Wijzigingen van de Overeenkomst betreffende het Internationale Monetaire Fonds; Washington, 28 april 2008 en 5 mei 2008; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2008-2009 A
 
 
 
 KST134362
 2008-2009
 A
 
 32 049 
 (
 R 1891
 )
 Wijzigingen van de Overeenkomst betreffende het Internationale Monetaire
Fonds; Washington, 28 april 2008 en 5 mei 2008
 
 
 
 
 Nr. 
 1
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 28 augustus 2009
 
 Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 7 september 2009.
 De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke goedkeuring van de Staten-Generaal
wordt onderworpen kan door of namens een van de Kamers of door ten minste
vijftien leden van de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de Tweede Kamer
of door de Gevolmachtigde Ministers van de Nederlandse Antillen onderscheidenlijk
van Aruba te kennen worden gegeven uiterlijk op 7 oktober 2009.
 
 Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen,
de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u hierbij ter
stilzwijgende goedkeuring over te leggen de op 28 april 2008 en 5 mei
2008 te Washington totstandgekomen wijzigingen van de Overeenkomst betreffende
het Internationale Monetaire Fonds (Trb. 2009, 17).
 
 Een toelichtende nota bij deze verdragswijzigingen treft u eveneens hierbij
aan.
 
 De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd.
 
 Aan de Gouverneurs van de Nederlandse Antillen en van Aruba is verzocht
hogergenoemde stukken op 4 september 2009 over te leggen aan de Staten
van de Nederlandse Antillen en de Staten van Aruba.
 
 De Gevolmachtigde Ministers van de Nederlandse Antillen en van Aruba zijn
van deze overlegging in kennis gesteld.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 
 TOELICHTENDE NOTA
 Inleiding
 De Raad van Bestuur van het Internationale Monetaire Fonds (hierna te
noemen het «IMF») keurde op 28 april 2008 en 5 mei 2008
te Washington voorstellen goed voor een tweetal wijzigingen van de op 27 december
1945 te Washington tot stand gekomen Overeenkomst betreffende het Internationale
Monetaire Fonds (hierna te noemen «de Overeenkomst»), zoals driemaal
gewijzigd (Trb. 1968, 106; Trb. 1977, 40; en Trb. 1991, 70). Een
vierde wijziging van 23 september 1997 (Trb.
1998, 72; Kamerstukken II, 1998/99, 26 244) is nog niet in werking getreden.
 De eerste voorgestelde wijziging (van 28 april 2008) beoogt een vergroting
van het stemrecht en de vertegenwoordiging in het IMF van lidstaten met een
klein stemgewicht. De tweede voorgestelde wijziging (van 5 mei 2008)
betreft een verruiming van het beleggingsmandaat van het IMF. Ieder van de
wijzigingen behoeft onafhankelijk van elkander aanvaarding door de lidstaten.
 Ingevolge de procedure van artikel XXVIII van de Overeenkomst wordt een
wijziging voor alle lidstaten van kracht nadat drievijfde van de lidstaten
met vijfentachtig procent van het totaal van de stemmen de desbetreffende
wijziging heeft aanvaard, en de lidstaten hiervan in kennis zijn gesteld door
het IMF. Mocht de desbetreffende wijziging van kracht worden voordat het Koninkrijk
deze heeft aanvaard, dan moet de wijziging geacht worden tot stand te zijn
gekomen als een besluit van een volkenrechtelijke organisatie. Inwerkingtreding
van de desbetreffende verdragswijziging geschiedt dan in overeenstemming met
artikel 92 van de Grondwet. Een eventueel dan nog lopende goedkeuringsprocedure
kan uiteraard wel worden voortgezet.
 Wijziging ter versterking van het stemrecht en vertegenwoordiging
in het IMF
 Essentie van de wijziging
 Deze wijziging behelst in essentie twee zaken, zijnde de invoering van
de mogelijkheid om Bewindvoerders van grote kiesgroepen toe te staan een extra
plaatsvervanger te benoemen, en het verhogen van de basisstemmen. Beide wijzigingen
beogen de invloed en vertegenwoordiging van lidstaten met een klein stemgewicht
te vergroten en te verbeteren.
 Voorgesteld wordt om voor Bewindvoerders van grote kiesgroepen, die een
groot aantal lidstaten met een klein stemgewicht vertegenwoordigen, de mogelijkheid
in het leven te roepen een extra plaatsvervanger te benoemen. Dit voorstel
kan bijdragen aan een verbetering van de vertegenwoordiging van deze lidstaten.
Hoewel per vergadering op elk moment maar één vertegenwoordiger
van de kiesgroep het woord voert, hebben lidstaten met een klein stemgewicht
door het benoemen van een extra plaatsvervanger vaker (of überhaupt)
toegang tot deze positie. Kleine landen kunnen, doordat er een extra plaatsvervanger
kan worden benoemd in kiesgroepen met veel leden, vaker een plaatsvervanger
leveren. Er is een roulerend systeem. Ze zijn dus vaker aan de beurt om de
plaatsvervanger te leveren.
 De Raad van Bestuur heeft verder besloten, dat na de inwerkingtreding
van deze wijziging Bewindvoerders die meer dan 19 lidstaten vertegenwoordigen
een tweede plaatsvervanger krijgen. Dit zou de beide Afrikaanse bewindvoerders
het recht geven om een extra plaatsvervanger te benoemen.
 Alle lidstaten van het IMF krijgen een aantal stemmen toebedeeld op grondslag
waarvan het stempercentage wordt bepaald. Er bestaan twee soorten stemmen,
te weten de basisstemmen en quotum gebaseerde stemmen. Alle lidstaten
krijgen evenveel basisstemmen, ongeacht de grootte van de lidstaat. Het aantal
quotum gebaseerde stemmen dat een lidstaat krijgt, hangt af van de IMF-quotum
van de betreffende lidstaat. Het quotum van een lidstaat hangt grofweg samen
met de grootte van een economie, waardoor lidstaten met een grote economie
een groter stemaandeel hebben dan lidstaten met een kleinere economie. De
wijziging behelst een verdrievoudiging van het aantal basisstemmen, hetgeen
een nivellerend effect heeft. Daarbij moet wel gezegd worden dat het aantal
basisstemmen slechts een klein percentage (5,502%) uitmaakt van het
totaal aantal stemmen, maar dat voor landen met een kleine economie vooral
het aantal basisstemmen hun stemgewicht bepaalt.
 De voorgestelde wijziging legt, naast de verhoging van het aantal basisstemmen,
de verhouding tussen basis- en quota gebaseerde stemmen vast. Dit voorkomt
dat het stemgewicht van de lidstaten met een kleine economie verwatert bij
toekomstige uitbreidingen van het aantal quota gebaseerde stemmen.
 Artikelsgewijze toelichting
 De wijziging van artikel XII, sectie 3, onderdeel (e), schept ruimte voor
het benoemen van een tweede plaatsvervanger voor een Bewindvoerder die meer
dan een door de Raad van Bestuur te bepalen aantal lidstaten vertegenwoordigt.
De Raad van Bestuur heeft overigens al bepaald dat de grens waarbij een bewindvoerder
recht zou krijgen op een extra plaatsvervanger ligt bij de vertegenwoordiging
van 19 lidstaten. Dit wordt echter niet vastgelegd in de Overeenkomst.
 De wijziging van artikel XII, sectie 5, onderdeel (a), stelt het totaal
aantal basisstemmen vast op 5,502 % van het totaal aantal stemmen.
Dit totaal aantal stemmen bestaat uit zowel basis- als quota gebaseerde stemmen.
Als de wijziging in werking treedt, resulteert dat in een verdrievoudiging
van de basisstemmen.
 De wijziging van de tweede paragraaf van schema L (Trb. 1991, 70) zorgt ervoor dat de stemmen van geschorste leden meetellen
bij het bepalen van het aantal basisstemmen. Zo wordt voorkomen dat de schorsing
van een lidstaat effect heeft op het aantal basisstemmen.
 Wijziging ter verruiming van het beleggingsmandaat van
het IMF
 Essentie van de wijziging
 Deze wijziging verruimt het beleggingsmandaat van het IMF en brengt deze
in lijn met de beleggingsmandaten van andere internationale financiële
instellingen. Het doel van deze verruiming is dat het IMF een hoger rendement
kan halen op zijn beleggingen. Volgens het huidige beleggingsmandaat mag het
IMF alleen beleggen in staatsobligaties en obligaties van andere internationale
financiële instellingen. Deze beperking drukt het rendement van de beleggingen
van het IMF.
 De wijziging heft deze beperking van het beleggingsmandaat op. In plaats
daarvan kunnen er met 70% van de stemmen regels afgesproken worden
volgens welke het IMF middelen die op de beleggings- en speciale uitkeringsrekening
staan kan beleggen. Totdat er nieuwe regels afgesproken zijn, blijven de huidige
regels gelden.
 Hoewel het niet mogelijk is om voor de inwerkingtreding van deze wijziging
al nieuwe regels af te spreken, is het College van Bewindvoerders wel al drie
grondbeginselen overeengekomen die leidend moeten zijn bij het opstellen van
de regels.
 Ten eerste moet het College van Bewindvoerders een centrale rol krijgen
bij het bepalen van het beleggingsbeleid en het controleren van de uitvoering
daarvan. De bepaling van het beleggingsbeleid zal enkel betrekking hebben
op de randvoorwaarden, de kaders, de soort producten, de te nemen
risico’s en niet op de daadwerkelijk te maken individuele beleggingskeuzes.
De kennis van het College van Bewindvoerders van niet-publieke informatie
over individuele landen, marktpartijen of andere spelers mogen door het College
niet worden meegewogen. Ervaringen van de huidige financiële en economische
crisis zullen uiteraard wel degelijk worden meegewogen in het door het College
van Bewindvoerders goed te keuren beleggingsbeleid.
 Ten tweede moet het beleggingsbeleid rekening houden met het mandaat van
het IMF, de beleggingsdoelstellingen, de inkomensbehoefte, de risico’s
en het investeringsbeleid van andere publieke instellingen. Er moeten voldoende
reserves en liquiditeit zijn en de mate van risico moet beperkt blijven.
 Ten derde moeten de regels waarborgen dat het IMF bij het beleggen geen
gebruik maakt van niet-publiek bekende informatie waarover het IMF beschikt.
Zoals reeds eerder genoemd, mag het IMF geen gebruik maken van niet-publieke
informatie bij het maken van beleggingsbeslissingen.
 Daarnaast bepaalt deze wijziging dat de boekwinst, die zich voordoet in
geval van de verkoop van goud, wordt gestort
op de beleggingsrekening van het IMF. Het IMF is van plan om 403 000
kg goud, dat gekocht is na de tweede wijziging van de Overeenkomst, te verkopen.
Een bedrag ter waarde van de boekwinst van deze verkoop zou daarna belegd
kunnen worden, zodat het IMF het reële rendement kan gebruiken als inkomstenbron.
Op de bijeenkomst van de G-20 te London van 2 april 2009 is afgesproken
dat de opbrengst van goudverkoop in beginsel mede zal worden ingezet voor
subsidiëring van de kredietverlening aan lage-inkomenslanden. Daartoe
heeft de G20 opgeroepen vanwege de financiële en economische crisis.
Door de opbrengsten minder conservatief te beleggen kan de kredietverlening
aan lage-inkomenslanden worden vergroot.
 Door deze verruiming van het beleggingsmandaat kan een betere afweging
worden gemaakt wat de beste/gewenste rendement/risico-verhouding is. Er zijn
nu geen belemmeringen meer dat bepaalde beleggingen niet mogen. Het wordt
nu bij voorbeeld mogelijk dat het IMF in aandelen gaat investeren, hoewel
tot nu toe nog niet daartoe is besloten. Op deze wijze kan het IMF zijn afhankelijkheid
van de marges op uitstaande leningen verminderen. Zo kan er een eind worden
gemaakt aan de vreemde situatie dat het IMF in geldnood raakt op het moment
dat de wereldeconomie in goede staat verkeert en er dus (bijna) geen IMF leningen
uitstaan.
 Artikelsgewijze toelichting
 De wijziging van artikel XII, sectie 6, onderdeel (f), onder (iii), verwijdert
de voorwaarde dat het IMF middelen op de beleggingsrekening moet investeren
in staatsobligaties of obligaties van andere internationale financiële
instellingen. Ook wordt de bepaling dat het IMF toestemming moet vragen aan
een lidstaat om een transactie te doen in zijn valuta afgeschaft. Daarvoor
komt in de plaats de bepaling dat het IMF met een 70% meerderheid regels
voor het beleggen van de middelen op de beleggingsrekening kan bepalen. Deze
regels hoeven niet noodzakelijkerwijs overeen te komen met de regels voor
beleggingen van middelen op de speciale uitkeringsrekening.
 De wijziging van artikel XII, sectie 6, onderdeel (f), onder (vi), verwijdert
de bepaling dat het IMF met 70% meerderheid regels voor de administratie
van de beleggingsrekening bepaalt. Deze bepaling wordt overbodig als de wijziging
van artikel XII, sectie 6(f)(iii), in werking treedt. Daarin wordt bepaald
dat het IMF met een 70% meerderheid regels voor het beleggen van de
middelen op de beleggingsrekening kan bepalen. Dit omvat ook de administratie.
 De wijziging van artikel V, sectie 12, onderdeel (h), verwijdert de voorwaarde dat het IMF middelen op de speciale uitkeringsrekening moet
investeren in staatsobligaties of obligaties van andere internationale financiële
instellingen. Ook wordt de bepaling afgeschaft dat het IMF toestemming moet
vragen aan een lidstaat om een transactie te doen in zijn valuta. Daarvoor
komt in de plaats de bepaling dat de leden met een 70% meerderheid
regels voor het beleggen van de middelen op de speciale uitkeringsrekening
kunnen bepalen. Deze regels hoeven niet noodzakelijkerwijs overeen te komen
met de regels voor beleggingen van middelen op de beleggingsrekening.
 Het nieuwe onderdeel (k) van sectie 12 van artikel V, bepaalt dat bij
de verkoop van goud dat is gekocht na de inwerkingtreding van de tweede wijziging
van de Overeenkomst (1 april 1978), een bedrag equivalent aan de boekwinst
wordt gestort op de beleggingsrekening. Een bedrag equivalent aan de boekwaarde
van het verkochte goud worden volgens dit artikel op de algemene reserverekening
gestort. Mocht de goudverkoop plaatsvinden vóórdat deze wijziging
in werking treedt, dan bepaalt dit onderdeel dat bij inwerkingtreding van
deze wijziging als nog een bedrag equivalent aan de boekwinst van die verkoop
overgeboekt wordt van de algemene reserverekening op de beleggingsrekening.
 Koninkrijkspositie
 Aangezien de Overeenkomst voor het gehele Koninkrijk geldt, wordt de goedkeuring
van de twee wijzigingen voor het gehele Koninkrijk gevraagd.
 De regeringen van de Nederlandse Antillen en Aruba achten medegelding
van deze wijzigingen voor hun land wenselijk. De wetgeving in deze landen
behoeft daartoe niet aangepast te worden.
 
 De Minister van Financiën,
 W. J. Bos
 De Minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 
 
 
 
 In het kader van de hervormingen bij het IMF is afgesproken dat een deel
van de goudvoorraad wordt ingezet om inkomen te genereren (=verkopen).