Huwelijks- en gezinsmigratie; Verslag van een algemeen overleg; Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 2 december 2009, over inburgering buitenland en huwelijksmigratie
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139738
 2009-2010
 
 32 175
 Huwelijks- en gezinsmigratie
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 13 januari 2010
 De algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie en de vaste commissie voor Justitie hebben
op 2 december 2009 vervolgoverleg gevoerd met minister Van der Laan voor
Wonen, Wijken en Integratie en staatssecretaris Albayrak van Justitie over:
 
 – de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 2 juli 2009 over de evaluatie van de Wet inburgering
in het buitenland (32 005, nr. 1);
 
 
 – de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 2 oktober 2009 over de kabinetsaanpak huwelijks- en
gezinsmigratie (32 175, nr. 1);
 
 
 – de brief van de minister van Justitie d.d.
21 oktober 2009 over de uitspraak van de rechtbank in Amsterdam over
de Wet inburgering in het buitenland (32 005, nr. 2);
 
 
 – de brief van de minister van Justitie d.d.
16 november 2009 over de huwelijksleeftijd (32 175, nr. 3);
 
 
 – de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 17 november 2009 met de monitorrapportage Wet inburgering
in het buitenland (32 005, nr. 3);
 
 
 – de brief van de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie d.d. 24 november 2009 met de antwoorden op openstaande
vragen uit het AO Huwelijksen gezinsmigratie van 18 november 2009 (32 175,
nr. 4).
 
 Van dit overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,
 Van Gent
 De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,
 De Pater-van der Meer
 De griffier van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,
 Van der Leeden
 
 
 
 Voorzitter: Dijsselbloem
 
 
 Griffier: Van der Leeden
 
 
 Aanwezig zijn drie leden der Kamer, te weten: Dijsselbloem, De Krom en
Van Toorenburg,
 
 en minister Van der Laan voor Wonen, Wijken en Integratie en staatssecretaris
Albayrak van Justitie, die vergezeld zijn van enkele ambtenaren van hun ministerie.
 
 De voorzitter: Ik open de vergadering en heet
allen welkom. Aan de orde is de tweede termijn van het algemeen overleg over
huwelijksmigratie.
 
 De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Ten eerste
dank ik het kabinet voor de brief van 23 november. Aan het einde van
het overleg spraken wij af dat de resterende vragen schriftelijk beantwoord
zouden worden. Mijn complimenten voor de snelle wijze waarop dat is gebeurd.
Ik moet zeggen dat mij dat eigenlijk wel goed bevalt, want de vragen zijn
omstandig beantwoord. Dit betekent uiteraard niet dat ik het met alles eens
ben.
 Ik zal een paar punten noemen. Bij het antwoord op vraag 2 valt het mij
op dat er bij het kabinet kennelijk ruimte is om te praten over het aanpassen
of wijzigen van internationale verdragen. Dat heb ik nog niet eerder zo expliciet
opgevangen, maar dat heb ik er in ieder geval uit afgeleid. Het kabinet zegt: «Bepaalde
maatregelen, zoals het stellen van een opleidingseis aan een partner of referent
voor de komst van de partner naar Nederland, kunnen nog niet worden gerealiseerd.»
Dat begrijp ik, maar mijn vraag aan het kabinet is: wil het kabinet dat dan
wel? Dat is toch de vraag waarmee het zou moeten beginnen? Als je zegt daar
eigenlijk wel voor te voelen, is de volgende vraag: welke juridische barrières
zijn er dan en hoe zou je die moeten aanpakken?
 Inzake het antwoord op vraag 3 is het volgende al vaker aan de orde gekomen:
in hoeverre werken internationale verdragen door in het nationale recht? Daarop
doelde mijn vraag. De VVD-fractie heeft tot tweemaal toe gezegd het interessant
te vinden om daar eens een uitgebreide studie naar te doen. Ik vind dat heel
relevant, omdat de doorwerking van internationale regelgeving in nationale
rechtsstelsels per land sterk kan verschillen. Ik wijs in deze op het Bundesverfassungsgericht
in Duitsland, en op het feit dat Denemarken voor een aantal bepalingen een
opt-out bedongen heeft. Ik geef nogmaals aan dat ik het, inzake de doorwerking
van internationale regels in nationale rechtsstelsels, interessant zou vinden
om daarvan een rechtsvergelijking te maken. Helaas is dat er nog niet van
gekomen. Ik leg deze vraag nog een keer bij het kabinet neer omdat het mij
essentieel lijkt om dat een keer goed te doen.
 In het antwoord op vraag 4, inzake de uitzonderingspositie die Denemarken
binnen de EU bedongen heeft, ook met betrekking tot de richtlijn gezinshereniging,
zegt het kabinet dat dit voor Nederland niet mogelijk is, maar ook niet wenselijk.
Dat dit niet mogelijk is, neem ik dan maar aan, maar er zijn andere zaken
die het parlement nu in ieder geval wel kan inzetten. Ik bedoel natuurlijk
de noodremprocedure die wij nu tot onze beschikking hebben. Het initiatief
daarvoor ligt uiteraard bij het parlement, en niet bij het kabinet. De VVD-fractie
zal niet aarzelen daar gebruik van te maken, en ook te bekijken hoe het in
de praktijk werkt als er zaken zijn waarvan wij vinden dat die op Europees
niveau niet of juist wel zouden moeten gebeuren. Wij zien ernaar uit om dat
in specifieke gevallen inderdaad toe te passen. Het kabinet noemt deze in
de brief niet, maar bij het Verdrag van Lissabon is er wel degelijk sprake
van nieuwe instrumenten.
 Vraag 6 ging over het beslag van oudere immigranten op sociale voorzieningen.
Uit het antwoord leid ik af dat er geen overzicht komt voor het einde van
het jaar, maar dat het wel in voorbereiding is. Een dergelijk onderzoek is
complex en kost daardoor tijd, aldus de minister voor Wonen, Wijken
en Integratie. Dat begrijp ik wel, maar ik dring in dezen toch aan op het
maken van zo veel mogelijk haast. Overigens wordt er geen antwoord gegeven
op de vraag. De kern daarvan was namelijk: in hoeverre vindt het kabinet het
aanvaardbaar? Misschien kan het kabinet daar nog iets over zeggen.
 Van het antwoord op vraag 10 kan ik alleen maar zeggen dat dit mij niet
overtuigt. Dat zal de minister niet verbazen.
 Inzake repeteerhuwelijken was de vraag aan het kabinet om alsnog te reageren
op de suggestie van de VVD-fractie om het aantal buitenlandse huwelijken te
beperken tot één. Het antwoord van het kabinet is: dat kan niet,
want dat is in strijd met artikel 8 EVRM. Ook hier stel ik de vraag:
vindt het kabinet het wenselijk? Ik denk dat ik het antwoord wel weet, maar
ik vraag het toch, daar dit de essentie van de schriftelijk gestelde vraag
was.
 Vraag 12 ging over selectie binnen en buiten de poort. Het kabinet antwoordt
dat de selectie buiten de poort al plaatsvindt. Dat staat bovenaan op pagina
7. Volgens mij is dat niet zo. We hebben het nu zo geregeld dat mensen binnenkomen
en dan pas aan hun inburgering gaan beginnen. Ja, er is een toets buitenland,
maar dat is een andere toets met veel lagere eisen dan de inburgeringstoets
in Nederland. De minister kan dat, volgens mij, daarom zo niet stellen, want
een selectie binnen de poort eindigt niet, althans nog niet, in het verlies
van een verblijfsvergunning als men niet voldoet aan de eisen van de Wet inburgering.
Mijn vraag staat derhalve nog recht overeind.
 Vraag 13 handelde over de termijn voor het verkrijgen van een zelfstandige
verblijfstitel. In Denemarken is die zeven jaar, en wat voor effecten heeft
dat daar? Er staat een heel verhaal, maar volgens mij is dat geen antwoord
op de vraag. Die was: kunt de minister de positieve en negatieve effecten
van dit Deense beleid in kaart brengen? Kan het kabinet dat antwoord alsnog
geven?
 
 Mevrouw Van Toorenburg (CDA): Voorzitter.
Ik vervang collega Sterk, die ziek is. Het is voor mij een eer haar te vervangen,
want ik heb wel iets met dit thema. Ik ben zeer content met de manier waarop
het wordt aangepakt. Op heel veel terreinen is dit een versteviging en concretisering
van beleid, en de oplossingen worden in een goede richting gezocht. Het is
een mooie uitwerking van deze programmaminister; op dit dossier zie je écht
op welke manier een programmaminister kan functioneren, samen met zowel de
staatssecretaris van Justitie als de minister van Justitie, als onderdelen
bij Sociale Zaken. Dat is de manier die wij voor ogen hadden en daarom is
dit zeer plezierig om te zien. In de komende tijd zullen veel dingen nog verder
uitgewerkt worden. Op dit moment heb ik maar één vraag, en wel
ten aanzien van de neef-nichthuwelijken. Over de aanpak daarvan is nog te
weinig concreet en te weinig begrijpelijk. Dit is mijn enige vraag en daarbij
voeg ik de complimenten voor de wijze waarop dit thema – terecht, want
het is een noodzakelijk thema – daadwerkelijk wordt opgepakt.
 Voorzitter: De Krom
 De heer Dijsselbloem (PvdA): Voorzitter. Ik
dank de bewindslieden voor de antwoorden, zowel in eerste termijn als schriftelijk.
Het is toch goed om nog een tweede termijn te hebben, al was het maar om vast
te stellen dat wat wij hier doen buitengewoon belangrijk is in het kader van
de integratieambitie die wij met elkaar hebben. In onze ogen is de aanhoudende
huwelijksmigratie een blijvende rem op integratie. Daarom vinden wij het zeer
legitiem om vooraf eisen te stellen aan de huwelijksmigrant. Om die reden
steunen wij dan ook de maatregelen ten aanzien van het inburgeringsexamen
buitenland, namelijk het hogere niveau en daaraan gekoppeld een alfabetiseringstoets.
Dit was een oud voorstel van de Partij van de Arbeid. Ons doel
is om de kansen voor de huwelijksmigrant op een zelfstandig bestaan, en dus
op een geslaagde integratie, te verhogen. Daar gaat het ons om.
 Huwelijksdwang wordt aangepakt; daarover is gisteren een motie aangenomen,
maar daarover spreken wij apart. Ik sluit mij aan bij de vragen van mevrouw
Van Toorenburg over de handhaafbaarheid van het verbod op neef-nichthuwelijken.
In principe steunen wij dat besluit, maar de gestelde vragen inzake de handhaafbaarheid
zijn nog niet afdoende beantwoord. Graag daarop een reactie.
 In mijn eerste termijn heb ik een negatieve opmerking gemaakt over de
nieuwe opdracht voor het onderwijs, die ook in dit dossier weer naar boven
kwam: het onderwijs moest aandacht gaan besteden aan gendereducatie, aldus
de term in de stukken. Ik ben er buitengewoon alert op dat wij niet in elk
dossier weer een nieuwe opdracht bij het onderwijs neerleggen en ik verzoek
de minister dat voornemen te laten varen.
 Inzake de verhoogde inkomensgrens: ten tijde van het vorige kabinet is,
onder minister Verdonk, de inkomensgrens verhoogd. Een onderhoudsplicht is
prima, maar een verdere verhoging van de inkomensgrens hebben wij nooit gesteund.
Ik heb daar in eerste termijn over gesproken en ik geloof dat de minister
daarvan gezegd heeft dat er toch aan vastgehouden wordt. De staatssecretaris
heeft gezegd dat het in ieder geval een negatief effect heeft; sommige jongeren
breken hun studie af om te gaan werken dan wel meer te gaan werken, om zo
op korte termijn aan die verhoogde eis te kunnen voldoen. Ik zie geen enkel
positief effect van de verhoogde inkomensgrens. Ja, het leidt tot uitstel
van overkomst van de partner, maar dat effect werd ook al rechtstreeks bereikt
door het simpelweg verhogen van de leeftijd. Ik verzoek het kabinet om terug
te gaan naar de oude onderhoudsplicht, die legitiem en hoog genoeg was.
 Ik ben zeer content over de reactie van de staatssecretaris inzake de
zelfstandige verblijfsvergunning na drie jaar. Wij hebben hier lang voor gestreden.
Op deze manier wordt de afhankelijkheid van vrouwen verkort en dat moet vooral
zo blijven.
 De minister heeft aangegeven dat de oefenpakketten uitgebreid worden en
dat de samenwerking met buitenlandse instituten verstevigd wordt. Dat is prima.
De staatssecretaris gaat kritischer kijken naar repeteerhuwelijken wanneer
er een contra-indicatie is, etc.
 Er volgt nog een WODC-onderzoek naar de Belgiëroute. Zolang wij op
Europees niveau niet tot afspraken komen over gezamenlijke inburgeringseisen
en toelatingseisen, zal die Belgiëroute blijven bestaan. Ook de heer
Fritsma van de PVV had nog niet het begin van een antwoord op de vraag hoe
we die route zouden kunnen afsluiten. Hetzelfde geldt naar mijn inschatting
voor de zelfstandige huisvestingseis. Ik zie niet in hoe wij die kunnen stellen
in het licht van wat passende huisvesting zou kunnen zijn. Ook die discussie
hebben wij eerder gevoerd. We gaan het nu nog een keer bekijken, maar ik verwacht
daar niet veel van. Tot slot een opmerking over de leeftijdsonafhankelijke
leerplicht. Volgens ons is dat een buitengewoon interessant concept, dat een
veel bredere betekenis kan krijgen dan alleen de koppeling aan integratie.
Wij blijven hierbij de opmerking maken dat het moet gaan om een leerplicht
en niet om een slaagplicht. Dus: geen verplichting om te slagen, met alle
daaraan gekoppelde sancties, op een vooraf vastgesteld niveau. En sluit vooral
aan bij de huidige systematiek van de leerplicht.
 Voorzitter: Dijsselbloem
 Minister Van der Laan: Voorzitter. Ik begin,
maar verreweg de meeste vragen zijn gericht aan staatssecretaris Albayrak.
Ik dank de Kamer voor de opmerkingen. Ik moest wel even grinniken: afgesproken
was dat de vragen die waren blijven liggen, op schrift gemarkeerd konden worden
en dan snel beantwoord zouden worden. Er is toch een aantal vragen genoteerd als zijnde «blijven liggen» waarvan ik me niet kon
herinneren dat die ooit gesteld waren. Laten we maar zeggen dat dit de communicatie
in elk geval verbetert, en moge dat het understatement van de dag zijn. Ik
vond het goede vragen en heb ze met plezier beantwoord, maar een volgende
keer moeten we duidelijker zijn in de afspraken.
 
 De heer De Krom (VVD): Er was in het debat
heel weinig ruimte om op zaken in te gaan, vandaar.
 
 Minister Van der Laan: Zeker, en dat lot treft
ons vaker.
 
 De voorzitter: Soms ontstaan ook nieuwe vragen
gedurende het debat.
 
 Minister Van der Laan: Niemand heeft daar
schuld aan en we proberen het zo goed mogelijk op te lossen.
 Ik dank de heer De Krom voor de complimenten inzake de beantwoording,
ik vind dat de ambtenaren van Justitie en van WWI er inderdaad heel snel aan
gewerkt hebben en het is fijn dat hij dat ook ziet en zegt.
 Inzake de ruimte voor het wijzigen van verdragen ligt een aspect op mijn
terrein en dat betreft de volgende fase van de harmonisatie van de richtlijn
gezinshereniging, ook met betrekking tot de opleidingseisen. Daarbij willen
wij, in de onderhandelingen vanuit de inburgering, wel degelijk bekijken of
we de in de brief geschetste oprekkingen kunnen krijgen. Staatssecretaris
Albayrak zal op vele aspecten ingaan, maar voor het kabinet als zodanig is
aanpassing van het EVRM in elk geval nooit een beoogd doel geweest.
 De heer De Krom stelde een vraag over de aanvaardbaarheid van het beslag
dat ouderen van 65+ zouden leggen op de Nederlandse samenleving als zij door
hun kinderen naar Nederland gehaald worden. De staatssecretaris van Justitie
wordt in het antwoord verkeerd geciteerd en zal daarop ingaan.
 De wenselijkheid inzake repeteerhuwelijken heeft een integratieaspect,
maar dat is bij collega Albayrak in goede handen.
 Ik kom op het punt van de heer De Krom over de eis van het examen in het
buitenland. Als men dat in het buitenland al naar het niveau zou trekken van
het inburgeringsexamen hier, dan vindt het kabinet dat er een veel te hoge
drempel wordt opgeworpen om nog van recht op gezinshereniging te kunnen spreken.
We hebben het over een heel intensieve cursus met vele honderden uren studie.
We weten niet zo goed hoe we dat zouden kunnen faciliteren in het buitenland,
terwijl dat een onderdeel is van ons systeem. Er zal dus altijd een verschil
zijn tussen de eisen van het examen inburgering in het buitenland en het examen
hier. We kunnen met de VVD natuurlijk discussiëren over hoe ver dat verschil
mag gaan. De inzet van het kabinet is in elk geval om het examen wel zwaarder
te maken door de toevoeging van de schriftelijke toets en de verhoging naar
het niveau A1. Volgens ons wordt het dan reëler, maar we willen het inderdaad
niet gelijktrekken. Dat vinden wij een te vergaande eis.
 Ik speel het compliment van mevrouw Van Toorenburg graag naar haar terug.
Zij en de heer Dijsselbloem hebben mij meer dan een jaar geleden met een motie
op het eerste spoor gezet in dit verband. Ik herinner mij dat het een zeer
uitvoerige motie was. Er werden heel precieze vragen gesteld over gezinsmigratie
en voorbeelden gegeven die zo al overtuigden dat er een keer iets aan moest
gebeuren. Daaruit is het nodige voortgevloeid: proberen op te letten wat er
gebeurt, het goed in de gaten houden van de cijfers. Daarom verdient mevrouw
Van Toorenburg dit compliment terug, alsook de heer Dijsselbloem, want ik
wil niets claimen wat mij niet toekomt. Het is een rem op integratie. Dat
is een van de twee grote motieven: het voorkomen van zich herhalende achterstanden
en goed in het oog hebben wat we zien gebeuren op het gebied van huwelijksdwang.
Beide zijn zeer nadelig voor de integratie en gelukkig acteren wij daar nu.
 Ik zal nog antwoorden op de vraag naar de gendereducatie. De toezegging
daar naar te willen kijken, is niet nieuw; in het AO van 1 juli van de
minister van Onderwijs en de staatssecretaris van VWS is toegezegd om thema’s
als seksuele weerbaarheid en diversiteit op te nemen in de kerndoelen 34 en
43. De bewindslieden hebben daarover op 11 november een brief gestuurd
aan de Kamer waarin wordt aangegeven dat gekozen is voor een bottum-up interventie,
wat dat ook precies mag zijn. Het gaat niet om compleet nieuwe onderwijsdoelen
of aanpassing van de leerdoelen. Dit ter geruststelling van de heer Dijsselbloem.
 Als gesproken wordt over verhoging van de inkomensgrens, wordt waarschijnlijk
de oude verhoging bedoeld, van 100% naar 120%, want wij stellen
nu geen nieuwe inkomensgrenzen voor. Het zou een verkeerd signaal zijn om
nu te zeggen: we weten niet wiskundig zeker dat dit een bijdrage heeft geleverd,
dus dat verlagen we naar 100%. Ik weet niet of de heer Dijsselbloem
dat voorstelt. Ik heb hem altijd zo verstaan dat hij meer hecht aan het verhogen
van opleidingseisen en dat ook zuiverder vindt. Dat hebben wij in deze voorstellen
gedaan en wij verhogen de inkomenseis niet verder. Er is echter ook geen enkele
reden om deze te verlagen. Dat is dan misschien het enige wat ons op dat punt
nog verdeeld houdt.
 Zonder daar heel goed over nagedacht te hebben ben ik het, inzake de leeftijdsonafhankelijke
leerplicht en geen slaagplicht, intuïtief wel eens met de heer Dijsselbloem.
Ik zie de handhavingsproblemen niet graag voor me als we er een slaagplicht
van zouden maken. Ik vind het hebben van die intuïtie al voldoende, en
het lijkt mij dan ook dat we zouden doorslaan als het een slaagplicht wordt.
Het is nimmer zo besproken, maar ik moet daar natuurlijk met de collega’s
nog over doorpraten. Bovendien zitten we helemaal aan het begin van het ontwikkelen
van zo’n leeftijdsonafhankelijke leerplicht, en aan het begin van dat
traject is dit mijn insteek.
 
 De heer Dijsselbloem (PvdA): Wat is in de
ogen van de minister het positieve effect van de verhoogde inkomensgrens?
Wij hebben natuurlijk niet voor niets geëvalueerd om te bekijken of deze
maatregelen het beoogde effect hebben gehad. Hadden ze een toegevoegde waarde?
Mijn conclusie uit de evaluatie is dat het geen toegevoegde waarde had.
 
 Minister Van der Laan: Het is onbeleefd om
een vraag met een wedervraag te beantwoorden, maar ik heb niet uit de evaluatie
opgemaakt dat het verkeerd heeft gewerkt, niet in die zin dat wordt aanbevolen
het te veranderen.
 
 De heer Dijsselbloem (PvdA): Behalve dan dat
een opvallend punt in de evaluatie is dat de verhoogde inkomensgrens ertoe
leidt dat jongvolwassenen beslissingen gaan nemen om op korte termijn hun
inkomen te verhogen, terwijl die op langere termijn hun integratie niet bevorderen.
 
 Minister Van der Laan: Dat heb ik gelezen,
maar dat werd niet vertaald in een aanbeveling om dat te veranderen. De importantie
van dit aspect is bij mij minder zwaar doorgekomen dan bij u. Het is nogal
een bevochten aangelegenheid. U was er in het verleden niet voor, geloof ik.
Er zou afbreuk gedaan worden aan het signaal van de brief als wij dit ter
discussie hadden gesteld. Overigens verwacht ik van staatssecretaris Albayrak
een nog veel deskundiger verdediging van dit aspect dan die ik heb gegeven.
 
 Staatssecretaris Albayrak: Voorzitter. Ik
zal naadloos aansluiten op de minister voor WWI.
 De heer De Krom ziet in de antwoorden op de vragen dat het kabinet ruimte
zou willen nemen om verdragen aan te passen. Er staat vrij expliciet dat een
aanpassing van het EVRM niet aan de orde is. Het standpunt van
dit kabinet over mensenrechtenverdragen is bekend: het is een basis onder
onze beschaving en we willen graag dat andere landen ook naar die standaarden
toe bewegen. Het zou de wereld op zijn kop zijn als wij bij de minste weerstand
zelf die mensenrechten ter discussie gaan stellen. Die route zal dit kabinet
nooit gaan. Dat hoeft ook niet, omdat die verdragen, zoals het EVRM, ons niet
in de weg staan om migratiebeleid te voeren. De laag daartussen zijn de Europese
richtlijnen, waar de minister ook al iets over gezegd heeft. Daar nemen wij
maximaal de kans om het Nederlandse belang een plek te geven. Ook bij richtlijnen
die we eerder vastgesteld hebben, zoals onder het vorige kabinet, waar de
partij van de heer De Krom in zat, de richtlijn voor gezinshereniging en de
richtlijn vrij verkeer, ijveren wij er juist voor om ten voordele van Nederland
een aantal aanpassingen voor elkaar te krijgen. Inzake de richtlijn vrij verkeer
gaat het bijvoorbeeld heel specifiek over de aanpak van veelplegers. Onderdanen
van Europese landen willen wij eerder ongewenst verklaren en uitzetten. Waar
het gezinshereniging betreft zijn er vele voorbeelden van deze inspanning,
zoals blijkt uit de brief.
 
 De heer De Krom (VVD): Ik noem een voorbeeld
waarover ik me zeer ongerust maak. Dit raakt aan artikel 3 EVRM, dat bescherming
biedt aan diegenen die veroordeeld zijn voor een misdrijf of wat dan ook,
daarna ongewenst verklaard worden maar niet teruggestuurd kunnen worden naar
het land van herkomst omdat zij daar gevaar lopen. Ik kan mij daar van alles
bij voorstellen, maar de praktische uitwerking ervan is – althans, ik
krijg die signalen vanuit deskundige hoek – dat Europa als gevolg van
zo’n bepaling een thuishaven dreigt te worden voor terroristen, bijvoorbeeld
uit het Midden-Oosten. Die worden door dit artikel in feite beschermd. Dat
is nooit de bedoeling geweest, maar het gebeurt wel. In zijn praktische en
juridische uitwerking schiet zo’n artikel het doel waarvoor het oorspronkelijk
was bedoeld voorbij. Ik voorspel dat deze discussie vroeger of later toch
gaat komen.
 
 Staatssecretaris Albayrak: Die discussie mag
ook komen, want het is een andere discussie. Die gaat niet over de vraag of
wij nog steeds achter het principe staan dat je, als beschaafd land, mensen
niet terugstuurt naar landen waar ze gedood of gemarteld zullen worden. Ik
mag hopen dat ook de VVD die lijn nog steeds onderschrijft. Maar wij kunnen
het uitgebreid en op elk gewenst moment hebben over de consequenties voor
Nederland en andere landen in de Europese Unie.
 Als het gaat om de consequenties van artikel 3 EVRM weet de Kamer dat
het de lijn van Nederland is om in eerste instantie te proberen misdadigers
in Nederland te vervolgen en te berechten. Daarin zijn we een heel eind opgeschoten
met het Internationaal Strafhof. We hebben met de Kamer het 1F-debat gevoerd
en er zijn ook mogelijkheden om resultaten te boeken. Het feit dat mensen
niet teruggestuurd worden betekent in deze gevallen niet dat ze een verblijfsvergunning
krijgen. Hun wordt gevraagd te vertrekken naar een ander land en in sommige
gevallen gebeurt dat ook. 1F’ers die in Nederland ongewenst verklaard
zijn en niet uitgezet kunnen worden, geven wij nog steeds geen vergunning.
Dat leidt soms tot demonstraties hier op het Plein, door mensen die vinden
dat dit na tien, vijftien jaar situaties oplevert waarbij je wel moet berusten
in verblijf. Die stap heeft het kabinet bewust niet willen zetten.
 Een andere weg die we regelmatig bewandelen is het vragen van diplomatieke
garanties, assurances, opdat we mensen wel kunnen uitzetten. In dezen kunnen
we samenwerken met de wat betrouwbaarder landen. We moeten ervan op aan kunnen
dat, wanneer men zegt dat mensen niet gevangen gezet zullen worden, niet de
doodstraf zullen krijgen en niet gemarteld worden, dit zo is. In die zaken
kunnen we alsnog tot uitzetting overgaan.
 De doorwerking van internationale verdragen in het nationale rechtsstelsel
is een kwestie van de opbouw van ons staatsrecht, met alle goede redenen die
daarvoor te geven zijn. De internationale rechtsorde is een hogere rechtsorde,
waarvoor de nationale regels moeten wijken als er internationale afspraken
bestaan. Dat is een uitgangspunt waarmee onder andere het mensenrechtenbeleid
in onze wet- en regelgeving doorwerking vindt. Artikel 8 EVRM is zo’n
internationale bepaling. Ik zeg nogmaals dat dit ons er dus niet van weerhoudt
om gezinsmigratiebeleid te voeren, maar het kan binnen het kader van dit beleid
wel betekenen dat voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in incidentele
gevallen een individueel belang zwaarder geacht wordt dan het algemene belang.
 
 De heer De Krom (VVD): Dat is mij bekend,
maar mijn punt is telkens weer dat de doorwerking van internationaal recht
in de nationale rechtsstelsels binnen Europa sterk verschilt. Daarmee verschilt
dus ook per land hoe bijvoorbeeld EVRM-bepalingen hun uitwerking hebben in
de jurisprudentie. Ik vind het uitermate relevant om te weten hoe dat in de
rest van Europa verschilt ten aanzien van ons rechtsstelsel. Wij hebben daar
onvoldoende oog voor, en het is al de derde keer dat ik dit zeg.
 
 Staatssecretaris Albayrak: Er is misschien
sprake van een misverstand bij de heer De Krom. Als er door het Europese Hof
uitspraken gedaan worden inzake de rechten van de mens, gelden die in gelijke
mate voor alle landen. De opvolging van deze jurisprudentie is vaak ook gelijk
in alle landen, en het zijn rechtsmiddelen jegens landen die zich er niet
aan houden. Het Hof maakt daar regelmatig gebruik van. Daarnaast is er de
jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. Dat heeft bij
uitstek die harmoniserende werking, zoals we hebben gezien bij artikel 15C
van de Kwalificatierichtlijn. Ik denk daarom dat het in de praktijk wel meevalt;
dat juist de Nederlandse wens om meer te harmoniseren erop gericht is te zorgen
dat alle Europese lidstaten zich niet alleen houden aan de regels die we afspreken,
maar ook aan de jurisprudentie van beide gerechtshoven.
 Inzake de noodrem van het Europees Parlement suggereerde de heer De Krom
bijna dat wij dat willens en wetens uit de brief hebben weggelaten, maar er
was niet naar gevraagd. De heer De Krom zei iets in de trant van: terwijl
er meer wegen zijn die tot hetzelfde resultaat kunnen leiden, heeft de regering
dat niet vermeld. Er is dus niet naar gevraagd. Sterker nog: ik ben er zelf
een groot voorstander van dat de parlementaire democratie op Europese besluitvorming
wordt uitgebreid. Ik hoop werkelijk dat de Tweede Kamer en het Europees Parlement
een nauwere samenwerking zullen zoeken om met die een-tweetjes de nationale
agenda beter te kunnen bedienen. Want voor een deel komt Lissabon met rechten
voor nationale parlementen, maar het allerbelangrijkste is de codecisie van
het Europees Parlement. Daarmee is een factor van invloed gecreëerd,
met name als het gaat om juridische Europese instrumenten.
 De heer De Krom vraagt inzake het ouderenbeleid of wij het aanvaardbaar
vinden als er een groot beroep gedaan zou worden op de algemene middelen door
ouderen die zijn toegelaten. Om die vraag te kunnen beantwoorden moet eerst
het resultaat van het onderzoek er zijn. Dat is een oprecht onderzoek dat
wij samen met Sociale Zaken moeten doen. Overigens vind ik deze discussie
inmiddels behoorlijk theoretisch worden, gezien de aantallen waar het hier
om gaat. De eisen zijn al aangescherpt: ouders die aangetoond behoeftig zijn,
oud zijn en niemand in het land van herkomst hebben die voor hen kan zorgen,
moeten bij de kinderen in gaan wonen. Dat is een extra eis die we gaan stellen,
waardoor de kans op een beroep op de woningmarkt dan wel op sociale zekerheid
afneemt. Ik denk dat het goed is om over een langere termijn in beeld te brengen
hoeveel ouderen wel of niet een beroep doen op sociale zekerheid. Er is gesproken
van enkele tientallen, ongeveer 80 in de afgelopen twee jaar. Dat onderzoek gaan we ook zo snel mogelijk doen, maar omdat het interdepartementaal
is krijgen we dat voor de kerst niet voor elkaar.
 De heer De Krom vraagt inzake de repeteerhuwelijken wederom naar wat het
kabinet wenselijk vindt. In eerste termijn heb ik daar al uitgebreid op geantwoord:
nee, het is niet wenselijk als het gaat om mensen die systematisch vrouwen
naar Nederland halen om hen te onderdrukken, die systematisch frauderen, die
misbruik maken, liegen en bedriegen. Dat is evident. Wat mij betreft is het
wenselijk en het moet altijd mogelijk zijn dat iemand vandaag verliefd wordt
op een Belg, daarmee gaat samenwonen in Nederland, en vervolgens over vijf
jaar verliefd wordt op een Braziliaan en wederom kiest voor domicilie in Nederland.
We kunnen de veel grotere groep, die geheel legitiem gebruikmaakt van de toelatingsregels,
met rust laten zonder dat dit afdoet aan heel gerichte bestrijding van de
verschijnselen die we in Nederland niet willen. Daarover gaat deze brief nu
juist, alsook de brief over openbare orde, waarin wij wederom een aantal maatregelen
uiteen hebben gezet om fraude en misbruik te bestrijden.
 De heer De Krom vraagt naar de positieve en negatieve effecten van wat
er gebeurt in Denemarken. Ik heb er niet zoveel behoefte aan dat in beeld
te brengen, want binnen de Europese Unie zijn nog veel meer landen te vinden
die een veel soepeler toelatingsbeleid hebben dan Denemarken en Nederland.
Dan zou ik ook daarvoor de voor- en nadelen in beeld moeten brengen en dat
voegt voor mij niet zoveel toe. Wij zien eigen en eigenstandige nationale
redenen om niet te kiezen voor een langere termijn van een afhankelijke verblijfsvergunning.
Inderdaad is er in de vorige kabinetsperiode, onder andere door een zeer nauwe
samenwerking van de partijen hier aanwezig, VVD, PvdA en CDA, voor geijverd
om de emancipatie en de positie van de vrouwen te verstevigen. Dit onder andere
door hen een zelfstandige vergunning te geven zo snel als dat kan. Ik vind
het risicovol om daar nu op terug te komen, gezien de weg die we gekozen hebben
om deze vrouwen te beschermen.
 Mevrouw Van Toorenburg noemt de neef-nichthuwelijken. Wij hebben toegezegd
dat we bij de uitwerking en het tijdpad van de maatregelen van deze brief,
ook de nadere uitwerking van de neef-nichthuwelijken naar de Kamer zullen
sturen. Het is vervolgens aan de Kamer om te beoordelen of dat voldoende uitgewerkt,
geloofwaardig en handhaafbaar is. Het betreft deels nationaal recht en deels
internationaal privaatrecht, maar dat zal in de uitwerking staan.
 De opmerkingen van de heer Dijsselbloem waren eigenlijk meer van concluderende
aard, zoals dat in feite ook hoort. Er was in elk geval ook nog een vraag
aan mijn adres over de inkomensgrens en de 120%-grens. De conclusies
van het WODC zijn in dezen heel voorzichtig: we zien een aantal ontwikkelingen
die eigenlijk nog niet goed te duiden en te onderbouwen zijn. Er is bijvoorbeeld
het positieve effect van het totaal aan maatregelen inzake een hogere arbeidsparticipatie.
Van deze hogere inkomensgrens ziet men een begin van het bewijs dat er jongeren
zijn die eerder stoppen met hun opleiding om aan de inkomenseis te kunnen
voldoen. Daarbij zegt het WODC ook dat de tijd die men had om terug te blikken
eigenlijk te kort is om hier ál te stevige uitspraken over te doen.
Ik wil de commissie voorstellen dit nog even vast te houden. In een volgende
monitor zullen we dit punt specifiek meenemen en zullen we wederom vragen
om de effecten in beeld te brengen, samen met meer onderbouwing van die voorzichtige
stelling. Op basis daarvan kunnen we dan met wat meer zekerheid conclusies
trekken. Dat geldt op dit moment eigenlijk voor alle conclusies van het WODC.
Ik denk dat het tijdstip van deze evaluatie het gebrek geweest is. De tijd
dat ermee gewerkt is, is betrekkelijk kort.
 Mevrouw Van Toorenburg verwijst naar het WODC-onderzoek inzake de Europaroute,
de Belgiëroute. Ik heb zelf inmiddels de eerste resultaten gezien en
we werken hard aan de kabinetsreactie. Mijn toezegging was om die voor het
kerstreces naar de Kamer te sturen en dat zal ik zeker gaan halen.
Een dezer weken kan de commissie dat onderzoek derhalve tegemoetzien.
 Toezeggingen
 De voorzitter: Ik noteer de toezeggingen:
 – De Kamer wordt in december geïnformeerd over de planning
van de kabinetsaanpak huwelijks- en gezinsmigratie. Het gaat zowel om de daarin
genoemde, aangekondigde onderzoeken als om maatregelen, wetgeving en degelijke.
 – De Kamer wordt nader geïnformeerd over het opleidingsniveau
van buitenlandse partners in het kader van de leeftijdsonafhankelijke leerplicht,
plus aan welk niveau moet worden voldaan. De voorstellen komen van de minister
van SZW.
 – De resultaten van het WODC- en het IND-onderzoek naar oneigenlijk
gebruik/misbruik van de Belgiëroute komen voor het kerstreces naar de
Kamer.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Gent (GroenLinks), voorzitter, Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA),
Poppe (SP), Weekers (VVD), ondervoorzitter, Dijsselbloem (PvdA), Depla (PvdA),
Van Bochove (CDA), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Vietsch (CDA), Sterk
(CDA), De Krom (VVD), Algra (CDA), Verdonk (Verdonk), Jansen (SP), Ortega-Martijn
(ChristenUnie), Wolbert (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Bouchibti
(PvdA), Jasper van Dijk (SP), Thieme (PvdD) en Fritsma (PVV).
 Plv. leden: Dibi (GroenLinks), Timmer (PvdA), Kant (SP), Blok (VVD), Bouwmeester
(PvdA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Haverkamp (CDA), Bilder (CDA), Pechtold
(D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Blanksma-van der Heuvel (CDA), Meeuwis
(VVD), Neppérus (VVD), De Wit (SP), Voordewind (ChristenUnie), Heijnen
(PvdA), Zijlstra (VVD), Van Haersma Buma (CDA), Leerdam (PvdA), Ulenbelt (SP),
Bosma (PVV) en Karabulut (SP).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA), ondervoorzitter,
De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Joldersma
(CDA), Gerkens (SP), Van Haersma Buma (CDA), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Azough (GroenLinks), Timmer (PvdA), Griffith (VVD),
Teeven (VVD), Verdonk (Verdonk), De Roon (PVV), Roemer (SP), Pechtold (D66),
Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg
(CDA) en Anker (ChristenUnie).
 Plv. leden: Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Besselink (PvdA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Jonker (CDA), Leijten (SP), Sterk
(CDA), Ulenbelt (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers (VVD), Van Gent (GroenLinks),
Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg
(VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV), Karabulut (SP) Koşer Kaya (D66),
Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA), Bouchibti (PvdA),
Smilde (CDA) en Slob (ChristenUnie).