Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO); Brief staatssecretaris met schriftelijke antwoorden op vragen, gesteld tijdens het algemeen overleg van 5 april 2000
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25074, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25074 nr. 35

10-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet CDA wilde graag een nadere analyse van de rol die
de VS heeft gespeeld in de mislukking van de Conferentie van Seattle.De VVD vroeg wat ik bedoelde met mijn stelling dat ook
de maximalistische inzet van de EU een oorzaak was van de mislukking in Seattle.Diverse fracties (VVD, PvdA, GroenLinks) vroegen naar
de inzet voor de onderhandelingen onder de zogenaamde «ingebouwde agenda»
(landbouw en diensten).In dit verband werd ook gevraagd of de EU wel voldoende
assertief omsprong met het concept van de multifunctionaliteit van de landbouw
en welke strategie de EU hier hanteerde.De PvdA vroeg hoe het zat met de benoeming van de voorzitter
van het WTO-landbouwcomité, die zal optreden als voorzitter van de
speciale onderhandelingsbijeenkomsten.De VVD vroeg of een latere inbedding van de onderhandelingen
onder de «ingebouwde agenda» in een brede(re) ronde gewaarborgd
is.De VVD en PvdA vroegen hoe het gaat met de alliantievorming
voor de nieuwe ronde.De PvdA vroeg hoe de anti-dumpingheffing die de EU eerder
dit jaar oplegde aan staal uit o.a. India te rijmen is met de noodzaak het
vertrouwen van de ontwikkelingslanden (terug) te winnen.De PvdA vroeg welke lobby-activiteiten de Commissie en
de EU-lidstaten ondernemen.Verscheidene fracties vroegen naar de implementatieproblematiek
en het zogenaamde «mini-pakket».Verscheidene fracties vroegen naar institutionele hervormingen
binnen de WTO en vergroting van de transparantie en het draagvlak.Het CDA en de PvdA vroegen naar de stand van zaken m.b.t.
arbeidsnormen.Diverse fracties vroegen naar het eerder dit jaar in Montreal
tot stand gekomen «Biosafety Protocol», het voorzorgsbeginsel
en de relatie tussen het «Biosafety Protocol» en de WTO.Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25074Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 074Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO)nr. 35BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 10 mei 2000Tijdens het Algemeen Overleg van 5 april jl. kwam ik wegens tijdgebrek
niet toe aan de beantwoording van een aantal vragen. Afgesproken werd dat
ik de Kamer de antwoorden op deze vragen schriftelijk zou doen toekomen. In
deze brief doe ik die toezegging gestand.Het CDA wilde graag een nadere analyse van de rol die
de VS heeft gespeeld in de mislukking van de Conferentie van Seattle.Mijns inziens zijn hier twee hoofdelementen aan te wijzen. Ten eerste
heeft de VS zijn rol als Voorzitter van de Conferentie onvoldoende waargemaakt.
Er werd te weinig energie gestoken in de voorbereiding van de Conferentie.
In de weken voor Seattle was de aandacht van de Amerikaanse handelsvertegenwoordigster
vooral gericht op de onderhandelingen tussen de VS en China over de voorwaarden
waaronder China lid zou kunnen worden van de WTO. Dit gebrek aan aandacht
droeg er mede toe bij dat het voortraject in Genève, waar onderhandeld
werd over een ontwerp voor een slotverklaring van Seattle, onvoldoende resultaat
opleverde. Bij de aanvang van de Conferentie lag er dan ook geen hanteerbare
onderhandelingstekst voor. Ook ontbrak een heldere structuur voor het verloop
van de conferentie. Hierdoor ging onnodig veel tijd verloren. Tijdverlies
ontstond ook als gevolg van logistieke problemen. Hoewel de massale demonstraties
en voorgenomen blokkades ruim van te voren waren aangekondigd, lieten de organisatoren
zich hierdoor toch verrassen, waardoor bijna een dag verloren ging. De VS
wist ook geen heldere scheiding aan te brengen tussen de persoon van de voorzitter
van de Conferentie en die van de leider van de Amerikaanse delegatie. Dit
kwam het vertrouwen in het voorzitterschap niet ten goede.Belangrijker nog was de inhoudelijke opstelling van de VS. Met verkiezingen
voor het Congres en het Presidentschap op komst was er onvoldoende ruimte
voor tegemoetkomende gebaren op allerlei punten die in de VS electoraal gevoelig
lagen, maar die van wezenlijk belang waren voor andere WTO-partners en met
name voor de ontwikkelingslanden (o.a. antidumping, textiel, implementatiekwesties).
Het ongelukkige pleidooi van de President, halverwege de Conferentie,
voor handelssancties bij schending van arbeidsnormen doet al evenzeer vermoeden
dat electorale overwegingen zwaarder wogen dan het succes van de Conferentie.De VVD vroeg wat ik bedoelde met mijn stelling dat ook
de maximalistische inzet van de EU een oorzaak was van de mislukking in Seattle.Mijns inziens heeft de EU te lang vastgehouden aan de volle breedte van
haar agenda, ook toen bleek dat er (nog) onvoldoende draagvlak was voor onderhandelingen
over bepaalde onderwerpen. In mijn brieven aan de Kamer van vorig jaar had
ik bijvoorbeeld al aangegeven dat van thema's als mededinging en investeringen
geen breekpunt moest worden gemaakt. De EU leek hier pas op het allerlaatst
enigszins in beweging te komen (de Commissie neigde voor dergelijke onderwerpen
naar een meer gefaseerde aanpak).Ook had de EU eerder in beweging kunnen komen bij onderwerpen die juist
voor andere WTO-partners van belang waren, al moet gezegd worden dat zij zich
bij thema's als markttoegang voor de minst ontwikkelde landen, implementatieproblemen
en anti-dumping, uiteindelijk meer compromisbereid heeft getoond dan andere
Westerse landen.Diverse fracties (VVD, PvdA, GroenLinks) vroegen naar
de inzet voor de onderhandelingen onder de zogenaamde «ingebouwde agenda»
(landbouw en diensten).De nadere uitwerking van de inzet van de EU als vermeld in de conclusies
van de Algemene Raad van 26 oktober jl. zal in de loop van dit jaar geschieden.
Voor de landbouwonderhandelingen is de uiterste termijn voor het indienen
van voorstellen inmiddels vastgesteld op het einde van het eerste kwartaal
van 2001. In Genève zal men zich het komend jaar voornamelijk bezighouden
met analytische werkzaamheden ter voorbereiding van de onderhandelingen, die
pas na het eerste kwartaal van 2001 zullen beginnen. Op landbouwgebied zal
«Agenda 2000» het uitgangspunt zijn voor de EU.Voor de diensten is er nog geen concreet onderhandelingsschema vastgesteld.
Ook hier worden voor het lopende jaar geen echte onderhandelingen verwacht.
De EU streeft ernaar eind dit jaar een uitgewerkte positie te hebben. Commissie-voorstellen
worden op korte termijn verwacht. Wat betreft de Nederlandse inzet voor de
landbouw- en de dienstenonderhandelingen verwijs ik naar mijn nota «Ambities
voor de Nieuwe Ronde», die de Kamer in november jl. ontving.In dit verband werd ook gevraagd of de EU wel voldoende
assertief omsprong met het concept van de multifunctionaliteit van de landbouw
en welke strategie de EU hier hanteerde.Zoals ik reeds aangaf in mijn brief aan de Kamer van 12 november jl.,
is de EU van mening dat de landbouw naast de klassieke productiefunctie ook
een functie heeft bij het beheer van milieu en landschap en bij het behoud
van een levensvatbaar platteland. Nederland steunt de EU-lijn dat overheidsmaatregelen
voor dergelijke niet-commerciële doelstellingen mogelijk moeten zijn,
maar meent dat deze op een niet-handelsverstorende wijze moeten worden genomen
en evenmin mogen worden aangewend als middel om het huidige steunbeleid onder
een andere naam te laten voortbestaan.In de aanloop naar Seattle en tijdens de Conferentie zelf heeft de EU
zich zeer ingespannen om het begrip «multifunctionaliteit van de landbouw»
op de agenda van de landbouwonderhandelingen te krijgen. Hoewel de term «multifunctionaliteit»
als zodanig stuitte op verzet van de VS en de Cairns-landen, kwam
men uiteindelijk dichtbij een tekst die in voldoende mate ruimte bood om de
EU-inzet op dit punt in te brengen in de landbouwonderhandelingen. Sindsdien
is er weinig gebeurd, hoewel de EU uiteraard vasthoudt aan haar positie. Inmiddels
is in Genève afgesproken dat de WTO-leden in de loop van dit jaar (en
uiterlijk vóór het einde van het eerste kwartaal van 2001) hun
eerste inzet voor de landbouwonderhandelingen zullen formuleren. In dat kader
zal de EU tevens haar inzet op het punt van de «multifunctionaliteit»
nader moeten uitwerken.De PvdA vroeg hoe het zat met de benoeming van de voorzitter
van het WTO-landbouwcomité, die zal optreden als voorzitter van de
speciale onderhandelingsbijeenkomsten.Deze kwestie is op 8 mei jl. eindelijk opgelost. Nadat haar eigen kandidaat
het niet had gehaald, had de EU ingezet op een «neutrale» kandidaat
(lees: niet afkomstig uit een Cairns-land). Een geschikte «neutrale»
kandidaat bleek tot dusver niet voorhanden. De Europese Commissie –
daarin gesteund door de overgrote meerderheid van lidstaten – verzette
zich tegen de kandidatuur van de Braziliaanse ambassadeur in Genève,
Amorim, een man wiens persoonlijke kwaliteiten overigens niet ter discussie
stonden. Zij hanteerde daarbij het argument, dat de andere twee in de lopende
onderhandelingen relevante voorzitterschappen (DG WTO en Dienstenraad) ook
reeds door Cairns-landen worden vervuld.Uiteindelijk is de Peruaanse Ambassadeur Voto Bernales tot voorzitter
van het Landbouwcomité benoemd. Peru is geen lid van de Cairns-groep.
Tot plaatsvervangend voorzitter is de Japanner Suzuki benoemd. Deze laatste
zal zich niet bemoeien met de onderhandelingen onder de «ingebouwde
agenda», maar zich concentreren op de lopende zaken van het comité.De VVD vroeg of een latere inbedding van de onderhandelingen
onder de «ingebouwde agenda» in een brede(re) ronde gewaarborgd
is.Van een waarborg in de zin van een harde garantie is geen sprake. Uiteraard
beseffen de WTO-partners dat de kans op een succesvolle afronding van de landbouw-
en diensten-onderhandelingen groter wordt naarmate er een pakket met meer
afruilmogelijkheden tot stand komt. Hoe breed dat pakket kan worden, is momenteel
nog onduidelijk. De EU zal nog een zeer forse inspanning moeten leveren om
haar onderhandelingspartners te overtuigen van de merites van een ronde van
de door haar gewenste omvang.Wat betreft de vraag van de PvdA of de EU wel te goeder
trouw onderhandelt over de ingebouwde agenda kan ik u verzekeren
dat dit de Nederlandse en Europese inzet is. Tegelijkertijd moet men zich,
zoals ik hierboven reeds aangaf, realiseren dat verreikende resultaten in
de onderhandelingen moeilijk voorstelbaar zijn zonder een brede ronde.De VVD en PvdA vroegen hoe het gaat met de alliantievorming
voor de nieuwe ronde.De EU heeft het proces van alliantievorming, dat zij vóór
Seattle was begonnen voortgezet. Er is een groep landen die het op de meeste
punten met de EU eens is. Het gaat hier om landen als Noorwegen, Zwitserland,
de landen van Midden- en Oost-Europa, Turkije, Japan en Korea. Het gaat hier
echter vooral om landen die ofwel nauw met de EU verbonden zijn (Turkije,
Midden- en Oost-Europa) dan wel landen die ervan worden verdacht vooral een
brede ronde te willen om de aandacht zoveel mogelijk af te leiden van de landbouwsector
(bijv. Japan en Korea). Ook buiten deze kring van bondgenoten is de EU daarom
bezig met alliantievorming. Zij voert een regelmatige dialoog
met tal van landen in Latijns-Amerika (o.a. Argentinië, Brazilië)
en Azië (o.a. India, Maleisië) en Afrika (o.a. Zuid-Afrika), waarbij
zij op sommige punten van haar inzet steun heeft weten te verwerven bij sommige
landen, maar zeker niet over de gehele linie. Over het algemeen blijven de
ontwikkelingslanden tot dusver sceptisch of zelfs vijandig tegenover onderhandelingen
over«nieuwe» onderwerpen. Dat geldt voor de al eerder genoemde
thema's als mededinging en investeringen. Groter is het verzet echter tegen
de EU-wens om onderwerpen als milieu, arbeidsnormen en dierenwelzijn in WTO-kader
aan de orde te stellen. De EU zal nog een enorme inspanning moeten leveren
om de ontwikkelingslanden ervan te overtuigen dat dat mogelijk is zonder ruimte
te bieden aan protectionistisch misbruik. In Porto werd dit door de EU-handelsministers
erkend.Maar zelfs als die barrière wordt overwonnen, dan nog is vooruitgang
bij deze onderwerpen pas mogelijk als de EU er blijk van geeft zelf ook bereid
te zijn om wezenlijke concessies te doen op punten die de ontwikkelingslanden
van belang achten. Denken dat het allemaal wel goed komt als we onze goede
bedoelingen nog maar een keer duidelijk uitleggen, heeft geen zin. Mijn inspanningen
zijn er dan ook op gericht de EU te bewegen tot meer ruimhartigheid. Mijn
verslag van de bijeenkomst in Porto vermeldt een aantal concrete voorstellen
die ik heb gedaan.Voor het alsnog kunnen opstarten van een brede ronde is overeenstemming
met de VS onontbeerlijk. De EU voert dan ook nauw overleg met dat land. Steeds
meer blijken de naderende verkiezingen echter een verlammende uitwerking te
hebben op de bereidheid om op gevoelige punten concessies te doen. Het ziet
er dan ook naar uit dat er dit jaar geen wezenlijke vooruitgang mogelijk is.De PvdA vroeg hoe de anti-dumpingheffing die de EU eerder
dit jaar oplegde aan staal uit o.a. India te rijmen is met de noodzaak het
vertrouwen van de ontwikkelingslanden (terug) te winnen.Allereerst merk ik op dat de regering van mening is en blijft dat grote
terughoudendheid nodig is bij anti-dumpingmaatregelen in het algemeen en bij
maatregelen tegen ontwikkelingslanden in het bijzonder. Ik heb mij in EU-verband
dan ook bij herhaling sterk gemaakt voor strengere WTO-disciplines op het
terrein van anti-dumping om de mogelijkheden voor misbruik in te dammen. Ook
in het onderhavige geval is van Nederlandse kant de voorgenomen maatregel
kritisch bezien. Uiteraard was het moment waarop de maatregel werd genomen
niet gelukkig. Het ging echter om een duidelijk geval van dumping en de maatregel
was op zich gerechtvaardigd. Wel heeft deze op Nederlands aandringen een voor
India gunstige vorm gekregen (een prijsverbintenis in plaats van een heffing)
en zal zij eerder dan gebruikelijk worden herzien.De PvdA vroeg welke lobby-activiteiten de Commissie en
de EU-lidstaten ondernemen.Op de lobby-activiteiten van de Commissie, de onderhandelaar namens de
EU in WTO-aangelegenheden, ging ik hierboven reeds in. De activiteiten van
de EU-lidstaten – in het bijzonder de handelsministers – bestaan
vooral uit het opbrengen van een nieuwe WTO-ronde tijdens bilaterale en andere
ontmoetingen met hun collega's van andere WTO-leden. Doorgaans gaat het daarbij
om ontmoetingen die niet specifiek op de WTO zijn gericht. In Porto heeft
Commissaris Lamy voorgesteld dat de Commissie en de EU-handelsministers op
meer gestructureerde wijze zouden gaan samenwerken bij het lobby-werk voor
een nieuwe ronde. Hij kondigde daarvoor voorstellen aan, die echter nog niet
ontvangen zijn. Verscheidene fracties vroegen naar de implementatieproblematiek
en het zogenaamde «mini-pakket».Het «mini-pakket» was bedoeld als een eenzijdige stap van
de ontwikkelde landen om het vertrouwen van de ontwikkelingslanden (terug)
te winnen. Nadat binnen de EU overeenstemming was bereikt over een pakket,
is de Commissie gaan onderhandelen met de zogenaamde Quad-partners (VS, Canada
en Japan). Dit heeft geresulteerd in een aangepast pakket, dat begin april
is aangeboden aan DG Moore als inbreng in de voorstellen die hij had beloofd
te zullen voorleggen aan de Algemene Raad van de WTO. Het pakket dat namens
de Quad-landen (waaronder de EU) is voorgesteld bevat een aantal onderdelen.
Wat betreft de implementatieproblematiek wordt een soepele opstelling beloofd
t.a.v. verzoeken van individuele ontwikkelingslanden om verlenging van bepaalde
overgangstermijnen in het kader van het verdrag over handelsgerelateerde investeringsmaatregelen
(TRIMs), het verdrag inzake douanewaarde en – alleen ten behoeve van
de minst ontwikkelde landen (MOL's) – het verdrag over veterinaire en
fytosanitaire maatregelen (SPS). Er is geen sprake van een collectieve verlenging
van overgangsperiodes noch van een concrete indicatie van de verlengingsperiode
die men wil toestaan. Over het TRIPs-verdrag (intellectuele eigendom) wordt
niet gesproken. Ook voor andersoortige implementatieproblemen (die niet te
maken hebben met reeds verstreken termijnen) is geen voorziening getroffen.Wat betreft de markttoegang voor de MOL's wordt tarief- en quotavrije
markttoegang aangeboden voor «essentially all products», zij het
dat deze wordt geclausuleerd door «domestic requirements» en internationale
akkoorden. (Deze clausuleringen werden toegevoegd op aandringen van Japan
en de VS).Wat dit concreet betekent wordt nog niet duidelijk gemaakt. Duidelijk
is wel, dat er geen volledig vrije markttoegang wordt aangeboden. Zogenaamde
«Highly Indebted Poor Countries» (HIPC's) die niet tevens MOL
zijn worden vooralsnog niet in het aanbod betrokken.Het pakket gaat ook in op technische assistentie. Er wordt gesproken over
de noodzaak van een verbeterde afstemming tussen de verschillende donoren.
Het valt echter te betreuren dat hier nog geen concrete uitkomsten zijn en
dat evenmin concrete financiële toezeggingen worden gedaan over verhoging
van de reguliere WTO-begroting om adequate verlening van technische assistentie
mogelijk te maken.Het voorstel van de Quad voor een «mini-pakket» is in Genève
slecht gevallen. Sommige ontwikkelingslanden spraken zelfs van «confidence
breaking» in plaats van «confidence building». Vervolgens
zijn door sommige ontwikkelingslanden tegenvoorstellen gedaan. Zo werd gepleit
voor een verlenging voor een vaste periode van de overgangsperiodes voor de
WTO-verdragen over TRIMs, douanewaarde en TRIPs voor alle ontwikkelingslanden
die daarom vragen. Een ander voorstel bepleitte voor TRIP's een «peace
clause» (zoals Nederland binnen de EU heeft voorgesteld). Over deze
voorstellen kon tijdens de zitting van de Algemene Raad van de WTO op 3 mei
jl. (nog) geen overeenstemming worden bereikt.Daarnaast zou er een algemeen mechanisme moeten komen voor de behandeling
van andere implementatieproblemen van ontwikkelingslanden. Op 3 mei is wèl
besloten tot een dergelijk mechanisme, dat zal worden gerealiseerd in de vorm
van bijzondere zittingen van de Algemene Raad. In juni zal hiermee worden
begonnen.Wat betreft de markttoegang voor de MOL's viel op, dat enerzijds de MOL's
zelf uiteraard teleurgesteld waren over het gebrek aan concrete verbetering
van hun markttoegang, maar dat anderzijds ook kritiek werd gehoord van rijkere
ontwikkelingslanden als Brazilië, die bang zijn dat zij door
allerlei speciale maatregelen ten gunste van MOL's en andere categorieën
van landen steeds meer gediscrimineerd zullen worden. Dit laatste is ook een
belangrijk argument van de Commissie tegen het Nederlandse voorstel inzake
de HIPC's. Uiteindelijk hebben de ontwikkelingslanden, ondanks forse kritiek
van een aantal MOL's, nota genomen van het aanbod van de Quad-landen. Dit
vergde immers ook niet per se een formeel WTO-besluit. Verruimde markttoegang
voor de MOL's kan uiteraard door de individuele WTO-landen eigener beweging
worden geboden.De hierboven geschetste gang van zaken is uitermate teleurstellend. Natuurlijk
zat de EU bij het formuleren van een «mini-pakket» met het probleem
dat zij, hoewel zij bereid was tot een eenzijdige stap, ook nog bepaalde concessies
achter de hand moest zien te houden om de ontwikkelingslanden te bewegen tot
medewerking aan een brede nieuwe ronde. Zoals hierboven al werd gesteld, is
het bijvoorbeeld ondenkbaar dat ontwikkelingslanden bereid zouden zijn tot
onderhandelingen over thema's als milieu en voedselveiligheid, als er niet
tevens kan worden onderhandeld over thema's die juist voor hen van belang
zijn.Niettemin had de EU zich mijns inziens ruimhartiger moeten (en kunnen)
opstellen. Zo heeft Nederland o.a. gepleit voor volledig vrije markttoegang
voor de MOL's (en toen dat onhaalbaar bleek, het in elk geval concretiseren
van de geboden markttoegang) en voor uitbreiding van dat MOL's-initiatief
tot de HIPC's. Ook heeft Nederland, samen met de Commissie en andere EU-lidstaten,
gepleit voor een dusdanige verhoging van de reguliere WTO-begroting, dat daaruit
een toereikend programma van technische assistentie kon worden gefinancierd.
En ten slotte heeft Nederland op TRIPs-gebied gepleit voor een «peace
clause» voor de lage-inkomenslanden.Wat betreft dat laatste meen ik dat het gevaar van precedentswerking,
dat de VVD constateerde, wel meevalt. De verplichtingen als zodanig zouden
van kracht blijven, maar de EU (en andere WTO-partners) zouden zich onthouden
van het aanspannen van geschillenbeslechtingszaken tegen armere ontwikkelingslanden
die er nog niet in zijn geslaagd hun TRIPs-verplichtingen na te komen, zolang
de evaluatie van hun wetgeving (de zogenaamde «TRIPs reviews»)
nog loopt.Mijn voorstel om het begrip «essentially all products» te
specificeren is door de EU overgenomen. Ik heb echter moeten constateren dat,
ondanks de van de Commissie en sommige EU-leden ondervonden sympathie, de
overige Nederlandse voorstellen (nog) niet aanvaardbaar bleken.Verder heeft Nederland de Commissie gewaarschuwd het al magere EU-voorstel
niet nog verder te doen verwateren in het overleg met de Quad-partners. Dat
laatste is toch gebeurd. Hierdoor heeft de EU een kans gemist om zich in positieve
zin te profileren. Anderzijds is het helaas een feit dat een EU-aanbod m.b.t.
de implementatieproblematiek zonder steun van bijvoorbeeld de VS weinig zoden
aan de dijk zet.Men moet zich echter niet blind staren op het «mini-pakket».
Dat is maar een stap in een proces op weg naar herstel van vertrouwen en,
wat de EU en Nederland betreft, op weg naar een nieuwe ronde. Als de nu nog
te vage elementen van het pakket op een positieve wijze worden uitgewerkt,
kan dat proces hopelijk alsnog in beweging komen. De EU moet nu met name snel
uitwerking geven aan de concretisering van een markttoegangsaanbod. De Commissie
werkt aan een voorstel. Binnen de EU geven vooral enkele landbouwproducten
als bananen, rundvlees, suiker en rijst problemen. Nederland zal ernaar streven
zo dicht mogelijk uit te komen bij volledig vrije toegang.Wat betreft de technische assistentie zullen de EU-lidstaten, nu financiering
via de reguliere WTO-begroting vooralsnog onmogelijk is, adequate vrijwillige
bijdragen moeten leveren. Naast de Nederlandse financiële bijdrage
voor de WTO-rechtswinkel ben ik voornemens om op mijn begroting middelen vrij
te maken voor een nieuwe Nederlandse bijdrage aan het WTO-trustfund, nu de
vier miljoen gulden die Nederland met ingang van 1997 beschikbaar stelde inmiddels
vrijwel zijn uitgeput. Over enige tijd kan de Kamer daarover een voorstel
tegemoet zien.Wat betreft de implementatieproblematiek blijf ik mij inzetten voor een
royalere opstelling van de EU. Die zal nu gestalte moeten krijgen in het kader
van het algemene mechanisme ter bespreking van implementatieproblemen, waartoe
op 3 mei jl. werd besloten (zie hierboven). Wèl meent de EU dat sommige
kwesties alleen in het kader van nieuwe WTO-onderhandelingen kunnen worden
opgelost. Het gaat daarbij vooral om kwesties die niet zozeer echte implementatieproblemen
betreffen als wel wensen tot wijziging van bestaande regels.Verscheidene fracties vroegen naar institutionele hervormingen
binnen de WTO en vergroting van de transparantie en het draagvlak.Wat betreft externe transparantie en draagvlak ben ik van mening dat dat
primair een zaak is voor de regeringen van afzonderlijke WTO-leden. Zij dienen
hun parlement en samenleving adequaat in te lichten en te consulteren over
wat er speelt – of zou moeten spelen – binnen de WTO. Ik meen
dat we wat dat betreft in Nederland op de goede weg zijn. Ook op het Europese
vlak is steeds meer sprake van een dialoog met zowel het Europees parlement
als met maatschappelijke organisaties over WTO-aangelegenheden.Ook op het niveau van de WTO zelf kan de transparantie worden verbeterd,
bijvoorbeeld door het eerder openbaar maken van documenten en door bijeenkomsten
met parlementariërs en maatschappelijke organisaties. Overigens wordt
hier weerstand ondervonden van ontwikkelingslanden, die vrezen dat maatschappelijke
organisaties uit de rijke Westerse landen hiermee een middel in handen krijgen
om hùn waarden en aandachtspunten op de agenda te krijgen ten koste
van de ontwikkelingslanden.Over institutionele hervormingen in de WTO begint geleidelijk een debat
op gang te komen in Genève. Opvallend daarbij is dat, nu de Conferentie
van Seattle wat verder achter ons ligt, er bij de ontwikkelingslanden geen
sprake meer is van een groot enthousiasme voor ingrijpende hervormingen. Grotere
ontwikkelingslanden, die vaak al betrokken zijn bij het zogenaamde «green
room»-overleg, zien daar al helemaal geen noodzaak toe. De kleinere
ontwikkelingslanden, waar het grootste probleem zit als het gaat om adequate
betrokkenheid bij de besluitvorming in de WTO, hebben vooral behoefte aan
praktische oplossingen, maar hebben nog nauwelijks ideeën ontvouwd.Ook hebben de ontwikkelingslanden aangegeven dat de ideeënvorming
over institutionele hervormingen een puur intern proces zou moeten zijn. Dit
in reactie op het voorstel van het Verenigd Koninkrijk, gesteund door Nederland,
om een «groep van wijzen» samen te stellen die kan adviseren over
mogelijke hervormingen. Verder lijkt er in elk geval brede overeenstemming
te bestaan over het handhaven van de huidige regel dat besluitvorming geschiedt
op basis van consensus.De EU heeft eerder dit jaar enkele voorstellen gedaan voor institutionele
aanpassingen voor de korte termijn. Allereerst ging het daarbij om afspraken
over voorbereiding en organisatie van Ministeriële Conferenties. Bedoeling
is o.a. om meer duidelijkheid te scheppen over de rol die moet worden vervuld
door respectievelijk de DG WTO, de voorzitter van de Algemene Raad en de voorzitter
van de Ministeriele Conferentie. Ook zouden er nadere afspraken moeten komen
over de opzet van Ministeriële Conferenties met werkgroepen
en comités en een regelmatige plenaire terugkoppeling uit informeel
overleg in beperkte kring (dat zelf ook voldoende representatief zal moeten
zijn).Ten tweede zou de steun aan ontwikkelingslanden bij het voeren van de
onderhandelingen moeten worden verbeterd en ten derde zouden enige maatregelen
moeten worden genomen gericht op vergroting van de externe transparantie (zie
boven). Zo is voorgesteld jaarlijks een openbare WTO-zitting te houden, waarbij
nationale delegaties tevens parlementariërs zouden moeten bevatten, en
om jaarlijks, gekoppeld aan die openbare zitting, een bijeenkomst met uitsluitend
parlementariërs te houden.De EU meent dat dit soort korte-termijnafspraken voldoende zijn om een
nieuwe ronde te kunnen starten. Ik ben het daar, mede gezien bovenvermelde
opstelling van de ontwikkelingslanden in Genève, mee eens. Meer ingrijpende
hervormingen zijn zeer ingewikkeld. Zij zullen ongetwijfeld jaren van discussie
en onderhandeling vergen en worden daarmee zelf voorwerp van een nieuwe ronde
(of parallelle onderhandelingen).In Brussel circuleert een aantal – nog onuitgewerkte – ideeën
voor meer ingrijpende hervormingen, die nader binnen de EU zullen worden besproken
als er meer duidelijkheid bestaat over de richting die het debat in Genève
uitgaat. Het gaat o.a. om:– verbetering van de besluitvorming (pragmatischer omgaan met het
consensusprincipe);– oprichting van een «consultative group» van beperkte
samenstelling (zonder besluitvormingsbevoegdheden);– vereenvoudiging van de WTO-structuur (minder afzonderlijke Raden
en Comités);– een zwaardere rol voor de directeur-generaal van de WTO;– een parlementaire assemblee bij de WTO;– versterkte samenwerking tussen de WTO en andere internationale
organisaties.Nederland en EU kiezen hier bewust voor de strategie om niet te zeer zelf
het initiatief te nemen, maar ruimte te bieden voor inbreng van de landen
waarom het gaat: vooral de kleinere, armste ontwikkelingslanden. Hun wensen
en behoeften staan centraal.Gaarne zal ik t.z.t., wanneer hierover meer duidelijkheid is verkregen,
de Kamer daarover berichten en dan uiteraard ook de visie van de regering
daarop geven.Het CDA en de PvdA vroegen naar de stand van zaken m.b.t.
arbeidsnormen.De inzet van Nederland en de EU blijft gericht op de totstandkoming van
een gezamenlijk ILO/WTO-forum. Concrete vooruitgang is daarmee sinds de Ministeriële
Conferentie van Seattle nog niet geboekt. Zelf zou ik het forum graag zo spoedig
mogelijk zien opgericht. Enerzijds omdat dan de noodzakelijke dialoog met
de ontwikkelingslanden, met betrokkenheid van ILO en WTO gestalte kan krijgen,
maar ook omdat op die manier het thema arbeidsnormen niet langer als een zware
hypotheek op de lancering van een nieuwe WTO-ronde zou drukken. Vooral op
milieugebied wordt vooruitgang bemoeilijkt door de koppeling met arbeidsnormen,
en dat terwijl arbeidsnormen in EU-optiek geen thema zijn waarover in een
nieuwe ronde zou worden onderhandeld.De Commissie blijft (met steun van de lidstaten) proberen steun te werven
voor het forum. Bij de ontwikkelingslanden is er echter nog veel wantrouwen
en weerstand. Het effect van de opmerkingen van President Clinton in Seattle
over sancties (zie boven) ebt maar langzaam weg. Positieve ontwikkeling is,
dat een aantal ontwikkelingslanden inmiddels wat gematigder geluiden laat
horen (o.a. Thailand, Brazilië). Hun wens is wèl om zowel de samenstelling als de agenda van het forum te verbreden.
Wat betreft de samenstelling zouden ook organisaties als IMF, Wereldbank,
UNCTAD moeten meedoen. Wat betreft de agenda zou niet alleen moeten worden
gesproken over arbeidsnormen, maar ook over andere sociale aspecten. Daarbij
worden thema's genoemd als het effect van globalisering op armoede en inkomensverdeling,
de sociale effecten van liberalisering van het kapitaalverkeer en liberalisering
van verkeer van personen.Net als de Commissie sta ik in beginsel niet afwijzend tegenover een verbreding.
Het moet immers gaan om een evenwichtige dialoog. Daarom mag deze zich niet
beperken tot onze eigen stokpaardjes en moeten ook onderwerpen die de ontwikkelingslanden
zelf na aan het hart liggen aan bod kunnen komen. Het EU-voorstel is overigens
van zichzelf al breder dan arbeidsnormen alleen. Het voorziet in de relatie
tussen handel, globalisering, ontwikkeling en arbeidsnormen. In dit bredere
geheel mag de aandacht voor arbeidsnormen uiteraard niet verloren gaan.Dat sommige ontwikkelingslanden willen meedenken over een mogelijke agenda
voor het forum is positief. We moeten ons echter nog niet rijk rekenen. Er
is nog veel weerstand, zeker tegen een forum dat niet eenmalig gehouden wordt.
Er zal dus nog zeer veel overtuigingskracht nodig zijn voordat het forum er
zal zijn.Diverse fracties vroegen naar het eerder dit jaar in Montreal
tot stand gekomen «Biosafety Protocol», het voorzorgsbeginsel
en de relatie tussen het «Biosafety Protocol» en de WTO.Allereerst merk ik op dat ik blij ben met de totstandkoming van het «Biosafety
Protocol».Ik acht het van groot belang dat er nu in multilateraal kader afspraken
zijn gemaakt over procedures voor de in- en uitvoer van levende genetisch
gemodificeerde organismen (GGO's). Enerzijds zal het belang van de handel
in GGO's de komende jaren alleen maar toenemen. Anderzijds is heel wel denkbaar
dat, als gevolg van de onzekerheden rond GGO's, beleidsafwegingen t.a.v. bepaalde
GGO's in de verschillende landen verschillend uitvallen, hetgeen op zich de
kans op handelsconflicten vergroot. De totstandkoming van het Protocol zorgt
voor een breed geaccepteerd juridisch kader dat kan helpen dergelijke conflicten
te voorkomen of in te dammen.De VS is indertijd geen partij geworden bij het Biodiversiteitsverdrag.
Daarom kon de VS ook geen partij worden bij het Protocol, dat daarvan een
uitwerking is. Dat is jammer, omdat de VS momenteel van alle landen het grootste
belang heeft bij de handel in GGO's. Niettemin is de VS achter de schermen
nauw betrokken geweest bij de onderhandelingen over het Protocol. Ik heb dan
ook de hoop dat de VS de in Montreal gemaakte afspraken tenminste zal accepteren.In het Protocol is het voorzorgsbeginsel opgenomen. Dit betekent dat het
treffen van maatregelen m.b.t. handel in een GGO mogelijk is, ook al ontbreekt
nog volledig wetenschappelijk bewijs voor het bestaan van gevaar/risico als
de GGO in kwestie wordt toegelaten. Het voorzorgsbeginsel, evenals de voorwaarden
voor toepassing ervan, zijn in het Protocol overigens niet uitgewerkt. Zoals
bekend, heeft de Europese Commissie daarover onlangs een mededeling gepubliceerd,
die momenteel binnen de EU en ook daarbuiten nog volop in discussie is. Aangezien
de Kamer daarover langs andere kanalen wordt geïnformeerd, zal ik mij
in het kader van deze brief beperken tot de relatie met de WTO.Op zich is het zeer wenselijk dat over het voorzorgsbeginsel en de toepassing
daarvan internationaal overeenstemming komt, o.a. om het risico voor protectionistisch
misbruik zoveel mogelijk in te kunnen dammen. In eerdere brieven
aan de Kamer heeft de regering gesteld dat zij van mening is dat de WTO-verdragen
ruimte bieden voor het voorzorgsbeginsel, maar dat zij streeft naar verduidelijking
van die ruimte tijdens een nieuwe WTO-ronde. In het verloop van de discussie
over bovengenoemde mededeling van de Commissie zal moeten blijken hoe e.e.a.
zich zou kunnen vertalen in een concrete inzet voor de WTO-onderhandelingen.De relatie tussen het «Biosafety Protocol» en de WTO is in
Montreal wel aan de orde geweest, maar de tekst waarover uiteindelijk overeenstemming
werd bereikt laat die kwestie in het midden. Er is dus door het «Biosafety
Protocol» – een multilaterale milieuovereenkomst (MEA) –
geen duidelijkheid geschapen over de verhouding tussen MEA's en de WTO-regels.Gezien de brede acceptatie van het «Biosafety Protocol» acht
ik de kans dat een land een krachtens het Protocol genomen maatregel in de
WTO zal aanvechten niet groot. In de WTO zijn tot dusver nooit handelsmaatregelen
aangevallen die op een MEA berustten. Niettemin blijft die mogelijkheid op
zich bestaan. Daarom blijft het streven van Nederland en de EU gericht op
een verduidelijking van die relatie in een nieuwe WTO-ronde.De Staatssecretaris van Economische Zaken,G. Ybema 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25074-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl