Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs; Brief staatssecretaris over Open Source Software (OSS)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25733, nr. 105

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

25733 nr. 105

01-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamClosed en open source; een genuanceerde afwegingDe afweging in een concreet ICT-projectVoor- en nadelenOpen source in het onderwijs1. Stand van zaken Oss in het onderwijsa. Ontwikkelen en verspreiden van voorlichtings- en kennismakingsmateriaalb. Voorlichting open standaardenc. Opdoen ervaring met het uitgeven van een project in
open sourced. Delen van ervaringen van open source ontwikkeltrajectene. Case beschrijvingen op de website2. Open source en open standaarden binnen Kennisnet3. Stand van zaken zelfstandige open source projecten
binnen het onderwijsveldLinux en desktop softwareElektronische leeromgevingenOntwikkelingOndertekeningBIJLAGE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25733Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 733Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijsnr. 105BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 oktober 2004Hierbij ontvangt u naar aanleiding van het verzoek van de commissie Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (zie bijlage) nadere gegevens over de voortgang van
Open Source Software (OSS).Closed en open source; een genuanceerde afwegingOpen source software is een inmiddels gevestigd concept binnen de ICT-wereld,
maar helaas missen de discussies rond het onderwerp nog wel eens de nuance.
Ik ben om die reden dan ook erg blij met uw verzoek. OSS zou niet meer en
ook niet minder dan een interessant alternatief moeten zijn in een zakelijk
afwegingsproces. Binnen het onderwijs wordt bij de realisatie van een ICT-dienst
of -product een selectieproces gehanteerd waar OSS weliswaar steeds nadrukkelijker
in wordt meegenomen, maar zeker geen doel op zich is.OSS is voor de overheid een nadrukkelijk aandachtspunt omdat OSS gebaseerde
oplossingen vrij kunnen worden uitgewisseld en verspreid. Op deze manier dragen
investeringen met publieke middelen verder dan de initiërende organisatie.
Het delen van kennis en gezamenlijk investeren in innovatieve oplossingen
spreekt vanzelf in onderwijs en wetenschap. De universiteiten over de wereld
vormen van oudsher een belangrijk onderdeel van de open source initiatieven.
Het internet bijvoorbeeld vertrouwt voor de meest cruciale componenten op
OSS en is met inzet van (academisch) onderwijs groot geworden.De afweging in een concreet ICT-projectEen ICT-project start met een inventarisatie van functionele eisen en
wensen. Met dat uitgangspunt kunnen open en closed source alternatieven worden
geselecteerd en op een shortlist geplaatst. Afhankelijk van de context van
het project kunnen open source oplossingen meer of minder interessant zijn.
Bijvoorbeeld het ontbreken van licentiekosten voor OSS zijn bij
diensten die Kennisnet realiseert van groot belang vanwege het grote bereik
van diensten bij docenten en leerlingen. Een licentieproduct dat door miljoenen
gebruikers wordt toegepast brengt substantiële kosten met zich mee.De exploitatielasten van de software blijven natuurlijk net als bij closed
source oplossingen een structureel component van de kosten. Met de totale
kosten voor een oplossing kan een objectieve vergelijking worden gemaakt tussen
open en closed source alternatieven.Naast kosten kunnen ook andere argumenten een rol spelen. Bij de toepassing
van OSS wordt een te grote afhankelijkheid van leveranciers vermeden (vendor
lock-in). Er zijn vaak vele partijen die een OSS oplossing kunnen implementeren
en ondersteunen.Bij het toepassen van een open source product is het vervolgens van belang
om na te gaan of het product een brede ondersteuning kent onder de gebruikers.
Een actieve «community» en brede toepassing van het product geeft
vertrouwen in de continuïteit, dynamiek in de doorontwikkeling van het
product en veel ervaring en ondersteuning voor het product. Het aansprakelijk
kunnen stellen van een producent/verkoper van software wordt soms als argument
voor closed source oplossingen gebruikt, in de praktijk blijkt die aansprakelijkheid
van de producent zeer beperkt te zijn. Ondersteuning moet in beide gevallen
vaak via de gebruikersgemeenschap gevoed worden, dit dient dus een brede en
actieve gemeenschap te zijn. Als die er is dan ontstaat er ook een markt voor
professionele dienstverleners die de betreffende OSS oplossing ondersteunen.Dit brengt me op een ander belangrijk aspect van de eventuele toepassing
van OSS in producten of diensten: de licentievorm waaronder de software beschikbaar
is gesteld. De rechten en plichten die de toepasser en/of aanpasser van het
OSS op zich neemt moeten goed bestudeerd worden om ervoor te zorgen dat geen
juridische risico's kleven aan het geselecteerde product. Vrije toepassing
binnen de organisatie, onbeperkte verspreiding e.d. zouden beperkt kunnen
zijn in de licentievoorwaarden.Tot slot wil ik ook het kennisaspect noemen. Het toepassen van OSS producten
vergt expertise binnen een organisatie. De community rond een product kan
veel ondersteuning bieden maar de eigen organisatie moet afwegingen kunnen
maken m.b.t. de eventuele aanpassing van het product of het toepassen van
nieuwe versies. Overigens geldt dit ook bij de toepassing van closed source
producten.Een veelgehoord argument is dat OSS producten nooit af zijn zodat er altijd
verbouwd moet worden aan een product. In de praktijk dient elke software oplossing
(open of closed source) aangepast te worden om goed op de organisatie of de
processen aan te sluiten. De mate waarin een product generiek kan worden gehouden
is van groot belang voor de mogelijkheid nieuwe versies te kunnen toepassen,
open of closed source. Voor- en nadelenHet is lastig om een opsomming te geven van voor- en nadelen van open
source software. Evenals bij closed source zie je bij open source programma's
een breed scala van producten die in kwaliteit en volwassenheid verschillen.
Over het algemeen worden als pluspunten van open source gezien:• Ontbreken van licentiekosten• Te grote afhankelijkheid van leveranciers wordt vermeden• Aanpassingen in programma zijn naar eigen wens mogelijk• Open Source programma's maken meestal gebruik van open standaarden• Bij open source programma's is het mogelijk om zelf de broncode
op veiligheid te checken• Nieuwe ontwikkelingen komen weer ten goede aan de gemeenschap en
de ontwikkelingssnelheid is hoog.Wat zijn de nadelen:• Een veelgehoorde klacht is dat open source programma's moeilijk
te vinden zijn• Bij veel programma's moet het installatiegemak en de documentatie
nog verbeterd worden• De eindgebruiker zal vaak zelf een actieve rol moeten spelen in
het vinden van partijen voor ondersteuning of aanpassingen• Bij problemen kun je geen producent/verkoper aansprakelijk stellen.Concluderend is de ervaring dat open source software producten binnen
de context van onderwijs en wetenschap, zeer interessante alternatieven bieden
voor commerciële producten. De afweging dient echter op basis van zakelijke
argumenten gemaakt te worden en dient genuanceerd te zijn.Open source in het onderwijsVanuit bovenstaand perspectief wordt in aanvulling op het programma «Open
Standaarden en Open Source Software voor de overheid» een vergelijkbaar
programma uitgevoerd voor het onderwijs; «Open Source en Standaarden
in het Onderwijs». Het doel van het programma is enerzijds om binnen
het onderwijsveld de kennis over open source software te bevorderen, zodat
instellingen een reële afweging kunnen maken tussen closed en open software.
Het programma wordt uitgevoerd door de stichtingen Ict op School en Kennisnet.Belangrijke aanleiding voor het programma vormt de nulmeting binnen het
onderwijsveld van begin 2004. De resultaten hiervan zijn te vinden op de website www.ossinhetonderwijs.nl. De belangrijkste conclusie is
dat de kennis inzake open source en open standaarden laag is, maar de behoefte
aan meer informatie groot. Begin 2005 zal de volgende meting plaatsvinden.Achtereenvolgens zal ik ingaan op:1. stand van zaken van activiteiten inzake OSS in het onderwijs;2. open source en open standaarden projecten van de stichting Kennisnet;3. zelfstandige open source projecten binnen het onderwijsveld.1. Stand van zaken Oss in het onderwijsOp basis van de bevindingen uit de nulmeting zijn prioriteiten en activiteiten
opgesteld. Achtereenvolgens betreft het de volgende activiteiten:a. Ontwikkelen en verspreiden van voorlichtings- en kennismakingsmateriaalZoals bij de inleiding beschreven is er nog veel onduidelijkheid in het
onderwijsveld over source producten. Vanwege deze onduidelijkheid wordt geïnvesteerd
in voorlichting.Resultaat:• Open source infopakket, bestaande uit een informatieboekje en bijbehorende
CD-rom met daarop een verzameling van voor het onderwijs geschikte open source
producten. Dit infopakket is door ruim 1700 instellingen aangevraagd en onlangs
aan ze verstuurd.b. Voorlichting open standaardenDe algemene voorlichting over open standaarden is naast de voorlichting
over open source onderwerp van het programma «OSSOS in het Onderwijs».Resultaat:• Om de werking van open standaarden nader toe te lichten is een
artikel gemaakt waarin in begrijpelijke taal wordt uitgelegd wat open standaarden
zijn en wat het voordeel hiervan is. Dit artikel wordt actief verspreid;• Daarnaast zijn er het programma de educatieve contentketen en het
vooronderzoek naar de administratieve keten goede praktijkvoorbeelden waarmee
het belang van open standaarden in de praktijk op de agenda wordt gezet;• Aan de hand van voorbeeldprojecten binnen de educatieve contentketen
wordt in kaart gebracht welke standaarden voor het onderwijs van belang zijn.c. Opdoen ervaring met het uitgeven van een project in
open sourceOnderwijsinstellingen die met open source ervaringen willen opdoen ten
behoeve van het onderwijs zijn daarbij ondersteund.Resultaat:• In samenwerking met het programma OSOSS voor de overheid zijn Surf
en Surfnet geholpen bij het open source uitgeven van hun product «A-Select».
A-Select is software die het mogelijk maakt om bij het aanloggen van webapplicaties
een keuze te bieden uit verschillende authenticatiemiddelen. (zie ook:http://www.ossos.nl/article.jsp?article=9784);• Het Baroniecollege is geadviseerd bij het vrijgeven van hun product
«het Portaal», de software op basis waarvan de homepage is gebouwd.d. Delen van ervaringen van open source ontwikkeltrajectenVia verschillende wegen worden ervaringen van onderwijsinstellingen verspreid.Resultaat:• Inzichtelijk maken wat een open source ontwikkeltraject inhoudt
door informatie over ontwikkelen in open source beschikbaar te stellen. Dit
gebeurt aan de hand van case beschrijvingen die geplaatst worden op de website www.oss inhetonderwijs.nl en aan de hand van gesprekken
met geïnteresseerden.e. Case beschrijvingen op de websiteOm voorbeelden te geven van hoe een onderwijsinstelling een keuze kan
maken tussen verschillende software-oplossingen zijn een aantal praktijkvoorbeelden
beschreven.Resultaat:• Op de website www.ossinhetonderwijs.nl
zijn een aantal case beschrijvingen geplaatst welke handelen over de ontwikkeling
in open source en het gebruik van open standaarden. Hierin is duidelijk omschreven
wat het doel van de ontwikkeling was en wat daar de voor- en nadelen van OSS
waren;• Het komende jaar zal het aantal case beschrijvingen uitgebreid
worden. Daarnaast zal in samenspraak met het programma OSSOS nagegaan worden
hoe de uitwisseling van goede voorbeelden verder gestroomlijnd kan worden.2. Open source en open standaarden binnen KennisnetNaast het programma OSS in het onderwijs, heeft stichting Kennisnet zelfstandig
binnen haar eigen bedrijfsvoering een aantal grote projecten uitgevoerd. Bij
een aantal van deze projecten is na een zorgvuldige afweging doelbewust gekozen
voor open source.Kennisnet heeft een bijzondere positie. Enerzijds neemt ze beslissingen
voor de interne automatisering van de stichting en anderzijds ontwikkelt ze
producten ten behoeve van de automatisering van het onderwijsveld. In het
eerste geval betreft het een doelgroep van nog geen 100 personen, terwijl
het onderwijsveld in potentie 2,5 miljoen gebruikers kent. Met name in het
laatste geval kunnen de licentieprijzen voor een product door de grote groep
gebruikers in de miljoenen euro's lopen. Om zorgvuldig om te gaan met publieke
middelen wordt bij alle investeringsbeslissingen nagegaan of er een vergelijkbaar
open source alternatief voorhanden is, dan wel of het een optie is om intern
in open source aan een oplossing te werken. Bij al deze beslissingen staat
de functionaliteit en betrouwbaarheid van het product voorop en is kosteneffectiviteit
een belangrijke afweging.Voorbeelden van de projecten waarbij de afgelopen jaren voor gebruik van,
dan wel ontwikkeling in open source is gekozen:• Platform content en diensten;• De implementatie van het Content Management Systeem MMbase binnen
Kennisnet;• De ontwikkeling van de educatieve zoekmachine Davindi;• De ontwikkeling van een Communitytool ten behoeve van kennisuitwisseling;• De ontwikkeling van een ontwikkelplatform.Ter illustratie van de wijze waarop een dergelijk genuanceerd proces van
afwegingen plaatsvindt enkele voorbeelden aan de hand van diensten van Kennisnet.
De content management en community oplossingen zijn volledig OSS gebaseerd.
Licentiekosten, de mogelijkheid tot vrije verspreiding van producten en de
«digitale» duurzaamheid garanties van de vele OSS producten in
dit veld zijn daarbij doorslaggevend geweest. Het authenticatie- en autorisatieplatform
voor content en diensten genaamd Entree is daarentegen gebaseerd op een zuiver
commercieel product, simpelweg omdat er geen functioneel gelijkwaardig OSS
alternatief is. Bij de match op functionele eisen verschenen geen met closed
source gelijkwaardige producten op de shortlist.Voor Kennisnet alsook de overheid in bredere zin is de vrije toegang tot
informatie opgeslagen in, per definitie open, OSS gebaseerde systemen van
groot belang. Er mag geen sprake zijn van beperkingen in eigendom of de mogelijkheden
tot uitwisseling van waardevolle kennis in de systemen die gebruikt worden
om die kennis vast te leggen.3. Stand van zaken zelfstandige open source projecten
binnen het onderwijsveldHet onderwijsveld omvat meer dan 11 000 instellingen. Een volledig
overzicht van alle software afwegingen en het gebruik van open source in het
onderwijs is niet voorhanden. Een selectie van een aantal ontwikkelingen:Linux en desktop software• ICT dienstverlener Qlict zet Linux servers (computers met Linux-software,
die binnen een netwerk voor de afhandeling van bepaalde taken zorgt) in op
haar 500 scholen in Overijssel en Gelderland;• ICT dienstverlener Station to Station (Woerden) levert aan naar
schatting 500 scholen verspreid over Nederland Linux servers;• ICT dienstverlener Siceroo levert in Amsterdam, Zwijndrecht en
Gorinchem aan ca. 20 scholen open source oplossingen;• Schoollan levert aan ca. 40 scholen Linux servers van Schoollan;Elektronische leeromgevingen• ROC Zeeland is een proef gestart met een electronische leeromgeving
in open source (Didactor). Dit project is tevens een voorbeeld project bij
het programma OSOSS.Ontwikkeling• ROC Twente is in het kader van het proefproject ROC de Pinguin
de hele ROC ICT software infrastructuur in open source aan het uitvoeren;• OBS Rosa Boekdrukker in Amsterdam heeft een content management
systeem ontwikkeld voor scholen. Daarnaast werkt ze in een kleine coöperatie
aan een Linux (web)server voor scholen onder de noemer SiteSchool;• Het Baroniecollege heeft haar eigen portaal in open source gemaakt
(een casebeschrijving hiervan is te vinden opwww.ossinhetonderwijs.nl).Het gebruik van open source in het onderwijs zal zich blijven ontwikkelen.
Over de hoofdlijnen van deze ontwikkelingen zal ik u blijven informeren bij
de rapportages over Ict in het onderwijs.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. C. van der LaanBIJLAGEAan de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en WetenschapDen Haag, 14 september 2004Naar aanleiding van het Algemeen Overleg d.d. 3 juni jl. en uw brief
d.d. 29 juni jl. inzake «ICT in het onderwijs» (Kamerstuk
25 733, nr. 104) wensen de leden van de vaste commissie voor Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap nadere gegevens te ontvangen over de voortgang van de
projecten in het kader van Open Source Softeware (OSS). De leden ontvangen
uw informatie graag voor 1 oktober a.s.Griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,E. C. E. de Kler 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25733-105.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl