Jaarverslag Gemeentefonds 2013
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2013-2014
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 930
 B
 
 Jaarverslag en slotwet Gemeentefonds 2013
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN HET GEMEENTEFONDS (B)
 Aangeboden 
		21 mei 2014
 
 
 
 Inhoudsopgave
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 blz.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Aanbieding en dechargeverlening
 
 
 5
 
 
 
 
 2.
 
 
 Leeswijzer
 
 
 9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 Beleidsverslag
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Beleidsprioriteiten 2013
 
 
 10
 
 
 
 
 4.
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 15
 
 
 
 
 5.
 
 
 Bedrijfsvoeringparagraaf
 
 
 21
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 
 
 
 
 Jaarrekening
 
 
 
 
 22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.
 
 
 De verantwoordingsstaat
 
 
 22
 
 
 
 
 7.
 
 
 De saldibalans
 
 
 23
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 26
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.
 
 
 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
 
 
 26
 
 
 
 
 9.
 
 
 Bijlage 2: Lijst met afkortingen
 
 
 27
 
 
 
 
 10.
 
 
 Bijlage 3: Lijst van de belangrijke termen en hun betekenis
 
 
 28
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 
 1.
 AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
 
 Aan de Voorzitters van de Eerste Kamer en de Tweede Kamer
				van de Staten-Generaal.
 Hierbij bieden wij het jaarverslag met
				betrekking tot de begroting van het gemeentefonds over het jaar 2013 aan.
 Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001
				verzoeken wij de beide Kamers van de Staten-Generaal ons decharge te verlenen
				over het in het jaar 2013 gevoerde financiële beheer.
 
 Ten behoeve van de oordeelsvorming van de
				 Staten-Generaal over dit verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene
				 Rekenkamer als externe controleur op grond van artikel 82 van de
				 Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door
				 de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
				 bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
 
 
 a.
 het gevoerde financieel beheer;
 
 
 b.
 de ten behoeve van dat beheer bijgehouden
						administraties;
 
 
 c.
 de financiële informatie in het
						jaarverslag;
 
 
 d.
 de saldibalans;
 
 
 e.
 de totstandkoming van de informatie over
						het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering;
 
 
 f.
 de in het jaarverslag opgenomen
						informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering van het
						gemeentefonds.
 
 
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de
				 volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
 
 
 a.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk
						over 2013;
 
 
 b.
 het voorstel van de slotwet over 2013,
						dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
 
 
 c.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer
						over 2013 met betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van
						’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
 
 
 d.
 de verklaring van goedkeuring van de
						Algemene Rekenkamer met betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het
						Rijk over 2013 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
						2013, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over 2013 (de
						verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de
						Comptabiliteitswet 2001).
 
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden
				genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring
				van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
 
 
 
 
 De Minister van
			 Binnenlandse Zaken en
			 Koninkrijksrelaties,
 
 R.H.A.
 Plasterk
 
 
 
 De Staatssecretaris van
			 Financiën,
 
 E.D.
 Wiebes
 
 
 
 
 
 Dechargeverlening door de
				Tweede Kamer 
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der
				Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				genomen in de vergadering van ...
 
 De voorzitter van
				Tweede Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 Op grond van artikel 64, tweede lid, van de
			 Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter
			 behandeling doorgezonden aan de Voorzitter van de Eerste Kamer. 
 
 Dechargeverlening door de
				Eerste Kamer 
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de
				Comptabiliteitswet 2001 verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der
				Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot
				dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
				genomen in de vergadering van ...
 
 De voorzitter van de
				Eerste Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 Op grond van artikel 64, derde lid, van de
			 Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring,
			 doorgezonden aan de minister van Financiën. 
 
 
 
 
 
 
 2.
 LEESWIJZER
 
 Het jaarverslag van het gemeentefonds maakt onderdeel uit
				van de financiële verantwoording van het Rijk maar heeft daarbinnen een eigen
				bijzonder karakter. Het jaarverslag van het gemeentefonds kent in tegenstelling
				tot een departementaal jaarverslag slechts één beleidsartikel: het
				gemeentefonds. Het beleid dat wordt gevoerd ter realisatie van de algemene
				beleidsdoelstelling is direct verbonden met dit ene beleidsartikel.
 Dit jaarverslag zal de eerdere, op 2013 betrekking hebbende, begrotingen
				van het gemeentefonds (de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2013 en de
				1ste en 2de suppletoire begrotingen 2013) als
				uitgangspunt nemen. Terugkijkend op de beleidsprioriteiten zal hierbij de
				ontwerpbegroting 2013 van het gemeentefonds van belang zijn.
 
 Het jaarverslag is verdeeld in twee onderdelen: het
				 beleidsverslag en de jaarrekening.
 Het beleidsverslag is een terugblik op het gevoerde beleid in
				 2013. Hierin komt de realisatie van de beleidsprioriteiten aan bod, worden de
				 budgettaire gevolgen van het gevoerde beleid in beeld gebracht en worden
				 beleidsmatige conclusies ten aanzien van de beleidsprioriteiten getrokken.
				 Bovendien wordt in de paragraaf beleidsartikelen stilgestaan bij de
				 prestatiegegevens die betrekking hebben op de beleidsdoelstellingen van het
				 gemeentefonds. Hier wordt ook de toelichting gegeven op het verschil tussen de
				 oorspronkelijke vastgestelde begroting en realisatie. De verschillen worden
				 daarbij absoluut weergegeven en toegelicht.
 De jaarrekening geeft het financiële beeld van het
				 begrotingsjaar 2013 wat betreft het gemeentefonds. In dit onderdeel wordt de
				 verantwoordingsstaat en de saldibalans gepresenteerd.
 Ten slotte
				 volgen er nog drie bijlagen (verdiepingsbijlage,
				 een lijst met afkortingen en een lijst van de belangrijke termen en hun
				 betekenis).
 
 
 
 
 
 
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 
 3.
 BELEIDSPRIORITEITEN 2013
 
 Dit jaarverslag gaat in op de in 2013 gerealiseerde
				beleidsprioriteiten. Uitgangspunt daarbij is in de eerste plaats de
				oorspronkelijk in de begroting 2013 geformuleerde beleidsprioriteiten.
 Onderdeel A. beschrijft de realisatie van de beleidsprioriteiten in 2013.
				Vervolgens worden in onderdeel B. de budgettaire en financiële consequenties
				van deze beleidsprioriteiten weergegeven.
 
 
 A.
 Realisatie van de beleidsprioriteiten 2013
 
 Begrotingsafspraken 2014
 In oktober heeft het kabinet met de fracties van de CU, SGP en D66 en de
				 coalitiefracties afspraken gemaakt voor de begroting van 2014 e.v. Hierin is
				 onder andere afgesproken dat in 2013 € 650 miljoen wordt toegevoegd aan de
				 OCW-begroting (deze middelen hebben betrekking op 2014). Via de
				 normeringssystematiek werken deze middelen voor circa € 120 miljoen door op
				 het accres gemeentefonds.
 Financiën
 Ook in 2013
				 is onverminderd het uitgangspunt geweest dat het gemeentefonds, in combinatie
				 met de andere gemeentelijke inkomstenbronnen, gemeenten voorziet van voldoende
				 financiële middelen voor het uitvoeren van hun taken. De verdeling van het
				 gemeentefonds heeft tot doel de middelen zo te verdelen, dat gemeenten in staat
				 zijn om hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal
				 gelijke lasten te kunnen leveren. Om dit te realiseren zijn in 2013 de volgende
				 kernpunten aan de orde gekomen:
 
 
 
 1)
 In januari 2013 hebben het Rijk en de
						VNG, IPO en UvW een financieel akkoord gesloten. De belangrijkste onderwerpen
						hebben betrekking op de Wet Houdbare overheidsfinanciën, het verplicht
						schatkistbankieren en het BTW Compensatiefonds. Op 19 maart is hierover door
						de ministers van BZK en Financiën met de Tweede Kamer gedebatteerd.
 
 
 
 2)
 Het Bestuurlijk overleg financiële
						verhoudingen (Bofv) met de VNG, IPO en UvW heeft in 2013 twee keer
						plaatsgevonden. In mei rond het verschijnen van de voorjaarsnota en in
						september rond het verschijnen van de miljoenennota. Daarnaast heeft er in mei
						een bestuurlijk overleg over het financieel akkoord tussen Rijk en
						medeoverheden plaatsgevonden.
 
 
 
 3)
 De normeringssystematiek «samen de trap
						op, samen de trap af» is in 2013 toegepast. Via de normeringssystematiek
						werken de rijksbezuinigingen en -intensiveringen evenredig door naar het
						gemeentefonds en het provinciefonds. Gemeenten en provincies leveren op deze
						manier direct een bijdrage aan het gezond maken van de
						overheidsfinanciën.
 
 
 
 4)
 Op basis van het Periodiek
						Onderhoudsrapport 2010 wordt onderzoek gedaan naar de verdeling van het
						gemeentefonds. In het Periodiek Onderhoudsrapport werd geconstateerd dat een
						aantal clusters onevenwichtig is verdeeld over de gemeenten. In overleg met de
						VNG hebben de fondsbeheerders afgesproken dat het gemeentefonds in 2015
						integraal wordt herijkt. De eerste fase van het onderzoek is reeds afgerond in
						2011. De tweede fase van het onderzoek wordt begin 2014 afgerond. De uitwerking
						wordt in de meicirculaire 2014 van het gemeentefonds gepresenteerd.
 
 
 
 5)
 De OZB-opbrengst wordt op
						macroniveau gemaximeerd door jaarlijks een percentage vast te stellen waarmee
						de som van de OZB-opbrengsten van alle gemeenten mag groeien. In 2013 was dat
						3% (zonder correctie 2012). De bestuurlijke afspraak om de totale (landelijke)
						OZB stijging in 2013 te beperken tot € 103.900.000, met een correctie van de
						overschrijding in 2012 van € 7.700.000, werd niet gehaald. Er is sprake van
						een overschrijding in 2013 van € 37.800.000. Deze overschrijding is
						besproken in het Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen van 22 mei 2013.
						In dit overleg is besloten dat het bedrag van de overschrijding in mindering
						wordt gebracht op wat in 2014 aan maximale stijging gerealiseerd mag worden.
						Ook is afgesproken dat de systematiek van de macronorm geëvalueerd wordt. De
						evaluatie van de systematiek van de macronorm komt in het voorjaars-Bofv 2014
						aan de orde.
 
 
 
 6)
 Beheersing van het
						EMU-saldo is een gemeenschappelijke opgave voor het Rijk en de medeoverheden.
						Het wetsvoorstel Houdbare overheidsfinanciën (Hof) is de Nederlandse invulling
						van Europese begrotingsafspraken. In het wetsvoorstel wordt geregeld dat de
						medeoverheden hieraan een gelijkwaardige inspanning leveren. Hierbij wordt
						gestuurd op een macronorm voor het EMU-saldo van de medeoverheden
						gezamenlijk.
 Het wetsvoorstel Hof is op 10 december 2013 door de
						Eerste Kamer aangenomen en op 23 december in werking getreden.
 
 
 
 7)
 Het verplicht
						schatkistbankieren voor decentrale overheden is eind 2013 van kracht geworden.
						Door het verplicht schatkistbankieren voor decentrale overheden daalt de schuld
						van Nederland en worden tevens de financiële risico’s voor decentrale
						overheden gereduceerd. Decentrale overheden verstrekken informatie aan het Rijk
						via Informatie voor Derden (Iv3) en middels de begroting en verantwoording over
						de uitzettingen en onderling leningen in het kader van schatkistbankieren.
 
 
 
 8)
 In 2013 is het aantal
						decentralisatie- en integratie-uitkeringen verminderd. In 2012 waren er in het
						gemeentefonds in totaal 35 decentralisatie-uitkeringen en 5
						integratie-uitkeringen. In 2013 waren dat er respectievelijk 31 en 4.
 
 
 Decentralisaties
 Per
				 2015 worden taken op het gebied van jeugdzorg, werk en inkomen en
				 maatschappelijke ondersteuning gedecentraliseerd naar gemeenten. Het kabinet
				 ziet de decentralisaties in het sociaal domein als de grootste ontwikkeling in
				 het binnenlands bestuur in de laatste decennia. Er worden niet alleen taken en
				 middelen overgedragen, maar de gemeenten gaan ook integraal werken in het
				 sociaal domein met het doel een meer samenhangend beleid te voeren en
				 werkprocessen rondom een hulpvraag van mensen efficiënter te organiseren. De
				 decentralisaties versterken de rol van gemeenten om burgers te ondersteunen en
				 meer te laten participeren in de maatschappij.
 In 2013 zijn er een
				 aantal stappen gezet om de decentralisaties voor te bereiden. Zo wordt er
				 kabinetsbreed gewerkt aan het in de decentralisatiewetgeving uitwerken van
				 randvoorwaarden die van belang zijn bij het mogelijk maken van een integrale
				 aanpak door gemeenten. Hierbij gaat het om randvoorwaarden als een
				 bestuurskrachtig binnenlands bestuur met de juiste schaal, zo veel mogelijk
				 beleidsvrijheid voor gemeenten en horizontale verantwoording over de besteding
				 van het budget voor het sociaal domein, zo veel mogelijk generiek
				 interbestuurlijk toezicht, en vermindering van regeldruk en financiën, zoals
				 toegelicht in de decentralisatiebrief van het Kabinet (Tweede Kamer
				 2012–2013, 33 400 VII, nr. 59). Dit zijn belangrijke
				 succesfactoren om gemeenten in staat te stellen om optimaal hun rol te pakken
				 in het sociaal domein. Dergelijke randvoorwaarden worden, door alle betrokken
				 bewindspersonen, besproken in de ministeriele commissie inzake
				 decentralisaties. Drie onderwerpen hebben in 2013 bijzondere aandacht gekregen
				 van het Kabinet; het deelfonds sociaal domein, de uitvoering van de motie
				 Schouw en de ontwikkeling van de monitoring van het sociaal domein voor zowel
				 tijdens de transitieperiode als daarna.
 
 
 
 1)
 Deelfonds sociaal domein: In het
						regeerakkoord is afgesproken dat er één ontschot budget komt voor het sociaal
						domein. Het kabinet heeft dit vormgegeven door voor een periode van drie jaar
						een tijdelijk deelfonds in te stellen dat wordt vastgelegd in een aparte
						tijdelijke wet. De middelen in het deelfonds moeten worden besteed aan de taken
						die in de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 aan gemeenten
						zijn toegekend alsmede aan de taak voor gemeenten om participatievoorzieningen
						aan te bieden. Het deelfonds is vanaf de invoering in 2015 onderdeel van het
						gemeentefonds. Voor de rechtmatige en doelmatige besteding van de middelen uit
						het deelfonds gelden de reguliere principes van het gemeentefonds. Dat wil
						zeggen dat het college van burgemeester en wethouders verantwoording aflegt
						over de uitkering uit het deelfonds sociaal domein. De rechtmatigheidscontrole
						op Rijksniveau beperkt zich tot de controle of de middelen uit het deelfonds
						aan de gemeenten op rechtmatige wijze zijn toegekend, te weten op, bij of
						krachtens algemene maatregel van bestuur bepaalde wijze. Dat de controle van de
						rechtmatigheid en doelmatigheid uitsluitend op lokaal niveau plaatsvindt, wil
						overigens niet zeggen dat het Rijk geen informatie ontvangt over de besteding
						van de middelen. In het kader van zijn systeemverantwoordelijkheid verzamelt
						het Rijk informatie over de besteding van het deelfonds per gemeente via het
						Informatiestelsel informatie voor derden. Daarnaast ontvangt het Rijk
						informatie over de reguliere accountantsverklaring van gemeenten op de
						gemeentelijke jaarstukken. Het Rijk weet zo per gemeente of zij een
						goedkeurende verklaring heeft ontvangen op de jaarstukken, waar de uitgaven aan
						het sociaal domein onderdeel van uitmaken. Het Rijk zal bij het ontbreken van
						een goedkeurende verklaring een analyse maken of er sprake is van een relatie
						met het deelfonds. Onregelmatigheden op de terreinen jeugd, Wmo 2015 en
						participatie zullen worden gerapporteerd aan de desbetreffende vakminister.
						Onduidelijkheden ten aanzien van de horizontale verantwoording zullen door de
						minister van BZK worden opgepakt. De vormgeving van de wet sluit aan bij de
						motie Van ‘t Wout en Bergkamp (Tweede Kamer 2012–2013,
						30 597, nr.
						300) waarin de regering wordt verzocht de middelen voor gemeenten ten
						behoeve van de taken in het sociale domein zonder interne schotten en, na een
						overgangstermijn, zonder beperkingen binnen het gemeentefonds over te hevelen.
						Na drie jaar vervallen de voorwaarden die zijn gesteld aan de besteding van
						middelen voor het sociaal domein. Het budget voor het sociaal domein zal dan
						volledig ontschot deel uitmaken van het gemeentefonds.
 
 
 
 2)
 De uitvoering van de motie Schouw: In
						2013 heeft de Kamer het verzoek gedaan om onderzoek te doen naar de eventuele
						financiële risico’s en uitvoeringsrisico’s van de decentralisaties in het
						sociaal domein en daarbij aandacht te besteden aan de mogelijkheden deze
						risico’s te ondervangen en bij de uitvoering te adresseren (motie Schouw,
						Tweede Kamer 2012–2013,
						33 400 B / 33 400
						C, nr. 13). Dit onderzoek is uitgevoerd door het CPB en heeft in
						september 2013 geleid tot een eerste rapportage. In deze rapportage, die op
						11 september 2013 inclusief kabinetsreactie naar de Kamer is gestuurd (Tweede
						Kamer 2012–2013, 33 400 B, nr. 22,
						33 750 B, nr.
						5 en 33 750 VII, nr. 8), identificeerde het CPB enerzijds
						kansen, gelegen in «economies of scope», meer maatwerk en een meer doelmatige
						beleidsuitvoering, en anderzijds risico’s gerelateerd aan schaalnadelen en
						eventuele verschillen in kwaliteit en niveau van de voorzieningen die zich
						zouden kunnen gaan voordoen binnen het sociaal domein. Voor de activiteiten die
						mede in relatie tot de CPB rapportage zijn ondernomen, wordt verwezen naar de
						Kamerstukken 2012–2013,
						33 750 VII, nr.
						12, 33 750
						B, nr. 5 en
						33 750 VII, nr.
						8. Voor het vervolgtraject werd afgesproken dat in een tweede en
						laatste rapportage van het CPB meer gedetailleerd zicht zou moeten worden
						verkregen op wat de (beleids)instrumenten zijn waarmee de risico’s van de
						decentralisaties in de uitvoering kunnen worden beperkt of weggenomen en de
						kansen kunnen worden gemaximaliseerd; dit gegeven de budgettaire kaders en
						kijkend naar de drie decentralisaties als geheel. Het CPB heeft gesteld dat de
						door het kabinet en de VNG gevraagde analyse, gegeven de noodzakelijke
						informatie opgeleverd kan worden nadat de informatie inzake de objectieve
						verdeelmodellen beschikbaar is. Verwacht wordt dat deze tweede rapportage in
						juli aan de Kamer wordt aangeboden.
 
 
 
 3)
 Monitoring sociaal domein: De monitoring
						in het sociaal domein vindt plaats vanuit het gezamenlijk door de departementen
						gedefinieerde begrip systeemverantwoordelijkheid. Dit is gedefinieerd als de
						verantwoordelijkheid voor de inrichting en de werking van het systeem als
						geheel en voor de maatschappelijke effecten in relatie tot de doelstellingen
						ten aanzien van dat systeem. Deze verantwoordelijkheid strekt zich uit tot de
						vraag of de te behalen doelstellingen binnen het
						systeem worden gerealiseerd en of de gewenste
						maatschappelijke effecten worden bereikt. De bij het sociaal domein betrokken
						bewindspersonen zijn elk zelf verantwoordelijk voor het genereren van een beeld
						over de ontwikkelingen in het sociaal domein die in relatie tot de eigen
						systeemverantwoordelijkheid relevant zijn en het sturen op bijstelling waar
						nodig. Daarbij gaat het zowel om de monitoring van de voortgang van de
						voorbereidingen op de decentralisaties tot 1 januari 2015, als om monitoring
						in de periode daarna. Op basis van de bundeling van deze informatie wordt
						gerichte ondersteuning aan gemeenten geboden. Via accountmanagers van het
						ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden contacten
						onderhouden met gemeenten en regio’s en wordt op verschillende manieren
						ondersteuning geboden bij het transitie- en transformatieproces binnen het
						sociaal domein. Voor de periode na 1 januari 2015 geldt dat, naast en in
						samenhang met de inhoudsspecifieke monitoring door de departementen, een
						integrale monitor sociaal domein door BZK wordt ingericht. Bij de inrichting
						van de monitoring voor deze periode is het uitgangspunt dat deze enerzijds
						recht doet aan de veranderende verantwoordingsverhoudingen, waarbij de
						gemeenten de eerstverantwoordelijke overheidslaag vormen, en dat anderzijds op
						rijksniveau voldoende geaggregeerde informatie beschikbaar dient te komen voor
						het invullen van de systeemverantwoordelijkheden van de verschillende betrokken
						ministers. Vanuit dit kader werken de departementen in afstemming met de VNG,
						gemeenten en andere relevante partijen op dit moment aan een nadere invulling
						van de inrichting van de monitoring en vormt monitoring ook onderwerp van
						bespreking op de regietafel. Naar verwachting wordt dit proces in de zomer van
						2014 afgerond. Het Kabinet zal de Kamer over de resultaten hiervan na de zomer
						informeren.
 
 
 
 
 
 B.
 Budgettaire en financiële consequenties van de
					 beleidsprioriteiten 2013
 
 In het begrotingsjaar 2013 hebben zich twee belangrijke
				 mutaties voorgedaan die verbonden zijn met de realisatie van bovengenoemde
				 beleidsprioriteiten.
 De uitkomst van de normeringssystematiek. Het
				 accres kent normaliter twee bijstellingsmomenten lopende het jaar (mei en
				 september) en één moment van vaststelling en afrekening na afloop. Omdat de
				 eerder genoemde begrotingsafspraken 2014 echter gevolgen hebben voor het accres
				 2013, is in de decembercirculaire gemeentefonds een extra bijstellingsmoment
				 opgenomen. Op grond van de decembercirculaire 2013 is het accres berekend op
				 – 0,44% (negatief). Dit komt overeen met een bedrag van – € 78 miljoen
				 (negatief). De vaststelling en afrekening (van het verschil tussen
				 decembercirculaire en vaststelling) vindt plaats na afloop van het
				 begrotingsjaar op basis van de stand van het Financieel Jaarverslag Rijk en
				 wordt verwerkt in de 1e suppletoire begroting 2014.
 Ten
				 tweede is ondanks de daling van het aantal decentralisatie- en
				 integratie-uitkeringen het bedrag gemoeid met de decentralisatie- en
				 integratie-uitkeringen gestegen van € 2,8 miljard in 2012 naar € 2,9
				 miljard in 2013. Dit komt voornamelijk door een aantal plussen op bestaande
				 decentralisatie- en integratie-uitkeringen, zoals de Wmo (€ + 50 miljoen),
				 Centra voor Jeugd en Gezin (€ + 15 miljoen), Buurtsportlocaties (€ + 8
				 miljoen), Spoorse doorsnijdingen (€ + 12 miljoen) en Nationale
				 gebiedsontwikkelingen (€ + 7 miljoen). Daarnaast zijn er een tweetal nieuwe,
				 grote decentralisatie-uitkeringen opgenomen: Invoeringskosten decentralisatie
				 Jeugdzorg (€ 40 miljoen) en Jeugdwerkloosheid (€ 25 miljoen).
 Voor het overige hebben zich in het begrotingsjaar 2013 voor het
				 gemeentefonds geen belangrijke mutaties voorgedaan die verbonden kunnen worden
				 aan bovenstaande realisatie van beleidsprioriteiten.
 
 
 
 
 4.
 BELEIDSARTIKELEN
 
 
 
 1.
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 De gemeentefondsbegroting maakt onderdeel uit van de
				 Rijksbegroting, maar heeft daarbinnen een eigen bijzonder karakter. Zo kent de
				 gemeentefondsbegroting in tegenstelling tot een departementale begroting
				 slechts één beleidsartikel: het gemeentefonds. Dit beleidsartikel kent als
				 algemene doelstelling: te bewerkstelligen dat de gemeenten via het
				 gemeentefonds middelen krijgen toebedeeld om hun taken naar behoren uit te
				 voeren. Deze doelstelling valt uiteen in twee onderdelen:
 
 
 1.
 De omvang van de middelen moet adequaat
						zijn voor het uitvoeren van de taken;
 
 
 2.
 De verdeling van de beschikbare middelen
						over gemeenten moet adequaat zijn om iedere gemeenten in staat te stellen om
						hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke
						lastendruk te kunnen leveren.
 
 
 Verantwoordelijkheid
				 ministers
 De fondsbeheerders, de minister van Binnenlandse
				 Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Financiën, zijn op grond van
				 artikel 3 Financiële verhoudingswet verantwoordelijk voor het gemeentefonds.
				 De fondsbeheerders zijn niet verantwoordelijk voor de resultaten die gemeenten
				 met hun bijdrage uit dit fonds realiseren: gemeenten zijn, met inachtneming van
				 de wet- en regelgeving, autonoom in het voeren van hun beleid bekostigd uit het
				 gemeentefonds. Ook de eigen gemeentelijke belastingsopbrengsten kennen deze
				 karakteristiek. Dit in tegenstelling tot de overige inkomstenbronnen van
				 gemeenten, specifieke uitkeringen en heffingen en retributies. Niet alleen in
				 bestedingsrichting, ook de effectiviteit van de inzet van de middelen is een
				 gemeentelijke verantwoordelijkheid, waarin het college van B&W wordt
				 gecontroleerd door de gemeenteraad.
 Succesfactoren van beleid
 Van tijd tot tijd kunnen vragen opkomen of de gemeenten als collectiviteit
				 geen andere prioriteiten zouden moeten stellen, bijvoorbeeld ter ondersteuning
				 van gezamenlijk onderschreven prioriteiten van het Rijk. In een dergelijk geval
				 kunnen het Rijk en de gemeenten bestuurlijke afspraken maken over de accenten
				 in de bestedingsrichting van de gemeenten. De desbetreffende vakministers
				 spelen hier naast de fondsbeheerders een belangrijke rol. De uiteindelijke
				 verantwoordelijkheid voor resultaten blijft bij de gemeenten.
 
 
 
 2.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 In onderstaande tabel worden de budgettaire gevolgen van
				 beleid weergegeven.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 2013
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen:
 
 
 
 
 17.699.939
 
 
 
 
 18.607.147
 
 
 
 
 18.389.983
 
 
 
 
 18.470.631
 
 
 
 
 17.995.671
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 32.551
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 17.683.013
 
 
 
 
 18.381.101
 
 
 
 
 18.576.432
 
 
 
 
 18.500.791
 
 
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 25.673
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdracht
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1.1. Kosten Financiële-verhoudingswet
 
 
 1.829
 
 
 1.451
 
 
 2.361
 
 
 1.646
 
 
 1.593
 
 
 2.091
 
 
 – 498
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1.2. Kosten Waarderingskamer
 
 
 1.279
 
 
 1.328
 
 
 1.255
 
 
 1.200
 
 
 2.148
 
 
 1.158
 
 
 990
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1.3. Budget A+O-fonds
 
 
 5.887
 
 
 5.996
 
 
 6.032
 
 
 6.261
 
 
 6.239
 
 
 6.239
 
 
 0
 
 
 
 
 1.1.4. Bijdrage aan VNG
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 2.610
 
 
 17.298
 
 
 6.692
 
 
 5.298
 
 
 1.394
 
 
 
 
 1.1.5. Bijdrage gemeenten inzake KING
 
 
 
 6.436
 
 
 7.464
 
 
 7.464
 
 
 7.464
 
 
 7.464
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2.1. Algemene uitkering c.a. en de aanvullende uitkeringen
 
 
 15.725.525
 
 
 15.549.679
 
 
 16.029.602
 
 
 15.690.738
 
 
 15.089.649
 
 
 15.358.690
 
 
 – 269.041
 
 
 
 
 1.2.2. Integratie-uitkeringen
 
 
 1.621.535
 
 
 1.643.813
 
 
 1.477.836
 
 
 1.529.098
 
 
 1.567.477
 
 
 1.483.600
 
 
 83.877
 
 
 
 
 1.2.3. Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 325.958
 
 
 1.171.398
 
 
 1.049.272
 
 
 1.247.086
 
 
 1.307.531
 
 
 1.098.580
 
 
 208.951
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten:
 
 
 
 
 17.683.013
 
 
 
 
 18.381.101
 
 
 
 
 18.576.432
 
 
 
 
 18.500.791
 
 
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 25.673
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Terugontvangsten Waarderingskamer
 
 
 125
 
 
 149
 
 
 139
 
 
 89
 
 
 51
 
 
 0
 
 
 51
 
 
 
 
 2. Ontvangsten ex art. 4 Fvw
 
 
 17.682.888
 
 
 18.380.952
 
 
 18.576.293
 
 
 18.500.702
 
 
 17.988.742
 
 
 17.963.120
 
 
 25.622
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Onderdeel
				 verplichtingen
 Ten opzichte van de
				 oorspronkelijk vastgestelde begroting zijn de verplichtingen met
				 € 32.551.000 bijgesteld. Dit bedrag is het saldo van de mutaties die bij
				 1ste suppletoire (– € 102.534.000), 2de suppletoire
				 (€ 131.625.000) en in de slotwet (€ 3.460.000) zijn aangebracht. Een
				 toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van
				 beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nrs.
				 1 en 2 en Kamerstukken II 2013–2014,
				 33 805 B, nrs.
				 1 en 2) en in de slotwet.
 Onderdeel uitgaven
 Kosten Financiële-verhoudingswet
 Het
				 gerealiseerde bedrag komt – € 498.000 lager uit dan in de
				 ontwerpbegroting 2013 werd geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor kosten
				 Financiële-verhoudingswet komt hiermee op € 1.593.000. Een toelichting is
				 te vinden in de memorie van toelichting van de 1ste suppletoire
				 begroting (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nr.
				 2) en in de slotwet.
 Kosten Waarderingskamer
 Het
				 gerealiseerde bedrag komt € 990.000 hoger uit dan in de ontwerpbegroting
				 2013 werd geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor kosten Waarderingskamer komt
				 daarmee uit op € 2.148.000. Een toelichting is te vinden in de memorie van
				 toelichting van de 1ste suppletoire begroting (Kamerstukken II
				 2012–2013, 33 640
				 B, nr. 2).
 Bijdrage Stichting A+O-fonds gemeenten
 Het gerealiseerde bedrag is gelijk aan het begrote bedrag in de
				 ontwerpbegroting 2013 en is € 6.239.000.
 Bijdrage aan VNG
 Het gerealiseerde
				 bedrag komt € 1.394.000 hoger uit dan in de ontwerpbegroting 2013 werd
				 geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor Bijdrage aan VNG komt daarmee uit op
				 € 6.692.000. Een toelichting is te vinden in de memorie van toelichting van
				 de 1ste suppletoire begroting (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nr.
				 2).
 Bijdrage gemeenten aan KING
 Het
				 gerealiseerde bedrag is gelijk aan het begrote bedrag in de ontwerpbegroting
				 2013 en is € 7.464.000.
 Algemene uitkering
 De uitgaven van de
				 algemene uitkering van het gemeentefonds worden ten opzichte van de
				 oorspronkelijke vastgestelde begroting bijgesteld met – € 269.041.000 en
				 komen daarmee in totaal op € 15.089.649.000. Bij de 1ste en
				 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden
				 van respectievelijk – € 213.731.000 (negatief) en – € 100.419.000
				 (negatief). In de slotwet vindt een mutatie plaats van € 45 109 000
				 (positief). Een toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van
				 toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nr.
				 2 en Kamerstukken II 2013–2014,
				 33 805 B, nr.
				 2) en in de slotwet.
 Integratie-uitkeringen
 De uitgaven van
				 de integratie-uitkeringen van het gemeentefonds worden ten opzichte van de
				 oorspronkelijke vastgestelde begroting bijgesteld met € 83.877.000 en komen
				 daarmee in totaal op € 1.567.477.000. Bij de 1ste en
				 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden
				 van respectievelijk € 44.694.000 (positief) en € 39.177.000 (positief).
				 In de slotwet vindt een mutatie plaats van € 6.000 (positief). Een
				 toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van
				 beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nr.
				 2 en Kamerstukken II 2013–2014,
				 33 805 B, nr.
				 2) en in de slotwet.
 Decentralisatie-uitkeringen
 De uitgaven
				 van de decentralisatie-uitkeringen van het gemeentefonds worden ten opzichte
				 van de oorspronkelijke vastgestelde begroting bijgesteld met € 208.951.000
				 en komen daarmee in totaal op € 1.307.531.000. Bij de 1ste en
				 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden
				 van respectievelijk € 91.413.000 (positief) en € 118.502.000 (positief)
				 en in de slotwet van – € 964.000 (negatief). Een toelichting op deze
				 mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire
				 begrotingen (Kamerstukken II 2012–2013,
				 33 640 B, nr.
				 2 en Kamerstukken II 2013–2014,
				 33 805 B, nr.
				 2) en in de slotwet.
 Onderdeel ontvangsten
 Terugontvangsten Waarderingskamer
 Er
				 heeft in 2013 een terugboeking naar het gemeentefonds plaatsgevonden vanuit de
				 Waarderingskamer. Deze terugboeking van € 51.000 betreft het gemeentelijke
				 aandeel in de onderuitputting van het budget van 2012 van de
				 Waarderingskamer.
 Ontvangsten ex artikel 4 van de
				 Financiële-verhoudingswet
 Sinds de invoering van de
				 Financiële-verhoudingswet zijn de uitgaven en de inkomsten over ieder
				 uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Ten opzichte van de oorspronkelijke
				 vastgestelde begroting van het gemeentefonds voor 2013 worden de ontvangsten ex
				 artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet, met € 25.622.000 verhoogd tot
				 € 17.988.742.000.
 
 
 
 3.
 De operationele doelstellingen
 
 De bijdrage van de fondsbeheerders om te komen tot het
				 bewerkstelligen dat de gemeenten via het gemeentefonds middelen krijgen
				 toebedeeld om hun taken naar behoren uit te voeren wordt geoperationaliseerd
				 door twee doelstellingen:
 
 
 –
 De gemeenten via het gemeentefonds
						voorzien van voldoende financiële middelen voor het uitvoeren van hun
						taken.
 
 
 –
 Een verdeling van de beschikbare
						financiële middelen over gemeenten die elk van de gemeenten in staat stelt om
						hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke
						lastendruk te kunnen leveren.
 
 
 Operationele doelstelling
				 1: De gemeenten via het gemeentefonds voorzien van voldoende financiële
				 middelen voor het uitvoeren van hun taken.
 Prestatie-indicator
 De
				 jaarlijkse ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt
				 ondermeer bepaald door de normeringsystematiek. Dit is een bestuurlijke
				 afspraak tussen Rijk en VNG, die inhoudt dat het gemeentefonds zich evenredig
				 ontwikkelt met de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. Het uitgangspunt is
				 «samen de trap op en samen de trap af». Onderdeel van de afspraak is tevens,
				 dat de uitkomst van de normeringssystematiek in het voor- en het najaar
				 bestuurlijk wordt gewogen. Die weging vindt plaats in het Bestuurlijk overleg
				 financiële verhouding (Bofv). Wanneer één van de partijen (Rijk of VNG/IPO)
				 de uitkomsten van de normeringsystematiek op enig moment onredelijk vindt, kan
				 dit in het bestuurlijk overleg aan de orde worden gesteld.
 Doelbereiking:
 1. De werking van de normeringsystematiek
 De normeringssystematiek betreft de afspraken over de ontwikkeling van het
				 gemeente- en provinciefonds. Deze afspraken bestaan uit een rekenregel en uit
				 de bestuurlijke weging van de uitkomst van die rekenregel. De rekenregel is
				 uitgewerkt in de accresberekening die plaats vindt op basis van de jaar op
				 jaar-mutatie van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. De bestuurlijke weging
				 van de uitkomst (het accres) vindt plaats in het Bestuurlijk overleg
				 financiële verhoudingen. Daarnaast wordt één keer per vier jaar de
				 normeringssystematiek geëvalueerd. Daarbij wordt niet alleen naar de
				 uitkomsten gekeken, maar ook naar een afgesproken aantal
				 toetsingscriteria.
 2. Financieel overzicht gemeenten (FOG)
 
 Een volgende belangrijke indicatie voor de
					 toereikendheid van de omvang van het fonds valt na te gaan met behulp van het
					 Financieel overzicht gemeenten (FOG), dat laat zien hoe de financiële ruimte
					 van gemeenten zich ontwikkelt. Het FOG is een uitvloeisel van het Plan van
					 aanpak transparantie (Plavat). Het doel van Plavat is het komen tot meer
					 transparantie in de financiële verhouding. Het overzicht geeft (meerjarig)
					 zowel een terugblik als een vooruitblik op de financiële situatie van de
					 gemeenten. Doel van het FOG is een beter gefundeerd oordeel mogelijk te maken
					 over de rekenkundige uitkomsten van de normeringsystematiek voor het
					 gemeentefonds. Het overzicht ondersteunt het Rijk en de VNG bij het
					 halfjaarlijkse overleg over de rekenkundige uitkomsten van de normering.
					 Daarbij is het uitgangspunt dat de groei van de algemene middelen toereikend
					 moet zijn om de voorzieningen op een voldoende niveau te handhaven, rekening
					 houdend met prijs-, volume- en taakmutaties.
 De laatst beschikbare
					 kerngegevens Financieel overzicht gemeenten zoals gepubliceerd in de begroting
					 2014 van het gemeentefonds, laten voor de periode 2014–2018 zien dat de
					 financiële ruimte voor gemeenten verder afneemt. Bestuurlijk is afgesproken om
					 het FOG niet meer apart uit te brengen, maar de relevante gegevens op te nemen
					 in de gemeentefondsbegroting.
 
 3. Beroep op artikel 12 van de
				 Financiële-verhoudingswet
 Het aantal gemeenten dat de laatste
				 jaren een beroep op artikel 12 van de Financiële- verhoudingswet heeft gedaan,
				 is beperkt gebleven. Voor de aantallen wordt verwezen naar tabel 2.2.1. van de
				 begroting 2014 van het gemeentefonds (Kamerstukken II 2013–2014,
				 33 750 B, nr.
				 2).
 Operationele doelstelling
				 2: Een verdeling van de beschikbare financiële middelen over gemeenten die elk
				 van de gemeenten in staat stelt om hun inwoners een gelijkwaardig
				 voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lasten te kunnen leveren.
 Prestatie-indicator
 Voor
				 wat betreft de verdeling van de beschikbare financiële middelen is het
				 Periodiek Onderhoudsrapport (POR) de belangrijkste indicator. Daarin wordt door
				 de fondsbeheerders bijgehouden of de verdeling nog adequaat is, d.w.z. of deze,
				 binnen bepaalde marges nog aansluit bij de daadwerkelijke uitgaven van de
				 gemeenten zoals blijkt uit de begrotingen. Het POR verschijnt jaarlijks als
				 bijlage bij de begroting van het gemeentefonds.
 Doelbereiking:
 Periodiek Onderhoudsrapport (POR)
 Het
				 gemeentefonds is verdeeld in clusters. Deze betreffen brede beleidsterreinen,
				 zoals wegen en water, maatschappelijke zorg, werk en inkomen, fysiek milieu,
				 etc. Op het geaggregeerde niveau van deze clusters wordt gevolgd of de
				 verdeling van het gemeentefonds nog overeenkomt met de kostenontwikkeling in de
				 gemeenten, zoals die zichtbaar wordt uit de gemeentelijke begrotingen. Dit
				 wordt jaarlijks onderzocht in het kader van het Periodiek Onderhoudsrapport.
				 Het meest recente POR, het POR 2014, bevat een terugblik op de
				 verdeling in 2013. Ook is de geactualiseerde onderhoudsagenda opgenomen.
 
 
 
 
 5.
 BEDRIJFSVOERINGPARAGRAAF
 
 Inleiding
 Met ingang van
				het verslagjaar 2006 kent het gemeentefonds een bedrijfsvoeringparagraaf met
				twee verplichte elementen, te weten rechtmatigheid en de totstandkoming van de
				niet-financiële beleidsinformatie. Voor rechtmatigheid geldt dat wordt vermeld
				of en bij welk beleidsartikel de tolerantiegrens voor verplichtingen, uitgaven
				en ontvangsten is overschreden en wat daarvan de oorzaak was. Ten aanzien van
				de niet-financiële beleidsinformatie is aangegeven op welke manier aandacht is
				besteed aan de totstandkoming daarvan.
 Rechtmatigheid
 Op basis
				van de mij beschikbare informatie zijn er geen onrechtmatigheden geconstateerd
				die de tolerantiegrens op artikelniveau overschrijden en er is sprake van een
				getrouw beeld.
 Totstandkoming van niet-financiële
				beleidsinformatie
 Op basis van de mij beschikbare informatie
				zijn er geen relevante tekortkomingen geconstateerd in de totstandkoming van
				niet-financiële beleidsinformatie op artikelniveau.
 Bevindingen Algemene Rekenkamer
				jaarverslag 2012
 De Algemene Rekenkamer heeft in het
				jaarverslag 2012 van het gemeentefonds geen onvolkomenheden geconstateerd.
 
 
 
 
 
 
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 
 6.
 VERANTWOORDINGSSTAAT VAN HET GEMEENTEFONDS 2013
 
 
 Verantwoordingsstaat 2013 van het gemeentefonds B (x
				 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil Realisatie en Oorspronkelijk
						 vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 01
 
 
 gemeentefonds
 
 
 17.963.120
 
 
 17.963.120
 
 
 17.963.120
 
 
 17.995.671
 
 
 17.988.793
 
 
 17.988.793
 
 
 32.551
 
 
 25.673
 
 
 25.673
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.
 SALDIBALANS GEMEENTEFONDS PER 31 DECEMBER 2013
 
 
 Saldibalans per 31 december 2013 van het gemeentefonds
				 (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DEBET
 
 
 CREDIT
 
 
 
 
 OMSCHRIJVING
 
 
 31-12-2013
 
 
 31-12-2012
 
 
 
 
 
 OMSCHRIJVING
 
 
 31-12-2013
 
 
 31-12-2012
 
 
 
 
 
 
 1) Uitgaven t.l.v. de begroting 2012
 
 
 
 18.500.791
 
 
 
 2) Ontvangsten t.g.v. de begroting 2012
 
 
 
 18.500.791
 
 
 
 
 Uitgaven t.l.v. de begroting 2013
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 Ontvangsten t.g.v. de begroting 2013
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10) Voorschotten
 
 
 39.906.276
 
 
 40.039.482
 
 
 
 10a) Tegenrekening voorschotten
 
 
 39.906.276
 
 
 40.039.482
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12a) Tegenrekening openstaande verplichtingen
 
 
 64.747
 
 
 58.744
 
 
 
 
 
 12) Openstaande verplichtingen
 
 
 64.747
 
 
 58.744
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 57.959.816
 
 
 
 
 58.599.017
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 57.959.816
 
 
 
 
 58.599.017
 
 
 
 
 
 
 Toelichting behorende bij de
				saldibalans per 31 december 2013 van het gemeentefonds
 Hierna
				worden de saldibalansposten toegelicht. De nummering van de toelichting komt
				overeen met die van de saldibalansposten.
 Ad 1. Uitgaven ten laste van de begroting
 
 Ad 2. Ontvangsten ten gunste van de
				begroting
 Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten voor 2013
				zijn de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het
				jaar waarvoor de Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd
				(2013).
 Ad 10. Voorschotten
 Hieronder zijn de
				betaalde voorschotten opgenomen voor nog niet definitief vastgestelde
				uitkeringen aan gemeenten, evenals het voorschot op de bijdrage in de kosten
				van de Waarderingskamer. De gemeenten ontvangen, als gevolg van de wet,
				voorschotten tot het bedrag waar ze vermoedelijk recht op hebben. Uitkeringen
				aan de gemeenten worden na afloop van het uitkeringsjaar via beschikkingen
				definitief vastgesteld. Het totaalbedrag van de betaalde voorschotten bestaat
				bijna volledig uit voorschotten aan gemeenten op de algemene uitkering, de
				integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen. Het bedrag is in
				bijlage 1 bij de saldibalans gespecificeerd.
 Ad 12. Openstaande verplichtingen
 Onder
				deze post zijn de openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van de
				algemene uitkering uit het gemeentefonds, openstaande betalingsverplichtingen
				uit hoofde van de integratie- en decentralisatie-uitkeringen, en openstaande
				betalingsverplichtingen uit hoofde van onderzoek en bijdragen organisaties
				opgenomen. Het bedrag is in bijlage 2 bij de saldibalans gespecificeerd.
 
 
 Bijlage
 1
 bij saldibalans 31 december 2013
 
 
 Specificatie voorschotten (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2013
 
 
 
 31-12-2012
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.1. Onderzoek en bijdragen
							 organisaties
							 1Betreft alleen de Kosten Waarderingskamer.
								 Omdat voor de Kosten Financiële-verhoudingswet, Budget A+O-fonds, Bijdrage aan
								 VNG en Bijdrage gemeenten inzake KING de beschikkingen reeds zijn opgemaakt,
								 zijn de voorschotten gelijk aan € 0.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 0
 
 
 
 1.200
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 2.148
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 2.148
 
 
 
 1.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.2.1. Algemene uitkering
							 gemeentefonds
							 2Dit onderdeel van de tabel vergelijkt de
								 voorschotten per 31 december 2013 waarvoor per uitkeringsjaar de beschikking
								 nog niet definitief is opgemaakt (en de daarbij behorende omvang van de
								 voorlopige beschikking) met de voorschotten waarvoor geldt dat de definitieve
								 beschikking voor het betreffende uitkeringsjaar per 31 december 2012 nog niet
								 was opgemaakt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 0
 
 
 
 15.842.751
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 15.660.892
 
 
 
 15.607.997
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 15.036.911
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 30.697.803
 
 
 
 31.450.748
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.2.2. / 1.2.3.
							 Integratie-uitkeringen / decentralisatie-uitkeringen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 0
 
 
 
 1.533.186
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 1.848.792
 
 
 
 1.848.792
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 1.763.214
 
 
 
 2.466.450
 
 
 
 
 
 2012
 
 
 2.739.106
 
 
 
 2.739.106
 
 
 
 
 
 2013
 
 
 2.855.213
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 9.206.325
 
 
 
 8.587.534
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 
 39.906.276
 
 
 
 
 
 40.039.482
 
 
 
 
 
 
 
 Mutatieoverzicht voorschotten gemeentefonds (x
					 € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 voorschotten per 01-01-2013
 
 
 40.039.482
 
 
 
 
 ontstaan in 2013
 
 
 17.947.167
 
 
 
 
 afgerekend in 2013
 
 
 18.080.373
 
 
 
 
 voorschotten per 31-12-2013
 
 
 39.906.276
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage
 2
 bij saldibalans 31 december 2013
 
 
 Verloop van de openstaande verplichtingen / vorderingen
					 (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Openstaande verplichtingen per 1-1-2013
 
 
 Aangegane verplichtingen in 2013
 
 
 Tot betaling gekomen in 2013
 
 
 Bijstellingen van aangegane verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren
 
 
 Openstaande verplichtingen per 31-12-2013
 
 
 
 
 
 
 1.1.
 
 
 Onderzoek en bijdragen organisaties
							 1Kosten Financiële-verhoudingswet, Kosten
								 Waarderingskamer, Budget A+O-fonds, Bijdrage aan VNG en Bijdrage gemeenten
								 inzake KING
 
 
 1.000
 
 
 24.044
 
 
 24.136
 
 
 0
 
 
 908
 
 
 
 
 1.2.1.
 
 
 Algemene uitkering met inbegrip van de
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 netto-uitkering over vorige jaren
 
 
 56.869
 
 
 15.091.535
 
 
 15.089.649
 
 
 0
 
 
 58.755
 
 
 
 
 1.2.2. / 1.2.3.
 
 
 Integratie- en decentralisatie-uitkeringen
 
 
 875
 
 
 2.880.092
 
 
 2.875.008
 
 
 – 875
 
 
 5.084
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 58.744
 
 
 
 
 17.995.671
 
 
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 – 875
 
 
 
 
 64.747
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 BIJLAGEN
 
 
 
 
 8.
 BIJLAGE 1: DE VERDIEPINGSBIJLAGE
 
 
 Budgettaire geschiedenis over het jaar 2013
				 (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerp-begroting 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 17.963.120
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 (Kamerstukken II 2012–2013,
						 33 400 B, nrs.
						 1 en 2)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Vastgestelde begroting
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 17.963.120
 
 
 
 
 
 (Stb. 2013,
						 153)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting
						 (Voorjaarsnota)
 
 
 
 – 102.534
 
 
 – 73.855
 
 
 – 73.855
 
 
 
 
 Ontwerp-suppl. begroting (Kamerstukken II 2012–2013,
						 33 640 B, nrs.
						 1 en 2)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vastgestelde mutatie 1e suppletoire
						 begroting
 
 
 
 
 – 102.534
 
 
 
 
 – 73.855
 
 
 
 
 – 73.855
 
 
 
 
 
 (Stb. 2013,
						 371)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 2e suppletoire begroting
						 (Najaarsnota)
 
 
 
 131.625
 
 
 56.625
 
 
 56.625
 
 
 
 
 Ontwerp-suppl. begroting (Kamerstukken II 2013–2014,
						 33 805 B, nrs.
						 1 en 2)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Vastgestelde mutatie 2e suppletoire
						 begroting
 
 
 
 
 131.625
 
 
 
 
 56.625
 
 
 
 
 56.625
 
 
 
 
 
 (Stb. 2014,
						 71)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde mutatie bij slotwet
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerp-slotwet
 
 
 3.460
 
 
 42.903
 
 
 42.903
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Vast te stellen mutatie bij
						 slotwet
 
 
 
 
 3.460
 
 
 
 
 42.903
 
 
 
 
 42.903
 
 
 
 
 
 
 Totaal geraamd tevens realisatie 2013
						 (1+2+3+4)
 
 
 
 
 17.995.671
 
 
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 17.988.793
 
 
 
 
 
 
 Een uitgebreide toelichting op de bovengenoemde bedragen
				en mutaties is te vinden in de memorie van toelichting van de ontwerpbegroting
				2013 (Kamerstukken II 2012–2013,
				33 400 B, nr.
				2) en in de memories van toelichting van de suppletoire begrotingen
				2013 (Kamerstukken II 2012–2013,
				33 640 B, nr.
				2 en Kamerstukken II 2013–2014,
				33 805 B, nr.
				2) van het gemeentefonds. Een uitgebreide toelichting op de mutaties
				bij slotwet is opgenomen in de memorie van toelichting bij genoemde wet.
 
 
 
 9.
 BIJLAGE 2: LIJST MET AFKORTINGEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 A+O fonds
 
 
 Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds Gemeenten
 
 
 
 
 BCF
 
 
 BTW-compensatiefonds
 
 
 
 
 Bofv
 
 
 Bestuurlijk overleg financiële verhouding
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CW
 
 
 Comptabiliteitswet
 
 
 
 
 EMU
 
 
 Economische en Monetaire Unie
 
 
 
 
 FOG
 
 
 Financieel Overzicht Gemeenten
 
 
 
 
 Fvw
 
 
 Financiële-verhoudingswet
 
 
 
 
 GF
 
 
 Gemeentefonds
 
 
 
 
 IPO
 
 
 Interprovinciaal Overleg
 
 
 
 
 MILH
 
 
 Monitor Inkomsten Lokale Heffingen
 
 
 
 
 NJN
 
 
 Najaarsnota
 
 
 
 
 OEM
 
 
 Overige Eigen Middelen
 
 
 
 
 OSU
 
 
 Onderhoudsrapportage Specifieke Uitkeringen
 
 
 
 
 OW
 
 
 Ontwerpbegroting
 
 
 
 
 OZB
 
 
 Onroerende-zaakbelastingen
 
 
 
 
 PF
 
 
 Provinciefonds
 
 
 
 
 POR
 
 
 Periodiek Onderhoudsrapport
 
 
 
 
 Rfv
 
 
 Raad voor de financiële verhoudingen
 
 
 
 
 Rob
 
 
 Raad voor het openbaar bestuur
 
 
 
 
 SiSa
 
 
 Single information Single audit
 
 
 
 
 SW
 
 
 Slotwet
 
 
 
 
 VJN
 
 
 Voorjaarsnota
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging Nederlandse Gemeenten
 
 
 
 
 Wmo
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.
 BIJLAGE 3: LIJST VAN DE BELANGRIJKE TERMEN EN HUN
				 BETEKENIS
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanvullende uitkering
 
 
 Uitkering op aanvraag van gemeenten waar de algemene middelen aanmerkelijk
							 en structureel tekortschieten om in de noodzakelijke uitgaven te voorzien,
							 ondanks een redelijk peil van de eigen inkomsten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Accres
 
 
 Bedrag waarmee het beschikbare bedrag van het gemeentefonds jaarlijks wordt
							 aangepast, gebaseerd op een bestuurlijk overeengekomen normeringsystematiek
							 (zie ook normeringsystematiek).
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Uitkering aan alle gemeenten die ten goede komt aan de algemene
							 middelen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 12-uitkering
 
 
 Zie aanvullende uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cluster
 
 
 Samenhangend geheel van beleidsterreinen uit oogpunt van kostenoriëntatie
							 en verdeling.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Sinds 2008 bestaat binnen het gemeentefonds naast de algemene uitkering
							 (zie algemene uitkering uit het gemeentefonds) en de integratie-uitkering (zie
							 integratie-uitkering uit het gemeentefonds) ook de decentralisatie-uitkering.
							 De verdeling van de decentralisatie-uitkering volgt evenmin als de
							 integratie-uitkering de regels van de verdeling van de algemene uitkering van
							 het gemeentefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering, waar de termijn van
							 overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat, ontbreekt bij de
							 decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Dat maakt de uitkering
							 geschikt voor de overheveling van specifieke uitkeringen, ook als die termijn
							 nog niet bekend is. Ook maakt het de uitkering geschikt voor middelen die
							 slechts tijdelijk beschikbaar zijn.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiële-verhoudingswet (Fvw)
 
 
 Wet waarin is vastgelegd dat er een gemeentefonds en provinciefonds is. De
							 wet regelt daarnaast globaal de wijze van verdeling van het gemeentefonds. In
							 de wet zijn tevens regels opgenomen met betrekking tot de aanvullende
							 uitkering. Per 1 januari 1997 is de wet voor het gemeentefonds herzien.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integratie-uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Uitkering die wordt toegepast als overheveling van een specifieke uitkering
							 of eigen middelen naar de algemene uitkering bezwaarlijk is vanwege de omvang
							 van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet dan in een
							 geleidelijke overgang naar de algemene uitkering.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Normeringsystematiek
 
 
 Bepaling van het accres van het gemeentefonds op basis van een norm. De
							 norm is de jaarlijkse procentuele ontwikkeling van de netto gecorrigeerde
							 rijksuitgaven. De netto gecorrigeerde rijksuitgaven zijn de bruto-rijksuitgaven
							 minus de niet-belastingontvangsten van het Rijk gecorrigeerd voor onder meer de
							 uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking, de Europese Unie, het gemeentefonds en
							 het provinciefonds. Als de netto gecorrigeerde rijksuitgaven stijgen (dalen),
							 nemen het gemeentefonds en het provinciefonds met hetzelfde percentage toe
							 (af). Deze systematiek staat ook wel bekend onder het principe van «samen de
							 trap op en samen de trap af».
 
 
 
 
 
 
 
 
 Periodieke onderhoudsrapportage (POR)
 
 
 Jaarlijkse rapportage aan de Staten-Generaal over de staat van de
							 verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. Wanneer de bestaande verdeling niet
							 meer voldoet aan de kostenstructuren bij de gemeenten, dan wordt gerapporteerd
							 hoe de verdeling kan worden aangepast, c.q. welke onderzoeken op dat gebied
							 lopen. Het rapport verschijnt als bijlage bij de gemeentefondsbegroting.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv)
 
 
 Adviesorgaan op het terrein van de gemeentelijke en provinciale
							 financiën.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsbasis
 
 
 De uitkeringsbasis wordt berekend door de vermenigvuldiging van het aantal
							 eenheden van een set van verdeelmaatstaven met de bijbehorende gewichten
							 (bedragen per eenheid).
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsfactor
 
 
 Via de normeringsystematiek wordt jaarlijks de omvang van het gemeentefonds
							 bepaald (voeding). De uitkeringsfactor is de verhouding tussen de voeding en de
							 totale landelijke uitkeringsbasis. De uitkeringsfactor wordt afgerond op 3
							 decimalen achter de komma. Het derde decimaal achter de komma wordt ook wel een
							 «punt» uitkeringsfactor genoemd. Als de uitkeringsfactor bijvoorbeeld stijgt
							 van 1,253 naar 1,265 is dit een stijging van 12 punten.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsjaar
 
 
 Het kalenderjaar waarover het recht op uitkering ontstaat.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verdeelmaatstaf
 
 
 Maatstaf ter verdeling van de algemene uitkering die verband houdt met de
							 gemeentelijke behoefte aan algemene middelen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verdeelreserve
 
 
 Gedeelte van de algemene uitkering dat niet aan de gemeenten wordt
							 uitgekeerd, maar als reservering apart wordt gehouden. De verdeelreserve dient
							 om onverwachte effecten bij de meting van maatstaven op te vangen. Op het
							 moment dat maatstaven definitief zijn of geen onverwachte ontwikkelingen meer
							 kunnen doormaken wordt de verdeelreserve verrekend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarderingskamer
 
 
 Zelfstandig bestuursorgaan dat toeziet op een correcte waardering van
							 onroerende zaken in Nederland. De gemeenten dragen via het gemeentefonds bij
							 aan de bekostiging van dit orgaan.