Frequentiebeleid; Brief regering; Voortgang beleid commerciële etherradio
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140196
 2009-2010
 
 24 095
 Frequentiebeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 254
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 21 januari 2010
 Inleiding
 Met de brief «Beleid etherradio na 2011» van 23 juni
2009 heb ik uw kamer geïnformeerd over het
voorgenomen beleid ten aanzien van analoge en digitale etherradio in Nederland.
Tijdens het AO en VAO van 1 juli 2009 deelde uw Kamer de opvatting dat
een verlenging van de huidige vergunningen de meeste zekerheid biedt voor
de transitie naar digitale etherradio. Zowel de landelijke als niet-landelijke
FM-vergunningen voor commerciële radio-omroepen zullen daarbij gekoppeld
worden aan frequentieruimte voor digitale etherradio (de zogeheten TDAB-multiplexen).
 
 De afgelopen periode heb ik samen met de sector een aantal belangrijke
stappen gezet in de uitwerking van dit digitaliseringsbeleid. In deze brief
zal ik u over het verloop van deze stappen informeren en zal ik ingaan op
een tweetal op 1 juli ingediende moties.
Tot slot zal ik u informeren over het vervolg op een door mij, tijdens het
genoemde AO, gedane toezegging.
 Voortgang uitwerking van het digitaliseringsbeleid
 Ik heb in de brief van 23 juni 2009 aangegeven dat de ontvangstklachten
van Omroep Gelderland in de Bommelerwaard worden opgelost met een frequentie
uit het kavel dat in gebruik is bij de landelijke commerciële radio-omroep
BNR Nieuwsradio. Ook geef ik invulling aan de toezegging aan BNR Nieuwsradio
om mij in te spannen om het verlies aan bereik zoveel mogelijk te compenseren
met andere frequentieruimte.
 Hiervoor is een passende oplossing voorhanden. De gesprekken hierover
bevinden zich in een finaal stadium.
 
 Voor wat betreft de ontvangstproblemen van de landelijke publieke omroep
(NPO) in de steden Zwolle, Utrecht, Rotterdam en Groningen worden de oplossingen
verder uitgewerkt in overleg met betrokken (publieke) omroepen
en zenderoperators. Voor het oplossen van de ontvangstproblemen in Alkmaar
vindt overleg plaats met de NPO. De oplossingen zullen, onder het voorbehoud
van internationale coördinatie, uiterlijk worden doorgevoerd op het moment
dat de nieuwe vergunningstermijn voor commerciële radio omroepen in 2011
ingaat.
 
 Zoals met uw Kamer besproken, worden de FM- en middengolfvergunningen
van de commerciële vergunninghouders verlengd onder de voorwaarde dat
er door deze partijen geïnvesteerd wordt in de digitalisering van etherradio.
Voor deze verlenging voor de periode van 2011 tot 2017 betalen de vergunninghouders
een vergoeding die betrekking heeft op de waarde van hun vergunning inclusief
de digitaliseringsplicht. De hoogte van de afdracht wordt, conform de brief
van 23 juni 2009, vastgesteld op basis van een waardebepalingsonderzoek.
Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een consortium bestaande uit SEO Economisch
Onderzoek, TNO-ICT en het Instituut voor Informatierecht (IVIR). De hoogleraren
S. van Wijnbergen, J. Bardoel en B. Hessel begeleiden op mijn verzoek dit
onderzoek. Voor de twee op dit moment niet gebruikte kavels A7 en A8 zal een
verdeelprocedure worden gestart nadat in het eerste kwartaal van 2010 de gebruikelijke
consultatie plaats heeft gevonden.
 
 Ten aanzien van de verlenging van de niet-landelijke FM-vergunningen en
van de AM-vergunningen geldt dat deze ook worden verlengd onder de voorwaarde
dat de houders van deze vergunningen inzetten op digitalisering van de etherradio.
De invulling van deze voorwaarde wordt momenteel in nauw overleg met alle
relevante partijen besproken. Dit betreft zowel de niet-landelijke commerciële
vergunninghouders, de AM-vergunninghouders als de regionale publieke omroepen,
opdat ook deze, in lijn met eerdere toezeggingen,
kunnen digitaliseren via frequentieruimte voor digitale etherradio.
 De huidige vergunninghouders zullen begin dit jaar over de uitkomsten
van het waardebepalingsonderzoek worden geïnformeerd. Op dat moment weten
de bestaande vergunninghouders wat voor hen de financiële consequenties
zijn van het digitaliseringsbeleid. Met de niet-landelijke commerciële-
en AM-vergunninghouders is afgesproken dat zij vervolgens hun plannen om te
digitaliseren kenbaar kunnen maken. Daarna kan de verlenging van de commerciële
vergunningen worden afgerond.
 Motie van het lid Atsma
 In de brief aan uw Kamer van 23 juni 2009 heb ik, mede namens de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, gemeld dat er in maximaal dertig
gemeenten frequentieruimte is gevonden die inzetbaar
kan zijn voor de programma’s van de op allochtone jongeren gerichte
radiozender FunX. Zoals ook in deze brief aangegeven betreft het frequenties
met een beperkt bereik en is de daadwerkelijke beschikbaarheid van deze frequenties
mede afhankelijk van coördinatie met onze buurlanden en de beschikbaarheid
van geschikte opstelpunten. Uitbreiding van het FM-bereik van FunX is niet
eenvoudig, omdat binnen de FM-band reeds een zeer groot aantal zenders actief
is. De Nederlandse FM-band is op dit moment één van de meest
dichtgeplande ter wereld. Het steeds verder dichtplannen van de FM-band heeft
tot gevolg dat de mogelijkheden afnemen om veranderingen in de zenderplanning
(bijvoorbeeld vanwege veranderingen in het buitenland) op te vangen. De gevonden
frequenties ten behoeve van dekkingsuitbreiding van FunX zullen in verband
met de benodigde internationale coördinatie met ingang van de nieuwe
exploitatieperiode in 2011 beschikbaar komen. 
 
 Gelet op de door uw Kamer aanvaarde motie van het lid Atsma, heb ik ook onderzocht wat de frequentiebehoefte is van de lokale
en regionale publieke omroepen. Daarbij ben ik uitgegaan van de ontvangstklachten
van lokale publieke omroepen die in het kader van het optimalisatieonderzoek «Lokaal
(B)ether» gemeld zijn. Daarnaast heb ik gebruik gemaakt van het recent
door de koepelorganisatie van de regionale publieke omroepen (ROOS) aangeleverde
overzicht. Agentschap Telecom heeft op basis
van bovengenoemde overzichten onderzocht of met
behulp van de voor FunX gevonden frequenties een deel van de eerdergenoemde
ontvangstklachten kan worden opgelost in de corresponderende gemeenten. Hieruit
blijkt dat de ontvangst van de lokale of regionale omroepen kan worden verbeterd
met frequenties die voor FunX zijn gevonden. Naast de al bestaande ruimte
in vier grote steden, betekent dit dat een uitbreiding naar ten minste dertien
gemeenten mogelijk wordt. In deze gemeenten zijn geen ontvangstklachten van
lokale of regionale omroepen bekend. Met de koepelorganisatie voor lokale
publieke omroepen (OLON) vindt momenteel nog overleg plaats over nadere optimalisatie
van de frequentienetwerken van lokale publieke omroepen.
 
 Op dit moment is FunX samen met de landelijke publieke omroep (NPO) en
OLON in diverse gemeenten op bestuurlijk niveau in gesprek over dekkingsuitbreiding.
De bestuurlijke inbedding van FunX en het oplossen van bestaande ontvangstklachten
worden daarbij betrokken.
 Motie van de leden Atsma en Van Dam en wijze van monitoring
van de digitalisering
 Om als luisteraar het digitale TDAB signaal te kunnen ontvangen is een
geschikte ontvanger nodig. Tijdens het VAO van 1 juli 2009 heb ik toegezegd
te laten onderzoeken wat de impact van de transitie van analoge naar digitale
etherradio voor de luisteraar is. Hierbij staan de additionele kosten, de
kosten die een consument maakt om per huishouden één (huis,
tuin en keuken-) TDAB radiotoestel aan te schaffen, centraal. Uit onderzoek
van Dialogic blijkt dat, voor een huishouden
dat wordt geconfronteerd met een verplichte omschakeling (hiervan is pas sprake
indien de analoge radio wordt afgeschakeld), er per toestel een bedrag van
ongeveer veertig tot zevenenveertig euro aan omschakelkosten verwacht kan
worden.
 
 De grootte van de groep luisteraars die door een eventuele afschakeling
wordt gedwongen te investeren in een digitale radio is afhankelijk van het
succes van de digitalisering van de analoge etherradio en het jaartal waarin
wordt afgeschakeld. Daarom heb ik besloten zowel de «uitrol van TDAB» als ook het «gebruik
van TDAB door huishoudens» en de «kostprijs van een TDAB-ontvanger» jaarlijks te laten onderzoeken.
Daarmee geef ik invulling aan de motie Atsma/van Dam.
 
 Voor een gedegen inzicht in het «bezit» en de «kostprijs» van TDAB
ontvangers in de Nederlandse huishoudens maak ik gebruik van de expertise
van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het TNO-ICT. Zij zullen
ten behoeve van de jaarlijkse publicatie «De Digitale Economie»
ook vragen opnemen over TDAB. De resultaten hiervan zullen samen met de gegevens
over de uitrol van TDAB worden opgenomen in de
eerstvolgende publicatie die jaarlijks door het CBS aan uw Kamer wordt verzonden.
Concreet betekent dit dat het eerste onderzoek onder huishoudens dit voorjaar
wordt uitgevoerd. De eerste resultaten worden vervolgens eind dit jaar gepubliceerd. 
 
 Zoals u uit het voorgaande kunt opmaken, geef ik de komende periode belangrijke
invulling aan de verdere digitalisering van etherradio.
 
 De staatssecretaris van Economische Zaken,
 F. Heemskerk 
 
 
 
 
 Kamerstukken II, 2008–2009, 24 095, nr. 241.
 
 
 Motie van het lid Atsma, 24 095, nr. 246. Motie van de leden Atsma
en Van Dam, 24 095, nr. 248.
 
 
 Kamerstukken II, 2007–2008, 24 095, nr. 225.
 
 
 De gevonden ruimte betreft frequentieruimte met een beperkt verzorgingsgebied,
waarmee in de meeste gevallen slechts in delen van gemeenten ontvangst mogelijk
is.
 
 
 Motie van het lid Atsma, 24 095, nr. 246.
 
 
 Er is voor het onderzoek onder meer gebruik gemaakt van de gegevens zoals
bekend uit het «Optimalisatieplan Lokaal (b)ether» (2006) en de
brief van ROOS aan de staatssecretaris van Economische Zaken d.d. 14 oktober
2009.
 
 
 Het onderzoek door Agentschap Telecom heeft plaatsgevonden op basis van
desk-research.
 
 
 Brief OLON aan de staatssecretaris van Economische Zaken d.d. 6 november
2009.
 
 
 Dialogic (2009): De impact van digitalisering van etherradio voor de luisteraar
(rapport is opgenomen als bijlage), is ter inzage gelegd bij het Centraal
Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
 
 
 Motie van de leden Atsma en Van Dam, 24 095, nr. 248.
 
 
 Voor de uitrol van de TDAB-infrastructuur en het aantal radiostations
dat via deze infrastructuur te ontvangen is, wordt jaarlijks gebruik gemaakt
van de gegevens die bij Agentschap Telecom bekend zijn.