Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 4 juli 2001 over het beleid tot onthouding van opvangvoorzieningen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 601 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-08-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

19637 nr. 601

25-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 19637, nr. 601Origineel van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 6011VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 juli 2001De vaste commissie voor Justitie2 heeft op
4 juli 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Kalsbeek van Justitie over:– de brief d.d. 15 juni 2001 inzake beleid tot onthouding van opvangvoorzieningen
(19 637, nr. 594);– de brief d.d. 29 juni 2001 inzake resultaten bespreking met VNG,
enkele gemeenten en provincies over onthouding opvang asielzoekers.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Middel (PvdA) constateert dat gemeenten
en provincies redelijk tevreden zijn met de resultaten van het overleg over
onthouding opvang asielzoekers. Bij de reguliere opvang van asielzoekers doet
echter ongeveer de helft van de gemeenten niet mee. Zouden deze gemeenten
niet mentaal gedwongen moeten worden om hierin hun aandeel te leveren?De grote winst van het overleg is dat men heeft onderschreven dat asielzoekers
die volledig zijn uitgeprocedeerd en dus niet meer rechtmatig in Nederland
verblijven niet in aanmerking kunnen komen voor door de overheid geboden dan
wel gesubsidieerde voorzieningen. Dit uitgangspunt zal leidraad zijn voor
het handelen van alle betrokken overheden. Dat is cruciaal. Is de staatssecretaris
ervan overtuigd dat men zich hieraan zal houden?Ter Apel heeft een vertrekafdeling met 100 plaatsen. Tijdens een recent
werkbezoek bleken er slechts 15 bezet te zijn, waarvan 3 door mensen uit de
oude ROA-regeling. Die capaciteit wordt dus niet volledig benut.De heer Middel plaatst wederom kanttekeningen bij de macht en de kracht
van de Internationale organisatie voor migratie (IOM) en vraagt zich af waarop
het optimisme gebaseerd is dat de IOM dit allemaal kan trekken. Hij vindt
het een beetje softe club en pleit ervoor om dit bijvoorbeeld bij het Centraal
orgaan opvang asielzoekers (COA) onder te brengen.Het beleid ten aanzien van de Dublinclaimanten is niet veranderd; 60%–70%
wordt al opgevangen en de rest kan worden opgevangen zodra de capaciteit toereikend
is. Het aantal Dublinclaims is aanzienlijk verkleind. Hoe ligt die verhouding
precies?Als mensen zich vanaf de eerste dag bereid hebben getoond mee te werken aan hun terugkeer doch dit niet precies binnen 28 dagen hebben
kunnen regelen, moet natuurlijk niet moeilijk gedaan worden als zij een paar
dagen extra nodig hebben. Het moet echter wel bij een paar dagen blijven en
niet uitmonden in een paar weken of langer. Maar wordt het probleem nu echt
goed opgelost? Er kunnen wel afspraken gemaakt worden met gemeenten en provincies
maar er zijn ook maatschappelijke organisaties en kerkelijke instellingen
die zich daaraan niet zo vreselijk veel gelegen hoeven te laten liggen. Het
is immers bekend dat er bij het minste of geringste incident solidarisering
in de samenleving optreedt; mensen krijgen een gezicht en er wordt gezegd:
Iedereen moet terug maar deze persoon niet. Als dat overal in Nederland gebeurt,
wordt het een grote groep mensen en blijft het probleem bestaan.De heer Kamp (VVD) merkt op dat de neiging
van de VVD om ruimhartiger te zijn bij de opvang van asielzoekers nul komma
nul is. Reeds twee jaar lang komt de IND na de beoordeling van alle asielverzoeken
tot de conclusie dat 98% niet aan de criteria van het Vluchtelingenverdrag
voldoet en de heer Kamp is ervan overtuigd dat van de overige 2% een deel
reeds verbleef in een ander land waar asiel had kunnen worden gevraagd. Het
overgrote deel van die 98% betreft economische migranten die proberen door
het achterhouden van documenten en door verzonnen vluchtverhalen ten onrechte
een verblijfsvergunning te krijgen. Tegen hen moet veel strenger opgetreden
worden, ook wat de opvang betreft. Het huidige opvangbeleid moet op geen enkele
wijze versoepeld worden. De opvang moet inderdaad 28 dagen na afwijzing van
het asielverzoek definitief beëindigd worden, er moet geen opvang zijn
voor Dublinclaimanten en ook niet voor mensen die in welke vorm of op welke
grond dan ook een herhaald asielverzoek indienen. Als een gemeente besluit
opvang te bieden aan asielzoekers die volgens het rijksbeleid niet voor opvang
in aanmerking komen, moet dat besluit ter vernietiging aan de Kroon worden
voorgedragen. Dit kan gebeuren op grond van de Algemene wet bestuursrecht
en de Gemeentewet. Afgewezen asielzoekers die illegaal in Nederland verblijven,
moeten tot ongewenste vreemdelingen worden verklaard en worden opgesloten
totdat gedwongen uitzetting mogelijk is.De staatssecretaris is op pad gegaan met het in de Kamer bereikte compromis
maar werd helaas meer en meer geconfronteerd met gemeenten die besloten om
eigen opvang aan te bieden aan asielzoekers die niet voor rijksopvang in aanmerking
komen. Zij heeft geprobeerd om samen met de VNG daarvoor een oplossing te
vinden en dat is haar met een kleine tegemoetkoming gelukt. Dat is een opmerkelijk
goed resultaat en is een compliment aan de staatssecretaris waard. De heer
Kamp heeft ook waardering voor de uiteindelijk constructieve opstelling van
de VNG. De staatssecretaris en de VNG moeten echter niet denken dat zij er
nu zijn. Afgewezen asielzoekers zullen immers blijven proberen hier te blijven
en hulpverleners zullen blijven proberen op de een of andere manier opvang
voor hen af te dwingen. Tekenend is dat iedere brief van Vluchtelingenwerk
uitmondt in een pleidooi voor een generaal pardon. Alleen met een harde, consequente
opstelling kunnen de problemen in omvang en tijd beperkt worden. De staatssecretaris
moet de hakken in het zand zetten en het afgesproken beleid uitvoeren.De VNG moet ervoor zorgen dat alle gemeenten hun eigen opvangvoorzieningen
beëindigen en stoppen met het subsidiëren van opvangvoorzieningen
van derden. Er moet geen opvang gegeven worden aan Dublinclaimanten. Die mensen
zijn immers via een veilig land naar Nederland gekomen maar dat is vrijwel
nooit te bewijzen omdat bijna niemand documenten bij zich heeft. Sommige mensen
hebben in een ander land de volledige procedure doorlopen en zijn met naam,
foto en vingerafdruk bekend. Die kunnen dus teruggestuurd worden.De staatssecretaris moet een krachtig beleid voeren tot gedwongen uitzetting.
Dit voorkomt onnodige problemen voor de gemeenten en bovendien is
het hanteren van het instrument van gedwongen uitzetting de beste stimulans
voor vrijwillige terugkeer. Een herhaald asielverzoek moet onmiddellijk worden
afgewezen en er moet geen enkele vorm van opvang worden geboden.De heer Wijn (CDA) is van mening dat er veel
meer werk moet worden gemaakt van een echt uitzetbeleid. Op het moment dat
er werkelijk wordt uitgezet, wordt mensensmokkelaars hun omzet ontnomen en
zullen asielzoekers inzien dat het geen zin heeft hier te blijven en geneigd
zijn zelf de terugreis te aanvaarden. Het is goed dat gemeenten de Kamer op
de hoogte houden van de uitvoeringsproblematiek en van de problemen die zij
hebben met het nationale beleid. Gemeenten kwamen in de klem tussen enerzijds
hun opvatting van de zorgplicht en anderzijds dwingende hogere regelgeving
zoals de Vreemdelingenwet en de Koppelingswet. Ook kerken werden geconfronteerd
met mensen die om omvang vroegen, in sommige gevallen terecht.Het is goed dat de staatssecretaris het overleg met de VNG is aangegaan
en er een positief resultaat is bereikt. Kan zij bevestigen dat gemeenten
geen opvang meer zullen bieden en dat het niet meer nodig is dat gemeenten
particuliere organisaties hiervoor ondersteunen? Alle gesprekspartners hebben
het beleidsuitgangspunt onderschreven dat uitgeprocedeerde asielzoekers die
dus niet meer rechtmatig in Nederland verblijven niet in aanmerking kunnen
komen voor door de overheid geboden dan wel gesubsidieerde voorzieningen.
Vluchtelingenwerk Nederland blijkt deze zinsnede andersom te formuleren, namelijk
dat mensen die rechtmatig in Nederland verblijven, in beginsel in aanmerking
komen voor door de overheid geboden voorzieningen. Is deze lezing juist?Het blijkt dat bijna elke Dublinclaimant al in een ander Europees land
asiel had moeten aanvragen of dat al heeft gedaan. Dublinclaimanten kunnen
echter nog niet naar dat andere land terug omdat er nog een bewijsdiscussie
loopt tussen Nederland en dat andere land. In tegenstelling tot eerdere afspraken
in het regeerakkoord krijgen Dublinclaimanten vanwege capacitaire problemen
momenteel geen opvang, behoudens humanitair schrijnende gevallen. De heer
Wijn blijft bij zijn pleidooi om Dublinclaimanten wel opvang te bieden. Zodra
de capacitaire problemen structureel zijn opgelost, zal dat ook gebeuren.
Bij welke bezettingsgraad is dat weer het geval? Wanneer zal er sprake zijn
van voldoende capaciteit en wat gebeurt er in de tussentijd? Mogen gemeenten
Dublinclaimanten opvangen en krijgen kerken die hiervoor capaciteit aanbieden
financiële ondersteuning?Als gevolg van de nieuwe Vreemdelingenwet is de procedure met betrekking
tot de herhaalde asielverzoekenzaken veranderd. De rechter weegt alle relevante
zaken en omstandigheden mee – de ex nunc toetsing – en kan in
sommige gevallen opvang toestaan; 96% van dit soort verzoeken wordt afgewezen.
Kan de staatssecretaris de precieze procedure nog eens toelichten? In tegenstelling
tot zijn eerdere standpunt in dezen, neigt de heer Wijn er nu toe het standpunt
van de staatssecretaris te volgen. Kan zij aangeven waarom de gemeenten geen
zorgplicht moeten aanvaarden voor mensen die een herhaald asielverzoek doen
en waarom ook kerken deze mensen niet zouden moeten opvangen?Is voor mensen die terug willen een periode van 28 dagen werkelijk voldoende
en geldt dat voor alle landen van herkomst? Zijn ook de gemeenten daarvan
overtuigd? Hebben zij aangegeven om die reden uitgeprocedeerde en afgewezen
asielzoekers niet langer meer op te vangen c.q. hun opvang niet langer te
ondersteunen? De IOM helpt terugkerende asielzoekers met tickets en vergoedingen.
Hoe oordeelt de staatssecretaris over de resultaten die de IOM boekt? Als
door de vluchtschema's het feitelijke vertrek nog enige dagen op zich laat
wachten, wordt toch opvang geboden in een hotelletje of pension in de nabijheid
van de luchthaven. De ervaringen in Ter Apel leren echter dat mensen vaak heel kort voor vertrek met de noorderzon vertrekken; 20% van de
reisboekingen werd op het laatste moment geannuleerd en bovendien verdween
meer dan een kwart van de mensen op weg naar Ter Apel. Artikel 59, lid 2,
van de Vreemdelingenwet biedt de mogelijkheid om iemand vlak voor uitzetting
of vertrek in gesloten opvang te houden. De heer Wijn kan ermee instemmen
dat er eventueel na 28 dagen nog opvang geboden wordt, mits er concrete reisbescheiden
zijn en er sprake is van gesloten opvang. Wil de staatssecretaris dit overwegen?De heer Hoekema (D66) wenst de staatssecretaris
geluk met het akkoord dat zij heeft gesloten met de VNG over onthouding opvang
asielzoekers. Het veronderstelt wel een aantal zaken, onder andere dat alle
partijen zich houden aan het uitgangspunt en dat brengt een groot risico met
zich. Is de staatssecretaris of het VNG van plan om alle gemeenten en maatschappelijke
instellingen op die verantwoordelijkheid aan te spreken en op welke manier?De IOM heeft terecht een rol gekregen bij de uitvoering van dit akkoord.
Het zou goed zijn als de IOM wat actiever zou zijn bij het stimuleren van
mensen om daadwerkelijk terug te keren. Als de IOM niet in staat is opvangfaciliteiten
te leveren, gaat het COA dan nog door met de opvang?Wat zijn de randvoorwaarden bij een eventuele verlenging van die termijn
van 28 dagen, want voordat men het weet is er weer een andere grens. De termijn
van 28 dagen zal niet altijd als een valbijl kunnen dienen omdat zich soms
situaties voordoen waarin bepaalde landen of ambassades moeilijk doen met
papieren en dergelijke. In de brief van de staatssecretaris wordt gesproken
over vliegtickets maar bijvoorbeeld bij terugkeer naar Irak kan men hoogstens
per vliegtuig naar Turkije en dan in kleine groepjes verder naar Irak. Is
de staatssecretaris van plan voor de grote groep mensen die terug moet naar
Noord Irak en ook wel wil de termijn van 28 dagen soepel te hanteren?De heer Hoekema is blij dat de staatssecretaris aankondigt ook Dublinclaimanten
te willen opvangen. Wanneer is de capaciteit zodanig dat dit fysiek mogelijk
is? Is er een plan van actie via de VNG of andere kanalen om de opvangcapaciteit
de komende maanden drastisch te verhogen?Bij herhaalde asielverzoeken verandert niets. Degenen met een VOVO (voorlopige
voorziening) mogen worden opgevangen en degenen die terug zijn in het land
van herkomst en daar met nieuwe feiten worden geconfronteerd, mogen een herhaald
asielverzoek indienen. De heer Hoekema steunt dit beleid van harte.Wat beoogt de staatssecretaris met het aangekondigde onderzoek? Wil zij
daaraan bepaalde beleidsconclusies verbinden?Wat gebeurt er met uitgeprocedeerde asielzoekers die wel terug willen
naar het land van herkomst maar niet kunnen? In specifieke gevallen is terugkeren
immers lastig, zoals van Somaliërs die al jarenlang in Nederland zitten.
Zij zijn uitgeprocedeerd, voor hen dreigt op korte termijn beëindiging
van de opvang maar zij kunnen niet terug omdat de Somalische overheid hen
niet wenst terug te nemen en hen dus ook geen paspoort of laissez-passer wil
verschaffen. Die groep dreigt tussen de wal en het schip te vallen.De heer Rabbae (GroenLinks) stelt vast dat
de gemeenten hebben willen oppakken wat het Rijk heeft laten liggen en dat
de staatssecretaris nu terecht probeert de regie in eigen hand te nemen. Maar
worden hiermee alle gaten gedicht?Wanneer is het onderzoek naar degenen die in illegaliteit terechtgekomen
afgerond en kunnen de resultaten daarvan naar de Kamer gezonden worden?Kunnen de gezinnen die nu in het vertrekcentrum in Ter Apel zitten en
wel terug willen maar buiten hun schuld niet kunnen, alsnog terugkeren naar de ROA-woningen? Hebben zij recht op een verblijfstitel op basis van
de nieuwe criteria?Het voorstel van het CDA om de mensen in gesloten opvang te houden, betitelt
de heer Rabbae als krankzinnig. Het is niet redelijk om van een asielzoeker
te verwachten dat hij lopende de procedure contact opneemt met zijn ambassade
om zijn terugreis te regelen, hij is immers bezig met een asielaanvraag. Is
de staatssecretaris bereid om in deze gevallen soepeler om te gaan met die
termijn?Het is goed dat er nu opvangplaatsen gecreëerd zullen worden voor
Dublinclaimanten. Is het niet mogelijk dat deze mensen zich melden bij de
vreemdelingendienst in de gemeenten waarin zij verblijven?Een aantal mensen probeert werkelijk terug te keren maar het lukt niet.
Deze mensen kunnen toch niet uitgezet worden? Vindt de staatssecretaris het
terecht dat de gemeenten deze mensen helpen? Is het mogelijk een humanitair
fonds te starten waarmee de kosten bestreden kunnen worden van de mensen die
werkelijk niet weg kunnen?De VVN heeft drie cases voorgelegd van mensen die reeds lang in de opvang
zitten. Hebben deze mensen op een gegeven moment geen recht op een verblijfstitel?
Na vier, vijf of zes jaar in de opvang moet er toch duidelijkheid over hun
positie komen. De VVN heeft zich ook bekommerd om mensen die vanuit een aanmeldcentrum
hun asielverzoek afgewezen zien en een voorlopige voorziening hebben aangevraagd.
Zou het niet billijk zijn de VVN hiervoor een vergoeding te geven, want deze
mensen verblijven immers rechtmatig in Nederland? En hebben deze mensen dan
geen recht op opvang in afwachting van de beslissing op hun verzoek?Het COA heeft van de rechter een bepaalde zelfstandigheid gekregen om
te beoordelen of de opvang beëindigd moet worden. De staatssecretaris
heeft daartegen beroep aangetekend. Het COA is een zelfstandig bestuursorgaan
en dus zou het COA in beroep kunnen gaan en niet de staatssecretaris.De heer Rouvoet (ChristenUnie) meent dat het
Rijk niet in alle gevallen eindeloos opvang dient te bieden. Zolang er sprake
is van legaal verblijf, is de overheid in beginsel verplicht voor opvang te
zorgen. De consequentie van het rijksbeleid moet echter niet zijn dat de problemen
op het bordje van anderen worden gelegd. Ook moet niet meteen hard geoordeeld
worden als anderen wel opvang bieden. Kerken bijvoorbeeld hebben een eigen
diaconale verantwoordelijkheid. Wel moet duidelijk gemaakt worden dat terugkeer
onvermijdelijk is; er moeten geen valse verwachtingen worden gewekt.De uitkomst van het overleg met de VNG is een compliment waard. Het is
een stap in de richting van de ideale situatie, te weten: in principe alleen
opvang als er sprake is van legaal verblijf. Wat moet precies verstaan worden
onder 28 dagen plus? Hoe wordt er gehandeld als iemand echt meewerkt om een
en ander binnen 28 dagen te regelen en het toch niet voor elkaar krijgt? Wat
gebeurt er na enkele dagen? Wordt iemand dan uit zijn hotel of pension gezet
en door wie?Wanneer zal er weer sprake zijn van een rijksverantwoordelijkheid voor
de opvang van Dublinclaimanten en is het tot op dat moment een verantwoordelijkheid
van de gemeenten? En wat verandert er precies bij de herhaalde asielverzoeken?
En hoe wordt omgegaan met de AC-afwijzingen?Ten slotte verzoekt de heer Rouvoet om een preciezere invulling van de
afspraken met de VNG over beëindiging van lokale initiatieven en de financiële
steun van de gemeenten daaraan.De heer De Wit (SP) stelt vast dat veel van
hetgeen hij had willen opmerken reeds aan de orde is geweest.Voor de gevolgen van het landelijk afgesproken beleid, de nieuwe Vreemdelingenwet
en de aanscherping van het terugkeerbeleid zijn door gemeenten
en maatschappelijke organisaties oplossingen gezocht vanuit de door hen gevoelde
verantwoordelijkheid. Gemeenten spreken uitdrukkelijk over een zorgplicht.Welke beleidswijziging is afgesproken met betrekking tot de 28 dagen plus?
Mogen de gemeenten nu de Dublinclaimanten wel opvangen in afwachting van rijksbeleid
in dezen? En wat is het standpunt van de staatssecretaris met betrekking tot
de niet-verwijderbare asielzoekers?Duizenden mensen zijn binnen nu en vier weken uitgeprocedeerd. Deze mensen
kunnen toch onmogelijk allemaal ondergebracht worden in de nu bedachte oplossingen?
Welke ruimte hebben gemeenten die ondanks de nieuwe afspraken toch menen opvang
te moeten bieden? En geven de afspraken voldoende houvast om te voorkomen
dat er een groot maatschappelijk probleem ontstaat?De heer Van der Staaij (SGP) onderschrijft
het uitgangspunt dat niet toelaten terugkeren betekent en dat onrechtmatig
verblijf stopzetting van voorzieningen moet impliceren. Dat uitgangspunt wordt
breed onderschreven maar daarmee is het probleem nog lang niet opgelost. Men
moet oog hebben voor de uitvoeringspraktijk want er is sprake van een gat
tussen het einde van de opvang en het daadwerkelijke vertrek. De communicatie
met gemeentebesturen is bijzonder belangrijk en het is dan ook zeer goed dat
de staatssecretaris met hen en met de uitvoeringsinstanties gesproken heeft
over de uitgeprocedeerde asielzoekers. Gemeenten mogen niet opgezadeld worden
met de rafelranden van het asielbeleid van het Rijk. Het gebrekkige uitzetbeleid
blijft een probleem. In een aantal gevallen wordt immers een onrechtmatig
verblijf op zijn minst getolereerd en dat schept morele dilemma's voor instellingen
die geconfronteerd worden met mensen weliswaar zonder verblijfsvergunning
en vaak met niet te traceren achtergronden.Een van de uitgangspunten is dat mensen moeten beginnen met het organiseren
van hun terugkeer na de eerste afwijzing van de asielaanvraag. Is dat geen
gigantisch probleem, want de mensen zijn immers gekomen om asiel te krijgen?
Blijft het geen werken tegen de klippen op? Welke ondersteuning kan daarbij
geboden worden? En is het wel mogelijk om een en ander binnen 28 dagen te
regelen? Zijn de praktische problemen te overkomen? Als alles niet waterdicht
geregeld wordt, zal er geen groot draagvlak voor dit beleid ontstaan. Gelukkig
is er een overbruggingsregeling als de termijn van 28 dagen te kort blijkt
te zijn terwijl er wel sprake is van een reëel perspectief op terugkeer.
Welke criteria worden er gehanteerd? Zal het niet gaan ontaarden in een automatische
verlenging? Zullen er geen geschillen ontstaan? En om hoeveel dagen gaat het
precies? In een eerdere brief werd gesproken over maximaal zeven dagen. Geldt
die voorwaarde nog steeds?De heer Van der Staaij juicht het toe dat er kwalitatief en kwantitatief
onderzoek zal plaatsvinden. Hoeveel tijd zal daarmee gemoeid zijn?In de brief van 15 juni wordt met betrekking tot de Dublinclaimanten niet
alleen gesproken over een capaciteitsprobleem maar is er ook sprake van een
politieke overweging. Deze komt niet meer voor in de brief van 29 juni. Is
de politieke angel eruit en gaat het uitsluitend over een capaciteitsprobleem?
Is het dan werkelijk nodig om aan Dublinclaimanten opvang te onthouden? Deze
mensen moet opvang geboden worden, dat sluit aan bij het uitgangspunt dat
wanneer iemand in beginsel rechtmatig verblijft in Nederland dit ook betekent
dat de overheid een zorgplicht heeft voor de opvang.Herhaalde asielverzoeken blijken vaak kansloos en het is derhalve alleszins
gerechtvaardigd dat daar als uitgangspunt wordt genomen dat er alleen opvang
geboden wordt als in de VV blijkt dat het verzoek kansrijk is. Antwoord van de regeringDe staatssecretaris stelt voor dit overleg
te beperken tot de geagendeerde agenda en niet in te gaan op het terugkeerbeleid
in den brede, op de merites van de IOM enz. Dat kan gebeuren bij de bespreking
van de ketenrapportage.In het voorjaar dreigde de situatie te ontstaan dat gemeenten na het verlopen
van de termijn van 28 dagen toch nog opvang zouden bieden of subsidiëren
en dat zou de facto een uitholling van het terugkeerbeleid betekenen. Dat
is aanleiding is geweest voor het overleg. Daaraan is o.a. deelgenomen door
de VNG en door een aantal gemeenten waar dit probleem prominent speelt. Er
hebben twee zeer constructieve gesprekken plaatsgevonden en een aantal werkgroepen
heeft deelvragen nader bezien.De Kamer heeft na een buitengewoon grondig politiek debat vastgesteld
dat 28 dagen voldoende moeten zijn om te kunnen vertrekken, zeker als men
tijdig begint. Het is ook een signaal dat het dan echt afgelopen is. Het is
buitengewoon belangrijk vast te blijven houden aan die 28 dagen en te voorkomen
dat in no time het meewerkcriterium weer op tafel komt. Het was buitengewoon
prettig te constateren dat de gemeenten niet van zins zijn om uitgeprocedeerde
mensen na die 28 dagen te blijven opvangen en het ermee eens zijn dat er geen
sprake moet zijn van dubbele boodschappen.Hoe valt te bewijzen dat mensen wel willen terugkeren maar niet kunnen?
Natuurlijk is het belangrijk om zo goed mogelijk te volgen wat iemand in die
periode van 28 dagen doet om zijn terugkeer te regelen. Soms heeft men iets
meer tijd nodig maar het moet wel strikt beperkt blijven tot enkele dagen.
Daarvoor wordt geen formele regeling gemaakt. Het gaat echt om een vertrekfaciliteit,
men is als het ware al in transit. De intentie is duidelijk en men moet zich
daaraan houden.Tijdens die 28 dagen wordt men opgevangen door het COA en daarna wordt
er iets anders geregeld, een pensionnetje of een andere eenvoudige voorziening
en natuurlijk wordt daarbij op de kosten gelet. Er is niet gesproken over
een gesloten opvang want het gaat immers om mensen die weg willen gaan en
daartoe papieren hebben aangevraagd. Als er gerede twijfel bestaat of mensen
werkelijk willen vertrekken, kan alsnog tot gesloten opvang worden overgegaan.
Daarvoor is een rechtsgrond aanwezig in artikel 59, lid 2.Een herhaalde asielaanvraag wordt tamelijk ongewenst geacht. Het is niet
de bedoeling dat mensen hun verhaal in stukjes knippen en telkens opnieuw
recht op opvang claimen. Als de rechter echter bepaalt dat iemand recht op
opvang heeft, komt hij daarvoor natuurlijk in aanmerking. Verder is er opvang
voor de categorie mensen die teruggegaan zijn naar het land van herkomst en
daar opnieuw in moeilijkheden zijn geraakt. Dat wordt aangemerkt als een eerste
asielaanvraag en om die reden bestaat er recht op opvang. Het gaat hier om
bestaand beleid.De hoeveelheid Dublinclaims kan wel eens minder geworden zijn doordat
er soms terughoudender wordt omgegaan met het leggen van een claim. De sanctie
daarop is namelijk nogal groot: namelijk geen opvang. De Dublinclaimanten
verblijven rechtmatig in Nederland maar kunnen om capacitaire redenen niet
allemaal worden opgevangen. Met de gemeenten is afgesproken dat er een soort
interbestuurlijke taskforce komt om te bekijken hoe er voor deze mensen meer
opvang gerealiseerd kan worden. Daarbij is ook de rijksoverheid betrokken.
Natuurlijk is het COA daarvoor primair verantwoordelijk, dat neemt echter
niet weg dat anderen daarbij van dienst kunnen zijn. De gemeenten en de provinciale
bestuurders waren daartoe zeer bereid. Het is niet mogelijk nu reeds aan te
geven op welke termijn een en ander effect zal sorteren. Ook is niet afgesproken
dat wanneer er een x-aantal bedden vrij komt, die gebruikt zullen worden voor
de opvang van de Dublinclaimanten. Het lijkt geen goed idee om andere
instellingen die zich hiermee bezighouden vanuit het Rijk te subsidiëren.
Er bestaat nog een verschil van opvatting hierover tussen Rijk en gemeenten.
De Kamer zal nader worden geïnformeerd of het mogelijk is dat Dublinclaimanten
zich bij de plaatselijke vreemdelingendienst melden.Er zijn 8000 plaatsen tekort bij het COA. Het zal dus wel enige tijd nemen
voordat deze problematiek is opgelost. De helft van de gemeenten doet niet
mee met het verstrekken van opvangcapaciteit en dat stoort de gemeenten die
wel meedoen. Ook hier ligt een taak voor de interbestuurlijke taskforce. De
Nimby-wetgeving zou gebruikt kunnen worden voor het aanwijzen van asielzoekerscentra.
Er moet echter worden opgepast dat niet iedereen de hakken in het zand gaat
zetten, dat er formele procedures in gang gezet worden en er een eindeloos
rekken en trekken ontstaat. Om die reden zou de staatssecretaris veel meer
willen inzetten op overtuigingskracht en moreel appèl. Ook zou kunnen
worden overwogen de suggestie over te nemen om een lijst te publiceren van
gemeenten die wél meedoen of om die gemeenten te premiëren vanuit
het Gemeentefonds.Het is inderdaad merkwaardig dat van de beschikbare plaatsen in het vertrekcentrum
Ter Apel slechts een klein aantal bezet is, zeker afgezet tegen de beelden
van mensen die met kleine kinderen op straat staan.Er worden veel beelden opgeroepen en verwachtingen gewekt en dat is gevaarlijk,
want als die zwartgallig genoeg gemaakt worden, zullen gemeenten niet bereid
zijn reguliere opvang voor het COA toe te staan. Realistische beelden zijn
derhalve ontzettend belangrijk. Afgesproken is dat de gemeenten zullen proberen
bij te houden wat er allemaal langskomt en dat het Rijk vanuit een wetenschappelijke
invalshoek probeert meer zicht te krijgen op wat er gebeurt met de uitgeprocedeerde
mensen na die 28 dagen. In het najaar vindt wederom een overleg plaats en
zal er wellicht een eerste indicatie te geven zijn. De resultaten van het
grootschalige onderzoek zullen wat langer op zich laten wachten. Ook is afgesproken
de informatie-uitwisseling over en weer zo optimaal mogelijk te laten zijn.De grote winst van het contact tussen Rijk, VNG, gemeenten en provincies
ligt in de erkenning dat men samen verantwoordelijk is voor het beleid ten
aanzien van uitgeprocedeerde asielzoekers. Er was brede overeenstemming over
het uitgangspunt dat uitgeprocedeerde asielzoekers als zij niet meer door
het Rijk worden opgevangen omdat de 28 dagen voorbij zijn, vervolgens níet
door de gemeenten opgevangen moeten worden. De VNG heeft toegezegd zich te
zullen inspannen alle gemeenten van dit standpunt te overtuigen maar heeft
echter geen formele hiërarchische positie tegenover de gemeenten. Het
komt dus aan op bestuurlijke overtuigingskracht en daadkracht, maar men kan
niet garanderen dat alle gemeenten zich zullen laten overtuigen.De kerken hebben een andersoortige verantwoordelijkheid dan de overheid.
Natuurlijk wordt er met de kerken gesproken over deze materie. Er blijft altijd
sprake van een zeker verschil van opvattingen maar ook hier is het belangrijk
om met elkaar in gesprek te blijven. Als particulieren – en dat zijn
kerken in juridische zin – besluiten mensen op te vangen, kan er geen
sprake zijn van een verbod. Zij kunnen dat doen maar iets anders is of dat
altijd verstandig is. De staatssecretaris meent dat de kerken zich er zeer
bewust van zijn dat dit bepaald niet altijd het geval is.Als gemeenten besluiten om buiten de gemaakte afspraken om toch door te
gaan met het bieden van opvang, is het niet verstandig dergelijke besluiten
aan de Kroon voor te dragen voor vernietiging. Dat kan leiden tot een enorme
verharding en een open relatie is veel belangrijker. Nadere gedachtewisselingDe heer Middel (PvdA) constateert dat het
hartverwarmend is dat mensen in beweging komen als zij geconfronteerd worden
met situaties die uit een oogpunt van medemenselijkheid moeilijk te verteren
zijn, maar vindt het wel onverstandig. Als gemeenten dit standpunt ook uitdragen,
zal de samenleving uiteindelijk accepteren dat men zich soms heel hard moet
opstellen om in de toekomst rechtvaardig te kunnen blijven zijn.Het is inderdaad de bedoeling dat in de toekomst de capaciteit van de
opvangcentra veel kleiner wordt dan de huidige 80 000 plaatsen en dat
kan ook als de Vreemdelingenwet eenmaal goed werkt. De bestaande verstopping
wordt voor een groot deel veroorzaakt door het falen van de bureaucratie.
Alle creativiteit moet worden aangewend om gemeenten die zich onttrekken aan
het bieden van reguliere opvang duidelijk te maken dat het uit een oogpunt
van beschaving noodzakelijk is dat zij hun plicht in dezen vervullen.De heer Kamp (VVD) hoopt dat het beleid dat
de staatssecretaris voorstaat, gaat werken en zal daarop te zijner tijd terugkomen.De heer Wijn (CDA) blijft van mening dat de
Dublinclaimanten opgevangen dienen te worden. Die mensen zitten wat de bewijsdiscussie
betreft tussen twee landen in. Hij acht het een goede zaak als de kerken deze
mensen opvangen. Dat is geen frustreren van de wet.Kan de staatssecretaris aangeven waarom de gemeenten geen zorgplicht moeten
aanvaarden voor mensen die een herhaald asielverzoek doen? Die krijgen dus
geen opvang! De heer Wijn herhaalt zijn standpunt dat mensen na het verstrijken
van de termijn van 28 dagen niet in een hotel of pension ondergebracht dienen
te worden. Dat geeft werkelijk een verkeerde uitstraling. Niet voor niets
biedt de wet de mogelijkheid tot gesloten opvang.De heer Hoekema (D66) is blij dat het voorstel
van de heer Wijn van tafel geveegd is en dat de staatssecretaris ook niet
ingaat op het voorstel van de heer Kamp om raadsbesluiten voor vernietiging
aan de Kroon voor te dragen. Het blijft hem zorgen baren dat gemeenten misschien
weer in de verleiding zullen komen om opvang te geven aan mensen die zeggen
niet terug te kunnen. Dat blijft de tijdbom onder deze afspraken.Het is goed dat de mogelijkheid wordt gecreëerd om mensen na het
verstrijken van de termijn van 28 dagen nog korte tijd opvang te bieden. De
IOM zal dan wel zijn werk moeten doen. Is de IOM gecommitteerd aan de met
de VNG gemaakte afspraken?Als de afspraken worden nagekomen, zullen gemeenten zelf niemand meer
opvangen, want dan zit iedereen immers in de COA-opvang of in een hotel of
pension van de IOM. Wat is dan het doel van het aangekondigde onderzoek?De heer Rabbae (GroenLinks) waardeert de staatsrechtelijk
zuivere benadering die de staatssecretaris hanteert met betrekking tot de
verhouding tussen Staat en kerk en dat zij het voorstel van de hand wijst
om asielzoekers na 28 dagen in gesloten opvang te plaatsen.Waarom is het nog niet mogelijk dat Dublinclaimanten zich melden bij de
plaatselijke vreemdelingendienst? En wat denkt de staatssecretaris van het
instellen van een humanitair fonds ter bestrijding van een aantal kosten?
Of moet alles door de Staat gefinancierd worden?Hebben mensen van wie een AC-procedure is afgewezen en die een VOVO-procedure
hebben aangespannen recht op opvang?De heer Rouvoet (ChristenUnie) stelt vast
dat de benadering van de staatssecretaris hem in algemene zin aanspreekt.
Hij wijst erop dat in de Kamer altijd genuanceerd gedacht is
over het meewerkcriterium of het buiten-schuld-criterium en dat hij zich altijd
aangesproken heeft gevoeld door het meewerkcriterium.Er moet inderdaad sprake zijn van een vroegtijdige voorbereiding van de
terugkeer, maar niemand kan gedwongen worden een laissez-passer aan te vragen
voordat de uitspraak definitief is. De periode tussen het aanvragen en verkrijgen
van een laissez-passer bedraagt soms meer dan vier weken. Beëindiging
van opvang in een situatie waarin betrokkene wel volop meewerkt, kan naar
zijn mening contraproductief werken. Hij gaat ervan uit niet geconfronteerd
te zullen worden met uitzettingen uit hotelletjes en pensions.De heer Rouvoet steunt het standpunt ten aanzien van hernieuwde asielverzoeken.Bij de Dublinclaimanten gaat het puur om een capacitaire noodsituatie.
De verantwoordelijkheid van het Rijk voor de opvang van deze mensen wordt
wel erkend, maar het heeft geen consequenties voor de vraag wie de kosten
daarvan draagt en dat is onbevredigend.Kan de staatssecretaris nog ingaan op situatie van de Somaliërs die
niet naar hun land kunnen terugkeren?De heer De Wit (SP) vraagt of gemeenten die
ruimte zien om Dublinclaimanten op te vangen, dit ook mogen doen.Refererend aan het zorgwekkende beeld dat er binnenkort duizenden mensen
uit de procedures zouden komen, vraagt hij zich af of door de nu gemaakte
afspraken wordt voorkomen dat deze mensen toch op enigerlei wijze onder de
zorgplicht van de gemeenten komen te vallen.De staatssecretaris herhaalt dat het niet
goed is om de termijn van 28 dagen te verlengen. Dat is een verkeerd signaal.
Het moet serieus geprobeerd worden. De nieuwe Vreemdelingenwet is nog maar
kort in werking. Natuurlijk zijn er landen waarbij terugkeer moeilijker zal
zijn. Als je echter uitzonderingen gaat maken, verlaat je het uitgangspunt.
De Kamer heeft dit beleid in meerderheid onderschreven. Dit beleid verdraagt
zich niet met dubbele boodschappen! Er is inderdaad sprake van een verstopping
bij het COA. Dat heeft ook te maken met uitplaatsing van mensen die wel een
status hebben en verder moet men zich goed realiseren dat veel voorzieningen
van het COA gebaseerd zijn op bestuurlijke overeenkomsten met een duur van
vijf jaar. Als die termijn afloopt, moet er opnieuw naar een centrum gezocht
worden.Het kan niet zo zijn dat mensen die een herhaald asielverzoek doen, automatisch
recht op opvang hebben. Mensen hebben recht op opvang als in een VOVO door
de rechter is beslist dat zij dat recht daadwerkelijk hebben.Er zijn inderdaad afspraken gemaakt met de IOM.De staatssecretaris vreest dat een aantal uitgeprocedeerde mensen niet
terug zal gaan, misschien ergens in Nederland blijft of naar elders vertrekt.
Daarover zijn echter geen feiten bekend. Op dit moment slapen er gelukkig
geen honderden mensen op straat maar de situatie moet wel goed in de gaten
worden gehouden. Er moet op een realistische basis van gedachten gewisseld
kunnen worden en niet op basis van allerlei verhalen. Dat is onproductief,
genereert zowel maatschappelijke als politieke onrust en demotiveert gemeenten
om aan hun morele opvangplicht te voldoen.Er is nog steeds overleg over de vraag of het mogelijk is dat Dublinclaimanten
zich kunnen melden bij de plaatselijke vreemdelingendienst. De uitkomst daarvan
zal aan de Kamer worden meegedeeld.Het is niet de bedoeling een humanitair fonds in te stellen, want dan
wordt er weer een dubbele boodschap uitgezonden en dat kan niet. Op basis
van de Koppelingswet zijn er wel afspraken gemaakt met betrekking tot de medische
situatie. De regering is nog in gesprek met Vluchtelingenwerk over de opvang van
mensen waarvan een AC-procedure is afgewezen en die een VOVO hebben aangespannen.Ten slotte merkt de staatssecretaris op dat de afspraak is dat de VNG
zal proberen gemeenten ervan te weerhouden om toch opvang te bieden aan uitgeprocedeerde
asielzoekers. Of de VNG daarin geheel zal slagen, valt niet helemaal te voorspellen
maar de VNG is wel zeer gemotiveerd om dat te bewerkstelligen.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,PeXNoot1Eerder is abusievelijk een tekst, identiek aan nr. 602, afgedrukt.XNoot2Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Ross-van
Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks) Weekers
(VVD), Van der Staaij (SGP) en Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Cörüz (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA),
Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob
(ChristenUnie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen
(SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Vries (VVD),
Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-601-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl