over de kenmerken van de raad is opgemerkt,
behoeven deze criteria geen nadere toelichting.De structuur kent de volgende elementen:• Een vijftal permanente raadsleden.• Een aantal buitengewone raadsleden.• Commissies.• Een ondersteunend bureau.De permanente raadsledenDe raad zal een vijftal, zogeheten «permanente» leden kennen
(artikel 6, eerste lid). Zij vormen de kern van de raad. Afgezien van verhindering
om persoonlijke reden of omdat zij zich wegens belangenverstrengeling dienen
te verschonen, nemen zij aan alle beraadslagingen in raadsverband deel. In
deze samenstelling neemt de raad zijn beslissingen omtrent beheersaangelegenheden.
Voor zijn werkzaamheden in verband met onderzoek worden buitengewone leden
bij het raadswerk betrokken. Het kleine aantal permanente leden maakt het
mogelijk slagvaardig te opereren. De omstandigheid dat zij altijd betrokken
zijn bij de beraadslagingen van de raad garandeert een integrale aanpak door
de raad en voorkomt versnippering naar sectoren.Tot voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van de raad worden permanente
leden van de raad benoemd (artikel 8). De voorzitter zal een volletijdsfunctie
hebben. De andere leden worden voor een volletijds functie of in deeltijd
benoemd.De permanente leden zullen generalisten zijn die een reputatie van onafhankelijkheid
hebben opgebouwd. Ze zullen een brede oriëntatie op en kennis van veiligheidsvraagstukken
moeten hebben. Zij zullen bij voorbeeld worden geworven onder hoogleraren,
personen die hoogwaardige ervaring hebben opgedaan in het openbaar bestuur
of in de private sector en juridische professionals.De leden zullen bij koninklijk besluit worden benoemd. Het ontwerp-besluit
zal via de rijksministerraad worden geleid. Voorafgaand wordt de raad gehoord.De buitengewone raadsledenOm goed te kunnen functioneren dient de raad ook op raadsniveau te beschikken
over leden met meer sectorgerichte deskundigheid. Steeds zal het daarbij moeten
gaan om vrij brede en niet zeer specialistische deskundigheid. De deskundigheid
van de buitengewone leden zal het brede werkterrein van de raad weerspiegelen.Wanneer zij zich buigen over beslissingen met betrekking tot onderzoeken
zullen de permanente raadsleden daarvoor in aanmerking komende buitengewone
leden bij de beraadslagingen van de raad betrekken (artikel 6, derde lid).
Dit geldt voor het gehele werkproces: van de selectie van te onderzoeken voorvallen
tot het vaststellen van het rapport en de eventuele heropening van een onderzoek
wegens nieuwe feiten.Het is in beginsel aan de raad, uiteraard met als toetssteen de vereiste
deskundigheid, om te bepalen welke buitengewone leden zij bij specifieke werkzaamheden
betrekken. Voor een bepaald onderzoek kunnen zij een ad hoc daarop toegesneden
samenstelling kiezen. Voor terreinen waarvoor frequent meldingen binnenkomen
en met zekere regelmaat onderzoeken zullen plaatsvinden, ligt het echter voor
de hand dat met vaste samenstellingen van de permanente leden en enkele buitengewone
leden wordt gewerkt. Met name voor een consistente aanpak bij de selectie
van te onderzoeken voorvallen is het laten functioneren van een vast raadsverband
wenselijk. Ondergetekenden gaan er dan ook vanuit dat de raad die zal instellen.
Gelet op de gang van zaken bij de Raad voor de Transportveiligheid waar voor
afzonderlijke sectoren vier kamers en een informele commissie functioneren,
lijkt het in de rede te liggen dat de nieuwe raad met vaste werkverbanden
voor die sectoren gaat werken, eventueel in combinatie met elkaar of met een
andere sector. Aan vaste raadssamenstellingen is verder te denken voor militaire
voorvallen maar evenzeer voor andere sectoren die onder de raad gaan vallen.
Een in beginsel vaste samenstelling van de raad voor een bepaalde categorie
voorvallen laat overigens onverlet dat de raad voor een specifiek voorval
daaraan, gelet op de bijzondere kenmerken of omstandigheden daarvan, een buitengewoon
lid tijdelijk kan toevoegen.CommissiesHet is niet efficiënt en evenmin zinvol dat de raad in alle gevallen
de werkzaamheden die in beginsel aan de raad toekomen, zelf verricht. Het
wetsvoorstel opent met het oog hierop de mogelijkheid dat de raad een commissie
instelt en deze de bevoegdheid verleent namens hem beslissingen te nemen (artikel
10). Voor een terrein als de burgerluchtvaart waarop jaarlijks ingevolge internationale
verplichtingen die krachtens het onderhavige wetsvoorstel worden geïmplementeerd,
talrijke onderzoeken moeten plaatsvinden die ook niet in alle gevallen tot
vernieuwende inzichten leiden, is het denkbaar dat een commissie wordt ingesteld.
De instelling van commissies zal de slagvaardigheid van de raad vergroten.Van een commissie zal tenminste één lid van de raad deel
moeten uitmaken, die de commissie ook voorzit. Daarnaast ligt het, in de gevallen
waarin met een vaste raadssamenstelling zoals hiervoor bedoeld wordt gewerkt,
in de rede dat de betrokken buitengewone leden mede in de commissie zitting
hebben. Mogelijk is dat de raad daarnaast nog andere buitengewone leden aan
een commissie toevoegt. Dit laatste kan in een concreet geval ook een eenmalige
voorziening zijn.BureauDe raad wordt ondersteund door een bureau. Aan het hoofd daarvan staat
de algemeen secretaris van de raad (artikel 11). Van dit bureau zullen enerzijds
deskundige onderzoekers en anderzijds personen die de secretariële ondersteuning
van de raad voor hun rekening nemen, deel uitmaken. Het bureau zal voldoende
kwaliteit moeten hebben om een projectleider te leveren voor het onderzoeken
van grote calamiteiten. Een belangrijke functie van de onderzoekers van het
bureau is voorts het verrichten van feitenonderzoek voor de raad. Het bureau
moet daarnaast ook een continue stroom van andersoortige activiteiten
verrichten, zoals het verwerken van de meldingen van voorvallen, het bestuderen
van statistische gegevens etcetera.HOOFDSTUK V. OVERIGE PUNTENGeen adviescollegeDe werkzaamheden van de raad worden steeds gekoppeld aan een of meer concrete
voorvallen die door de raad worden onderzocht. Dit geldt ook voor de situatie
dat de raad een categorie voorvallen in onderzoek neemt. Aan dit onderzoek
van concrete voorvallen worden door de raad, indien hij daartoe aanleiding
ziet, aanbevelingen gekoppeld. Het behoort niet tot de taak van de raad om
in de vorm van aanbevelingen in den brede te adviseren over het beleid van
een of meer ministers. De advisering over beleidsvoornemens van een minister
behoort evenmin tot de taak van de raad.In dit opzicht verschilt de raad niet van de Raad voor de Transportveiligheid.
Net als die raad is de nieuwe raad dan ook geen adviescollege in de zin van
artikel 79 van de Grondwet. In het verlengde hiervan ligt de Onderzoeksraad
voor veiligheid ook buiten het terrein dat wordt bestreken door de Kaderwet
adviescolleges.Zelfstandig bestuursorgaanIn hoofdstuk II is aangetoond dat de raad de positie van zelfstandig bestuursorgaan
zal hebben. In aanwijzing 124c van de Aanwijzingen voor de regelgeving wordt
aangegeven dat alleen voor een zelfstandig bestuursorgaan kan worden gekozen
indien er sprake is van één van drie nader aangeduide situaties
en bovendien de voordelen van vermindering van ministeriële bevoegdheden
voor de betrokken bestuurstaak opwegen tegen de nadelen van verminderde mogelijkheden
van controle door de Staten-Generaal. Het eerste van de drie bedoelde gevallen
houdt in dat er behoefte is aan onafhankelijke oordeelsvorming op grond van
specifieke deskundigheid. Uit het vorenstaande blijkt dat dat bij de Onderzoeksraad
voor veiligheid bij uitstek aan de orde is. De uitgesproken behoefte hieraan
brengt tevens mee dat ook aan genoemde tweede voorwaarde is voldaan.Er is gekozen voor de instelling van een zelfstandig bestuursorgaan op
het niveau van de centrale overheid. Ofschoon de door de raad te onderzoeken
voorvallen uit de aard der zaak slechts een lokaal karakter hebben wordt het
wenselijk geoordeeld dat daaruit voor het hele land lessen worden getrokken.
Voorts zullen de aanbevelingen van de raad dikwijls maatregelen betreffen
die op nationaal niveau moeten worden genomen.Bij het formuleren van het onderhavige wetsvoorstel zijn de voorschriften
van het voorstel voor een Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (bij de Tweede
Kamer ingediend bij koninklijke boodschap van 27 september 2000, kamerstukken
II 2000–2001 27 426, nrs. 1 en 2) gevolgd zoveel dat in de rede
ligt. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet erin dat de Kaderwet na zijn totstandkoming
te zijner tijd rechtstreeks op de Onderzoeksraad voor veiligheid van toepassing
zal zijn, voor zover er geen aanleiding is van de voorschriften daarvan af
te wijken.Raad voor de TransportveiligheidMet de instelling van de nieuwe raad wordt de Raad voor de Transportveiligheid
opgeheven. De nieuwe raad neemt de taak van de Raad voor de Transportveiligheid
over. Het is de bedoeling dat de activiteiten van deze raad door de nieuwe
raad onverkort worden voortgezet. In verband daarmee worden de budgettaire
middelen die thans jaarlijks ter beschikking staan van de Raad voor de Transportveiligheid
naar de nieuwe raad overgeheveld. Met behulp van het jaarverslag van de raad
zal jaarlijks worden gemonitord of de nieuwe raad onverkort aandacht voor
de transportsector blijft houden. Indien deze sector in het gedrang mocht
blijken te komen, zal opnieuw aandacht worden besteed aan de financiële
middelen die aan de raad ter beschikking worden gesteld.Ongevallenraad DefensieHet voorstel van rijkswet voor de Ongevallenraad Defensie zal worden ingetrokken.
De taken die door deze raad vervuld zouden worden, zullen deels door de Onderzoeksraad
voor veiligheid worden overgenomen, namelijk voor zover uit de te onderzoeken
voorvallen lering valt te trekken. Voor zover het om andere onderzoeken gaat,
worden deze ondergebracht in een reeds bestaande of in het leven te roepen
commissie of inspectie van het Ministerie van Defensie.Bijzondere voorzieningen in verband met de externe en
binnenlandse veiligheid en opsporing en vervolgingGelet op de noodzaak van vertrouwelijke behandeling van een aantal zaken
in verband met de externe en binnenlandse veiligheid en de opsporing en vervolging
van strafbare feiten worden enkele bijzondere voorzieningen in het wetsvoorstel
opgenomen.Alle functies binnen de raad en het bureau worden aangemerkt als vertrouwensfuncties
in de zin van de Wet veiligheidsonderzoeken (artikel 7, vierde lid, en artikel
11, vierde lid). Dit betekent dat de informatie die de raad vergaart uitsluitend
door mensen wordt behandeld aan wie een verklaring is afgegeven dat uit het
oogpunt van de veiligheid van de staat of andere gewichtige belangen van de
staat geen bezwaar bestaat tegen vervulling van de functie.Voor onderzoeken als bedoeld in artikel 4, derde lid, geldt dat ook de
deskundigen die op verzoek van de raad worden aangewezen om bijstand te verlenen
bij een onderzoek, een veiligheidsonderzoek moeten hebben ondergaan, tenzij
de Minister van Defensie daarover anders beslist (artikel 13, tweede lid).
De Ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
hebben de mogelijkheid om dezelfde eis te stellen ten aanzien van een ander
onderzoek (artikel 13, derde lid).In het kader van de afgifte van de verklaring zal het niveau van screening
worden bepaald. Ondanks de screening zal het kunnen voorkomen dat er informatie
in het geding is waarvan ook de personen die deze hebben ondergaan, geen kennis
mogen nemen. In dit verband is in het wetsvoorstel de bepaling opgenomen dat
de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Defensie
medewerking van henzelf en onder hen ressorterende personen kunnen weigeren
om redenen van de veiligheid van de landen van het Koninkrijk of de betrekkingen
van het Koninkrijk of de landen daarvan met andere staten en met internationale
organisaties (artikel 34, tweede lid). Een zelfde recht wordt toegekend aan
de Minister van Justitie indien het belang van medewerking aan het onderzoek
van de raad niet opweegt tegen het belang van de opsporing en vervolging van
strafbare feiten (artikel 34, derde lid). Het is de bedoeling dat
de genoemde ministers van de betrokken bepalingen slechts een zeer restrictief
gebruik maken. Opmerking verdient daarbij dat de bevoegdheid om in te grijpen
bij een strafrechtelijk belang niet aan het openbaar ministerie, maar aan
de Minister van Justitie toekomt. Het inzetten van deze bevoegdheid door de
Minister van Justitie zal slechts plaatsvinden in uitzonderlijke situaties.
Met name wordt daarbij gedacht aan een strafrechtelijk onderzoek waarbij van
bijzondere opsporingsbevoegdheden als bedoeld in de titels IVa, V en Va van
het Eerste Boek van het Nederlandse Wetboek van Strafvordering gebruik wordt
gemaakt en waarbij het essentieel is dat bepaalde informatie niet openbaar
wordt. Indien de raad tot het oordeel komt dat hij onvoldoende materiaal ter
beschikking krijgt om een zinvol onderzoek te verrichten, kan hij overigens
van onderzoek verder afzien, tenzij er sprake is van een krachtens de hier
voorgestelde wet opgelegde onderzoeksverplichting (artikel 57).Het spreekt vanzelf dat vertrouwelijke informatie waarvan de raad voor
zijn onderzoek kennis neemt, niet in het kader van een door de raad te houden
zitting of door middel van het rapport van de raad naar buiten mag komen.
Met het oog hierop voorziet het wetsvoorstel erin dat de Ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, van Defensie en van Justitie kunnen bepalen
dat een door de raad te houden zitting geheel of gedeeltelijk niet in het
openbaar mag plaatsvinden (artikel 44, derde en vierde lid). Zij kunnen ook
bepalen dat er, voorafgaande aan de zitting, geen recht tot inzage van nader
aangeduide stukken bestaat (artikel 43, derde en vierde lid). Tot slot kunnen
de betrokken ministers bepalen dat nader aangegeven informatie niet in het
aan de betrokkene toe te zenden concept-rapport (artikel 51, tweede lid) respectievelijk
in het rapport zelf (artikel 52, derde en vierde lid) mag worden opgenomen.
Ook in deze gevallen zullen de genoemde ministers slechts in uitzonderlijke
gevallen van deze bevoegdheden gebruik maken. Op basis van de artikelen 3:46
en 3:47 van de Algemene wet bestuursrecht, dient een besluit als bedoeld in
de artikelen 34, 43, 44, 51 en 52, gemotiveerd te zijn. Tegen deze besluiten
staan bezwaar en beroep open. Indien informatie moet worden weggelaten die
naar het oordeel van de raad wezenlijk is voor de analyse van de toedracht
van het voorval of de onderbouwing van de conclusies, dan kan de raad deze,
met de daarop gebaseerde conclusies en aanbevelingen, in een afzonderlijk
stuk neerleggen dat slechts wordt toegezonden aan personen en instanties waaraan
de betrokken geheime informatie bekend is (artikel 55, eerste lid). De raad
kan in een dergelijk geval verder afzien van het uitbrengen van een openbaar
rapport, indien dit hem niet zinvol voorkomt (artikel 55, tweede lid).Het vorenbedoelde stelsel beoogt zeker te stellen dat geen informatie
in de openbaarheid komt die geheim moet blijven. Anderzijds heeft het stelsel
tot strekking recht te doen aan de positie van de raad. De raad behoeft niet
een onderzoek te verrichten of een rapport naar buiten te brengen indien hij
dit niet verantwoord vindt terwijl hij aanbevelingen, gebaseerd op overigens
geheime informatie, wel te bestemder plekke kan uitbrengen. Aan de raad blijft
de volledige vrijheid om (behoudens de wettelijke onderzoeksverplichtingen)
te bepalen welke voorvallen hij wil onderzoeken, welke conclusies hij daaraan
wil verbinden en welke aanbevelingen hij op basis van het onderzoek wil formuleren.Uitvoering motie Van den Doel c.s.In de eerder genoemde motie Van den Doel c.s. wordt de regering verzocht
in het wetsvoorstel uitdrukkelijk rekening te houden met de specifieke positie
van defensie en speciale voorzieningen te treffen voor die onderzoeken waarbij
de staatsveiligheid in het geding is. Aan deze motie wordt uitvoering gegeven
door een aantal voorzieningen.Het ligt in het voornemen een of meer militairen buiten werkelijke dienst
te benoemen tot buitengewone leden van de raad. Daarnaast zullen een of meer
militairen, telkens voor een aantal jaren, worden geplaatst bij het bureau
van de raad (artikel 11, vijfde lid). Hiermee wordt verzekerd dat de raad
algemene en meer specialistische kennis tot zijn beschikking heeft omtrent
de defensieorganisatie, de binnen die organisatie geldende procedures en voorschriften
en het specifieke defensiematerieel. Voorts is daardoor de defensiecomponent
herkenbaar binnen de raad aanwezig, hetgeen vooral van betekenis is indien
bij een voorval een buitenlandse krijgsmacht is betrokken. In het buitenland
pleegt het onderzoek van militaire ongevallen namelijk door militaire autoriteiten
te worden uitgevoerd. Overigens gelden voor betrokkenen dezelfde waarborgen
voor onafhankelijkheid als voor de andere leden van de raad en medewerkers
van zijn bureau.Voor de bijzondere voorzieningen die in het wetsvoorstel zijn neergelegd
teneinde geheimhouding van gegevens in verband met de staatsveiligheid te
waarborgen, zij verwezen naar hetgeen daarover hiervoor is opgemerkt.Relatie met inspectiesEen voorval dat door de raad onderzocht wordt, zal dikwijls ook voorwerp
van onderzoek zijn voor een inspectie. In de meeste gevallen gaat het er dan
om vast te stellen of naar aanleiding van het voorval een sanctie moet worden
opgelegd of een bestuurlijke maatregel moet worden getroffen. Dergelijk onderzoek
heeft een ander doel dan het onderzoek van de raad. Beide soorten onderzoeken
zullen parallel moeten worden uitgevoerd.Het komt thans echter ook voor dat een inspectie eveneens een onderzoek
doet naar een ongeval met het oog daaruit lering te trekken. Na de oprichting
van de raad behoort er, indien de raad beslist tot het onderzoeken van een
voorval, geen zelfstandig onderzoek ter lering door een inspectie naar hetzelfde
voorval plaats te vinden (geen «dubbel» onderzoek). Thans wordt
het uitvoeren van onderzoek ter lering naar aanleiding van een voorval als
wettelijke taak omschreven voor de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(artikel 19, eerste lid onder b, van de Brandweerwet 1985) en de Inspectie
voor de Politie (artikel 53a, eerste lid onder c en d, van de Politiewet 1993).
Tegelijk met de indiening van dit voorstel van rijkswet bij de Tweede Kamer
zal een voorstel van wet worden ingediend waarin wordt geregeld dat de zelfstandige
onderzoekstaak van de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding en van
de Inspectie voor de politie, die hetzelfde doel heeft als de raadsonderzoeken,
komt te vervallen voor de voorvallen die de raad onderzoekt. Wel kan de raad
aan de desbetreffende minister vragen voor een nader aangeduid onderzoek een
of meer deskundigen van een inspectie aan te wijzen die de raad, onder diens
verantwoordelijkheid, tijdens het verrichten van het onderzoek bijstaan (artikel
13). Even bedoelde wijzigingen van de Brandweerwet 1985 en de Politiewet 1993
worden niet in het onderhavige voorstel van rijkswet opgenomen maar in een
afzonderlijk voorstel voor een wet die geen rijkswet is, omdat het hierbij
gaat om wijziging van wetten die niet de status van rijkswet hebben.Overigens zij vermeld dat de inspecties ook zonder dat er een voorval
heeft plaatsgevonden een onderzoek kunnen starten voor het houden van toezicht
en het ontwikkelen van beleid. Deze mogelijkheden blijven onverlet.Internationale regelingenMet het onderhavige wetsvoorstel wordt mede uitvoering gegeven aan een
aantal internationale regelingen. Deze zijn deels verwerkt in de tekst van
het wetsvoorstel en zullen voor het overige hun neerslag vinden in krachtens
de voorgestelde wet vast te stellen regels. Allereerst betreft het richtlijn
94/56/EG van de Raad van de Europese Unie van 21 november 1994, houdende
vaststelling van de grondbeginselen voor het onderzoek van ongevallen en incidenten
in de burgerluchtvaart (PbEG L 319). Tot dusver is deze richtlijn geïmplementeerd
in de Wet Raad voor de Transportveiligheid. Verder wordt met het onderhavige
wetsvoorstel uitvoering gegeven aan voorschriften met betrekking tot het onderzoek
van voorvallen, neergelegd in richtlijn 96/82/EG van de Raad van de Europese
Unie van 9 december 1996 betreffende de beheersing van de gevaren van
zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken (PbEG L 10) en
richtlijn 1999/35/EG van de Raad van de Europese Unie van 29 april 1999
betreffende een stelsel van verplichte onderzoeken voor de veilige exploitatie
van geregelde diensten met ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen
(PbEG L 138).Daarnaast wordt met het wetsvoorstel uitvoering gegeven aan bijlage 13
bij het Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart (Trb.
1973, 109). Voorts wordt uitvoering gegeven aan voorschriften inzake het onderzoek
van ongevallen met zeeschepen in een aantal internationale verdragen en aan
de Code for investigation of marine casualties and incidents die is aangenomen
bij resolutie A.849 (20) van de algemene vergadering van de Internationale
Maritieme Organisatie van 27 november 1997, verder aan te duiden als
IMO-code. Op bedoelde verdragen met betrekking tot de zeescheepvaart wordt
meer in detail ingegaan onder artikel 5.Tot slot is rekening gehouden – mede ter uitvoering van de motie
Van den Doel c.s. – met een aantal in het kader van de Noord-Atlantische
Verdragsorganisatie vastgestelde standaardisatie-afspraken (Stanags). Hierop
wordt meer in detail ingegaan onder artikel 5.Overleg met organisatiesDe hoofdlijnennotitie waarop dit wetsvoorstel is gebaseerd, is voor commentaar
voorgelegd aan een groot aantal instanties en vertegenwoordigers van belanghebbenden.
De hierop ontvangen opmerkingen hebben geleid tot aanpassing van de hoofdlijnennotitie.
Verder hebben zij hun doorwerking gevonden in het onderhavige wetsvoorstel.
Dit voorstel is in concept eveneens voor commentaar voorgelegd aan de betrokken
instanties en vertegenwoordigers van belanghebbenden. Met de ontvangen reacties
is bij de afronding van het wetsvoorstel rekening gehouden.ARTIKELENArtikel 1In dit artikel is een ruime omschrijving van het begrip «voorval»
opgenomen (eerste lid onder e). Hierdoor wordt aan de taak van de raad een
breed bereik gegeven. Voor de definitie van «voorval» wordt overigens
verwezen naar het algemeen gedeelte van de toelichting.De omschrijving van het begrip «schip» (eerste lid onder g)
is ontleend aan artikel 1, eerste lid, van Boek 8 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek. Thans wordt zij ook gebezigd in artikel 1, eerste lid onder
d, van de Wet Raad voor de Transportveiligheid.Binnen de zeeschepen die de nationaliteit van het Koninkrijk der Nederlanden
hebben, wordt in dit artikel onderscheid gemaakt tussen Nederlandse zeeschepen
(eerste lid onder i), Nederlands-Antilliaanse zeeschepen (eerste lid onder
j) en Arubaanse zeeschepen (eerste lid onder k). Welke zeeschepen de hoedanigheid
van Nederlands zeeschip hebben wordt voor de toekomst geregeld in het bij
koninklijke boodschap van 14 januari 2002 bij de Tweede Kamer ingediende
voorstel voor een Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen. Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse zeeschepen zijn zeeschepen die krachtens het Nederlands-Antilliaanse
respectievelijk Curaçaosche Zeebrievenbesluit zijn ingeschreven in
het Nederlands-Antilliaanse onderscheidenlijk Arubaanse scheepsregister.De definitie van het begrip «luchtvaartuig» (eerste lid onder
n) is ontleend aan artikel 1.1, eerste lid, onder g, van de Wet luchtvaart.De omschrijving van het begrip «oorzaken» (eerste lid onder
u) is eveneens ontleend aan de in het algemeen gedeelte genoemde richtlijn
94/56/EG. Het sluit ook aan bij de in het algemene gedeelte genoemde IMO-code.Voor de omschrijving van het begrip «aanbeveling» (onderdeel
v) is aangesloten bij de definitie van «veiligheidsaanbeveling»
in even genoemde richtlijn 94/56/EG. In het onderhavige wetsvoorstel is voor
de term «aanbeveling» in plaats van «veiligheidsaanbeveling»
gekozen omdat de aanbevelingen van de raad ook betrekking zullen hebben op
de beperking van de omvang van de gevolgen van een voorval.De omschrijving van het begrip «vluchtrecorder» (eerste lid,
onder r) is ontleend aan de meer genoemde richtlijn 94/56/EG.Artikel 3Artikel 3 vormt de kern van het wetsvoorstel. Het bevat een algemene omschrijving
van de taak van de raad: het verrichten van onderzoek naar voorvallen en de
omvang van de gevolgen daarvan om hieruit lessen voor de toekomst te trekken.
Het onderzoek is erop gericht de oorzaken of vermoedelijke oorzaken van een
voorval en de omvang van de gevolgen daarvan te achterhalen. Het doel van
het onderzoek is om lering te trekken en aanbevelingen te doen voor maatregelen
die in de toekomst voorvallen zullen voorkomen of de gevolgen daarvan beperken.
Schuld- of aansprakelijkheidsvragen zijn niet aan de orde. Verwezen wordt
in dit verband ook naar artikel 56.Krachtens artikel 5 zullen voorvallen worden aangewezen ten aanzien waarvan
onderzoek verplicht is.Artikel 4De raad is allereerst bevoegd tot het doen van onderzoek ter zake van
voorvallen binnen het territoir van Nederland. Hiertoe behoren ook de aan
Nederland grenzende wateren die onder Nederlandse jurisdictie staan (eerste
lid onder a). Hieruit volgt dat de raad ook onderzoek kan doen naar voorvallen
op een boorplatform, gelegen op het aan Nederland toegedeelde gedeelte van
het continentaal plat. Voorts heeft de raad onderzoeksbevoegdheid ten aanzien
van voorvallen met Nederlandse zeeschepen en Nederlandse luchtvaartuigen,
die zich buiten het territoir van Nederland hebben voorgedaan
(eerste lid onder c en e). Wat ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersschepen
betreft is er eveneens een onderzoeksbevoegdheid van de raad indien het schip,
voorafgaande aan het voorval, het laatst een Nederlandse haven heeft aangedaan
(onderdeel d).Indien de raad een voorval kan onderzoeken, is hij ook bevoegd een onderzoek
in te stellen naar het omgaan met de gevolgen daarvan (tweede lid onder c).
Onderzoek naar het omgaan met de gevolgen van een voorval is daarnaast mogelijk
indien het voorval in het buitenland heeft plaatsgevonden maar de gevolgen
zich mede uitstrekken tot het grondgebied van Nederland (tweede lid onder
a).In zijn algemeenheid strekt de bevoegdheid van de raad zich niet uit tot
voorvallen die hebben plaatsgevonden op het territoir van de Nederlandse Antillen
en Aruba. Dit is anders indien het een voorval als bedoeld in het derde lid
betreft. Voorts is de raad tot onderzoek bevoegd ten aanzien van een voorval
of het omgaan met de gevolgen daarvan dat binnen de jurisdictie van de Nederlandse
Antillen of Aruba valt, indien de regering van de Nederlandse Antillen onderscheidenlijk
Aruba de raad om een onderzoek verzoekt (eerste lid onder b en tweede lid
onder b en d). Hetzelfde geldt voor voorvallen waarbij een Nederlands-Antilliaans
of Arubaans zeeschip of luchtvaartuig betrokken is (eerste lid onder f en
g).In het derde lid is opgenomen dat voorvallen met materieel en personeel
in gebruik bij onderscheidenlijk in de uitoefening van een functie ten behoeve
van de Minister van Defensie onder het werkterrein van de raad vallen. Door
deze laatste formulering maakt de aanwezigheid van een persoon in dienst bij
de Minister van Defensie in een overigens civiel voorval, dit voorval niet
tot een voorval dat onder artikel 4, derde lid, valt. Zo zal het enkele feit
dat een militair in een civiel vliegtuig meevliegt, niet betekenen dat er
bij het verongelukken van dat vliegtuig sprake zal zijn van een militair ongeval.
Vindt het voorval daarentegen wel plaats op het moment dat het personeelslid
militaire taken uitvoert, dan valt dit voorval wel onder het werkterrein van
de raad.Ingevolge het vierde lid kan de raad voorvallen onderzoeken waarbij een
organisatie betrokken is die onder het beheer van de Minister van Defensie
staat. Gedoeld wordt op een organisatie die niet is belast met militaire taken –
die zullen immers reeds onder het derde lid van artikel 4 vallen – doch
die nauw met de defensieorganisatie is verweven. Gedacht moet daarbij worden
aan het inzetten van defensiepersoneel of defensiematerieel bij de uitvoering
van de (civiele) taak van de bedoelde organisatie. Als concreet voorbeeld
kan worden genoemd de kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba. De
reden waarom deze organisatie eveneens onder de reikwijdte van de Onderzoeksraad
voor Veiligheid wordt gebracht is de verwevenheid met de defensieorganisatie,
die reeds in totaliteit onder het werkterrein van die raad valt. Uiteraard
brengt artikel 4 geen wijziging in de tussen de betrokken organisatie en de
Minister van Defensie bestaande beheersrelatie. Voor de kustwacht voor de
Nederlandse Antillen en Aruba is die verankerd in de Voorlopige regeling Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Met de in het vierde lid opgenomen
zinsnede «organisatie waarvan het beheer is opgedragen» wordt
dan ook gedoeld op die voorlopige regeling. Artikel 4 brengt daarin geen wijziging.Artikel 5In het eerste lid van artikel 5 wordt voorgeschreven dat bij algemene
maatregel van rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur wordt bepaald
ten aanzien van welke voorvallen de raad verplicht is een onderzoek in te
stellen. Krachtens het tweede lid kunnen voorts voor daarbij aangewezen voorvallen
waarbij een andere staat of een ander land betrokken is, regels worden gesteld
over de inrichting van een onderzoek alsmede over het samenwerken met die
andere staat of dat andere land en de rol van de raad in die gevallen.Krachtens het artikel zal uitvoering worden gegeven aan onderzoeksverplichtingen
die voor Nederland gelden ingevolge internationale afspraken. Op dit moment
gaat het om de volgende afspraken. Allereerst betreft het de verplichting
tot het verrichten van onderzoek ter zake van luchtvaartongevallen en ernstige
incidenten in de luchtvaart, die voortvloeit uit meergenoemde richtlijn 94/56/EG
betreffende de burgerluchtvaart. Daarnaast zijn in het geding een aantal onderzoeksverplichtingen
met betrekking tot zeeschepen. Te noemen zijn in dit verband de verplichtingen
die voortvloeien uit artikel 94, zevende lid, van het op 10 december
1982 te Montego Bay tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake
het recht van de zee (Trb. 1983, 83) (het UNCLOS-verdrag), artikel 12, eerste
lid, van het op 2 november 1973 te Londen tot stand gekomen Internationaal
Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (Trb. 1975, 147, en
1978, 187) (MARPOL-verdrag), artikel 23, eerste lid, van het op 5 april
1966 te Londen tot stand gekomen Verdrag betreffende de uitwatering van schepen
(Trb. 1966, 275), artikel 21 onder a van het op 1 november 1974 te Londen
tot stand gekomen Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (Trb.
1976, 157) (SOLAS-verdrag), artikel 7, eerste lid, van het op 2 april
1977 te Torremolinos tot stand gekomen Verdrag inzake de veiligheid van vissersvaartuigen
(Trb. 1980, 139) en artikel 7, eerste lid, van het op 3 april 1993 te
Torremolinos tot stand gekomen Protocol voor de veiligheid van vissersvaartuigen
(Trb. 2001, 168) en artikel 12, derde lid, van meergenoemde richtlijn 1999/35/EEG
betreffende ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen. Voorts zal
uitvoering worden gegeven aan de op 4 oktober 1991 vastgestelde STANAG
no. 3531 betreffende safety investigation and reporting of accidents/incidents
involving military aircraft and/or missiles. Tot slot gaat het om meergenoemde
richtlijn 96/82/EG betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen
waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken.Krachtens het tweede lid zal voorts uitvoering worden gegeven aan de op
24 november 1977 tot stand gekomen STANAG no. 1179 betreffende combined
investigation of maritime incidents.Voor zover de krachtens dit artikel bij algemene maatregel van bestuur
vast te stellen regels aangelegenheden van het Koninkrijk in de zin van het
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden betreffen, zullen zij uiteraard
bij algemene maatregel van rijksbestuur worden vastgesteld. Het artikel laat
echter de mogelijkheid open dat de verplichtingen die slechts op het land
Nederland betrekking hebben, bij alleen voor dit land geldende algemene maatregel
van bestuur worden vastgesteld.Zullen in de toekomst substantiële wijzigingen worden voorgesteld
in de krachtens dit artikel bij algemene maatregel van rijksbestuur of algemene
maatregel van bestuur vast te stellen regels, dan zullen de belanghebbende
organisaties hierover worden geconsulteerd.Artikel 7Benoeming en eventuele schorsing en ontslag van alle leden van de raad
vindt plaats bij koninklijk besluit (eerste lid). Wat de in artikel 6, eerste
lid, bedoelde «permanente» leden betreft zal de voordracht plaatsvinden
door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Er wordt vanuit gegaan dat over de voordracht in de ministerraad wordt beraadslaagd
overeenkomstig artikel 4 van het Reglement van orde voor de ministerraad.
Gelet op het brede werkterrein van de raad ligt het in de rede dat alle ministers
aldus worden betrokken bij de voordracht voor de benoeming van de «kernbezetting»
van de raad. Voorafgaand wordt de raad gehoord.Wat de buitengewone leden betreft zal de voordracht plaatsvinden door
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming
met de minister wie het mede aangaat (tweede lid). Hiermee wordt recht gedaan
aan zowel de verantwoordelijkheid van eerstgenoemde minister ten aanzien van
het functioneren van de raad als de verantwoordelijkheid van de betrokken
vakminister om de aanwezigheid binnen de raad van noodzakelijke deskundigheden
op het desbetreffende terrein of de desbetreffende terreinen te waarborgen.
Voorafgaand wordt ook in deze gevallen de raad gehoord.De benoemingsperiode is gesteld op vier jaar (vierde lid). Door de overgangsregeling
die is opgenomen in artikel 79, wordt geregeld dat om de twee jaar een deel
van de «gewone» leden van de raad aftreedt. De eerste maal, twee
jaar na de installatie van de raad, treden de voorzitter en een ander lid
af, twee jaar later de overige drie leden. Door dit systeem wordt de continuïteit
gewaarborgd, aangezien de «gewone» leden niet allen tegelijk aftreden
en de kernbezetting van de raad bijgeval niet, als er geen herbenoemingen
plaatsvinden, in één keer wordt vernieuwd.Op grond van het vijfde lid is de plaatsing van een vacature in de raad
een verantwoordelijkheid van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
in overeenstemming met Onze Minister in Nederland wie het mede aangaat. De
raad heeft echter de mogelijkheid een voorstel te doen tot het plaatsen van
een vacature, bij voorbeeld wanneer hij van mening is dat een bepaalde deskundigheid
wordt gemist.De eerste zin van het zevende lid is ontleend aan artikel 7, tweede lid,
van het voorstel voor de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen. De genoemde
gronden zijn limitatief. Dit betekent dat onder andere een door een lid gehuldigde
opvatting in verband met een door de raad verricht onderzoek of een door de
raad uitgebrachte aanbeveling, geen grond voor ontslag kan zijn.Artikel 10Behalve de in dit artikel geregelde commissies kan de raad desgewenst
ook andere werkverbanden instellen. Aan deze werkverbanden kunnen echter geen
bevoegdheden tot het nemen van beslissingen namens de raad worden verleendArtikel 11Van het bureau dat de raad ondersteunt, maken zowel medewerkers deel uit
die de secretariaatswerkzaamheden voor de raad zullen verrichten als de onderzoekers
die de raad ondersteunen bij zijn onderzoeken.Het vijfde lid voorziet erin dat militairen door de Minister van Defensie,
in overeenstemming met de raad, bij het bureau worden geplaatst. Voor de periode
van hun plaatsing maken deze militairen deel uit van het bureau. Voor het
onderzoek van defensie-ongevallen is het essentieel dat actuele militaire
deskundigheid permanent in het bureau van de raad voorhanden is. In het bijzonder
geldt dit in geval van betrokkenheid van een buitenlandse krijgsmacht.
De ter zake bestaande internationale voorschriften gaan primair uit van onderzoek
door militaire autoriteiten. Deze permanente inbreng van «up-to-date-know-how»
krijgt gestalte in de vorm van plaatsing bij het bureau van de raad telkens
voor een periode van ca. 3 jaar van militairen met onderzoeksdeskundigheid
op het gebied van bedrijfsveiligheid en ongevallen. Uiteraard zullen deze
militairen hun onderzoekswerkzaamheden uitvoeren onder volledige verantwoordelijkheid
van de raad en kunnen zij door de raad worden ingeschakeld voor andere dan
defensie-onderzoeken. Door de inzet van defensiemedewerkers bij andere onderzoeken
wordt de standaardisatie in aanpak en de integrale benadering van onderzoeken
bevorderd.Artikel 13Behalve over vaste medewerkers kan de raad op grond van artikel 13, eerste
lid, ook de beschikking krijgen over tijdelijk toegevoegde personen. De raad
kan een minister verzoeken ten behoeve van een onderzoek personen aan te wijzen
die de raad bij het verrichten van een nader aangeduid onderzoek bijstaan.
Hierbij moet met name worden gedacht aan personen die werkzaam zijn bij onder
een minister ressorterende inspectiediensten en die een grote technische kennis
bezitten op het betrokken terrein. Met het oog op de onafhankelijkheid van
het onderzoek zijn deze deskundigen tijdens het onderzoek werkzaam onder de
exclusieve verantwoordelijkheid van de raad. Het gaat in dit artikel uiteraard
om de benoeming van personen die als ambtenaar of als arbeidscontractant onder
het bereik van de minister werkzaam zijn. Dit artikel sluit niet uit dat de
raad deskundigen inhuurt die afkomstig zijn van buiten de kring van de rijksoverheid.Artikel 14In het eerste lid wordt bepaald dat de leden zitting hebben zonder last.
Om de onafhankelijkheid van de raad te waarborgen, is het van belang dat de
leden niet als vertegenwoordigers van maatschappelijke of belangenorganisaties
in de raad benoemd kunnen worden. Evenmin zullen zij van overheidswege instructies
mogen krijgen.Met het oog op de onafhankelijkheid van het onderzoek wordt in het tweede
lid bepaald dat de leden van de raad zich dienen te onthouden van deelneming
aan de behandeling van een onderzoek in gevallen waarin zij met een belangenconflict
geconfronteerd kunnen worden. Om te bevorderen dat van deze regeling inderdaad
waar nodig gebruik wordt gemaakt, wordt in het derde lid bepaald dat de leden
andere functies dan hun lidmaatschap van de raad openbaar moeten maken door
een opgave van deze andere functies bij de raad en bij de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.Artikel 15Een vergelijkbare regeling ten aanzien van belangenconflicten als in het
vorige artikel is geformuleerd ten aanzien van de leden van de raad is in
artikel 15 neergelegd met betrekking tot de medewerkers van het bureau en
de op grond van artikel 13 toegevoegde door een minister aangewezen personen,
met dien verstande dat in dit geval de raad beslist of iemand zich van deelneming
aan een onderzoek moet onthouden. Artikel 16De werkwijze van de raad is in beginsel een interne aangelegenheid, die
door de raad zelf door middel van een bestuursreglement wordt geregeld.Het goedkeuringsrecht zoals dat in artikel 16 aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt toegekend, houdt verband met
de verantwoordelijkheid van deze minister voor het goed functioneren van het
zelfstandig bestuursorgaan. In het tweede lid is een hierop toegespitste grond
voor onthouding van de goedkeuring geformuleerd. Naast deze grond geldt ook
de algemene weigeringsgrond«strijd met het recht», die is neergelegd
in artikel 10:27 van de Algemene wet bestuursrecht.Artikel 19Aan de hand van het in artikel 19 genoemde verslag geeft de raad jaarlijks
publiciteit aan zijn activiteiten. Het jaarverslag zal algemeen verkrijgbaar
zijn. Het zal een overzicht bevatten van de werkzaamheden en het onderzoeksbeleid
van de raad. Het zal inzicht moeten geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid
van de werkwijze van de raad. Dit laatste betreft uiteraard niet alleen de
doelmatigheid in financiële zin maar doelmatigheid en doeltreffendheid
van de totale werkwijze.Artikel 20Op grond van het eerste lid kan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties – ten behoeve van een juist inzicht in het functioneren
van de raad – inlichtingen verlangen van de raad. Het gaat daarbij met
name om inlichtingen die verband houden met het beheer van de raad. Inlichtingen
omtrent een concreet onderzoek vallen derhalve niet onder deze bepaling. Inlichtingen
kunnen niet worden verlangd met betrekking tot de inhoud en aanpak van concrete
onderzoeken van de raad. Wel kan gevraagd worden of een bepaald voorval wordt
onderzocht en wat de stand van zaken van het onderzoek is.Het tweede lid brengt mee dat de raad evenmin verstoken blijft van de
voor hem noodzakelijke informatievoorziening vanwege de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Het gaat in dit artikellid overigens ook niet
om in verband tot een concreet onderzoek staande informatie, maar om informatie
die de raad nodig heeft voor zijn algemeen functioneren.Artikel 22In dit artikel is de mogelijkheid opgenomen om bij algemene maatregel
van rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur verplichtingen op te leggen
om voorvallen te melden aan de raad. Gezien het feit dat de raad vooralsnog
alleen ten aanzien van militaire voorvallen de mogelijkheid heeft zelfstandig,
zonder een daartoe strekkend verzoek van de Nederlands Antillen of Aruba,
onderzoek te doen in die landen, zullen de verplichtingen tot het melden van
voorvallen op de Nederlands Antillen en Aruba vooralsnog slechts op die voorvallen
betrekking kunnen hebben. Dit voorschrift laat de mogelijkheid open dat, voor
zover ten aanzien van de genoemde voorvallen geen verplichtingen worden vastgesteld,
en de vast te stellen verplichtingen derhalve slechts betrekking hebben op
het land Nederland, deze verplichtingen bij alleen voor dit land geldende
algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld.Artikel 24Het onderzoek is erbij gebaat dat de situatie zoals deze ten tijde van
het ongeval bestond, zoveel mogelijk geconserveerd blijft, totdat de onderzoekers
van de raad de situatie hebben kunnen opnemen. Daardoor kan immers de oorzaak
van een ongeval het beste achterhaald worden. Anderzijds zullen
de plaatselijke autoriteiten de mogelijkheid moeten hebben om te kunnen handelen,
waar dit noodzakelijk is. Gelet hierop is ervoor gekozen de plaatselijke autoriteiten
niet te verplichten maar alleen de bevoegdheid te geven de plaats van een
ongeval te beschermen. Deze bevoegdheid bestaat naast de mogelijkheden die
de burgemeester heeft om in het kader van zijn verantwoordelijkheid voor de
openbare orde maatregelen te nemen op grond van zijn noodbevoegdheden (artikelen
175 en 176 Gemeentewet) en naast de mogelijkheden die er zijn om in verband
met de opsporing van strafbare feiten de plaats af te sluiten. Naar verwachting
zal de raad met het aangewezen gezag afspraken maken over de toepassing van
de in het eerste lid gegeven bevoegdheid.In het tweede lid wordt de mogelijkheid geboden om bij algemene maatregel
van rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur voor bepaalde gevallen
desgewenst verplichtingen voor de betrokken autoriteiten in het leven te roepen
maatregelen te nemen tot het ongewijzigd laten van de plaats van een ongeval.
Dit voorschrift laat de mogelijkheid open dat, voor zover de vast te stellen
regels slechts betrekking hebben op het land Nederland, deze regels bij alleen
voor dit land geldende algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld.Artikel 25Om de oorzaken van een voorval te kunnen achterhalen, is het van belang
dat de raad de direct bij dat voorval betrokken zaken aan een onderzoek kan
onderwerpen. Anderzijds is het niet wenselijk dat zaken nodeloos ter beschikking
van de raad moeten worden gehouden. Artikel 25, eerste lid, voorziet erin
dat bij algemene maatregel van rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur
kan worden bepaald dat in nader aangegeven gevallen bedoelde zaken ter beschikking
van de raad blijven voor de duur van het onderzoek of zoveel korter of langer
als de voorzitter van de raad dat nodig oordeelt.Het tweede lid houdt in dat, indien gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid
die het eerste lid biedt, tevens kan worden bepaald dat het een ieder verboden
is onbevoegdelijk bij het voorval betrokken zaken weg te nemen of op andere
wijze aan het onderzoek te onttrekken. Van onbevoegdelijk wegnemen of anderszins
aan het onderzoek onttrekken zal sprake zijn voor zover door anderen dan degenen
die het onderzoek voor de raad verrichten, zaken worden verwijderd of weggemaakt.
Dit kan zowel geschieden door de rechtmatige eigenaar van een zaak als door
een ander. Het verbod heeft een andere strekking dan het verbod van diefstal,
neergelegd in artikel 310 van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht, dat
zich richt op het behoud van het bezit van zaken door de rechthebbende. Er
kunnen zich echter situaties voordoen waarbij sprake is van samenloop van
een krachtens het onderhavige artikellid geformuleerde strafbepaling en bedoeld
artikel 310. Een dergelijke situatie wordt bestreken door de regeling die
in het Nederlandse Wetboek van Strafrecht is opgenomen voor de samenloop van
strafbepalingen.De in het derde lid voorziene nadere regels zullen, indien dat gelet op
de krachtens het eerste lid bij algemene maatregel van rijksbestuur of algemene
maatregel van bestuur gestelde regels nodig is, mede betrekking hebben op
de teruggave van materieel van Defensie ten aanzien waarvan de Minister van
Defensie van oordeel is dat het belang van het beschikbaar blijven voor onderzoek
niet opweegt tegen het belang van inzet van het betrokken materieel in het
kader van daadwerkelijk operationeel optreden van de krijgsmacht. Dit kan
zich voordoen bij materieel dat slechts in een beperkt aantal beschikbaar
is. Bij wijze van voorbeeld moet worden gedacht aan luchtvaartuigen voor het
bijtanken van andere luchtvaartuigen tijdens de vlucht (van het
type KDC-10), waarvan Defensie er slechts twee bezit.Dit voorschrift laat de mogelijkheid open dat, voor zover de krachtens
dit artikel vast te stellen regels slechts betrekking hebben op het land Nederland,
deze regels bij alleen voor dit land geldende algemene maatregel van bestuur
worden vastgesteld.Artikelen 26 tot en met 34De in deze artikelen toegekende bevoegdheden zijn grotendeels ontleend
aan afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht, dat betrekking heeft op
het toezicht op de naleving. De daar geregelde bevoegdheden voor toezichthouders
geven ook een bruikbaar instrumentarium voor de onderzoekers van de raad.Artikel 26Wat de medewerkers van het bureau van de raad betreft zullen de onderzoeksbevoegdheden
alleen toekomen aan degenen die als onderzoeker zijn aangewezen, en niet aan
degenen die zich uitsluitend met secretariaatswerkzaamheden of beheersmatige
activiteiten bezighouden.Artikel 27Dit artikel correspondeert met artikel 5:12 van de Algemene wet bestuursrecht.
Aangezien het model van het legitimatiebewijs, bedoeld in het derde lid van
dat artikel, niet voor de onderzoekers van de raad geconcipieerd is, wordt
de desbetreffende bepaling niet in het onderhavige wetsvoorstel overgenomen.Artikel 28In dit artikel is, met vervanging van «toezichthouder» door
«onderzoeker», artikel 5:13 van de Algemene wet bestuursrecht
overgenomen.Artikel 29De in deze paragraaf van het wetsvoorstel aan een onderzoeker toegekende
bevoegdheden zijn vergaand. Om die reden wordt in dit artikel voor de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de mogelijkheid geopend tot
het stellen van nadere regels voor het gebruik van de bevoegdheden. Daarmee
kan zo nodig een excessief gebruik van deze bevoegdheden aan banden worden
gelegd. Het behoort niet tot de bevoegdheid van de minister om in geval van
een specifiek onderzoek aanwijzingen te geven. Met een dergelijke bevoegdheid
zou immers het onafhankelijk karakter van het onderzoek in gevaar komen.Artikel 30Dit artikel is gebaseerd op artikel 5:15 van de Algemene wet bestuursrecht.
Ten opzichte van laatstgenoemd artikel is, in overeenstemming met de bestaande
binnentredingsbevoegdheid in de scheepvaartsector, zoals verwoord in artikel
12 van de Schepenwet, toegevoegd dat woongedeelten van schepen ook zonder
toestemming van de bewoner kunnen worden betreden. Reden voor deze toevoeging
is dat woongedeelte en bedrijfsruimte bij schepen dikwijls niet van elkaar
zijn gescheiden.Gezien het feit dat ten aanzien van een militair terrein geheimhouding
van groot belang is, wordt bepaald dat het betreden van terreinen en schepen in gebruik bij Onze Minister van Defensie alleen kan geschieden in
overeenstemming met de Minister van Defensie. In de praktijk kan hiertoe veelal
worden volstaan met een telefonische instemming van een daartoe bevoegde persoon
binnen het Ministerie van Defensie.De Algemene wet op het binnentreden is op de toepassing van de binnentredingsbevoegdheid
van toepassing.Artikelen 31 en 32In dit artikel zijn, onder vervanging van «toezichthouder»
door «onderzoeker», artikel 5:16 en artikel 5:17 Algemene wet
bestuursrecht overgenomen.Artikel 33Dit artikel is gebaseerd op artikel 5:18 van de Algemene wet bestuursrecht.
Aangezien bij een onderzoek van de raad geen sprake is van een positie van
belanghebbenden als waarop het derde en zesde lid van laatstbedoeld artikel
betrekking hebben, worden die bepalingen niet overgenomen.De in dit artikel geregelde bevoegdheden zijn van centraal belang voor
het onderzoek. De bevoegdheden tot het onderzoeken van zaken, het aan opneming
onderwerpen van zaken en het nemen van monsters van zaken zijn noodzakelijk
voor het veldwerk van de onderzoeker. Ingevolge het derde lid kunnen zaken
zoals wrakstukken, onderdelen, black-box etc. in beslag worden genomen voor
elders te verrichten onderzoek. Het is immers mogelijk dat onderzoek ter plaatse
slechts gedurende een korte periode kan plaatsvinden. Op grond van dit artikel
kunnen bij voorbeeld wrakstukken meegenomen worden ter reconstruering van
een transportmiddel en bestudering van een en ander op een andere plaats dan
die van het voorval.Het begrip «korte tijd» in het derde lid moet in de praktijk
worden uitgelegd in relatie tot de door de onderzoekers te verrichten werkzaamheden.
Onderzoekers zullen zaken lang genoeg onder zich moeten kunnen houden voor
het behoorlijk verrichten van hun onderzoekswerkzaamheden.Wat betreft de mogelijke cumulatie met de strafrechtelijke inbeslagneming
is het de bedoeling dat daarover afspraken worden gemaakt met het openbaar
ministerie, die desgewenst in krachtens artikel 62 gestelde regels kunnen
worden verankerd.Artikel 34Het eerste lid is ontleend aan artikel 5:20 van de Algemene wet bestuursrecht.Artikel 64 bevat voorzieningen die ertoe strekken te voorkomen dat de
medewerking die ingevolge het onderhavige artikel moet worden gegeven, voor
betrokkene in ander procedures, zoals strafrechtelijke, nadelige consequenties
heeft.Artikel 35Het eerste lid weerspiegelt de onafhankelijkheid van de raad: de raad
beslist zelfstandig, zonder inmenging van anderen, of een onderzoek wordt
ingesteld. Dit laat uiteraard een verplichting tot onderzoek, die aan de raad
krachtens artikel 5 wordt opgelegd, onverlet.Aangezien het van belang is dat direct na een voorval onderzoekers ter
plaatste kunnen starten met het onderzoek, wordt in het tweede lid geregeld
dat de voorzitter van de raad, vooruitlopend op de beslissing van de raad,
al kan beslissen tot het instellen van een voorlopig onderzoek. Om praktische
redenen kan de voorzitter een ander lid van de raad of de algemeen secretaris
bevoegd verklaren namens hem een dergelijke beslissing te nemen. De laatste
kan, indien hij door de voorzitter bevoegd is verklaard, op zijn beurt een
daarvoor in aanmerking komende medewerker van het bureau bevoegd verklaren
de beslissing te nemen.Om zoveel mogelijk duidelijkheid te bieden over de vraag of de raad tot
onderzoek zal overgaan, wordt in het derde lid bepaald dat, een aantal uitzonderingssituaties
daargelaten, de beslissing of de voorlopige beslissing tot het instellen van
een onderzoek binnen vijf dagen wordt genomen, te rekenen vanaf de dag van
het voorval. Het gaat hierbij om een termijn van orde.Artikel 36In zeer uitzonderlijke gevallen kan het voorkomen dat het omwille van
de veiligheid van de landen van het Koninkrijk of omwille van de handhaving
of de bevordering van de internationale rechtsorde, niet adequaat is dat de
raad een onderzoek start. Te denken valt daarbij aan een ongeval tijdens een
onder volstrekte geheimhouding voorbereide actie. Duidelijk zal zijn dat een
doorkruisend onderzoek en publiciteit in een dergelijk uitzonderlijk geval
moeten worden voorkomen. In verband daarmee wordt in artikel 36 de bepaling
opgenomen dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om
overwegende redenen verband houdende met de hiervoor bedoelde omstandigheden
kan bepalen dat de raad zich van onderzoek moet onthouden.Artikel 37Het kan voorkomen dat een minister, een commissaris van de Koning of een
burgemeester het wenselijk acht, vanuit zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid,
dat een onafhankelijk onderzoek naar een bepaald voorval plaatsvindt, waarnaar
de raad geen onderzoek heeft ingesteld. Voor dat geval regelt artikel 37,
eerste lid, dat een verzoek tot de raad kan worden gericht. Of de raad aan
het verzoek gevolg geeft, wordt, in verband met zijn onafhankelijke positie,
ter beoordeling van de raad gelaten. Ingevolge het derde lid moet een afwijzende
beslissing door de raad met redenen worden omkleed.Artikelen 38, 39 en 40Ingevolge deze artikelen zal voor Nederland uitvoering kunnen worden gegeven
aan een aantal in internationale regelingen neergelegde afspraken.Artikel 41Artikel 41 is ontleend aan meergenoemde richtlijn 94/56/EG betreffende
de burgerluchtvaart. Het laat uiteraard onverlet dat de raad ook in andere
gevallen om bijstand kan verzoeken.Artikel 42In artikel 42, eerste lid, wordt bepaald dat de raad een zitting kan houden.
Het gaat uitdrukkelijk om een facultatieve mogelijkheid waarvan de raad alleen
gebruik behoeft te maken indien dit hem wenselijk voorkomt. De in artikel
42 en volgende opgenomen voorschriften zijn in hoofdzaak overgenomen uit de
Wet Raad voor de Transportveiligheid.Onder «nabestaanden» in artikel 42, tweede lid, onder a, zijn
degenen te verstaan die een natuurlijke persoon het meest na hebben gestaan:
zijn partner en zijn (volwassen) kinderen en bij gebreke daarvan zijn ouders
dan wel broers of zusters.Het staat de raad vrij om, naast bekendmaking in de Staatscourant ingevolge
het derde lid, ook op andere wijze bekendheid te geven aan de te houden zitting.
Daarbij valt te denken aan plaatselijke of regionale media.Artikel 43Artikel 43 bevat een regeling voor het kennisnemen van gegevens door een
aantal betrokkenen, zulks ter voorbereiding van de zitting. Het tweede, derde
en vierde lid bevatten daarop enkele uitzonderingen wat gegevens betreft waarvan
kennis mag worden genomen, waaronder gegevens die betrekking hebben op de
veiligheid van de landen van het Koninkrijk. Onder de betrekkingen van het
Koninkrijk of de landen daarvan met andere staten valt uiteraard ook het waarborgen
van een mogelijk minder ruim openbaarheidsregime in een andere staat. Het
zal immers de buitenlandse betrekkingen en de bereidheid van het buitenland
om te participeren in onderzoek niet ten goede komen indien gegevens die in
een betrokken buitenlandse staat vertrouwelijk zijn, via een openbare zitting
van de raad toch in de openbaarheid worden gebracht.Artikel 44In artikel 44 is het beginsel neergelegd dat een zitting van de raad in
het openbaar wordt gehouden. In het tweede lid is opgenomen dat om gewichtige
redenen de behandeling van een zaak achter gesloten deuren kan plaatsvinden.
Voorts wordt bepaald dat in een aantal gevallen de raad verplicht is tot het
sluiten van de deuren op verzoek van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, van Defensie of van Justitie of van de persoon die wordt
gehoord. Hierop is nader ingegaan wat de genoemde ministers betreft in het
algemeen deel in hoofdstuk II onder Scheiding van strafvorderlijke en andere
procedures en wat de persoon betreft die wordt gehoord in het algemeen deel
in hoofdstuk V onder Bijzondere voorzieningen in verband met de externe en
binnenlandse veiligheid en opsporing en vervolging.Artikel 48In belangrijke mate wordt het aan de raad zelf overgelaten om vorm te
geven aan zijn onderzoek. Zie ook artikel 60. In verband met internationale
regelingen zal evenwel een beperkt aantal regels met betrekking tot het onderzoek
bij of krachtens algemene maatregel van rijksbestuur worden vastgelegd. Met
name kan hier worden genoemd het voorschrift dat voor het onderzoek van een
voorval een projectleider (in de luchtvaart Investigator-in-charge genoemd)
moet worden aangewezen.Artikel 49De raad sluit zijn onderzoek af met een rapport. In beginsel zal de raad
van een onderzoek een geïntegreerd rapport moeten uitbrengen. Het vierde
lid laat echter de mogelijkheid open dat, indien de raad zowel een onderzoek
instelt naar een voorval als naar het omgaan met de gevolgen daarvan, het
rapport in twee gedeelten wordt uitgebracht. De reden hiervan is dat het onderzoek
naar het omgaan met de gevolgen zich over een langere periode
kan uitstrekken. Het zou onaantrekkelijk zijn indien de raad met het uitbrengen
van zijn bevindingen naar aanleiding van het onderzoek van het voorval zou
moeten wachten totdat ook een rapport over het omgaan met de gevolgen kan
worden uitgebracht. De raad zal uiteraard de samenhang tussen beide gedeelten
dienen te bewaken.Artikel 50In dit artikel is het recht op wederhoor verwerkt. Uit de uitspraak van
het Europese Hof voor de rechten van de mens in het zogenoemde Fayed-arrest
(EHRM 21 september 1994, Fayed, A.294-B) zou kunnen worden afgeleid dat
degenen op wie kritiek geleverd wordt, ook als het niet om een strafrechtelijke
beschuldiging gaat, in de gelegenheid dienen te worden gesteld om te reageren
op de inhoud van een rapport. Deze gelegenheid wordt hen in artikel 50 geboden.
Indien het commentaar niet wordt overgenomen, moet dit door de raad gemotiveerd
worden.Artikel 52Persoonsgegevens als bedoeld in paragraaf 2 van hoofdstuk 2 van de
Wet bescherming persoonsgegevens (eerste lid, onderdeel d), hebben betrekking
op de zogenaamde bijzondere persoonsgegevens. Ingevolge artikel 52 kunnen
deze gegevens niet in het eindrapport worden opgenomen, tenzij de verstrekking
kennelijk geen inbreuk op de persoonlijke levenssfeer maakt. Deze beperking
geldt algemeen, dus voor persoonsgegevens van zowel Nederlanders als buitenlanders.Artikel 54Met informatie die de raad ingevolge het bij of krachtens deze wet bepaalde,
gedurende het onderzoek aan anderen heeft verstrekt, wordt onder andere gedoeld
op voorlopige berichten.Artikel 55Op basis van artikel 54 is het rapport dat de raad uitbrengt in beginsel
openbaar. Als gevolg van toepassing van artikel 52 kan echter de situatie
ontstaan dat zodanig essentiële informatie uit het rapport moet worden
geschrapt, dat de analyse van de toedracht van het voorval niet meer volledig
is of de conclusies onvoldoende onderbouwd worden. In dat geval kan openbaarmaking
van die delen niet opportuun zijn. Artikel 55 biedt daarom de mogelijkheid
om, buiten het openbare rapport om en met behoud van geheimhouding, de bedoelde
informatie en de daarop gebaseerde conclusies en aanbevelingen aan de desbetreffende
persoon of instantie kenbaar te maken.Indien de geheime informatie een zodanige aard heeft dat het niet wenselijk
is voor hetgeen aan openbare informatie over blijft nog een openbaar rapport
uit te brengen, kan de raad op grond van het tweede lid beslissen het rapport
in het geheel niet openbaar te maken.Artikel 57In artikel 57 wordt uitdrukkelijk bepaald dat de raad een gestart onderzoek
kan beëindigen zonder dat een rapport wordt uitgebracht, indien het onderzoek
naar zijn oordeel geen zinvolle aanbevelingen zal opleveren. Het zou een verspilling
van energie zijn indien de raad een onderzoek dat zich aanvankelijk als veelbelovend
aandiende, zou moeten voltooien indien gaande weg blijkt dat er niets uit
kan komen dat een bijdrage kan leveren voor de vergroting van de veiligheid.
Deze mogelijkheid dient zich ook aan indien de raad over onvoldoende informatie
kan beschikken als gevolg van de weigering van de desbetreffende
ministers om mee te werken aan het onderzoek, op basis van artikel 34, tweede
en derde lid. Ook in dat geval kan de raad immers niet tot zinvolle aanbevelingen
komen. Uiteraard geldt de bevoegdheid een onderzoek af te breken niet voor
de onderzoeken die de raad verplicht is te verrichten.Artikel 59De raad kan op basis van nieuwe feiten die na de sluiting van een onderzoek
aan het licht zijn gekomen, beslissen tot heropening van het onderzoek. In
het onderhavige artikel wordt uitdrukkelijk aangegeven dat het aan de raad
is te beoordelen of nieuwe feiten een heropening rechtvaardigen.Artikel 62Opdat een strafvorderlijk onderzoek en een onderzoek door de raad ter
zake van hetzelfde voorval elkaar niet hinderen, is het wenselijk dat over
de relatie tussen de raad, het openbaar ministerie en de politie afspraken
worden gemaakt. Wat de Raad voor de Transportveiligheid betreft is een nieuwe
set afspraken tussen de raad en het openbaar ministerie bijna afgerond. Artikel
62 opent de mogelijkheid dergelijke afspraken bij algemene maatregel van rijksbestuur
of algemene maatregel van bestuur vast te leggen en desgewenst aan te vullen.
Uiteraard dienen, uit een oogpunt van efficiency, de afspraken er mede op
te zijn gericht dat de raad enerzijds en het openbaar ministerie en de politie
anderzijds met elkaar samenwerken voor zover dit een goede uitoefening van
zijn taak door een van de betrokkenen niet benadeelt.Dit voorschrift laat de mogelijkheid open dat, voor zover de krachtens
dit artikel vast te stellen regels slechts betrekking hebben op het land Nederland,
deze regels bij alleen voor dit land geldende algemene maatregel van bestuur
worden vastgesteld.Artikel 63Dit artikel maakt het mogelijk dat bij of krachtens algemene maatregel
van rijksbestuur of algemene maatregel van bestuur gedragsregels met betrekking
tot samenloop van activiteiten van een inspectie om een bestuursrechtelijke
sanctie op te leggen met die van een onderzoek door de raad worden vastgelegd.Dit voorschrift laat de mogelijkheid open dat, voor zover de krachtens
dit artikel vast te stellen regels slechts betrekking hebben op het land Nederland,
deze regels bij alleen voor dit land geldende algemene maatregel van bestuur
worden vastgesteld.Artikel 64Artikel 64 bevat voorzieningen die ertoe strekken tegen te gaan dat informatie
die de raad in het kader van zijn onderzoek vergaart, ten nadele van bij het
onderzoek betrokkenen wordt gebruikt. De bedoeling van de regeling is te bevorderen
dat de raad over zoveel mogelijk informatie komt te beschikken zodat hij zich
een zo juist mogelijk beeld van het gebeurde kan vormen.De regeling van het eerste lid is gebaseerd op artikel 74, eerste lid,
van de Wet Raad voor de Transportveiligheid, dat op zijn beurt weer was gebaseerd
op artikel 5.12 van bijlage 13 van het Verdrag van Chicago inzake de burgerluchtvaart.
Ten opzichte van artikel 74 van de Wet Raad voor de Transportveiligheid
zijn aan de beschermde informatie toegevoegd door de raad vastgestelde documenten.
De praktijk heeft geleerd dat dergelijke documenten onder de werking van genoemd
artikel 74 hun weg kunnen vinden naar de strafrechter. Een uitzondering is
opgenomen voor het openbare rapport voor zover dit niet is gebaseerd op informatiebronnen
als bedoeld in de onderdelen a tot en met e. Hiermee wordt bereikt dat constateringen
uit eigen waarneming door de raad, die in het rapport worden opgenomen, wel
gebruikt kunnen worden.Voorts is de regeling van het onderhavige artikel ten opzichte van de
Wet Raad voor de Transportveiligheid uitgebreid in die zin dat laatstbedoeld
artikel het gebruik van de opgesomde informatie slechts verbiedt in rechtsgedingen
terwijl dit in het onderhavige artikel ook geschiedt in procedures in verband
met het opleggen van een disciplinaire maatregel, een bestuurlijke sanctie
of een bestuurlijke maatregel. Onder «disciplinaire maatregel»
valt ook een maatregel tegen een persoon die een dienstbetrekking op basis
van een arbeidscontract, conform het Nederlandse Burgerlijk Wetboek, bekleedt.Onder een civielrechtelijke procedure valt ook een arbitrale procedure.Het tweede lid is geïnspireerd door artikel 40, eerste lid, van het
wetsvoorstel voor een Rijkswet ongevallenraad Defensie. Het lid brengt mee
dat een vordering ex artikel 96a van het Nederlandse Wetboek van Strafvordering
tot uitlevering van een van de in het onderhavige tweede lid bedoelde gegevensdragers
niet mogelijk is. Ook artikel 5:17 van de Algemene wet bestuursrecht kan ten
aanzien van deze gegevensdragers niet worden toegepast. Wel bestaat de mogelijkheid
dat degene die een verklaring heeft afgelegd of degene van wie medische of
privé-informatie is verzameld, toestemming geeft tot het gebruik daarvan
in een nader onderzoek of een andere procedure. Ditzelfde geldt overigens
voor het gebruik als bewijs, bedoeld in het eerste lid.In het derde lid is een uitzondering opgenomen voor het gebruik van de
informatie, bedoeld in het eerste lid, onderdelen b en d, in een strafrechtelijk
onderzoek naar een gijzeling (kaping), moord, doodslag of strafbare feiten
met een terroristisch oogmerk. Indien bij voorbeeld uit de cockpit voice recorder
zou blijken dat een vliegtuig als gevolg van een terroristische aanslaag is
neergestort, dient deze informatie door de politie en het openbaar ministerie
gebruikt te kunnen worden.In het vierde lid tot slot wordt verboden dat een onderzoeker van de raad
ter zake van een onderzoek waarbij hij betrokken is of geweest is, als getuige
of deskundige wordt opgeroepen.Onder een reisgegevensrecorder wordt in het eerste lid verstaan een voyage
data recorder als bedoeld in resolutie A.861 (20) betreffende performance
standards for shipborne voyage data recorders, aangenomen door de algemene
vergadering van de Internationale Maritieme Organisatie op 27 november
1997.Met het onderhavige artikel wordt ook voldaan aan het zgn. Saunders-arrest
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM 17 december 1996,
NJ 1997, 699) waarin is uitgemaakt dat uit het EVRM-verdrag voortvloeit dat
een verklaring die onder dwang van bij voorbeeld strafbedreiging is verkregen,
niet in een strafproces als bewijs mag worden gebruikt tegen degene die de
verklaring heeft afgelegd.Artikel 76Anders dan in artikel 27 van het voorstel voor de Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen wordt de termijn voor de eerste evaluatie niet op vijf jaar
maar op drie jaar bepaald. In de Wet Raad voor de Transportveiligheid is een
dergelijke termijn ook reeds voor de eerste evaluatie van die raad voorgeschreven.
Het komt wenselijk voor dat de nieuwe raad op die termijn aan een evaluatie
wordt onderworpen.Artikel 77De gewenste onafhankelijke positie van de raad brengt mee dat aan hem
de keuze wordt gelaten ter zake van welke voorvallen hij een onderzoek gaat
verrichten. Dit geldt echter niet voor een aantal categorieën voorvallen
ten aanzien waarvan hem, in verband met internationale regelingen, de plicht
krachtens artikel 5 zal worden opgelegd een onderzoek te laten plaatsvinden.
Indien de raad in gebreke blijft die voorvallen behoorlijk te onderzoeken,
schiet hij tekort in zijn taakvervulling. Artikel 77 voorziet voor een dergelijke
situaties in een taakverwaarlozingsregeling.Indien de raad ernstig in gebreke blijft wat betreft het verrichten van
de verplichte onderzoeken kunnen de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de minister wie het aangaat, een alternatieve onderzoeksvoorziening treffen.
In dit verband wordt aan de eerste minister een rol toegedacht in verband
met zijn verantwoordelijkheid voor het functioneren van de raad in het algemeen
en wordt aan de minister wie het aangaat, een rol toebedeeld vanwege zijn
verantwoordelijkheid voor het betrokken beleidsterrein.Artikel 78Dit artikel regelt de wijzigingen die worden aangebracht in de hier voorgestelde
rijkswet indien het bij koninklijke boodschap van 27 september 2000 ingediende
voorstel van wet houdende regels betreffende zelfstandige bestuursorganen
(Kaderwet zelfstandige bestuursorganen) (Kamerstukken II, 2000–2001,
27 426), hierna te noemen: het wetsvoorstel Kaderwet zelfstandige bestuursorganen,
in werking treedt voor inwerkingtreding van het onderhavige voorstel.Op basis van artikel 14, tweede lid, van het wetsvoorstel Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de mogelijkheid de bezoldiging of de schadeloosstelling vast te stellen. Hierdoor
is de delegatiebepaling van artikel 9, aanhef en onder b, niet meer nodig.De gegevensverstrekking, bedoeld in artikel 20, eerste lid, vindt, in
afwijking van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen slechts plaats met
betrekking tot gegevens die de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
nodig heeft voor zijn taak ten aanzien van de raad. Gegevens over inhoud en
aanpak van concrete onderzoeken zijn, in verband met de onafhankelijke positie
van de raad, niet door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
op te vragen.De onafhankelijkheid van de raad brengt met zich mee dat de taakuitoefening
aan de raad wordt overgelaten. De mogelijkheid voor de betrokken minister
om beleidsregels te stellen met betrekking tot de taakuitoefening, bedoeld
in artikel 21 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, dient daarom te
worden uitgesloten.In afwijking van artikel 23 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen,
dient de mogelijkheid van ingrijpen bij taakverwaarlozing alleen te bestaan
bij de verplichte onderzoeken van de raad, bedoeld in het bepaalde op grond
van artikel 5. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting
bij artikel 77.Artikel 82De vermogensbestanddelen van de Raad voor de Transportveiligheid, die
overgaan op de Staat, zullen ter beschikking worden gesteld van de raad.Artikel 88Voor het geval uitgemaakt zou worden dat beslissingen van de raad, zoals
de beslissing tot het instellen van een onderzoek, moeten worden aangemerkt
als besluiten in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht,
zou het onwenselijk zijn dat hiertegen bezwaar of beroep aangetekend kan worden.
Gelet op de ard van de beslissingen is het wenselijk dat het om direct definitieve
beslissingen gaat. Derhalve worden de beslissingen opgenomen op de zogenoemde
negatieve lijst bij artikel 8:5 van de Algemene wet bestuursrecht.Een uitzondering is gemaakt voor de beslissingen ten aanzien van de algemeen
secretaris en de medewerkers van het bureau. Het gaat dan met name om rechtspositionele
beslissingen en de beslissing over de uitsluiting van deelname aan een onderzoek.
In deze gevallen moeten de medewerkers kunnen beschikken over de nodige rechtsbescherming.Artikel 89Onder besluit van een volkenrechtelijke organisatie is behalve een besluit
van de Raad van de Europese Unie bij voorbeeld ook te verstaan een besluit
genomen door de Internationale Maritieme Organisatie, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie
of de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie.Voor zover de krachtens dit artikel bij algemene maatregel van bestuur
vast te stellen regels aangelegenheden van het Koninkrijk in de zin van het
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden betreffen, zullen zij uiteraard
bij algemene maatregel van rijksbestuur worden vastgesteld. Het artikel laat
echter de mogelijkheid open dat de verplichtingen die slechts op het land
Nederland betrekking hebben, bij alleen voor dit land geldende algemene maatregel
van bestuur worden vastgesteld.Artikel 90Met betrekking tot voorvallen met zeeschepen die niet in gebruik zijn
bij de Minister van Defensie of bij een buitenlandse krijgsmacht wordt de
mogelijkheid geopend van een latere inwerkingtreding. De reden hiervan is
dat de onderhavige wet slechts voor de bedoelde zeeschepen in werking kan
treden na de opheffing van de Raad voor de Scheepvaart, die zal plaatsvinden
nadat een nieuwe regeling is getroffen voor het tuchtrecht in de zeescheepvaart.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,R. H. Hessing 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28634-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl