Wijziging Meststoffenwet en intrekking Wet verplaatsing mestproductie en Wet herstructurering varkenshouderij (vereenvoudiging productierechten); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30004, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

13-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30004 nr. 6

11-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Noodzaak en geschiktheid productierechten2. Productierechten voor varkens- en pluimvee3. Productierechten voor overige sectoren4. Flexibilisering, vereenvoudiging en deregulering6. BedrijfseffectenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30004Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 30004, nr. 6 h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 004Voorstel van wet tot wijziging van de Meststoffenwet en intrekking van
de Wet verplaatsing mestproductie en de Wet herstructurering varkenshouderij
(vereenvoudiging productierechten)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 11 april 20051. InleidingMet belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de verschillende fracties op het voorstel tot wijziging van
de Meststoffenwet en intrekking van de Wet verplaatsing mestproductie en de
Wet herstructurering varkenshouderij (vereenvoudiging productierechten). De
reactie in de onderhavige nota naar aanleiding van het verslag geef ik mede
namens de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Ik volg daarbij de volgorde van het verslag.De leden van de PvdA-fractie hebben vragen over een vermeende aanpassing
van het verzoek om derogatie van de gebruiksnorm voor dierlijke mest, bedoeld
in bijlage III.2 van de Nitraatrichtlijn1, en
informeren naar de gevolgen voor het landelijk mestoverschot.De Nederlandse regering is, anders dan de leden van de PvdA-fractie veronderstellen,
niet bezig het derogatieverzoek aan te passen. Het derogatieverzoek zal volledig
in overeenstemming zijn met het akkoord dat op 1 juli 2004 met Commissaris
Wallström is gesloten. Gevolgen van een dergelijke aanpassing voor het
mestoverschot zijn derhalve niet aan de orde. De verschuiving van de tweede
technische bespreking in het nitraatcomité van de door Nederland voorgestane
derogatie van 15 maart naar 12 april 2005 heeft uitsluitend te maken
met de beschikbaarheid van vergaderruimte en voldoende tolken. Over het verzoek
om een derogatie zal – overeenkomstig de oorspronkelijke bedoeling –
pas in juni van dit jaar in het Nitraatcomité worden gestemd. Het derogatieverzoek
en de onderbouwing daarvan wordt een dezer dagen formeel ingediend bij de
Europese Commissie en worden u separaat toegezonden.2. Noodzaak en geschiktheid productierechtenDe leden van de PvdA-fractie hebben vragen over de geschiktheid van een
absoluut dierplafond. Zij geven de voorkeur aan een mineralenquotum en menen
dat voor bezwaar en beroep vatbare beslissingen bij de vaststelling van dat
quotum per bedrijf kunnen worden voorkomen door in de wet zelf
te voorzien in de omrekening naar mineralenquota aan de hand van een reëel
productieforfait.De regering acht de vervanging van een absoluut dierplafond door een mineralenquotum
geen begaanbare weg, gelet op de zwaarwegende bezwaren die zijn uiteengezet
in paragraaf 4, onder d, van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.
Een dergelijke wijziging van het systeem zou het wetsvoorstel van de regering
in zijn kern aantasten.Juist om de handhaafbaarheid van de gebruiksnormen te versterken, is gekozen
voor een op zichzelf staand systeem van productierechten, dat op eenvoudige
wijze aangrijpt bij dieraantallen in plaats van bij de mineralenbalans die
een rol speelt bij de vaststelling van de excretie van varkens en kippen in
het stelsel van gebruiksnormen. Ik verwijs op dit punt naar paragraaf 7.1
van de nota naar aanleiding van het verslag inzake het voorstel van wet tot
wijziging van de Meststoffenwet (invoering gebruiksnormen) (Kamerstukken II
2004/05, 29 930, nr. 6). Integratie van deze systemen zou betekenen dat
het systeem van productierechten in belangrijke mate zijn meerwaarde zou verliezen:
in plaats van de fraudedruk op het stelsel van gebruiksnormen te verminderen,
zou de fraudedruk juist worden vergroot, omdat onregelmatigheden dan tweemaal
lonen. Met onregelmatigheden bereikt een veehouder dan immers ten eerste dat
hij minder mest behoeft af te voeren om te voldoen aan de gebruiksnormen en
aan de verplichting tot verantwoording van de afzet van overschotmest, en
ten tweede dat hij meer dieren kan houden binnen zijn productieplafond. Het
werken met een stalbalans in het kader van het stelsel van gebruiksnormen,
waarvan de door de leden van de PvdA-fractie gewenste stimulans voor voorlopers
op het vlak van mineralenefficiëntie uitgaat, vereist dat de overheid –
in een situatie van hoge mestafzetkosten – nog een afzonderlijk instrumentarium
heeft om de productieomvang en daarmee de mestafzetprijzen te beheersen. Overigens
brengt een dergelijk stelsel naast het stelsel van de gebruiksnormen, zoals
is aangegeven in paragraaf 7, onder b, van de memorie van toelichting
op het punt van de administratievoering geen extra lasten met zich, omdat
bedrijven sowieso een dieradministratie moeten bijhouden, ook voor andere
onderdelen van de wetgeving.De hiervoor genoemde, zwaarwegende bezwaren staan nog los van de door
de regering genoemde uitvoeringsproblemen, gekoppeld aan onder meer de omzetting
van het huidige dierplafond van elk bedrijf in een voor dat bedrijf passend
mineralenquotum. Zoals in paragraaf 4, onder d, van de memorie van toelichting
is aangegeven, zou eerst ten aanzien van elk bedrijf op basis van de productie
in het verleden een nieuwe mineralenreferentie moeten worden vastgesteld hetzij
op basis van een zo goed mogelijke benadering van de werkelijke excretie die
per dier werd gerealiseerd, hetzij op basis van forfaits. Na instelling van
deze nieuwe mineralenforfaits, moet vervolgens jaarlijks worden vastgesteld
of de mestproductie op het bedrijf binnen dit mineralenplafond is gebleven
of niet. Duidelijk is dat voor de omrekening van de varkensrechten en pluimveerechten
naar een mineralenplafond niet zonder meer kan worden uitgegaan van de forfaits
die in het verleden als basis voor de vaststelling van deze productierechten
zijn gehanteerd, zoals 7,4 kg fosfaat per vleesvarkens per jaar (1 varkenseenheid)
en 0,5 kg fosfaat per volwassen legkip per jaar. Inmiddels worden immers gemiddeld
aanzienlijk lagere excreties per dier gerealiseerd. Zouden de mineralenquota
worden berekend op basis van de oude, hoge forfaits en zouden bedrijven voor
de berekening van de binnen het quotum toegestane mestproductie vervolgens
mogen werken met de lagere, werkelijke excretiewaarden, dan zou in potentie
een aanzienlijke groei van de veestapel en van de mineralenproductie kunnen
plaatsvinden. De sturingskracht van het stelsel zou dan ernstig worden ondergraven,
de mineralenoverschotten en de milieudruk zouden toenemen, evenals de fraudedruk
op het stelsel van gebruiksnormen.Om dit te vermijden zou derhalve, als aangegeven, hetzij op basis van
een benadering van de werkelijke excretie hetzij op basis van lagere excretieforfaits
een nieuw mineralenquotum moeten worden vastgesteld. Bij beide technieken
is evenwel sprake van een uiterst complexe vertaalslag naar een afzonderlijk
fosfaat- en stikstofquotum voor het individuele bedrijf, die zowel voor de
agrariër als voor de overheid hoge lasten met zich zou brengen. Rekening
moet worden gehouden met veel bezwaar- en beroepsprocedures en met een knelgevallenproblematiek
die in omvang vergelijkbaar is met de problematiek die aan de orde was bij
invoering van de varkens- en van de pluimveerechten. Zolang de discussies
met de individuele veehouders over de wijze waarop hun bestaande productierecht
is omgezet naar een mineralenquotum niet zijn uitgekristalliseerd en er onduidelijkheid
bestaat, zal ook de handhaving van het quotum zelf problematisch zijn. Ook
dit leidt derhalve tot een verzwakking van de sturingskracht van het systeem
van productierechten als zodanig.Hoe de leden van de PvdA-fractie dit soort problemen en voor bezwaar en
beroep vatbare beslissingen willen voorkomen door gebruik te maken van een
«reëel forfait» ziet de regering niet.Wat is een reëel forfait, gegeven de grote verschillen in bedrijfsvoering
die tussen bedrijven bestaan? Zou het mineralenquotum worden vastgesteld op
basis van forfaits die staan voor de gemiddelde excretie door varkens en pluimvee
van de betrokken diercategorie in de praktijk, dan zal per saldo een uitbreiding
van de veestapel kunnen plaatsvinden. Bedrijven die thans al een lagere excretie
realiseren (50% van alle varkens- en pluimveehouderijen), zullen binnen het
mineralenplafond het aantal dieren kunnen uitbreiden ten opzichte van de huidige
veestapel. Bedrijven die thans een hogere excretie realiseren (eveneens 50%
van alle varkens- en pluimveehouderijen), zullen door middel van veevoermaatregelen
de gemiddelde excretie proberen terug te brengen, zodat zij het oorspronkelijke
aantal dieren kunnen handhaven. Voor een aantal bedrijven zal deze investering
wellicht te groot zijn, en zal deze normaanscherping een extra stimulans zijn
om te stoppen, maar dat neemt niet weg dat per saldo de ruimte voor groei
van de veestapel toeneemt. Zouden de forfaits voor de omrekening van dierplafonds
naar mineralenquota niet op het gemiddelde niveau worden gesteld maar aanmerkelijk
lager, dan zou dit risico wellicht minder groot zijn. Dergelijke forfaits
betekenen echter dat het overgrote deel van de bedrijven investeringen zal
moeten plegen voor het terugbrengen van de excretie per dier. Daartegen mag
grote weerstand worden verwacht, in het bijzonder bij bedrijven die deze investeringen
moeilijk kunnen opbrengen.Verder verwacht de regering bij de door de leden van de PvdA-fractie voorgestelde
benadering – ook los van de gekozen hoogte van de forfaits als zodanig –
veel discussie over de vraag welke diercategorieën – en welke aantallen
dieren per categorie – voor het betrokken bedrijf als uitgangspunt moeten
worden genomen voor de berekening van het mineralenquotum. De forfaits zullen
immers onherroepelijk verschillen in hoogte al naar gelang de verschillende
diercategorieën die binnen een diersoort kunnen worden onderscheiden.
Daarmee is – zoals dat ook het geval was bij de introductie van de varkensrechten
in 1998 en van de pluimveerechten in 2001 – opnieuw de vraag aan de
orde, of deze veestapel in deze omvang en met deze samenstelling in een bepaald
referentiejaar inderdaad representatief was voor het betrokken bedrijf. Het
kan niet anders dan dat ter zake een vaststelling bij voor bezwaar en beroep
vatbare beslissing wordt gedaan. In principe betekent een dergelijke benadering
overigens ook het verval van eventuele «latente ruimte» binnen
het productierecht. Hoe zou deze latente ruimte immers moeten worden berekend,
nu tegenover deze ruimte per definitie geen dieren van diercategorieën
en een daaraan toe te rekenen mestproductie staan? Zou er worden gewerkt met
een gemiddeld percentage, dan zou dat op zichzelf ook weer aanleiding kunnen
zijn voor discussie. Tot slot zal de door de leden van de PvdA-fractie
voorgestane benadering de procedure van de derogatie zeker niet bevorderen,
omdat zowel bij de Commissie als bij verschillende lidstaten vragen kunnen
rijzen omtrent de zekerheid dat de Nederlandse veehouderij niet zal groeien.De leden van de LPF-fractie menen dat de Nitraatrichtlijn niet rechtstreeks
een verplichting bevat voor een aanvullend stelsel van productierechten.De regering wijst deze leden op artikel 5, vijfde lid, van de Nitraatrichtlijn
en de overwegingen daaromtrent in het op 2 oktober 2003 door het Europese
Hof van Justitie gewezen arrest in de inbreukprocedure van de Commissie tegen
Nederland betreffende de uitvoering van de Nitraatrichtlijn.1 Artikel 5, vijfde lid, van de richtlijn luidt: «De lidstaten
treffen (...) in het kader van de actieprogramma's de aanvullende of verscherpte
maatregelen die zij noodzakelijk achten, indien al aanstonds of in het licht
van de bij de uitvoering van de actieprogramma's opgedane ervaring duidelijk
wordt dat de in lid 4 bedoelde maatregelen niet toereikend zijn om de in artikel
1 genoemde doelstellingen te verwezenlijken.» Blijkens de rechtsoverwegingen
166 en 167 van het Hofarrest moeten dergelijke aanvullende of verscherpte
maatregelen worden getroffen «zodra voor het eerst de behoefte daaraan
is geconstateerd».In casu is op basis van de evaluatie van de Meststoffenwet in 2004 opnieuw –
in vervolg op en in lijn met diverse beleidsnota's en evaluatierapporten in
het verleden – vastgesteld dat het productieplafond voor varkens en
pluimvee in de Nederlandse situatie noodzakelijk is met het oog op de handhaving
van de ingevolge artikel 5, vierde lid, van de Nitraatrichtlijn verplichte
gebruiksnormen, en daarmee ook met het oog op de realisatie van de doelstellingen
van artikel 1 van die richtlijn. Verwezen zij dienaangaande naar paragraaf 3
van de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel. Derhalve
gaat het hier om een maatregel die Nederland op grond van artikel 5, vijfde
lid, van de richtlijn ook daadwerkelijk moet treffen.De regering weerspreekt de juistheid van de stelling van de leden van
LPF-fractie, dat de richtlijn met geen woord rept over aantallen dieren of
over diersoorten. In de derde overweging van de richtlijn wordt – in
samenhang met de destijds aan de orde zijnde hervorming van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid – nadrukkelijk een relatie gelegd met de intensieve veehouderij:
« (...) dat een gemeenschappelijk optreden nodig is om de problemen
die worden veroorzaakt door de intensieve veehouderij het hoofd te bieden
(...)». De in bijlage III.2 opgenomen gebruiksnorm voor dierlijke mest
hangt hier in essentie mee samen.De LPF-fractieleden vragen voorts naar het in andere lidstaten van de
EU gehanteerde wettelijke instrumentarium ten aanzien van de beperking van
dieraantallen van specifieke diersoorten.Weinig lidstaten kennen een met Nederland vergelijkbare beperking van
de omvang van de veestapel, behalve België waar het Vlaamse gewest ook
een vorm van quotering kent. De wetgeving in andere lidstaten beperkt zich
veelal tot milieu- en exploitatievergunningen en tot het stellen van gebruiksnormen.
In sommige gevallen, zoals in Denemarken en sommige deelstaten in Duitsland,
wordt ook een relatie gelegd tussen de omvang van de veehouderij en de mate
van grondgebondenheid. Een vergelijking van de Nederlandse situatie met die
in andere lidstaten gaat evenwel op geen enkele wijze op: in geen enkele andere
lidstaat is sprake van een veedichtheid die zo groot is als in Nederland.
Alleen de veedichtheid in het Vlaamse gewest benadert die van Nederland. 2. Productierechten voor varkens- en pluimveeDe leden van de VVD-fractie vragen waarom geen uitruil mag plaatsvinden
tussen pluimvee- en varkensrechten.Het wetsvoorstel voorziet in afzonderlijke plafonds voor pluimvee en voor
varkens, zonder omwisselingsmogelijkheid. Varkens mogen uitsluitend worden
gehouden op basis van varkensrechten en kippen en kalkoenen mogen uitsluitend
worden gehouden op basis van pluimveerechten. De overweging hierbij is geweest,
dat bij het loslaten van de schotten tussen deze rechten het risico groot
is dat pluimvee wordt omgewisseld naar varkens. Dit heeft uit milieu-optiek
een aantal bezwaren.Ten eerste zou de stikstofproductie daardoor toenemen, omdat de hoeveelheid
stikstof waarmee de productie van 1 kilogram fosfaat gepaard gaat in varkensmest
veel groter is dan in pluimveemest. Dat betekent ook dat Nederland eerder
aanloopt tegen de door de Europese Commissie gestelde voorwaarde, dat in termen
van kilogrammen fosfaat èn stikstof geen uitbreiding van de dierlijke
mestproductie plaatsvindt ten opzichte van 2002. Ook kan hierdoor de ruimte
worden beperkt voor invulling van de door mij toegezegde mogelijkheid van
«50%-uitbreiding buiten rechten» ingeval van verwerking van dierlijke
mest tot producten die buiten de Nederlandse landbouw worden afgezet. Verwezen
zij dienaangaande naar het gestelde in paragraaf 4, onder e, van de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel.Ten tweede zou bij een dergelijke omwisseling de situatie op de mestmarkt
verslechteren, omdat de afzetmogelijkheden voor pluimveemest over het algemeen
veel beter zijn dan voor varkensmest. Dit in verband met de kwaliteit van
pluimveemest en in verband met de Europeesrechtelijke eisen die voor de afzet
van mest buiten Nederland gelden. Varkensmest mag anders dan droge pluimveemest
niet in onbewerkte vorm worden geëxporteerd. Ook leent onbewerkte varkensmest
zich anders dan droge pluimveemest niet voor verbranding in het kader van
de opwekking van elektriciteit.De Nederlandse Vakbond Pluimveehouders heeft recentelijk overigens aangegeven
voorstander te zijn van het in stand laten van de «schotten» tussen
varkens en pluimvee. LTO-Nederland deed dat al vorig najaar.De leden van de LPF-fractie vragen waarom grondgebonden bedrijven en bedrijven
die investeren in mestverwerking ook voor elk varken en elke kip over productierechten
moeten beschikken.Bij de invoering van de varkensrechten en pluimveerechten is er bewust
voor gekozen dat productierechten niet langer uitsluitend aan grondbezit kunnen
worden ontleend. Dit vanwege de grote uitbreiding van de varkens- en pluimveestapel
die op basis van dergelijke grondgebonden rechten kon worden gerealiseerd
en ook daadwerkelijk werd gerealiseerd. Grondgebonden rechten zouden betekenen
dat eenieder die beschikt over landgrond, ook bijvoorbeeld akkerbouwers, enkel
op basis daarvan varkens en kippen zou kunnen gaan houden. Gegeven de circa
2 miljoen hectare landbouwgrond in Nederland, zou de ruimte voor uitbreiding
enorm zijn. Dit argument tegen grondgebonden rechten geldt nog onverkort.
Dat is ook de reden waarom in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
wordt aangegeven, dat voor de overige onder de mestproductierechten vallende
diersoorten het huidige systeem geen sturingskracht heeft. Mocht in de toekomst,
anders dan verwacht, toch een uitbreiding in die sectoren plaatsvinden die
belangrijke effecten heeft voor de mestmarkt, dan zou uitsluitend een aangepast
productieplafond, zonder grondgebonden rechten, uitkomst kunnen bieden (zie
paragraaf 3, onder c, van de memorie van toelichting). Wat betreft de investeerders in mestverwerking, verwijs ik naar de in
het voorgaande al besproken voorziening op het punt van de «50%-uitbreiding
buiten rechten».De leden van de fracties van het CDA, de LPF en de SGP zijn om principiële
redenen tegen een korting van productierechten en tegen de in het wetsvoorstel
daarvoor opgenomen basis. De leden van de LPF-fractie vragen ook naar de openstaande
rechtsgang. De leden van de SGP-fractie vinden een delegatie naar een algemene
maatregel van bestuur te ver gaan. Deze leden hebben ook twijfels over de
mogelijkheid van afroming van rechten bij verhandeling. De leden van de PvdA-fractie
willen een verruiming van de kortingsmogelijkheid.De regering wijst erop, dat de in het voorgestelde artikel 58m (artikel
I, onderdeel D, van het wetsvoorstel) opgenomen basis voor een korting alleen
bedoeld is als «stok-achter-de-deur», dus uitsluitend voor de
situatie dat alle door de CDA-fractieleden genoemde mechanismen niet werken,
de sector zijn verantwoordelijkheid niet neemt en er een mestoverschot ontstaat
dat niet op milieuverantwoorde wijze wordt afgezet.Daarbij onderscheidt de korting zich van die welke is doorgevoerd in het
kader van de Wet herstructurering varkenshouderij. De hoogte van de in artikel
58m voorziene korting voor het individuele bedrijf is in het derde lid immers
uitdrukkelijk afhankelijk gesteld van de mate waarin dat bedrijf structureel
een milieuverantwoorde afzet van zijn mestoverschot heeft geregeld, door eigen
grond, door mestverwerking of anderszins. Het gaat dus om een individuele
korting, gerelateerd aan de inspanningen van het bedrijf. De korting wordt
voorts – anders dan bij de Wet herstructurering varkenshouderij –
vastgesteld bij beschikking, waartegen door elke belanghebbende beroep kan
worden aangetekend bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.De bepaling is zeer geclausuleerd, zowel ten aanzien van de doelstellingen
met het oog waarop de korting kan worden ingesteld, als ten aanzien van de
maximale hoogte van de korting en de doorvoering naar de mate waarin het individuele
bedrijf de milieuverantwoorde afzet van overschotmest heeft geregeld. De ijkpunten
voor de sector zijn derhalve op voorhand voldoende duidelijk en delegatie
naar het niveau van een algemene maatregel van bestuur wordt tegen deze achtergrond
verantwoord geacht. Dit delegatieniveau verzekert een relatief snelle interventiemogelijkheid
voor de regering, maar brengt tegelijk een procedure met zich die met de nodige
waarborgen is omkleed. De Raad van State heeft in zijn advies bij artikel
58m geen opmerkingen gemaakt.De door de leden van de PvdA-fractie in overweging gegeven verhoging van
het maximale kortingspercentage en toepassing van de korting als sanctie bij
overschrijding van de gebruiksnorm vindt de regering niet gewenst. Op overschrijding
van de gebruiksnormen staan reeds adequate sancties, in de vorm van een bestuurlijke
boete of een strafrechtelijke sanctie. Cumulatie van sancties voor één-en-hetzelfde
feit moet worden voorkomen. Bovendien zou de voorgestelde benadering leiden
tot een verschillende behandeling al naar gelang de gebruiksnorm wordt overschreden
door een veehouderijbedrijf met productierechten danwel door een akkerbouwbedrijf
zonder productierechten. Ook dat is niet gewenst.De in de voorgestelde artikelen 58k en 58l voorziene mogelijkheid van
afroming van productierechten bij verhandeling of bedrijfsoverdracht, waartegen
de SGP-fractie bezwaren heeft, is van een geheel andere orde dan de algemene
kortingsmogelijkheid. Het gaat hier om een in de huidige wetgeving reeds bestaande
mogelijkheid, die in het verleden ook gedurende vele jaren is toegepast, om
aansluitend bij de dynamiek in de markt een beperkte bijdrage aan de vermindering
van de totale mestproductie in Nederland te realiseren. Als daadwerkelijk
in de regelgeving invulling zou worden gegeven aan de afromingsmogelijkheid,
is de toepassing daarvan in de praktijk geheel afhankelijk van
de wil van de partijen: als een veehouder kiest voor investering in uitbreiding
van zijn veestapel en daartoe rechten verwerft, of ervoor kiest om te investeren
in de overname van een bedrijf met de daarop rustende productierechten, weet
hij – evenals zijn wederpartij – dat een bepaald percentage van
de rechten – maximaal 25% – niet op zijn naam wordt bijgeschreven.
Deze «afroming» zal worden verdisconteerd in de prijs die voor
de rechten of het bedrijf wordt betaald. De afroming geldt ingevolge het voorgestelde
artikel 58l, vierde lid, overigens niet ingeval van een bedrijfsoverdracht
binnen familieverband.De leden van de LPF-fractie vragen in het kader van de gedachtewisseling
over de kortingen, wat de status is van het onderhavige wetsvoorstel, ingeval
het gerechtshof te Arnhem tot een ander oordeel komt dan de Hoge Raad in zijn
arrest van 16 november 2001 in de procedure van de NVV c.s tegen de Staat.1Het voorgestelde artikel 58b van de Meststoffenwet verzekert dat alle
aanspraken die bestonden op basis van de Wet herstructurering varkenshouderij
en de daarop gebaseerde regelgeving intact blijven. Mocht in een rechterlijke
uitspraak worden vastgesteld dat een bedrijf op grond van die wet en de daarop
gebaseerde regelgeving aanspraak maakt op een hoger varkensrecht dan bij de
Dienst Regelingen is geregistreerd, dan werkt die uitspraak terug tot het
tijdstip van inwerkingtreding van de Wet herstructurering varkenshouderij.
Dat hogere varkensrecht gold derhalve ook onmiddellijk voorafgaand aan de
onderhavige stelselherziening, en is dus ingevolge artikel 58b tevens het
varkensrecht waarop de bedrijven na inwerkingtreding van de wetswijziging
aanspraak kunnen maken, althans voor zover niet inmiddels een deel van het
recht is vervreemd.In de zaak die bij het gerechtshof in Arnhem voorligt gaat het niet om
de vraag of een hoger varkensrecht moet worden geregistreerd, maar om de vraag
of de Wet herstructurering varkenshouderij en de daarop gebaseerde regelgeving
in de voorliggende individuele gevallen leiden tot een «excessive burden»
in vergelijking met andere varkenshouders. Is sprake van een «excessive
burden», quod non in de opvatting van de Staat, dan zal door een financiële
tegemoetkoming de «fair balance» tussen het algemeen belang en
het individuele belang moeten worden hersteld. Ook dat wordt op geen enkele
wijze door het onderhavige wetsvoorstel doorkruist.3. Productierechten voor overige sectorenDe leden van de CDA-fractie vragen of de paardenhouderij buiten de reikwijdte
van de Meststoffenwet, zoals deze wordt gewijzigd overeenkomstig het onderhavige
wetsvoorstel en het wetsvoorstel inzake de gebruiksnormen, kan vallen.De paardenhouderij valt niet onder het plafond van de productierechten.
De dierlijke mest afkomstig van voor gebruiks- of winstdoeleinden gehouden
paarden zal – overeenkomstig de Nitraatrichtlijn – wel meetellen
bij de bepaling of de gebruiksnormen al dan niet zijn overschreden. Het gaat
dan om bedrijfsmatig gehouden paarden, dus om paarden gehouden op fokkerijen,
in maneges en in paardenpensions. De enkele paarden die door een particulier
uitsluitend voor recreatieve doeleinden worden gehouden, tellen niet mee in
het systeem. Wel moet te allen tijde de hoeveelheid paardenmest die op landbouwbedrijven
wordt aangevoerd, ongeacht de herkomst, worden verantwoord.Ingeval van structurele afzet van paardenmest aan composteerinrichtingen
door bedrijfsmatige houders van paarden, zal een uitzondering worden overwogen
op de verplichting om de afgevoerde mest stelselmatig te wegen,
bemonsteren en analyseren. Een eenvoudige verantwoording kan daar mogelijk
volstaan.Verwezen zij verder naar de paragrafen 3.2 en 8.1, onder d, van de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel inzake de gebruiksnormen (Kamerstukken
II 2004/05, 29 930, nr. 3) en naar paragraaf 4.1 van de eerder aangehaalde
nota naar aanleiding van het verslag met betrekking tot dat wetsvoorstel.De leden van de LPF-fractie geven aan dat de varkens- en pluimveehouders
zich ten opzichte van andere sectoren gediscrimineerd kunnen voelen.Van een ongerechtvaardigd onderscheid tussen sectoren is geen sprake.
De varkenshouderij en de pluimveehouderij onderscheiden zich nu eenmaal qua
omvang, intensiteit, groeipotentie, bijdrage aan de overschotproblematiek
en milieudruk duidelijk van de overige veehouderijsectoren. Het verschil in
behandeling van de sectoren wordt uitvoerig gemotiveerd in paragraaf 3
van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel. Overigens zal ook de
omvang van de mestproductie in de andere veehouderijsectoren dan de varkens-
en pluimveehouderij nauwlettend worden gevolgd. Indien onverhoopt, tegen alle
verwachtingen in, in de betrokken sectoren toch een substantiële groei
van de mestproductie zou plaatsvinden die het evenwicht op de mestmarkt in
gevaar brengt, zullen voor die sectoren nadere maatregelen worden overwogen.4. Flexibilisering, vereenvoudiging en dereguleringDe leden van de fracties van het CDA en de PvdA vragen zich af wat het
nut is om het onderscheid te houden tussen concentratiegebieden en niet-concentratiegebieden.De regering acht vooralsnog het handhaven van dit onderscheid verstandig,
omdat daardoor elk risico van een verdere vergroting van de concentratie van
veehouderijen in het zuidelijke en in het oostelijke concentratiegebied wordt
vermeden.In dit geval speelt – anders dan bij de overwegingen ten aanzien
van de omgekeerde situatie van verplaatsing naar andere delen van Nederland
vanuit de concentratiegebieden – niet zozeer de vraag of gemeenten en
provincies, gelet op het ruimtelijke ordeningskader en het kader van de Wet
milieubeheer ten aanzien van de locale milieugevolgen, nieuwvestiging van
bedrijven wel of niet gewenst vinden. De overweging voor het in stand laten
van de belemmering van verplaatsing naar de concentratiegebieden is primair
ingegeven vanuit de doelstelling van het systeem van productierechten, te
weten het beheersbaar houden van de fraudedruk samenhangend met de afzetproblematiek
van overschotmest. Een belangrijk deel van de handhavingsproblematiek van
de mestregelgeving hangt immers samen met het feit dat veehouders hun dierlijke
mestoverschot niet op korte afstand kunnen afzetten, aangewezen zijn op transporten
op middellange en langere afstand en daarvoor aanzienlijke kosten moeten maken.
Het zijn deze kosten die fraudedruk veroorzaken. Een belangrijk deel van het
wettelijke instrumentarium is erop gericht om zeker te stellen dat mest daadwerkelijk
vanuit de concentratiegebieden, zijnde mestoverschotgebieden, wordt getransporteerd
naar gebieden waar voor deze mest nog plaatsingsruimte is, en om zeker te
stellen dat deze meststromen ook door de overheid goed kunnen worden gevolgd.
Een toename van de omvang van de mestproductie in de concentratiegebieden
leidt tot een grotere fraudedruk, waar het systeem van productiebeheersing
juist in het leven is geroepen om de fraudedruk beheersbaar te houden. Een andere overweging is, dat in de Reconstructiewet concentratiegebieden
wordt aangesloten bij de concentratiegebieden als omschreven in de mestwetgeving.
Het thans nog in stand houden van de concentratiegebieden voor de Meststoffenwet
voorkomt dat het reconstructieproces wordt doorkruist of vertraagd, omdat
ook allerlei nieuwkomers moeten worden «ingeplaatst».Een en ander laat onverlet dat de regering niet ongevoelig is voor de
argumenten van de leden van de fracties van het CDA en de PvdA. Zij zal bij
de evaluatie van de Meststoffenwet in 2007 opnieuw bezien of het onderscheid
tussen concentratiegebieden en niet-concentratiegebieden, in het licht van
de dan aan de orde zijnde ontwikkelingen in de veehouderij en stand van zaken
van de reconstructie, nog zinvol is.De door de leden van deze fracties aan de orde gestelde gevolgen voor
administratieve lasten en voor de nalevingslasten bij overheid en bedrijfsleven
zijn verwaarloosbaar. De controle op de herkomst en bestemming van de rechten
geschiedt op basis van de bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
geregistreerde bedrijfsgegevens. De fysieke locatie van de mestproductie kan
op eenvoudige wijze ter plekke worden gecontroleerd en loopt mee in de reguliere
controles in het kader van het toezicht op de naleving van de productieplafonds.
Ook is geen sprake van extra administratieve lasten voor bedrijven die productielocaties
in twee gebieden hebben. Ingevolge het voorgestelde artikel 58e van de Meststoffenwet
kunnen deze locaties immers worden samengevoegd tot één bedrijf,
met één administratie, onder de voorwaarde dat geen verplaatsing
plaatsvindt van de locaties gelegen buiten het concentratiegebied naar locaties
binnen dat gebied. Bij hooguit enkele tientallen bedrijven is een dergelijke
situatie overigens aan de orde.De leden van de CDA-fractie vinden de uitwerking in het wetsvoorstel van
de zogenoemde «50%-uitbreiding buiten rechten» mager en bepleiten
een algemeen geformuleerde mogelijkheid in de wet, ook los van pilots. Zij
vragen aandacht voor co-vergisting en stimulering van bedrijfsverplaatsing.
De leden van de SGP-fractie vragen naar de stand van zaken van de pilots en
willen dat pluimveemestverbranding zonder meer in aanmerking komt voor de
uitzondering.De regering onderschrijft het belang dat deze leden hechten aan het stimuleren
van vermindering van het mineralenoverschot door mestverwerking volledig.
Zij benadrukt dat de bestaande vrijstellings- en ontheffingsmogelijkheid van
artikel 59 van de Meststoffenwet, die – na overheveling van de regeling
van de varkensrechten overeenkomstig het onderhavige wetsvoorstel –
straks ook komt te gelden voor de varkensrechten, alle ruimte biedt om invulling
te geven aan de toegezegde voorziening van de «50%-uitbreiding buiten
rechten». Elke toevoeging in de wet zou een inperking van de ruimte
van dat artikel zijn en aan een flexibel inspelen op nieuwe ontwikkelingen
in de weg kunnen staan. De kaders en randvoorwaarden zijn op dit moment bovendien
nog niet zodanig scherp te formuleren, dat een wettelijke verankering die
een meer dan symbolische betekenis heeft verantwoord zou zijn. Over deze kaders
ontvangt de Tweede Kamer binnen afzienbare termijn een brief.De regering kan meegaan in het pleidooi om, waar mogelijk en verantwoord,
af te zien van pilots, ingeval op voorhand duidelijk is dat bepaalde vormen
van mestverwerking – bijvoorbeeld verbranding – met zodanige waarborgen
kunnen worden omkleed, dat zeker is dat alle bedrijfsmest daadwerkelijk buiten
de Nederlandse landbouw zal worden afgezet. Ook dan hebben evenwel beperkingen
te gelden ten aanzien van het aantal bedrijven en de omvang van de mestproductie
die onder de uitzondering wordt gebracht. Het door de Europese Commissie gestelde
plafond, gekoppeld aan de omvang van de fosfaat- en de stikstofproductie in
2002, mag immers niet worden overschreden. Dat betekent dat in de regeling – afhankelijk van de omvang van de veestapel in de betrokken periode –
een plafond zal worden gesteld, en dat bedrijven die aan de voorwaarden voldoen
in volgorde van aanmelding voor de voorziening toestemming voor deelname krijgen,
tot het plafond is bereikt. Ingeval in een later stadium door afname van de
landelijke mestproductie opnieuw ruimte ontstaat, kan de regeling vervolgens
weer voor deelname worden opengesteld. Naast dergelijke algemene voorzieningen
zal er evenwel ook ruimte moeten zijn voor pilots met nog minder beproefde
concepten.De invoering van de voorziening en de toelating van pilots is gekoppeld
aan de inwerkingtredingsdatum van de voorgestelde stelselwijziging, naar de
regering hoopt: 1 januari 2006. Dat laat onverlet dat al in een eerder
stadium, na vaststelling van de wijzigingswet en plaatsing daarvan in het
Staatsblad, publicatie van de Kaderregeling, houdende de nadere voorwaarden
voor deelname kan plaatsvinden. Co-vergisting en bedrijfsverplaatsing zullen
niet kunnen leiden tot een gedeeltelijke vrijstelling van het productieplafond,
omdat in geen van beide gevallen sprake is van een relatie met het doel van
het stelsel van productierechten: er is in deze gevallen immers geen sprake
van ontlasting van de mestmarkt door mestafzet buiten de Nederlandse landbouw.De leden van de PvdA-fractie zijn geen voorstander van de mogelijkheid
van 50%-uitbreiding buiten rechten. Zij menen ook dat invulling daarvan alleen
kan als eerst een korting op de productierechten wordt doorgevoerd en zij
vragen zich af of sprake is van staatssteun.De invulling van de voorziening geschiedt op basis van de ruimte die ten
opzichte van de mineralenproductie in 2002 ontstaat door de voorziene autonome
afname van de Nederlandse veestapel in de komende jaren. Een korting van de
productierechten is dus niet nodig om ruimte te creëren. Niet elke differentiatie
in of uitzondering op verbodsbepalingen is per definitie staatssteun. Ook
in het onderhavige geval is daarvan geen sprake. Er worden geen verhandelbare
rechten toegekend die als zodanig geldswaarde vertegenwoordigen. De voorziening
is niet anders dan een gedeeltelijke vrijstelling van een – uitsluitend
in Nederland geldend – verbod om uit te breiden ten opzichte van een
bepaald plafond. Het gaat dus om de gedeeltelijke opheffing van een beperking,
een opheffing die past binnen de doelstellingen die met de beperking worden
nagestreefd. De aldus geboden ruimte voor uitbreiding van het aantal dieren
kan het bedrijf – dat overigens ook kosten maakt door te investeren
in een duurdere oplossingsrichting voor de mestafzet en voor 50% rechten bij
derden aan moet kopen – zelf gebruiken voor het houden van dieren. Het
kan deze ruimte echter niet overdragen aan derden en te gelde maken.De leden van de CDA-fractie vragen of in de wet een mogelijkheid kan worden
opgenomen om de wet eerder te laten expireren, als sprake is van evenwicht.De regering wijst erop dat eerst zal moeten worden vastgesteld dàt
er sprake is van evenwicht, dat dit evenwicht van structurele aard is en dat
een en ander derhalve het laten vervallen van de productierechten rechtvaardigt.
Gelet op het legaliteitsbeginsel, komt het de regering aangewezen voor om
dit te doen in het kader van een gedachtewisseling met beide Kamers der Staten-Generaal
aan de hand van een concreet wetsvoorstel. Dat geldt ook voor de omgekeerde
situatie, dat de regering de expiratiedatum van 1 januari 2015 zou willen
schrappen.Mocht er evenwel in een eerder stadium sprake zijn van een zeer evidente
situatie dat de productierechten geen meerwaarde meer hebben en dat er in
beide Kamers der Staten-Generaal sprake is van brede steun voor het zo snel
mogelijk afschaffen van die rechten, dan zou gebruik kunnen worden gemaakt
van de mogelijkheid die de Meststoffenwet in artikel 75 biedt,
om de verschillende artikelen van de wet of onderdelen daarvan op een bij
algemene maatregel van bestuur te bepalen tijdstip te laten vervallen. Deze
mogelijkheid is ook gebruikt voor het per 1 januari 2005 laten vervallen
van het stelsel van mestafzetovereenkomsten. Er is op dit punt sprake van
gecontroleerde delegatie: een dergelijke maatregel wordt nagehangen bij beide
Kamers der Staten-Generaal en een vijfde van de leden van elke kamer kan eisen
dat het onderwerp alsnog bij wet wordt geregeld (artikel 65 van de Meststoffenwet).6. BedrijfseffectenDe leden van de CDA-fractie vragen naar de effecten van het instellen
van een ondergrens van 15 grootvee-eenheden voor bedrijfsmatig gehouden dieren.Een ondergrens van 15 grootvee-eenheden ter bepaling van bedrijfsmatig
gehouden dieren in de mestwetgeving is niet houdbaar in het licht van de Europese
verplichtingen. Er loopt in het kader van het huidige stelsel al een discussie
met de Europese Commissie over de in de artikelen 6a en 6b van het Besluit
administratieve verplichtingen Meststoffenwet neergelegde ondergrens. Deze
ondergrens houdt in dat bedrijven op elk moment in het jaar moeten voldoen
aan twee voorwaarden, namelijk dat de veebezetting maximaal twee grootvee-eenheden
per hectare bedraagt èn niet groter is dan maximaal 3 grootvee-eenheden
in zijn totaliteit. Tegen deze achtergrond acht de regering het verstandig
om voor het stelsel van productierechten vooralsnog vast te houden aan de
al geldende ondergrens van 3 varkenseenheden en 250 pluimvee-eenheden.De leden van de LPF-fractie missen een juridische paragraaf.De constatering dat de memorie van toelichting geen afzonderlijke juridische
paragraaf bevat is juist. De regering zag daartoe geen noodzaak. Ook de Raad
van State heeft niet aangedrongen op het opnemen van een afzonderlijke paragraaf.
De juridische noties komen aan de orde op de geëigende plaatsen in de
memorie van toelichting: het arrest van de Hoge Raad van 16 november
2001 inzake de rechtmatigheid van het stelsel van varkensrechten (paragraaf 2),
de noodzaak en geschiktheid van de productierechten, mede in relatie tot de
vereisten van de Nitraatrichtlijn (paragrafen 2 en 3), de evenredigheid in
relatie tot mogelijke vereenvouding en flexibilisering en tot de lasten voor
het bedrijfsleven (paragrafen 4 en 6), de aspecten van uitvoering en handhaving,
waaronder ook de sanctionering en rechtsbescherming (paragrafen 2, onderdeel
f, 4, onderdelen d en f, 5, onderdelen b en e, en 70), overgangsrecht (paragraaf 5,
onderdeel f) en de expiratiedatum (paragraaf 5, onderdeel h). Een aantal
specifieke juridische aspecten komt nog aan de orde in het artikelsgewijze
deel van memorie van toelichting, in het bijzonder in de toelichting bij artikel
I, onderdeel D (wilsuiting en terugdraaien registratie kennisgeving van overgang)
en onderdeel E (Verdrag van Aarhus), en bij artikel VII (relatie met artikel
1, tweede lid, Wetboek van Strafrecht). Verder zij erop gewezen dat ten aanzien
van het stelsel van varkensrechten en pluimveerechten geen wezenlijke wijzigingen
worden doorgevoerd en dat destijds bij de behandeling van de wetsvoorstellen
die voorzagen in de introductie van die rechten uitvoerig is ingegaan op de
verhouding tot het EG-Verdrag en het EVRM. De Hoge Raad heeft daarover inmiddels
zijn oordeel uitgesproken in zijn eerder aangehaalde arrest van 16 november
2001.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. VeermanXNoot1Richtlijn nr. 91/676/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging
door nitraten uit agrarische bronnen (PbEG L 375).XNoot1Zaak C-322/00; M en R 2003, nr. 116; JM 2003, nr. 126; Agrarisch Recht
2003, nr. 5183.XNoot1NJ 2002, 469. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30004-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl