Rijksbegroting Buitenlandse Zaken 1995; Verslag algemeen overleg over het verslag van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling Kaïro
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-V, nr. 34

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-V nr. 34

23-02-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1995nr. 34VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 februari 1995De vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 16 februari 1995 overleg gevoerd met de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
over het verslag van de Internationale Conferentie over Bevolking en
Ontwikkeling in Kaïro (23 900 V, nr. 20).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD) sprak haar waardering
uit voor de rol die de minister op de conferentie heeft gespeeld. Nederland
heeft een respectvol en tolerant geluid laten horen. Vooral ook had zij waardering
voor de wijze waarop ambassadeur Biegman de discussie over enkele controversiële
punten heeft geleid. Verder was zij zeer tevreden over het feit dat Nederland
de NGO's de nodige ruimte heeft geboden om een eigen inbreng te leveren.Mevrouw Van Heemskerck vond het jammer dat het verslag zo laat is verschenen.
Zij vroeg zich verder af wat precies wordt bedoeld met het winstpunt «de
onderstreping van de urgentie van het bevolkingsvraagstuk zonder het zaaien
van paniek». Waar slaan de drie laatste woorden precies op?Op bladzijde 2 wordt aan de ene kant gesproken over de cruciale rol die
vrouwen hebben te leveren aan het ontwikkelingsproces, maar aan de andere
kant wordt op dezelfde bladzijde gezegd dat de participatie van vrouwen niet
moet worden gezien als instrument maar als doel. Kan de minister deze tegenstrijdigheid
verklaren?Mevrouw Van Heemskerck drukte vervolgens de minister op het hart door
te blijven gaan met inhoud te geven aan het begrip «sexual rights»
zoals hij in Kaïro getracht heeft te doen. Hetzelfde geldt voor de expliciete
aandacht voor adolescenten.Abortus wordt, aldus de minister, heel nadrukkelijk beschreven als een
ernstig gezondheidsprobleem. Mevrouw Van Heemskerck meende echter dat als
uitgangspunt werd gehanteerd dat, als een land abortus toestaat, ervoor moet
worden gezorgd dat het goed en veilig gebeurt.Wil de minister het 20/20 concept nog eens toelichten? En realiseert hij
zich dat de Kamer nog niet met dit concept heeft ingestemd? De minister schrijft dat Nederland nauwlettend het proces zal volgen waarbij
bepaald wordt hoe de verschillende VN-lichamen zich dienen in te zetten voor
de verwezenlijking van het actieprogramma. Dit leek mevrouw Van Heemskerck
wishful thinking. De minister laat ook weten dat Nederland de rol van waakhond
en normsteller zal moeten spelen. Dit leek haar niet erg realistisch en ook
een beetje uit de tijd.De meerwaarde van de conferentie is vooral gelegen in de koppeling tussen
duurzame ontwikkeling en het bevolkingsvraagstuk. Ontwikkeling is inderdaad
het beste voorbehoedmiddel. Uit het verslag blijkt brede overeenstemming over
de noodzaak om de positie van vrouwen te verbeteren. Dat is natuurlijk niets
nieuws, maar mevrouw Van Heemskerck wenste wel te benadrukken dat dit geen
instrument maar een doel moet zijn.Het actieprogramma laat zien dat in het jaar 2000 17 mld. nodig is; de
Nederlandse bijdrage is met het oog daarop wel zeer minimalistisch te noemen
en mevrouw Van Heemskerck drong erop aan die bijdrage in de komende jaren
te verhogen tot het streefpercentage van 4 van het ontwikkelingsbudget. Daartoe
zou een herallocatie binnen dat budget dienen plaats te vinden. Welke parameters
liggen aan het beleid van de minister ten grondslag en hoe denkt hij vorm
en inhoud te geven aan bilaterale programma's?Mevrouw Van Heemskerck had de indruk dat er op het ministerie zelf weinig
mensen zitten met voldoende kennis en ervaring op het terrein van het bevolkingsvraagstuk.
Hoe denkt de minister in deze leemte te voorzien?Wat was het resultaat van de task force besprekingen in UNICEF, UNFPA,
UNDP en WHO? Het programma van UNFPA wordt niet in alle landen even enthousiast
geaccepteerd. Is het niet mogelijk dat wat betreft de family planning meer
wordt samengewerkt met UNICEF, dat een meer totale benadering van kind en
moeder voorstaat?De Wereldbank zegt in zijn jongste rapport «The challenge of development»
dat een van de factoren die ontwikkeling bepalen het investeren in de bevolking
is. In dit verband worden onderwijs, gezondheidszorg en family planning genoemd.
De minister heeft hier tijdens de begrotingsbehandeling plattelandsontwikkeling
aan toegevoegd, maar mevrouw Van Heemskerck wenste daar vraagtekens bij te
plaatsen. Zij meende dat plattelandsontwikkeling in dit verband niet als een
gericht thema kan worden beschouwd.Ook de heer De Jong (CDA) vroeg zich af waarom dit verslag
zo lang op zich heeft laten wachten. Hij vond de conferentie overigens erg
effectief, maar te weinig efficiënt. Met andere woorden: had hetzelfde
resultaat niet kunnen worden bereikt in minder tijd?De heer De Jong zei te kunnen instemmen met het verslag van de conferentie
en de inbreng van de minister tijdens de plenaire zitting zeer positief te
waarderen. De bewindsman was een van de weinigen die hun inbreng plaatsten
in het bredere kader van een discussie over normen en waarden. De minister
noemde dat het thema van de jaren negentig en de heer De Jong kon zich daarin
vinden. Ook vond de minister dat de mensen meer naar elkaar moesten luisteren
in plaats van elkaar te overstemmen. Hij heeft al met al een constructieve
bijdrage geleverd aan de dialoog in Kaïro.Het komt er nu op aan dat de inzet van de minister in Kaïro concreet
gestalte wordt gegeven. In de eerste plaats door ten departemente een zwaarder
accent te leggen op het thema «bevolkingspolitiek en reproduktieve gezondheidszorg».
Welke voorzieningen heeft hij wat dit betreft al getroffen en heeft hij de
NGO's aangespoord om met voorstellen te komen? De heer De Jong zei niet te
willen pleiten voor een nieuw speerpuntprogramma, want daarbij is veelal sprake
van onderuitputting. Nederland geeft in vergelijking met landen als Noorwegen,
Zweden, Denemarken en zelfs de Verenigde Staten relatief weinig
uit aan bevolkingspolitiek. Kan de minister toezeggen dat hij stappen zal
ondernemen om binnen afzienbare termijn te komen tot verwezenlijking van de
4%-norm? Dat zou een verhoging van het budget van 80 mln. tot meer dan 200
mln. betekenen.De heer De Jong vroeg voorts aan de minister de Kamer op de hoogte te
houden van de follow up van de conferentie. De samenwerking tussen alle VN-lichamen
zal hoogstwaarschijnlijk heel wat voeten in aarde hebben. De EU heeft haar
bevolkingspolitiekbudget verdrievoudigd. Kan de minister iets zeggen over
het EU-beleid op dit punt? Ten slotte vroeg de heer De Jong naar de stand
van zaken met betrekking tot het 20/20 concept.Mevrouw Sipkes (GroenLinks) stelde vast dat de minister met
name enthousiast is over de overeenstemming over het uitgangspunt dat een
succesvolle bevolkingspolitiek niet mogelijk is als de positie van vrouwen
niet wordt versterkt. Mevrouw Sipkes kon zich hierin uiteraard vinden. Ook
oordeelde zij positief over de ondersteuning van het 20/20 concept.De minister heeft in antwoord op de vraag waarom hij in bilateraal opzicht
nog zo weinig heeft gedaan aan bevolkingspolitiek en reproduktieve gezondheidszorg
gezegd, dat vermeden moet worden kwalitatieve doeleinden te stellen omdat
daarbij voorbij kan worden gegaan aan de rechten van vrouwen. Mevrouw Sipkes
kon zich daarin niet vinden. Als in het kader van het bilaterale beleid de
verbetering van de positie van vrouwen louter wordt gezien als een einddoel,
klopt de redenering van de minister. Maar ondertussen moet vrouwen in ontwikkelingslanden
wel het recht worden geboden op voorlichting, voorbehoedmiddelen enz. en moet
hen het besef worden bijgebracht dat abortus het allerlaatste middel is om
tot verantwoorde gezinsvorming te komen. Hoe denkt de minister hieraan gestalte
te geven op zijn departement? Er is in ieder geval meer nodig dan overleg
met ambtenaren op het ministerie en in het buitenland.Mevrouw Sipkes was evenals de heer De Jong van mening dat er wel erg weinig
geld wordt vrijgemaakt op de begroting voor bevolkingspolitiek.Het actieprogramma heeft niet alleen betrekking op de ontwikkelingslanden
en de minister denkt dat het Nederlandse beleid zal sporen met het actieprogramma.
Mevrouw Sipkes vroeg zich af hoe in dit verband moet worden geoordeeld over
het voornemen om de vergoeding van de pil uit het ziekenfonds te halen en
de subsidie aan de Rutgersstichting in te trekken. Zij wees ten slotte nog
op de wenselijkheid het departement gebruik te laten maken van de deskundigheid
van deze stichting.De heer Van Middelkoop (GPV) stelde vast dat de conferentie
in Kaïro haar nut heeft gehad en verwees hiervoor naar de door de minister
genoemde winstpunten. In de slotverklaring wordt zelfs gesteld: «the
family is the basic unit of society»! Interessant was ook de confrontatie
van levensbeschouwelijke waarden: aan de ene kant de universeel geachte normen
en anderzijds het cultureel relativisme. Daaruit blijkt ook dat de overheid
geen neutrale positie kan innemen.De heer Van Middelkoop sloot zich aan bij de uitgesproken waardering aan
het adres van ambassadeur Biegman. De heer Biegman heeft in een overigens
uitstekend artikel in de Internationale Spectator gerept van mensen die menen
te weten wat God wil en dergelijke. Dit getuigt weer van een zeker dédain
jegens de Islam of Vaticaanstad, een dédain dat zeker geen positieve
invloed zal hebben op de internationale discussie.De heer Van Middelkoop had eveneens waardering voor de rede van de minister
tijdens de conferentie. De minister heeft verklaard het enigszins merkwaardig
te vinden dat het westen een structureel aanpassingsprogramma wil opleggen
aan ontwikkelingslanden, terwijl dit niet aan de orde is als het gaat om de
aanpassing van westerse economieën en levensstijlen. Wat
doet de bewindsman met een uitspraak als deze in Nederland zelf?De minister is voornemens het 20/20 concept aan de orde te stellen tijdens
de Sociale Top in Kopenhagen. De heer Van Middelkoop vroeg hem hieraan iets
meer handen en voeten te geven. Wat betekent dit voor het Nederlandse beleid?
In tegenstelling tot mevrouw Van Heemskerck Pillis-Duvekot en de heer De Jong
was de heer Van Middelkoop niet van mening dat exclusief ten behoeve van de
family planning meer geld moet worden uitgetrokken. Het leek hem beter te
investeren in zaken als waterzuivering en sanitaire voorzieningen (die passen
binnen het 20/20 concept) dan in zoiets als family planning, een kwestie die
veel culturele elementen in zich bergt. Het ontwikkelingsland zelf behoort
hier een eerste taak te hebben.Nederland zal zich ervoor inzetten de sexuele rechten op de agenda te
krijgen van de Vrouwenconferentie in Peking. Waarom eigenlijk? De Heilige
Stoel en een aantal islamitische landen blijven wat dit betreft op hun eigen
gelijk staan en wat is erop tegen voor het westen om zich eens aan te passen?
Wellicht is er ook zoiets als een liberaal fundamentalisme.Wat moet precies worden verstaan onder een kritische doorlichting van
de mandaten van de VN-organen? Amerika heeft in het verleden aanvaringen gehad
met de VN als het gaat om het accepteren van abortus als een bevolkingspolitiek
instrument. Mag ervan worden uitgegaan dat dergelijke aanvaringen na Kaïro
tot het verleden behoren? De uitspraak dat abortus niet mag worden beschouwd
als een bevolkingspolitiek instrument, dient gevolgen te hebben voor de mandaten
van VN-organen.Schrijft de minister niet al te gemakkelijk dat in het Nederlandse bilaterale
beleid meer aandacht moet worden geschonken aan family planning? Tijdens de
begroting heeft hij zelf verklaard dat sociaal beleid vaak beter is dan beleid,
uitsluitend gericht op family planning. Waarom dan toch gerept van projectvoorstellen
op dit specifieke terrein?Het Kaïro-platform heeft gepleit voor een grotere betrokkenheid van
NGO's. Er worden zeer gedetailleerde onderzoeksvoorstellen gedaan die uiteindelijk
uitmonden in een pleidooi voor financiële steun van de overheid. Welke
financiële follow up denkt de minister te geven aan de conferentie? De
heer Van Middelkoop zei enigszins sceptisch te zijn over de wenselijkheid
daarvoor een deel van de ODA-geldstroom te gebruiken.Mevrouw Dijksma (PvdA) deelde mee dat haar fractie zich kan
vinden in het verslag over de conferentie. De conferentie zelf was ook succesvol
en de woorden van de minister over produktie- en consumptiepatronen in het
noorden konden op veel sympathie rekenen van de deelnemers uit het zuiden.
Wellicht dat de betrokkenheid van parlementariërs bij dergelijke internationale
conferenties iets zou kunnen worden vergroot.Mevrouw Dijksma deelde het optimisme over de geboekte resultaten. Er was
vrij brede consensus over de noodzaak om de positie van vrouwen te verbeteren
en gelukkig hebben begrippen als reproduktieve gezondheid en veilige abortus
een plaats gevonden in het slotdocument. Interessant is natuurlijk de implementatie
van de resultaten van Kaïro in het Nederlandse beleid. De minister zegt
dat er in het bilaterale beleid meer aandacht moet komen voor bevolkingsprojecten
en dat hiervoor geld moet worden gevonden onder het geldende kasplafond. Het
spreekt voor zich dat dit beleid in overleg met de betrokken overheden moet
worden vastgesteld. Maar welke instrumenten denkt de minister daartoe te hanteren?De woorden van de minister over de noodzaak van aanpassing van produktie-
en consumptiepatronen in het noorden zijn ook gebezigd door vertegenwoordigers
van VROM op de conferentie over sustainable development in Oslo. Er vindt
dus afstemming van beleid plaats. Mevrouw Dijksma zei vervolgens de minister krachtig te willen ondersteunen
in zijn streven de sexuele rechten op de agenda van de Vrouwenconferentie
in Peking te krijgen.Ten slotte stelde mevrouw Dijksma vast dat de minister de definitie van
het 20/20 concept minder belangrijk vindt dan de afstemming tussen donorlanden.
Er is wel gesuggereerd om aan dat concept de volgende inhoud te geven: alle
landen verplichten zich om 20% van hun begroting te besteden aan sociale ontwikkeling,
terwijl de rijke landen zich verplichten 20% van de ODA-gelden te bestemmen
voor leniging van de elementaire sociale noden. Hoe oordeelt de bewindsman
hierover? Welke verwachtingen heeft hij van de Sociale Top en heeft hij hierover
al contacten gehad in EU-verband? Hoe wordt over het 20/20 concept geoordeeld
in de ontvangende landen?Mevrouw Roethof (D66) sprak namens haar fractie waardering
uit voor de inzet van de Nederlandse delegatie in Kaïro en met name voor
het werk van de heer Biegman. Het was vanzelfsprekend geen eenvoudige opgave
formuleringen te vinden die de liberaal-humanistische visie aan de ene kant
en het orthodox-fundamentalistische denken aan de andere kant konden overbruggen.
De winst van de conferentie ligt in de mondiale dialoog die gevoerd is over
ethiek en over het in alle culturen zeer gevoelige onderwerp van de voortplanting
van de mens. Een dergelijke dialoog is van groot belang in een tijd van groeiende
polarisatie en escalatie van etnische of religieuze conflicten.Die winst heeft echter wel een prijs gehad. De passages over de sexual
rights en over andere samenlevingsvormen dan het gezin moesten uit het slotdocument
worden geschrapt. Ook bleek het niet mogelijk de algemene erkenning van een
veilige abortus als integraal onderdeel van de reproduktieve gezondheidszorg
aanvaard te krijgen. Het streven naar consensus heeft ertoe geleid dat het
slotdocument niet scherp genoeg is om een antwoord te kunnen geven op de omvang
en de ernst van het probleem. In veel ontwikkelingslanden is de bevolkingsgroei
dermate explosief dat er van ontwikkeling geen sprake kan zijn; de economische
groei wordt daar ver overtroffen door de bevolkingsaanwas.De fractie van D66 maakt zich zorgen over de follow up van de bevolkingsconferentie.
De door de minister voorziene verhoging van 4 mln. voor dat doel is veel te
mager. Mevrouw Roethof zei evenals de minister weinig behoefte te hebben aan
nieuwe speerpunten, maar wilde wel graag een extra inspanning op dit punt
en een concrete vertaling van de in Kaïro gemaakte afspraken. Daartoe
dient de staf ten departemente worden versterkt. Er moeten meer artsen bij
het opzetten van klinieken en gezondheidscentra worden betrokken. Het onderwerp
«bevolkingspolitiek» dient in ieder geval een groter aandeel te
krijgen in de landenprogramma's. Is het wellicht mogelijk Nederlandse deskundigen
in te schakelen bij het beleid van de EU nu bij gebrek aan concrete plannen
het budget onvoldoende wordt benut?Mevrouw Roethof wees er nog op dat in 1989 een internationaal forum over
bevolkingspolitiek is gehouden in Amsterdam («Aan de vooravond van de
21ste eeuw») waarbij is afgesproken dat donorlanden 4% van hun ontwikkelingsbudget
aan family planning zouden uitgeven.Mevrouw Roethof plaatste kanttekeningen bij een al te breed beleid, waarin
dan relaties worden gelegd tussen allerlei ontwikkelingsrelevante aspecten.
Op die manier hoeft het donorland geen politieke prioriteiten te stellen.
Een al te holistische benadering viel ook in Kaïro waar te nemen. Op
de nog komende wereldconferenties zal ongetwijfeld ook een relatie worden
gelegd met sociaal-economische thema's en mevrouw Roethof zei af en toe de
indruk te hebben dat op al die conferenties ongeveer hetzelfde wordt besproken.
Zij wees er nog op dat in de praktijk van alledag in de ontwikkelingslanden
zelf die verbanden wel worden gelegd. Wereldconferenties dienen echter de
attentiewaarde van een bepaald thema te vergroten en niet uit
te waaieren over allerlei deelthema's. Het stoorde haar enigszins dat er na
de conferentie in Kaïro in wezen weinig is veranderd in de ontwikkelingspolitiek
van de donor- en ontwikkelingslanden. Dat is overigens wel begrijpelijk gezien
het te brede spectrum van de conferentie.Inmiddels wordt onder leiding van mevrouw Nafis Sadik gesproken over de
uitwerking van het slotdocument. Daarbij doemt direct het gevaar op van competentiestrijd
tussen de diverse VN-organisaties. Kan de minister de Kamer te zijner tijd
informeren over het verloop van die besprekingen? Kan hij toelichten waarom
hij het bevolkingsfonds wel een speciale maar geen exclusieve rol toedicht?Mevrouw Roethof zei ten slotte het 20/20 concept zeer interessant te vinden.
Door die norm in Kaïro te propageren, heeft de minister de agenda van
de Sociale Top beïnvloed. Management by speech op mondiaal niveau is
een uitstekende manier om prioriteiten te stellen en de politieke agenda te
bepalen. Het antwoord van de regeringDe minister stelde de lovende woorden van de commissie voor
de inzet van de Nederlandse delegatie in Kaïro zeer op prijs en zegde
toe de heer Biegman daarvan op de hoogte te zullen brengen.Dat het verslag van de conferentie zo lang op zich heeft laten wachten,
heeft te maken met het feit dat niet kon worden volstaan met een korte politieke
beoordeling. Er is ook aandacht besteed aan beleidsconsequenties en op voorstellen
van het NGO-platform en bovendien is niet alleen het bevolkingsvraagstuk in
ontwikkelingslanden in het geding.De voorstellen van het NGO-platform zijn gewogen en hebben een plaats
gekregen in het geheel. De minister benadrukte dat in Kaïro het kabinetsstandpunt
is verwoord en dat in de brief aandacht is besteed aan de beleidsconsequenties
voor de diverse departementen. Het veranderen van niet duurzame consumptie-
en produktiepatronen heeft alles te maken met de noodzakelijke herstructurering
van de Nederlandse samenleving. Vandaar de in het NMP2 opgenomen acties. Een
dergelijke herstructurering is alleen al nodig uit een oogpunt van geloofwaardigheid
in de relatie met ontwikkelingslanden.De minister vond dat mevrouw Sipkes terecht enkele aspecten van binnenlandse
reproduktieve gezondheidszorg naar voren heeft gebracht en zegde toe haar
opmerkingen door te geven aan de desbetreffende collega. In dit stadium kon
hij geen oordeel uitspreken over haar inhoudelijke opmerkingen omdat hij geen
vooroverleg heeft kunnen hebben over de door haar genoemde specifieke punten
(het voornemen om de pil uit het ziekenfonds te halen en de subsidiëring
van de Rutgersstichting te verlagen). De minister zei erop toe te zullen zien
dat er een antwoord komt op de door mevrouw Sipkes gestelde vragen.Een van de positieve uitkomsten van de conferentie is dat er geen overmatige
verontrusting ten grondslag heeft gelegen aan de gekozen beleidsinstrumenten.
Het is goed dat op een evenwichtige wijze overeenstemming is bereikt over
de noodzaak te komen tot een beheersbare natuurlijke bevolkingsgroei. Een
ander winstpunt is dat de politieke verkramptheid van sommige regeringen om
over bepaalde zaken te spreken geen concrete gestalte heeft gekregen tijdens
de conferentie. Dit alles betekent niet dat maximale overeenstemming over
alle agendapunten is bereikt. De bewindsman sprak de hoop uit dat de punten
die onvoldoende gewicht hebben gekregen in het slotdocument opnieuw aan de
orde zullen worden gesteld op de vrouwenconferentie in Peking, maar vroeg
zich tegelijkertijd af of het mogelijk zal zijn substantiële vooruitgang
te boeken. Nederland zal in ieder geval op een waardige en duidelijke wijze
die punten inbrengen in de wetenschap dat het om een wereldconferentie
gaat en dat het niet de bedoeling kan zijn het Nederlandse beleid bevestigd
te krijgen.De minister was van mening dat bij het bepleiten van sexuele rechten de
nadruk gelegd diende te worden op de positie van adolescenten.De minister stelde het feit dat abortus als volksgezondheidsvraagstuk
bespreekbaar was tijdens de conferentie als winst voor de VN te beschouwen.
De hoge sterfte tengevolge van onveilige abortus leek hem de basis om vooruitgang
te boeken op dit punt. Ook Islamitische landen en de voormalig socialistische
landen konden zich in het algemeen met dit uitgangspunt verenigen.De minister ging ervan uit dat er geen verschil van mening over is dat
participatie van vrouwen geen middel maar een doel op zichzelf is. Dat laat
onverlet dat die participatie een belangrijk instrument kan zijn om andere
doelstellingen te bereiken.De vraag of een op family planning toegespitste dan wel een meer holistische
benadering moet worden gevolgd, heeft al vanaf het begin van de discussie
over bevolkingsbeleid centraal gestaan. Nederland heeft zich altijd op het
standpunt gesteld dat ontwikkeling op zich het beste middel is om de natuurlijke
bevolkingsaanwas te vertragen. Daarbij moet dan niet alleen worden gedacht
aan economische ontwikkeling maar vooral ook aan armoedebestrijding en verbetering
van de positie van de mensen die het slecht hebben. Overigens kan wel de stelling
worden verdedigd dat economische ontwikkeling die leidt tot een verhoging
van de algemene levensstandaard op langere termijn ook een betekenisvolle
rol kan vervullen op het terrein van de bevolking. Een min of meer holistische
benadering behoeft echter een gerichte aanpak op terreinen als basisonderwijs,
basisgezondheidszorg, verbetering van de positie van vrouwen, plattelandsontwikkeling
e.d. niet in de weg te staan. In dit kader kan heel goed een op family planning
gericht beleid worden gevoerd. Er is dus sprake van drie niveaus: de algemeen-economische
ontwikkeling die onder bepaalde voorwaarden op langere termijn effect kan
hebben, onderwijs en gezondheidszorg (het middenniveau) en ten slotte family
planning. Het ene niveau kan niet zonder het andere en dat betekent dat men
op alle drie niveaus actief moet zijn.Het 20/20 concept heeft vooral betrekking op het middenniveau, maar er
moet natuurlijk wel overeenstemming zijn over de vraag wat precies onder basis-sociale
voorzieningen wordt verstaan. Het concept houdt in: 20% van de begroting van
ontwikkelingslanden en 20% van de hulpverlening van de rijke landen ten behoeve
van basisvoorzieningen. De minister voegde hier nog aan toe dat voor hem de
relatie tussen beide percentages belangrijker is dan de hoogte ervan. Er moeten
overigens nog talloze problemen worden overwonnen want ontwikkelingslanden
zullen een dergelijk concept alleen maar willen accepteren als er sprake is
van additionele middelen. De bewindsman zei met een dergelijke benadering
conceptuele problemen te hebben; kennelijk vindt men het probleem alleen belangrijk
genoeg als er extra middelen ter beschikking worden gesteld. Hij had overigens
oog voor de problemen waarmee een Minister van Financiën van een ontwikkelingsland
wordt geconfronteerd. De VN-instellingen hebben helaas tot op heden een geringe
inbreng gehad in de discussie over het 20/20 concept. De discussie ging voornamelijk
tussen landen die momenteel bezig zijn met de voorbereiding van de Sociale
Top. Binnen de EU is er nog geen overeenstemming op dit punt, ook al is er
in het algemeen vrij veel sympathie voor de achterliggende ideeën. Denemarken
heeft een tussenvoorstel gedaan, maar Nederland heeft gevraagd nog even te
wachten met dat voorstel in te brengen omdat wel erg veel van het concept
wordt weggegeven. Zeer binnenkort zal er in Kopenhagen met enkele lidstaten
over het concept worden gesproken. Na de Sociale Top zal hoogstwaarschijnlijk
meer duidelijkheid ontstaan.Aan het adres van de heer Van Middelkoop merkte de bewindsman op dat in de internationale discussie inderdaad weinig zal worden bereikt
als met dédain over de opvattingen van anderen wordt gesproken.Het is niet Nederland maar de UNFPA die de rol van waakhond en normsteller
dient te vervullen. Het eerste betreft de uitvoering van de aanbevelingen
van Kaïro en het tweede betreft het geven van een aanzet tot beleidsformulering.
De UNFPA mag niet de enige organisatie zijn die zich hiermee bezighoudt, want
dan wordt het beleid versmald tot louter family planning. De UNFPA heeft overigens
geleerd van Kaïro en wil meer doen dan alleen bevolkingsbeleid. Een aantal
landen – waaronder Nederland – heeft echter kenbaar gemaakt dat
de UNFPA niet een zodanig breed beleid mag voeren dat family planning te zeer
uit het oog wordt verloren. Uiteraard moet worden samengewerkt met andere
VN-organisaties (onder andere omdat de UNFPA niet overal even welkom is) maar
de minister meende toch dat nog steeds te weinig sprake is van ontschotting
tussen VN-organisaties.De bewindsman zei tijdens de begrotingsbehandeling in de Eerste Kamer
van enkele Kamerleden te horen te hebben gekregen dat hij niet zoveel afzonderlijke
doelstellingen moet formuleren. Er werd in dit verband gerept van over elkaar
heen rollende kwantitatieve doelstellingen die het moeilijk maken een consistent
beleid te voeren. Er worden echter nogal wat conferenties gehouden over specifieke
deelonderwerpen die alle kwantitatieve doelstellingen met zich meebrengen.
Tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat er sprake is van vele schotten
tussen internationale organisaties en conferenties waardoor de aanbevelingen
niet altijd onderling overeenstemmen. Er moeten politieke prioriteiten worden
gesteld. Soms kan een kwantitatieve doelstelling worden ondergebracht in een
algemene kwantitatieve doelstelling. Wellicht dat bijvoorbeeld het 20/20 concept
een aantal specifieke doelstellingen overbodig maakt. In Kaïro hebben
de westerse landen uiteindelijk voor een financiële benadering gekozen
die voornamelijk op het middenniveau (inclusief de family planning) betrekking
heeft. Het is echter niet zo eenvoudig om wat dit betreft een effectief integraal
beleid te voeren. De bewindsman constateerde dat er tot nu toe weinig extra
bilaterale activiteiten tot stand zijn gekomen op het terrein van de family
planning. Daarom zal in de begroting voor 1996 een kwantitatieve verhoging
worden opgenomen voor de hulp op het derde niveau (family planning) waarbij
ook de termijnen worden aangegeven. Dat heeft dan niet alleen betrekking op
het multilaterale maar ook op het bilaterale niveau. De minister vroeg nog
wel aandacht voor het dilemma dat het formuleren van kwantitatieve doelstellingen
(b.v. naar aanleiding van een VN-conferentie) kan leiden tot een conflict
met eerder geformuleerde doelstellingen in het bijzonder en de begroting in
het algemeen. De kwantificering van het extra budget voor family planning
dient dus plaats te vinden in het kader van de begroting voor 1996.Het spreekt voor zich dat ten departemente de nodige deskundigheid aanwezig
dient te zijn voor de beoordeling van de plannen op het terrein van family
planning. De minister meende te kunnen zeggen dat die deskundigheid inderdaad
aanwezig is: artsen, demografen en mensen die veel kennis en ervaring bezitten
op gebieden als primair onderwijs, gezondheidszorg, vrouwen en ontwikkeling
enz. De problemen kunnen worden geïdentificeerd en de plannen kunnen
worden beoordeeld. Uiteraard kunnen er altijd nog meer deskundigen worden
gebruikt, maar het is absoluut niet zo dat er alleen nog maar mensen worden
aangetrokken die een of andere taal hebben gestudeerd en wat betreft de ontwikkelingsproblematiek
twee linker handen hebben. Ook in het veld is voldoende deskundigheid aanwezig.
Er kan natuurlijk altijd gebruik worden gemaakt van externe deskundigen in
Nederland en vooral ook in ontwikkelingslanden zelf. Mevrouw Sipkes meende dat voor zoiets als family planning specifiekere
deskundigheid is vereist dan waarvan de minister uitgaat.Mevrouw Van Heemskerck Pillis-Duvekot zei het eens te zijn
met mevrouw Sipkes en vroeg de minister na te gaan of die deskundigheid ten
departemente en in het veld aanwezig is.De minister wees erop dat het beleidsdocument met betrekking
tot family planning door de Kamer is omarmd en dat dit document is geschreven
door de deskundigen op het departement. De medewerkers die het beleid hebben
geformuleerd, beoordelen ook de voorstellen en de minister herhaalde dat hij
over alle deskundigen beschikt die vereist zijn. Het is meer een kwantitatief
dan een kwalitatief probleem, maar hij zegde toe hiernaar nog eens te zullen
kijken.In mei wordt wederom een EU-ontwikkelingsraad gehouden en dan zal ongetwijfeld
ook worden gesproken over bevolkingsbeleid. De minister zei weinig hoopvol
te zijn gestemd als het gaat om het inschakelen van Nederlandse deskundigen
bij het uitvoeren van de EU-begroting. Over het algemeen is de EU niet zo
gecharmeerd van een te grote bemoeienis van de lidstaten. De bewindsman zegde
toe zich nader te zullen oriënteren op de gevolgen van de bevolkingsconferentie
in Kaïro voor het Europese beleid.In VN-verband is een discussie ontstaan over een nieuwe samenwerkingsvorm
tussen de Population Division en de UNFPA. Die discussie is nog niet afgerond.
Er zijn nog geen voorstellen gedaan die ieders instemming kunnen wegdragen.
Ook is in het kader van de VN overleg gevoerd over fondsenwerving voor activiteiten
op het terrein van de family planning. Het resultaat van dat overleg was nogal
teleurstellend; het ambtsbericht vermeldt dat er consensus is over het belang
elkaar op de hoogte te houden van de ontwikkelingen op dit vlak. Verder is
in het kader van de OECD overleg gevoerd over de gevolgen van de bevolkingsconferentie,
maar dat was in belangrijke mate een conceptuele vergadering waarbij sommige
landen leken terug te komen op de in Kaïro ingenomen standpunten en financiële
commitments. Ten slotte zijn tijdens de Algemene Vergadering van de VN de
resultaten van Kaïro aan de orde geweest en zijn de afspraken in een
resolutie vastgelegd. Daarbij is ook gesproken over de institutionele gevolgen
voor de VN-bevolkingscommissie. Deze commissie zal worden gerevitaliseerd
en de naam «De Commissie voor bevolking en ontwikkeling» krijgen.
Dat duidt erop dat er meer aandacht komt voor een «breed» beleid.
De UNFPA heeft gevraagd om er bij de VS op aan te dringen het beleid ter zake
niet terug te schroeven. Als dat al gebeurt, hoopt de UNFPA dat de EU het
ontstane gat zal opvullen.De fungerend voorzitter van de commissie,BukmanDe griffier van de commissie,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (AOV), Woltjer (PvdA), Hessing (VVD), Van
den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof (D66),
Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Hirsch Ballin (CDA), Korthals (VVD),
Van der Stoel (VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma
(PvdA), Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van
den Berg (SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA),
Hendriks, Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Brinkman (CDA),
Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-V-34.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl