Wijziging enkele belastingwetten (reparatie in verband met pensioen- en lijfrenteaanspraken); Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST132560
 2008-2009
 
 31 990
 Wijziging van enkele belastingwetten (reparatie in verband met arresten
van de Hoge Raad inzake pensioen- en lijfrenteaanspraken)
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN DEEL
 Inleiding
 Op 19 juni 2009 heeft de Hoge Raad verschillende belastingarresten
gewezen over de belastingheffing die plaatsvindt ingeval iemand die in Nederland
met fiscale faciliëring pensioen- en/of lijfrenteaanspraken heeft opgebouwd,
gaat emigreren en/of in het buitenland tot een onregelmatige afwikkeling (zoals
afkoop) van deze rechten overgaat (HR 19 juni 2009, nr. 08/02288, 07/13 627,
43 978 en 44 050).
 
 De procedures gingen over de vraag of het verdragsrechtelijk is toegestaan
het in die situaties op grond van de Nederlandse wet geldende regime toe te
passen indien sprake is van belastingverdragen die tot stand zijn gekomen
in de periode voor de invoering van dat regime en in die verdragen ter zake
van (niet-periodieke) pensioen- en/of lijfrente-inkomsten een exclusieve woonstaatheffing
is opgenomen. Het genoemde regime is ingevoerd per 1 januari 2001, bij
de inwerkingtreding van de Wet inkomstenbelasting 2001. In de genoemde situaties
wordt de pensioen- of lijfrenteaanspraak in de heffing betrokken naar de waarde
in het economische verkeer van die aanspraak op het tijdstip direct voorafgaand
aan de emigratie respectievelijk naar de waarde in het economische verkeer
van die aanspraak op het tijdstip direct voorafgaand aan de onregelmatige
afwikkeling, verminderd met het rendement opgebouwd in de periode na emigratie.
Bij emigratie wordt in deze gevallen een zogenoemde conserverende aanslag
opgelegd.
 
 De Hoge Raad heeft in de procedures beslist dat deze heffing vanwege de
in de procedures toepasselijke belastingverdragen daterend van voor de invoering
van het genoemde regime enerzijds en de tekst van de wet anderzijds, in strijd
is met de goede trouw die bij de uitleg en toepassing van belastingverdragen
in acht moet worden genomen.
 
 Zonder wetswijziging zou het als gevolg van deze arresten erg aantrekkelijk
worden om tijdelijk te emigreren naar een land dat een eventuele afkoopsom
niet of zeer laag belast, terwijl Nederland helemaal niet meer zou
kunnen heffen. De aantrekkelijkheid van een dergelijke emigratie kan het beste
worden toegelicht aan de hand van het volgende voorbeeld:
 
 
 Voorbeeld
 
 Aan een belastingplichtige/directeurgrootaandeelhouder met een leeftijd
van 63 jaar is als pensioen een eindloonregeling toegezegd. Het pensioengevend
loon bedraagt € 250 000. Het inmiddels opgebouwde pensioenkapitaal
bedraagt € 2 500 000. Uitgaande van een gemiddelde belastingdruk
van 40% bij reguliere (periodieke) pensioenuitkeringen, rust op het
opgebouwde pensioenkapitaal een belastingclaim van € 1 000 000.
Zonder nadere regelgeving kan deze belastingplichtige de belastingclaim van € 1 000 000
eenvoudig van zich afschudden door voor één jaar te emigreren
naar een land dat een gunstig inkomstenbelastingtarief kent voor afkoopsommen
van pensioenaanspraken, terwijl in Nederland gedurende de opbouw van het pensioen
alle stortingen in aftrek zijn gebracht. Na dat jaar kan de belastingplichtige
weer remigreren. De weer in Nederland woonachtige belastingplichtige heeft
zijn pensioenkapitaal in dat geval zonder Nederlandse belastingheffing getoucheerd.
 
 Met de conserverende aanslag voor pensioen en de lijfrente wordt beoogd
om – net als in binnenlandse situaties – zoveel mogelijk te borgen
dat de fiscaal gefacilieerd opgebouwde pensioen- of lijfrenteaanspraak ook
feitelijk wordt aangewend voor het beoogde doel ten behoeve waarvan de faciliteit
is verleend, namelijk (aanwending) als inkomensvoorziening. Handelingen met
het pensioen of de lijfrente die strijdig zijn met het karakter van een inkomensvoorziening,
zoals afkoop van het recht, leiden daarom tot invordering van de conserverende
aanslag. De ten laste van de Nederlandse schatkist verleende fiscale faciliteit
is in dat geval immers ten onrechte verleend.
 
 Gelet op het bovenstaande is bezien welke ruimte de arresten van de Hoge
Raad laten om de route die zonder reparatie zou ontstaan af te snijden. Dit
heeft geleid tot het onderhavige wetsvoorstel.
 Ruimte voor reparatie
 De arresten van de Hoge Raad laten ruimte om de wet zodanig aan te passen
dat ook in situaties waarin een regeling ter voorkoming van dubbele belasting
van toepassing is die dateert uit de periode voor de invoering van het genoemde
regime en welke voorziet in een exclusieve woonstaatheffing ter zake van (niet-periodieke)
pensioen- en/of lijfrente-inkomsten, toch heffing kan plaatsvinden bij belastingplichtigen
die in Nederland een belastingfaciliteit hebben gehad voor de premies voor
pensioen of een lijfrente. De heffing zal dan niet naar de waarde in het economische
verkeer van de pensioen- of lijfrenteaanspraak plaatsvinden, maar naar de
bedragen waarvoor bij de verwerving van de pensioen- of lijfrenteaanspraak
een belastingvoordeel is genoten.
 
 Deze mogelijkheid wordt expliciet genoemd in het arrest van de Hoge Raad
van 19 juni 2009, nr. 44.050, inzake de afkoop van een lijfrente.
In de arresten van 19 juni 2009 die de conserverende aanslagen voor pensioen
betreffen, laat de Hoge Raad in één van zijn centrale rechtsoverwegingen
ruimte om ook het ter zake van de opbouw van een pensioen destijds (oorspronkelijk)
genoten fiscale voordeel in de conserverende aanslag te begrijpen:
 
 «De regeling van artikel 3.83, lid 1, in verbinding met artikel
3.146, lid 3, van de Wet voorziet niet in het alsnog in de belasting betrekken
van de indertijd vrijgestelde aanspraak, maar belast de waarde in het economische
verkeer van de opgebouwde pensioenrechten op basis van een fictie. Aangezien
de pensioenaanspraak alleen bij de verkrijging ervan onder artikel
15 van het Verdrag valt, kan de fictie uit de zojuist vermelde wetsbepalingen
niet bewerkstelligen dat de belastingheffing wegens na die toekenning optredende
gebeurtenissen aan de werking van artikel 18 van het Verdrag wordt onttrokken
(vgl. HR 13 mei 2005, nr. 39610, BNB 2005/233).»
 
 In het voornoemde eerdere arrest van 13 mei 2005 overweegt de Hoge
Raad:
 
 «De regeling van artikel 11c, lid 1, letter a, van de Wet LB (zie
het huidige artikel 19b Wet LB) voorziet niet in het alsnog in de belasting
betrekken van de indertijd vrijgestelde aanspraak (...) maar belast de waarde
van de inmiddels opgebouwde pensioenrechten. Aangezien de pensioenaanspraak
alleen bij de verkrijging ervan valt onder artikel 15 van het Verdrag, bewerkstelligt
de (...) fictie (artikel 11c, lid 1, letter a, van de Wet LB derhalve) een
verschuiving van een belastingheffing die zou worden bestreken door artikel
18 van het Verdrag naar een belastingheffing die zou vallen onder artikel
15 van het Verdrag.»
 
 Daarop overweegt de Hoge Raad dat een zodanig gevolg van de bedoelde fictie
zich niet laat verdragen met de goede verdragstrouw.
 
 Uit de hiervóór geciteerde overwegingen – zowel uit
het arrest van 19 juni jl. als uit het eerdere arrest waarnaar de Hoge
Raad op 19 juni verwijst – kan worden afgeleid, dat het in de ogen
van de Hoge Raad niet in strijd is met, kort weergegeven, de goede verdragstrouw
om de destijds in aftrek gebrachte (lijfrente)premies onderscheidenlijk de
indertijd vrijgestelde aanspraken, in de conserverende aanslag bij emigratie
te betrekken, mits dit berust op een wettelijke bepaling. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt hiertoe.
 Inhoud van de regeling
 In verband met de arresten van de Hoge Raad wordt voorgesteld de wet zodanig
aan te passen dat ook in situaties waarin een regeling ter voorkoming van
dubbele belasting van toepassing is die dateert uit de periode voor de invoering
van het genoemde regime en welke voorziet in een exclusieve woonstaatheffing
ter zake van (niet-periodieke) pensioen- en/of lijfrente-inkomsten, toch heffing
kan plaatsvinden bij belastingplichtigen die in Nederland een belastingfaciliteit
hebben gehad voor de premies voor pensioen of een lijfrente. De heffing zal
dan niet naar de waarde in het economische verkeer van de pensioen- of lijfrenteaanspraak
plaatsvinden, maar naar de bedragen waarvoor bij de verwerving van de pensioen-
of lijfrenteaanspraak een belastingvoordeel is genoten. Hiermee strekt het
onderhavige wetsvoorstel ertoe om – in lijn met de overwegingen van
de Hoge Raad – in deze situaties terug te grijpen op het systeem zoals
dat gold voor lijfrenteaanspraken onder de Wet op de inkomstenbelasting 1964,
welk systeem bij de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001 is vervangen
door de huidige regeling.
 De thans voorgestelde regeling is opgenomen in artikel 3.136 van de Wet
inkomstenbelasting 2001.
 
 Met de voorgestelde regeling wordt voorkomen dat in de genoemde verdragssituaties
(binnen tien jaar na emigratie) afkoop of andere «verboden handelingen»
van in Nederland met belastingvoordeel opgebouwde aanspraken kan plaatsvinden
zonder dat Nederland het verleende belastingvoordeel kan terugnemen, waardoor
de Nederlandse Staat met grote bedragen aan opbrengstderving zou worden geconfronteerd. 
 
 Voor andere situaties blijft het met ingang van 1 januari 2001 geldende
regime onverkort van toepassing.
 Relatie met verdragsbeleid
 Op grond van een aantal (meer) recente Nederlandse belastingverdragen
wordt de bronstaat uitdrukkelijk heffingsrechten toegekend ter zake van pensioen-
en lijfrente-inkomsten. Vaak bevatten deze verdragen voor lijfrenten en pensioenen
een geclausuleerde bronstaatheffing, hetgeen wil zeggen dat de bronstaat belasting
mag heffen bij niet-reguliere afwikkeling (zoals afkoop) en in situaties waarin
de woonstaat de uitkeringen niet «adequaat» belast. Als voorbeelden
worden genoemd: de verdragen met België 2001, Polen 2002, Portugal 1999
en het Verenigd Koninkrijk 2008.
 
 Enkele (meer) recente verdragen bevatten een algemene (niet-geclausuleerde)
bronstaatheffing ter zake van pensioen- en lijfrente-inkomsten. Als voorbeelden
worden genoemd de verdragen met Indonesië 2002, Jordanië 2006, Qatar
2008 en Zuid-Afrika 2005.
 
 Niettemin blijft de conserverende aanslag in aanvulling een nuttig instrument
om zoveel mogelijk te borgen dat de in Nederland fiscaal gefacilieerd opgebouwde
pensioen- of lijfrenteaanspraak ook daadwerkelijk wordt aangewend voor het
beoogde doel ten behoeve waarvan de faciliteit is verleend, namelijk (aanwending)
als inkomensvoorziening. Daarbij is niet in het minst van belang dat Nederland
met de meeste landen thans een belastingverdrag heeft dat voorziet in een
exclusieve woonstaatheffing voor pensioenen en lijfrenten (overeenkomstig
het OESO-modelverdrag). Met heronderhandelingen van bestaande verdragen ter
voorkoming van dubbele belasting is in het algemeen een aanzienlijke tijd
gemoeid. Overigens moet men van het resultaat van dergelijke heronderhandelingen
niet al te hooggespannen verwachtingen hebben, omdat veel landen sterk hechten
aan de genoemde woonstaatheffing en over het algemeen weinig bereidheid tonen
dat uitgangspunt geheel of gedeeltelijk op te geven.
 Budgettaire aspecten
 De genoemde arresten van de Hoge Raad kunnen tot een zeer forse budgettaire
derving leiden, omdat het daarmee mogelijk wordt om na (al dan niet fiscaal
geïndiceerde en al dan niet tijdelijke) emigratie opgebouwde pensioen-
of lijfrenteaanspraken af te kopen (of anderszins op onregelmatige wijze af
te wikkelen) zonder dat Nederland het verleende belastingvoordeel kan terugnemen.
Met dit wetsvoorstel wordt deze budgettaire derving voorkomen, waardoor er
per saldo geen budgettaire gevolgen zijn.
 Uitvoeringskosten Belastingdienst
 De uitvoeringskosten bij de Belastingdienst nemen iets toe en er treden
incidentele kosten op als gevolg van de aanpassing. Omdat de hiermee gemoeide
bedragen beneden de € 1 mln blijven, worden de extra kosten binnen
de begroting van de Belastingdienst opgevangen.
 Inwerkingtreding
 Ten einde te voorkomen dat in de periode tot de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel ruimte wordt gelaten voor mogelijkheden van fiscaal gedreven
emigraties met bijbehorende afkoop van pensioen- en/of lijfrenteaanspraken
(of een andere onregelmatige afwikkeling) zonder dat Nederland het verleende
belastingvoordeel kan terugnemen, wordt voorgesteld aan de regeling
terugwerkende kracht te verlenen tot aan het moment van indiening van het
wetsvoorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 ARTIKEL I
 Onderdeel A (artikel 2.8 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 In het tweede lid van artikel 2.8 Wet IB 2001 wordt opgesomd voor welke
inkomensbestanddelen een conserverende aanslag wordt opgelegd. Deze opsomming
moet worden aangevuld vanwege de uitbreiding van inkomensbestanddelen die
worden opgenomen in artikel 3.136, tweede, derde, vierde en vijfde lid, Wet
IB 2001. De voorgestelde wijziging voorziet hierin.
 Onderdeel B (artikel 3.136 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.136, tweede lid en derde lid, Wet IB 2001 ziet op de situatie
dat een regeling ter voorkoming van dubbele belasting ertoe leidt dat Nederland
geen heffingsrechten heeft over de (niet-periodieke) pensioen- en/of lijfrente-inkomsten.
Indien in die situatie afkoop (dan wel een andere onregelmatige afwikkeling)
plaatsvindt, kan slechts de voor de lijfrente- en/of pensioenaanspraken genoten
belastingfaciliteit worden teruggenomen. In het tweede lid is daartoe geregeld
dat alleen de premies voor aanspraken als bedoeld in artikel 3.124, eerste
lid, onderdelen a, b en c, Wet IB 2001 die als uitgaven voor inkomensvoorzieningen
in aftrek zijn gebracht en de premies voor aanspraken als bedoeld in artikel
1.7, tweede lid, onderdeel b, Wet IB 2001 worden teruggenomen. In het derde
lid is een overeenkomstige bepaling voor pensioenaanspraken opgenomen.
 De bij de toekenning vrijgestelde pensioenaanspraken (de werkgeversbijdrage)
en de destijds op het loon in mindering gebrachte pensioenbijdragen (de werknemersbijdrage)
worden als negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking genomen.
Het volgens de hiervoor genoemde regel bepaalde bedrag wordt in situaties
waarin de lijfrente- of pensioenuitkeringen zijn ingegaan en de waarde in
het economische verkeer van de aanspraak op dat moment lager is dan het eerstgenoemde
bedrag, echter niet tot een hoger bedrag in aanmerking genomen dan de waarde
in het economische verkeer van de aanspraak op dat moment.
 
 Het vierde lid ziet op situaties van zogenoemde dooremigratie. De werking
van het vierde lid wordt verduidelijkt met het volgende voorbeeld. Dit voorbeeld
heeft betrekking op pensioen, maar het vierde lid werkt op dezelfde wijze
uit voor de lijfrente. Stel: belastingplichtige X, met een in Nederland opgebouwd
pensioen, emigreert uit Nederland om (na enige tijd, maar binnen tien jaar)
vanuit zijn nieuwe woonstaat (staat A) opnieuw te emigreren, naar staat B.
Met staat A is Nederland in het belastingverdrag een bronstaatheffing ter
zake van pensioen- en lijfrente-inkomsten overeengekomen. Bij gelegenheid
van deze eerste emigratie heeft Nederland de ruimte om de conserverende aanslag
op te leggen over de waarde in het economische verkeer van de aanspraak op
het tijdstip van de emigratie uit Nederland. Na enige tijd emigreert de belastingplichtige
dóór naar staat B, met welke staat Nederland een belastingverdrag
heeft afgesloten dat voorziet in een exclusieve woonstaatheffing ter zake
van pensioen- en lijfrente-inkomsten. Bij gelegenheid van deze tweede emigratie
wordt in lijn met de arresten van de Hoge Raad alsnog uitsluitend de bij de
toekenning vrijgestelde pensioenaanspraken (de werkgeversbijdrage)
en de destijds op het loon in mindering gebrachte pensioenbijdragen (de werknemersbijdrage)
in aanmerking genomen.
 
 Het vijfde lid ziet op de (ten opzichte van het vierde lid) spiegelbeeldige
situaties van dooremigratie. De werking van het vijfde lid wordt verduidelijkt
met het volgende voorbeeld. Stel: belastingplichtige Y, met een in Nederland
opgebouwd pensioen, emigreert uit Nederland om (na enige tijd, maar binnen
tien jaar) vanuit zijn nieuwe woonstaat (staat C) opnieuw te emigreren, naar
staat D. Met staat C heeft Nederland een belastingverdrag afgesloten dat voorziet
in een exclusieve woonstaatheffing ter zake van pensioen- en lijfrente-inkomsten.
Bij gelegenheid van deze eerste emigratie wordt in lijn met de arresten van
de Hoge Raad een conserverende aanslag opgelegd over het totaal van de bij
de toekenning vrijgestelde pensioenaanspraken (de werkgeversbijdrage) en de
destijds op het loon in mindering gebrachte pensioenbijdragen (de werknemersbijdrage).
Na enige tijd emigreert de belastingplichtige dóór naar staat
D, met welke staat Nederland in het belastingverdrag een bronstaatheffing
ter zake van pensioen- en lijfrente-inkomsten is overeengekomen. In lijn met
dit belastingverdrag heeft Nederland de ruimte om de conserverende aanslag
op te leggen over de waarde in het economische verkeer van de aanspraak op
het tijdstip van de emigratie uit Nederland. Hiertoe zal derhalve alsdan een
conserverende aanslag worden opgelegd over de laatstgenoemde waarde, verminderd
met het bedrag waarover de vorige conserverende aanslag is opgelegd.
 
 Het tot zesde lid vernummerde tweede lid van artikel 3.136 Wet IB 2001
voorkomt in de situatie van remigratie dat de lijfrenteaanspraak overgaat
naar box 3, omdat ten aanzien van deze aanspraak eerder negatieve uitgaven
in aanmerking zijn genomen. Indien een conserverende aanslag tijdens de buitenlandse
periode niet is ingevorderd, wordt bij remigratie van de verzekeringnemer
of de gerechtigde uitgegaan van de fictie dat er geen conserverende aanslag
is opgelegd. Met de uitbreidingen in het zesde lid (nieuw) wordt bewerkstelligd
dat deze systematiek ook geldt met betrekking tot conserverende aanslagen
als bedoeld in het tweede, derde, vierde of vijfde lid van artikel 3.136 Wet
IB 2001.
 
 Het voorgestelde nieuwe zevende lid bevat een delegatiebepaling, op grond
waarvan bij ministeriële regeling nadere regels kunnen worden gesteld
om de omvang van de premies, onderscheidenlijk aanspraken en bijdragen, te
bepalen.
 Onderdeel C (artikel 3.137 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.137 Wet IB 2001 geeft een regeling om de omvang van de negatieve
uitgaven te bepalen in situaties waarin deze uitgaven bestaan uit de in het
verleden in mindering gebrachte premies vermeerderd met het daarover behaalde
rendement. Gelet op de wijziging van artikel 3.136 Wet IB 2001, dienen ook
de verwijzingen in artikel 3.137 Wet IB 2001 te worden aangepast. De voorgestelde
wijzigingen voorzien daarin.
 Onderdeel D (artikel 3.146 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Artikel 3.146 Wet IB 2001 bevat de bepalingen aangaande het fiscale genietingstijdstip.
 De wijziging van het zesde lid hangt samen de aanpassing van artikel 3.136
Wet IB 2001, als gevolg waarvan artikel 3.146, zesde lid, Wet IB 2001 niet
meer ziet op alle in artikel 3.136 Wet IB 2001 bedoelde situaties.
 
 Met het voorgestelde nieuwe zevende lid van artikel 3.146 Wet IB 2001
wordt bewerkstelligd dat de in het voorgestelde artikel 3.136, vierde lid, Wet IB 2001 bedoelde negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
worden geacht te zijn genoten op het tijdstip dat onmiddellijk voorafgaat
aan dat waarop de belastingplichtige is opgehouden binnenlands belastingplichtige
te zijn. Het gaat hier om situaties van zogenoemde dooremigratie (zie daarover
uitvoeriger de toelichting op onderdeel B). Op deze wijze wordt bewerkstelligd
dat de hier bedoelde belastingplichtige bij wie ter zake van zijn eerste emigratie
de gehele waarde in het economische verkeer in aanmerking is genomen, geacht
wordt in plaats daarvan op het tijdstip dat onmiddellijk voorafgaat aan dat
waarop de belastingplichtige is opgehouden binnenlands belastingplichtige
te zijn de bij de toekenning vrijgestelde pensioenaanspraken (de werkgeversbijdrage)
en de destijds op het loon in mindering gebrachte pensioenbijdragen (de werknemersbijdrage)
als negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen te hebben genoten.
 
 Met het voorgestelde nieuwe achtste lid van artikel 3.146 Wet IB 2001
wordt bewerkstelligd dat de in het voorgestelde artikel 3.136, vijfde lid,
eerste volzin, Wet IB 2001 bedoelde negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen,
en de op basis van die volzin als loon aan te merken aanspraken uit een pensioenregeling,
worden geacht te zijn genoten op het tijdstip dat onmiddellijk volgt op dat
waarop de in deze volzin bedoelde vorm van dooremigratie zich voordoet (zie
met betrekking tot deze vorm van dooremigratie eveneens uitvoeriger de toelichting
op onderdeel B). Op deze wijze wordt bewerkstelligd dat bij dooremigratie
van een belastingplichtige bij wie ter zake van zijn eerste emigratie alleen
de lijfrentepremies of de oorspronkelijke pensioenaanspraken- en bijdragen
als negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking waren genomen,
op het tijdstip onmiddellijk ná de dooremigratie alsnog de gehele waarde
in het economische verkeer op het tijdstip van emigratie uit Nederland (verminderd
met het bedrag waarover de oorspronkelijke conserverende aanslag is opgelegd)
in de conserverende aanslag kunnen worden betrokken, indien de als dan toepasselijke
regeling ter voorkoming van dubbele belasting zulks toestaat.
 Onderdeel E (artikel 7.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001)
 Met het voorgestelde zestiende lid van artikel 7.2 Wet IB 2001 wordt de
in het achtste lid van dat artikel opgenomen anticumulatieregeling ter voorkoming
van het overlappen van de grondslagen voor gewone en de diverse conserverende
aanslagen doorgetrokken naar de negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
in verband met pensioen.
 ARTIKEL II
 Onderdeel A (artikel 25 van de Invorderingswet 1990)
 Met de voorgestelde wijziging van artikel 25, vijfde lid, Invorderingswet
1990 wordt de daarin opgenomen verwijzing naar artikel 3.136 Wet IB 2001 aangepast.
 Onderdeel B (artikel 26 van de Invorderingswet 1990)
 Met de voorgestelde wijziging van artikel 26, derde lid, Invorderingswet
1990 wordt deze bepaling ook van toepassing op situaties als bedoeld in artikel
3.136, tweede, derde en vierde lid, Wet IB 2001. Dat betekent dat de conserverende
aanslag eveneens gedeeltelijk kan worden kwijtgescholden ingeval de waarde
in het economische verkeer van een pensioen- of lijfrenteaanspraak is gedaald
tot een bedrag dat lager is dan het ingevolge artikel 3.136, tweede, derde
en vierde lid, Wet IB 2001 in aanmerking genomen bedrag. 
 ARTIKEL III
 (artikel 30i van de Algemene wet inzake rijksbelastingen)
 Ingevolge artikel 30i, tweede lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(AWR) wordt revisierente berekend over de waarde in het economische verkeer
van de aanspraken, bedoeld in artikel 30i, eerste lid, AWR. In samenhang met
het voorstel om in situaties waarin het van toepassing zijnde belastingverdrag
heffing naar de waarde in het economisch verkeer van de pensioen- of lijfrenteaanspraak
niet toestaat, negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking
te nemen naar de bedragen waarvoor bij de verwerving van de pensioen- of lijfrenteaanspraak
een belastingvoordeel is genoten, wordt met de wijziging van artikel 30i,
tweede lid, AWR bewerkstelligd dat de revisierente in die situaties wordt
berekend over de laatstgenoemde bedragen.
 
 Met de voorgestelde wijziging van artikel 30i, vierde lid, AWR wordt de
daarin opgenomen verwijzing naar artikel 3.136 Wet IB 2001 aangepast.
 ARTIKEL IV
 Het onderhavige wetsvoorstel treedt in werking met ingang van de dag na
de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst. Ten aanzien
van de artikelen I, II en III wordt voorgesteld dat deze artikelen terugwerken
tot en met het tijdstip van indiening bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
In dat kader is in artikel IV geregeld dat de hiervoor genoemde artikelen
terugwerken tot en met 29 juni 2009, 12.00 uur.
 Het is staand beleid om terughoudend om te gaan met het toekennen van
terugwerkende kracht aan de inwerkingtreding van wettelijke maatregelen. Gelet
echter op de bijzondere omstandigheden ben ik van mening dat een uitzondering
hierop in dit geval gerechtvaardigd is. Ik doel hiermee in de eerste plaats
op het feit dat het parlement officieel in kennis is gesteld van de ophanden
zijnde wetgeving via mijn brieven van 19 juni 2009 (nrs. DB/2009/329M
en DB/2009/330M). Daarnaast acht ik ook het feit dat de te treffen maatregelen
kenbaar zijn geworden bij de indiening van dit wetsvoorstel bij de Tweede
Kamer der Staten-Generaal van belang. Ten slotte speelt ook het budgettaire
belang een rol. Zoals in het Algemeen deel van deze memorie van toelichting
reeds is aangegeven wordt met dit wetsvoorstel een budgettaire derving van
forse omvang vermeden. Uit de Belastingdienst zijn signalen ontvangen dat
zelfs al zou met de reparatie van de arresten zes maanden worden gewacht (door
de reparatie bij voorbeeld mee te nemen in het Belastingplan 2010), vertrek
naar het buitenland om daar af te kopen of andere «verboden handelingen»
te verrichten, zich op grote schaal zou gaan voordoen. De fiscus zou in die
situaties met lege handen staan.
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager