Raad voor Economische en Financiële Zaken; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-07, nr. 640

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-01-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

21501-07 nr. 640

09-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-07Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 87 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-07Raad voor Economische en Financiële Zakennr. 640VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 januari 2009De vaste commissie voor Financiën1 heeft
op 27 november 2008 overleg gevoerd met minister Bos van Financiën
en staatssecretaris De Jager van Financiën over:– het verslag d.d. 11 november 2008 van
de Ecofinraad van 3 en 4 november 2008 (21 501-07, nr. 628);– de agenda van de Eurogroep en Ecofinraad d.d.
1 en 2 december 2008 (21 501-07, nr. 630);– het verslag d.d. 11 november 2008 van
de informele bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese
Unie te Brussel d.d. 7 november 2008 (21 501-20, nr. 405);– het verslag d.d. 19 november 2008 van
de topconferentie over de kredietcrisis en de internationale financiële
architectuur van 15 november jongstleden te Washington DC (31 371,
nr. 51).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: Weekers Griffier: BerckVragen en opmerkingen uit de commissieDe voorzitter: Aan de orde is een algemeen
overleg van de vaste commissie voor Financiën ter voorbereiding van de
vergadering van de Ecofinraad die binnenkort in Brussel plaatsvindt, met de
minister van Financiën en de staatssecretaris van Financiën. Ik
heet hen en hun ondersteuning van harte welkom.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Voorzitter. Ik begin met het voorlezen van een zin uit het verslag van de
Ecofinraad van 4 november. «Tijdens zowel de Eurogroep als de Ecofin
benadrukte de aanwezigen eensgezind dat het Stabiliteits- en Groeipact niet
mag worden afgezwakt, maar juist in deze moeilijke tijden strikt gehandhaafd
dient te blijven en dat indien mogelijk, gebruik gemaakt dient te worden van
de automatische stabilisatoren.» Dit was 4 november, dus nog geen
maand geleden. Ik begin hiermee, omdat voor de CDA-fractie het Groei- en Stabiliteitspact een groot goed is. De Europese Commissie is gisteren met een economisch
herstelplan gekomen. Ik neem aan dat de minister nog steeds achter deze zin
staat in het verslag dat hij zelf heeft ondertekend. Het herstelplan van de
Europese Commissie geeft de CDA-fractie aanleiding om een paar opmerkingen
te maken en wat vragen op te werpen.Het is goed dat de Commissie een gezamenlijke lijn probeert te trekken
voor alle lidstaten, maar ik merk daarbij op dat het pakket voor Nederland
minder urgent is dan voor andere landen, omdat Nederland al een groot aantal
structurele maatregelen genomen heeft en er daardoor structureel beter voorstaat.
Ik neem aan dat de minister dat ook erkent. Mijn fractie wil echter toch iets
kwijt. Frankrijk en andere landen zitten al rond de min 3%. Dat komt
doordat deze landen geen maatregelen hebben genomen in betere tijden. Zij
hebben deze situatie dus aan zichzelf te wijten. Vandaar dat mijn fractie
grote aarzelingen heeft bij de coulance die de Commissie nu toont. Binnen
het Groei- en Stabiliteitspact zijn er tijdelijke uitzonderingen voor uitzonderlijke
situaties. De uitzondering geldt volgens het Groei- en Stabiliteitspact niet
als het buitensporige tekort een gevolg is van beleidsfouten. Vindt de minister
dat de situatie in landen die in goede tijden niets gedaan hebben om hun tekorten
weg te werken, valt onder de categorie «beleidsfouten» in het
Groei- en Stabiliteitspact?De heer Pechtold (D66): De heer De Nerée
leidt zijn vraag in met de opmerking dat het Groei- en Stabiliteitspact een
groot goed is voor de CDA-fractie. Dat is mooi. Je kunt het echter achter
je houden, of op de voorgrond zetten en zeggen dat het een uitgangspunt is
waarvan de minister niet mag afwijken. Wat is de mening van de heer De Nerée
op dit punt?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Die heb ik al genoemd. Mijn fractie heeft grote aarzeling bij de coulance
die de Commissie toont op het punt van het Groei- en Stabiliteitspact. Dat
Groei- en Stabiliteitspact blijft voor ons een groot goed. Ik kom nog terug
op de vraag waar de grenzen liggen, want het Groei- en Stabiliteitspact zelf
geeft aan waarvan mag worden afgeweken, onder uitzonderlijke omstandigheden
en nog wat andere voorwaarden.De heer Pechtold (D66): Dan heb ik een vervolgvraag.
Betekent dit dat de heer de Nerée nu al voor een deel zijn verlies
neemt, of verwacht hij van de minister dat deze tot de laatste snik zal vechten
om het pact te behouden? Ik hoor de heer de Nerée nu al formuleren
...De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
De heer Pechtold kent mij beter. Ik neem nooit op voorhand mijn verlies.De heer Bashir (SP): Het Groei- en Stabiliteitspact
heeft een uitzonderingsclausule. Volgens mij hebben wij op dit moment te maken
met uitzonderlijke omstandigheden. Is de heer De Nerée dat met mij
eens?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Als de heer Bashir goed geluisterd had, had hij mij horen zeggen dat in het
Groei- en Stabiliteitspact inderdaad een uitzonderingsclausule staat. Ik noemde
dit al in mijn reactie op de interruptie van de heer Pechtold. De uitzonderingsclausule
in het Groei- en Stabiliteitspact is ingekaderd. Een van de kaders wordt geleverd
door de voorwaarde dat het niet aan het land zelf te wijten mag zijn dat het
in die situatie is terechtgekomen. Een aantal landen heeft dat echter wel
aan zichzelf te wijten. Een voorbeeld is Frankrijk. Al tijdenlang wordt geprobeerd
om het percentage in Frankrijk naar beneden te krijgen. Dat is echter niet
gebeurd. Daarom vraag ik de minister wat hij vindt en of je eigenlijk niet
gewoon niets zou moeten doen als het buitensporige tekort een gevolg is van
beleidsfouten.Voorzitter. Ik kom op de plannen van de Europese Commissie. De CDA-fractie
is niet helemaal gerust op hetgeen de Commissie voorstelt. In de voorstellen
staat dat elke lidstaat 1,2% van het bbp uittrekt voor economische
stimuleringsmaatregelen die tijdig, gericht, tijdelijk en gecoördineerd
moeten zijn. Is de minister van mening dat de maatregelen die sommige lidstaten
aangekondigd hebben aan deze criteria voldoen? Ik hoor hier graag een motivering
bij.De Commissie komt ook met voorstellen waarin voor de toekomst geplande
uitgaven naar voren worden gehaald. Zo wordt 6,3 mld. aan al geplande uitgaven
uit het Cohesie- en Structuurfonds naar voren gehaald. Daarnaast spreekt de
Commissie zich uit voor slimme investeringen om de economie te stimuleren.
Ook daarvoor wordt een aantal miljarden genoemd. Verder komt de Europese Investeringsbank
met een kapitaalinjectie voor het mkb van ruim 31 mld., naast de 30 mld. die
de Europese Investeringsbank tot 2011 uittrekt voor leningen aan het mkb.
De CDA-fractie wil gedetailleerd weten op welke wijze Nederland gaat profiteren
van deze extra bedragen. Worden, of liever gezegd zijn, er al plannen gemaakt?
Gisteren hebben wij tijdens het rondetafelgesprek met de bazen van de banken
onze zorg naar voren gebracht dat er te weinig kredieten verstrekt worden
aan het mkb. Via de Europese Investeringsbank wordt nu 30 mld. plus 30 mld.
is 60 mld. uitgetrokken voor dat mkb. Wij willen graag weten in hoeverre een
aanzienlijk bedrag daarvan terecht komt bij het Nederlandse mkb.De CDA-fractie maakt zich ernstige zorgen over de neiging van sommige
lidstaten om hun industrie specifieke staatssteun te verlenen. Wat is de inzet
van het kabinet op dit punt? Het EU-verdrag is duidelijk over staatssteun.
Staatssteun mag niet concurrentieverstorend werken en ook niet de eigen markten
afschermen. Als ik een vergelijking mag trekken met de jaren dertig: toen
gooide iedereen zijn eigen markten dicht en kwam niemand met kapitaalinjecties
voor de banken kwam. Het resultaat is bekend. Deze keer zijn er kapitaalinjecties
aan de banken gegeven. De vraag is of er wordt toegestaan dat men zijn markten
dichtgooit.De heer Vendrik (GroenLinks): Ik zou de opmerking
van de heer De Nerée kunnen snappen bijvoorbeeld op het punt van de
plannen van de Europese Commissie om de auto-industrie te ondersteunen als
het gaat om ongerichte steun. Maar zou het niet buitengewoon interessant zijn
als wij de Europese Commissie zover krijgen om de intentie om die steun te
gebruiken voor een vergroeningsslag van de auto-industrie nog veel strakker
te richten en er heel harde afspraken over te maken met de nu noodlijdende
auto-industrie in Nederland? Moeten wij het kabinet en de Europese Commissie
niet daartoe oproepen, in plaats van een algemeen «njet» tegen
iedere vorm van steunverlening in welke richting dan ook uit te spreken?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Als de plannen van de Commissie ertoe leiden dat landen ongeclausuleerd steun
gaan geven aan hun auto-industrie, zoals met name in Frankrijk en Duitsland
het geval is, vind ik dat je verkeerd bezig bent. Als je gelden uittrekt die
door de Europese Commissie naar voren worden gehaald en die dus al in de begroting
voor latere jaren stonden om de auto-industrie zover te krijgen dat zij schoon,
zuinig en duurzaam produceert, vind ik dat goede doeleinden die te vatten
zijn onder de plannen die er al liggen. Ik wil dus geen steun aan bedrijven
verlenen om door te gaan zoals zij al bezig zijn – daardoor zijn zij
juist in moeilijkheden gekomen – maar ik wil wel steun verlenen die
zo geclausuleerd is dat daarmee een slag wordt geslagen, onder andere in de
zin zoals de heer Vendrik die bedoelt.Voorzitter ik heb nog een laatste vraag over de plannen van de Europese
Commissie. Hoe zit het met de besluitvormingsprocedure? Gebeurt die via unanimiteit
of moet er een gekwalificeerde meerderheid zijn? Er zitten namelijk
aspecten in van unanimiteit, zoals de verlaging van de btw-tarieven beneden
de minima, maar ook aspecten in die met gekwalificeerde meerderheid besloten
worden.Mijn volgende punt betreft de internationale financiële architectuur.
Het is positief dat de uitkomsten van de G20 volgens het verslag in grote
mate overeenkomen met het Nederlandse non-paper over dit onderwerp. Er staat «in
grote mate». Dit impliceert dat het niet op alle punten het geval is.
Welke punten zijn er nog blijven liggen? Een van de belangrijkste punten voor
de komende tijd is de concretisering van die aanbevelingen van de G220. Is
er al meer duidelijkheid wanneer dit handen en voeten krijgt?Mijn fractie maakt zich buitengewone zorgen over het proces wat zich op
het ogenblik aan het voltrekken is op het punt van solvency, namelijk dat
de mogelijkheid dat Solvency II ook betrekking gaat hebben op pensioenfondsen.
Het kabinet en met name de minister heeft zich hier de vorige keer ernstig
tegen verzet. Ik hoop dat hij zijn verzet volhoudt. Het is voor de verzekeringsfondsen
en niet voor de pensioenfondsen!De btw op financiële diensten is een gebed zonder end. Er wordt weer
over gesproken, een aantal dingen wordt weliswaar verduidelijkt, maar er is
nog steeds geen besluitvorming en zelfs niet eens een richting van besluitvorming.
Wanneer grijpt de staatssecretaris in om het level playing field tussen Luxemburg,
Ierland, en ik dacht ook België te herstellen?Ik steun de staatssecretaris op het punt van de spaartegoedenrichtlijn.
Deze moet inderdaad uitgebreid worden.Dan kom ik op de gedragscodegroep. In het verslag staat «Het rapport
meldt tot slot dat de groep overeenstemming heeft bereikt over procedureregels
van de groep zoals de besluitvormingsprocedures. Dit betekent ook dat het
toekomstig werkprogramma is aanvaard.» Wat houdt dit precies in? Welke
procedures betreft dit en hoe ziet het toekomstig werkprogramma eruit? Ceterum
censeo dat de gedragscodegroep opgeheven moet worden. Hij draagt niets bij
aan het goed functioneren van Europa, maar houdt Europa alleen maar tegen.De dechargeprocedure voor het begrotingsjaar 2007 is mijn laatste punt.
Voor de veertiende keer ligt er een negatieve betrouwbaarheidsverklaring van
de Rekenkamer. Ik neem aan dat de minister net als vorig jaar geen decharge
wil verlenen voor dit rapport.Mevrouw Vos (PvdA): Voorzitter. Stabilisering
van het depositogarantiestelsel is noodzakelijk. Dit is wat mij betreft echter
meer dan alleen het bedrag gelijktrekken; het gaat ook om de funding. In Nederland
gebeurt dat ex post, in heel veel andere landen gebeurt het ex ante, soms
met een gedifferentieerd tarief. Wordt er gesproken over het gelijktrekken
van de financiering ex post en de financiering ex ante in het stelsel? Deelt
de minister de mening van Bert Heemskerk dat het huidige systeem alleen de
zwakke banken en gretige spaarders beschermt? Voor welk bedrag geldt in Nederland
het depositogarantiestelsel voor ING Direct?Waarom zet Nederland vraagtekens bij de verplichting in de Richtlijn Kapitaalvereisten
om bij securitisatie 5% van de activa aan te houden? Het lijkt mij
juist een goede prikkel om het risico een beetje te delen. Ik snap de vraagtekens
niet. Vindt de minister het bedrag te hoog, te laag of ligt er een andere
overweging aan ten grondslag?Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van mijn collega over Solvency II.
Hoe kan het vastgelopen zijn, terwijl wij juist door de kredietcrisis weten
dat er meer samenwerking tussen toezichthouders nodig is? Als er iets is wat
deze crisis ons heeft geleerd, is het wel dat wij moeten samenwerken. Ik ben
benieuwd of de minister een oplossing ziet waarmee dit probleem vlotgetrokken
kan worden.De standpunten over het verlagen van de btw zijn bekend. Mijn fractie
is vooral benieuwd naar de mogelijkheden voor een laag tarief op milieuvriendelijke
goederen en diensten. Wanneer gaat de Ecofinraad hierover praten?
Komt er een studie? Wanneer komt de brede discussie over dit onderwerp?Het lijkt nu het moment om landen als Liechtenstein, Luxemburg en Zwitserland
goed aan te pakken betreffende de spaartegoedenrichtlijn. Dit zal moeilijk
zijn omdat er unanimiteit nodig is. Er zijn echter wortels en stokken. Denkt
de staatssecretaris ook niet dat het tijd is voor een stok? Hij vindt het
onacceptabel dat belastingontduikers nog steeds binnen de Europese ruimte
hun geld vriendelijk kunnen parkeren, maar tegelijkertijd is hij er ook niet
blind voor dat het geld naar nog exotischer oorden gaat als dit wordt aangepakt.
Wat is dan de aanpak? De heer Obama heeft gezegd dat hij een groot bestrijder
van de «tax havens» wil zijn. Wordt er al nagedacht over samenwerking?
Hoe ziet de staatssecretaris dat?Valt het Nederlandse plan dat vorige week is gepresenteerd binnen het
kader van de Commissie? Nood breekt begrotingswet, zou je bijna denken. In
ons geval is dat de signaalwaarde van min 2%. Over die grens van min
3% hoeven wij ons volgens mij geen zorgen te maken. Hoe kijkt de minister
nu naar de begrotingsregels? Willekeurige afschrijvingen zijn niet relevant
voor de signaalwaarde, maar breekt de nood de signaalwaardes?Voor mijn fractie zijn de afspraken in het Groei- en Stabiliteitspact
ontzettend belangrijk, ik sluit mij wat dat betreft aan bij mijn collega.
Denk alleen maar aan onze klotsende pensioenfondsen. Wat is de inzet van de
minister in de Ecofinraad op het Groei- en Stabiliteitspact? De minister heeft
de afspraken een gereedschapskist genoemd. De voorstellen van de Commissie
werken toch echt alleen als de landen gezamenlijk optrekken, anders heeft
het geen effect. Je zag laatst dat gezamenlijk optrekken wel tot positief
gestemde beurzen leidt. Moet er daarom niet een minimuminspanning worden vastgelegd
bijvoorbeeld als percentage van het bnp? Wat is de inzet van de minister?Hoe kijkt de staatssecretaris aan tegen het Britse plan om de btw met
2,5% te verlagen, zodat de Britten ook in de recessie voor Kerstmis
kunnen gaan winkelen?De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter.
Elders in dit gebouw vindt op dit moment een ontmoeting plaats tussen de vaste
commissie voor VROM en de heer Jim Hansen. Dat is een van de wereldwijd meest
gezaghebbende klimaatexperts. Jim Hansen heeft onlangs verklaard, «I
think we have a very brief window of opportunity to deal with climate change,
no longer than a decade at the most.» Volgens Hansen bereikt het wereldwijde
klimaat in 2016 een «tipping point». Als dan niet een substantiële
reductie van CO2-uitstoot is ingezet, slaat de klimaatverandering
op hol. Alle denkbare scenario’s over het beperken van klimaatverandering
tot 2 graden, waar de modellen en beleidspakketten nu op gericht zijn, kunnen
dan definitief naar de prullenbak. Die ernstige waarschuwing van Jim Hansen
lijkt doorgedrongen tot de Europese Commissie. Het is van groot belang dat
de Europese Commissie heeft begrepen dat de kredietcrisis en de daaruit volgende
economische recessie, of misschien zelfs depressie, aangegrepen moet worden
voor een snelle vergroening van de Europese economie. De fractie van GroenLinks
ondersteunt dit zeer. Uit de VS valt hetzelfde bericht te horen en dat is
bepaald hoopvol. De Europese Commissie lijkt een fors plan te hebben gemaakt
en gebruik te willen maken van de kredietcrisis om een pakket samen te stellen
op weg naar een duurzame, groene economie. Die intentie verdient zeer, zeer
krachtige ondersteuning van de Nederlandse regering. Het is wenselijk dat
de minister van Financiën zich in die zin uitlaat.De vraag is echter wel of het plan van de Europese Commissie concreet
een plan van 200 mld. is. Het verplicht de lidstaten namelijk tot niets. Het
zou ervan uit kunnen gaan dat door de gezamenlijke lidstaten 170 mld. aan
economische stimuli bij elkaar geharkt wordt. Daar voegt de Europese Commissie
via de Europese Investeringsbank nog een kleine 30 mld. aan toe,
en dat is het dan. Volgende week, tijdens het plenaire debat zullen wij specifieker
stilstaan bij het pakket dat het kabinet vorige week vrijdag bekendmaakte.
Nu is de relatie met de plannen van de Europese Commissie aan de orde, zoals
mevrouw Vos al zei. Doen wij meer of minder dan de Europese Commissie van
Nederland vraagt? Het lijkt minder.De vraag is ook, in lijn met de grote ambitie van de Europese Commissie,
of het Nederlandse pakket niet veel gerichter en groener moet om analoog aan
de Europese Commissie de boodschap van de heer Hansen goed te begrijpen. Daar
waar het Europese plan zich concentreert op duurzaamheid, lijkt de Nederlandse
regering niet veel verder te komen dan een vervroegde afschrijvingsmogelijkheid
voor bedrijven met winst. Dat laatste punt is niet onbelangrijk: wie maakt
er tenslotte nog winst? Als je zo’n fiscale stimulus geeft, zul je die
moeten gebruiken om de gewenste vergroeningsslag te maken. Dit onderdeel van
het Nederlandse pakket lijkt totaal ongericht.Stimuleren van groene investeringen en een verlaagd btw-tarief in het
kader van het Europese plan is goed. Minder enthousiast is mijn fractie over
het extra geld voor wegen en de hoogte van het bedrag voor de auto-industrie,
zoals ik zojuist al per interruptie tegen de heer De Nerée zei. 5 mld.
is buitengewoon veel geld.De voorzitter: Mijnheer Vendrik, ik wijs u
erop dat dit debat volgende wek plenair uitvoerig gevoerd zal worden. Ik begrijp
dat u het met betrekking tot het Europese parlement niet helemaal los van
elkaar kunt zien.De heer Vendrik (GroenLinks): Dat snap ik.
Ik heb er slechts één punt uitgelicht, de rest komt volgende
week. Mijn fractie is nog niet klaar met het Nederlandse plan, maar dat bent
u naar ik meen ook niet, voorzitter.De voorzitter: In mijn «andere hoedanigheid»
als lid van deze commissie zeker niet...De heer Vendrik (GroenLinks): Dat snap ik.Ik ga in op de condities die gesteld moeten worden aan de 5 mld. krediet
voor de auto-industrie. Er moeten keiharde criteria gesteld worden aan hoe
Europa dan wel de lidstaten de respectievelijke auto-industrieën in de
onderscheiden landen gaat steunen. Ongerichte steun is volstrekt uit den boze
en het slechtste wat er kan gebeuren Hoe is de relatie tussen het Europese
plan en het voornemen van de Duitse regering om hun auto-industrie te ondersteunen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Vindt de heer Vendrik ook dat dit niet alleen geldt voor de auto-industrie,
maar ook voor andere pakketten die teruggesluisd worden naar de noodlijdende
industrieën die zich te laat hebben gemoderniseerd en die op deze wijze
in stand worden gehouden?De heer Vendrik (GroenLinks): Ja. Daar ben
ik het helemaal mee eens. Wij zeggen keihard «nee» tegen internationale
steunpakketten die nog op tafel komen dan wel in het Europese pakket zittende
steunmaatregelen die ongericht zijn en slechts zijn bedoeld voor het in stand
houden van achterblijvers die het beginsel van creatieve destructie niet hebben
begrepen. Voor hen is het gewoon einde oefening. Als je steun biedt, moet
je zorgen dat je onmiddellijk de vergroeningsslag maakt, in het belang van
een stringent klimaatbeleid.Hoe beoordeelt het kabinet de impuls van 5 mld. voor de auto-industrie,
bijvoorbeeld in vergelijking met de 1 mld. – wat mij betreft slechts
1 mld. – die gereserveerd wordt voor energiezuinig bouwen?Het verlaagd btw-tarief is een belangrijke kwestie, niet alleen voor de
arbeidsintensieve diensten, maar ook voor het nieuwe voorstel van groene diensten
en producten. Het is erg belangrijk om de bestaande prijsverschillen tussen
duurzaam en niet-duurzaam te verminderen. De heer Sarkozy maakt zich hier
hard voor. Dat is heel erg goed, mijn fractie ondersteunt het zeker, maar
Nederland hebben wij hier nog niet over gehoord. Wat is uw opinie, staatssecretaris?Ten aanzien van Solvency II is het zeer teleurstellend dat in het huidige
compromisvoorstel niet meer dan een stimulans voor betere samenwerking tussen
toezichthouders zit. Dit is wat ons betreft zeer zwaar onvoldoende. Het is
dus zeer terecht dat de Nederlandse regering afwijzend heeft gereageerd. De
vraag is echter hoe wij nu verder gaan en hoe de dwarsliggers, ik geloof dat
dit vooral de nieuwe lidstaten zijn, over de streep getrokken worden, zodat
er echt een effectief groepstoezicht in Europa georganiseerd kan worden.Wat betreft de depositogarantiestelsels is er nog geen duidelijkheid over
een oplossing tot eind 2011. Tot die tijd zijn er dus nog gevoelige verschillen
waar wij iedere dag last van hebben. Hoe zit dit? Het is goed dat er in 2009
wordt gekeken naar de gewenste hoogte van de maximumdekking, maar ook dat
zou natuurlijk onmiddellijk geregeld moeten worden. Dit is inmiddels een punt
van oud zeer. Ik krijg graag een snelle reactie van het kabinet.De besluitvorming over het lage btw-tarief voor de arbeidsintensieve diensten
is een groot punt. Europa maakt er via een experiment ruimte voor, maar het
moet nu definitief geregeld worden. Er staat dat er geen besluitvorming valt
tijdens de komende Ecofinraad, maar het heeft wel een groot belang en een
grote urgentie. Wat gaat er nu gebeuren? Kan het experiment worden voortgezet,
ondanks mogelijke tegenstand van enkele lidstaten? Wij vinden het in ieder
geval zeer wenselijk dat het experiment voor Nederland de komende jaren behouden
blijft. Ik zie graag een scherpe inzet.De Europese begroting komt eind januari terug. Ik ben het eens met de
wens van de regering om in te zetten op stevige conclusies. Wij vrezen een
herhaling van het verleden, maar dat is niet anders. Het is wenselijk dat
andere landen Nederland gaan volgen in het toezicht op Europese uitgaven in
eigen land. Hoe staat het daarmee? Hoeveel landen hebben het goede Nederlandse
voorbeeld al gevolgd? Het is ook zeer wenselijk dat de Rekenkamer binnen enkele
jaren eindelijk eens een positieve betrouwbaarheidsverklaring kan afgeven.
Verwacht de minister dat dit mogelijk wordt? Het begint zo langzamerhand echt
absurde vormen aan te nemen.Het is fijn dat in ieder geval één lid van het kabinet in
Washington aanwezig was. Het heeft mijn fractie deugd gedaan dat Nederland
daar aanwezig kon zijn. De vraag is nu hoe het Washingtonproces gaat landen.
Blijft het hierbij? Gaan wij inderdaad op weg naar een grote voorjaarsconferentie
bij het IMF? Dat lijkt mij heel logisch, want er is ongelofelijk veel huiswerk
op internationaal niveau te verrichten en er zouden uiteindelijk ook een keer
spijkers met koppen geslagen moeten worden. Als ik de politieke fall-out van
Washington begrijp, is het vooral een agendasettende bijeenkomst geweest en
zijn een aantal algemene principes waar je nauwelijks tegen kunt zijn, nog
eens vastgelegd door de deelnemende landen. Veel verder zijn wij nog niet
gekomen.Bij de bonusregelingen wordt te veel geleund op de zelfregulering van
de sector. Bij onze minister-president staat eigen verantwoordelijkheid voorop.
Dat is een heel mooi motto, maar niet altijd voor iedereen geschikt. Ik wens
dat hier meer indringend overheidstoezicht komt. Hoe staat het daarmee?Tot slot kom ik op de conferentie van de G20. Volgens ons is het goed,
ik zeg er eerlijk bij dat het voor mij een zeer gewaagde veronderstelling
is, dat er gekozen is voor een centrale rol van het IMF bij het versterken
van de internationale stabiliteit. Het is goed dat de veranderde
verhoudingen in de wereld daar nog eens gemarkeerd gaan worden. De vraag is
hoe dat nu precies verder gaat. Er is net een gewijzigde stemverhouding bij
het IMF achter de rug. Moet ik concluderen dat het dus om een «extreme
make-over» gaat? De positie van het IMF is natuurlijk buitengewoon cruciaal.
Ik zou willen dat er binnenkort een helder plan van de Nederlandse regering
op tafel komt hoe het er straks precies uit komt te zien, ervan uitgaande
dat er gedurende de komende vergadering in het voorjaar spijkers met koppen
geslagen gaan worden over IMF en Wereldbank.De heer Bashir (SP): Voorzitter. Het economische
beeld is verder verslechterd, wij hebben in de Eurozone op dit moment te maken
met een recessie. Volgens de hoofdeconoom van het IMF, de heer Olivier Blanchard,
moet het ergste nog komen. De piek aan negatieve nieuwsberichten had tot gevolg
dat de beurzen vorige week een voorlopige bodem neergezet hebben. Hoe kijkt
de minister naar de economische ontwikkelingen, hebben we de bodem gehad of
moet ook volgens hem het ergste nog komen?Hoe kijkt de minister naar de wijze waarop de VS de economie proberen
te steunen? Er wordt in de VS in feite op volle toeren geld gedrukt. Maakt
de minister zich zorgen over de gevolgen hiervan voor de langere termijn?
Voor de korte termijn is er echt een risico op deflatie. Aan welke acties
wordt gedacht om daarmee om te gaan?Een van de onderwerpen op de Ecofinraad is het economisch herstelplan
dat de Europese Commissie gisteren presenteerde. Het plan heeft een totale
omvang van 200 mld. waarvan 170 mld. is op te brengen door de lidstaten. Het
plan is niet echt nieuws, want de afzonderlijke lidstaten hadden al aangekondigd
de eigen economie te steunen of zouden dat anders binnenkort wel gedaan hebben.
Bij de mogelijke maatregelen wordt al gedacht aan belastingverlagingen, bijvoorbeeld
btw-verlaging. Deze maatregelen hoeven niet per se de economie te steunen.
Consumenten kunnen namelijk nog op hun geld blijven zitten en weinig uitgeven.
Bij steunmaatregelen moet er dan ook volgens de SP-fractie vooral naar de
overheden gekeken worden. Zo kan de overheid bijvoorbeeld investeringen en
uitgaven naar voren halen. Hoe kijkt de minister hier tegenaan? Daarnaast
wordt 5 mld. uitgetrokken voor de auto-industrie, wat dus vooral naar de grotere
landen gaat, waar grote auto-industrieën staan. Nederland moet daar uiteindelijk
aan meebetalen. Welke voorwaarden stelt het kabinet hiervoor?Hoe kijkt de minister naar het Groei- en Stabiliteitspact in het licht
van de huidige crisis? Volgens het Groei- en Stabiliteitspact kunnen lidstaten
in bijzondere omstandigheden een groter begrotingstekort hebben dan 3%.
Volgens mij zitten wij in zo’n situatie en moet het dus mogelijk zijn
om van de uitzonderingsclausule gebruik te maken.De inzet van Nederland is dat de aanbevelingen van de G20-top effectief
en efficiënt moeten worden geïmplementeerd. Volgens mij moeten de
aanbevelingen niet alleen effectief en efficiënt, maar ook snel geïmplementeerd
worden. Nu is er de politieke wil voor en dus moet er doorgezet worden. Hoe
kijkt de minister hiernaar?Als het om het toezicht gaat, wil Nederland gaan voor het «Twin
Peaksmodel», waarbij gedragstoezicht en prudentieel toezicht gescheiden
worden. Dat is mooi, maar hoe denkt de minister over een preventieve toets
op financiële producten door toezichthouders?Mevrouw Vos (PvdA): Ik heb nog een vraag over
het Groei- en Stabiliteitspact. Hoor ik de SP zeggen dat dit verruimd kan
worden? Heeft de heer Bashir al gedacht aan wat de gevolgen hiervan zijn voor
alle oudjes en pensioenfondsen in Nederland?De heer Bashir (SP): Het punt is dat er een
uitzonderingsclausule is. Volgens mij hebben wij op dit moment met een uitzondering
te maken. Wij zitten in turbulente tijden van economische crisis. Daarom moet
het mogelijk zijn om nu van die uitzonderingsclausule gebruik te maken.Mevrouw Vos (PvdA): Ja, ik weet ook wel dat
er een uitzonderingsclausule is, maar is de heer Bashir het niet met mijn
fractie eens dat de minister echt moet inzetten op handhaven van het Groei-
en Stabiliteitspact? Voor Nederland en de manier waarop Nederland de sociale
voorzieningen heeft gefinancierd is het van cruciaal belang dat het gehandhaafd
blijft. Wat wil de SP? Vindt de heer Bashir het niet erg?De heer Bashir (SP): Toen het de vorige keer
met de economie slechter ging, hebben bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk
zich niet aan het Groei- en Stabiliteitspact gehouden. Toen heeft Nederland
wel flink bezuinigd op bijvoorbeeld sociale voorzieningen. Daarom vindt mijn
fractie dat ook voor de uitgaven die binnenkort gedaan worden, wij ons niet
per se hoeven te houden aan het Groei- en Stabiliteitspact. Op dit moment
hebben wij namelijk met echt uitzonderlijke omstandigheden te maken. Als dit
geen uitzonderlijke omstandigheid is, wat is dan volgens mevrouw Vos wel een
uitzonderlijke omstandigheid?Mevrouw Vos (PvdA): Ik begrijp dus goed dat
de SP zich erbij neerlegt dat het echte gevolgen zal hebben voor de financiering
van de Nederlandse sociale voorzieningen? De her Bashir zegt dat hij het niet
erg vindt dat andere landen er ruim overheen gaan.De heer Bashir (SP): Ik zeg dat wij op dit
moment met een uitzonderlijke omstandigheid te maken hebben en dat Nederland
daarom niet per definitie aan het Groei- en Stabiliteitspact moet vasthouden.
Ik snap niet wat mevrouw Vos precies probeert te vertellen. Als dit geen uitzondering
is, wat is het dan wel?Voorzitter. In een artikel van de heer Hoogervorst in Het Financieele
Dagblad van 19 november 2008 staat dat er volgens hem sprake geweest
is van een race to the bottom in het toezicht, vooral door de felle concurrentie
tussen Wall Street, de City van Londen en andere financiële centra. Kan
de minister een reactie hierop geven? Is hij het eens met de kritiek van de
heer Hoogervorst op home country control? Mijn fractie heeft hier bij de behandeling
van de MiFID flink kritiek op geleverd. De heer Heemskerk van de Rabobank
zei gisteren dat banken eigenlijk niet afhankelijk zouden moeten zijn van
de grillen van beursgenoteerde aandeelhouders. Wat is de reactie van de minister
hierop?De Richtlijn Kapitaalvereisten zorgt zeker voor verbeteringen waar mijn
fractie het mee eens is, maar deze richtlijn gaat niet ver genoeg, zoals in
het geval van het beheer van het aan gesecuritiseerde producten verbonden
risico’s. De kopende partij doet een onderzoek, concludeert dat het
erg risicovol is, maar koopt toch. Dan loopt hij veel risico, maar gelden
er geen strengere kapitaaleisen. Dat is toch vreemd? Hoe kijkt de minister
naar complexe gesecuritiseerde producten? Is het geen goed idee om deze volledig
op de balans te brengen en mee te nemen voor het bepalen van de kapitaaleisen?
Kapitaaleisen worden, als ik het goed begrijp, gebaseerd op het interne risicomodel
van de instelling. Kan de minister aangeven hoe het systeemrisico dan wordt
meegenomen in de kapitaaleisen? Hoe denkt de minister erover om producten
te verbieden waarvan niemand, ook de toezichthouder niet, iets snapt?Dan kom ik nu op de Solvencyrichtlijn. In de geannoteerde agenda wordt
gesproken over weerstand van bepaalde landen op bepaalde onderdelen. Waarom
kan er niet worden gezegd wie die bepaalde landen zijn en welke die bepaalde
onderdelen? Waar hebben wij het hier anders over? Kan de minister dit voortaan
niet gewoon aangeven? Het huidige compromisvoorstel is voor Nederland
onaanvaardbaar. Hoe zag het compromis eruit? Wat is er nu precies uit het
compromis verwijderd? Waarom zouden landen er tegen zijn dat goede samenwerking
tussen toezichthouders wordt gestimuleerd? Klopt het dat het hier wederom
gaat om home country control?Het stellen van minimumgaranties in het kader van het depositogarantiestelsel
is geen goed idee, aangezien de verschillende landen wellicht kunnen gaan
concurreren met hogere garanties om kapitaalvlucht te voorkomen. Gelukkig
is Nederland er een voorstander van om maximumbedragen te stellen. Welke landen
houden dit tegen? Is het alleen Ierland? Worden er ook afspraken gemaakt om
gekke constructies tegen te gaan, waar bijvoorbeeld een Russische bank via
een Nederlandse dochter weer in een ander land de mogelijkheid biedt om met
de Nederlandse depositogarantie spaarders aan te trekken? Het verkorten van
de betalingstermijn zou erg welkom zijn. In het huidige systeem is die drie
maanden, maar in exceptionele gevallen negen maanden. Wanneer is een geval
eigenlijk exceptioneel en wanneer niet? Is niet elk faillissement exceptioneel?
Welke termijn vindt de minister acceptabel?Overigens, de Icesave spaarders die tot € 100 000 gecompenseerd
zouden worden, zijn nog steeds niet uitbetaald. Ik weet dat ze binnen drie
maanden uitbetaald zouden worden, maar met sinterklaas en Kerstmis in aantocht,
is het gewenst dat hier vaart achter gezet wordt. Waarom duurt het zo lang?
De spaarders worden toch gecompenseerd, dus waarom moet het zo lang duren?Over de btw-tarieven en het jaarrapport van de Europese Rekenkamer hebben
wij al eerder gesproken.De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Ik mag
deze week bij diverse financiële overleggen mijn fractiegenote mevrouw
Koşer Kaya vervangen. Gisteren heb ik bij het debat over de belastingen
de gelegenheid aangegrepen om over de alleenstaanden te speken. Vandaag, in
dit overleg over de Ecofinraad, vraag ik aandachtvoor de volgende generatie. «Pluk
de dag» lijkt een mooi motto, maar het is wel iets anders dan «na
ons de zondvloed». De problemen van het hier en heden zijn erg groot.
Wij moeten daar niet te veel in blijven hangen. Daarom is mijn ideaal dat
er generatieneutraal gebudgetteerd wordt, zodat wij onze economie in betere
toestand kunnen doorgeven aan de volgende generatie. Als de heer Vendrik hier
nog had gezeten, had ik gezegd dat dit betekent «economie inclusief
klimaat en CO2-uitstoot.» Op Europees niveau zijn er plannen
gelanceerd om de economie uit het slop te trekken met een gecoördineerde
Europese aanpak. Dat lijkt mij prima. Alle landen moeten 1,5% van hun
bbp in hun economie pompen. Hoe haalbaar is zo’n Europese aanpak echter?
De verschillen in uitgangspositie tussen de landen zijn groot. Nederland heeft
al gezegd niet verder te willen investeren. Wat is zo’n Europese aanpak
dan waard? Is er empirisch bewijs dat zo’n aanpak werkt? Investeringen
in tijden van economische neergang komen namelijk, zo laat de geschiedenis
ons zien, altijd te laat. Waarom zou het dan nu wel werken? Hoe gaan al die
landen het betalen?Het Groei- en Stabiliteitspact moet volgens het voorstel worden gehandhaafd.
Maar als landen over de grens van 3% overheidstekort heengaan, krijgen
zij wel langer de tijd om te herstellen. Wat gaat Nederland doen om ervoor
te zorgen dat het Groei- en Stabiliteitspact straks gehandhaafd blijft en
de rekening niet wordt doorgeschoven naar de volgende generatie? Het steunplan
van de Europese Unie bevat maatregelen voor de verschillende sectoren; veel
bedrijven, waaronder de autobranche mogen staatssteun krijgen als zij investeren
in innovatie en schonere technologieën. Het steunplan volgt daarmee de
Lissabonstrategie. Wij moeten 3% investeren in R&D. Dat target
is sinds 2000 nog niet gehaald. Vooral het bedrijfsleven liet het afweten.
Nu krijgen zij geld voor investeringen in R&D, investeringen die de bedrijven
al veel eerder hadden kunnen doen. Die bedrijven worden nu beloond
voor gemaakte fouten. «Wie zoet is, krijgt lekkers, wie stout is, de
roe» lijkt hier misschien wat achterhaald. Waarom zouden wij in noodlijdende
industrieën investeren? Waarom zouden wij mensen gevangen houden in een
bedrijfstak die niet meer functioneert? Dit is vroeger gedaan. Toen hebben
wij gemerkt dat het niet werkte; kijk maar naar de scheepsbouw of de mijnbouw.
Op dit moment staan er op de post «mensen» in de begroting van
het ministerie van Sociale Zaken nog steeds ex-werknemers uit de mijnbouw.
Ook nu schuiven wij, als wij niet oppassen, de rekening door naar de toekomst,
terwijl de economie zijn werk zou moeten doen. Ik vraag de minister om zich
in Europa hard te maken om deze plannen tegen te gaan.Deze week blijkt uit een rapport van Business Europe dat verschillende
lidstaten erg achterlopen bij het implementeren van de Dienstenrichtlijn.
Door de implementatie van de richtlijn worden obstakels voor vrij verkeer
van diensten weggenomen, zodat de arbeidsmarkt flexibeler wordt en het vrije
verkeer van diensten voor een enorme potentiële banengroei zorgt. Waarom
zouden wij aan de ene kant mensen de WW insturen, terwijl wij aan de andere
kant het scheppen van banen missen? Kan de Nederlandse regering vragen om
een tussentijdse evaluatie?De huidige crisis geeft aanleiding tot actie. De toekomstige generaties
krijgen al een enorme rekening van ons. Laten wij zorgen dat deze Ecofinraad
niet bijdraagt aan het groter maken van die rekening.Voorzitter: De Nerée tot BabberichDe heer Weekers (VVD): Voorzitter. Ook ik
begin met het stimuluspakket van 200 mld. dat de Europese Commissie gisteren
bekendmaakte. In de eerste plaats vraag ik de minister om een appreciatie
van dat pakket. Het lijkt namelijk voor een deel oude wijn in nieuwe zakken
te zijn. Voor een ander deel geeft het de lidstaten een vrijbrief om allerhande
vormen van staatssteun te verlenen. Ik ben het zeer eens met collega Pechtold
dat het absoluut niet zo kan zijn dat noodlijdende exportindustrieën,
met name Frankrijk en Italië, nu ineens de handen boven het hoofd wordt
gehouden. Dan zouden wij in dezelfde fout vervallen als wij in de jaren zeventig
en tachtig hebben gemaakt, bijvoorbeeld in de scheepsbouw. Volgens mij geldt
hier het adagium dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken. Als de overheid
nu bepaalde industrieën, die kennelijk in de afgelopen goede jaren niet
in staat waren om voldoende vet op de ribben te krijgen, de hand boven het
hoofd houdt, ziekt die patiënt niet uit en kunnen wij daarvan nog heel
lang last ondervinden. Uiteindelijk zijn het de belastingbetaler en de consument
die het gelag betalen. De VVD-fractie kiest daar niet voor.De begeleidende woorden van Barosso dat nu het moment is gekomen om het
Groei- en Stabiliteitspact aan de kant te schuiven, vind ik helemaal zorgwekkend.
Ik ben blij te horen dat collega’s De Nerée, Vos en Pechtold
er in ronde bewoordingen afstand van hebben genomen. Er tekent zich een heel
grote Kamermeerderheid af die vindt dat de minister in Brussel de voet helemaal
dwars moet zetten en ervoor moet zorgen dat het Groei- en Stabiliteitspact
ook nu onverkort gehandhaafd wordt. Wij weten niet hoe de economie zich ontwikkelt,
maar zien dat er echt zware tijden aankomen. Het is nog te vroeg voor de uitzonderlijke
situatie waarop de heer Bashir duidt. Dat kan altijd nog. Ik wil daar niet
op vooruitlopen. Als wij nu de teugels laten vieren is dat een bonus op slecht
gedrag. Het is een bonus voor landen als Frankrijk die de afgelopen jaren
verzuimd hebben om hun economie weerbaar te maken voor de toekomst en het
is een malus voor landen als Nederland die de afgelopen jaren hebben gebruikt
om een aantal noodzakelijke hervormingen door te voeren. Het is dus echt het
verkeerde signaal. Als er juist in deze tijd van grote onzekerheid één
anker is, zou toch de handhaving van het Groei- en Stabiliteitspact moeten
zijn. Wat is de inzet hierin van de Nederlandse regering?Ik hoor signalen, maar heb deze nog niet bevestigd gekregen, dat Barosso
zich over de rente heeft uitgelaten. Als dat het geval is, betreur ik dat
zeer en vind ik dat de Nederlandse regering daar krachtig afstand van moet
nemen. De Europese Commissie heeft zich net zo min als de Raad te bemoeien
met het rentebeleid van de Europese Centrale Bank. Het kan niet zo zijn dat
als Barosso graag voor herverkiezing in aanmerking komt, hij de onafhankelijkheid
van de Europese Centrale Bank in de waagschaal kan stellen.Ik kom op mijn laatste punt, over het pakket maatregelen van de Europese
Commissie. Er zou 30 mld. uit regio- en structuurfondsen versneld uitbetaald
en geïnvesteerd worden. Kan de minister daar iets meer over vertellen?Als
ik het goed begrijp, is het een soort frontloader. Ik kan mij er iets bij
voorstellen dat als wij de komende maanden toch willen investeren, wij dat
maar snel moeten doen, omdat wij er nu het meeste aan hebben. Tegelijkertijd
zie ik dat de hele financiële verantwoording van de regio- en structuurfondsen
gedurende de afgelopen jaren onvoldoende op orde was. De vraag is of het wel
de goede methode is om nu heel grootschalig nog meer geld te gaan pompen in
iets waarin men in het verleden onvoldoende deugdelijk het geld heeft weten
weg te zetten.Voor de besteding van dit soort fondsen denkt mijn fractie aan echte grensoverschrijdende
investeringsprojecten die iedereen aangaan. Ik zag ergens dat wanneer lidstaten
een grote Europese weg willen aanleggen, zij 0,5 mld. kunnen krijgen van de
Commissie. Ik weet niet of dit juist is, ik las het in NRC Handelsblad. Misschien
kan de minister er wat meer over vertellen.Vorige week heeft minister Eurlings moeten constateren dat het trans-Europese
netwerk IJzeren Rijn van Antwerpen naar het Ruhrgebied via het historisch
tracé zal gaan lopen. Wil je een karrenspoor van anderhalve eeuw geleden
opkalefateren, dan zul je daarvoor behoorlijk moeten investeren. De tunnel
waar het spoor van België Nederland inkomt, onder de gemeente Weert,
kost 0,5 mld. Zorg ervoor dat je dat halve miljard in Brussel weghaalt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Bedoelt de heer Weekers dat wij uit de fondsen gelden voor België moeten
verkrijgen zodat zij mee kunnen helpen aan de aanleg van de IJzeren Rijn?
En dat hij rustig kan slapen als de tunnel onder de grond gaat?De heer Weekers (VVD): U bedoelt dat die tunnel
onder mijn huis doorgaat? Zo letterlijk is het niet bedoeld! Maar als er dan
toch over dit soort zaken gesproken wordt, is dit in ieder geval een project
dat drie landen raakt.De hele kwestie rondom Icesave en IJsland is niet direct geagendeerd voor
de eerstvolgende Ecofinraad, maar kan wellicht toch aan de orde komen. Als
dit onderwerp aan de orde komt, zou ik er graag in tweede termijn nog wat
concrete vragen over stellen. Als de minister zegt dat het zeker niet aan
de orde zal komen, wil ik hem vragen om in ieder geval ruim voor het AO dat
wij volgende week woensdag voeren over kredietcrisis, met een brief te komen
naar de Kamer over de laatste stand van zaken rondom het gehele Icesavedossier,
niet alleen ten aanzien van Nederland, maar ook over de regelingen die het
Verenigd Koninkrijk en Duitsland getroffen hebben. Uit de berichtgeving lijk
ik namelijk te kunnen opmaken dat Duitsland een wat riantere regeling heeft
getroffen. Kan de minister daarbij ook de vragen die ik twee weken geleden
heb gesteld beantwoorden?Op de G20-top in Washington zagen wij plaatsvervangend premier De Jager
optreden. Ik vind het goed dat de Nederlandse regering bij die top aanwezig
was. Chapeau. Qua economie, zeker als het om de financiële sector gaat,
hoort Nederland daar te zijn. Ik vraag alleen wel de bevestiging dat wij geen
prijs betalen aan de heer Sarkozy voor onze aanwezigheid. Dan
is elke prijs namelijk te hoog want de heer Sarkozy heeft eigenlijk een geheel
andere agenda. IMF-directeur Strauss-Kahn, een Franse sociaaldemocraat, heeft
tijdens die G20-top gezegd dat zeer uitzonderlijke economische ontwikkelingen
uitzonderingen op de normale begrotingsregels kunnen rechtvaardigen. Anderen
hebben schijnbaar gezegd dat de houdbaarheid op lange termijn van de overheidsfinanciën
niet uit het oog mag worden verloren. Hoe moeten wij dit soort opmerkingen
zien? Zijn zij bedoeld om steun te geven aan de Fransen die het Groei- en
Stabiliteitspact even terzijde willen leggen? Ik ben in ieder geval niet erg
gelukkig met deze thema’s.De voorzitter: Kunt u afronden, mijnheer Weekers?De heer Weekers (VVD): Afronden zou jammer
zijn, voorzitter. Dan zou u een stuk van mijn inbreng moeten missen!De voorzitter: Dat weet ik, maar gezien de
tijd zou het nuttig zijn als u het zou doen.De heer Weekers (VVD): Oké. In de aanpak
in Washington heb ik een reflectie gemist op het monetaire beleid dat is gevoerd
door de Amerikaanse bank. Niet dat ik vind dat politici zich met het monetaire
beleid bezig moeten houden, maar het verschil is dat wij in Europa een onafhankelijke
Centrale Bank hebben, en dat die in de VS voornamelijk politiek gedreven is.Er komt een maximumbedrag voor het depositogarantiestelsel in 2011. Waarom
een maximumbedrag? Waarom niet gewoon een standaardregeling voor de gehele
EU? Dat zou met name de concurrentie op garantiesystemen kunnen vermijden.
Daarin zitten allerlei perverse effecten en verkeerde prikkels. Ik lees niets
over een alternatieve funding van het systeem. Dat zou wel moeten gebeuren.Ten slotte sluit ik mij aan bij diegenen die zeggen dat Nederland over
de begroting 2009 geen decharge moet verlenen. De suggestie die ik vorige
week deed bij staatssecretaris Timmermans en die hij overnam, herhaal ik hier:
bevries de cohesiefondsen van landen die geen lidstaatverklaring kunnen overleggen,
of waarvan anderszins blijkt dat zij niet goed met Europese middelen omgaan.Voorzitter: WeekersAntwoord van de bewindsliedenMinister Bos: Voorzitter. Ik dank de leden
voor hun bijdragen. Ik begin direct met het grote brok, namelijk de vraag
wat de Europese Commissie nu precies heeft voorgesteld, wat ermee gaat gebeuren
en wat wij ermee moeten.Het is goed om te realiseren dat wij het definitieve voorstel pas sinds
gisteren kennen. Wij zijn er dus nog niet helemaal over uitgedacht en uitgeanalyseerd.
Daarnaast is het een voorstel dat op een aantal punten simpelweg vaag is.
Er staat bijvoorbeeld nauwelijks omschreven wat precies het voorstel is met
betrekking tot de Europese automobielindustrie, anders dan wat bedragen en
vage randvoorwaarden zoals dat het moet passen in een «low-carbon economy»,
suggererend dat de groene kant van het verhaal afgedekt wordt. Hoe dat geregeld
wordt, welke eisen er gesteld worden, wie er wel en wie niet van mag profiteren
et cetera staat allemaal niet beschreven. Bovendien gaan wij een onderhandelingsproces
van een week of twee in. Uiteindelijk zijn de conclusies relevant die op 12 december
tijdens de Europese Raad worden getrokken door de regeringsleiders. Tussen
nu en dat moment kan er nog het een en ander gebeuren. Dat moeten wij niet
onderschatten. Al te definitieve conclusies over wat «het»
voorstel van de Commissie is en voor ons betekent en wat wij zouden moeten
doen, kunnen eigenlijk pas na 12 december getrokken worden.De heer Pechtold (D66): Dit is een reële
opmerking. De minister zegt dat hij nu nog niet precies kan zeggen wat het
wel inhoudt. Kan hij wel zeggen wat het voor de Nederlandse regering niet
zou mogen inhouden?Minister Bos: Natuurlijk. Ik ga daar iets
over zeggen, maar ik wilde beginnen met het voorbehoud dat wij de precieze
status moeten realiseren van de tekst die nu uit Brussel is gestuurd.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Wij stellen mede deze vraag omdat de minister van Financiën het geheel
voorbereidde voor de Europese Raad.Minister Bos: Uiteraard. Daarom ga ik nu zeggen
wat ik erover ga zeggen.De voorzitter: Ik stel voor dat wij de minister
dit blok helemaal laten afmaken.Minister Bos: Ik denk, ik bouw het een beetje
op, maar...De voorzitter: U brengt de spanning erin!Minister Bos: De kortst mogelijke omschrijving
van wat de Europese Commissie heeft gedaan en hoe het voorstel getypeerd moet
worden, is dat het een dringende aansporing bevat voor lidstaten om hun verantwoordelijkheid
te nemen bij het stimuleren van de economie en het voorkomen van een te scherpe
terugval in de vraag, voor zover zij dat nog niets reeds hebben gedaan. Dat
geldt in ieder geval voor ongeveer 170 mld. van de 200 mld. De resterende
30 mld. speelt zich buiten het nationale domein af, op het domein van de Europese
Commissie zelf. Het gaat daarbij om de vragen of bepaalde fondsgelden naar
voren gehaald kunnen worden en of de leencapaciteit van de EIB (European Investment
Bank) vergroot moet worden en een bepaalde focus moet hebben. Die 170 mld.
is eigenlijk een niet-verplichtende oproep aan lidstaten in de zin van: het
zou toch mooi zijn als blijkt, wanneer wij straks alles optellen, dat jullie
allemaal voor dit bedrag extra inspanningen geleverd hebben.Het probleem begint meteen, zeker als ik de vraag moet beantwoorden of
Nederland er voor haar deel al aan voldaan heeft. De precieze vraag wat je
precies mee mag rekenen wordt door de Europese Commissie namelijk niet echt
beantwoord. De werking van de automatische stabilisatoren, die in Nederland
heel relevant is voor de manier waarop wij volgend jaar de economie stimuleren,
mag bijvoorbeeld niet meegeteld worden in dat bedrag. Niets weerhoudt ons
echter ervan om het feit niet mee te tellen dat wij ten opzichte van eerdere
ramingen volgend jaar de lasten met 2,5 mld. verlichten. Wij mogen er dus
kennelijk zelf over nadenken en zelf beslissen. De willekeurige afschrijvingsfaciliteit
die wij in de brief van vorige week vrijdag geïntroduceerd hebben, kost
de schatkist ook iets van 220 mln. Dat wordt gedekt uit bestaande lastenverlichtingsruimte
van werkgevers. Uiteindelijk kost het de schatkist dus niets. Het liquiditeitseffect
in de economie echter is een kleine 2 mld. Het is de vraag welk bedrag je
meetelt bij je totale inspanning. Als de Europese Commissie EIB-leningen meetelt
in het totale pakket aan stimuleringsmaatregelen voor de economie, mag Nederland
ook de overbruggingskredieten aan Fortis – 50 mld. – meetellen
als inspanning voor het in stand houden van vitale financiële instellingen
en het stimuleren van de economie. Wij komen dus ruim boven de 1,2%
uit als wij genereus tellen, maar zitten er ver onder als wij de meest krappe
definitie hanteren.De komende twee weken in de onderhandelingen met de Europese Commissie
en de andere lidstaten zullen de vragen dus zeker spelen of er nog scherper
afgebakend moet worden, wat er reëel verwacht wordt van landen en wat
landen wel en niet mogen meetellen. Wij weten echter nu al dat landen als
Duitsland in eerste instantie hebben gereageerd met de opmerking dat zij hun
deel al gedaan hebben en daar niets bovenop hoeven te doen, terwijl andere
landen zeggen dat zij niet meer kunnen dan zij nu al doen. In Oost Europa
bijvoorbeeld heeft een aantal landen niet de capaciteit om meer te doen.Ook speelt mee dat als je niet uitkijkt, het perverse effect optreedt
dat de landen die zich het beste gedragen hebben in het verleden, de meeste
ruimte hebben om dit stimuleringsbeleid te voeren en ook uitgenodigd worden
om dit daadwerkelijk te doen. Het spiegelbeeld, dat de landen die zich het
slechtst gedragen hebben nog eens de grootste schep erbovenop leggen, is echter
ook zeer onaantrekkelijk. De vraag hoe de 1,2% dan wel de 170 mld.
op een redelijke wijze verdeeld moet worden over de verschillende lidstaten,
gelet op hun uitgangspositie in termen van tekort of overschot, is bepaald
niet eenduidig beantwoord op grond van de teksten die wij nu kennen.De inzet van de Nederlandse regering de komende dagen en weken zal zich
niet primair richten op het betwisten van de vraag of er iets gedaan moet
worden voor het stimuleren van de economie. Dat vindt iedereen namelijk. Zoals
gezegd, het ene land heeft daar al het nodige voor gedaan en het andere misschien
nog niet helemaal. Onze hoofdinzet zal zijn dat wij willen dat aan het einde
van deze turbulente periode er nog steeds een geloofwaardig pact ligt. Dat
heeft, zeg ik tegen de heer Bashir, enigszins mevrouw Vos echoënd, bijvoorbeeld
ook te maken met de waarde van de euro, het tegengaan van een inflatierisico
en daarmee dus ook het beschermen van de koopkracht van bijvoorbeeld de gepensioneerden
in Nederland.Als wij dat geloofwaardige pact overeind willen houden aan het einde van
de rit, betekent dat ten eerste dat iedere inspanning die lidstaten zich getroosten
in het kader van deze aansporing van de Europese Commissie per definitie tijdelijk
zal moeten zijn. De inspanning moet eigenlijk alleen op 2009 en misschien
ook op 2010 betrekking hebben, of het nu van de fiscale kant komt of van de
uitgavenkant. Ten tweede zou het ook moeten betekenen dat als landen door
de grenswaarden van het tekort, de grens van min 3%, heen schieten,
de normale procedures gewoon in werking treden. Dan moet dus een excessive
deficit-procedure komen, dan moet dat betreffende land op het matje komen
bij de Commissie, vertellen waarom het gebeurd is, hoe het dat tekort gaat
reduceren en wanneer het weer op het normale pad zal zijn. Als het echt tijdelijke
maatregelen betreft, moet het mogelijk zijn voor een land om te laten zien
dat er slechts voor een jaar of twee afgeweken wordt en dat het in het derde
jaar, zo richting 2011, weer in de buurt zal komen van het ooit beoogde pad
van tekortreductie c.q. overschotcreatie.Dit zal de hoofdinzet van de Nederlandse regering zijn, te beginnen aanstaande
mandag en dinsdag in Brussel tijdens de Eurogroep en de Ecofinraad. Ik zeg
erbij dat het dus geen gelopen race is. Er zijn ook gewoon geluiden in Brussel
dat dit allemaal flauwekul is, dat het pact niet geschreven is voor deze omstandigheden
en dat je het buiten werking moet stellen. Er zijn ook landen die zich afvragen
hoe zij eerst gevraagd kunnen worden om te stimuleren als zij vervolgens,
als zij door de tekortwaarden heen schieten, op het matje moeten komen om
de gevolgen daarvan uit te leggen. Zij vragen zich af of dit niet bizar is.
Ik begrijp wel iets van de onrust bij dat soort landen, maar de prijs die
wij betalen voor die benadering is dat wij aan het einde van de rit geen pact
meet hebben en het pact is juist voor de kleine landen in Europa altijd van
heel grote waarde is geweest. Zonder verdragen doen de grote landen waar zij
zin in hebben en hebben kleine landen het nakijken. Verdragen beschermen juist de positie van kleine landen. Dit is een rode draad door de gehele
Europese geschiedenis van samenwerking op allerlei terreinen.Hoewel wij zien dat er aanvullende afspraken nodig zijn over hoe om te
gaan met het pact in dit soort tijden, zal onze hoofdinzet dus zijn om aan
het einde van de rit nog een geloofwaardig pact te hebben. De kern daarbij
is dat het om tijdelijke stimuleringsmaatregelen moet gaan en dat de normale
procedures gehanteerd moeten worden.De voorzitter: Dit was het algemene deel rondom
het plan en het pact. Ik zie al dat er heel veel vragen zijn.Minister Bos: Ik heb nog een heleboel niet-algemene
opmerkingen, ook over het plan.De voorzitter: Ik denk dat wij dit blok dan
maar even moeten opknippen. Ik verzamel alle vragen over dit punt tot nu toe.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik hoor van de minister dat een aantal landen al stimuleringsmaatregelen genomen
heeft en een aantal landen dat niet kan. Zo langzamerhand begin ik mij af
te vragen waarom de Commissie met dit voorstel is gekomen, voor die paar landen
dat zich nooit iets gelegen heeft laten liggen aan de regels. Ik hoor de minister
ook zegen, en dat vind ik heel goed, dat de maatregelen tijdelijk moeten zijn
wil je een geloofwaardig pact houden en dat als een land beneden de grens
van min 3% zakt, de normale procedures van toepassing zijn. Frankrijk
lapt de normale procedures al aan de laars. Denkt de minister dat als Frankrijk
beneden de min 3% zakt, het land wel bereid zal zijn de normale procedures
te volgen? In zijn geheel gezien denk ik dat dit pakket voor een paar landen
is bedoeld. Wellicht moet Nederland daarom maar niet meedoen maar het aan
andere landen overlaten en zelf gaan stimuleren.Mevrouw Vos (PvdA): Het klinkt allemaal best
zorgelijk. Heeft de minister al enig idee of er een meerderheid is voor de
benadering van Nederland? Als dat niet zo is, wordt ik net zo somber als mijn
buurman De Nerée.De heer Vendrik (GroenLinks): Ik neem aan
dat de minister nog nader terugkomt op het groene deel van het verhaal. Ik
beperk mij nu dus tot de hoofdlijn van het plan en het Groei- en Stabiliteitspact.
Volgens mij willen wij toch dat de Europese Commissie zich nu wel laat zien.
De vraag «waar is Brussel?» was bij de start van de kredietcrisis
nu juist het probleem. Nu komt Brussel en nu is het weer niet goed! Dat vind
ik eerlijk gezegd niet de goede benadering. Als uitgangspunt vind ik het goed
dat de Europese Commissie zich laat zien. Dat deel ik met de minister. Je
kunt veel afdoen aan het plan, maar dat de Commissie probeert om een gecoördineerde
respons van de lidstaten te lanceren op de economische recessie lijkt mij
winst. Vind de minister dat ook? Is hij het met mij eens dat de laatste groeicijfers
van vorige week, zowel van de Commissie als van het IMF, weer dramatischer
zijn en dat wij daarmee feitelijk belanden in de uitzonderingsclausule? Daarom
begrijp ik het gedoe over het Groei- en Stabiliteitspact niet helemaal. De
uitzonderingsclausule geldt bij onvoorziene omstandigheden of bij een ongebruikelijke
gebeurtenis – de kredietcrisis lijkt mij tamelijk ongebruikelijk –
of als er een zware economische inzinking is. Zo staat het volgens mij letterlijk
in de uitzonderingsclausule. Dan is de grens van min 3% niet heilig,
mits inderdaad tijdelijk. Is het dan niet gewoon business as usual? Is dat
wat de minister eigenlijk bedoelt? Er mag nu, met de laatste groei-inzichten,
gebruik gemaakt worden van de uitzonderingsclausule.De heer Bashir (SP): Eigenlijk gaat mijn vraag
over hetzelfde punt. De minister zegt dat de maatregelen die genomen moeten
worden om de economie te stimuleren, tijdelijk van aard moeten
zijn. Vervolgens benadrukt hij echter toch dat het Groei- en Stabiliteitspact
vooral geloofwaardig moet blijven en dat de gangbare procedures in gang moeten
word gezet als wij onder de grens van min 3% zaken. Volgens mij zijn
beide benaderingen hetzelfde. Het komt erop neer dat het Groei- en Stabiliteitspact
een uitzonderingsclausule mogelijk maakt waarvan Nederland nu dus gebruik
kan maken. Is de minister dat met mij eens?De heer Pechtold (D66): Ik ben goed aan het
luisteren. De minister gebruikt zo veel zinnen, dat hij volgens mij al een
beetje water aan het doen is in de klare wijn die hij zou moeten schenken.
Waarom is de inzet van Nederland niet gewoon dat het pact het pact is en dat
er op dit moment geen reden is om ervan af te wijken? Dat zou ik eigenlijk
in één zin de inzet van de Nederlandse regering willen horen
zijn. Ik hoor de minister iets te veel zeggen dat de uitkomst uiteindelijk
zus en zo moet zijn. Ik let altijd op als er heel veel zinnen zijn. Het pact
is het pact, en er zijn op dit moment geen redenen om ervan af te wijken.
Dat lijkt mij en prachtige inzet.De heer Weekers (VVD): De inzet van de heer
Pechtold is helder. Ik sluit mij daarbij aan, met mijn VVD-pet op.Als voorzitter geef ik het woord aan de minister.Minister Bos: Ik denk dat het antwoord op
de laatste vraag ook meteen antwoord is op de vraag van de heren Vendrik en
Bashir. Nog geen maand geleden gaf de Europese Commissie een interpretatie
van die uitzonderingsclausule in het pact. Die interpretatie ging enkel en
allen over de situatie dat een land getroffen wordt door een externe schok,
en daardoor de inkomsten enorm ziet teruglopen, bijvoorbeeld omdat het veel
minder winstbelasting binnenkrijgt, of gedwongen wordt tot een enorme uitkering
uit de algemene middelen vanwege bijvoorbeeld een beroep op het depositogarantiestelsel.
Dat waren de enige twee specifieke duidingen waarvan de Europese Commissie
zei dat als een land daardoor door de grenswaarde heen zou zakken, dat zulke
buitengewone omstandigheden zijn dat er niet moeilijk wordt gedaan, mist het
land naar verloop van tijd weer op het pad was. Maar nu komt er iets heel
nieuws bij, dat er een maand gelden nog niet inzat, namelijk als een land
door beleid door de grens van min 3% heen zakt, gaat het feitelijk
ook – mede gezien de context waarin de keuze voor dat beleid tot stand
is gekomen, namelijk de economische crisis – om een uitzonderlijke situatie.
Dan treedt de normale procedure in werking. Het land moet op het matje komen,
zich verantwoorden en wordt gemonitord. Maar omdat het tijdelijk is, wordt
het land ook geacht om na zo’n twee jaar weer op het oude pad terug
te komen. Ik ben geneigd dit te betitelen als een aanvullende afspraak over
de interpretatie van het begrip «uitzonderlijke omstandigheid»
die er nog niet inzat.Dan doet de vraag zich voor of wij dat willen. De realiteit op het moment
is echter dat als wij die beweging niet maken, iedereen ermee aan de haal
gaat en dan sta je aan het einde van de rit met niets.De heer Vendrik (GroenLinks): Ik heb toch
goed begrepen dat de interpretatie van de Commissie waarover de minister het
zojuist had, toeziet op de uitleg van het begrip «ongebruikelijke gebeurtenis»?
De uitzonderingsclausule ziet ook toe op een zware economische inzinking.
Daarvan is toch gezien de laatste groeiramingen de facto sprake?Minister Bos: Jawel, maar de redenering liep
altijd langs de inkomstenkant. Als een zware economische inzinking zou leiden
tot minder inkomsten bij de overheid en een land daardoor door de tekortwaarde
van het pact heen zakte, werd er niet meteen moeilijk gedaan, maar ging de
uitzonderingsclausule van de «buitengewone omstandigheden» spelen
en kon het land, mits het verstandige dingen deed en zei, weer
op het goede pad terechtkomen. De Commissie heeft gezegd dat in dit soort
tijden het pact gewoon van toepassing blijft, omdat het de clausule over buitengewone
omstandigheden ook van toepassing vindt op dit soort omstandigheden. Dat betekent
dat er niet gelijk met boetes en sancties gewekt wordt als een land door de
tekortwaarde heen schiet omdat het opeens met een enorme terugloop in inkomsten
te maken heeft vanwege de economische crisis. Dat was vorige maand nog de
interpretatie. Daaraan wordt nu simpelweg iets toegevoegd, namelijk dat het
ook als een uitzonderlijke omstandigheid wordt beschouwd als een land in het
licht van de economische crisis overgaat tot tijdelijke stimuleringsmaatregelen
en daarom niet aan de tekortwaarde voldoet, mits het maar timely, temporary
en targeted is, de drie t’s. Het moet tijdig, tijdelijk en gefocust
en gerelateerd aan een specifieke doelstelling zijn. Op die basis is de Commissie
ook dan bereid om het te zien als een uitzonderlijke omstandigheid en zal
niet meteen met sancties en boetes komen, maar een land een fatsoenlijk pad
opsturen terug naar een normaal tekort of overschot. Het is dus wel degelijk
een uitbreiding van de interpretatie van wat een uitzonderlijke omstandigheid
in termen van het pact mag betekenen.De interpretatie van het Nederlandse kabinet is dat als je die beweging
niet wenst te maken, een aantal landen waarschijnlijk toch door zal gaan.
Zelfs met deze interpretatie zal het een strijd worden de komende twee weken
om het pact overeind te houden, omdat er andere landen zijn die zeggen dat
het hele pact buiten werking moet worden gesteld in dit soort omstandigheden.
Dat doet Nederland niet. Wij willen de procedures, de begrippen en de clausules
van het pact gewoon blijven toepassen. Wij willen enige flexibiliteit toepassen
met het oog op deze bijzondere omstandigheden en de maatregelen die sommige
landen zich daardoor genoopt voelen te nemen. Het pact blijft echter wel werken.
Als wij die flexibiliteit nu niet opbrengen, dan is de kans groot dat aan
het einde hiervan de grote landen toch doorgaan met hun stimuleringsbeleid
en zich aan niets en niemand meer iets gelegen laten liggen. Die prijs wenst
de Nederlandse regering niet te betalen. Het wordt nog een hele klus om dat
voor elkaar te krijgen.De heer Pechtold (D66): De minister is een
stuk helderder, maar ook zo duidelijk dat ik het nu niet met hem eens ben,
al is het maar tactisch. Hij geeft zelf aan dat nu de Ecofinraad voor de deur
staat, op 12 december de volgende stap gezet moet worden. Hij zegt zelf
al dat de situatie een maand geleden anders was dan nu. Nu komt er ineens
iets bij. Europa bestaat uit 27 landen. Europa betekent dat je begint je eigen
mening. Dat andere landen je voorbij dreigen te hollen, mag zo zijn, maar
Nederland heeft wel vaker alleen of met zijn tweeën tegenover de rest
gestaan. Het is nu niet 12 december en de andere landen luisteren nu
waarschijnlijk ook mee. Als wij nu al beginnen met zeggen dat het een maand
geleden nog zo was, maar dat er nu een extra reden is ... Ik snap de minister
en ik snap dat hij bij de realiteit wil blijven, maar hij moet de andere landen
maar eens wat meer naar ons toetrekken. Laat maar zien dat wij het pact uitleggen
zoals dat een maand geleden in het laatste verslag nog is uitgelegd.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik ben het helemaal eens met de heer Pechtold. Je hebt regels. Tegen de tijd
dat deze moeten worden nageleefd, is de minister bang dat naleving ertoe leidt
dat de hele regel verdwijnt. Nu gaat het om het Groei- en Stabiliteitspact.
Straks gaat het om de staatssteun. Dan wordt er gezegd dat het nu even niet
uitkomt om even niets te doen en dat er maar ingezet moet worden op verruiming.
Dat beluister ik. De minister neemt dan de zin terug waarmee ik mijn betoog
begonnen ben, uit het verslag van de Ecofinraad van 2 november. Zo ver
zijn wij nog lang niet.De heer Weekers (VVD): Als VVD-woordvoerder
voeg ik daaraan toe dat de benadering van de minister eigenlijk een heel katholieke
is. Dat past hem natuurlijk niet. Ofschoon ik mij daar normaal gesproken wel
iets bij kan voorstellen, kan ik dat op dit punt in ieder geval niet. Ik vind
de manier waarop de minister aanvankelijk inzette veel beter. Ik kan mij voorstelden
dat je zegt dat er niet moeilijk moet worden gedaan over het pact als de inkomsten
terugvallen of als er een heel buitengewone omstandigheid is met betrekking
tot bijvoorbeeld een beroep op een depositogarantiestelsel of voor het helpen
overeind houden van een bank. Als het echter gaat om beleid, kan het niet
zo zijn dat nu de Europese Commissie de landen oproept om 1% of 1,5%
van het bbp extra aan stimuleringsmaatregelen te nemen, in wezen de grens
van min 3% wordt verschoven naar min 4% of min 4,5%.
Ik sluit mij dus aan bij collega’s Pechtold en De Nerée dat de
minister strak in de leer de boodschap in Brussel op tafel moet leggen.Minister Bos: Dat zal ik ook doen. Ik denk
dat er echt sprake is van een misverstand over de inzet van de Nederlandse
regering. Wij zijn van plan de Commissie te steunen in haar inzet op dit punt.
De inzet van de Commissie is als volgt. Ik citeer de Commissie, het gaat hier
over het feit dat er allerlei maatregelen genomen zullen worden. «It
may lead some member states to breach the 3% GDP-deficit reference
value. For member states considered to be in an excessive deficit, corrective
action will have to be taken in timeframes consistent with the recovery of
the economy. This is fully consistent with the procedures of the Stability
and Growth Pact which guarantee that the excessive deficit will be corrected
in due time, ensuring long-term sustainability of the budget repositions.»
Deze positie van de Commissie steunt de regering. Als Nederland zou zeggen
dat wij nog strenger willen zijn dan dat, staan wij ten eerste op dit moment
helemaal alleen in Europa. Ten tweede maken wij het daarmee de Commissie niet
makkelijker om deze positie te verdedigen tegenover die landen die vinden
dat dit niet flexibel genoeg is. Dat is het krachtenveld waarin de Commissie
dit overeind moet worden. Het krachtenveld is niet dat enorm veel landen zullen
zeggen dat er niet gestimuleerd moet worden en dat koste wat kost vermeden
moet worden dat landen door de grens van min 3% heengaan. Het krachtenveld
is dat er een heleboel landen zijn, en niet de kleinste, die het hele pact
willen vergeten omdat zij vinden dat ander dingen nu vele belangrijker zijn
en dat de Commissie veel te streng is. De enige manier om te zorgen dat het
pact overeind blijft en ook over twee jaar of vier jaar nog overeind staat,
is dat wij de Commissie nu steunen in exact dit citaat, gewoon de procedures
van het pact toepassen, namelijk als je door de min 3%-grens heen zakt,
je in de excessive-defict procedure komt. Dan wordt je gevraagd meteen een
recovery path op te stellen zodat je weer in de plus komt met de overheidsfinanciën,
precies zoals het pact dat altijd bedoeld heeft. Dat is wat de Commissie voorstelt
en dat is de positie die de regering wil steunen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik heb grote moeite met de redenering dat wij dit maar moeten steunen, omdat
er een aantal landen is dat anders zegt: vergeet het pact maar. Dat is het
breken van verdragsregels. Als je die weg opgaat, kan ik er nog wel een paar
verzinnen. Dan kun je een aantal dingen afschrijven. Het zit de CDA-fractie
met name dwars dat er in Nederland allerlei maatregelen genomen zijn om de
vergrijzing beheersbaar en betaalbaar te houden. Dat waren moeilijke maatregelen.
Andere landen hebben dat allemaal aan hun laars gelapt en komen daar nu mee
weg. Wat de redenering betreft «en anders gaan wij nog veel verder en
gaan wij onze eigen gang»: er bestaat nog altijd een Europees Hof waar
je naartoe kunt. Bovendien kom ik dan nogmaals terug op mijn vraag: gaat het
om een gekwalificeerde meerderheid of unanimiteit? In het laatste geval kun
je het altijd tegenhouden.De heer Pechtold (D66): Je kan de Commissie
steunen door exact op haar standpunt te gaan zitten, maar je kunt het ook
doen door recht in de leer te blijven en te zeggen dat dit een extra omstandigheid
is die binnen een maand nieuw verzonnen is die wij niet delen en dat wij ons
vasthouden aan de oude leer. Ook de zinsnede «zolang deze economische
situatie duurt» gaat er bij mij niet in. Wie heeft tenslotte de wijsheid
in pacht? Dan kunnen wij er nog wel jaren aan vastzitten. Is het niet zo dat
dit besluit bij unanimiteit genomen moet worden en dat de positie van Nederland
dus wel degelijk cruciaal is? In dat geval moet de minister maar iets scherper
inzetten om de Commissie op die manier te steunen.De heer Weekers (VVD): Ook ik ben van mening
dat je veel scherper aan de wind moet zeilen.Minister Bos: Je kunt niet scherper aan de
wind zeilen dan door de Commissie te steunen als zij zegt dat zij het pact
onverkort wil toepassen. Dat is precies het citaat dat ik zojuist voorlas.
Daarin zegt de Commissie dat het erom gaat de procedures uit het pact onverkort
toe te passen. Daar houden wij aan vast. Andere landen zeggen dat het gehele
pact buitenwerking moet worden gesteld. Daartegen keren wij ons fel. Vervolgens
is het inderdaad een bijna tactische afweging op welke manier je de kans zo
groot mogelijk maakt dat de positie van de Commissie uiteindelijk zegeviert.
Wij kiezen ervoor om de Commissie op dit punt te steunen en te proberen een
verstrenging te bewerkstelligen op de twee punten die wat ons betreft onvoldoende
scherp in het paper zitten. Ten eerste is dit het punt dat de stimuleringsmaatregelen
per definitie tijdelijk moeten zijn, ten tweede is dat een land na een beperkte
periode van een of twee jaar weer op het normale tijdpad van de overschotontwikkeling
terecht moet komen. Dit kan wat ons betreft specifieker in de teksten staan.
Er staat nu alleen maar «temporary», zonder dat aangegeven is
of dit een, twee of vijf jaar is. Gezien alle ramingen moet je veronderstellen
dat een jaar eigenlijk genoeg is, maximaal twee jaar, maar langer zou zeker
niet nodig hoeven zijn. Op al die gebieden is wat de Nederlandse regering
betreft ruimte en reden voor aanscherping van de positie, maar hoofdpunt is
dat de Commissie zegt het pact te willen blijven toepassen, ook in deze periode.
Die positie verdient steun.De voorzitter: De minister is nog antwoord
schuldig op de vraag of unanimiteit of gekwalificeerde meerderheid aan de
orde is. In andere woorden: kan de minister in zijn eentje echt de voet dwars
zetten of heeft hij die positie niet? Dat maakt verschil in de tactische inzet.Minister Bos: Uiteindelijk zal de Europese
Raad raadsconclusies aannemen. Ik neem aan dat bij het Kamerdebat ter voorbereiding
van de Europese Raad die discussie voor Nederland finaal gevoerd zal worden.
Raadsconclusies zijn altijd op basis van unanimiteit. In deze raadsconclusies
wordt gerefereerd aan de voorstellen van de Commissie, in de trant van «government
leaders endorse the proposal of the Commission.» Om dat type teksten
zal het gaan. Er zit niets in het voorstel van de Commissie voor de 170 mld.,
ook niet als het gaat om de btw, dat landen tot wat dan ook verplicht. Het
heeft dus ook geen enkel consequentie in termen van welk type besluitvorming
nodig is. Voor de 30 mld. die de Commissie op Europees niveau wil doen, spelen
wel degelijk zaken waarvoor normale Europese besluitvorming aan de orde is.
Voorbeelden daarvan zijn de vragen hoe ga je om met het schuiven van landbouwgeld
naar andere begrotingscategorieën en hoe ga je om met het naar voren
halen van structuurfondsgelden. Het gaat om allemaal van dit soort zaken die
zich afspelen binnen de normale besluitvormingsprocedure van hoe op Europees
niveau wordt omgegaan met begrotingsgeld. Ook als je de EIB meer leencapaciteit
wil geven, vergt dat meer kapitaal. Dat komt allemaal daar aan
de orde. De 170 mld. echter, is een aansporing van de Commissie. Daar wordt
niemand iets opgelegd, dus daarover hoeft op dat moment ook geen besluit genomen
te worden. Er wordt alleen straks een besluit genomen door de regeringsleiders,
die zeggen of zij het ermee eens zijn of niet, en daaraan eventueel kwalificaties
verbinden. Dat is uiteindelijk een unaniem besluit van alle regeringsleiders
op 12 december, tijdens de Europese Raad.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik hoor de minister één klein slippertje maken. Hij spreekt
over het overhevelen van landbouwgelden naar andere begrotingscategorieën.
Vorige week is er een begrotingsraad geweest, waarbij juist is gezegd dat
dit niet moet gebeuren. Dat is gelukkig ook voor elkaar gekomen. Dit wekt
de indruk alsof via de landbouwgelden allerlei rare dingen gedaan kunnen worden.Minister Bos: In de 30 mld. die op Europees
niveau speelt, lijkt een voorstel te zitten dat strijdig is met de financiële
perspectieven, namelijk dat als er landbouwgelden overblijven in de categorie
landbouwgelden, die overgeheveld kunnen worden naar bijvoorbeeld investeringen
in infrastructuur of duurzaamheid, teneinde op die manier Europese economieën
te steunen. Dan komen wij natuurlijk in dezelfde discussie terecht die wij
eerder gehad hebben, namelijk moet dat geld niet gewoon terugkomen naar de
lidstaten en moeten lidstaten dan niet zelf beslissen wat zij met de gelden
doen. Dat is nu juist altijd de positie van de Nederlandse regering geweest
en dat blijft deze ook hier.De voorzitter: Ik vraag de minister om door
te gaan, er is nog maar een half uur tijd beschikbaar.Minister Bos: Ik heb al iets gezegd over de
btw. Het Engelse voorstel is niet uit de Europese koker afkomstig, verplicht
de andere Europese landen niet en valt binnen de Europese richtlijnen, dus
het mag op die manier gebeuren.In Nederland wordt traditioneel niet heel veel gebruik gemaakt van de
leencapaciteit van de EIB. De EIB verstrekt leningen aan financiële instellingen
in landen. Deze kunnen dan doorlenen aan het midden- en kleinbedrijf. Wij
weten dat inmiddels een aantal Nederlandse financiële instellingen in
gesprek is met de EIB en de verwachting is dat het voor Nederland relevante
volume nu wel zal oplopen. Het vooruit trekken van gelden uit structuurfondsen
of andere fondsen is wat ons betreft een legitieme route om te verkennen,
maar hier geldt een beetje hetzelfde als bijvoorbeeld bij de discussie over
het vooruittrekken van FES-investeringen die wij in Nederland voeren. Er is
ieder jaar onderuitputting. Dat geldt ook bij de structuurfondsen, dus kennelijk
is het niet beschikbaar hebben van geld niet het probleem waarom bepaalde
investeringen niet gedaan worden. De vraag is of je met nog meer vooruittrekken
van geld wel een stimulans losmaakt.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik kom even terug op het mkb en de onderuitputting. Het CDA maakt zich grote
zorgen omdat de kredietverlening aan het mkb...De voorzitter: Kunt u een heel concrete vraag
stellen?De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Kan er als de banken niet meewerken een andere weg gevonden worden om de fondsen
van de EIB ten goede te laten komen aan de mkb-bedrijven? Ik kan mij voorstellen
dat de Nederlandse gemeentestatuten zo veranderen dat die op een gegeven moment
dingen kunnen doorschuiven.De heer Bashir (SP): Is de minister bereid
om in ieder geval verkenningen te doen naar de onderuitputting en om lokale
overheden te stimuleren om vooral investeringen voor te trekken?Minister Bos: Ja, als de heer Bashir het tenminste
over de Nederlandse situatie heeft. Volgens mij heb ik in mijn brief van afgelopen
vrijdag aangegeven dat die route verkend wordt. Het interessante van de EIB
is dat deze een triple A-rating heeft, dus een wat goedkopere funding dan
andere banken. Er zijn echter ook banken in Nederland die een triple A-funding
hebben. Het is niet voor iedere bank nodig om naar de EIB te gaan teneinde
goedkopere financiering aan te trekken. Wij zien dat een aantal financiële
instellingen dat gesprek nu wel is aangegaan met de EIB. Wij verwachten dat
dit ergens toe zal leiden.Ook mij staat bij dat er in de pers berichten zijn verschenen dat de Europese
Commissie de Europese Centrale Bank zou hebben opgeroepen om de rente te verlagen.
In het stuk van de Commissie zelf is daarvan niets terug te vinden, maar enkel
waardering te vinden voor de stappen die de Europese Centrale Bank heeft gezet.
Er wordt verder niet geknabbeld aan de onafhankelijkheid van die bank. Dat
is goed nieuws.Op dat punt van de groene auto’s is het Commissievoorstel volstrekt
onuitgewerkt. Het is echt onduidelijk hoe het precies in elkaar moet zitten.
Een deel loopt via de EIB, een deel via kennelijk andere beschikbare gelden.
Een deel van die gelden was al eerder toegezegd, maar een klein deel lijkt
nieuw te zijn. Niemand weet nog hoe het verdeeld wordt, op grond van welke
criteria en wie er uiteindelijk onder welke omstandigheden van mag profiteren.
Onze invalshoek zal zijn dat wij het eens zijn met de algemene analyse, die
volgens mij ook ten grondslag lag aan het betoog van de heer Vendrik, dat
als er dan toch een stimuleringsmaatregel getroffen moet worden, er moet worden
geprobeerd om wat meer vliegen in één klap te slaan. Probeer
dan tegelijkertijd iets te bereiken op het gebied van bijvoorbeeld duurzaamheid
of economische structuurversterking. In het gunstigste geval zouden niet de
oude traditionele, vervuilende auto-industrie gesteund worden, maar juist
innovatieve ontwikkelingen waarmee op termijn de economie als geheel sterker
wordt en waarvan het milieu ook profiteert. Ons ontbreekt echter alle informatie
of dit echter ook echt zo in elkaar zit. Wij gaan die informatie proberen
bijeen te harken in de komende twee weken.De voorzitter: Ik verzoek de minister om zijn
antwoord te gaan afronden, anders komen wij in hopeloze tijdnood.Minister Bos: Ik heb nu denk ik alle vragen
beantwoord over het plan van de Europese Commissie en alles wat daarmee samenhangt.
Er is nog een opmerking gemaakt over de IJzeren Rijn. Begrijp ik dat de heer
Weekers een tunnel onder zijn huis wil? Over dit onderwerp gaat collega Eurlings,
niet ik. Ik zal het met hem opnemen.Dan kom ik op de G20. Zoals u weet, was het oorspronkelijk de bedoeling
dat de minister-president en ik daarbij aanwezig zouden zijn, maar wij wisten
dat wij meer dan uitstekend werden vervangen toen wij de heer De Jager naast
de heer Bush in beeld zagen verschijnen! Hij kan daar zelf uit eerste hand
wellicht meer over vertellen dan ik uit tweede. De bedoeling is in ieder geval
dat er eind april een nieuwe bijeenkomst is en dat de trojka die het voorzitterschap
van de G20 runt, met Engeland als aankomend voorzitter, daarvoor voorbereidingen
treft. Er is bij een aantal landen wel enige zorg of dat proces voldoende
gemonitord wordt en of er voldoende structuur geboden wordt voor de fase van
de opvolging van de aanbevelingen uit Washington. Nederland heeft altijd het
IMF gezien als organisatie die niet alleen in het eindstadium van de nieuwe
internationale financiële architectuur een grote rol zou moeten spelen,
maar die ook een rol zou kunnen spelen in dit proces van het ontwikkelen van gedachten en het monitoren van de verdere implementatie. Het valt
nog te bezien of het deze rol helemaal zal krijgen.Ik zeg dit ook naar aanleiding van de vraag van een van de leden of uit
de tekst van het verslag van de G20 blijkt dat Nederland het niet met alle
uitkomsten helemaal eens is. De inzet van Nederland was onder meer dat het
Financial Stability Forum onder het IMF moet komen te hangen. Hoewel in de
tekst wel degelijk suggesties doorklinken dat de banden tussen het Financial
Stability Forum en het IMF sterker moeten worden, is het niet zo ver gekomen
dat het Fiancial Stability Forum echt onder het IMF is komen te hangen, in
ieder geval nog niet. Dat is dus een voorbeeld van iets waarin wij –
nog – niet onze zin hebben gekregen.Dit brengt mij op het depositogarantiestelsel. De komende week staat er
een voorstel op de agenda om te kijken of er gekomen kan worden tot maximumharmonisatie,
oftewel de vraag of er in Europees verband te komen is tot de afspraak dat
er in ieder land tot maximaal € 100 000 per spaarrekening gegarandeerd
mag worden onder alle voorwaarden die daarbij horen. Dat is in termen van
het level playing field een zinnig voorstel, omdat het concurrentie op de
depositogarantiestelsels uitschakelt. Het is de vraag of het lukt. Er is een
aantal landen dat steeds heeft gezegd dat zij dat niet zouden kunnen betalen.
Verder zijn er landen waar op zijn minst politieke statements afgegeven zijn –
denk aan Duitsland – dat men alle spaartegoeden zal garanderen. De vraag
is of die terug willen naar een garantie tot € 100 000. Deze
kortetermijndiscussie speelt nu. Daarna komt er een langetermijndiscussie
waarin een van de grote vragen zal zijn of er gekomen kan worden tot een garantiestelsel
op Europese basis in plaats van een landbasis, en of het zinnig is om van
een financiering ex post, waarbij de kosten worden omgeslagen over alle banken
die er nog zijn nadat een bank in de problemen is gekomen, naar een financiering
ex ante te gaan, waarbij er een fonds gevuld wordt dat bij problemen bijspringt.
Feitelijk wordt dat gevuld door spaarders die een afslag op de commerciële
rente krijgen die dan het fonds ingaat. De ideeën van de heer Heemskerk
hierover, waarschijnlijk niet gespeend van enig welbegrepen eigenbelang, zijn
bij het kabinet bekend. Dat geldt uiteraard ook voor zijn zeer gewaardeerde
opmerkingen over hoe onverstandig het is voor banken om op de beurs genoteerd
te staan. Misschien moet ik het bij dit commentaar maar laten ...Wij zullen zorgen dat de Kamer voor het debat van volgende week woensdagmiddag
een brief krijgt met daarin de laatste stand van zaken rondom Icesave. Onze
voorzichtige indruk, naar aanleiding van de uitlatingen van de Duitse minister
van Financiën, is dat de Duitsers geen betere deal hebben bereikt dan
de Nederlanders, maar wel hun eigen minister slechter hebben geïnformeerd.
Als dat niet zo is, komt u dat vanzelf tegen in de brief.De heer Bashir (SP): Neemt de minister in
die brief ook informatie op over de uitbetaling?Minister Bos: Dat wil ik wel doen, maar volgens
mij heb ik gisteren in antwoord op schriftelijke vragen daarover al informatie
gegeven. Naar ik meen staat in de laatste regel dat de eerste uitbetalingen
in de loop van deze maand zullen plaatsvinden. Misschien is dat nog op tijd
voor de kerstinkopen. Sinterklaas halen wij niet, mevrouw Vos. Daarvoor zult
u een flitskrediet moeten afspreken.Dan kom ik op Solvency II. Dat is echt zorgelijk. Er is in het ambtelijk
voorcircuit, de Coreper, het Comité van Permanente Vertegenwoordigers,
een akkoord bereikt op het gebied van Solvency II, dat op drie punten afwijkt
van wat Nederland, het Europees Parlement en de Europese Commissie wenselijk
achten. Namelijk hoe er moet worden omgegaan met groepstoezicht, hoe aandelenrisico
behandeld wordt en de uitzonderingspositie van pensioenfondsen. Omdat in dit
geval op basis van gekwalificeerde meerderheid besloten wordt,
zou het dus zeer wel zo kunnen zijn dat wij het de komende week in de Ecofinraad
verliezen, hoewel wij natuurlijk zullen vechten voor wat wij waard zijn. Als
wij het verliezen, is nog niet alles meteen verloren, want zoals gezegd wij
hebben niet de minste bondgenoten: de Europese Commissie en het Europees Parlement.
Het Europees Parlement heeft al uitspraken gedaan waaruit blijkt dat zij aan
onze kant staan en niet aan die van dit compromisvoorstel van de Fransen.
Kortom, wij zullen blijven vechten voor genoemde punten, indachtig alles wat
de heer De Nerée hierover vandaag en vele malen eerder heeft gezegd.
Als dat niet succesvol lukt in deze Ecofinraad zullen wij het langs de route
van het Europees Parlement vervolgens nog een keer moeten doen.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik heb drie punten. Ten eerste dacht ik dat er unanimiteit nodig is als er
afgeweken wordt van het voorstel van de Commissie. In dat geval zou het altijd
tegen te houden zijn. Ten tweede kan de Commissie altijd het voorstel intrekken.
Ten derde kan het altijd gekoppeld worden aan andere dossiers. Ik zou het
de minister ook zeer zeker aanraden. Wij hebben al enkele van die dossiers
zien langskomen.Minister Bos: Ik neem deze strategische suggesties
dankbaar in ontvangst. Ik moet het antwoord op de vraag over de unanimiteit
schuldig blijven. Ik moet dat specifiek toegespitst op deze situatie nakijken.
Het is duidelijk dat op het moment dat dit voor Nederland misgaat, wij alle
opties zullen bekijken om te bezien op wat voor manier wij uiteindelijk toch
kunnen bereiken wat wij willen bereiken.De voorzitter: Misschien kan de minister het
antwoord op deze vraag in het verslag meenemen.Minister Bos: Dat zal ik doen.Dan kom ik op de punten securisatie en balansposities. De 5% die
wij op de balans zichtbaar willen houden, is bedoeld om iedereen ervan te
doordringen dat de risico’s niet weggemoffeld worden, maar door alle
betrokkenen begrepen worden. Vervolgens kunnen er door middel van securisatie
nog steeds bepaalde verplichtingen van de balans af. Op het moment dat het
toch uiteindelijk kan leiden tot betalingsverplichtingen bij de betreffende
financiële instelling, zijn er dus wel liquiditeitsvereisten om zeker
te stellen dat die financiële instelling uiteindelijk aan die betalingsverplichting
kan voldoen. In het verleden zijn er twee dingen die in het verleden fout
zijn gegaan. Ten eerste was de precieze aard van de verplichtingen niet zichtbaar,
want het was helemaal van de balans af en werd vaak niet gezien. Ten tweede,
als het toch leidde tot een betalingsverplichting door de oorspronkelijke
financiële instelling had deze onvoldoende liquiditeit om daaraan te
voldoen. Op die twee punten vindt er verbetering plaats, het inzicht in de
positie, transparantie, en nadere liquiditeitseisen.Ten slotte het punt over de dechargeprocedure. Ik heb goed gehoord wat
mij hier wordt meegegeven. Dit is bovendien zeer consistent met hoe de Kamer
zich eerder heeft uitgelaten. Ik hoop dat de Kamer mij nog even wat ruimte
geeft om niet nu al een conclusie te trekken, omdat het goed gebruik is dat
bij de uiteindelijke afweging van hoe Nederland zal stemmen, ook betrokken
wordt hoe bijvoorbeeld de Europese Commissie zich opstelt, welke aanbevelingen
er gedaan worden, hoe lidstaten daar weer op reageren, et cetera. Voor het
veertiende jaar achter elkaar moeten wij concluderen dat er geen verklaring
van goedkeuring is, dat het aantal landen dat met de nationale verklaring
komt nog steeds tot drie of vier is beperkt en dat 52% van de Europese
gelden feitelijk niet door de toets heen komt. Iedere minister van Financiën
zou daarom in eigen land naar huis worden gestuurd, terwijl het
in Europa maar blijft kunnen. Dat is een schande voor Europa en schadelijk
voor het vertrouwen dat burgers zouden mogen hebben in hoe er met hun belastinggeld
wordt omgesprongen op Europees niveau.De voorzitter: Dank u wel.Ik geeft het woord aan de staatssecretaris van Financiën.Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Er
is een aantal vragen gesteld over de btw op financiële diensten. Dit
is een beetje terugkerend onderwerp bij AO’s over de Ecofinraad. Momenteel
zijn er drie lidstaten, België, Luxemburg en Ierland, die een ruimere
vrijstelling toepassen dan alle andere lidstaten in de Europese Unie. Wij
vinden dat een uiterst onwenselijke situatie die het gelijke speelveld verstoort.
Ik heb de Kamer reeds verschillende keren verzekerd dat dit ook ons een doorn
in het oog is. Als er op enig punt zicht is op de duidelijkheid die bij de
Brusselse onderhandelingen gaat ontstaan, zal ik niet schromen daarop vooruit
te lopen en dat alvast te codificeren. Op dit moment is echter bij de Brusselse
onderhandelingen nog niet duidelijk of het daadwerkelijk tot een vrijstelling
voor extern vermogensbeheer komt. Ik kan op dit moment dus ook nog nergens
op vooruitlopen. Het punt blijft altijd dat op het moment dat je besluit dat
je het kunt doen, je ook nog een afweging moet maken of je het wel moet en
wil doen, omdat het om een substantieel budgettair belang gaat. Zoals ik bij
de algemene financiële beschouwingen in plenaire verband opmerkte, betreft
het 148 mln. per jaar. Dat gaat dan alleen nog maar over het extern vermogensbeheer
bij pensioenfondsen. Als je zegt dat wij het kunnen doen, moet je ook zeggen
dat het een behoorlijk belang is en je afvragen of je het wel wilt. Die vraag
is nu nog niet aan de orde, omdat ik eerst iets verder het Brusselse proces
moet afwachten.De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Kan de staatssecretaris met een nieuwe schatting van de kosten komen? Naarmate
er langer gewacht wordt, en wij zijn hier nu al anderhalf tot twee jaar mee
bezig, is er geen speelveld meer en hoef je ook niet meer te gaan voor een
gelijk speelveld. Iedereen is weg. Wat zou het nu kosten om het af te schaffen,
want het grootste gedeelte is al naar België, Luxemburg of Ierland vertrokken.
Zo meteen kost het niets meer en zijn wij te laat.De heer Weekers (VVD): Ik sluit mij bij deze
vraag aan.Staatssecretaris De Jager: Ik heb deze raming
pas bij de algemene financiële beschouwingen, dus nog heel recent, bekendgemaakt,
omdat het ook een vrij recente raming is. Samen met het veld is de meest recente
stand van zaken in acht genomen bij het opstellen van de raming. Eigenlijk
is er thans geen reden om dat te herzien. Er werd inderdaad eerder uitgegaan
van hogere bedragen, maar na heel nadrukkelijke afstemming van het veld, is
gebleken dat 148 mln. thans een correcte inschatting is. Mocht er zich een
dramatische situatie voordoen, waardoor blijkt dat het gaat om een achterhaalde
raming, dan ben ik uiteraard altijd bereid om een nieuwe aan te vragen. Dar
is nu echter nog geen aanleiding toe.Dan kom ik op de vraag over een laag tarief voor milieuvriendelijke goederen
en diensten. De Europese Commissie heeft al eerder aangegeven dit najaar met
voorstellen te komen. Het is echter de vraag of dat gaat lukken, want het
is er nog steeds niet. Wij hopen dat het snel komt. De Commissie heeft wel
in haar gisteren gepubliceerde recovery plan aangegeven met een voorstel te
komen over een laag btw-tarief voor groene producten en diensten, gericht
op verbetering van in het bijzonder de energiezuinigheid van gebouwen. In
het kader van de discussie over het huidige voorstel is al wel duidelijk dat
de principiële discussie over een degelijk gebruik van het
btw-tarief niet eenvoudig zal liggen. Het kabinet heeft al als kabinetsmening
vastgelegd dat Nederland voorstander is van de mogelijkheid om het btw-tarief
te differentiëren naar milieuaspecten, wel natuurlijk altijd onder dezelfde
voorwaarden als die gelden voor de arbeidsintensieve diensten, namelijk dat
het niet de interne markt mag verstoren. Wij zijn onder die voorwaarden voorstander
van de differentiatie van het btw-tarief. Een aantal landen doet echter heel
moeilijk over derogaties, zelfs over bestaande derogaties binnen de huidige
btw-systematiek. Zoals u weet, is unanimiteit vereist.De heer Vendrik vraagt specifiek naar de thans voor Nederland bestaande
derogaties op het gebied van arbeidsintensieve diensten. Het structureel maken
van het huidige, tijdelijk lage tarief zoals wij dat in Nederland kennen is
voor ons absoluut de inzet in de discussie. Het loopt wel iedere keer ontzettend
moeizaam. Nu staat het weer op de agenda, maar het komt al ongeveer anderhalf
jaar in afwisselende Ecofinraden aan de orde. De meningen blijven redelijk
verdeeld. Wij hebben nog wel een beetje de tijd. De huidige regeling eindigt
pas eind 2010. Maar ook in het recovery plan van de Commissie wordt nogmaals
benadrukt dat eigenlijk de raad uiterlijk voorjaar 2009 zou moeten beslissen
over het structureel maken van de huidige lage tarieven. Dat geeft hoop op
enige urgentie. Als de huidige crisis reden zijn om die urgentie te verhogen
zou dat meegenomen zijn.Mevrouw Vos vraagt ook nog naar de Britse btw-verlaging. Het tarief was
daar 17,5% en wordt 15%. Dit is het minimum algemene tarief
in de Europese Unie. Het Verenigd Koninkrijk heeft daarvoor geen toestemming
nodig. Zolang het Verenigd Koninkrijk op het minimum zit, is er geen toestemming
nodig. Het Verenigd Koninkrijk gaat ervan uit dat zij in haar binnenlandse
markt de consumptie moet stimuleren. De situatie in Nederland is overigens
wel wat anders omdat juist 2009 een redelijk koopkrachtjaar lijkt te worden.
De situatie in het Verenigd Koninkrijk is van een geheel andere orde.Dan kom ik op de code of conduct group. Ook dit onderwerp keert regelmatig
terug en dan is het inderdaad vaak de heer De Nerée die vraagt hoe
het ermee zit. Het is eigenlijk zijn Sinterklaas ...De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Dat zou ik graag willen als ik daar cadeautjes voor kreeg maar dat gebeurt
nooit. Wij geven altijd cadeautjes. Dat brengt mij ook op mij vraag. Uitzendsinterklaas
is een arbeidsintensieve dienst. Dat zou op 6% gezet moeten worden.Staatssecretaris De Jager: De heer De Nerée
weet dat de discussie hierover voor een groot deel in een vertrouwelijke setting
moet plaatsvinden. Voor zover ik het in deze setting kan zeggen, denk ik toch
dat deze «code of conduct groep-Sinterklaas» een klein cadeautje
heeft gebracht, want eindelijk zijn de Nederlandse eisen ingewilligd. Al sinds
de Ecofin van juni 2007 waar Nederland een zeer stevig standpunt innam, zitten
wij in een zware discussie met een aantal andere lidstaten, met name over
de procedureregels van de groep. Wij eisen heldere besluitvorming, gelijke
behandeling van verschillende landen en dat er een relatie wordt gelegd met
het staat zijn. Wat ons betrof kon er over het toekomstig werkpakket worden
besloten, zodra er over de procedureregels instemming zou bestaan. Aangezien
er een akkoord is over de procedureregels, kan er nu ook over het toekomstig
werkpakket worden besloten. De heer De Nerée weet dat het werk van
de gedragscodegroep vertrouwelijk is, volgens de raadsconclusies uit 1998.
Mocht er echter meer informatie noodzakelijk zijn, dan heb ik er op zich geen
bezwaar tegen om die aan deze vaste commissie toe te zenden ter vertrouwelijke
kennisneming. Een eventuele gedachtewisseling erover dient ook altijd in een
vertrouwelijke setting plaats te vinden.De geachte afgevaardigde Vos had vragen over de spaartegoedenrichtlijn
en de kwestie stok of wortel. Er is inderdaad een groeiende druk op landen
zoals Liechtenstein, Luxemburg en Zwitserland om of het bankgeheim op te geven
of tot een effectieve spaartegoedenrichtlijn te komen. Nederland zet allereerst
in op volledige informatie-uitwisseling. Dat heeft onze prioriteit, want het
is veel beter dan een spaartegoedenrichtlijn met bronheffingen en procenten.
Je zou namelijk gewoon moeten kunnen weten wat er van een Nederlandse burger
ergens anders bij een bank aan geld staat. Als Nederland om die informatie
vraagt, moeten wij die in principe kunnen krijgen. De spaartegoedenrichtlijn
is een soort second best oplossing. Als die niet blijkt te functioneren, omdat
deze zowel is beperkt tot producten – verzekeringsproducten of beleggingsproducten
vallen er bijvoorbeeld niet onder – als tot natuurlijke personen –
stichtingen vallen er bijvoorbeeld niet onder – dan is het eigenlijk
een soort gatenkaas. Het is goed dat de Commissie dat sowieso gaat verbeteren.
Nog mooier zou zijn als er volledige informatie-uitwisseling zou komen. Op
allerlei niveaus wordt de druk opgevoerd om daartoe te komen. Zo hebben wij
op 21 oktober in Parijs met de OESO en de welwillende EU-landen een bijeenkomst
gehad om nogmaals de druk naar de weigerachtige landen op te voeren. Ik was
daar ook bij aanwezig, Luxemburg, Liechtenstein en Zwitserland overigens niet.
Op het moment dat er met dergelijke landen belastingverdragen gesloten moeten
worden of andere afspraken moeten worden gemaakt, kan er druk worden uitgeoefend.
Ook het kabinet is de mening toegedaan dat als wij van andere landen buiten
de EU of buiten Europa eisen dat zij een informatie-uitwisselingclausule in
hun belastingverdrag opnemen, het eigenlijk absurd is dat landen die zo dichtbij
zijn geen informatie-uitwisselingclausule in hun verdragen met ons hebben
en dat daar nog een bankgeheim bestaat. Er wordt dus aan gewerkt, zowel vanuit
de EU als vanuit de OESO. En ook voor Nederland is het staand beleid om dit
een belangrijk aandachtspunt te maken in de onderhandelingen over belastingverdragen.De VS is nu al een bestrijder van tax havens. Als de nieuwe president
Obama een extra impuls wil geven, juichen wij dat uiteraard toe. Dat geldt
met name voor de samenwerking met de VS. Die samenwerking, met name in OESO-verband
of bilateraal, zou nog wel een tandje intensiever kunnen. De VS bestrijdt
tax havens al behoorlijk, maar wij zouden het graag wat meer samen met de
VS doen.De voorzitter: Ik dank de beide bewindslieden
en hun ondersteuning. De commissieleden hebben voldoende gelegenheid tot interruptie
gehad. Ik sluit hierbij de vergadering.De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,BlokDe griffier van de vaste commissie voor Financiën,BerckXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), voorzitter, Ten Hoopen (CDA),
ondervoorzitter, Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma
(PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Van der Burg
(VVD), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Heerts (PvdA), Gesthuizen (SP),
Ouwehand (PvdD), Tang (PvdA), Vos (PvdA), Bashir (SP) en Sap (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Remkes (VVD), Jonker (CDA), Aptroot
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), De Krom (VVD),
De Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van
der Veen (PvdA), Smilde (CDA), Anker (ChristenUnie), De Roon (PVV), Van Dam
(PvdA), Smeets (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD), Heijnen (PvdA), Roefs
(PvdA), Van Gerven (SP) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-07-640.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl