Arbeidsmarktbeleid; Brief staatssecretaris met nadere uitwerking van de vormgeving van participatiebanen, zoals toegezegd tijdens Algemeen Overleg van 14 september 2005 (29544, nr. 40)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29544, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29544 nr. 42

05-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBrief aan de TK over participatiebanen1. Inleiding2. Inhoudelijk vormgeving2.1 Doelgroep2.2 Inhoud participatiebanen2.3. Tijdelijk/duur3. Juridische vormgeving3.1 Drie variantenVariant A: Contractuele participatiebaanVariant B: Werken met behoud van uitkering binnen de WWB,
IOAW en IOAZVariant C: Een aparte wettelijke regelingConclusie3.2 Participatie-ontwikkelingsplan3.3 Beloning4. Financiering participatiebaanFinanciering bijkomende kostenInleenvergoedingen5. Indicatiestelling6. Implementatie7. Slot
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29544Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 544Arbeidsmarktbeleidnr. 42BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 december 2005Hierbij bied ik u een nadere uitwerking aan van de vormgeving van participatiebanen,
zoals door mij is toegezegd tijdens het Algemeen Overleg over arbeidsmarktbeleid
op 14 september jl. (29 544, nr. 40).De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,H. A. L. van HoofBrief aan de TK over participatiebanen1. InleidingDe Raad voor werk en inkomen (RWI) heeft op 19 april jl. een advies
uitgebracht met voorstellen voor de aanpak van de problematiek aan de onderkant
van de arbeidsmarkt. In dat advies stelt de Raad dat gemeenten behoefte hebben
aan een extra instrument, de participatiebaan, voor het moeilijkste deel van
hun doelgroep. Ik ben het met de RWI eens dat aandacht voor bijstandsgerechtigden
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt belangrijk is en dat ook mensen
die nog (lang) niet klaar zijn voor een reguliere arbeidplaats perspectief
dient te worden geboden. Daarbij is de vraag of de huidige wettelijke kaders
voldoende ruimte bieden om deze mensen optimaal te kunnen helpen.In het Algemeen Overleg op 14 september jl. heb ik daarom toegezegd
te komen met een nadere uitwerking van de vormgeving van participatiebanen.
Ik heb daarbij gesproken over de mogelijkheid van een lex specialis. Deze
brief bevat de toegezegde nadere uitwerking. In de brief ga ik tevens in op
het gebruik van het I-deel voor de financiering van participatiebanen, zonder
dat de prikkelwerking van de Wet werk en bijstand (WWB) verloren gaat.Ik heb de RWI en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bij de
uitwerking van de participatiebanen betrokken. Ook individuele gemeenten zijn
naar hun ideeën over de participatiebanen gevraagd. Deze input heb ik
meegenomen bij de vormgeving van het uiteindelijke voorstel voor de participatiebanen.
Het voorstel dat er nu ligt kan dan ook op een breed draagvlak rekenen.De rol van de rijksoverheid bij participatiebanen is vooral voorwaardenscheppend.
Door wetgeving aan te passen, bied ik gemeenten meer mogelijkheden om ook
de mensen die ver van de arbeidsmarkt afstaan in te schakelen en perspectief
te bieden. Gemeenten bepalen zelf of zij participatiebanen willen inzetten.
Bij de uitwerking van de participatiebanen is ernaar gestreefd om zoveel mogelijk
aan te sluiten bij het decentrale karakter van de WWB.Uit de brief zal blijken dat de variant waarin het mogelijk wordt gemaakt
om langer te werken met behoud van uitkering, de voorkeur geniet boven de
andere mogelijke varianten van participatiebanen. Ook de RWI en de VNG hebben
hun voorkeur voor deze variant uitgesproken.2. Inhoudelijk vormgeving2.1 DoelgroepIk onderken dat er een groep mensen is die door langdurige werkloosheid
een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Gemeenten hebben aangegeven
behoefte te hebben aan een extra instrument voor het moeilijkste deel van
hun bestand. Participatiebanen moeten in deze behoefte voorzien. De participatiebanen
zijn dus specifiek bedoeld voor uitkeringsgerechtigden met een grote afstand
tot de arbeidsmarkt van wie niet kan worden verwacht dat zij op korte termijn
doorstromen naar reguliere arbeid. Op de reïntegratieladder staan participatiebanen
op één van de laagste treden van de ladder, namelijk op de trede
van sociale activering. Het doel van de participatiebanen is om betrokkene
door te laten stromen naar een volgende trede op de ladder waarbij het accent
meer ligt op arbeidsactivering (bijv. leerwerktrajecten, scholing, taalcursussen)
of arbeidstoeleiding (bijv. bemiddeling, sollicitatiecursus) en
uiteindelijk naar reguliere arbeid.Het RWI-advies voorziet participatiebanen enkel voor bijstandsgerechtigden.
Ik ben van mening dat ook uitkeringsgerechtigden op grond van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ) voor een participatiebaan in aanmerking moeten kunnen
komen. De IOAW en de IOAZ kennen hetzelfde reïntegratieregime en instrumentarium
als de WWB en de uitvoering van deze regelingen ligt in handen van gemeenten.
Het ligt derhalve in de rede dat deze uitkeringsgerechtigden eveneens tot
de doelgroep voor de participatiebanen worden gerekend.Ik heb tevens de afweging gemaakt of participatiebanen ook ingezet moeten
kunnen worden voor andere groepen uitkeringsgerechtigden, zoals uitkeringsgerechtigden
op grond van de Werkloosheidswet (WW) of gedeeltelijk arbeidsgeschikten. Ik
ben tot de conclusie gekomen dat dit de wetgeving en de uitvoering gecompliceerder
maakt. Ik wil de doelgroep voor de participatiebanen daarom beperken tot bijstandgerechtigden
en IOAZ- en IOAW-gerechtigden. Ook de VNG en de RWI zijn deze mening toegedaan.2.2 Inhoud participatiebanenParticipatiebanen zijn tijdelijke werkplekken waarin mensen in het kader
van hun reïntegratie additionele arbeid verrichten en een inkomen ontvangen
dat niet meer bedraagt dan hun uitkering. Omdat participatiebanen zijn bedoeld
voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt ligt het voor de hand
dat wordt gezocht naar werkzaamheden die passen bij de vaardigheden van deze
mensen. De werkzaamheden kunnen van velerlei aard zijn. Het kan gaan om activiteiten
die van nut zijn voor de werkgever of de samenleving en die tevens nuttig
zijn voor de ontwikkeling van betrokkene zelf richting de reguliere arbeidsmarkt.
In dit verband kan ook worden gedacht aan vrijwilligerswerk, buurtwerk enzovoorts.
Ook stage-achtige activiteiten bij een reguliere werkgever zijn met het oog
op het wennen aan een werksituatie denkbaar als opstap naar een traject richting
arbeidsmarkt.Mensen werken op een participatiebaan in het perspectief van hun reïntegratie.
Dit wil zeggen dat de activiteit primair gericht moet zijn op het bevorderen
van de mogelijkheden van de cliënt om uit de bijstand te stromen naar
reguliere arbeid en niet primair op het realiseren van het bedrijfsdoel van
de werkgever. Activiteiten kunnen niet het karakter hebben van een tegenprestatie
in de vorm van gewone productieve arbeid. Mocht dit wel het geval zijn, dan
is de participatiebaan niet de meest geëigende weg om de cliënt
verder te helpen bij reïntegratie. Een participatiebaan is een opstap
naar regulier werk, geen gewoon werk.Bij participatiebanen gaat het om additioneel werk. Additionaliteit houdt
in dat het een speciaal gecreëerde functie, of een reeds bestaande functie
die een werknemer alleen met speciale begeleiding kan verrichten, betreft.
Een werknemer zal minder productief dan zijn collega’s op een reguliere
arbeidsplaats zijn. Gemeenten kunnen, indien gewenst, in gemeentelijke regelgeving
het begrip additionaliteit uitwerken.Ik heb een aantal maal mijn opvattingen uitgesproken over het werken van
bijstandsmoeders in de kinderopvang. In het Algemeen Overleg van 3 november
jl. heb ik toegezegd om in deze brief hierop in te gaan. Het is van groot
belang dat ook bijstandsmoeders geactiveerd worden. Één van
de mogelijkheden hierbij is dat bijstandsmoeders begeleid gaan werken in de
kinderopvang of buitenschoolse opvang. Dit kan zijn in het kader van een leerwerktraject.
Zij krijgen dan een opleiding tot gediplomeerd «kinderleidster».
Binnen de kinderopvang vinden er reeds projecten plaats waar bijstandsmoeders
een leerwerktraject volgen. Daarnaast kunnen bijstandsmoeders in het kader
van een participatiebaan werkzaamheden verrichten in de kinderopvang of buitenschoolse
opvang. Het gaat daarbij om ondersteunende werkzaamheden. Vanzelfsprekend
blijft het maatwerk van de gemeente waarbij de persoonlijke omstandigheden
en de motivatie van cliënt een rol spelen.2.3. Tijdelijk/duurUitgangspunt van het kabinet voor wat betreft arbeidsmarktinstrumenten –
anders dan de Wet sociale werkvoorziening – is dat deze tijdelijk van
aard zijn en maximaal perspectief op regulier werk blijven bieden. Dit geldt
dus ook voor participatiebanen. Er zit dus een maximale duur aan een participatiebaan.
Het is niet mogelijk om deze periode te verlengen of om iemand na afloop van
de ene participatiebaan op een andere participatiebaan te plaatsen. De gedachte
hier achter is dat als iemand na een langere periode op een participatiebaan
nog geen stap hoger op de reïntegratieladder kan zetten, de participatiebaan
blijkbaar niet het geschikte reïntegratie-instrument voor de betrokkene
is.Het is echter ook niet de bedoeling dat iemand weer terug valt in de uitkering
en er vervolgens niets meer aan de reïntegratie van de betrokkene wordt
gedaan. Niemand mag worden afgeschreven. Van gemeenten wordt verwacht dat
zij gedurende de periode dat iemand op een participatiebaan werkt meerdere
malen een diagnose maken van de problemen die ten grondslag liggen aan de
afstand tot de arbeidsmarkt van de betrokkene. Op die manier moet er na beëindiging
van de participatiebaan, maar waarschijnlijk al eerder, een duidelijk beeld
zijn van de problemen die er spelen. Met dit inzicht kan een ander reïntegratie-instrument
of hulpverlening in worden gezet om deze problemen aan te pakken.Dit betekent dat er een bepaalde maximale duur aan een participatiebaan
moet zitten. Hierbij moet rekening worden gehouden met het feit dat naarmate
de periode dat gewerkt wordt met behoud van uitkering langer is, het risico
dat de participatiebaan door de rechter wordt gezien als een arbeidsovereenkomst
toeneemt.Ik ben van mening dat voor een doelmatige inzet van het instrument de
maximale duur van een participatiebaan twee jaar dient te zijn. Dit heeft
te maken met de volgende zaken:• Twee jaar is voldoende lang om werkervaring op te doen en is niet
zodanig lang dat mensen met die «baan» vergroeid raken. Bij mensen
die vergroeid raken met hun «baan» bestaat het risico dat ze niet
meer willen/kunnen doorstromen naar een trede hoger op de reïntegratieladder.– Twee jaar doet recht aan het begrip tijdelijkheid.– Twee jaar sluit aan bij de maximale duur van de langere reïntegratietrajecten,
zoals leerwerktrajecten.3. Juridische vormgeving3.1 Drie variantenIn het RWI-advies zijn twee vormen van participatiebanen gepresenteerd,
nl. werken met behoud van uitkering en het inzetten van de uitkering als loon(kosten)subsidie.
In het tweede geval wordt een formele arbeidsrelatie aangegaan met de gemeente
of met een (tussen)werkgever. Bij de juridische vormgeving van de participatiebanen
dient rekening te worden gehouden met een aantal uitgangspunten. Ten eerste
dient de beloning op een participatiebaan niet meer te bedragen dan de uitkering.
In het geval van een arbeidsovereenkomst dient er gewerkt te worden tegen
het wettelijk minimumloon naar rato van de arbeidsduur. Dit houdt in dat het
maximum aantal te werken uren per week wordt beperkt door de hoogte van de
beloning. Daarnaast moet het in de participatiebaan mogelijk zijn om 2 jaar
te werken. De huidige wettelijke kaders bieden onvoldoende ruimte om de participatiebanen
volgens deze uitgangspunten uit te werken.Om de participatiebanen juridisch mogelijk te maken zijn drie varianten
bezien:• A: een aparte wet die regelt dat aan een participatiebaan in de
vorm van een arbeidsovereenkomst bepaalde consequenties niet zijn verbonden
die normaal wel aan een dienstbetrekking zijn verbonden.• B: aanpassingen in WWB, IOAW en IOAZ die een juridische grondslag
geven voor een langere periode van werken met behoud van uitkering.• C: een aparte wettelijke regeling op basis waarvan degene met een
grote afstand tot de arbeidsmarkt, die in het kader van zijn reïntegratie
onbeloonde additionele arbeid verricht, een uitkering ontvangen, niet zijnde
WWB, IOAW of IOAZ.Variant A: Contractuele participatiebaanBij variant A is sprake van een arbeidsovereenkomst. Daaruit vloeien een
aantal consequenties voort die zich niet goed verhouden tot de uitgangspunten
van een participatiebaan. Dit betreft met de name de elementen tijdelijkheid
en beloning. In een aparte wet kan geregeld worden dat aan een participatiebaan
in de vorm van een arbeidsovereenkomst bepaalde consequenties niet zijn verbonden
die normaal wel aan een dienstbetrekking zijn verbonden. Zo kan ten aanzien
van de arbeidsduur geregeld worden dat de Wet aanpassing arbeidsduur niet
van toepassing is op een participatiebaan. Dit is van belang omdat anders
de betrokkene door het verhogen van het aantal te werken uren alsnog een hoger
inkomen kan realiseren dan de uitkering. Ook zou de flexwet voor deze categorie
buiten werking kunnen worden gesteld om te voorkomen dat 3 opeenvolgende contracten
bij bijvoorbeeld de gemeente tot een vast contract leiden.Ten aanzien van het loon zou geregeld moeten worden dat de gemeente als
subsidievoorwaarde stelt dat het netto-inkomen van de betrokkene niet hoger
is dan de netto-uitkering. Hierbij dient rekening te worden gehouden met het
wettelijk minimuloon. Dat heeft tot gevolg dat het aantal werkuren zodanig
moet worden bepaald dat per maand niet meer aan inkomen verdiend wordt dan
de uitkering die betrokkene zou hebben gehad als hij de arbeidsovereenkomst
niet zou zijn aangegaan. De berekening van dat aantal werkuren is buitengewoon
ingewikkeld doordat:• Op het moment dat de uitkeringsgerechtigde een dienstbetrekking
aangaat hij/zij recht heeft op een of meerdere fiscale kortingen, zoals de
arbeidskorting en de combinatiekorting. Dit levert een netto-inkomensvoordeel
op waarvoor gecorrigeerd moet worden. Een aanpassing in de generieke fiscale
wetgeving voor enkel de participatiebaan is zonder precedent en in strijd
met het beginsel van gelijke behandeling. Dat betekent dan dat een correctie
berekend moet worden per individu op het aantal uren (minder lang werken).• Daarnaast is er de kinderkorting. Deze komt bij de bijstand standaard
ten goede aan uitkeringsgerechtigden. Ook voor werkenden geldt deze korting,
maar voor lage inkomens kan deze fiscale aftrekpost niet geëffectueerd
worden. Deze verzilveringsproblematiek levert juist een inkomensnadeel (armoedeval)
op van ca. 7% als men vanuit een uitkering gaat werken. Ook hier zal
in de berekeningen rekening mee moeten worden gehouden (vanaf 2008 vervalt
dit probleem overigens).• Dan zijn er de huurtoeslagen en de vele inkomensafhankelijke regelingen.
Het gelijkschakelen van mensen op een participatiebaan met bijstandsgerechtigden –
en derhalve het onderscheid maken tussen werkenden in een participatiebaan
en andere werkenden – is niet uitvoerbaar voor de Belastingdienst. Ook
hier zal via berekeningen voor gecorrigeerd moeten worden.• Indien zich wijzigingen in de situatie van betrokkene voordoen
(huwelijk, scheiding, geboorte kind, kinderen uit huis, etc.) heeft dit gevolgen
voor de hoogte van de uitkering die betrokkene krijgt. Dit dient doorgegeven
te worden aan de werkgever zodat het aantal uren dat gewerkt wordt, aangepast
kan worden aan de nieuwe situatie.Om tot een meer praktisch werkbare oplossing te komen kan er voor gekozen
worden om per huishoudtype (samenwonend/alleenstaande ouder/alleenstaande)
een vast aantal te werken uren vast te stellen. Dit omdat de netto-uitkering
voor het grootste deel wordt bepaald door het huishoudtype. Hierbij bestaan
twee mogelijkheden voor het vaststellen van het aantal uren:1. Het aantal uren per huishoudtype wordt zo vastgesteld dat voor ieder
verzekerd is dat het netto-inkomen minimaal gelijk
is aan de netto-uitkering en in de regel dus hoger. Dit heeft
als nadeel dat de prikkel voor betrokkene om zich in te spannen voor reguliere
arbeid vermindert.2. Het aantal uren per huishoudtype wordt zodanig vastgesteld dat het
netto-inkomen uit hoofde van de participatiebaan maximaal gelijk is aan de netto-uitkering en in de regel dus lager. Nadeel
hiervan is dat nagenoeg alle personen op een participatiebaan maar een beperkt
aantal uren kunnen werken en daarnaast een aanvullende uitkering zullen krijgen.Voor het vaststellen van een vast aantal te werken uren per huishoudtype
zullen gemeenten ingewikkelde berekeningen moeten uitvoeren. Dat aantal uren
is immers afhankelijk van het brutoloon voor de betrokken werkzaamheden terwijl
er ook binnen de drie verschillende huishoudtypen verschil kan bestaan wat
betreft de fiscale kortingen, inkomensafhankelijke regelingen enz. waar de
betrokkene voor in aanmerking komt.Daarnaast zullen de loonkosten voor de werkgever hoger zijn dan de netto-uitkering.
Dit komt omdat de werkgever een brutoloon moet betalen en werkgeverslasten
heeft. Van deze werkgeverslasten kan op een aantal punten niet per wet worden
afgeweken:• Uitzonderen van de verzekering voor de Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen (Wet WIA) is wegens internationale verdragen niet mogelijk.• Uitzonderen van de verzekering van de WW of Ziektewet (ZW) is op
grond van de internationale verdragen alleen mogelijk als aan bepaalde voorwaarden
is voldaan, namelijk dat minimaal 80% van alle werknemers een uitkering
van tenminste 50% van het loon plus kinderbijslag van een ongeschoolde
arbeider ontvangen bij inkomstenverlies als gevolg van ziekte. Bij werkloosheid
is dat 55% van alle werknemers. Mocht dit een knelpunt vormen dan dient
leidt dit tot extra lasten voor gemeenten dan wel werkgever.• Pensioenen: als met betrekking tot een werkgever geregeld is dat
mensen in een dienstbetrekking recht hebben op pensioenopbouw, dan verhindert
het beginsel van gelijke behandeling dat hierop voor mensen met een participatiebaan
een uitzondering gemaakt wordt.Dit levert extra kosten op voor de werkgever. Gemeenten zouden deze extra
lasten over kunnen nemen.Deze variant vergt dus veel specifieke regelgeving. Waar wettelijke uitzonderingen
niet mogelijk zijn (fiscale wetgeving, Wet WIA, pensioenen en eventueel WW/ZW)
zijn fikse administratieve c.q. financiële lasten voor gemeenten en bedrijven
de consequentie om te regelen dat de participatiebanen voldoen aan de gestelde
eisen.Variant B: Werken met behoud van uitkering binnen de WWB,
IOAW en IOAZHet is binnen de WWB al mogelijk om uitkeringsgerechtigden te laten werken
met behoud van uitkering. Op dit moment is evenwel onduidelijk gedurende welke
periode kan worden gewerkt met behoud van uitkering zonder dat een arbeidsovereenkomst
ontstaat. Dienaangaande is nog geen jurisprudentie bekend. Door een aanpassing
van de WWB, IOAW en IOAZ wordt zoveel mogelijk vermeden dat bij het werken
in een participatiebaan gedurende twee jaar sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Door deze aanpassing wordt het risico dat de rechter oordeelt dat er sprake
is van een arbeidsovereenkomst aanzienlijk beperkt.Dit wordt geregeld door in de WWB te bepalen dat het college van B&W
ten aanzien van de doelgroep aan de ondersteuning bij reïntegratie invulling
kan geven door de betrokkene onbeloond additionele arbeid te laten verrichten –
al dan niet ten behoeve van een derde – gedurende een periode van maximaal
2 jaar. In de IOAW en IOAZ zou een overeenkomstige regeling moeten worden
opgenomen.Variant C: Een aparte wettelijke regelingVariant C behelst een aparte wettelijke regeling voor mensen op een participatiebaan.
De betrokkene blijft uitkeringsgerechtigd, doch krijgt die uitkering –
die overeenkomt met de uitkering die hij/zij gehad zou hebben als hij/zij
niet was gaan werken in de participatiebaan – uit hoofde van de aparte
wettelijke regeling. De betrokkene is derhalve geen bijstandsgerechtigde meer.
Hoewel ook in deze variant sprake is van werken met behoud van uitkering,
heeft betrokkene in deze variant een andere status dan bijstandsgerechtigde.
In het kader van deregulering ligt optie C echter niet voor de hand.ConclusieVariant A is uitvoeringstechnisch erg ingewikkeld, doordat er sprake is
van een arbeidsovereenkomst met alle juridische gevolgen van dien, waarvan
niet gemakkelijk afgeweken kan worden. Uit bestuurlijk overleg met de RWI
en de VNG is gebleken dat zowel wat betreft de RWI als de VNG deze variant
niet de voorkeur verdient.De toegevoegde waarde van variant C ten opzichte van B is beperkt, namelijk
enkel de andere status die betrokkene zou kunnen krijgen. In variant B kan
deze andere status echter ook op een andere manier geregeld worden namelijk
door een participatie-ontwikkelingsplan bij de participatiebaan te betrekken
(zie hieronder). Variant C heeft wel nadelen ten opzichte van B. Zo spoort
variant C niet met ingezet beleid voor wat betreft deregulering.Ik kies dan ook voor variant B. Variant B kan op een groot draagvlak rekenen.
De RWI en de VNG hebben aangegeven ook een voorkeur voor deze variant te hebben.3.2 Participatie-ontwikkelingsplanOm alle partijen (deelnemer participatiebaan, gemeente en inlener) zo
optimaal mogelijk bij de participatiebaan te betrekken, kan er een participatie-ontwikkelingsplan
tussen gemeente en participant worden opgesteld. De gemeente kan hiermee de
intentie van de participatiebaan verduidelijken. Ik acht dit wenselijk. Verder
kan nader worden ingegaan op de betrokkenheid van de eventuele derde waarbij
de participant tewerk wordt gesteld. Ook aspecten als begeleiding van de participant,
eventuele scholing van de werknemer en controle op het reïntegratietraject
door de gemeente kunnen worden geregeld.3.3 BeloningDe uitkeringsgerechtigden op een participatiebaan blijven hun uitkering
ontvangen. Er is geen onderscheid in het gemeentelijk instrumentarium dat
voor deze groep kan worden ingezet. De WWB laat de invulling van het reïntegratiebeleid
immers over aan gemeenten. Zo heeft de gemeente dus ook de mogelijkheid om
eventueel een stimuleringspremie toe te kennen. De hoogte van de premie kan
van invloed zijn op de armoedeval van betrokkene. Daarom is het wenselijk
dat gemeenten hier zorgvuldig mee omgaan. Ik ga er daarom vanuit dat gemeenten
terughoudend en selectief zijn bij de inzet van de stimuleringspremie. Mijn
waarneming is dat zij hier nu in het algemeen ook zorgvuldig mee omgaan. Vaak
wordt deze premie toegekend bij het afronden van een traject of het uitstromen
naar regulier werk.Toekenning van de stimuleringspremie zal, conform de huidige regels, jaarlijks
eenmalig plaatsvinden en van jaar tot jaar zal worden beoordeeld of de betrokkene
hiervoor in aanmerking komt. De ervaring met de Algemene bijstandswet die
een periodieke vrijlating kende heeft uitgewezen dat door de periodiciteit
de prikkel omslaat in gewenning waardoor uitstroom belemmerd wordt. Bovendien
zijn periodieke premies, anders dan de eenmalige premie, belast en tellen
zij mee bij het verzamelinkomen. Dat leidt tot een aanzienlijke verhoging
van de premiekosten en tot verlies van inkomensafhankelijke bijdragen waardoor
periodieke premies voor de betrokkene per saldo financieel minder aantrekkelijk
kunnen zijn dan een eenmalige premie.4. Financiering participatiebaanEen bijstandsgerechtigde blijft gedurende de tijd dat deze aan een participatiebaan
deelneemt, zijn uitkering ontvangen. Hij blijft ook als bijstandsgerechtigde
geregistreerd, zodat hij voor de raming van het budget voor het inkomensdeel
(I-deel) van de WWB mee blijft tellen. Hierdoor ondervinden gemeenten geen
nadeel als zij een cliënt een participatiebaan aanbieden. De raming van
het macro-budget verandert immers niet.Gemeenten houden een stimulans om mensen uit te laten stromen. Uit de
financieringssystematiek vloeit immers voort dat gemeenten die meer uitstroom
en minder instroom weten te realiseren dan vergelijkbare gemeenten hier een
financieel voordeel van hebben. Als een gemeente de uitkeringsgerechtigden
dus onevenredig lang op een participatiebaan laat zitten of onvoldoende doen
aan begeleiding waardoor hun uitstroomkans negatief wordt beïnvloed,
zal de gemeente dit merken. Dit resulteert namelijk in hogere uitgaven dan
vergelijkbare gemeenten. Het is van belang voor doorstroming van personen
op een participatiebaan dat deze stimulans in stand blijft.Financiering bijkomende kostenGemeenten mogen hun WWB-werkdeel niet besteden aan uitvoeringskosten.
Het gaat hierbij om de kosten die voortvloeien uit de wettelijke taak van
gemeenten, zoals het bepalen van de noodzaak van een reïntegratievoorziening
en het aanbieden ervan. De kosten die direct aan
een reïntegratievoorziening zijn toe te rekenen, vallen niet onder de
definitie van uitvoeringskosten. Met andere woorden: als de gemeente zelf
werkzaamheden uitvoert die ook onderdeel hadden kunnen uitmaken van door reïntegratiebedrijven
uitgevoerde voorzieningen, dan worden die kosten niet tot de reguliere uitvoeringskosten
gerekend en mogen ten laste worden gebracht van het WWB-werkdeel. Gemeenten
kunnen de bijkomende kosten van participatiebanen dus ten laste brengen van
het W-deel. De wet hoeft hier niet voor te worden aangepast.InleenvergoedingenDe participatiebanen mogen de concurrentieverhoudingen niet nadelig beïnvloeden.
Als de productiviteit van de uitkeringsgerechtigde op een participatiebaan
de kosten van de werkgever (begeleidingskosten enz) overstijgt, dient een
inleenvergoeding gevraagd te worden. Ik acht het niet wenselijk dat gemeenten
met participatiebanen meer inkomsten genereren dan ze kwijt zijn aan de te
verstrekken uitkering plus eventueel een premie voor betrokkene. In de meeste
gevallen zal – gezien het feit dat het instrument wordt ingezet voor
een doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt – sprake zijn
van een zeer lage productiviteit die de kosten voor de werkgever niet zal
overstijgen. Hierdoor zal het aantal en de hoogte van de inleenvergoedingen
waarschijnlijk zeer beperkt zijn. Gemeenten moeten de inleenvergoedingen verantwoorden
als ontvangsten op het inkomensdeel. Dit zorgt ervoor dat er zicht kan worden
gehouden op de inkomsten die gemeenten genereren door inleenvergoedingen.
Bij de evaluatie van de participatiebanen (zie paragraaf 6) wordt de
doorwerking van inleenvergoedingen nader bezien.5. IndicatiestellingIn het RWI-advies wordt gesteld dat er strikte criteria voor de selectie
en doelgroep van de participatiebanen moeten worden gehanteerd. Verder is
in een bestuurlijk overleg met de RWI aan de orde geweest of er centrale,
landelijke normen voor indicatie in de wet opgenomen zouden moeten worden
of dat de nadere invulling van de selectiecriteria overgelaten kan worden
aan gemeenten.Mijn uitgangspunt is dat, zoals de RWI in haar advies pleit en door de
VNG is aangegeven, de systematiek van de WWB volledig intact moet blijven.
Het wordt aan gemeenten overgelaten om voor de afbakening van de doelgroep
indicatiecriteria vast te stellen en die te operationaliseren. Op deze wijze
blijft het decentrale karakter van de WWB intact. Dit is nodig omdat juist
de kennis van de relevante arbeidsmarkt, de individuele benadering en maatwerk
cruciaal zijn bij het bepalen van de afstand tot de arbeidsmarkt en bij de
doelmatige inzet van participatiebanen. De afstand tot arbeidsmarkt heeft
vaak niet één oorzaak, bijvoorbeeld de duur van uitkeringsafhankelijkheid,
maar meerdere, lokaal en persoonlijk bepaalde, oorzaken. Het vaststellen van
gemeentelijke criteria doet recht aan de mogelijkheden van gemeenten om via
maatwerk rekening te houden met die oorzaken en hun onderlinge samenhang.6. ImplementatieMijn voornemen met betrekking tot de participatiebanen is op een aantal
bijeenkomsten met gemeenten aan de orde geweest. Hieruit blijkt dat er bij
veel gemeenten interesse is voor de participatiebanen. Sommige gemeenten hebben
zelfs vooruitlopend op de uitwerking van de participatiebanen al eigen plannen
voor de participatiebanen gepresenteerd. Uit bijeenkomsten met gemeenten blijkt
echter ook dat er nog veel onduidelijkheid bestaat bij gemeenten m.b.t. participatiebanen.
Dat is in zekere zin ook logisch omdat de concrete invulling van het voorstel
nog niet duidelijk was. Voorlichting over de participatiebanen vind ik daarom
belangrijk. Ik ben voornemens deze voorlichting aan gemeenten te geven via
het gemeenteloket en de verzamelbrief. Ook is de RWI bezig met een handreiking
over de reïntegratieladder. Ik zal met de RWI in overleg treden hoe de
participatiebanen hierin mee kunnen worden genomen.De keuze voor de juridische vormgeving van werken met behoud van uitkering
binnen de WWB, IOAW en IOAZ (variant B) betekent dat, met inachtneming van
de gebruikelijke termijnen voor externe toetsing, nog voor het zomerreces
een wetsvoorstel aan uw Kamer kan worden gezonden. Inwerkingtreding per 1 januari
2007 lijkt mij derhalve zeer wel mogelijk.De doeltreffendheid en effectiviteit van de voorgestelde uitbreiding van
het werken met behoud van uitkering zal worden geëvalueerd zodra daar
voldoende ervaring mee is opgedaan. Vanaf de inwerkingtreding van de wetswijziging
zal het gebruik van de participatiebanen worden gevolgd. De regering zal het
verslag van deze evaluatie binnen vier jaar na de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel aan het Parlement beschikbaar stellen.7. SlotGemeenten krijgen met de participatiebanen een extra instrument in handen
om bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te activeren.
Via de participatiebanen worden de bijstandsgerechtigden geactiveerd met als
doel ze een stapje dichter bij inschakeling op de reguliere arbeidsmarkt te
brengen. Ten opzichte van de huidige situatie krijgen gemeenten meer mogelijkheden
om deze mensen voor langere tijd in te schakelen. Hiermee wordt tevens invulling
gegeven aan de motie Van As c.s.1. Deze motie
verzoekt de regering de wetgeving zodanig aan te passen dat mensen die een
(bijstands)uitkering genieten, als tegenprestatie worden verplicht om gedurende
een substantieel deel van een volledige werkweek werkzaamheden te verrichten
waaraan naar het oordeel van gemeenten behoefte is, zonder dat er sprake is
van verdringing op de arbeidsmarkt. Gemeenten hebben binnen de WWB een breed
scala van instrumenten tot hun beschikking zowel waar het gaat om reïntegratievoorzieningen,
als waar het gaat om het opleggen van verplichtingen. Dit betekent dat gemeenten
bijstandsgerechtigden nu al binnen de bestaande regels van de WWB kunnen verplichten
maatschappelijk nuttige activiteiten te verrichten in het kader van reïntegratie
en participatie. Dit in aanmerking nemend en gelet ook op de vele work first
benaderingen en nu dan ook de participatiebanen, ben ik van mening dat gemeenten
voldoende instrumenten in handen hebben en voldoende ruimte hebben om invulling
te geven aan de intentie van de motie Van As. Ik beschouw de motie Van As
hiermee dan ook als afgedaan.Het voorstel voor de participatiebaan is zo vormgegeven dat de systematiek
van de WWB volledig intact blijft en zoveel mogelijk wordt aangesloten bij
het decentrale karakter van de WWB. Gemeenten hebben met de WWB reeds ruime
mogelijkheden gekregen voor de invulling van hun reïntegratiebeleid.
Met de voorgestelde vormgeving van participatiebanen worden deze mogelijkheden
verder verruimd. Het is aan gemeenten om te bepalen of zij dit instrument
willen inzetten. Indien gemeenten hiervoor kiezen is het aan hen om nadere
invulling te geven aan de indicering van deelnemers aan participatiebanen
en aan de additionaliteit van de banen. Het Rijk stelt hieraan geen nadere
regels. Daarmee wordt recht gedaan aan de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
Rijk en gemeenten, zoals die met de WWB tot stand is gekomen.Ook op het punt van de financiering van de participatiebanen is sprake
van een aantrekkelijke vormgeving voor gemeenten. Het realiseren van participatiebanen
leidt niet tot een lager I-deel en gemeenten kunnen de bijkomende kosten van
een participatiebaan voldoen uit het W-deel. Gemeenten blijven ook een stimulans
behouden om mensen uit te laten stromen naar reguliere arbeid. Met de voorgestelde
vormgeving is volgens mij sprake van een aantrekkelijk arrangement voor gemeenten,
zonder dat dit afbreuk doet aan de prikkelwerking van de WWB.XNoot1Kamerstukken II, 2005/06, 30 300, nr. 26. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29544-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl