Vuurwerkramp Enschede; Kabinetsstandpunt naar aanleiding van rapport Commissie onderzoek vuurwerkramp (Commissie-Oosting) en de 8 rijksinspecties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27157, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-03-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27157 nr. 20

23-03-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1 INLEIDING1.1 Onderzoek naar de vuurwerkramp1.2 Rijksoptreden na de vuurwerkramp1.3 Leeswijzer2 DE RIJKSOVERHEID EN DE VUURWERKRAMP2.1 Verantwoordelijkheidsverdeling2.2 De rijksoverheidBinnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesDefensieJustitieSociale Zaken en WerkgelegenheidInterdepartementale Commissie Preventie van Rampen door
gevaarlijke stoffenVerkeer en WaterstaatVolkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerConcrete maatregelen van het kabinet2.3 Verantwoordelijkheidsverdeling veiligheidsbeleid2.4 Regelgeving, toezicht en handhavingToezichtHandhaven op niveauOpenbare inrichtingen en ICT3 VUURWERK, VERGUNNINGEN EN EXTERNE VEILIGHEID3.1 Vuurwerkbeleid3.1.1 Huidige regelgeving3.1.2 Ontwerp-Vuurwerkbesluit3.1.3 Internationale initiatieven3.1.4 Transport3.1.5 Besluit risico's zware ongevallen 19993.1.6 Arbeidsomstandighedenbesluit3.2 Vergunningenbeleid3.2.1 Huidige situatie3.2.2 Vergunningen en bestemmingsplan3.2.3 Toezicht op rijksniveau3.2.4 Registratieplicht3.3 Externe veiligheid3.3.1 Verantwoordelijkheidsverdeling externe veiligheid3.3.2 Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen3.3.3 Expertisecentrum4 DE ORGANISATIE VAN DE RAMPENBESTRIJDING4.1 Inleiding4.2 Hoofdlijnen van beleid rampenbestrijding4.2.1 Beleidsnota rampenbestrijding 2000–20044.2.2 Het beleid inzake geneeskundige hulpverlening bij
ongevallen en rampen4.3 Aanvullende initiatieven en prioriteitenBetere planvormingSamenhang vergrotenMinder vrijbijvendheid en beter toezicht4.4 Het kwaliteits- en toezichtsarrangement rampenbestrijding4.5 Intensivering van de multidisciplinaire aanpak4.5.1 Multidisciplinaire aanpakRisicoinventarisatiesLeidraad Maatramp/Leidraad Operationele situatiesOefenen4.5.2 Brandweer4.5.3 Politie4.5.4 Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen4.5.5 Gemeentelijke processenRegistratie slachtoffers en vermistenCommunicatieVerwanteninformatie4.6 De coördinatie van de rampenbestrijding en de
landelijke ondersteuningsfaciliteit rampenbestrijding4.7 Meldkamers, verbindingsmiddelen en informatievoorzieningVerbindingsmiddelen4.8 Bescherming milieu en volksgezondheid5 NAZORG5.1 Inleiding5.2 Het Informatie- en adviescentrum5.3 Psycho-sociale en medische nazorgEtnische minderheden5.4 Financiële afwikkeling5.5 Gemeentelijke rampenplannen5.6 Wederopbouw5.7 Coördinatie en afstemming onderzoeken rampenbestrijding6 TOT SLOTBIJLAGE 1 INHOUDSOPGAVE blz. BIJLAGE 2 OVERZICHT ACTIEPUNTEN, TIJDPAD, WIE DOET WATHoofdstuk 1 Inleiding1.1 Inleiding1.2 Onderzoek naar de vuurwerkramp 1.3 Rijksoptreden na de ramp Hoofdstuk 2 De rijksoverheid en de vuurwerkramp2.1 Verantwoordelijkheidsverdeling2.2 De rijksoverheid2.3 Verantwoordelijkheidsverdeling veiligheidsbeleid2.4 Regelgeving, toezicht en handhavingHoofdstuk 3 Vuurwerk, vergunningen en externe veiligheid3.1 Vuurwerkbeleid3.1.1 Huidige regelgeving3.1.2 Ontwerp-Vuurwerkbesluit 3.1.3 Internationale initiatieven 3.1.4 Transport 3.1.5 Besluit Risico's Zware Ongevallen 1999 (BRZO) 3.1.6 Arbeidsomstandighedenbesluit 3.2 Vergunningenbeleid3.2.1 Huidige situatie3.2.2 Vergunningen en bestemmingsplan 3.2.3 Toezicht op rijksniveau 3.2.4 Registratieplicht 3.3 Externe veiligheid3.3.1 Verantwoordelijkheidsverdeling externe veiligheid 3.3.2 Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen 3.3.3 Expertisecentrum Hoofdstuk 4 De organisatie van de rampenbestrijding4.1 Inleiding4.2 Hoofdlijnen van beleid rampenbestrijding4.3 Aanvullende initiatieven en prioriteiten4.4 Het kwaliteits- en toezichtsarrangement rampenbestrijding 4.5 Intensivering van de multidisciplinaire aanpak4.5.1 Multidisciplinaire aanpak 4.5.2 Brandweer 4.5.3 Politie 4.5.4 Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen 4.5.5 Gemeentelijke processen 4.6 De coördinatie van de rampenbestrijding en de
Landelijke Ondersteuningsfaciliteit Rampenbestrijding 4.7 Meldkamers, verbindingsmiddelen en informatievoorziening 4.8 Bescherming milieu en volksgezondheid Hoofdstuk 5 Nazorg5.1 Inleiding 5.2 Het Informatie- en Adviescentrum 5.3 Psycho-sociale en medische nazorg 5.4 Financiële afwikkeling 5.5 Gemeentelijke rampenplannen 5.6 Wederopbouw 5.7 Coördinatie en afstemming onderzoeken rampenbestrijding BIJLAGE 3 OVERZICHT AANBEVELINGEN COMMISSIE IN RELATIE
TOT KABINETSSTANDPUNT EN ACTIEPUNTEN, GENOEMD IN BIJLAGE 2BIJLAGE 4 AFKORTINGENBIJLAGE 5 FINANCIËLE PARAGRAAF KABINETSSTANDPUNT VUURWERKRAMPToelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27157Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 229 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 157Vuurwerkramp Enschedenr. 20BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 maart 2001Hierbij doe ik u als coördinerend minister het kabinetsstandpunt
Vuurwerkramp toekomen. In dit kabinetsstandpunt geeft het kabinet een reactie
op de conclusies en aanbevelingen van de Commissie onderzoek vuurwerkramp
en de acht rijksinspecties.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries 1 INLEIDINGEnschede werd op 13 mei 2000 getroffen door een rampzalige explosie bij
het vuurwerkbedrijf SE Fireworks. Ten gevolge van de ontploffing kwamen 22
personen om het leven. Onder hen waren 4 brandweerlieden. Meer dan 900 personen
raakten gewond, van wie een aantal ernstig. De explosie richtte een enorme
materiële schade aan. Een hele stadswijk werd erdoor weggevaagd.De ramp heeft groot leed veroorzaakt en grote schade aangericht. Velen
hebben zich tijdens en na de ramp volledig ingezet om dat leed te beperken,
om mensen te redden, te helpen en te troosten.Medewerkers van de professionele hulpverlening hebben hierbij een grote
rol gespeeld. Politie, brandweer, ambulancepersoneel, artsen, verpleegkundigen,
ambtenaren van de gemeente en vele anderen hebben het uiterste gegeven om
mensen op te vangen en te verzorgen. De regering betuigt hen haar diepste
respect. Dit geldt ook voor de talloze vrijwilligers die spontaan en onvermoeibaar
alles in het werk hebben gesteld om hun getroffen medeburgers bij te staan.
Een bijzondere vermelding verdient hier de hulp die onmiddellijk vanuit naastgelegen
gemeenten in Duitsland geboden is.Het kabinet beseft dat de ramp voor Enschede met name voor de slachtoffers
niet voorbij is. Zij zal zich met anderen blijven inspannen om de getroffenen
ook in de toekomst zo goed mogelijk bij te staan. Het rapport van de Commissie
onderzoek vuurwerkramp maakt duidelijk dat veel is misgegaan of beter had
gekund. Alle betrokkenen zijn verplicht daaruit lering te trekken.Na de ramp is door velen opgemerkt dat het in onze risicovolle samenleving
niet mogelijk is om veiligheid volledig te garanderen. Er zullen altijd ongelukken
en rampen plaats kunnen vinden. Tegelijkertijd maakt het rapport van de Commissie
onderzoek vuurwerkramp duidelijk dat door betere voorzorg veiligheid in belangrijke
mate bevorderd kan worden. Burgers, instellingen en bedrijven delen in deze
verantwoordelijkheid. De overheid heeft bij het bevorderen van veiligheid
en het bestrijden van onveiligheid een centrale rol. Dat deze rol beter moet
worden vervuld is een van de hoofdlessen die uit het rapport van de Commissie
onderzoek vuurwerkramp moet worden getrokken. Er is dringend actie geboden
om de noodzakelijke veranderingen te kunnen bewerkstelligen.Uit de gebeurtenissen in Enschede zijn voor de overheid een aantal belangrijke
lessen te trekken:1. De overheid moet zorgdragen voor heldere en eenduidige regelgeving,
voor goed toezicht en consequente handhaving.2. Veiligheidsbeleid moet transparant zijn: de overheid moet de burgers
periodiek informeren over wat er gebeurt op het terrein van de veiligheid
en wie daarop aanspreekbaar is.3. Het moet in alle gevallen en situaties duidelijk zijn welke overheidsinstantie
verantwoordelijk is voor welk onderdeel van het veiligheidsbeleid. Deze verdeling
van verantwoordelijkheden vereist dat er bestuurlijk en multidisciplinair
intensief wordt samengewerkt.1.1 Onderzoek naar de vuurwerkrampDirect na de vuurwerkramp hebben de gemeente Enschede, de provincie Overijssel
en het Rijk besloten dat een diepgaand, onafhankelijk onderzoek naar de ramp
noodzakelijk was om de vele indringende vragen die door de ramp zijn opgeroepen
te beantwoorden. Daarom hebben zij als gezamenlijke opdrachtgevers besloten
tot instelling van de Commissie onderzoek vuurwerkramp. De Commissie
onderzoek vuurwerkramp (verder: de Commissie) kreeg «allereerst tot
taak de oorzaak, de toedracht en de bestrijding van de vuurwerkontploffing
en de directe gevolgen die deze ramp heeft gehad te onderzoeken, alsmede de
organisatie en eerste uitvoering van de zorg voor de door de ramp getroffenen».
Bij het onderzoek zijn de volgende aspecten betrokken: «de milieuveiligheid,
de veiligheid voor de omgeving en de ruimtelijke ordening; de volksgezondheid,
waaronder de nazorg; de openbare en veiligheid en de rampenbestrijding».De Commissie werd als volgt samengesteld: mr. dr. M. Oosting (voorzitter),
mevrouw drs. M.B.C. Beckers-de Bruijn, ir. M.E.E. Enthoven, prof. mr. J. de
Ruiter, prof.dr. T.J.F. Savelkoul en mevrouw drs. Y.I. Tümer (leden).
De opdrachtgevers hebben ernaar gestreefd de Commissie zo breed mogelijk samen
te stellen, opdat alle aandachtsgebieden in het onderzoek deskundige aandacht
zouden krijgen.De opdrachtgevers hebben vastgelegd dat het onderzoek onafhankelijk van
de overheid zou worden uitgevoerd, dat alle door de Commissie benodigde informatie
waarover de overheid in het kader van het onderzoek naar de vuurwerkramp zou
komen te beschikken aan de Commissie zou worden gegeven en dat er voor de
Commissie geen restricties wat betreft werkwijze of budget zouden gelden.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Tweede
Kamer op 29 mei 2000 (kamerstukken II, 1999/2000, 27 157, nr. 2) het
Besluit tot instelling Commissie onderzoek vuurwerkramp toegezonden.Op 28 februari 2001 heeft de Commissie haar eindrapport aangeboden aan
de opdrachtgevers. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft het eindrapport op dezelfde dag aangeboden aan de Tweede Kamer (kamerstukken
II, 2000/2001, 27 157, nr. 18). Hiermee zijn de werkzaamheden van de
Commissie beëindigd. Het kabinet wil de voorzitter en de leden van de
Commissie, alsmede hun medewerkers dankzeggen voor de bereidheid de grote
verantwoordelijkheid voor het verrichten van dit onderzoek op zich te nemen.
Het kabinet is de Commissie zeer erkentelijk voor het gedegen rapport. De
Commissie heeft op basis van haar onderzoek waardevolle aanbevelingen gedaan
die een goede basis vormen voor de reactie van de betrokken overheden.De Commissie heeft geen eenduidige oorzaak van het ontstaan van de brand
kunnen aanwijzen. Er zijn volgens de Commissie nog verschillende opties die
enerzijds voort zouden kunnen komen uit menselijk handelen en anderzijds technisch
van aard zouden kunnen zijn. Wat betreft de directe oorzaak van het ontstaan
van de brand kan het lopende strafrechtelijk onderzoek mogelijk nog resultaten
opleveren. De Commissie heeft echter in verband met de grote maatschappelijke
druk niet op de resultaten van het strafrechtelijk onderzoek willen wachten.In de voortgangsberichten over de vuurwerkramp is het kabinet regelmatig
ingegaan op de stand van zaken van het strafrechtelijk onderzoek. De minister
van Justitie zal de Tweede Kamer te zijner tijd over de uitkomsten van de
strafzaken informeren.Na de instelling van de Commissie onderzoek vuurwerkramp heeft het kabinet
besloten dat er een permanente commissie dient te worden ingesteld voor het
onderzoek naar rampen en calamiteiten. De minister en de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben hierover de Tweede Kamer
op 21 juni 2000 geïnformeerd (kamerstukken II, 1999/2000, 26 800
VII, nr. 44). Terzake is overleg gevoerd met de Tweede Kamer.
Het kabinet heeft toegezegd om de moties (kamerstukken II, 2000/2001, 27 400
VII, nrs. 33 en 34) van de Tweede Kamer uit te voeren, waarin de regering
wordt gevraagd een wetsvoorstel voor te bereiden om te komen tot één
onafhankelijke onderzoeksraad voor rampen en zware ongevallen. Het kabinet
ziet hiermee af van haar oorspronkelijke voornemen om naast de nog op te richten
Ongevallenraad Defensie en de bestaande Raad voor Transportveiligheid een
Raad voor Rampen en Calamiteiten op te richten. De Commissie onderzoek vuurwerkramp
is in feite een voorloper geweest van de op te richten onafhankelijke onderzoeksraad
voor rampen en zware ongevallen. De werkwijze van de Commissie – in
wisselwerking met de werkwijze van de rijksinspecties – wordt op korte
termijn geëvalueerd, zodat de ervaringen die hiermee zijn opgedaan kunnen
worden verwerkt bij de voorbereiding op de oprichting van de onafhankelijke
raad. Hiervoor is het Project Onafhankelijk Rampen- en Ongevallenonderzoek
ingericht. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft de Tweede Kamer hierover bij brief van 19 februari 2001 geïnformeerd
(kamerstukken II, 2000/2001, 27 400 VII, nr. 43).Naast het onderzoek van de Commissie hebben acht rijksinspecties –
elk op grond van haar specifieke wettelijke taakopdracht – onderzoek
verricht naar de vuurwerkramp. In het Plan van Aanpak afstemming inspectieonderzoeken,
dat door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is aangeboden
aan de Tweede Kamer op 9 juni 2000 (kamerstukken II, 1999/2000, 27 157,
nr. 3) is onder andere beschreven op welke wijze de onderzoeken van de acht
rijksinspecties naar de vuurwerkramp vorm zouden krijgen en op welke wijze
de samenwerking tussen de rijksinspecties zou worden gerealiseerd. Daarenboven
hebben de rijksinspecties een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de
Hoofdofficier van Justitie in Almelo, het College van Procureurs-Generaal
en de korpschef van de regionale politie Twente. De overeenkomst omvat de
voorwaarden waaronder het Openbaar Ministerie, de politie en de rijksinspecties
informatie aan elkaar ter beschikking kunnen stellen, met inachtneming van
de terzake bestaande wet- en regelgeving.De rijksinspecties hebben de Commissie steeds in een zo vroeg mogelijk
stadium op de hoogte gesteld van de voortgang van de werkzaamheden en van
hun (voorlopige) bevindingen. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft op 6 november 2000 (kamerstukken II, 1999/2000, 27 157, nr. 11)
de door de rijksinspecties opgestelde gezamenlijke reconstructie van relevante
activiteiten en gebeurtenissen inzake de vuurwerkramp aan de Tweede Kamer
aangeboden. De volgende fase van het onderzoek van de inspecties bestond uit
het maken van rapportages, inclusief analyses en conclusies. Deze rapporten
zijn op 15 januari 2001 (kamerstukken II, 2000/2001, 27 157, nr. 14)
door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Tweede
Kamer aangeboden.Tenslotte is door vier rijksinspecties onderzoek verricht naar de follow-up
van de vuurwerkontploffing in Culemborg in 1991. Dit rapport is door de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 19 februari 2001 (Kenmerk
PSEF 2001/U55 767) aan de Tweede Kamer aangeboden. Bij het aanbieden
van dit rapport is aangegeven dat het kabinet zijn reactie op de bevindingen
van de rijksinspecties in onderhavig kabinetsstandpunt over het rapport van
de Commissie zou verwerken.Aan de conclusies en aanbevelingen van de Commissie en de rijksinspecties
zullen de noodzakelijke gevolgtrekkingen worden verbonden. Het eindrapport
van de Commissie biedt daartoe een goede basis. In dit kabinetsstandpunt gaat
het kabinet uit van de aanbevelingen zoals die door de Commissie zijn gedaan.
De aanbevelingen van de acht rijksinspecties zijn hierin zoveel mogelijk geïntegreerd.
Daar waar het kabinet afwijkt van aanbevelingen van de Commissie of de rijksinspecties
zal dat expliciet worden aangegeven. Zo wordt één
integrale reactie gegeven op zowel het rapport van de Commissie als op de
rapporten van de rijksinspecties.Het kabinet concentreert zich in deze reactie met name op de aanbevelingen
die aan het Rijk zijn gericht. Het kabinet heeft inmiddels overleg gevoerd
met (vertegenwoordigers) van de mede-overheden om tot een samenhangende actie
te komen. In dat overleg is overeengekomen dat Rijk, provincies en gemeenten
een gezamenlijke taskforce instellen. Deze taskforce maakt een plan van aanpak
voor de uitvoering van die aanbevelingen die een samenhangende aanpak van
de betrokken overheden vereisen. De taskforce doet ook een voorstel voor de
manier waarop de complexiteit van regelgeving kan worden verminderd en geconstateerde
tegenstrijdigheden kunnen worden weggenomen. Het kabinet gaat hierover ook
met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven overleggen.De Commissie beveelt het kabinet aan om te voorzien in adequate voortgangsrapportages
over de wijze waarop, met voortvarendheid, uitvoering wordt gegeven aan de
lessen uit de vuurwerkramp, en om aan de voortgangsrapportages goede algemene
bekendheid te geven. Het kabinet neemt deze aanbeveling over door te voorzien
in halfjaarlijkse voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer over de stand
van zaken. In de voortgangsrapportages zal per actiepunt (zie bijlage 2) worden
aangegeven wat het bereikte resultaat is. De voortgang wordt bewaakt door
het Ministerieel Beleidsteam Vuurwerkramp (MBT) dat minimaal twee keer per
jaar bijeen zal komen. Het kabinet zal zich in de voortgangsrapportages verantwoorden
over zijn inzet om de lessen van de vuurwerkramp daadwerkelijk uit te voeren
en toe te passen.Naar aanleiding van de cafébrand in Volendam heeft de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een onafhankelijke onderzoekscommissie,
onder leiding van de commissaris van de Koningin in Groningen, de heer H.
Alders, ingesteld. Aan deze commissie is gevraagd om in samenwerking met enkele
rijksinspecties «onderzoek te doen naar de toedracht en de afwikkeling
van de cafébrand» en «een voorstel te doen voor een onderzoek
naar de wijze waarop gemeentebesturen uitvoering geven aan vergunningstelsels
met het oog op de brandveiligheid en hun beleid terzake, alsmede de bestuurlijke
handhaving daarvan».De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft
hierover de Tweede Kamer op 15 januari 2001 geïnformeerd (kamerstukken
II, 2000/2001, 27 575, nr. 2).In opdracht van de commissie Alders is inmiddels in 30 gemeenten een quick
scan uitgevoerd naar de vergunningverlening en bestuurlijke handhaving van
de brandveiligheid. Mede op basis van de uitkomsten van deze quick scan acht
de commissie het mogelijk om medio april 2001 een tussenrapportage over de
resultaten uit te brengen. Aangezien in het publieke debat naar aanleiding
van de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand in Volendam de nadruk
sterk is komen te liggen op het aspect vergunningverlening in relatie tot
de bestuurlijke handhaving, zal de commissie Alders binnen haar totale onderzoeksopdracht
prioriteit geven aan dit onderdeel. De commissie Alders zal dan ook direct
overgaan tot het opstellen van een actiegericht programma voor brandveiligheid.
De commissie Alders zal in juli 2001 een eindrapportage leveren. In dit kabinetsstandpunt
wordt niet op deze rapportage vooruitgelopen.1.2 Rijksoptreden na de vuurwerkrampBij de hulpverlening na de ramp is met name gebruik gemaakt van ervaringen
van en lessen uit de Bijlmerramp en de Herculesramp. Het kabinet heeft de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangewezen
als coördinerend bewindspersoon voor de afwikkeling van de vuurwerkramp.
De eerste twee dagen na de ramp werd hij hierin ondersteund door het Nationaal
Coördinatie Centrum. Vanaf 15 mei 2000 werd deze taak overgenomen
door een projectteam, dat de aansturing van de werkzaamheden op rijksniveau
coördineerde. Het projectteam verzorgde ten behoeve van het Rijk de feitelijke
coördinatiewerkzaamheden, de afstemming met de betrokken departementen,
met de gemeente Enschede en de provincie Overijssel, de informatie-uitwisseling
en het secretariaat van de ambtelijke en politieke besluitvormingsstructuur.Deze structuur was ingericht conform het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming.
Het bestuurlijk overleg vond plaats in het Ministerieel Beleids Team (MBT),
dat voor het eerst bijeen kwam op 16 mei 2000 en werd voorgezeten door de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voorts maakten de
minister-president en de ministers van Justitie, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Financiën, Defensie, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
Verkeer en Waterstaat, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor Grote Steden
en Integratiebeleid en de staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid deel uit van het MBT.
In het Interdepartementaal Beleidsteam (IBT), dat voor de eerste maal bijeen
kwam op 14 mei 2000, vond de ambtelijke voorbereiding plaats. Tussen 13 mei
2000 en 20 maart 2001 is het MBT veertien maal en het IBT twaalf maal bijeen
geweest.Ter stroomlijning van de veelheid aan onderwerpen, zijn meteen –
en voor de eerste maal – drie deel-IBT's ingesteld. Deze richtten zich
op respectievelijk de inspectieonderzoeken, de financiële aangelegenheden
en de juridische zaken en werden bemensd door deskundigen van alle betrokken
departementen. De deel-IBT's dienden als voorportaal voor het algemene IBT.
Later is een deel-IBT toegevoegd voor de voorbereiding van het kabinetsstandpunt.
Het werken met deel-IBT's is positief geëvalueerd en zal bij eventueel
toekomstige rampen opnieuw worden toegepast.Door het Rijk zijn kort na de ramp meerdere contactpersonen in Enschede
gedetacheerd. Zij waren actief op financieel en bestuurlijk gebied en op het
terrein van nazorg en voorlichting. Zij hebben een onmisbare rol gespeeld
in de contacten tussen de gemeentelijke organisatie en de rijksoverheid.Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de
kwaliteit van de rijkscoördinatie laten onderzoeken door Ernst &
Young accountants. De concept-rapportage over deze evaluatie levert naast
een aantal leerpunten een positief beeld op, dat wordt getypeerd als «een
proactieve aanpak met creatieve oplossingen». Met name het resultaat
van «één loket» voor de gemeente Enschede en de
provincie Overijssel, de éénduidige opstelling vanuit het Rijk
en het gestructureerd bewaken van de tijdlijn werden als sterk beoordeeld.
De evaluatieresultaten zullen worden verwerkt in het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming.
In het licht van de opgedane ervaringen zal de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties overgaan tot een uitbreiding van de openstelling en
bezetting van het Nationaal Coördinatie Centrum.Met behulp van de hierboven omschreven structuur kon vanuit het Rijk de
vuurwerkramp op een afgestemde en éénduidige wijze worden afgewikkeld
en konden er adequate initiatieven worden genomen. Hierna volgen de belangrijkste
rijksactiviteiten ná de ramp op 13 mei 2000:• Op 16 mei 2000 is aan de Tweede Kamer medegedeeld dat er een onafhankelijk
onderzoek zou plaatsvinden. Hiertoe werd op 26 mei 2000, in opdracht van de
drie betrokken overheden, de Commissie onderzoek vuurwerkramp
ingesteld. De Commissie heeft op 28 februari 2001 haar onderzoeksresultaten
gepresenteerd.• Met ondersteuning (o.a. financieel en fysiek) van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is kort na de ramp een Informatie- en
Adviescentrum (IAC) ingericht en zijn er maatregelen getroffen in het kader
van de medische en psychosociale nazorg, zoals een gezondheidsonderzoek, diverse
vormen van monitoring, de inrichting van een gemeentelijke projectorganisatie
en de ontwikkeling van lokale kenniscentra.• Het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
is betrokken geweest bij de bodemsanering, de sloop van de opstallen en de
verwijdering van asbest.• Het ministerie van Sociale Zaken, en Werkgelegenheid is betrokken
geweest bij drie financiële noodregelingen voor de getroffen bewoners
in de week na de ramp.• Het kabinet heeft enkele weken na de ramp een voorschot verleend
aan de gemeente Enschede, om additionele kosten te dekken. Tevens zijn er
middelen aan de begrotingen van diverse departementen toegevoegd. In totaal
gaat het om fl. 92,1 miljoen (over de jaren 2000 t/m 2004).• Acht rijksinspecties hebben, gecoördineerd door de Inspectie
Brandweerzorg- en Rampenbestrijding, een gezamenlijk onderzoek uitgevoerd.
Op 13 juni 2000 is het Logistiek Centrum Inspecties gestart en op 20 juni
2000 is ten behoeve van de onderlinge informatie-uitwisseling door de betrokken
onderzoeksinstanties een samen- werkingsovereenkomst ondertekend. Het plan
van aanpak werd op 9 juni 2000, de feitenreconstructie op 10 november 2000
en de onder- zoeksrapportages op 15 januari 2001 aan de Tweede Kamer aangeboden.• Vier rijksinspecties hebben onderzoek verricht naar de follow-up
van de vuurwerkexplosie in Culemborg in 1991. Deze rapportage is op 19 februari
2001 aan de Tweede Kamer aangeboden.• In de derde week van juni 2000 zijn alle betrokken burgemeesters
door het ministerie van Defensie in overleg met het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer geïnformeerd over de lokaties van
munitie-opslag.• Op 26 juni 2000 werd door het college van burgemeester en wethouders
van Enschede de Commissie Financiële Afwikkeling ingesteld. Namens het
Rijk participeerden hierin vertegenwoordigers van de ministeries van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Economische
Zaken. De regelingen voor particulieren en ondernemers werden respectievelijk
in september en november 2000 gepresenteerd.• De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft het initiatief genomen tot nieuwe vuurwerkregelgeving. Op 30 juni 2000
heeft het kabinet besloten het bestaand beleid te evalueren en zijn de hoofdlijnen
van de nieuwe regelgeving vastgesteld. Op 26 februari 2001 werd het ontwerp-Vuurwerkbesluit
in de Staatscourant gepubliceerd.• Op 27 juli 2000 heeft de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer een rapport over de inventarisatie en controle van
de in Nederland aanwezige vuurwerkbedrijven aan de Tweede Kamer aangeboden.• Tussen 20 juli en1 oktober 2000 heeft de Inspectie Milieuhygiëne
de externe veiligheid rond munitie-opslagen van het ministerie van Defensie
geïnventariseerd.• Op 16 augustus 2000 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties alle betrokken overheden en instellingen geïnformeerd
over de onjuiste classificatie van vuurwerkverpakkingen. De ministers van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheeren Verkeer
en Waterstaat hebben dit nader onderzocht en op 12 december 2000 en op 26
februari 2001 de Tweede Kamer geïnformeerd.• De minister van Defensie heeft in augustus 2000 concrete maatregelen
genomen met betrekking tot het Bureau Adviseur Milieuvergunningen (AMV). Dit
betrof met name de versterking van de personele bezetting en het doorvoeren
van functiescheiding. Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd in het
voortgangsbericht van 11 september 2000.• Het kabinet heeft op 22 september 2000 besloten tot een donatie
van f 6,2 miljoen aan het Nationaal Rampenfonds om financiering van de
particuliere regelingen te ondersteunen.• Op 16 oktober 2000 is de Commissie Wederopbouw Roombeek geïnstalleerd.
In deze commissie, die tot taak heeft het gemeentebestuur van Enschede te
adviseren, is ook het Rijk als waarnemer vertegenwoordigd.• De minister van Defensie heeft in oktober 2000 onafhankelijk onderzoek
laten doen naar de mogelijke vermindering van de kwaliteit van de door het
Bureau Adviseur Milieuvergunningen afgegeven adviezen. De Tweede Kamer is
op 15 januari 2001 over het resultaat geïnformeerd.• Het kabinet heeft op 3 november 2000 besloten tot een voorschot
van f 25 miljoen voor een continuïteitsregeling voor gedupeerde
ondernemers.• De minister voor Grote Steden en Integratiebeleid heeft een weder-
opbouwconvenant voorbereid dat op 1 december 2000 door het kabinet is geaccordeerd
en op 11 december 2000 te Enschede is ondertekend. Ten behoeve van de wederopbouw
werd al eerder een rijksbijdrage van f 270 miljoen beschikbaar gesteld.• Op 25 januari 2001 is door de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport een Landelijke Commissie Psychosociale Nazorg bij Rampen ingesteld,
die in mei 2001 advies zal uitbrengen.De Tweede Kamer is in beginsel iedere vier weken geïnformeerd over
alle rijksactiviteiten in het kader van de afwikkeling van de vuurwerkramp.
Dit gebeurde door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
in de vorm van voortgangsbrieven en in een aantal gevallen rechtstreeks door
de verantwoordelijke bewindspersoon. Tevens heeft drie maal (op 31 mei, 28
juni en12 december 2000) een Algemeen Overleg plaatsgevonden met de Vaste
Commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.1.3 LeeswijzerHet kabinetsstandpunt is als volgt opgebouwd:In hoofdstuk 2 geeft het kabinet zijn zienswijze in reactie op de bevindingen
van de Commissie ten aanzien van de wijze waarop de rijksoverheid haar verantwoordelijkheden
heeft gedragen. Tevens wordt hierbij ingegaan op de bevindingen met betrekking
tot de follow-up van de vuurwerkexplosie in Culemborg in 1991 en de rol van
de Commissie Preventie van Rampen door gevaarlijke stoffen. Vervolgens wordt
ingegaan op de verantwoordelijkheidsverdeling met betrekking tot het veiligheidsbeleid.
Tot slot komt het optreden van de overheid met betrekking tot regelgeving,
toezicht en handhaving aan de orde.In hoofdstuk 3 wordt in de eerste paragraaf op het vuurwerkbeleid ingegaan.
De aanbevelingen van de Commissie hierover worden behandeld door in te gaan
op de aanvullingen en aanscherpingen van de huidige regelgeving op dit gebied.
In de tweede paragraaf wordt ingegaan op het vergunningenbeleid en de taak-
en verantwoordelijkheidsverdeling daarbinnen. Tevens komt het toezicht op
rijksniveau en de wettelijke registratieplicht risicovolle situaties gevaarlijke
stoffen aan de orde. Tot slot volgt een reactie op de aanbevelingen
van de Commissie met betrekking tot de externe veiligheid.In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de voorbereiding op, en de inzet van,
de betrokken organisaties bij de rampenbestrijding. Het hoofdstuk beschrijft
de wijze waarop het kabinet invulling geeft aan de aanbevelingen van de Commissie,
dit zowel ten aanzien van de organisatie van de rampenbestrijding als geheel
alsook op de inbreng van de afzonderlijke hulpverleningsdiensten.Hoofdstuk 5 beschrijft de activiteiten die het kabinet heeft ondernomen
in kader van de nazorg, zoals opgenomen in het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming.
Hierbij wordt ingegaan op een aantal aspecten van de nazorg waarover de Commissie
en de inspecties aanbevelingen hebben gedaan.Hoofdstuk 6, tot slot, sluit het kabinetsstandpunt af. 2 DE RIJKSOVERHEID EN DE VUURWERKRAMP2.1 VerantwoordelijkheidsverdelingDe Commissie beoordeelt in haar rapport de wijze waarop verschillende
verantwoordelijkheden door de gemeente Enschede, het bedrijf SE Fireworks
en (onderdelen van) de rijksoverheid zijn gedragen. De Commissie doet echter
geen uitspraken over schuld of aansprakelijkheid. Zij merkt hierover het volgende
op (eindrapport pag. 14):«De Commissie onthoudt zich in haar rapportage
echter van het formuleren van conclusies op het punt van schuld en aansprakelijkheid
van betrokkenen, in verband met mogelijke civielrechtelijke of strafrechtelijke
verwijtbaarheid jegens hen, of van hun politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Het al dan niet formuleren van dergelijke conclusies is aan anderen, met name
de strafrechter of de burgerlijke rechter, en de desbetreffende vertegenwoordigende
lichamen» aldus de Commissie.Het kabinet acht deze benadering juist. In dit kabinetsstandpunt geeft
het kabinet uitsluitend zijn zienswijze over zijn politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheden.
Over schuld en aansprakelijkheid in verband met civielrechtelijke of strafrechtelijke
verwijtbaarheid worden in dit kabinetsstandpunt geen uitspraken gedaan.Ook is de Commissie er in haar rapport niet toe overgegaan om «– bij wijze van eindbalans – aan te geven of
een zwaartepunt kan worden aangewezen van de verantwoordelijken voor de ramp:
bij SE Fireworks of bij de overheid, en, in het laatste geval, waar precies
binnen de overheid. Een dergelijk samenvattend eindoordeel zou de eigen betekenis
van de verantwoordelijkheden zoals die aan weerskanten bestaan naar de achtergrond
dringen, en te zeer voorbij gaan aan de grote verschillen tussen de betrokken
actoren. Bovendien, als de Commissie gewichten zou gaan toekennen aan de verantwoordelijkheden
van ieder in de reeks van actoren wier handelen zij heeft onderzocht, zou
zij het reële risico lopen om de grens tussen verantwoordelijkheid en
schuld te overschrijden».Het kabinet onderschrijft deze opvatting van de Commissie. Zo er al een
zwaartepunt valt aan te geven bij de verschillende verantwoordelijkheden,
dan is dat niet relevant voor het oordeel over het eigen handelen van de overheden
in politiek-bestuurlijke zin. De verantwoordelijkheden van het bedrijf en
van de overheden zijn immers anders van aard en dienen dienovereenkomstig
te worden beoordeeld.2.2 De rijksoverheidHet kabinet zal in deze paragraaf haar zienswijze geven, in reactie op
de bevindingen van de Commissie ten aanzien van de wijze waarop de rijksoverheid
haar verantwoordelijkheden heeft gedragen.Het kabinet heeft inmiddels – vooruitlopend op de rapportage van
de Commissie en de rapporten van de rijksinspecties – maatregelen genomen
die zijn bedoeld om de geconstateerde tekortkomingen zo snel mogelijk te herstellen
en die moeten voorkomen dat de door de Commissie beschreven situaties zich
in de toekomst weer kunnen voordoen. De in hoofdstuk 1 genoemde Onafhankelijke
Onderzoeksraad voor Rampen en Zware Ongevallen, de in hoofdstuk 3 genoemde
Onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen en het in datzelfde
hoofdstuk genoemde Expertisecentrum zullen daaraan een belangrijke bijdrage
leveren.De Commissie geeft aan waar in de periode vóór 13 mei 2000
de rijksoverheid is tekortgeschoten. De Commissie concludeert daarover: «Uit het voorgaande blijkt dat de rijksoverheid
zowel in haar rol van adviseur, vergunningverlener en toezichthouder als in
haar rol van (mede)verantwoordelijke voor de regelgeving met betrekking tot
vuurwerk, is tekortgeschoten.» (eindrapport pag. 78).De door de Commissie beschreven tekortkomingen in het handelen van de
rijksoverheid blijken ondubbelzinnig uit het eindrapport. De rijksoverheid
heeft niet gezorgd voor tijdige en adequate regelgeving voor de opslag van
professioneel vuurwerk en is tekortgeschoten in het toezicht op en de advisering
over de vergunningverlening door gemeenten aan vuurwerkbedrijven. Voorts blijkt
uit de beschrijving van het functioneren van de betreffende onderdelen van
de rijksoverheid voor 13 mei 2000 dat die onderdelen met betrekking tot het
vuurwerkdossier in veel gevallen niet of onvoldoende hebben samengewerkt.De beschrijving van de follow-up van de vuurwerkexplosie in Culemborg
laat zien dat deze slechts tot een beperkte vervolgactie heeft geleid. Het
Openbaar Ministerie, de Arbeidsinspectie, de toenmalige districtsinspectie
voor het Brandweerwezen en PML-TNO (in opdracht van de directie materieel
van de Koninklijke Landmacht) hebben onderzoek verricht en aanbevelingen gedaan.
Slechts enkele van deze aanbevelingen zijn onder de aandacht gebracht van
verantwoordelijke instanties; een adequate follow-up heeft niet plaatsgevonden.
Lessen van de vuurwerkexplosie in Culemborg zijn niet gecommuniceerd en hebben
niet geleid tot verdere actie. Instanties hebben elkaar niet weten te vinden
om deze lessen toe te passen. De Commissie merkt hierover op (eindrapport
pag. 79): «De Culemborgexplosie heeft evenwel noch
tot aanpassing van de regelgeving ten aanzien van vuurwerk, noch tot intensivering
van het toezicht bij de vuurwerkbedrijven geleid.» Het kabinet
onderschrijft het oordeel van de Commissie over deze gang van zaken.Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesDe kritiek van de Commissie richt zich op de opvolging door de directie
Brandweer van de aanbevelingen van de districtsinspectie voor het Brandweerwezen
naar aanleiding van de vuurwerkexplosie in Culemborg. De aanbevelingen van
de districtsinspectie – die naar het oordeel van de Commissie adequaat
handelde – waren gebaseerd op een rapportage van deze inspectie van
19 maart 1991, waarmee een duidelijk signaal werd afgegeven dat nadere actie
gewenst was. De directie Brandweer heeft wel in een notitie aan de Commissie
Preventie van Rampen door gevaarlijke stoffen (CPR), waarin de overweging
wordt gegeven om de CPR-richtlijn voor vuurwerk aan te passen, aandacht gevraagd
voor de aanbevelingen van de inspectie. De Commissie vindt echter dat de notitie
aan de CPR onvoldoende inzicht gaf in de problematiek en in de mate van urgentie.
Daarnaast heeft de directie Brandweer geen verband gelegd met de eventuele
aanpassing van de opleidingen voor brandweerpersoneel. Het kabinet onderschrijft
de kritiek van de Commissie in deze. In de follow-up van Culemborg is de aandacht
van de directie Brandweer meer gericht geweest op preventiemaatregelen. Dit
wordt verklaard door de aard van de deskundigheid waarover de directie in
die periode beschikte. De directie Brandweer heeft alleen de preventiemaatregelen
(afstanden en bouwkundig voorschriften) voorgelegd aan de CPR. Vanuit de directie
Brandweer is over de lessen van Culemborg – behoudens de notitie aan
de CPR – niet gecommuniceerd met andere ministeries die bij het vuurwerkdossier
betrokken waren.DefensieDe kritiek van de Commissie op het ministerie van Defensie betreft het bureau Adviseur Milieuvergunningen (bureau AMV), als onderdeel van
de directie Materieel van de Koninklijke Landmacht (DMKL). De minister van
Defensie heeft kort na de vuurwerkramp opdracht gegeven om onderzoek te verrichten
naar het bureau AMV. In de betreffende rapporten, die de minister van Defensie
op 15 januari 2001 aan de Tweede Kamer heeft aangeboden (kamerstukken II,
2000/2001, 27 157, nr. 16), worden tekortkomingen geconstateerd die ook
zijn vermeld in het rapport van de Commissie. Het kabinet onderschrijft dan
ook de conclusies van de Commissie over het bureau AMV.De tekortkomingen in het functioneren van het bureau AMV blijken uit de
advisering en de vastlegging daarvan. Deze tekortkomingen zijn mede veroorzaakt
door onderbezetting en het ontbreken van functiescheiding. Er bestaat voor
een deel van deze tekortkomingen een verband met externe factoren. Zo is de
geconstateerde onderbezetting van het bureau AMV niet alleen ontstaan door
de vermindering van de bezetting als gevolg van de voortdurende bezuinigingen
op de begroting van Defensie, maar ook door het toegenomen werkaanbod. Als
gevolg hiervan moest de leiding van het bureau AMV prioriteiten stellen en
werd de nadruk gelegd op de advisering boven het toezicht. Dit hield verband
met het feit dat de advisering gebonden is aan een externe termijn, terwijl
voor de frequentie en de invulling van het toezicht geen externe richtlijnen
waren gegeven. In de communicatie tussen de leiding van het bureau AMV en
de leiding van DMKL hebben de bovengenoemde problemen onvoldoende aandacht
gekregen; maatregelen zijn ten onrechte uitgebleven.De Commissie zet helder uiteen hoe complex en ontoegankelijk de regelgeving
ten aanzien van vuurwerk en voor vuurwerkinrichtingen is geweest. Op dit terrein
is er binnen de overheid sprake geweest van onduidelijkheid over taken en
verantwoordelijkheden. Dit beeld komt ook naar voren in de verhoudingen tussen
het bedrijf SE Fireworks, de gemeente Enschede, het bureau AMV en andere betrokken
instanties. Die verhoudingen hebben ertoe bijgedragen dat de advisering door
het bureau AMV onzuiver werd en de nodige tekortkomingen vertoonde. In het
ontwerp-vuurwerkbesluit zijn voorzieningen getroffen die een einde moeten
maken aan onduidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden op het terrein
van vuurwerk.De kritiek van de Commissie op het bureau AMV heeft zeker ook betrekking
op de follow-up van Culemborg. Het ministerie van Defensie maakte destijds
geen deel uit van de Commissie Preventie van Rampen door gevaarlijke stoffen
(CPR). Hierdoor beperkten de activiteiten van het bureau AMV zich tot datgene
waarvoor men zich direct verantwoordelijk voelde. Het bureau AMV heeft wel
initiatieven genomen om aanvullend onderzoek te laten doen. Dit heeft geleid
tot aanpassing van veiligheidsafstanden. Het bureau AMV heeft daarover niet
gecommuniceerd met andere ministeries die bij het vuurwerkdossier betrokken
waren, zoals de ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer en Verkeer en Waterstaat. Duidelijk is dat het bureau AMV –
in omstandigheden van onvoldoende beleidsmatige sturing en aandacht –
onvoldoende doordrongen was van het feit dat men meer actie had moeten ondernemen.De minister van Defensie heeft de nodige maatregelen genomen om voor de
korte termijn – en vooruitlopend op de besluitvorming over de toekomstige
taken van het bureau AMV – te verzekeren dat tekortkomingen zoals die
door de Commissie zijn geconstateerd niet meer kunnen voorkomen. Het bureau
AMV is op sterkte gebracht en er is functiescheiding doorgevoerd bij het uitvoeren
van de civiele taken. De Tweede Kamer is hierover op 11 september 2000 geïnformeerd
(kamerstukken II, 2000/2001, 27 157, nr. 9). Daarnaast heeft de minister
van Defensie, in overleg met de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, besloten om de advies- en toezichttaken
van de minister van Defensie zoals opgenomen in de milieuwetgeving te schrappen.
In het ontwerp-Vuurwerkbesluit is daarom niet meer voorzien in een adviesen
toezichttaak voor het bureau AMV.JustitieDe Commissie heeft geconstateerd dat in de jaren waarin door een projectgroep,
op initiatief van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer, een erkenningsregeling voor vuurwerkbedrijven werd voorbereid,
het ministerie van Justitie teveel op afstand is gebleven. Vanuit Justitie
werd gevreesd voor een te grote invloed voor de vuurwerkbranche binnen de
erkenningsregeling. De Commissie acht die vrees als zodanig terecht, maar
het was volgens de Commissie beter geweest als het ministerie van Justitie,
in zijn vrees voor concurrentiebeperkend optreden binnen de vuurwerkbranche,
in plaats van afstand te houden, juist een aanleiding tot actieve bemoeienis
met het project had gezien. De Commissie wijst er op dat Justitie het belang
van de handhaafbaarheid van de te ontwerpen regeling herhaaldelijk heeft onderstreept,
te weten bij de start van de bovengenoemde projectgroep in het najaar van
1998 én bij de toetsing van het resultaat van het werk van de projectgroep
aan de vooraf door Justitie gestelde criteria in juni 1999. Het kabinet is
van oordeel dat de bemoeienis van het ministerie van Justitie, gelet op de
verantwoordelijkheidsverdeling bij de totstandkoming van regelgeving, op dit
punt adequaat is geweest.De Commissie schrijft in haar eindrapport over de follow-up van de vuurwerkexplosie
in Culemborg dat er tussen het onderzoek van de toenmalige Districtsinspectie
voor het Brandweerwezen naar de schade en de afhandeling van de explosie door
de hulpdiensten en het strafrechtelijk onderzoek afstemming heeft plaatsgevonden.
De behandelend officier van Justitie te Utrecht heeft naar het oordeel van
de Commissie, gelet op zijn taakopdracht, adequaat gehandeld, door na de afsluiting
van het strafrechtelijk onderzoek, een ambtsbericht voor zijn hoofdofficier
op te stellen, waarin gevraagd werd om nadere actie ten aanzien van geconstateerde
hiaten in de vergunningverlening en in het toezicht. Dit ambtsbericht is,
via de hoofdofficier van Justitie te Utrecht en de procureur-generaal bij
het gerechtshof te Amsterdam doorgezonden aan de minister van Justitie.Bij het ministerie van Justitie is de berichtgeving van het Openbaar Ministerie
over de vuurwerkexplosie te Culemborg echter gearchiveerd zonder dat het tot
nadere actie is gekomen. Bedoelde berichtgeving is volgens de Commissie ten
onrechte niet voorgelegd aan de minister van Justitie en heeft evenmin aanleiding
gegeven tot het opnemen van contact met andere ministeries die bij het vuurwerkdossier
betrokken waren. Voor het niet onderkennen van de ernst van het signaal en
het uitblijven van enige actie treft het ministerie van Justitie een duidelijk
verwijt. Het kabinet is het met de Commissie eens dat op dit punt destijds
niet juist is gehandeld. In antwoorden op vragen van leden van de Tweede Kamer
heeft de minister van Justitie (Aanhangsel van de handelingen TK 2000–2001,
523) aangegeven dat het niet gebruikelijk was en is dat dit soort zaken op
een dergelijke wijze worden afgedaan.Sociale Zaken en WerkgelegenheidDe Commissie constateert dat een inspectiebezoek in 1997 van de Arbeidsinspectie
aan het bedrijf SE Fireworks kwalitatief onvoldoende was. Dit bezoek had volgens
de Commissie tot een herinspectie moeten leiden. Daarnaast is
de Commissie van oordeel dat de controlepraktijk van de Arbeidsinspectie ten
aanzien van werkgevers die gevaarlijke stoffen opslaan en gebruiken, en die
niet vallen onder het Besluit risico's zware ongevallen (BRZO), onvoldoende
is toegesneden op het garanderen van voldoende arbeidsveiligheid. Het kabinet
onderschrijft de conclusie van de Commissie.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft reeds met de inwerkintreding
van de Arbowet per 1 november 1999 het handhavingsbeleid aangescherpt, ter
invulling van het «lik op stuk beleid». Dit beleid is er op gericht
dat een bedrijf net zolang wordt gevolgd, totdat de overtredingen zijn opgeheven.
De in dit kabinetsstandpunt aangekondigde wijziging van het Arbobesluit en
het BRZO zal bijdragen aan het verhogen van de kwaliteit van de inspecties.De Commissie constateert dat de Arbeidsinspectie adequaat heeft gehandeld
door na de vuurwerkexplosie in Culemborg aan de directie Veiligheid van het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te adviseren om nadere regelgeving
(een zogeheten P-blad) te ontwikkelen. Vervolgens heeft de Arbeidsinspectie
echter het inspectiebeleid ten aanzien van vuurwerk niet aangepast. De directie
Veiligheid van het ministerie heeft onvoldoende vervolg gegeven aan het advies
van de Arbeidsinspectie om de regelgeving aan te passen en heeft in dat kader
onvoldoende samenwerking gezocht met andere bij het vuurwerkdossier betrokken
ministeries. Dit hiaat wordt nu opgevuld door het nieuwe Vuurwerkbesluit en
de aankomende wijziging van het ARBObesluit.Interdepartementale Commissie Preventie van Rampen door
gevaarlijke stoffenDe Commissie constateert dat de Commissie Preventie van Rampen door gevaarlijke
stoffen (CPR) geen effectieve follow-up aan de vuurwerkexplosie in Culemborg
heeft gegeven. Het kabinet onderschrijft deze conclusie.De CPR (die bestaat uit ambtelijke vertegenwoordigers van de departementen
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (voorzitter), Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Verkeer en Waterstaat en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer)
heeft als taak de ministers te adviseren over het treffen van technische en
technisch-organisatorische maatregelen:• ter voorkoming van ongevallen en rampen veroorzaakt door gevaarlijke
stoffen, en• ter beperking van de gevolgen van die ongevallen en rampen.De CPR vervult haar taak vooral door het uitbrengen van adviezen in de
vorm van technische en technisch-organisatorische richtlijnen. Deze bevatten
de «stand der techniek» en «best practices» over de
omgang met gevaarlijke stoffen. De richtlijnen worden door het bevoegd gezag
gebruikt bij het verlenen van milieuvergunningen, voor zover deze door het
bevoegd gezag relevant worden gevonden. Daarnaast zijn de richtlijnen van
de CPR richtinggevend voor allerlei partijen die maatregelen willen treffen
gericht op preventie en bestrijding van brand en ongevallen en die goede arbeidsomstandigheden
waarborgen. De CPR heeft op deze wijze een voornamelijk technische invalshoek
gehanteerd bij het bepalen van haar werkzaamheden.Naar aanleiding van de vuurwerkexplosie in Culemborg heeft de vertegenwoordiger
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 13 juni
1991 – middels een notitie – aan de CPR het verzoek gedaan om
de CPR-richtlijn voor vuurwerk aan te passen. Bedoeld is vermoedelijk de richtlijn
CPR-7; deze richtlijn was bedoeld voor de opslag van springstoffen
en ontstekingsmiddelen tot maximaal 100 kg. Grotere opslagen (boven de 500
kg) vielen onder de Nato-richtlijnen. Het onderwerp heeft enkele jaren op
de agenda gestaan, maar niet tot nadere actie geleid. In 1994 is het onderwerp
van de actielijst afgevoerd. Het kabinet is met de Commissie van mening dat
de CPR geen effectieve follow-up aan de vuurwerkexplosie in Culemborg heeft
gegeven en daarmee is tekortgeschoten.De casus Culemborg heeft duidelijk gemaakt dat het bestaan van een ambtelijke
commissie zoals de CPR geen garantie is voor een effectieve opvolging van
lessen die geleerd kunnen worden uit rampen of ongevallen. Het resultaat van
de werkzaamheden van de CPR is niet doorgedrongen tot het politieke niveau.
Hierdoor is ook het uitblijven van resultaten – zoals na de vuurwerkexplosie
in Culemborg – niet zichtbaar geworden.Dit is reden voor het kabinet om de CPR te vervangen door een op te richten
onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen. Met deze onafhankelijke
raad wordt het kader geschapen waarin nieuwe inzichten met betrekking tot
de veiligheid van het omgaan met en berekening van de risico's van gevaarlijke
stoffen, met inbegrip van vuurwerk, zowel bij inrichtingen als in het transport,
op een adequate wijze aan de rijksoverheid kunnen worden aangereikt. De nadruk
ligt hierbij dus op onafhankelijk en technisch advies. Het kabinet volgt hiermee
de aanbeveling van de Commissie op dit punt.Verkeer en WaterstaatDe Commissie zet in haar rapport uiteen waar het ministerie van Verkeer
en Waterstaat in de periode voor 13 mei 2000 is tekortgeschoten. De Commissie
heeft hierbij aandacht besteed aan de overdracht van het dossier bezigen van
vuurwerk, van Verkeer en Waterstaat naar Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. Deze overdracht is niet voor 13 mei 2000 tot stand gekomen.
Het kabinet is van mening dat daaraan door de betrokken departementen voortvarender
had moeten worden gewerkt.Wat betreft de Rijksverkeersinspectie (RVI) richt de kritiek van Commissie
zich op de wijze waarop de RVI haar toezichthoudende taak – ook in het
geval van SE Fireworks – ten aanzien van het vervoer en bezigen van
vuurwerk heeft uitgevoerd, waar het gaat om de controlefrequentie, de diepgang
daarbij en de deskundigheid van de inspecteurs.Het kabinet begrijpt deze kritiek. Binnen het brede taakveld van de RVI
zijn destijds andere prioriteiten gesteld. In dit verband speelde ook een
belangrijke rol dat zich bij het vervoer van vuurwerk geen noemenswaardige
incidenten hebben voorgedaan.Ook incidentele meldingen over het vervoer van vuurwerk door inspecteurs,
zoals door de Commissie aangegeven, hebben niet tot een andere prioriteitstelling
geleid. In de jaren 1997, 1998 en 1999 waren de meldingen van inspecteurs
overigens wel mede aanleiding om te komen tot thema-acties; in 1999 met name
in het kader van de naderende millennium overgang.In de zomer van 1999 is door de minister van Verkeer en Waterstaat besloten
om de toezichthoudende en handhavende taken van de verschillende directoraten,
waaronder de taken van de RVI, onder te brengen in één Inspectoraat
Generaal. De Tweede Kamer is hierover bij brief van 27 januari 2000 (kamerstukken
II, 1999/2000, 26 800 XII, nr. 51) geïnformeerd. Hiermee hebben
toezicht en handhaving een veel duidelijker profiel gekregen en wordt vervlechting
met beleidsdoelstellingen vermeden. Dat is des te meer van belang, omdat de
complexe samenleving meer eisen stelt aan de onafhankelijkheid
en de kwaliteit van toezicht en handhaving door de overheid. De RVI zal in
dat verband dan ook worden omgebouwd tot een divisie Vervoer binnen het nieuwe
Inspectoraat Generaal, met een zwaardere nadruk op de kwaliteitsbewaking binnen
het gehele taakveld.Daarnaast is vorming van de Inspectie Verkeer en Waterstaat van belang
om het strategisch handhavingsbeleid veel explicieter vorm te geven en daarover
met de Tweede Kamer te communiceren. Dat wil zeggen de voortdurende afweging
van prioriteiten en posterioriteiten en de toerusting van de organisatie daarop.
Een les uit de vuurwerkramp is dat de politieke aandacht voor het handhavingsbeleid
moet toenemen. Datzelfde geldt voor evaluatie van signalen uit de praktijk
en de daaraan gekoppelde vraag in hoeverre deze tot aanpassing van prioriteiten
in de handhaving en tot aanpassing van beleid moeten leiden. Dit strategisch
handhavingsbeleid en de evaluatie daarvan vormen voor de minister van Verkeer
en Waterstaat hoekstenen in de vorming van de nieuwe Inspectie Verkeer en
Waterstaat.De Commissie heeft ook kritiek geuit op de wijze waarop de verantwoordelijke
beleidsdirectie binnen het ministerie van Verkeer en Waterstaat is omgegaan
met de follow-up van de vuurwerkexplosie in Culemborg. De Commissie verwijt
Verkeer en Waterstaat een gebrek aan initiatief om via de eigen inspectiedienst
(indertijd het Korps Controleurs Gevaarlijke Stoffen), dan wel via contacten
met andere bij vuurwerk betrokken departementen, kennis op te doen over de
toedracht van (de omvang van) de vuurwerkexplosie.Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat is na de vuurwerkexplosie in
Culemborg niet in kennis gesteld, en heeft ook niet het initiatief genomen
om kennis te nemen van de onderzoeksresultaten naar aanleiding van de vuurwerkexplosie.
In de CPR, waarin ook Verkeer en Waterstaat participeerde, werd het onderwerp
door middel van een notitie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aan de orde gesteld. In deze notitie, zonder de (toen nog) vertrouwelijke
rapporten, werd aandacht gevraagd voor maatregelen binnen de inrichting en
aandacht voor de externe veiligheid buiten de inrichting. Het ministerie van
Verkeer en Waterstaat heeft geen verband gelegd tussen de vuurwerkexplosie
en problemen met de classificatie van vuurwerk.Evenmin hebben op een later moment de andere bij vuurwerk betrokken departementen
in de CPR of daarbuiten, noch de adviseur van Verkeer en Waterstaat voor het
internationaal overleg over de vervoersregelgeving (PML-TNO), deze relatie
naar voren gebracht.Achteraf gezien kan worden geconstateerd dat, ook al ging het in Culemborg
om een vuurwerkfabriek en niet om een vervoersongeval, en ook al waren de
gevolgen niet van een omvang zoals bij de vuurwerkramp, er door Verkeer en
Waterstaat meer aandacht aan de vuurwerkexplosie had moeten worden besteed.
Het feit dat relevante kennis niet werd verwerkt was van betekenis, omdat
de vervoersclassificatie door het bevoegd gezag van inrichtingen bij gebrek
aan beter ook als kapstok wordt gebruikt voor de opslag van vuurwerk. Zoals
de Commissie heeft geconstateerd, zijn juist foutieve classificatie en vooral
de bijzondere omstandigheden van classificatie van vuurwerk bij de opslag
van en het werken met vuurwerk redenen om uiterst voorzichtig te zijn met
het zonder meer hanteren van de vervoersclassificatie. Terecht worden door
de Commissie daarom veel aanbevelingen gedaan om bij de opslag van en het
werken met vuurwerk op een andere wijze dan bij vervoer met classificatie
om te gaan. In het ontwerp-Vuurwerkbesluit wordt in het geval van opslag dan
ook van de zwaarste indeling van het vuurwerk uitgegaan.De minister van Verkeer en Waterstaat heeft in de zomer van 2000, nadat
een mogelijke relatie werd gelegd tussen de vuurwerkramp en de vuurwerkexplosie
te Culemborg, onderzoek laten verrichten naar de wijze waarop in de zin van
beleid en regelgeving is omgegaan met het dossier vuurwerk, vanaf de datum
van de vuurwerkexplosie te Culemborg.De minister heeft, mede gelet op het onderzoek van de Inspectie Milieuhygiëne
en de RVI naar de (on-)juistheid van vuurwerkclassificatie en vooruitlopend
op de rapportage van de Commissie, vastgesteld dat anders moet worden omgegaan
met de classificatie van vuurwerk en dat aanvullende nationale regels voor
het vervoer vooralsnog nodig zijn. Daarom heeft zij in december 2000 in VN-verband
de classificatie van vuurwerk op de agenda gezet. Nederland zal in VN-verband
in juli 2001 komen met een plan van aanpak om classificatie voor het vervoer
van vuurwerk op een praktische en handhaafbare manier te regelen. Vooruitlopend
daarop is de minister van Verkeer en Waterstaat gestart met een proces om
te komen tot het verscherpen van de transportregels voor het vervoer van vuurwerk.
Deze maatregelen treden per 1 juli 2001 in werking. De minister van BZK heeft
in dit kader op 16 augustus 2000 de betrokken overheden en hulpverleningsdiensten
geïnformeerd over de verkeerde labelling van vuurwerk.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerDe Commissie constateert dat de inspectie Milieuhygiëne (IMH) voor
de praktijk van de vergunningverlening voor individuele gevallen en voor het
toezicht op individuele inrichtingen steeds meer op de achtergrond is geraakt.
Het kabinet constateert met de Commissie dat gaande de jaren tachtig en negentig
is gekozen voor een steeds terughoudender gebruik van de bevoegdheden als
wettelijk adviseur en inzake tweedelijns toezicht. Na zijn aantreden heeft
de huidige minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
besloten tot een duidelijke versterking van de toezichthoudende rol van de
IMH. Het kabinet deelt de mening van de Commissie dat daarvoor alle aanleiding
was.De Commissie constateert dat de rijksoverheid er ruim dertien jaar na
de inwerkingtreding van de Wet milieugevaarlijke stoffen nog altijd niet in
was geslaagd om een op die wet te baseren regeling voor het afleveren en bezigen
van professioneel vuurwerk te ontwerpen. Het kabinet onderschrijft deze conclusie.
Bij het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft totstandkoming van regelgeving terzake van professioneel vuurwerk te
weinig prioriteit gekregen en is mede daardoor te traag verlopen.De Commissie constateert dat de IMH (Gelderland) niet betrokken was bij
het strafrechtelijk onderzoek naar de vuurwerkexplosie in Culemborg en ook
niet op de hoogte is gesteld van de resultaten ervan. De Commissie vindt dat
de IMH zich actief op de hoogte had moeten stellen van de resultaten van het
onderzoek. Binnen het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer is de directie Stoffen, Veiligheid en Straling door een notitie
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de CPR
op de hoogte gesteld van de feiten rond de vuurwerkexplosie in Culemborg.
In deze notitie, zonder de (toen nog) vertrouwelijke rapporten, werd aandacht
gevraagd voor maatregelen binnen de inrichting en aandacht voor de externe
veiligheid buiten de inrichting. De Commissie constateert terecht dat Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zich naar aanleiding van deze notitie
nader op de hoogte had moeten stellen van de onderzoeken naar de vuurwerkexplosie,
omdat dit ministerie immers verantwoordelijk was voor regelgeving op basis
van de toenmalige Hinderwet en een eigen verantwoordelijkheid had voor het
externe veiligheidsbeleid voor inrichtingen, waaronder ook vuurwerkbedrijven. Het kabinet heeft naar aanleiding van de vuurwerkramp vastgesteld dat
er geen adequate regelgeving voor professioneel vuurwerk bestond. De minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft daarop het
initiatief genomen om op korte termijn nieuwe, aangescherpte regels met betrekking
tot vuurwerkbedrijven op te stellen. Het ontwerp-Vuurwerkbesluit is in februari
2001 naar de Tweede Kamer gestuurd. Er wordt naar gestreefd om het Vuurwerkbesluit
nog voor het einde van dit jaar in werking te laten treden. De minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zal – naast de
instelling van de onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen –
zorgdragen voor de oprichting van een expertisecentrum externe veiligheid
en vuurwerk bij het RIVM. Het kabinet heeft besloten om de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer te belasten met de interdepartementale
coördinatie van het externe veiligheidsbeleid ten aanzien van gevaarlijke
stoffen. De in deze alinea genoemde onderwerpen worden in hoofdstuk 3 verder
uitgewerkt.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft in overleg met de ministers van Defensie en Verkeer en Waterstaat, vooruitlopend
op de inwerkingtreding van het Vuurwerkbesluit, verschillende maatregelen
genomen. De gemeenten zijn door de minister van Defensie geïnformeerd
over munitie-opslag. De Inspectie Milieuhygiëne heeft in samenwerking
met de Rijksverkeersinspectie gericht onderzoek verricht bij vuurwerkbedrijven
naar de classificatie van vuurwerk. De Inspectie Milieuhygiëne heeft
onderzoek verricht naar de externe veiligheid rond munitie-opslagen van het
ministerie van Defensie. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer heeft de gemeenten geïnformeerd over interim beleid ten
aanzien van vuurwerk en in juli 2001een rapport over de inventarisatie en
controle van de in Nederland aanwezige vuurwerkbedrijven aan de Tweede Kamer
aangeboden.Door enkele leden van de Tweede Kamer zijn vragen gesteld naar aanleiding
van het rapport van de rijksinspecties over de follow-up van de vuurwerkexplosie
in Culemborg. Deze vragen zijn beantwoord door de minister van Justitie, met
uitzondering van de vraag of de indertijd door de procureur-generaal geconstateerde
hiaten in controle en toezicht en de afstemming daarbij tussen de betrokken
instanties inmiddels zijn opgelost. Naar het oordeel van het kabinet worden
deze hiaten in het ontwerp-Vuurwerkbesluit opgelost.Concrete maatregelen van het kabinetNaast de concrete maatregelen die in het vervolg van dit kabinetsstandpunt
worden genoemd geldt de vraag hoe de controleerbaarheid van het overheidshandelen
met betrekking tot veiligheidsbeleid beter mogelijk kan worden gemaakt. Hoe
wordt voor de burger zichtbaar dat de overheid de zorg voor veiligheid tot
haar belangrijkste taken rekent? Hoe is daadwerkelijke handhaving en toezicht
door de overheid verzekerd?Het kabinet meent dat de overheid in al zijn geledingen voor optimale
transparantie met betrekking tot het veiligheidsbeleid moet zorgdragen. Daar
is volgens het kabinet het volgende voor nodig:• openbare rapportages over het veiligheidsbeleid door het gemeentebestuur
aan de gemeenteraad;• een wettelijk in te stellen registratieplicht voor risicovolle
situaties voor gevaarlijke stoffen, en verbonden daaraan een verbeterde beschikbaarheid
van informatie over risicosituaties voor burgers;• zelfevaluatie door overheden;• verplichte audits van het veiligheidsbeleid dat door overheden
wordt gevoerd;• benchmarking tussen overheden; • inspectie-onderzoeken naar activiteiten van alle betrokken overheden,
waarbij de resultaten van deze onderzoeken direct aan de relevante volksvertegenwoordiging
worden aangeboden en daarmee openbaar worden gemaakt.Om te voorkomen dat de aandacht voor het veiligheidsbeleid in de loop
van de tijd zou kunnen wegzakken dienen deze maatregelen goed verankerd te
worden.2.3 Verantwoordelijkheidsverdeling veiligheidsbeleidDe uitvoering van veel aanbevelingen van de Commissie behoort tot de verantwoordelijkheid
van het lokale bestuur. Dit sluit aan bij de bestaande verantwoordelijkheidsverdeling
binnen de Nederlandse overheid met betrekking tot veiligheid. De primaire
verantwoordelijkheid voor het bevorderen van veiligheid ligt op lokaal niveau,
waar lokale partners – veelal onder regie van de gemeente – het
veiligheidsbeleid vormgeven. Burgers verwachten van de overheid dat zij het
veiliger maken van de samenleving tot haar kerntaken rekent. In het Integraal
Veiligheidsprogramma (kamerstukken II, 1998/1999, 26 604, nr. 1) is in
dit verband het belang van lokaal integraal veiligheidsbeleid benadrukt. Het
is de gemeente die hiervoor moet zorgdragen. Het kabinet streeft ernaar dat
op korte termijn in alle gemeenten lokaal integraal veiligheidsbeleid wordt
ontwikkeld. Om dat te kunnen realiseren beziet de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties of een voorziening kan worden ingesteld die gemeenten
hierbij kan ondersteunen.Naast de gemeenten, provincies en het Rijk hebben bedrijfsleven, maatschappelijke
organisaties en burgers een eigen verantwoordelijkheid voor veiligheid. In
het Integraal Veiligheidsprogramma heeft het kabinet aangegeven dat het bevorderen
van integrale veiligheid een kerntaak is van de overheid, maar dat de overheid
niet alléén de samenleving veiliger kan maken. Zij heeft daar
anderen bij nodig. Vanwege het noodzakelijke draagvlak, maar ook omdat de
partners kennis hebben over het tegengaan van onveiligheid op hun terrein.
De Commissie heeft in dit verband de verantwoordelijkheid van de ondernemer
benadrukt. Hij is als eerste gehouden zorg te dragen voor een veilige en voorschriftconforme
uitoefening van zijn activiteiten.Het kabinet heeft in het Integraal Veiligheidsprogramma aangegeven het
als zijn taak te zien om andere partijen en actoren aan te spreken op hun
verantwoordelijkheden en betrokkenheid. Een heldere verdeling van taken en
verantwoordelijkheden, en een goede samenwerking is noodzakelijk voor een
succesvol veiligheidsbeleid. Het kabinet doet in dit kabinetsstandpunt voorstellen
om daar waar nodig verantwoordelijkheden te verduidelijken of beter te verdelen.Een succesvol veiligheidsbeleid betekent niet dat alle risico's in onze
samenleving kunnen worden uitgesloten. Ook bij een maximale inzet om risico's
zoveel mogelijk terug te brengen blijven er risico's over. Risico's die ook
kunnen leiden tot een ramp. Inmiddels heeft het kabinet in overleg met de
medeoverheden het initiatief genomen om te komen tot een discussie over risico's
in de samenleving en de wijze waarop deze kunnen worden beperkt.2.4 Regelgeving, toezicht en handhavingGedurende de twintigste eeuw heeft de toegenomen complexiteit van de samenleving
geleid tot meer en ingewikkelder regelgeving. Handhaving van deze regels heeft
daarmee niet altijd gelijke tred gehouden. Verschillende problemen spelen
in dat verband een rol, zoals de problematiek van tegenstrijdige
of complexe regelgeving. In hoofdstuk 1 is aangegeven dat het kabinet in overleg
met de mede-overheden is overeengekomen een taskforce in te stellen die als
taak heeft voorstellen te ontwikkelen voor de manier waarop de complexiteit
van regelgeving kan worden verminderd en geconstateerde tegenstrijdigheid
kan worden weggenomen. Hierbij zal het MDW-traject «servicegerichte
overheid» worden betrokken.Het kabinet ziet op het gebied van veiligheid alle reden om te komen tot
een omslag in wat de Commissie aanduidt als «een bestuurscultuur van
afzien van handhaven».De Commissie merkt op dat weliswaar door personen en organisaties waarde
wordt gehecht aan vrijheid en eigen verantwoordelijkheid, maar dat bij calamiteiten
de blik nadrukkelijk wordt gericht op de overheid. «De overheid moet
op afstand blijven, zo heet het. Het is opvallend dat de toon van het maatschappelijk
debat op slag verandert zodra zich een incident voordoet. (...) De vraag wordt
dan gesteld waar de overheid was en wat zij heeft gedaan om de calamiteit
te voorkomen en om de gevolgen ervan zoveel mogelijk te beperken».Deze constatering onderstreept dat de overheid haar verantwoordelijkheid
niet kan en mag ontlopen. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid
haar verantwoordelijkheid voor toezicht en handhaving neemt. Uiteraard is
een vergunninghouder zelf verantwoordelijk voor de naleving van de wettelijke
regels en de vergunningsvoorschriften. In aanvulling daarop berust bij de
overheid de verantwoordelijkheid een zo hoog mogelijk niveau van naleving
te realiseren. Het is echter onvermijdelijk dat in de praktijk de gemeentebesturen,
als eerstverantwoordelijke voor het veiligheidsbeleid, prioriteiten stellen
bij de handhaving. De handhavingscapaciteit is immers beperkt. De Commissie
merkt terecht op dat de overheid de verantwoordelijkheid heeft «om toereikend
toezicht te houden op de naleving van de door haar gestelde regels (...),
zeker wanneer die strekken tot het beschermen van (de veiligheid en andere
belangen, en rechten van) anderen». Deze overwegingen zijn van belang
in het licht van de cultuuromslag die de Commissie bepleit.De Commissie stelt met betrekking tot gedogen dat het begrip gedogen te
veel eer is voor wat in Enschede feitelijk is gebeurd. Het kabinet deelt die
opvatting. In het geldend gedoogbeleid is geen plaats meer voor «stilzwijgend
gedogen» of «een onrechtmatige toestand maar op zijn beloop laten».
Gedogen dient altijd expliciet plaats te vinden en altijd tijdelijk van aard
te zijn. Gedogen moet ingebed zijn in maatregelen om die tijdelijkheid te
kunnen effectueren en dient altijd verantwoord te worden aan het vertegenwoordigend
orgaan dat de regels vaststelde waarvan de overtreding wordt gedoogd. Deze
voorwaarden zijn in de nota «Grenzen aan gedogen» (kamerstukken
II, 1996/1997, 25 085, nrs. 1 en 2) al scherp verwoord.Het kabinet is er zich van bewust dat de termen toezicht en handhaving
door elkaar lopen, en dat ook de aard van toezicht niet in alle gevallen dezelfde
is. Onder handhaving verstaat het kabinet, in lijn met het rapport «Handhaven
op niveau» van de Commissie Bestuursrechtelijke en Privaatrechtelijke
Handhaving (Commissie Michiels), het doen naleven van rechtsregels. Het kabinet
benadrukt dat, ten behoeve van het realiseren van de door de Commissie bepleite
cultuuromslag, handhaving op een gedegen beleid dient te berusten en gekenmerkt
wordt door een rationele benadering gericht op een verantwoord niveau van
naleving. Het is gewenst dat het bestuur op basis van een risico-analyse prioriteiten
bij de handhaving jaarlijks in een concreet handhavingsplan vastlegt. De belangrijkste
beleidskeuzen bij de handhaving behoren democratisch gelegitimeerd te zijn.
Het handhavend bestuur behoort ook geregeld verantwoording af te leggen aan
het vertegenwoordigend orgaan over de stand van zaken. Deze democratische
verantwoording versterkt de prikkel om daadwerkelijk toezicht uit te oefenen
en te handhaven.Een verantwoordingssysteem dat minder gericht is op alleen regels en meer
op beleid in de vorm van toezichts- en handhavingsproducten, zorgt ervoor
dat het bestuur dat verantwoording aflegt dichter bij toezicht en handhaving
komt te staan. Het bestuur en de verschillende uitvoerende handhavers zoeken
daarbij steeds de benodigde samenwerking. Over en weer spreken zij elkaar
aan op gemaakte afspraken. In de praktijk worden instrumenten die de kwaliteit
van de handhaving waarborgen verder ontwikkeld en toegepast. Bij geconstateerde
overtredingen wordt zonodig opgetreden door het (doen) beëindigen van
de onrechtmatige situatie en het bestraffen van de overtreder.Specifiek voor de vuurwerkregelgeving bepleit de Commissie de ontwikkeling
van een toezichtbeleid door het bevoegd gezag, een actieve afstemming met
de Inspectie Milieuhygiëne en de periodieke verslaglegging daarover door
de politiek verantwoordelijke bestuurders aan het vertegenwoordigend orgaan.
Het kabinet neemt deze aanbeveling over. Dit zal ertoe bijdragen dat de actieve
betrokkenheid van bestuurders bij vergunningverlening en handhaving wordt
versterkt. Voor de versterking van het tweedelijns toezicht op het gebied
van vuurwerkregelgeving is inmiddels door de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer besloten om de Inspectie Milieuhygiëne
uit te breiden.ToezichtHet dit voorjaar te verschijnen kabinetsstandpunt Toezicht zal, onder
andere in reactie op het advies van de commissie Borghouts, een algemeen kader
geven waaraan toezichthouders moeten voldoen. Uitgangspunt vormt een strikte
functiescheiding tussen beleid, uitvoering en toezicht in de ambtelijke organisatie.
Daarnaast is het formuleren en toepassen van consistent toezichtsbeleid noodzakelijk
om adequaat invulling te geven aan de toezichtsfunctie. Zo komt ook de directe
bestuurlijke betrokkenheid bij het toezichtsbeleid beter tot zijn recht. Het
kabinetsstandpunt zal verder betrekking hebben het bevorderen van afstemming
en op de zachte kanten van het toezicht, zoals onderlinge verhoudingen, organisatie-
en bestuurscultuur en het hanteren van een actief personeelsbeleid. Teneinde
informatie-uitwisseling en coördinatie tussen toezichthouders te bevorderen
zal het kabinetsstandpunt een doorlichting van toezichtsarrangementen op rijksniveau
in het vooruitzicht stellen.Handhaven op niveauIn het kabinetsstandpunt «Handhaven op niveau» (kamerstukken
II, 1999/2000, 26 800 VI, nr. 67) heeft het kabinet zijn plannen uiteengezet
om burgers en overheden nadrukkelijk te prikkelen hun verantwoordelijkheid
te nemen om de naleving van de regels te bevorderen. Daarmee wil het kabinet
een aanzet geven tot een meer offensief en slagvaardig handhavingsbeleid.
Een gedegen analyse van de risico's en een goede afweging ten aanzien van
de vraag welke interventie het beste aan een goede naleving kan bijdragen,
vormen daarvan het beginpunt. Een versterking van de samenwerking tussen de
verschillende handhavers of inspectiediensten kan vervolgens helpen om de
beschikbare handhavingscapaciteit doelmatig in te zetten. Op die wijze ontstaat
ook inzicht in mogelijkheden tot effectieve preventie, terwijl voor handhavingstekorten
minder ruimte ontstaat. In dit kader is een MDW-werkgroep «Toezicht
op het bedrijfsleven» ingesteld, die zich richt op de versterking van
het presteren van het toezicht in termen van naleving van de wet bij zo laag
mogelijke lasten. De werkgroep zal in de zomer van 2001 aan het kabinet rapporteren.Naar aanleiding van het kabinetsstandpunt «Handhaven op niveau»
is op29 november 2000 een stuurgroep onder voorzitterschap van
dr. R.W. Welschen ingesteld, die handreikingen ontwikkelt voor de handhaving
op de diverse terreinen. Minstens één maal per jaar zal de stuurgroep
verslag uitbrengen over haar werkzaamheden aan de minister van Justitie.In het kabinetsstandpunt «Handhaven op niveau» komt ook de
rechtspositie van derden bij sanctiebesluiten aan de orde. De minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft in dat kader
en naar aanleiding van het voorontwerp voor de vierde tranche van de Algemene
wet bestuursrecht een onderzoek laten uitvoeren naar de vraag hoe sterk de
burger staat die via rechtsbescherming handhaving van het milieurecht wil
afdwingen. Als het om het milieu en de veiligheid van de mens gaat, moeten
burgers er op kunnen vertrouwen dat bestuursorganen waar nodig voortvarend
optreden tegen milieu-overtredingen en de nadelen daarvan ongedaan maken.
Bovendien moeten zij – ingeval dat vertrouwen lijkt te worden beschaamd
en overtredingen voortduren – kunnen bewerkstelligen dat bestuursorganen
alsnog hun verantwoordelijkheid voor bestuurlijke handhaving nemen.Tegelijkertijd werkt het kabinet aan de verdere ontwikkeling van instrumenten
als kwaliteitsborging en wetgevingssimulatie met het oog op handhaafbaarheid.
Het kabinet ondersteunt in dat verband de samenwerking tussen het Expertisecentrum
Rechtshandhaving van het ministerie van Justitie en de informatievoorziening
van de Vereniging Nederlandse Gemeenten ten behoeve van de bestuurlijke handhaving
en het op initiatief van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en het Openbaar Ministerie gestarte project ter verbetering
van de handhaafbaarheid van de milieuregelgeving. De beleidsvoornemens in
het kader van de strafrechtelijke handhaving van de ordeningswetgeving worden
nog dit voorjaar vastgelegd in een Beleidsplan Bijzondere Opsporingsdiensten.
Het beleidsplan zal periodiek aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Het kabinet
wil met deze operatie bij dragen aan een gericht toezicht, een gerichte signalering
naar het vakdepartement, dat vervolgens slagvaardiger kan handhaven, en aan
integrale strafrechtelijke handhaving.In het Regeerakkoord is reeds aangegeven dat het bestuur verplicht zou
moeten worden aan burgers en bedrijven op samenhangende wijze relevante informatie
aan te bieden. In dit verband bestaat het voornemen in de Algemene wet Bestuursrecht
een «coördinatieregeling» en een «informatieregeling»
op te nemen. De coördinatieregeling geeft een regeling voor situaties
waarin voor bepaalde activiteiten (zoals het starten van een bedrijf) verschillende
overheidsbesluiten nodig zijn. De regeling voorziet in de aanwijzing van een
coördinerend bestuursorgaan die de procedurele en inhoudelijke samenhang
bewaakt. De informatieregeling leidt tot een inspanningsverplichting om aanvragers
die een bepaalde activiteit willen verrichten, informatie te geven over de
besluiten die verder nog moeten worden aangevraagd om die activiteit te kunnen
uitvoeren. Deze regeling kan van betekenis zijn voor een verbeterde afstemming
of integratie van activiteiten van toezichthouders en zo een goede naleving
van de regels vergemakkelijken. Het hiertoe strekkende wetsvoorstel zal naar
verwachting rond de zomer van 2001 gereed zijn.Openbare inrichtingen en ICTHet op 21 februari jl. verschenen kabinetsstandpunt (kamerstukken II,
2000/2001, 24 036, nr. 207) naar aanleiding van het MDW-rapport «Openbare
inrichtingen» behandelt een deel van de problematiek die door de Commissie
is beschreven. Daaruit blijkt dat knelpunten in de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
van wet- en regelgeving met betrekking tot openbare inrichtingen
onder meer zijn terug te voeren op de organisatie en werkwijze bij gemeenten
en handhavers. Vereenvoudigen van het vergunningenstelsel en stroomlijning
in de uitvoering daarvan kunnen oplossingen bieden. Inzet van informatie-
en communicatietechnologie (ICT) kan daaraan bijdragen, bijvoorbeeld doordat
de overheid burgers en bedrijven op samenhangende wijze, en waar mogelijk
via één loket (Overheidsloket 2000) kan voorzien van publieke
informatie en diensten. Door het toegankelijk maken van relevante gegevens
wil het kabinet de samenleving maximaal betrekken bij een goede naleving van
de wettelijke regels. Eén dezer dagen verschijnt een discussienota
over de toekomst van de milieuwetgeving, waarin wordt voorgesteld dat op korte
termijn de mogelijkheden van toepassing van ICT in het kader van de milieuwetgeving
in kaart worden gebracht. 3 VUURWERK, VERGUNNINGEN EN EXTERNE VEILIGHEID3.1 Vuurwerkbeleid3.1.1 Huidige regelgevingVele partijen zijn betrokken bij het vuurwerkbeleid. Om hierin inzicht
te verkrijgen, wordt in deze paragraaf kort ingegaan op de regelgeving en
verantwoordelijkheden met betrekking tot de vuurwerkketen, voorzover deze
relevant zijn voor de reactie op de aanbevelingen van de Commissie. Belangrijke
elementen van deze vuurwerkketen zijn: productie, internationaal transport,
import (met opslag tijdens vervoer), nationaal transport, opslag en werken
met vuurwerk, handel en bezigen (= vuurwerk opstellen en afsteken).De productie van vuurwerk vindt vooral in China plaats. Daar wordt het
vuurwerk geclassificeerd naar gevarenklasse. Voor het transport geldt internationale
regelgeving, aangevuld met nationale regelgeving.De eisen voor de classificatie in het vervoer vloeien voort uit aanbevelingen
van het Economisch en Sociaal Comité van de Verenigde Naties. Deze
aanbevelingen vormen de basis van internationale voorschriften voor het vervoer
van gevaarlijke stoffen over de zee, het spoor, de weg, de binnenwateren en
door de lucht. Uitgangspunt hierbij is dat de aangesloten staten de in andere
lidstaten uitgevoerde classificaties accepteren. Dit betekent dan ook dat
een land, waarin de productie plaats vindt, de verantwoordelijkheid heeft
voor het toezicht op de juiste classificatie van het vuurwerk.De classificatie houdt in dat gevaarlijke stoffen worden geïdentificeerd
op hun «gevaars»eigenschappen en op basis daarvan een classificatie
meekrijgen. De verpakking kan bij vuurwerk de classificatie beïnvloeden
door de beschermende werking hiervan. De classificatie is dan ook primair
bedoeld voor het vervoer en is niet zonder meer te gebruiken in een inrichting
waar het vuurwerk wordt opgeslagen en uitgepakt.Met betrekking tot vuurwerk zijn de volgende hoofdlijnen van het classificatiesysteem
van belang: klasse 1.1. gevaar voor massa-explosie; klasse 1.2. gevaar voor
scherfwerking; klasse 1.3. gevaar voor brand en gering gevaar voor luchtdruk-
of scherfwerking of met gevaar voor beide, maar niet met gevaar voor massa-explosie;
 klasse 1.4. gering explosiegevaar en gevolgen hoofdzakelijk beperkt tot de
verpakking.De Nederlandse bijdrage aan deze internationale regelgeving met betrekking
tot de classificatie voor het vervoer wordt door de minister van Verkeer en
Waterstaat verzorgd.Met de EU-kaderrichtlijnen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over
de weg en over het spoor zijn de internationale regels ook van toepassing
verklaard voor het nationale vervoer van gevaarlijke stoffen.Deze regels en de kaderrichtlijnen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen
over de weg, het spoor, de binnenwateren en door de lucht zijn in Nederland
geïmplementeerd in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen en in uitvoeringsregelingen.
Voor het buitengaats zeevervoer van gevaarlijke stoffen op een Nederlands
schip zijn de internationale aanbevelingen bindend vastgelegd in het Handboek
Gevaarlijke Stoffen op grond van de Schepenwet.De Rijksverkeersinspectie is verantwoordelijk voor het toezicht op het
vervoer van gevaarlijke stoffen krachtens de Wet vervoer gevaarlijke stoffen. Dit geldt ook voor andere toezichthoudende en opsporingsinstanties
die ingevolge de Wet vervoer gevaarlijke stoffen hiervoor zijn aangewezen.
Binnen de reikwijdte van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen strekt deze verantwoordelijkheid
zich ook uit tot de opslag gedurende een korte periode in afwachting van verder
vervoer, hetgeen aan de orde is bij havenbedrijven.Ook is de Rijksverkeersinspectie nu nog, tot de inwerkingtreding van het
Vuurwerkbesluit (zie paragraaf 3.1.2.), belast met de afgifte van vergunningen
voor het afleveren en bezigen van professioneel vuurwerk en het toezicht op
de naleving van de daaraan verbonden voorschriften.De concentratie van de vervoerscontroles met betrekking tot vuurwerk ligt
bij de vervoersinrichtingen in de haven van Rotterdam.Het opslaan en werken met vuurwerk vindt plaats in inrichtingen. Deze
inrichtingen vallen onder de Wet milieubeheer. Deze wet behoort tot de beleidsverantwoordelijkheid
van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
De gemeente is het bevoegd gezag voor een inrichting waar vuurwerk wordt opgeslagen
en/of bewerkt. Bij het afgeven van de vergunning wordt tot op heden de directie
Materieel Koninklijke Landmacht als wettelijk adviseur betrokken. De gemeente
verbindt voorschriften aan de vergunning die nodig zijn ter bescherming van
het milieu, waaronder de externe veiligheid en ziet toe op de naleving van
de vergunningvoorschriften door diegene die de inrichting drijft. De krachtens
de Wet milieubeheer door de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer aangewezen ambtenaren houden toezicht in de tweede lijn (dat
wil zeggen toezicht op en advies aan gemeenten bij de uitvoering van de Wet
milieubeheer).Het afleveren van dit vuurwerk door importeurs aan bedrijven is nu gebonden
aan een vergunning op grond van het Reglement Gevaarlijke Stoffen, artikelen
41, resp. 33. Hetzelfde geldt voor het bezigen van professioneel vuurwerk
(opstellen en afsteken) bij evenementen. Deze regelgeving is gebaseerd op
de Wet Gevaarlijke Stoffen die op 1 augustus 1996 vervangen is door de Wet
vervoer gevaarlijke stoffen. De Wet Gevaarlijke Stoffen richtte zich niet
alleen op het vervoer, maar ook op andere handelingen zoals het bezigen van
professioneel vuurwerk. Met de vervanging van deze wet door de Wet vervoer
gevaarlijke stoffen in 1996 zou de betrokkenheid van het ministerie van Verkeer
en Waterstaat bij het bezigen (zijnde opstellen en afsteken van vuurwerk)
eindigen en zou deze taak worden overgenomen door het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Bij de inwerkingtreding van het Vuurwerkbesluit
wordt deze overname gerealiseerd.In augustus 1999 – negen maanden voor de ramp in Enschede –
bleek dat de invoering van een publiekrechtelijke erkenningsregeling met de
vuurwerkbranche niet haalbaar was omdat naar de mening van het Rijk de door
de vuurwerkbranche gewenste regeling te weinig aangrijpingspunten voor handhaving
zou bieden. De ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en Verkeer en Waterstaat hebben toen besloten dat er in afwachting van de
totstandkoming van het Vuurwerkbesluit voor de overgangsperiode beleidsregels
zouden worden opgesteld met heldere criteria voor de afgifte van bezigingsvergunningen.
Dit ook ter voorbereiding op de millenniumwisseling, waarbij naar verwachting
veel vuurwerk zou worden gebezigd.Deze beleidsregels zijn in een schrijven van de Minister van Verkeer en
Waterstaat aan de vuurwerkbranche op 3 augustus 1999 meegedeeld. Zij bevatten
voorschriften voor de vergunningverlening, o.a. inzake de vakbekwaamheid van
de betrokken personen, de bedrijfsvoering, de verplichte aansprakelijkheidsverzekering
en de melding van de plaats, de datum en het tijdstip van bezigen. In december 1999 is door de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer de Regeling professioneel vuurwerk 1999 getroffen
op grond van artikel 31 van de Wet milieugevaarlijke stoffen. Deze voorziet
in een strafbaarstelling van een overtreding van de voorschriften voor het
bezigen van professioneel vuurwerk op basis van het Reglement Gevaarlijke
Stoffen. Op 30 november 2000 is deze regeling door de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer voor nog 1 jaar verlengd. Artikel 31
Wet milieugevaarlijke stoffen schrijft voor dat na verloop van dit tweede
jaar de regeling moet worden vervangen door een Algemene Maatregel van Bestuur
op grond van artikel 24 Wet milieugevaarlijke stoffen. Als het Vuurwerkbesluit
niet uiterlijk op 2 december 2001 in werking treedt, zal een dergelijke spoed-Algemene
Maatregel van Bestuur worden vastgesteld.3.1.2 Ontwerp-VuurwerkbesluitNa de vuurwerkramp heeft de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer een nieuw vuurwerkbesluit voorbereid. Dit ontwerp
is op 21 februari 2001 naar de Tweede Kamer gezonden. Dit besluit vervangt
de huidige regelgeving en omvat aangescherpte regels met betrekking tot de
gehele keten van invoer, doorvoer, uitvoer, opslag, vervaardigen dan wel assembleren,
handel, en afsteken van zowel professioneel als consumentenvuurwerk. Voorts
worden in het ontwerp-Vuurwerkbesluit regels gesteld ten aanzien van de externe
veiligheid, waar het gaat om een inrichting waar vuurwerk wordt opgeslagen
of waar met vuurwerk wordt gewerkt. Het gaat daarbij onder andere om veiligheidsafstanden
ten opzichte van kwetsbare objecten en in het vigerende bestemmingsplan voorziene
kwetsbare objecten. Deze regels hebben ook betrekking op de doorwerking van
deze veiligheidsafstanden op het gebied van de ruimtelijke ordening, voorzover
het inrichtingen betreft voor het opslaan of bewerken van vuurwerk. De afstanden
moeten in acht worden genomen bij de situering van nieuwe inrichtingen voor
het opslaan of bewerken van vuurwerk ten opzichte van kwetsbare objecten die
in de nabijheid van dergelijke inrichtingen liggen of op grond van het vigerende
bestemmingsplan aldaar mogen worden gerealiseerd en bij de situering van nieuwe
kwetsbare objecten ten opzichte van bestaande inrichtingen waar vuurwerk aanwezig
mag zijn. De doorwerking van de veiligheidsafstanden komt derhalve tot uitdrukking
bij de verlening van milieuvergunningen en bij de vaststelling van ruimtelijke
ordeningsbesluiten.Het ontwerp-Vuurwerkbesluit gaat wat de externe veiligheid betreft niet
in op de tijdelijke opslag in havens en op de veiligheidsaspecten van het
vervoer van vuurwerk. Voor het vervoer van vuurwerk geldt het bestaande risicobeleid,
gebaseerd op het vervoer van alle stoffen over een transport- as. Voor de
vervoersinrichtingen wordt, zoals dat ook in de toelichting op het ontwerp-Vuurwerkbesluit
is beschreven, de vergunning door het bevoegd gezag zijnde de gemeente of
de provincie, gebaseerd op maatwerk. Voor inrichtingen in het Rijnmond-gebied
worden voor de aan te houden veiligheidsafstanden richtlijnen voor explosieven
in zeehavens gehanteerd.Voor het opslaan en/of bewerken van professioneel vuurwerk en voor het
opslaan van meer dan 10 000 kg consumentenvuurwerk is en blijft een vergunning
krachtens de Wet milieubeheer verplicht en wordt de bevoegdheid tot het verlenen
van die vergunning overgeheveld van het college van burgemeester en wethouders
naar het college van gedeputeerde staten. Voor het opslaan van ten hoogste
1000 kg consumentenvuurwerk kan worden volstaan met een melding aan het college
van burgemeester en wethouders. Voor deze activiteit wordt – net als
nu reeds het geval is – geen vergunningplicht opgenomen.
Voor het opslaan van meer dan 1000 kg tot ten hoogste 10 000 kg consumentenvuurwerk
blijft de vergunningplicht krachtens de Wet milieubeheer in stand. Het college
van burgemeester en wethouders is de bevoegde instantie voor het afgeven van
deze vergunning.Voor het afsteken van professioneel vuurwerk is een vergunning vereist.
In de toekomst is daarvoor een certificaat van vakbekwaamheid noodzakelijk.
Dit certificaat zal, samen met een werkplan, bij het afsteken aan toezichthouders
moeten kunnen worden getoond, evenals een werkplan. De bevoegdheid tot het
verlenen van een dergelijke vergunning wordt overgeheveld van de minister
van Verkeer en Waterstaat naar het college van gedeputeerde staten. Daarnaast
wordt de positie van de brandweer versterkt door deze een adviserende rol
te geven bij het tot stand komen van de vergunning voor de opslag en/of bewerking
van professioneel vuurwerk en bij het verlenen van toestemming voor het afsteken
van dat vuurwerk bij een evenement of voorstelling.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit wordt de bestuurlijke zorg voor het opslaan
en tot ontbranding brengen van vuurwerk zoveel mogelijk in één
hand gelegd, namelijk die van de provincie. Omdat het niet wenselijk is om
àlles in één hand te leggen, is voor het toezicht op
de vervoersregels een uitzondering gemaakt. Deze zal blijven plaatsvinden
door de Rijksverkeersinspectie. Voor opslag van consumentenvuurwerk tot ten
hoogste 10 000 kg blijft de bevoegdheid bij de gemeente in verband met
de samenhang met overige vergunningverlening. Er komt een implementatieplan
voor de uitvoering van het besluit waarin aan afstemming van de handhaving
de nodige zorg zal worden besteed.Het ontwerp-Vuurwerkbesluit bevat een antwoord op een belangrijk deel
van de aanbevelingen van de Commissie die het vuurwerkbeleid betreffen en
het kabinet neemt deze daarmee over. Het ontwerp-Vuurwerkbesluit zal met betrekking
tot de rol van de regionale brandweer worden aangepast in die zin dat de regionale
brandweer in alle gevallen om advies wordt gevraagd bij aanvragen om een vergunning
voor het opslaan van vuurwerk (dus niet alleen voor het opslaan van professioneel
vuurwerk).De regionale brandweer zal overigens een adviserende rol krijgen bij alle
inrichtingen met een effect op de externe veiligheid. Een nadere uitwerking
hiervan wordt gegeven in hoofdstuk 4.5.1.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit is de bevoegdheid voor de vergunningverlening
voor opslag van professioneel vuurwerk overgeheveld naar de provincie. In
de in hoofdstuk 2 genoemde discussienota over de toekomst van de milieuwetgeving
wordt overigens voorgesteld om de bevoegdheden ten aanzien van inrichtingen
ook te bezien vanuit het perspectief van de potentiële risico's voor
gezondheid en veiligheid. Vanwege de voor vergunningverlening en handhaving
noodzakelijke professionaliteit en deskundigheid kan dit ook voor andere dan
vuurwerkinrichtingen leiden tot voorstellen tot herziening van de huidige
bevoegdhedenverdeling.Het kabinet is van mening dat het bevoegd gezag voor vergunningverlening
en toezicht ook moet zorgen dat de voor die taken benodigde expertise voorhanden
is. In het bestuurlijk overleg dat de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer heeft gevoerd met het Interprovinciaal Overleg en
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is afgesproken dat een plan wordt
opgesteld voor de implementatie van het vuurwerkbesluit, waarin op de vereiste
expertise nader wordt ingegaan.Met het ontwerp-Vuurwerkbesluit reageert het kabinet ook op de aanbeveling
van de Commissie om een uitspraak te doen over de vraag of alle klassen en/of
alle typen vuurwerk moeten worden toegelaten tot Nederland en tot gebruik
in ons land. Er is gekozen voor de beleidslijn om vuurwerk alleen
toe te laten binnen strikte randvoorwaarden. Het ontwerp-Vuurwerkbesluit voorziet
in een verplichte melding bij het binnen het grondgebied van Nederland brengen
van alle categorieën vuurwerk. Een bedrijf mag voorts alleen professioneel
vuurwerk opslaan als het aan strikte afstands- en andere eisen voldoet, waarbij
wordt uitgegaan van massa-explosiviteit, ongeacht de classificering van het
professionele vuurwerk. Er is gekozen voor een effectgerichte benadering om
ook bij het meest ernstige ongeval letsel te voorkomen.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit wordt aangegeven wat onder consu- mentenvuurwerk
en onder professioneel vuurwerk wordt verstaan en welke productveiligheidseisen
moeten worden nageleefd. Het onderscheid tussen de beide soorten vuurwerk
is gebruikersgericht beschreven. Er wordt een relatie gelegd met het classificatiesysteem
door te regelen dat consumentenvuurwerk een zodanige verpakking moet hebben
dat deze behoort tot klasse 1.4G of 1.4S. Daarnaast moet de importeur
er voor zorgen dat geïmporteerd vuurwerk is aangeduid met de juiste gevarenklasse
overeenkomstig de classificatie.De Commissie stelt voor om het toezicht op de classificatie te verbeteren
en ten behoeve van de betrouwbaarheid van de classificatie een systeem van
herclassificatie voor opslag, conform regelingen in andere landen door te
voeren. De classificatie voor vervoer, die is gebaseerd op een combinatie
van de aard van het vuurwerk en de verpakking, is immers niet zonder meer
bruikbaar voor de opslag van vuurwerk. In het ontwerp-Vuurwerkbesluit is hierin
voorzien doordat de eisen voor professioneel vuurwerk per definitie zijn afgestemd
op de gevaarzetting van vuurwerk dat is ingedeeld in klasse 1.1G. Deze eisen
gelden ook wanneer het vuurwerk door de fabrikant of importeur voor vervoer
in een andere klasse is ingedeeld.De vervoersclassificatie van het vuurwerk wordt bepaald door het vuurwerk
met inbegrip van de verpakking. Bij opslag wordt dan ook in het ontwerp-Vuurwerkbesluit
gekozen voor een effectgerichte benadering, waarbij van de zwaarste indeling
van het vuurwerk wordt uitgegaan en daarmee ook aan de hiervoor gestelde veiligheidsafstanden.De minister van Verkeer en Waterstaat zal onderzoeken of het mogelijk
is om lijsten te maken van soorten vuurwerk met hun bijbehorende classificatie.
Deze lijsten kunnen dan voor de toezichthoudende instanties een hulpmiddel
zijn om tot een snelle en doelmatige controle te komen. Ook kunnen de lijsten
bekend worden gemaakt, zodat importeurs en andere belanghebbenden daarmee
rekening kunnen houden.Het binnen het grondgebied van Nederland brengen van een product dat niet
op deze lijst voorkomt, kan dan worden tegengehouden, tenzij de importeur
alsnog met een keuring kan aantonen onder welke classificatie het product
valt. Onbekende typen vuurwerk kunnen alleen dan worden toegelaten indien
uit een keuring blijkt dat de opgegeven classificatie juist is. Dit geldt
ook voor consumentenvuurwerk. Om versnippering van handhavingstaken over verschillende
instanties tegen te gaan is voor de controle op het consumentenvuurwerk in
het ontwerp-Vuurwerkbesluit geen rol meer opgenomen voor de Keuringsdienst
van Waren.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit is de verantwoordelijkheid voor de juistheid
van de classificatie van de transportverpakking neergelegd bij de importeur.
Deze is ook verantwoordelijk voor de aanduiding van de bestemming van het
vuurwerk, namelijk voor professioneel dan wel voor particulier gebruik. Die
aanduiding moet zowel op de transportverpakking als op de afzonderlijke vuurwerkartikelen
worden aangebracht.De verantwoordelijkheid van degene die het vuurwerk opslaat, is in het
ontwerp-Vuurwerkbesluit geformuleerd als een afgeleide van de verplichting
voor de importeur. Degene die het vuurwerk opslaat, mag de gevarenklasse
die de importeur op de vervoersverpakking heeft laten aanbren- gen, niet veranderen.Vuurwerk dat niet is voorzien van de aanduiding «bestemd voor professioneel
gebruik» of «bestemd voor particulier gebruik», mag niet
in het maatschappelijk verkeer komen. Daartoe wordt dit niet-geëtiketteerde
vuurwerk gelijk gesteld met professioneel vuurwerk. In combinatie met de Wet
milieubeheer of de Wet op de economische delicten biedt het Vuurwerkbesluit
een toereikende basis om dit niet-geëtiketteerde vuurwerk in beslag te
kunnen nemen. Wel zal in dit verband artikel 1.1.2. lid 2 van het ontwerp-Vuurwerkbesluit
nader worden bezien. Daarnaast zal de toelichting op het Vuurwerkbesluit de
handhavingsaspecten van de regels voor classificatie en etikettering nader
specificeren.In de Nota van toelichting van het ontwerp-Vuurwerkbesluit is beschreven
hoe een certificeringssysteem voor het afsteken van vuurwerk tot stand zal
worden gebracht. Door de provincie zal slechts een vergunning voor het afsteken
van vuurwerk worden verstrekt indien een certificaat van vakbekwaamheid kan
worden getoond. Dit certificaat zal, samen met een werkplan, bij het afsteken
moeten kunnen worden getoond.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit wordt gewaarborgd dat de aanvraag voor
een vergunning voor een inrichting voor professioneel vuurwerk alle gegevens
oplevert die het bevoegd gezag nodig heeft om die vergunning conform de eisen
van het Vuurwerkbesluit te kunnen verlenen. Ook in het Inrichtingenen vergunningenbesluit
milieubeheer wordt geregeld dat de vergunningaanvrager de informatie verschaft
die voor een beoordeling van zijn aanvraag nodig is. Daarnaast heeft het bevoegd
gezag altijd de mogelijkheid om aanvullende informatie te vragen.Om de periode tot het moment waarop het ontwerp-Vuurwerkbesluit in werking
treedt (naar verwachting eind 2001) te overbruggen, zal het kabinet in overleg
met het Interprovinciaal Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
bevorderen dat, bij voorkeur door de betrokken bedrijven zelf, zo snel mogelijk
wordt gerapporteerd over de mate waarin de bestaande professionele vuurwerkbedrijven
voldoen aan het ontwerp-Vuurwerkbesluit.Het ontwerp-Vuurwerkbesluit leidt tot de sanering van een aantal vuurwerkbedrijven.
Voor de sanering van inrichtingen met een naar de huidige maatstaven te hoog
risico kan een beroep worden gedaan op de schadevergoedingsartikelen van de
Wet milieubeheer, mits uiteraard aan de hiervoor gestelde criteria wordt voldaan.3.1.3 Internationale initiatievenNa de vuurwerkramp is veel onderzoek verricht o.a. naar de classificatieregels
voor vuurwerk en de wijze waarop daarmee wordt omgegaan. Uit onderzoek bij
vuurwerkinrichtingen van de Inspectie Milieuhygiëne in samenwerking met
de Rijksverkeersinspectie is gebleken dat veel professioneel vuurwerk als
1.4G is geclassificeerd en als zodanig wordt geïmporteerd in Nederland,
doch bij beproevingen 1.3 kan blijken te zijn en in een aantal gevallen 1.2
of zelfs 1.1 (massa-explosief).Een ander punt is dat pas nadat het dossier Culemborg bij het onderzoek
over de vuurwerkramp te Enschede is betrokken, voor het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en voor het ministerie van Verkeer en
Waterstaat is gebleken hoe combinaties van opgeslagen vuurwerk van verschillende
gevarenklassen zich kunnen gedragen bij een eventuele ontploffing. Indien
een kleine hoeveelheid explosieve stof reagerend volgens gevarenklasse 1.1
samen wordt opgeslagen met een grote hoeveelheid artikelen en materialen van
andere gevarenklassen, wordt bij een eventuele ontploffing de kracht van de (massa)-explosie bepaald door de totaal aanwezige explosieve stof.
In het onderzoek door TNO van april 1991 werd dit als de mogelijke oorzaak
van de grote gevolgen van de vuurwerkexplosie in Culemborg gezien en eveneens
heeft dit fenomeen, aldus ook het onderzoek van de Commissie bij de vuurwerkramp
te Enschede een rol gespeeld bij de omvang van de ramp.Voor het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
is dit reden geweest om in het ontwerp-Vuurwerkbesluit bij de vaststelling
van de veiligheidsafstanden voor het opslaan en/of bewerken van professioneel
vuurwerk per definitie uit te gaan van klasse 1.1.Voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat is dit reden geweest om
in december 2000 het bovenstaande in het United Nations Committee of Experts
on the Transport of Dangerous Goods aan de orde te stellen. Er blijkt veel
steun om dit vraagstuk op de agenda te zetten. Ook China blijkt geïnteresseerd
om bruikbare regelgeving te maken. Door het ministerie van Verkeer en Waterstaat
wordt nu gewerkt aan een systeem dat gebaseerd is op lijsten van vuurwerk
met een vastgestelde classificatie, waar alleen van afgeweken kan worden als
middels proeven inderdaad blijkt, dat een bepaald type van een lichtere categorie
is.Afgesproken is dat Nederland in juli 2001 in Verenigde Naties verband
met een plan van aanpak komt om de classificatie van vuurwerk op een praktische
en handhaafbare manier te regelen.Het eindresultaat zou dan moeten zijn, dat er een internationaal aanvaarde
procedure wordt afgesproken voor het op juiste wijze toepassen van het classificatiesysteem
voor vuurwerk, zodanig dat de gegeven classificatie overeenkomt met de daadwerkelijke
gevaarzetting en daardoor een veilig vervoer mogelijk is.3.1.4 TransportVooruitlopend op het van kracht worden van de internationale afspraken
werkt de minister van Verkeer en Waterstaat aan een interimbeleid ter verscherping
van de transportregels voor het vervoer van vuurwerk. Tot dusverre wordt een
container vuurwerk geclassificeerd volgens de zwaarst aanwezige partij vuurwerk
in de container. De minister van Verkeer en Waterstaat zal voor het binnenlands
vervoer per 1 juli 2001 een aantal artikelen in de Regeling Vervoer over Land
Gevaarlijke Stoffen aanscherpen die betrekking hebben op het transport van
vuurwerk als ware het altijd vuurwerk van klasse 1.1. Het gaat om zaken als
voertuig en uitrusting, opleidingseisen aan de chauffeurs, beperkingen aan
het vervoer door tunnels en aanwijzing van verplichte rijroutes. Ten behoeve
van de effectiviteit van de controle op classificatie zullen vuurwerklijsten
worden ingevoerd zoals hierboven omschreven. De toepassing van een dergelijke
lijst kan op korte termijn plaatsvinden, zij het dat de vuurwerklijst dan
slechts voorziet in een beperkt aantal opsommingen. Uitbreiding van de lijst
zal gestaag worden voortgezet, afhankelijk van testen en informatie uit het
buitenland.Aan de Rijksverkeersinspectie wordt melding gedaan van het vuurwerk dat
zich aan boord van schepen bevindt met bestemming Nederland. De specificatie
zoals opgenomen in het ontwerp-Vuurwerkbesluit kan ook voor de transportcontrole
opgaan, mits de melding wordt aangevuld met netto explosieve massa per product/collo
en de voor het transport benodigde classificatiegegevens. Aan de hand van
vuurwerklijsten en gespecificeerde meldingen kan de Rijksverkeersinspectie
en/of andere inspectiediensten een bureaucontrole uitvoeren op basis waarvan
vervolgens kan worden besloten tot fysieke controle.Het nemen van monsters is een belangrijk instrument bij de reguliere en
thematische inspecties van de Rijksverkeersinpectie. Bij vuurwerk zijn monstername en testen van vuurwerk in de praktijk problematisch vanwege
tijdsbeslag en kostenaspect. Ook mogen vanwege milieuaspecten testen op grote
schaal in Nederland niet meer plaatsvinden. De Rijksverkeersinspectie zal
bezien hoe aan de monstername concreet invulling kan worden gegeven en hoe
bij gerede twijfel het vuurwerk toch kan worden getest.Het ministerie van Verkeer en Waterstaat zal in overleg met het ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer bezien of een testlocatie
geschikt kan worden gemaakt voor het testen van vuurwerkmonsters die bij inspecties
zijn genomen. Zolang er geen testlocatie beschikbaar is zal het testen –
tegen hoge kosten – in het buitenland geschieden. Grootschalige testen
vinden alleen plaats in het buitenland.De Rijksverkeersinspectie kan in de huidige situatie ingevolge het Besluit
vervoer gevaarlijke stoffen en het Reglement Gevaarlijke Stoffen namens de
minister van Verkeer en Waterstaat vergunningen verlenen voor het afleveren
en/of het ter aflevering aanwezig houden en het bezigen van ontploffingsgevaarlijke
stoffen. Alvorens een vergunning voor het afleveren of bezigen wordt verstrekt,
dient de korpschef van de betrokken politieregio ingevolge artikel 41, derde
lid van het Reglement Gevaarlijke Stoffen een oordeel te geven over de aanvrager
en de in de bezigingsvergunning te benoemen deskundige medewerkers. Nadat
was gebleken dat het Besluit politieregisters (Bpolr) er niet in voorzag dat
voor dit doel de politieregisters konden worden geraadpleegd is dit besluit
per 1 februari 2001 in die zin aangepast. Ook na de inwerkingtreding van het
Vuurwerkbesluit zal de korpschef zijn adviesrol behouden.3.1.5 Besluit risico's zware ongevallen 1999Zolang de explosieve eigenschappen van de verschillende klassen professioneel
vuurwerk niet vast staan en de classificatie van dit vuurwerk nog onvoldoende
betrouwbaar is, is het kabinet van mening dat voor de toepassing van het Besluit
risico's zware ongevallen 1999 ervan moet worden uitgegaan dat alle professioneel
vuurwerk massa-explosief is. Dat houdt in dat de drempelwaarden van het Besluit
risico's zware ongevallen 1999 voor «zeer explosief» van toepassing
moeten zijn. Ook is noodzakelijk, zoals de Commissie constateert, om in het
Besluit risico's zware ongevallen 1999 vast te leggen op welke wijze het netto-gewicht
van vuurwerk dient te worden bepaald in verband met de vaststelling of en
zo ja, welke drempelwaarde van het Besluit risico's zware ongevallen 1999
wordt overschreden. Tevens zullen de hoogten van de drempelwaarden worden
aangescherpt, bij voorkeur mede in Europees verband. Aanpassing van het Besluit
risico's zware ongevallen 1999 op deze punten zal zo spoedig mogelijk door
de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer worden
gerealiseerd, waarna het in 2002 in werking kan treden.3.1.6 ArbeidsomstandighedenbesluitDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal het Arbeidsom- standighedenbesluit
aanpassen. De arbeidsveiligheidsrapportage zal in dit besluit worden vervangen
door een aanvullende Risico Inventarisatie en Evaluatie met een aangepast
grenswaardensysteem voor ontplofbare stoffen. Door de toekomstige aanpassing
van het grenswaardensysteem zal een deel van de vuurwerkbedrijven worden verplicht
een aanvullende Risico Inventarisatie en Evaluatie op te stellen. Hierin zullen
ongevalsscenario's, preventiebeleid, veiligheidsbeheerssysteem en het interne
noodplan centraal behoren te staan. Ter ontwikkeling van een aangepast grenswaardensysteem
is een onderzoek gestart. Naar verwachting kan het aangepaste Arbeidsomstandighedenbesluit medio
2002 in werking treden.3.2 Vergunningenbeleid3.2.1 Huidige situatieHet college van burgemeester en wethouders is – met een enkele uitzondering
daargelaten – het bevoegd gezag op het gebied van milieu- en bouwvergunningen,
met dien verstande dat voor bepaalde categorieën van inrichtingen niet
de colleges van burgemeester en wethouders, maar de colleges van gedeputeerde
staten het bevoegde gezag voor milieuvergunningen zijn. Bij het gezag dat
bevoegd is voor de vergunningverlening ligt ook het toezicht op de naleving
daarvan en de bestuursrechtelijke handhaving: het eerstelijnstoezicht. In
de milieuwetgeving is geregeld dat de Inspectie Milieuhygiëne door het
bevoegd gezag in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te brengen
over milieuvergunningaanvragen. Indien het bevoegd gezag bij vergunningverlening
in strijd komt met het rijksbeleid kan de Inspectie Milieuhygiëne, na
goedkeuring door de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer, in beroep gaan bij de Raad van State. De Inspectie Milieuhygiëne
oefent daarnaast toezicht uit op de kwaliteit van de handhaving van de milieuwetgeving
door het bevoegd gezag. De Inspectie Milieuhygiëne kan in dat kader,
net als ieder ander, het bevoegd gezag verzoe- ken om bestuurlijk handhavend
op te treden tegen milieu-overtredingen. Ook kan de Inspectie Milieuhygiëne
bij milieu-overtredingen in overleg met het Openbaar Ministerie het strafrechtelijke
spoor kiezen door het opmaken van een proces-verbaal tegen de overtreder.
In de in hoofdstuk 2 al genoemde discussienota over de toekomst van de milieuwetgeving
worden voorstellen gedaan ter versterking van de bevoegdheden van de minister
van van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van het
tweedelijnstoezicht van de Inspectie Milieuhygiëne.De Wet op de Ruimtelijke Ordening geeft gemeenteraden de bevoegdheid bestemmingsplannen
vast te stellen, waarin niet alleen de bestemming van de grond wordt aangegeven,
maar zo nodig ook in het belang van een goede ruimtelijke ordening voorschriften
worden opgenomen over het toegestane gebruik van grond en opstallen.Aanvragen voor een bouwvergunning moeten door de gemeente worden afgewezen
indien het beoogde bouwwerk of het gebruik ervan in strijd zou zijn met het
bestemmingsplan. Indien een gemeente bijvoorbeeld ter honorering van een bouwaanvraag
vrijstelling wil verlenen van een belemmering daarvoor in het bestemmingsplan,
kan zij een vrijstellingsprocedure volgen als opgenomen in artikel 19 van
de Wet op de Ruimtelijke Ordening.Naast de betrokkenheid van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer bij het opstellen van bestemmingsplannen, heeft het
ministerie ook een wettelijke taak bij het toezicht op de naleving van de
Wet op de Ruimtelijke Ordening. De zogenaamde eerste lijns bevoegdheden op
handhavingsterrein liggen bij de gemeenten, maar de inspecties op de Ruimtelijke
Ordening oefenen in een aantal categorieën tweede lijns handhavingstoezicht
uit.Voor de mogelijk risicovolle inrichtingen is de gemeente veelal bevoegd
gezag. Men moet dan denken aan LPG-tankstations en middelgrote bedrijven waar
gevaarlijke stoffen aanwezig zijn. Dit geldt niet voor de grote risicovolle
inrichtingen die onder de zogenaamde Seveso-II-richtlijn vallen en die volgens
deze richtlijn een veiligheidsrapport moeten opstellen. Hiervoor
is de provincie veelal het bevoegde gezag. Dit veiligheidsrapport wordt integraal
getoetst door milieudienst, arbeidsinspectie en brandweer.3.2.2 Vergunningen en bestemmingsplanDe Commissie bepleit een betere afstemming tussen de bouw- en milieuvergunningen
en de bestemmingsplannen. Voor vuurwerkbedrijven bevat het ontwerp-Vuurwerkbesluit
de (bouw)technische eisen en de afstandseisen die bij het afgeven van een
milieuvergunning en bij het maken of herzien van een bestemmingsplan in acht
moeten worden genomen. Bij het opstellen van het ontwerp-Vuurwerkbesluit zijn
de bouwtechnische eisen in overeenstemming gebracht met de eisen in het Bouwbesluit,
zodat daar geen interne strijdigheid kan ontstaan.Voor andere bedrijven waarbij sprake is van risico's zal de koppeling
tussen de bouw- en milieuvergunningverlening worden geregeld in het kader
van de lopende fundamentele herziening van de milieu- en ruimtelijke regelgeving,
waarbij milieuvoorschriften, bestemmingsplan en bouwregelgeving sluitend worden
afgestemd.Ten aanzien van het vraagstuk van afstemming tussen milieuvergunning en
wettelijk vastgelegde ruimtelijke eisen met betrekking tot afstand houden
of bestemmingsvoorschriften, verwijst het kabinet naar de voor dit jaar aangekondigde
Algemene Maatregel van Bestuur «kwaliteitseisen externe veiligheid inrichtingen».3.2.3 Toezicht op rijksniveauEen betere afstemming op het gebied van de vergunningverlening vergt ook
een betere coördinatie van toezichthoudende taken op dit terrein op rijksniveau.
Het is niet gewenst om de inspectieverantwoordelijkheden voor alle aspecten
van veiligheid bij het rijk onder één dak te brengen. Dat leidt
tot een gebrek aan coördinatie met andere aspecten die bij de gemeentelijke
vergunningverlening een rol spelen. Wel belangrijk is dat de betrokken inspecties
goed samenwerken en tot onderling afgestemde oordelen komen. Het model van
het Besluit risico's zware ongevallen 1999 zal hierbij als voorbeeld dienen.
De activiteiten van de verschillende betrokken overheden, zoals Arbeidsinspectie,
brandweer, gemeente en Inspectie Milieuhygiëne, worden gecoördineerd
door het bevoegd gezag op grond van de Wet milieubeheer.Bij het opstellen van het plan Inspectie Milieubeheer 2000 is er reeds
voor gekozen om aan veiligheid, gezondheid en milieu een hogere prioriteit
te geven. Deze keuze is voor het Inspectieplan van 2001 versterkt doorgezet.
Dit heeft geresulteerd in een groot aantal projecten die zich hier specifiek
op richten zoals een inventarisatie van risicovolle activiteiten en toezicht-projecten
bij bedrijven die onder het Besluit risico's zware ongevallen 1999 vallen
en bij ammoniak-koelinstallaties. Deze lijn zal de komende jaren worden doorgezet
als de integratie van de Inspecties van het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer in 2002 is afgerond. Deze reorganisatie
die in 1999 in gang is gezet, is vooral bedoeld om het toezicht op de uitvoering
en de handhaving van het beleid en de regelgeving van het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, met name in kwalitatief opzicht, verder
te versterken. Dit betekent dat in het Inspectieprogramma voor 2002 al zoveel
mogelijk voor een integrale aanpak van bedrijven en overheden gekozen zal
worden.Het bureau Adviseur Milieuvergunningen dat ressorteert onder de directie
Materieel Koninklijke Landmacht van het ministerie van Defensie heeft thans nog een rol op basis van het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
Milieubeheer en het Besluit aanwijzing toezichthoudende ambtenaren milieuwetgeving.De taken van het bureau Adviseur Milieuvergunningen betreffen advisering
en toezicht in het kader van milieuvergunningverlening door gemeenten. Het
ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, in
casu de Inspectie Milieuhygiene voert op de vergunningverlening en handhaving
tweedelijnstoezicht uit. Vanwege de schaars aanwezige deskundigheid is Defensie
destijds aangewezen als wettelijk adviseur en toezichthouder voor opslagvergunningen
voor ontplofbare stoffen.In het ontwerp-Vuurwerkbesluit is niet meer voorzien in een advies- (en
toezicht)taak voor het bureau Adviseur Milieuvergunningen. Ook de overige
advies- (en toezicht)taken van het bureau op basis van de Wet milieubeheer
worden geschrapt. Hiervoor zullen de betreffende besluiten worden aangepast.Een aandachtspunt in relatie met het schrappen van de adviesrol van het
bureau Adviseur Milieuvergunningen is de algemene adviesrol van de Inspectie
Milieuhygiëne bij vergunningverlening op grond van de Wet milieubeheer.
In het kader van de lopende evaluatie van de wettelijke taken van de Inpectie
Milieuhygiëne zal worden nagegaan of de wettelijk voorgeschreven taak
van het bevoegd gezag om milieuvergunningen voor advies aan de Inspectie Milieuhygiëne
voor te leggen, in stand moet blijven.3.2.4 RegistratieplichtDe minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft de Tweede Kamer bij brief van 7 maart 2001 (kamerstukken II, 2000/2001,
27 628, nr. 1) geïnformeerd over het invoeren van een wettelijke
registratieplicht voor risicosituaties met betrekking tot gevaarlijke stoffen.Inwerkingtreding hiervan zal mogelijk begin 2003 kunnen plaatsvinden.
Het bijhouden van de registratie door overheden wordt verplicht en de onderlinge
informatie-uitwisseling door deze overheden wordt verzekerd. Ook wordt geregeld
dat de burger op een gemakkelijke wijze toegang heeft tot deze informatie.
Door deze registratieplicht komt een centraal databestand voor de registratie
van risicovolle situaties. Bij deze aanpak zijn diverse ministeries betrokken
en deze zullen voorzover aan de orde, reeds bestaande werkzaamheden daaraan
koppelen (zoals bijvoorbeeld de vervoersatlassen van het ministerie van Verkeer
en Waterstaat) en de mogelijkheden bezien die een dergelijke registratie biedt
voor de eigen beleidsterreinen. De informatievoorziening over risicosituaties
door gemeenten aan de burgers komt aan de orde in paragraaf 4.5.1.Bij de uitwerking van de informatievoorziening door gemeenten aan hun
burgers kan mede gebruik worden gemaakt van de informatie die is opgenomen
in de centrale database die ten behoeve van de wettelijke registratieplicht
wordt ontwikkeld.3.3 Externe veiligheid3.3.1 Verantwoordelijkheidsverdeling externe veiligheidHet externe veiligheidsbeleid is gericht op de beheersing van de risico's
vanwege:• het transport van gevaarlijke stoffen (buisleiding, waterwegen,
wegen en spoorwegen);• het gebruik, de opslag en de productie van gevaarlijke stoffen
(inrichtingen);• het gebruik van luchthavens. De geldende normen voor het aanvaardbare risico moeten worden nageleefd
bij het nemen van beslissingen over risico-bronnen (milieuvergunningen, tracébesluiten,
reconstructie van wegen, uitbreiding van luchthavens etc.) en over de ruimtelijke
ordening in de omgeving van die risico-bronnen. Het uitgangspunt is dat eerst
het risico bij de bron zoveel mogelijk wordt gereduceerd. Dat is echter niet
altijd voldoende mogelijk, waardoor het nodig is afstand te scheppen tussen
de bron en kwetsbare functies (huizen, kantoren etc.) in de omgeving.De normen voor het externe veiligheidsbeleid zijn voor het grootste deel
in diverse beleidsnota's aan de Tweede Kamer vastgelegd, maar ontberen een
wettelijke status. Doorwerking van de normen ten aanzien van risico-bronnen
en de ruimtelijke ordening naar beleid is dus vaak niet wettelijk gegarandeerd.Met de Commissie is het kabinet van mening dat het externe veiligheidsbeleid
op rijksniveau meer aandacht behoeft. Het kabinet zal het onderwerp veiligheid
en daarmee ook externe veiligheid hoger op de agenda van de betrokken ministeries
zetten. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
zal het initiatief nemen om een grondige discussie over het externe veiligheidsbeleid
aan te gaan. Daarbij komen de volgende zaken, in onderling verband, aan de
orde.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
zal nog dit jaar een voorstel voor een Algemene Maatregel van Bestuur «kwaliteitseisen
externe veiligheid inrichtingen» bij het kabinet indienen. Daarnaast
zal de minister van Verkeer en Waterstaat in samenwerking met de minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer een voorstel voor
een Algemene Maatregel van Bestuur «externe veiligheid van vervoer»
bij het kabinet indienen. In deze Algemene Maatregelen van Bestuur zullen
de normen worden aangegeven die gehanteerd gaan worden voor inrichtingen (risico-bedrijven)
en transport met betrekking tot het risico voor de omgeving. Bronbeleid (zoals
milieuvergunningen, internationale regelgeving ten aanzien van het vervoer
van gevaarlijke stoffen en het beleid verkeersveiligheid) en ruimtelijke plannen
zullen krachtens deze Algemene Maatregelen van Bestuur daaraan worden getoetst.
Dat leidt tot afstand houden en het al dan niet toestaan van kwetsbare en
minder kwetsbare bestemmingen. Voorafgaand aan de inwerkingtreding van de
aangekondigde regelgeving zal door het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer in samenwerking met het Interprovinciaal Overleg
en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, een overzicht worden vervaardigd
van de bestaande risico-bronnen naar type met de bijbehorende, op de huidige
risiconormen gebaseerde afstanden tot kwetsbare bestemmingen.In het kader van de besluitvorming over deze Algemene Maatregelen van
Bestuur zal het kabinet beslissen of sommige risico-bronnen zich naar hun
aard en betekenis voor de samenleving lenen voor een meer op de effecten bij
ongevallen gebaseerd beleid. Met het oog op de grensoverschrijdende aspecten
die hierbij een rol spelen, zal een internationale oriëntatie bij deze
beleidsvorming worden betrokken.Naar aanleiding van de aanbeveling van de Commissie om de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer te belasten met de
verantwoordelijkheid voor de interdepartementale coördinatie van het
veiligheidsbeleid reageert het kabinet als volgt: het kabinet bevestigt de
huidige verantwoordelijkheidsverdeling. De minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer is verantwoordelijk voor het externe
veiligheidsbeleid ten aanzien van inrichtingen en de minister van Verkeer
en Waterstaat is verantwoordelijk voor het externe veiligheidsbeleid
ten aanzien van het transport van gevaarlijke stoffen. Het kabinet is van
mening dat deze bestaande verantwoordelijkheidsverdeling helder is en dat
er ten aanzien van de verantwoordelijkheidsverdeling geen sprake is van lacunes.
Tevens heeft het kabinet besloten om de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer de verantwoordelijkheid toe te kennen voor de coördinatie
van het externe veiligheidsbeleid ten aanzien van gevaarlijke stoffen. Dit
laat onverlet de onvervreemdbare verantwoordelijkheden en taken van de andere
ministers op dit gebied. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer zal op korte termijn een voorstel indienen bij het kabinet
ten aanzien van de nadere uitwerking van deze coördinerende rol.3.3.2 Technische Adviesraad voor Gevaarlijke StoffenIn hoofdstuk 2 is aangegeven dat het kabinet de huidige Commissie Preventie
van Rampen door gevaarlijke stoffen zal opheffen en zal vervangen door een
onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen. Deze onafhankelijke
raad zal nieuwe inzichten met betrekking tot de veiligheid van het omgaan
met en berekening van de risico's van gevaarlijke stoffen, met inbegrip van
vuurwerk, zowel bij inrichtingen als in het transport, op een adequate wijze
aan de rijksoverheid aanreiken. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer zal het initiatief nemen om deze Raad in te stellen.Instelling zal geschieden conform de Kaderwet Adviescolleges. Na een periode
van vier jaar zal het functioneren van de Raad worden beoordeeld en zal een
besluit worden genomen over het voortbestaan.De doelstelling van de Raad is: «de ministers onafhankelijk te adviseren
over het treffen van technische en technisch-organisatorische maatregelen
ter voorkoming van ongevallen en rampen veroorzaakt door het gebruik, de opslag,
de productie en het vervoer van gevaarlijke stoffen en ter beperking van de
gevolgen van die ongevallen en rampen». Voor de werkwijze van de Raad
wordt een structuur voorgesteld die gelijkenis vertoont met de werkwijze van
de Gezondheidsraad. De Raad brengt openbare adviezen uit aan de ministers
over technische maatregelen en te hanteren analysemethoden. Indien de ministers
akkoord gaan met de adviezen, worden deze opgenomen in de regelgeving.De Raad is onafhankelijk in haar oordeel en geeft technisch-wetenschap-
pelijk advies over te formuleren richtlijnen en risicomodellen. De Raad onderhoudt
een netwerk van nationale en internationale contacten zodanig dat zij een
totaalbeeld van het werkterrein heeft. Ook voert ze een structureel gebruikersonderzoek
uit. Op basis hiervan draagt de Raad een jaarplan aan met een doorkijk voor
een periode van minimaal drie jaar (meerjarenplan). De Raad heeft een onafhankelijk
voorzitter en minimaal acht leden, en wordt ondersteund door een extern secretariaat.
De Raad zal beschikken over een structureel budget. Het eerste jaarplan zal
worden vastgesteld voor het jaar 2002.3.3.3 ExpertisecentrumOp basis van de aanbeveling van de Commissie om een expertisecentrum op
te richten dat de rol vervult van wettelijke adviseur bij de vergunningverlening
aan inrichtingen voor professioneel vuurwerk, zal de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer het initiatief nemen voor het oprichten
van een expertisecentrum externe veiligheid en vuurwerk bij het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne. Dit expertisecentrum zal, in afwijking
van de aanbeveling op dit punt van de Commissie, geen wettelijke adviesrol
krijgen, omdat dit onduidelijkheid over de verdeling van verantwoordelijkheden
in de hand zou werken. Het expertisecentrum moet om die reden ook niet rechtstreeks
onder het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer of de Inspectie Milieuhygiëne vallen. Het kabinet is
voorts van mening dat het bevoegd gezag voor vergunningverlening en toezicht
(onder het vuurwerkbesluit de provincies) zelf primair verantwoordelijk is
voor het voorhanden hebben en aanwenden van de voor die taken benodigde expertise.
Dat geldt ook voor andere complexe vergunningverlening. Zoals al eerder is
aangegeven is in het bestuurlijk overleg dat de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft gevoerd met het Interproviniaal
Overleg en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, afgesproken dat een gezamenlijk
implementatieplan ten aanzien van het Vuurwerkbesluit zal worden opgesteld,
waarin de expertiseopbouw aan de orde komt.Een nationaal expertisecentrum op het gebied van externe veiligheid en
vuurwerk, met een onafhankelijke status en werkend op wetenschappelijke basis,
kan een belangrijk hulpmiddel zijn. Een dergelijk expertisecentrum heeft (desgevraagd)
dan een serviceverlenende taak ten behoeve van de bevoegde gezagen en de toezichthouders
in eerste en tweede lijn. 4 DE ORGANISATIE VAN DE RAMPENBESTRIJDING4.1 InleidingHet kabinet heeft in de eerste paragrafen van deze brief zijn grote waardering
uitgesproken over de inzet van de vele hulpverleners die betrokken waren bij
de bestrijding van de ramp. Hiermee onderstreept het kabinet het oordeel van
de Commissie die opmerkt dat «talloze medewerkers van de verschillende
hulpverleningsdiensten en van andere overheidsdiensten, met moed en grote
inzet voortreffelijk werk hebben geleverd».Uit het onderzoek van de Commissie komen knelpunten naar voren met betrekking
tot het functioneren van de organisaties betrokken bij de rampenbestrijding.
De Commissie heeft daarover waardevolle aanbevelingen gedaan. Het kabinet
is van oordeel dat versterkende maatregelen ten behoeve van de organisatie
van de rampenbestrijding noodzakelijk zijn. Het kabinet zal de aanbevelingen
gericht aan de rijksoverheid zelf ter hand nemen. Daar waar de aanbevelingen
betrekking hebben op het functioneren van de overige partners in de rampenbestrijding
zal het kabinet hen aanspreken op hun verantwoordelijkheden en hen waar nodig
ondersteunen.De Commissie heeft bij de toewijzing van haar aanbevelingen zorgvuldig
de bestuurlijke verantwoordelijkheden ten aanzien van de rampenbestrijding
in acht genomen. Het kabinet is van oordeel dat de toedeling van verantwoordelijkheden
moet worden gehandhaafd. In de brief aan de voorzitter van de Vaste Commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 juni 2000 (kenmerk ES2000/71422)
heeft de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties deze
verantwoordelijkheidstoedeling uiteengezet. De organisatie van de rampenbestrijding
heeft haar bestuurlijke verankering op het gemeentelijk niveau. Alleen daar
kan de afweging worden gemaakt inzake het gewenste zorgniveau. De uitwerking
en coördinatie komen tot stand in de samenwerking op het regionaal niveau.
De provincie heeft toezichthoudende bevoegdheden en een toetsende en bemiddelende
rol bij de voorbereiding. Het Rijk is verantwoordelijk voor het systeem van
de organisatie van de rampenbestrijding en bevordert dat de verantwoordelijke
besturen en diensten hun taken kunnen uitvoeren. Het zorgt voor de wet- en
regelgeving en toetst de kwaliteit van de rampenbestrijdingsketen. Daarnaast
financiert het Rijk een gedeelte van de kosten en treft het aanvullende voorzieningen
voor het grootschalig optreden zoals verbindingen, het waarschuwingssysteem
en het benodigde materieel.Het kabinet zal de aanbevelingen van de Commissie uitwerken binnen het
kader van bovengenoemde verantwoordelijkheidsverdeling. Naast het intensiveren
van het reeds ingezette beleid zal het kabinet stelselversterkende maatregelen
nemen.De mate waarin gemeenten risico's onderkennen en vertalen naar concrete
plannen zal voor de burger en de gemeenteraad inzichtelijk worden gemaakt.
Het toezicht door de provincie wordt geïntensiveerd. Het kabinet zal
de betrokken besturen en instanties verzoeken om de referentiekaders en leidraden
gericht op het in samenhang uitvoeren van brandweer en rampenbestrijdingstaken
verder uit te werken en te concretiseren en zal de besturen en instanties
daarbij ondersteunen.4.2 Hoofdlijnen van beleid rampenbestrijding4.2.1 Beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004Het voorbereiden op en het bestrijden van een ramp vereist de inzet vaneen groot aantal organisaties. Voor een aantal van deze organisaties
is het een activiteit naast de normale dagelijkse werkzaamheden. De kans is
aanzienlijk dat velen niet met een ramp geconfronteerd zullen worden. In deze
constateringen ligt voor een deel de verklaring voor de knelpunten die worden
geconstateerd.Hoewel de inzet van velen bij de voorbereiding op de rampenbestrijding
groot is en de gemeenten en regionale hulpverleningsdiensten zich voluit bewust
zijn van hun verantwoordelijkheid, zijn er knelpunten gesignaleerd in de organisatie
van de rampenbestrijding zoals die is vormgegeven na de opheffing van de Bescherming
Bevolking. In diverse nota's en rapporten is geconstateerd dat de bestuurlijke
aandacht voor verbetering vatbaar is, dat heldere afspraken over de bestuurlijke
en operationele samenwerking deels ontbreken en dat er te weinig wordt geoefend.Het tempo waarmee de knelpunten worden aangepakt is te laag. Zo beschikken
niet alle gemeenten over een risico-inventarisatie en hebben zij deze nog
niet in alle gevallen volledig vertaald naar concrete rampenbestrijdingsplannen.
Daarnaast moeten binnen de aangegeven bestuurlijke kaders en aan de hand van
concrete ervaringen voortvarend verbeteringen worden doorgevoerd.Het beleid voor de komende jaren is vastgelegd in de beleidsnota rampenbestrijding
2000–2004 «De veiligheidsketen gesmeed» (kamerstukken II,
1999/2000, 26 956, nr. 2). De beleidsnota sluit aan bij het Project Versterking
Brandweer en het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen
en is gericht op het verder invoeren van de beleidsvoornemens zoals die zijn
geformuleerd in het kader van beide projecten.In het onderstaande worden de hoofdlijnen van de beleidsnota in het kort
weergegeven.Aan de voorkant van de veiligheidsketen kan door pro-actie en preventie
winst worden geboekt op het terrein van fysieke veiligheid. In het Project
Versterking Brandweer zijn hiervoor referentiekaders opgesteld en aanvullende
initiatieven ontwikkeld. Daarnaast neemt als gevolg van de Seveso-II-richtlijn
van de Europese Unie het takenpakket van de brandweer met betrekking tot pro-actie
en preventie toe. In het kader van de beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004
is daarom voorzien in een bijdrage aan de financiering van extra capaciteit
en deskundigheid voor de uitvoering van deze richtlijn.In de beleidsnota geeft het kabinet aan de regio's te ondersteunen met
een Leidraad Maatramp opdat de regio's kunnen bepalen welke operationele prestaties
de (parate) diensten en de overige betrokkenen moeten kunnen leveren om de
risico's te beheersen.Om te komen tot een eenduidige organisatie van de rampenbestrijding streeft
het kabinet er naar om uiterlijk in 2003 een congruente gebiedsindeling van
de regionale samenwerkingsverbanden van de brandweer en de organisatie voor
geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen in de wet vastgelegd
te hebben. De schaal van de politieregio's is hierbij richtinggevend.Voor zowel de brandweer als voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen worden de organisatie, de taken en de verantwoordelijkheden door
het regionaal bestuur vastgesteld in een organisatieplan. Het organisatieplan
als instrument zal wettelijk verankerd worden. Om daarnaast de samenwerking
binnen regio's te bevorderen zal het regionaal beheersplan rampenbestrijding
eveneens een wettelijke basis krijgen. In het regionaal beheersplan rampenbestrijding
worden de afspraken vastgelegd tussen de betrokken besturen van de brandweer,
de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de politie, de waterschappen en de overige gemeentelijke diensten over het functioneren
van deze diensten als één samenhangende organisatie bij rampen
en zware ongevallen.De rol van de provincie binnen de voorbereiding op de rampenbestrijding
wordt versterkt. Het kabinet is voornemens om de commissaris van de Koningin
een toetsende rol te geven ten aanzien van de kwaliteit van de voorbereiding
op de rampenbestrijding. De commissaris van de Koningin zal worden belast
met de toetsing van de regionale beheersplannen. Hij kan de regionale besturen
verzoeken een beheersplan te wijzigen. Mocht een regionaal bestuur niet tot
overeenstemming kunnen komen dan zal de commissaris van de Koningin het regionaal
beheersplan vaststellen. Deze rol van de commissaris van de Koningin zal in
de wet Rampen en zware ongevallen worden verankerd.In overeenstemming met ondermeer een aanbeveling van de Parlementaire
enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer, zal de commissaris van de Koningin
worden belast met het toetsen van het oefenbeleid. Om besturen in staat te
stellen het oefenbeleid verder te ontwikkelen en tot uitvoering te brengen
zal het kabinet, met name voor het multidisciplinair en bestuurlijk oefenen,
de regio's ondersteunen. In zijn brief van 28 september 2000 (kamerstukken
II, 2000/2001, 26 956, nr. 5) heeft de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties aangegeven op welke wijze dit geschiedt.In bijlage 2 van de beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004 is in
het wetgevingsoverzicht op hoofdlijnen aangegeven welke wijzigingen in de
wetgeving nodig zijn om het in de beleidsnota neergelegde beleid uit te voeren.
Zo wordt in de Wet rampen en zware ongevallen de gemeentelijke verantwoordelijkheid
vastgelegd voor de totstandkoming van een organisatieplan brandweerzorg en
rampenbestrijding en van een regionaal beheersplan rampenbestrijding. Deze
worden door het bestuur van de regionale brandweer vastgesteld. Ook worden
de eisen die aan deze plannen worden gesteld vastgelegd. In een aanpassing
van de Brand- weerwet 1985 worden in het kader van de territoriale congruentie
de nieuwe regionale gebiedsindelingen van de brandweerregio's (en daar- mee
de regio's voor geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen) vastgelegd,
alsmede de procedure tot wijziging van de gebiedsindeling van de betreffende
regionale brandweren.Op initiatief van het kabinet is in 2000 het Landelijk beraad rampenbestrijding
opgericht. In het beraad zijn de besturen van politie, brandweer, geneeskundige
zorg, de provincies, gemeenten en waterschappen vertegenwoordigd. Dit beraad
is bedoeld als overleg- en afstemmingsforum voor alle aspecten van rampenbestrijding
en speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van een samenhangend en gecoördineerd
beleid van gemeenten, provincies en Rijk ten aanzien van de rampenbestrijding.Om een adequate organisatie van de rampenbestrijding te realiseren bevordert
het kabinet dat het proces van kwaliteitsverbetering wordt voortgezet en verankerd
binnen de betreffende organisaties. Het is van belang dat besturen in staat
worden gesteld om elkaar aan te spreken op de uitoefening van hun verantwoordelijkheden.
Het Rijk is niet aanspreekbaar op het lokale zorgniveau, maar heeft het initiatief
genomen dat door het Landelijk Beraad Rampenbestrijding een samenhangend stelsel
van kwaliteitsnormen voor de rampenbestrijding wordt opgesteld. De kwaliteitsnormen
hebben met name betrekking op de organisatorische aspecten van de rampenbestrijding
en vormen een mogelijkheid voor de verantwoordelijke mede-overheden om het
gewenste zorgniveau vast te stellen en te vertalen in operationele prestaties
van de afzonderlijke disciplines bij de rampenbestrijding. Daarnaast zal de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding in overleg
met de betrokken rijksinspecties de kwaliteit van de voorbereiding op de rampenbestrijding
periodiek doorlichten.In de Beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004 is aangegeven dat
halverwege het voorziene invoeringstraject, medio 2001, een evaluatie zal
worden uitgevoerd. Met deze tussentijdse evaluatie wordt de voortgang van
de uitvoering van de beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004 in kaart
gebracht. De evaluatie zal inzicht moeten geven in de uitgaven van gemeenten
in de kosten voor de brandweer, de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen en de rampenbestrijding in de periode 1999–2002. Tevens zal
worden onderzocht in hoeverre de huidige inspanning van Rijk en gemeenten
afdoende is om een adequate organisatie van de rampenbestrijding te realiseren
en in stand te houden. Tot slot wordt getoetst of de huidige verdeling van
de rijksmiddelen is afgestemd op de gedifferentieerde spreiding van de risico's
over Nederland.De aanbesteding van de evaluatie is inmiddels in gang gezet en zal met
ingang van mei van dit jaar door derden worden uitgevoerd. Naar verwachting
zal eind 2001 de eindrapportage worden opgeleverd. De evaluatie zal in samenwerking
met de gemeenten en provincie worden uitgevoerd. Beiden zijn betrokken bij
de opzet van de evaluatie en maken deel uit van de stuurgroep die het onderzoek
begeleidt.4.2.2 Het beleid inzake geneeskundige hulpverlening bij
ongevallen en rampenHet kabinetsbeleid voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen is door de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verwoord in de nota «Met zorg
verbonden» (juni 1997). Doel van dit beleid is het versterken van de
dagelijkse spoedeisende medische hulpverlening, als basis voor een goed functionerende
geneeskundige hulpverlening bij rampen.In 1999 zijn tien traumacentra aangewezen, die gezamenlijk een landelijk
dekkend traumazorgnetwerk moeten realiseren. Ook is – ter versterking
van de organisatie en de kwaliteit van de ambulancezorg – in diverse
regio's gestart met de vorming van regionale ambulancevoorzieningen en hebben
gemeenten (voorlopige) besturen voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen gevormd. De besturen voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen hebben alle een regionaal geneeskundig functionaris aangesteld.
De regionaal geneeskundig functionaris heeft de leiding over de geneeskundige
hulpverlening bij rampen en zware ongevallen en is tevens belast met de voorbereiding
op die geneeskundige hulpverlening. Sinds januari 2001 is de positie van de
regionaal geneeskundig functionaris wettelijk geregeld in de Wet geneeskundige
hulpverlening bij rampen. Ter verbetering van de bestaande structuur, de organisatie
en de kwaliteit van de dagelijkse reguliere zorg op het gebied van de geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen is door het kabinet in 2000 het Platform
Urgentiegeneeskunde opgericht bestaande uit vertegenwoordigers van de organisaties
betrokken bij de geneeskundige keten.4.3 Aanvullende initiatieven en prioriteitenDe vuurwerkramp is aanleiding geweest om de beleidsvoornemens uit de beleidsnota
rampenbestrijding 2000–2004 en de beleidsnota «Met zorg verbonden»
kritisch te toetsen. Veel van de beleidsvoornemens kunnen ongewijzigd worden
geïmplementeerd en daarmee een bijdrage leveren aan het oplossen van
de door de Commissie en inspecties gesignaleerde knelpunten.
Waar de Commissie en inspecties aanbevelingen doen waarvoor reeds beleid is
ingezet zal dit beleid kort in de volgende paragrafen worden beschreven. Op
onderdelen zullen aanvullende initiatieven worden ingezet dan wel reeds ingezet
beleid worden geïntensiveerd. De essentie daarvan is samen te vatten
in de volgende drie punten.Betere planvormingDe mate waarin gemeenten risico-inventarisaties opstellen en beschikken
over adequate, op de operationele inzet toegesneden, rampen- en rampbestrijdingsplannen
laat te wensen over. Dit betekent dat in de komende jaren de planvorming binnen
de rampenbestrijdingsorganisatie op een dwingender manier gestalte zal moeten
krijgen. Het kabinet zal – gezien haar systeemverantwoordelijkheid –
nadrukkelijk het voortouw nemen als het gaat om het verbeteren van de planvorming.
De voorgestelde maatregelen van het Rijk met betrekking tot de uitbreiding
van de capaciteit van de regionale brandweer, het verplichten van risico-inventarisaties
en het versterken van de controlerende rol van de gemeenteraad worden onder
paragraaf 4.5.1 beschreven.Samenhang vergrotenDe organisatie van de rampenbestrijding is nu nog teveel brandweer-georiënteerd.
De komende jaren zal meer energie moeten worden gestoken in de multidisciplinaire
elementen van de organisatie, waarbij het vooral gaat om het bundelen van
de schaars aanwezige kennis en vaardigheden. Het versterken van het functioneren
van de geneeskundige kolom binnen het gehele systeem van de rampenbestrijding
vormt voor het kabinet een bijzondere prioriteit. Dit wordt onder paragraaf 4.5.4
geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen verder uitgewerkt.Minder vrijbijvendheid en beter toezichtBij het onderwerp rampenbestrijding past geen vrijblijvendheid. De gemeenten,
de provincies en het Rijk dienen elkaar dan ook aan te spreken op de toegedeelde
verantwoordelijkheden. Het kabinet zal daarom het toezichtsarrangement rampenbestrijding
op een aantal punten verbeteren. Er kan echter alleen sprake zijn van een
juiste uitoefening van toezicht als het voor gemeenten en regio's duidelijk
is waarop en hoe ze daarop worden aangesproken door het Rijk en de provinciale
besturen. Deze intensivering van het toezichtarrangement wordt in het onderstaande
uitgewerkt.4.4 Het kwaliteits- en toezichtsarrangement rampenbestrijdingHet Rijk is systeemverantwoordelijk voor de rampenbestrijding. Het schept
de noodzakelijke voorwaarden opdat alle verantwoordelijke besturen en diensten
in samenhang hun taken kunnen uitoefenen. Dit betekent dat het Rijk zorgdraagt
voor de totstandkoming van wet- en regelgeving en de voorstellen voor de eventuele
wijzigingen hiervan, voor de inrichting en het functioneren van het systeem
en voor de financiering van een gedeelte van de kosten. Het Rijk ziet er op
toe dat de besturen hun verantwoordelijkheden nemen en dat zij worden aangesproken
indien zij hierin tekort schieten. Het Rijk zal zich in dat kader meer systematisch
laten informeren over hetgeen de gemeenten en provincies aan de voorbereiding
van de rampenbestrijding doen. Daarover zal nader overleg met Vereniging Nederlandse
Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg plaatsvinden.De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de rampenbestrijding ligtbij de gemeentebesturen. Dit betekent dat ten aanzien van het ontwikkelen
van een samenhangend stelsel van kwaliteitscriteria voor de rampenbestrijding
de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk
is dat dit stelsel er komt, en de gemeentebesturen voor de inhoudelijke aspecten.In de beleidsnota Rampenbestrijding 2000–2004 heeft het kabinet
aangekondigd dat de regionale brandweer de taak krijgt het proces van de gecoördineerde
en planmatige voorbereiding op de rampenbestrijding neer te leggen in een
regionaal multidisciplinair beheersplan voor de rampenbestrijding. Het bestuur
van de regionale brandweer is, gelet op haar coördinerende rol voor de
rampenbestrijding, aanspreekbaar op de totstandkoming hiervan. Het beheersplan
dient te zijn afgestemd met de besturen van de bij de rampenbestrijding betrokken
organisaties, en bevat afspraken over onder andere het te bereiken zorgniveau
op basis van een analyse van de aanwezige risico's, en de operationele prestaties
van de hulpverleningsdiensten.Binnen het kader van dit regionaal beheersplan stellen de afzonderlijke
regionale besturen een organisatieplan vast voor de onder hen ressorterende
betrokken (operationele) diensten. Hierin worden onder andere de benodigde
organisatie, de werkwijze, het personeel, het materieel en het kwaliteitsniveau
beschreven om de in het regionale beheersplan bepaalde operationele prestaties
te kunnen garanderen. Het bestuur van de regionale brandweer legt het beheersplan
ter toetsing voor aan de commissaris van de Koningin. Hiermee wordt de commissaris
van de Koningin in staat gesteld een oordeel te geven over de kwaliteit van
de beheersplannen, en kan hij zonodig bijsturen. Uiterlijk in 2003 dient in
iedere regio het beheersplan rampenbestrijding te zijn vastgesteld.De besturen van de regionale brandweren zullen aan de gemeentebesturen
en aan de commissarissen van de Koningin periodiek rapporteren over de uitvoering
van het regionaal beheersplan. Deze bestuurlijke rapportage zal betrekking
hebben op de kwaliteit van de voorbereiding van de rampenbestrijding en de
voortgang van eventuele activiteiten ter verbetering daarvan. De commissarissen
van de Koningin zullen vervolgens hun bevindingen rapporteren aan de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.In de beleidsnota Rampenbestrijding 2000–2004 is aangekondigd dat
met de verantwoordelijke besturen en de betrokken diensten een samenhangend
stelsel van kwaliteitscriteria voor de rampenbestrijding zal worden ontwikkeld.
De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aan
het Landelijk Beraad Rampenbestrijding verzocht hieraan invulling te geven.
Op basis van dit stelsel van kwaliteitscriteria zullen de gemeenten, regio's
en provincies in staat zijn om de beheersplannen en de kwaliteit van de voorbereiding
op de rampenbestrijding te toetsen.In aanvulling op de voornemens uit de beleidsnota Rampenbestrijding 2000–2004
zal de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bevorderen
dat in het regionaal beheersplan nadrukkelijker het regionaal beleid op alle
onderdelen van de veiligheidsketen wordt weergegeven. Het regionaal beheersplan
zal niet alleen het beleid bevatten gericht op de voorbereiding op de rampenbestrijding
(planning, opleiding, oefenen) en de daarbij behorende capaciteit, maar ook
het beleid van de regio's weergeven op het gebied van pro-actie en preventie.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
de gezamenlijke provincies verzoeken een eenduidig uitgewerkt toetsingskader
te ontwikkelen ter beoordeling van de regionale beheersplannen en de
bestuurlijke rapportages van de regionale brandweren. Daarbij kan gebruikt
worden gemaakt van de door het Landelijk Beraad Rampenbestrijding ontwikkelde
stelsel van kwaliteitscriteria voor de rampenbestrijding. De rol van de colleges
van Provinciale Staten moet ten aanzien van de voorbereiding op de rampenbestrijding
worden versterkt. In het licht van de uitkomsten van de discussie over de
dualisering van het provinciaal bestuur zal worden bezien hoe dit wordt vormgegeven.
Gedacht wordt aan een periodieke informatieplicht over de toezichthoudende
taak van de commissaris van de Koningin aan Provinciale Staten.In de Wet rampen en zware ongevallen zal de commissaris van de Koningin
worden verplicht om de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
te informeren over zijn bevindingen bij het uitvoeren van taken in het kader
van de voorbereiding op de rampenbestrijding, met name ook over de hiervoor
genoemde toezichtstaken.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
met de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg overleggen
over de introductie van audits door derden ten aanzien van het functioneren
van het kwaliteitsstelsel voor de rampenbestrijding. Deze audits zullen zich
zowel op de gemeentelijke voorbereidingen richten als op de taakuitoefening
door de provincie.Het kabinet zal om de vier jaar de Tweede Kamer informeren over de stand
van zaken ten aanzien van de voorbereiding op de bestrijding van rampen en
zware ongevallen in Nederland.Een goed functionerend toezichtbestel is essentieel om inhoud te geven
aan de ministeriële verantwoordelijkheid. Om grondig te kunnen rapporteren
over de uitvoering van het beleid van gemeenten en provincies zal een capaciteitsuitbreiding
van de inspecties noodzakelijk zijn. Vandaar dat het kabinet besloten heeft
de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding en de Inspectie voor de Politie
te versterken.De Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding heeft tot taak om voor
zover dit uit een oogpunt van algemene brandweerzorg en rampenbestrijding
noodzakelijk is onderzoek te doen naar de wijze waarop door de bestuursorganen
van provincies, gemeenten en andere openbare lichamen invulling wordt gegeven
aan de brandweerzorg en de voorbereiding op de rampenbestrijding. De inspectie
voert deze taak uit door middel van thematische diepte-onderzoeken, door periodieke
algemene doorlichtingen, en door incidentonderzoek.Het is gewenst in voorkomend geval ook onderzoek te kunnen doen naar de
wijze waarop door een bepaald bestuursorgaan de taken worden uitgevoerd en
hen daarover te rapporteren. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties zal bezien of de Brandweerwet 1985 dient te worden aangepast.Daarnaast is het kabinet voornemens de coördinerende rol van de Inspectie
Brandweerzorg en Rampenbestrijding uit te breiden. De Inspectie Brandweerzorg
en Rampenbestrijding krijgt als taak periodiek een algemene doorlichting van
de voorbereiding op de rampenbestrijding op regionaal niveau te verrichten
en daarover een integrale rapportage op te stellen. Dit betekent dat in rapportages
ook de relevante bevindingen van de overige inspecties zijn opgenomen. Hoewel
samenwerking ook binnen de huidige bevoegdhedenstructuur mogelijk is, zal
deze bevoegdheidsverdeling wettelijk worden vastgelegd, om een heldere en
eenduidige opzet van de toezichtfunctie en de rapportage over de (voorbereiding
op de) rampenbestrijding te creëren. 4.5 Intensivering van de multidisciplinaire aanpakDe Commissie doet aanbevelingen die betrekking hebben op de multidisciplinaire
aspecten van de rampenbestrijding. Het kabinet onderschrijft deze aanbevelingen
en neemt de initiatieven zoals vermeld onder paragraaf 4.5.1. Daarnaast
zijn aanbevelingen gedaan gericht op het functioneren van de hulpverleningsdiensten
en de gemeenten. Daar waar het Rijk initiatieven neemt gericht op het ondersteunen
dan wel stimuleren van de hulpverleningsdiensten en de gemeenten zijn deze
eveneens beschreven.4.5.1 Multidisciplinaire aanpakHet kabinet acht territoriale congruentie een noodzakelijke voorwaarde
om de gecoördineerde, multidisciplinaire samenwerking te bevorderen.
Tevens leidt een congruente indeling van de hulpverleningsregio's tot meer
effectieve en meer doelmatige inzet van kennis en kunde. Het kabinet waardeert
de voortgang die een aantal regio's heeft geboekt. Het tempo zal echter moeten
worden opgevoerd. Hiertoe zal de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties op korte termijn in overleg treden met de betrokken provincies.Het kabinet onderschrijft de noodzaak de coördinatie en samenhang
tussen gemeentelijke en provinciale diensten en de brandweer te verbeteren.
Het zal hiervoor de volgende initiatieven nemen.In de eerste plaats wordt ingezet op het versterken van de samenhang in
het gemeentelijk veiligheidsbeleid. Het kabinet wil stimuleren en faciliteren
dat gemeenten het veiligheidsbeleid integraal benaderen. Dit betreft onder
andere de samenhang tussen bouw- en milieuvergunningen, de gemeentelijke activiteiten
in het kader van de ruimtelijke ordening en de taken van de brandweer op het
gebied van pro-actie en preventie. De vormgeving hiervan is gemeentelijk beleid.
Het onderwerp zal daarom ingebracht worden in het Overhedenoverleg met het
Interprovinciaal Overleg en Vereniging Nederlandse Gemeenten. De uitkomsten
van het overleg zullen bij voorkeur worden vastgelegd in een Bestuursakkoord
Nieuwe Stijl.In de tweede plaats wil het kabinet de capaciteit en deskundigheid bij
de regionale brandweren voor het uitvoeren van taken op het gebied van pro-actie
en preventie verder uitbreiden. Het gaat om een aanvulling op de capaciteit
die reeds is toegezegd in de beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004.
De capaciteitsuitbreiding betreft de ondersteuning van gemeenten en provincies
bij de uitvoering van het pro-actie en preventiebeleid, waaronder advisering
ten aanzien van besluiten en vergunningen van de gemeenten en de provincies
op het terrein van milieuwetgeving, de brandveiligheid en de ruimtelijke ordening.
Dit sluit aan bij de aanbeveling van de Commissie om de brandweerkorpsen volgens
vaste praktijk te betrekken bij gemeentelijke processen van vergunningverlening,
opdat de brandweer adequate preventieve en preparatieve voorzieningen kan
treffen.In de regelgeving voor vergunningverlening voor risicobedrijven is de
adviesrol van de regionale brandweer formeel verankerd. De betrokkenheid van
de regionale brandweer is verplicht bij de beoordeling van het veiligheidsrapport
van bedrijven die vallen onder het Besluit risico's zware ongevallen 1999.
Voor vuurwerkbedrijven is dit geregeld in de ontwerp-Algemene Maatregel van
Bestuur Vuurwerk. Ook in de aangekondigde Algemene Maatregel van Bestuur Kwaliteitseisen
externe veiligheid inrichtingen is voor risicovolle activiteiten een verplichte
adviestaak voor de regionale brandweer opgenomen. De regionale
brandweer heeft immers de specifiek benodigde deskundigheid en verantwoordelijkheid
in de gehele veiligheidsketen, van preventie van rampen tot rampbestrijding
en nazorg.De Inspectie Milieuhygiëne is gestart met het versterken van de werkrelatie
met de (regionale) brandweer bij de totstandkoming van ruimtelijke plannen
en de vergunningverlening en het toezicht daarop.De brandweer krijgt een intensievere rol bij de advisering over besluiten
en vergunningen van gemeenten op het terrein van milieuwetgeving, de brandveiligheid
en de ruimtelijke ordening. Daartoe wordt niet alleen, zoals in het voorgaande
is aangegeven, de capaciteit van de regionale brandweer voor pro-actie en
preventie uitgebreid maar dient ook de specifieke kennis van de brandweer
op deze terreinen te worden vergroot. Om de gemeentelijke en regionale brandweren
op dit punt te ondersteunen, beoogt het kabinet een landelijke voorziening
te creëren om de kennis op het gebied van fysieke veiligheid te verzamelen
en beschikbaar te maken. Deze voorziening wordt uitgewerkt in paragraaf 4.6.RisicoinventarisatiesDe Commissie heeft aangegeven dat gemeenten, regio's en provincies nadrukkelijker
aandacht dienen te besteden aan het in kaart brengen van alle risico's. Het
kabinet is van oordeel dat de huidige wetgeving ten aanzien van het in kaart
brengen van risico's, waarvoor rampbestrijdingsplannen opgesteld zouden moeten
worden, nadere uitwerking behoeft. Een risico-inventarisatie is in dit verband
een onmisbaar instrument om systematisch inzicht te krijgen in deze risico's.
Om er zeker van te zijn dat lokale besturen risico-inventarisaties maken voor
het opstellen van rampbestrijdingsplannen, wordt dit door het kabinet wettelijk
verplicht gesteld.De Wet rampen en zware ongevallen verplicht de gemeenteraad om het rampenplan
vast te stellen. De burgemeester stelt, voor elke ramp waarvan de plaats,
de aard en de gevolgen voorzienbaar zijn, een rampbestrijdingsplan vast. Als
aanvulling op de initiatieven in de beleidsnota zal de rol van de gemeenteraad
bij de voorbereiding worden versterkt. Bij de vormgeving hiervan wordt aangesloten
bij de uitkomsten van de discussie over de dualisering van het lokaal bestuur.
Gedacht wordt aan een periodieke informatieplicht over de voorbereiding op
de rampenbestrijding. Die informatie zal ondermeer betrekking hebben op de
keuzes die zijn gedaan ten aanzien van de risico-objecten waarvoor een rampenbestrijdingsplan
is gemaakt.Ter ondersteuning van de besluitvorming over rampenplannen en rampbestrijdingsplannen
in de gemeenteraad, neemt de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
het initiatief om een model voor een risicokaart te ontwikkelen die in alle
gemeenten toepasbaar is. Dit zal gebeuren in overleg met de gemeenten en de
provincies. Deze risicokaart is een visuele weergave van de risico's die in
de risico-inventarisatie zijn onderkend. Het gaat bij de risicokaart niet
alleen om risicosituaties met gevaarlijke stoffen, zoals opgenomen in de landelijke
database in het kader van de registratieplicht risicosituaties door gevaarlijke
stoffen van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu,
maar tevens om andere risicosituaties als overstromingsgevaar, gebouwen met
een omvangrijke publieksfunctie en verkeersrisico's. Op deze manier worden
burgers geïnformeerd over de effecten van risico's, de mogelijkheden
van de hulpverleningsdiensten en de mogelijkheden van zelfredzaamheid van
de burger. Gemeenten zullen gestimuleerd worden om over de risicokaart actief
informatie aan de burgers te verstrekken. Bij de uitwerking van de informatievoorziening
door gemeenten aan hun burgers kan mede gebruik worden gemaakt van de informatie die is opgenomen in bovengenoemde landelijke database.
De staatsecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal ter uitwerking
van het voorgaande in overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten vernieuwende
voorlichtingsmogelijkheden ontwikkelen ter ondersteuning van de gemeenten.Leidraad Maatramp/Leidraad Operationele situatiesDe brandweerregio's inventariseren de aanwezige risico's, bepalen op welke
rampen zij zich voorbereiden en welke operationele prestaties van de diverse
(parate) diensten en de overige betrokkenen daarbij worden verwacht. Deze
prestaties vormen de basis voor de operationele voorbereiding (qua organisatie,
werkwijze, personeel en materieel) van de afzonderlijke disciplines. Om dit
proces te ondersteunen is in opdracht van de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties de Leidraad Maatramp ontwikkeld. Deze is in september
2000 (kenmerk EB2000/89825) aangeboden aan de regionaal commandanten van de
brandweer, de korpschefs van de politie en de regionaal geneeskundig functionarissen.In opdracht van de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
wordt nu de Leidraad Operationele prestaties ontwikkeld, die voorziet in de
vertaling van de risico-analyse naar de operationele prestaties. De regio's
moeten volgens de planning eind 2001 de risico-analyses hebben afgerond en
de regionale maatscenario's en operationele prestaties hebben vastgesteld.
Het beschikbare onderzoekmateriaal over de vuurwerkramp is reden tot een herijking
van de maatscenario's. Dit past in de systematiek van de Leidraad Maatramp
waarin een periodieke herijking is voorzien.OefenenHet kabinet onderschrijft dat er vaker en beter bestuurlijk en multidisciplinair
dient te worden geoefend. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft in zijn brief van 28 september 2000 (kamerstukken II, 2000/2001, 26 956,
nr. 5) zijn beleidsvoornemens ten aanzien van het bevorderen van het oefenen
door de brandweer en de rampenbestrijdingsorganisatie uiteengezet. Eind 2001
zal de Tweede Kamer geïnformeerd worden over de stand van zaken.Daarnaast heeft de Commissie geconstateerd dat het realistisch oefenen
moet worden bevorderd. Het kabinet zal daarom de ontwikkeling van multidisciplinaire
oefencentra stimuleren door een eenmalige financiële bijdrage te geven
aan organisaties die een dergelijk centrum tot stand brengen. Ook de aangrenzende
landen kunnen van deze oefencentra gebruik maken. Daarnaast zal het kabinet
het ingezette oefenbeleid op (inter)departementaal niveau in het kader van
het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming met kracht voortzetten.4.5.2 BrandweerDe Commissie doet aanbevelingen gericht op de kwaliteit van de brandweerzorg.
Het kabinet neemt deze aanbevelingen over.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
het Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding opdracht geven
om de opleidingsprogramma's voor de brandweer te herijken en aan te passen.
Hierbij zullen de ervaringen met de vuurwerkramp en andere actuele kennis
over de bestrijding van ongevallen met gevaarlijke stoffen worden meegenomen. In de inspectierapporten wordt geconstateerd dat het voor de hulpver-
leningsdiensten van essentieel belang is dat zij bij een calamiteit in een
inrichting waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken direct over actuele
gegevens over de aanwezigheid van die stoffen kan beschikken. Dit is nu vaak
niet het geval. Deze voor het repressief optreden belangrijke informatie is
niet opgenomen in de beoogde landelijke database van risico-situaties door
gevaarlijke stoffen van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu zoals beschreven in hoofdstuk 3. Deze informatievoorziening ten
behoeve van de hulpverleningsdiensten kan op verschillende manieren binnen
de gemeente of regio worden vormgegeven. De staatsecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zal in overleg treden met de betrokken organisaties
om te bezien hoe deze informatievoorziening ten behoeve van de hulpverleningsdiensten
organisatorisch en juridisch kan worden uitgewerkt.Het kabinet is van mening dat een aantal knelpunten bij het brandweeroptreden,
bijvoorbeeld ten aanzien van de beperkte beschikbaarheid van objectinformatie
en de bezetting van brandweermaterieel mede te wijten zijn aan het ontbreken
van een samenhangend stelsel van kwaliteits- normen voor de brandweerzorg.
Tot nu toe zijn kwaliteitsaspecten op onderdelen uitgewerkt, zoals bijvoorbeeld
ten aanzien van opkomsttijden. Gezien de gemeentelijke verantwoordelijkheid
voor de brandweerzorg zal de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
er bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten op aandringen dat gemeenten zorgdragen
voor de ontwikkeling van een samenhangend kwaliteitssysteem met criteria voor
de basisbrandweerzorg. In dit kwaliteitssysteem dient de integrale benadering
van de brandweerzorg, zoals de Commissie aanbeveelt, tot uitdrukking te komen.Het kabinet onderschrijft de aanbeveling van de Commissie dat de verzorging
van brandweereenheden in het veld aandacht behoeft. In de Leidraad Brandweercompagnie,
die op 14 januari 1997 met circulaire EB97/74 is aangeboden aan de gemeenten
en de besturen van de regionale brandweren is dit uitgewerkt. Hierin wordt
een eenheid beschreven die onder andere taken vervult ten aanzien van de verzorging
van brandweereenheden. In het kader van het versterkingstraject dat momenteel
in alle regio's wordt doorgevoerd (beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004),
zal door de regionale brandweren ook aandacht worden besteed de personele
invulling van deze eenheid.4.5.3 PolitieDe inbreng van de politie op het gebied van de rampenbestrijding is een
verantwoordelijkheid van de politieregio's. Het kabinet acht het van belang
dat de politie meer betrokken is bij het opstellen van risico-analyses en
de preparatie, zoals planvorming en multidisciplinaire oefening. De minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal met het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen de bevindingen en aanbevelingen van de
Commissie en de Inspectie voor de Politie bespreken en aandringen op concrete
stappen.Binnen het Landelijk Selectie- en Opleidingsinstituut Politie is het Expertisecentrum
Conflict- en Crisisbeheersing Politie ondergebracht. Deze moet zich ontwikkelen
tot een kennis- en opleidingscentrum voor de conflict- en crisisbeheersing.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen verzoeken te bevorderen dat het Expertisecentrum
Conflict- en Crisisbeheersing Politie gaat voorzien in een opleidingsprogramma
voor de leden van de Staf Grootschalig Politieoptreden. Tevens
zullen opleidingen moeten worden ontwikkeld voor de chefs van dienst en de
administratief ondersteunende leden.Het Expertisecentrum Conflict- en Crisisbeheersing Politie werkt op dit
moment, in overleg met de politieregio's en het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties aan een nieuwe versie van het Referentiekader
Conflict- en Crisisbeheersing Politie. In dit Referentiekader worden minimumvereisten
en normeringen geformuleerd voor maatregelen en activiteiten met betrekking
tot de inzet van de politie bij onder andere rampen, terreursituaties en grootschalige
ordeverstoringen. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan de samenwerking en
afstemming met andere diensten, de onderlinge communicatie, de bereikbaarheid
van sleutelfiguren, en het kunnen beschikken over goed kaartmateriaal. Ook
de aanbeveling van de Commissie om in de procedures voor grootschalig politieoptreden
te voorzien in een Leider Plaats Delict om te komen tot een effectieve afstemming
tussen het Rampen Identificatieteam en de recherche wordt in dit kader meegenomen.Ten aanzien van het Referentiekader Conflict- en Crisisbeheersing zal
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de Inspectie voor
de Politie vragen een onderzoek te verrichten naar de stand van zaken met
betrekking tot de implementatie van de herziene versie van het Referentiekader
Conflict- en Crisisbeheersing door de politieregio's en het Korps Landelijke
Politiediensten.Voor met name kleine en middelgrote politieregio's verdient het aanbeveling
om samenwerkingsverbanden aan te gaan met omliggende regio's om de uitwisselbaarheid
van functionarissen zo groot mogelijk te maken, vooral met het oog op grootschalige
en langdurige inzet van stafleden Grootschalig Politie Optreden bij rampen.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen verzoeken actie te ondernemen.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen ook adviseren de logistieke en adviserende
rol die het Korps Landelijke Politiediensten in de rampenbestrijding kan spelen
een structurele plaats te geven in de procedures voor grootschalig politieoptreden
en in het Referentiekader Conflict- en Crisisbeheersing Politie.In 1999 is het Korps Landelijke Politiediensten begonnen met de modernisering
van het draaiboek Rampen Identificatieteam. De ervaringen bij de inzet in
Enschede en de aanbevelingen worden verwerkt in het definitieve draaiboek,
dat naar verwachting medio 2001 gereed zal zijn. De documentatie zal door
het Korps Landelijke Politiediensten worden aangeboden aan alle politieregio's,
gemeenten, regionale brandweren en organisaties betrokken bij de geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen.De bestaande wettelijke bijstandsregeling inzake de bijstand van de Koninklijke
Marechaussee, vastgelegd in art. 58 Politiewet, is volgens het kabinet formeel
afdoende voor een adequate inzet van de Koninklijke Marechaussee. Om eenduidigheid
te verkrijgen over de interpretatie van de toepassing van de bijstandsregeling
in situaties als in Enschede zullen de ervaringen van Enschede aan de orde
worden gesteld in het regulier overleg van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties met het ministerie van Defensie.4.5.4 Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampenDe staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en deminister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zullen in overleg met
de Raad van Regionaal Geneeskundig Functionarissen tot afspraken komen ten
aanzien van de aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de functies,
de taken, de procedures en de bestuurlijke en operationele verantwoordelijkheden
met betrekking tot de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zullen de benodigde opleidingen
voor leidinggevenden en coördinerende functies in de geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen laten ontwikkelen en de oefensystematiek voor deze
functionarissen laten uitwerken. In de beleidsvoornemens van het kabinet om
het multi-disciplinair oefenen te bevorderen zal ook de medische sector betrokken
worden.De ambulancesector werkt momenteel aan de totstandkoming van een ambulancebijstandsplan
voor grootschalige interregionale inzet. De staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport zullen in overleg met betrokkenen bevorderen dat dit plan nog dit jaar
gereed komt.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal bevorderen dat de
ziekenhuizen in overleg met de Regionaal Geneeskundig Functionarissen, methodieken
ontwikkelen en materieel beschikbaar hebben ten behoeve van de registratie
van grote aantallen gewonden.Met België en Duitsland zijn reeds overeenkomsten gesloten over wederzijdse
bijstand bij ongevallen en rampen. Ook bijstand op geneeskundig terrein valt
binnen deze overeenkomst. Voor de decentrale overheden aan weerszijden van
de grens is een belangrijke taak weggelegd om verder invulling te geven aan
deze grensoverschrijdende samenwerking. In de nota Internationale aspecten
van het beleid inzake brandweer en rampenbestrijding van 7 december 2000 (kamerstukken
II, 2000/2001, 27 556, nr. 1) zijn de knelpunten bij de uitwerking van
deze overeenkomsten aangegeven en de initiatieven van de diverse overheden
om deze knelpunten te verhelpen.Tenslotte faciliteert het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
een aantal proefprojecten voor grensoverschrijdende multidisciplinaire oefeningen.
In deze proefprojecten krijgt de medische hulpverlening nadrukkelijk aandacht.4.5.5 Gemeentelijke processenHet kabinet onderschrijft de conclusies en aanbevelingen van de Commissie
ten aanzien van de voorbereiding en uitvoering van de gemeentelijke processen
in de rampenbestrijding, zoals opvang en verzorging van de bevolking, registratie
van slachtoffers en vermisten, perscommunicatie, publiekscommunicatie en verwanteninformatie.
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de organisatie van deze processen.
De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal met
de Vereniging Nederlandse Gemeenten in overleg treden om te bevorderen dat
de gemeenten een gezamenlijk project opzetten om de gemeentelijke processen
bij de rampenbestrijding te versterken. Tevens wordt in dit project de mogelijkheid
meegenomen om de gemeentelijke processen in regionaal verband te organiseren.Registratie slachtoffers en vermistenDe staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
in overleg treden met de gemeenten, de politie en de geneeskundige
sector om te komen tot een landelijke standaard voor de registratie van slachtoffers
en vermisten. Deze standaard moet aansluiten bij de registratiesystemen van
de medische hulpverlening en het Rampen Identificatie Team. In overleg met
de gemeenten wordt bekeken of het wenselijk en mogelijk is om op basis van
deze standaard een landelijk geautomatiseerd systeem te ontwikkelen. Dit systeem
moet in staat zijn de eigen gegevens te vergelijken met gegevens uit onder
andere de Gemeentelijke Basis Administratie persoonsgegevens.CommunicatieGemeenten zijn niet altijd voldoende in staat zijn de vele publieksvragen
en de enorme mediabelangstelling bij rampen en calamiteiten het hoofd te bieden.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft daarom het
Nationaal Voorlichtingscentrum (NVC) versterkt. Het vernieuwde Nationaal Voorlichtingscentrum
bestaat uit een afdeling persvoorlichting en een afdeling publieksvoorlichting.
Daarnaast is er een pool van voorlichters van verschillende ministeries, die
opgeleid zijn tot crisiscommunicatiespecialisten waaruit voorlichters kunnen
worden uitgeleend aan mede-overheden. Deze voorlichters werken dan onder verantwoordelijkheid
van de betreffende lokale overheid. De nieuwe structuur en werkwijze van het
Nationaal Voorlichtingscentrum wordt nog dit jaar vastgelegd in het Nationaal
Handboek Crisisbesluitvorming. Tijdens de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand
in Volendam zijn er al voorlichters van het Nationaal Voorlichtingscentrum
aan deze gemeenten uitgeleend.VerwanteninformatieHet kabinet neemt de aanbevelingen van de Commissie op het punt van de
verwanteninformatie over. Om het gemeentelijke proces bij de verwanteninformatie
te verbeteren kan een beroep worden gedaan op de voorziening van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om via een 0800-nummer een «verwanteninformatielijn»
op te zetten. Bij de vuurwerkramp is door de gemeente Enschede van deze voorziening
gebruik gemaakt. De verwanten informatielijn is bedoeld om naasten van hen
die mogelijk bij een ramp zijn betrokken, op zorgvuldige wijze te voorzien
van de juiste informatie. De communicatie tussen de gemeente Enschede en het
ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hierover is echter niet goed
verlopen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beschouwt de aanbevelingen
van de Commissie als aanzetten tot verbetering van de verwanteninformatielijn.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de voorziening inmiddels
gratis ter beschikking gesteld aan de gemeenten. Daarnaast wordt met de Vereniging
Nederlandse Gemeenten het overleg heropend over de wijze waarop de status
van deze lijn en de relatie tussen de gemeente en het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport vorm moet krijgen. Totdat het voorgaande gerealiseerd is,
kunnen gemeenten afspraken maken met het ministerie om van de voorziening
gebruik te maken. Inmiddels is tevens in de procedure voor het starten van
de verwanteninformatielijn opgenomen dat er terstond een liaison naar de betrokken
gemeente wordt gezonden. Voorts is in de procedure opgenomen dat de getroffen
gemeente het gebruikte formulier voor de registratie van slachtoffers en vermisten
ter beschikking stelt aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
zodat de registratie op juiste wijze kan plaatsvinden en aansluit op de gemeentelijke
behoefte. 4.6 De coördinatie van de rampenbestrijding en de
landelijke ondersteuningsfaciliteit rampenbestrijdingDe Commissie doet aanbevelingen met betrekking tot het functioneren van
de rampenbestrijdingsorganisatie. Het betreft aanbevelingen die gericht zijn
op organisatorische, logistieke en personele afspraken die door het lokale
bestuur moeten worden gemaakt. Voorts wordt aandacht gevraagd voor de positie
van diverse (sleutel-)functionarissen en de rol van de brandweer in de rampenbestrijdingsorganisatie.De Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding concludeert dat de landelijk
beschikbare documentatie ter ondersteuning van de voorbereiding en de uitvoering
van de rampenbestrijding (handleidingen, leidraden en referentiekaders) voor
een deel is verouderd en niet gebruiksvriendelijk is geordend. De staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal met het Landelijk Beraad
Rampenbestrijding afspraken maken om de documentatie te herzien. Naast de
geactualiseerde en nieuwe referentiekaders zal in de documentatie een beschrijving
van het opschalingproces inclusief het eerste uur worden opgenomen. In deze
beschrijving worden ook criteria geformuleerd ten aanzien van de opkomst van
diverse eenheden en functionarissen. De staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zal aan het Landelijk Beraad Rampenbestrijding
een advies vragen over de status van deze documentatie. De insteek is dat
de gemeenten en regio's zich aan de documentatie committeren zodat zij de
rampenbestrijding organiseren conform de structuur zoals deze in de documentatie
wordt beschreven.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
conform de aanbeveling van de Commissie onderzoek laten verrichten naar een
uniforme organisatorisch en bestuurlijk transparante coördinatiestructuur
voor de rampenbestrijding. De rol van de coördinerend burgemeester wordt
betrokken bij de studie. Tevens zal in de studie het door de Commissie aanbevolen
onderzoek naar de positie van wethouders en raadsleden tijdens rampsituaties
worden meegenomen.De Commissie beveelt het kabinet aan om de bestuurlijke en praktische
ervaring die personen en instanties de afgelopen jaren bij de bestrijding
van rampen hebben opgedaan, te bundelen in een landelijk expertise- en bijstandsteam
dat snel ondersteuning kan bieden. Het kabinet neemt deze aanbeveling over
en zal deze voorziening onderbrengen in een Landelijke Ondersteuningsfaciliteit
Rampenbestrijding. Deze faciliteit krijgt een aantal taken op het terrein
van de rampenbestrijding.Op de eerste plaats dient er een op pro-actie, preventie en preparatie
gerichte faciliteit te komen waar actuele kennis over en ervaring met de diverse
aspecten van fysieke veiligheid en de rampenbestrijding wordt gebundeld, voorzover
relevant voor de taakuitvoering van de hulpverleningsdiensten. Het gaat daarbij
om kennis en deskundigheid over het voorkomen en bestrijden van ongevallen
met gevaarlijke stoffen, brandveiligheid, kernongevallen, ruimtelijke ordening
en infrastructuur (inclusief ondergronds bouwen). Deze faciliteit draagt er
zorg voor dat de kennis en ervaring beschikbaar is voor alle betrokken hulpverleningsdiensten.
Bij bepaalde onderwerpen zal deze faciliteit de benodigde kennis en deskundigheid
zelf in huis hebben, bij andere onderwerpen zal zij kunnen doorverwijzen naar
gespecialiseerde instanties zoals het Rijksinstituut Volksgezondheid en Milieuhygiëne.
Het beoogde resultaat is een netwerk van deskundigheid en actuele documentatie
over fysieke veiligheid en rampenbestrijding. Op de tweede plaats streeft het kabinet naar het opzetten en in stand
houden van landelijke bijstandsteams. Deze teams zijn opgeleid en geoefend,
en 24 uur per dag inzetbaar ter ondersteuning van de lokale en regionale organisaties
bij complexe grootschalige rampbestrijdingstaken. De teams hebben zowel een
bestuurlijk als operationeel ondersteunende rol. De leden van deze teams zijn
niet in dienst bij de landelijke organisatie maar zijn deskundigen die onder
normale omstandigheden elders in het land werkzaam zijn. Tevens streeft het
kabinet naar het oprichten van een bijstandseenheid gericht op de zogenaamde
«search and rescue» taken, dat wil zeggen het zoeken en redden
van slachtoffers in rampgebieden. Deze bijstandseenheid zal ook buiten Nederland
inzetbaar zijn.De derde taak is het beheer van het landelijke potentieel aan aanvullend,
specifiek en direct beschikbaar rampbestrijdingsmaterieel.Het kabinet zal op korte termijn een studie laten verrichten naar de precieze
taakopdracht, de organisatorische, financiële en bestuurlijke inbedding
van deze faciliteit.4.7 Meldkamers, verbindingsmiddelen en informatievoorzieningHet in stand houden van de meldkamers van de politie, de regionale alarmcentrales
van de brandweer en de Centrale Posten Ambulancevervoer (hierna aan te duiden
als de meldkamers) is een verantwoordelijkheid van de betreffende regionale
besturen. Het huidige rijksbeleid is gericht op het ondersteunen van de regio's
bij het op vrijwillige basis samenvoegen van de meldkamers. Deze samenvoeging
wordt bevorderd door het streven naar territoriale congruentie en het wegnemen
van technische belemmeringen met behulp van het van rijkswege ontwikkelde
Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS). Naar verwachting zal bij voortzetting
van het huidige beleid het aantal meldkamers teruglopen van 53 in 2001 naar
circa 40 in 2004.Het kabinet is van oordeel dat de aanbevelingen van de Commissie aanleiding
geven om het beleid inzake het samenvoegen van meldkamers te intensiveren.
Op korte termijn zullen door het kabinet maatregelen worden voorbereid gericht
op het samenvoegen van de meldkamers van politie, brandweer en ambulancezorg,
met inachtneming van de daarbij bestaande verantwoordelijkheden en kwaliteitsnormen.
Uitgangspunt is maximaal 25 meldkamers, dat wil zeggen één per
(hulpverlenings-)regio. Op deze wijze wordt het financiële en organisatorische
draagvlak van de meldkamers versterkt, kan gezamenlijk gebruik worden gemaakt
van de infrastructurele voorzieningen en worden de mogelijkheden tot samenwerking
en informatie-uitwisseling onder rampomstandigheden vereenvoudigd. De twee
alarmcentrales van de Koninklijke Marechaussee en de alarmcentrale van het
Korps Landelijke Politiediensten behouden hun huidige status gezien hun afwijkende
functie en schaalgrootte.De bewindslieden van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid,
Welzijn en Sport zullen initiëren dat in overleg met de vertegenwoordigende
organisaties van politie, brandweer en ambulancevoorzieningen de rol en de
functie van de meldkamer bij grootschalige hulpverlening en rampen wordt beschreven
en dat er, voor zover niet aanwezig, kwaliteitseisen worden ontwikkeld en
vastgelegd in referentiekaders. Het gaat om kwaliteitseisen voor onder andere
de procedures voor alarmering van hulpverleningsinstanties en zorginstellingen,
de opschaling en de mate van kennis en bekwaamheid van centralisten.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal
in het kader van het Project Kwaliteit Brandweerpersoneel het functiegericht opleiden introduceren en het besluit Brandweerpersoneel hierop aanpassen.
Dat wil zeggen dat in de toekomst ook voor de functie van centralist bij de
regionale brandweer een specifieke opleiding vereist is. Dit zal eveneens
gelden voor de functie van centralist op de politiemeldkamer.Voor de functie van centralist bij de Centrale Post Ambulancevervoer wordt
reeds een specifieke opleiding vereist. In deze opleiding is een module rampenbestrijding
opgenomen.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zullen aan de opleidingsinstituten
verzoeken om de bestaande opleidingen voor de centralisten aan te passen op
basis van de ervaringen in Enschede. In de Leidraad Oefenen van de brandweer
zal het oefenen van de centralisten in de meldkamers worden opgenomen.VerbindingsmiddelenDe huidige analoge radionetwerken voor de communicatie op het rampterrein
en tussen het rampterrein en de meldkamer bleken in Enschede zowel kwalitatief
als kwantitatief van een onvoldoende niveau. De radionetwerken waren regelmatig
overbelast en de communicatie met de Duitse eenheden was niet mogelijk. Daarnaast
bleek dat veel hulpverleners gebruik maakten van een openbaar mobiel netwerk,
met behulp van een GSM-telefoon. Een dergelijk netwerk is niet berekend op
een plotselinge toename van oproepen. In de brief aan de Tweede Kamer van
16 februari 2001 (kamerstukken II, 2000/2001, 25 124, nr.19) heeft het
kabinet over de voortgang van C2000 gerapporteerd. In de brief is aangegeven
dat de introductie van een betrouwbaar landelijk dekkend digitaal radionetwerk
(het C2000 systeem) voor de mobiele communicatie van de hulpverleningsdiensten,
met kracht moet worden voortgezet. De voorbereiding van de landelijke implementatie
is ingezet en de landelijke uitrol van C2000 zal nog dit jaar starten onder
het voorbehoud van een positieve uitkomst van de proef met C2000 die medio
dit jaar wordt afgerond. De inzet van het kabinet is om de landelijke uitrol
van het C2000 systeem voor 1 januari 2004 af te ronden. Om dit te realiseren
heeft het kabinet besloten om het rijksaandeel in de meerjarige projectbegroting
te verhogen met een bedrag van 299 miljoen gulden. De planning van de uitrol
vereist een optimale inzet en medewerking van de regio's. Het kabinet zal
hierover overleggen met de regionale besturen.Het beleid op het gebied van de telecommunicatie gaat verder dan de introductie
van C2000. Om niet afhankelijk te zijn van één communicatiesysteem
heeft de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gezorgd
dat verbindingcommandowagens nu zijn voorzien van een satelliet-communicatiesysteem.
In de komende jaren zal de toepassing van de mogelijkheden van satellietcommunicatie
ten behoeve van de rampenbestrijding verder worden uitgewerkt.Daarnaast laat het kabinet op dit moment een onderzoek uitvoeren naar
mogelijkheden tot modernisering van het Nationaal Noodnet. Uit een behoefteonderzoek
blijkt dat een combinatie met een mobiele component gewenst is alsmede aansluiting
op een vergelijkbaar net in België en Duitsland. Verwacht wordt dat het
onderzoek naar de technische en organisatorische consequenties begin volgend
jaar kan worden afgerond waarna de implementatiefase zal starten. Deze zal,
afhankelijk van de gedane voorstellen, één tot twee jaar in
beslag nemen.Het kabinet is met de Commissie van oordeel dat het tijdig voorbereiden
en ontsluiten van relevante informatie ten behoeve van het optreden van de
diensten onder normale en onder rampomstandigheden meeraandacht
dient te krijgen. Ook deelt het kabinet de opvatting dat onder rampomstandigheden
de beschikbare informatie over de ramp en de rampenbestrijding beter tussen
de betrokken organisaties moet worden gedeeld en afgestemd. Het kabinet zal
daarom de regionale brandweren aansporen om verder invulling te geven aan
de uitvoering van de taken op het gebied van de operationele informatievoorziening.
Binnen de regio's moet duidelijk zijn waar welke (voorbereide maar ook actuele)
informatie wordt verzameld en vastgelegd, wie waarvoor verantwoordelijk is
en welke procedures en voorzieningen noodzakelijk zijn. Bij de extra rijksbijdrage
aan de versterking van de rampenbestrijding is reeds voorzien in de financiering
van één beleidsfunctionaris per regio.4.8 Bescherming milieu en volksgezondheidHet kabinet onderschrijft de aanbevelingen van de Commissie ten aanzien
van het verbeteren van de mogelijkheden om bij ongevallen met gevaarlijke
stoffen adequaat te kunnen optreden. Hiervoor is kwaliteitsverbetering nodig
op zowel regionaal niveau als op bovenregionaal niveau.De regionale verbetering zal gerealiseerd worden aan de hand van de geactualiseerde
leidraad Ongevallen Gevaarlijke Stoffen (OGS) die medio 2001 beschikbaar komt.
Deze verbetering is onderdeel van het versterkingstraject dat momenteel in
alle regio's wordt doorgevoerd (beleidsnota rampenbestrijding 2000–2004).
De kennisinhoudelijke versterking en back-up van de regio's wordt verbeterd
door de totstandkoming van de Landelijke Ondersteuningsfaciliteit Rampenbestrijding.
In de Leidraad Ongevallen Gevaarlijke Stoffen is ook de verkenningsfunctie
van de Waarschuwings- en Verkenningsdienst (WVD) van de regionale brandweren
ten behoeve van de operationele informatievoorziening beschreven. Door de
implementatie van de Leidraad Ongevallen Gevaarlijke Stoffen door de regionale
brandweren zal de verkenningstaak een volwaardige functie in de rampbestrijdingsstructuur
worden, zoals aanbevolen door de Inspectie Brandweer en Rampenbestrijding.Tevens zal de landelijke ondersteuning vanuit departementen en landelijke
instituten en organisaties verbeterd worden door extra initiatieven vanuit
reeds bestaande samenwerkingsverbanden, zoals door het opstellen van een protocol
voor milieu-incidenten inclusief metingen gevaarlijke stoffen en protocollen
voor de evaluatie en documentatie van ongevallen.Gelet op de aanbevelingen in de rapportage van de Inspectie voor de Gezondheidszorg
zal het kabinet bevorderen dat de rol van de Medisch Miliekundige in het kader
van de bescherming van milieu en volksgezondheid wordt versterkt.Tenslotte beveelt de Commissie aan te komen tot een asbestprotocol voor
werkzaamheden tijdens de rampenbestrijding. Het kabinet trekt deze aanbeveling
breder dan de Commissie en zal het protocol richten op gevaarlijke stoffen
in het algemeen, waarbij de te onderscheiden gevaarlijke stoffen individueel
of per groep aan de orde komen. Bij de ramp in Enschede hadden namelijk (ook)
andere gevaarlijke stoffen kunnen vrijkomen zoals ammoniak en zware metalen.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid neemt hiertoe in overleg
met de betrokken departementen dit jaar het initiatief. 5 NAZORG5.1 InleidingNazorg is van groot belang voor een adequate afwikkeling van een ramp.
Het kabinet verstaat onder nazorg naast de medische en psycho-sociale nazorg,
ook de andere onderwerpen die in het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming
zijn opgenomen, zoals het voorkomen van een vervolg-crisissituatie, het op
gang brengen van het dagelijks leven, het behandelen van schadeclaims, de
coördinatie en afstemming van (deel)onder- zoek en de huisvesting en
wederopbouw. Een aantal van deze aspecten wordt door de Commissie onderzoek
vuurwerkramp behandeld in deel C van het rapport over de praktische hulpverlening.De afwikkeling van de vuurwerkramp laat een verdere verbreding van activiteiten
zien, die ook moeten worden beschouwd als nazorg. Op dit vlak zijn lessen
te formuleren. Er is een Informatie- en Adviescentrum ingericht als loket
voor de informatievoorziening en hulpverlening voor slachtoffers en nabestaanden.
Tevens is gebleken dat de financiële afwikkeling van een ramp met de
omvang van de vuurwerkramp, zowel voor gedupeerden als voor de getroffen gemeente,
gedurende een langere periode aandacht behoeft. Voorts is in Enschede gestart
met een bijzondere vorm van nazorg, namelijk de wederopbouw van de getroffen
wijk.Het kabinet zal de opgedane ervaringen in de relevante documenten (zoals
het Handboek Rampenbestrijding en het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming)
borgen.Het kabinet stelt vast dat de bevindingen van de Commissie met betrekking
tot nazorg in de brede zin van het woord over het algemeen positief zijn.
De betrokken medewerkers van de gemeente, vrijwilligers, hulpverleners, de
woningbouwcorporaties, het bedrijfsleven en anderen hebben met grote inzet
de slachtoffers van de ramp geholpen.5.2 Het Informatie- en adviescentrumEen belangrijke plaats in het kader van de nazorg was en is weggelegd
voor het Informatie- en adviescentrum. Dit centrum is een plek waar de getroffenen,
nabestaanden en verwanten terecht kunnen voor hulp, informatie over materiële
en immateriële zaken, ondersteuning en lotgenotencontact. Het idee voor
één loket voor zorgvuldige en geïntegreerde informatieverstrekking
aan getroffenen, verwanten, nabestaanden en anderen die daaraan behoefte hebben,
komt voort uit de ervaringen na de Bijlmerramp. Enschede is de eerste gemeente
in Nederland die een informatie- en adviescentrum heeft opgericht en is daarmee
een leerplek voor rampsituaties in de toekomst.Het kabinet onderschrijft de aanbevelingen en de aandachtspunten van de
Commissie. De ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties zullen in overleg met de Vereniging Nederlandse
Gemeenten bevorderen dat de oprichting van een informatie- en adviescentrum
in de gemeentelijke rampenplannen wordt opgenomen. Het kabinet onderschrijft
ook de noodzaak van een evaluatie van de ervaringen met het Informatie- en
adviescentrum in Enschede. De eerste ervaringen zijn meegenomen bij de oprichting
van het Advies en Informatie Centrum naar aanleiding van de cafébrand
in Volendam. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal het Informatie-
en adviescentrum laten evalueren in overleg met de gemeente Enschede. De minister
zal de resultaten van de evaluatie gebruiken bij het opstellen van landelijke
richtlijnen voor de inrichting en werkwijze van een informatie- en
adviescentrum. De aandachtspunten van de Commissie zullen hierbij worden meegenomen.5.3 Psycho-sociale en medische nazorgDe Commissie constateert dat de psycho-sociale en medische nazorg op hoofdlijnen
voortvarend is opgepakt door de gemeente en de betrokken zorgaanbieders, met
ondersteuning door de rijksoverheid. De Commissie wijst daarnaast terecht
op een aantal punten die verbetering behoeven. Het gaat dan met name om de
psycho-sociale nazorg aan werknemers, de positie van vrijwillige hulpverleners
in de rampenbestrijding, nadere richtlijnen voor het gezondheidsonderzoek
en -monitoring en de aandacht voor etnische minderheden.De psycho-sociale nazorg is op grond van de Arbowet een verantwoordelijkheid
van de werkgever. Het kabinet merkt op dat tijdens de bestrijding van een
ramp doorgaans sprake is van meerdere werkgevers, die in het kader van de
bestrijding van de ramp samenwerken. Ook tijdens de nazorg dienen de werkgevers
samen te werken. De ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties laten onderzoeken hoe samenwerking
en afstemming met betrekking tot de bescherming van hulpverleners tussen hulpverleningsorganisaties
tijdens en na rampen en zware ongevallen kan worden gewaarborgd. Bij dit onderzoek
is de afstemming tussen bedrijfsartsen bij arbodiensten en de reguliere gezondheidszorg
en de bovenreguliere zorg een belangrijk aandachtspunt. Ook is het van belang
aandacht te hebben voor de getroffen burgers, die geen hulpverlener zijn,
en die als werknemer hulp zoeken bij de bedrijfsarts. Voor het onderdeel psycho-sociale
en medische nazorg zal de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij
het onderzoek worden betrokken.De positie van vrijwillige hulpverleners bij de rampenbestrijding en het
bieden van psycho-sociale en medische nazorg aan vrijwilligers is een regionale
verantwoordelijkheid. Het kabinet zal het belang van een goede psychosociale
en medische nazorg aan vrijwillige hulpverleners bij rampenbestrijding onder
de aandacht brengen van de mede-overheden.De Commissie is van mening dat het gezondheidsonderzoek op zichzelf niet
noodzakelijk was, omdat er geen sprake was van een medische noodzaak voor
de uitvoering van het toxicologisch onderzoek en omdat de waarde van het psychologisch
onderzoek vooral een wetenschappelijke is. Het kabinet deelt deze mening niet.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft, mede op basis van
de ervaringen met de Bijlmerramp en de uitspraak van de Tweede Kamer over
het houden van een gezondheidsonderzoek in vergelijkbare situaties, drie doelen
voor ogen gehad bij het opzetten van een gezondheidsonderzoek in Enschede.Ten eerste heeft de Bijlmerramp geleerd dat onzekerheid over eventuele
blootstelling aan gezondheidsbedreigende stoffen tijdens en na een ramp kan
bijdragen aan onrust onder de bevolking. Dergelijke onrust kan de psycho-sociale
problematiek van de getroffenen verergeren. Een gezondheidsonderzoek geeft
de mogelijkheid om een deel van de ongerustheid weg te nemen.Een tweede doel is te voorkomen dat gezondheidsrisico's over het hoofd
zouden worden gezien. Uitspraken over de relatie tussen ramp en eventuele
gezondheidsproblemen kunnen alleen op groepsniveau worden gedaan. De Commissie
hecht sterk aan een medisch nut van een dergelijk onderzoek voor individuele
getroffenen. Dit medisch nut is naast het belangrijke element van geruststelling
in zoverre aanwezig, dat bij afwijkende meetresultaten aan bloed en urine,
een individuele terugkoppeling aan de huisarts plaatsvindt. Het derde doel is de behoefte aan een betere wetenschappelijke onderbouwing
van de medische en psycho-sociale nazorg bij rampen.Gezondheidsmonitoring over een langere periode is van groot belang voor
een juiste interpretatie van gezondheidsklachten en traumatische effecten
die bij betrokkenen kunnen optreden na de ramp. Het gehouden gezondheidsonderzoek
dient als de noodzakelijke nulmeting voor de monitoring van ontwikkelingen
in de gezondheid van getroffenen van de vuurwerkramp.Het kabinet onderschrijft de noodzaak van landelijke richtlijnen voor
de opzet van gezondheidsonderzoek en -monitoring, opdat de organisatie daarvan
verder wordt verbeterd. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
zal, in overleg met de meest betrokken organisaties, landelijke richtlijnen
opstellen, waarin worden vastgelegd criteria op basis waarvan tot gezondheidsonderzoek
en -monitoring kan worden besloten, de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van betrokken organisaties, en de opzet en wijze van uitvoering van gezondheidsonderzoek
en -monitoring. Aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne
is opdracht gegeven om landelijke richtlijnen te ontwikkelen voor het gezondheidsonderzoek.In de in paragraaf 4.6 aangekondigde studie naar landelijke ondersteu-
ningsteams zal aandacht worden besteed aan een ondersteuningsteam voor psycho-sociale
en medische nazorg.Etnische minderhedenBinnen de psycho-sociale en medische nazorg vergt de communicatie met
etnische minderheden bijzondere aandacht. De Stichting Consense (voorheen
het Cluster Zorg) die de integrale psycho-sociale nazorg in Enschede uitvoert,
heeft daartoe een werkgroep Minderheden ingesteld. In deze werkgroep participeren
onder meer het Steunpunt Minderheden Overijssel, het Bureau Migrantenwerk,
Mediant en Vluchtelingenwerk. In de Raad van Toezicht van de Stichting Consense
zal een bestuurslid van allochtone afkomst worden opgenomen dat deskundig
is op het gebied van interculturalisatie van de zorg.In dit verband is het advies «Interculturalisatie van de zorg»
van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg van belang. Dit advies biedt veel
aanknopingspunten om de zorg voor allochtonen in den brede verder te verbeteren.
De verwachting is dat de uitvoering van het advies, zoals geformuleerd in
het kabinetsstandpunt op het advies (kamerstukken II, 2000/2001, 27 401,
nr. 6), een gunstig effect heeft op een goede interculturele aanpak c.q. inbreng
in de psycho-sociale nazorg bij rampen, zodat een goede beantwoording van
de specifieke hulpvragen van allochtonen blijft gewaarborgd.5.4 Financiële afwikkelingNaar aanleiding van de vuurwerkramp is door het Rijk en de gemeentelijke
overheid financiële hulp verstrekt. Voor deze hulp is de Commissie financiële
afwikkeling vuurwerkramp (CFA) opgericht. In deze paragraaf evalueert het
kabinet de activiteiten en wordt ingegaan op de aanbevelingen van de Commissie
op dit terrein.Al op 14 mei 2000 heeft de gemeente Enschede een noodvoorziening getroffen
voor financiële hulpverlening om getroffen bewoners in staat te stellen
in de eerste levensbehoeften te voorzien. Naast deze noodvoorziening heeft
de gemeente in overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
drie regelingen opgesteld voor de getroffen bewoners. Aanvankelijk vielen
deze regelingen onder de bijzondere bijstand. Enkele weken na de ramp heeft de gemeente Enschede de Commissie financiële
afwikkeling vuurwerkramp ingesteld om het college van burgemeester en wethouders
te adviseren over de tegemoetkomingen in de geleden materiële schade
van particulieren en ondernemers, voor zover deze schade niet op een andere
manier werd vergoed. Op basis van de adviezen van de Commissie financiële
afwikkeling vuurwerkramp heeft de gemeente Enschede regelingen opgesteld die
voorzien in een tegemoetkoming voor diverse categorieën onverzekerde
en onderverzekerde materiële schade voor particulieren en ondernemers.De regelingen voor particulieren betreffen tegemoetkomingen voor onkosten
buitengewone omstandigheden (OBO) en tegemoetkomingen voor on(der)verzekerde
schade aan casco's van auto's en motoren, aan kampeerwagens, inboedel en voor
opruimingskosten. De aanvankelijk onder de bijzondere bijstand uitgevoerde
regelingen voor particulieren zijn later opgegaan in een van deze regelingen.
Het Nationaal Rampen Fonds (NRF) heeft de regelingen uit de ingezamelde middelen
gefinancierd.Ook ten aanzien van de onverzekerde en onderverzekerde ondernemers heeft
de Commissie financiële afwikkeling vuurwerkramp een advies uitgebracht.
Op basis van dat advies heeft het kabinet besloten een eenmalige, specifiek
op de gebeurtenissen in Enschede toegesneden subsidie te verlenen aan de Stichting
financiële hulpverlening vuurwerkramp ter uitvoering van de ondernemersregeling.
Uitgangspunt van de ontworpen regeling is het zoveel als mogelijk waarborgen
van de continuïteit van de getroffen ondernemingen, in de zin dat de
bedrijfsvoering op aanvaardbare wijze kan worden voortgezet.De regeling wordt binnen de kaders van een beschikking van de minister
van Economische Zaken opgesteld en formeel uitgevoerd door de Stichting financiële
hulpverlening vuurwerkramp.Naast deze gemeentelijke regelingen heeft het kabinet tenslotte maatregelen
genomen om de getroffenen tegemoet te komen in de financiële gevolgen
van de ramp. Zo heeft de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu besloten de extra huurkosten voor geherhuisveste huurders gedurende
drie jaar te compenseren en om aan eigenaar-bewoners wiens huis is vernietigd
of onbewoonbaar is, een koopvoucher ter waarde van f 10 000,–
ter beschikking te stellen. De minister van Justitie heeft maatregelen getroffen
voor kosteloze rechtsbijstand. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
heeft getroffen ondernemers de mogelijkheid geboden tot ontheffing van het
verbod op werktijdverkorting.De Commissie onderzoek vuurwerkramp is van oordeel dat de door de gemeente
Enschede en het Rijk getroffen regelingen voldoen aan de belofte van ruimhartigheid
zoals de minister-president die na de ramp heeft uitgesproken. De Commissie
beveelt de rijksoverheid aan om in samenspraak met het gemeentebestuur van
Enschede, het initiatief te nemen voor een studie, op korte termijn te voltooien,
naar eventuele aanvullende voorzieningen voor een financiële tegemoetkoming
in vormen van schade als direct gevolg van de vuurwerkramp die door de bestaande
regelingen niet worden gedekt. Het kabinet zal daartoe in overleg met het
gemeentebestuur van Enschede een studie laten verrichten naar de toereikendheid
van de door de Commissie financiële afwikkeling vuurwerkramp geadviseerde
en de door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde regelingen.Het kabinet tekent daarbij aan dat het voor de overheid geen rol ziet
weggelegd in het bevorderen van tegemoetkomingen in andere dan materiële
schade. Voorts zal het kabinet bezien in hoeverre het gewenst is om voor de financiële
leniging van de nood van burgers in de allereerste periode na een ramp een
rampenparagraaf of -artikel op te nemen in de Algemene bijstandswet. Daarin
zal aandacht worden besteed aan de leidende uitgangspunten van die wet, zoals
de inkomens- en vermogenstoets.Tot slot zal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
in overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, bezien in hoeverre de
ervaringen van de Commissie financiële afwikkeling vuurwerkramp en de
aanbevelingen van de Commissie op het gebied van de financiële afwikkeling
in de gemeentelijke rampenplannen kunnen worden verwerkt. Het kabinet neemt
de aanbeveling van de Commissie om een basisontwerp voor financiële regelingen
na rampen op te stellen, niet over. De Wet tegemoetkoming schade bij rampen
en zware ongevallen voorziet namelijk al in een regeling voor niet-verzekerbare
schade als gevolg van rampen. Het kabinet is van mening dat voor verzekerbare
schade burgers en ondernemers zelf verantwoordelijkheid dragen. Het kabinet
heeft bij de afwikkeling van de vuurwerkramp geconstateerd dat een deel van
de gedupeerde burgers en ondernemers niet of niet voldoende verzekerd was.Het kabinet heeft niettemin, in samenspraak met het college van burgemeester
en wethouders van de gemeente Enschede, bevorderd dat de aanvullende regelingen
voor de materiële schade tot stand zijn gekomen. In dit verband heeft
het een bijdrage aan het Nationaal Rampenfonds en de Stichting Financiële
Hulpverlening Vuurwerkramp geleverd. Met deze bijdragen is uiting gegeven
aan de nationale solidariteit met de gedupeerden.5.5 Gemeentelijke rampenplannenDe Commissie doet enkele aanbevelingen om de gemeentelijke rampenplannen
aan te passen, dan wel aan te vullen. Het betreft de volgende onderwerpen:
oprichting van een informatie- en adviescentrum, de afstemming en samenwerking
met woningbouwcorporaties en institutionele particuliere verhuurders in het
kader van de herhuisvesting, het logistieke proces rond het verstrekken van
hulp in de vorm van goederen en de continuïteit van de economische, sociale
en culturele infrastructuur na een ramp of zwaar ongeval.Het kabinet onderschrijft deze aanbevelingen. De staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zal in overleg met de Vereniging
Nederlandse Gemeenten bezien op welke wijze invulling kan worden gegeven aan
de uitvoering van de aanbevelingen en welke afspraken moeten worden gemaakt
om de implementatie ervan te verzekeren.5.6 WederopbouwNa de vuurwerkramp is in eerste instantie de aandacht uitgegaan naar de
directe gevolgen van de ramp. Al vrij snel daarna constateerde het kabinet
dat ook de wederopbouw aandacht vanuit het rijk behoeft.Het kabinet heeft de minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid belast
met de coördinatie en monitoring van de wederopbouw. Bij de aanpak van
de wederopbouw hebben de uitgangspunten van het grotestedenbeleid centraal
gestaan. Uitgangspunt is dat de gemeente Enschede primair verantwoordelijk
is voor de wederopbouw, maar ook dat Enschede daarbij niet alleen zal staan.Het kabinet zal de gemeente Enschede blijven ondersteunen bij deze enorme
opgave. De ondersteuning door het rijk komt tot uitdrukking in het met de
gemeente en de provincie Overijssel gesloten wederopbouwconvenant en in het
werkkapitaal dat het kabinet ter beschikking heeft gesteld aan de gemeente. Bij de afspraken over de financiële middelen hebben gemeente en Rijk
bewust gekozen voor een tweefasen-aanpak die gericht is op de behoefte aan
middelen voor de wederopbouw en de behoefte aan middelen voor een kwaliteitsverbetering
in de wijk en het getroffen gebied. Afgesproken is dat de gemeente Enschede
in 2001 het initiatief neemt om het overleg over de kwaliteitsimpuls met de
provincie Overijssel en het Rijk te starten. De kwaliteitsimpuls dient ertoe
de bewoners duidelijk te maken dat nieuwe mogelijkheden voor verdere ontwikkeling
gaan ontstaan.De gemeente Enschede heeft interactieve internetpagina's opgezet voor
de informatievoorziening aan de getroffen bewoners, bedrijven en organisaties
en instellingen over de financiële regelingen en de wederopbouw. Getroffenen
en nieuwe bewoners kunnen hun inbreng leveren en de gemeente kan met behulp
van deze ICT-toepassingen op intensieve wijze met hen communiceren. Op deze
manier heeft de gemeente Enschede de de mogelijkheid tot interactieve beleidsvorming
aanzienlijk versterkt.5.7 Coördinatie en afstemming onderzoeken rampenbestrijdingDe voorbereiding op de rampenbestrijding is een breed terrein. Naast de
parate hulpverleningsdiensten, de brandweer, de politie en de geneeskundige
diensten spelen gemeentelijke en regionale diensten een rol. Het gevolg daarvan
is dat verschillende (rijks)inspecties betrokken zijn bij het toezicht op
de uitvoering van de voorbereiding op de rampenbestrijding. Er zijn inspecties
die zich op de hulpverleningsdiensten richten, te weten de Inspectie voor
de politie, de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding en de Inspectie
voor de Gezondheidszorg, en er zijn inspecties zoals de Inspectie Milieuhygiëne
die een toezichttaak heeft voor wat betreft de vergunningverlening en handhaving
en de Arbeidsinspectie die het toezicht verricht op de handhaving van de arbeidsveiligheid.
De Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding rapporteert vanuit het perspectief
van de veiligheidsketen over de rampenbestrijding in samenhang. De andere
inspecties rapporteren over de eigen discipline of werkterrein.Als gevolg van de coördinerende rol van de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties bij de afwikkeling van de vuurwerkramp heeft
de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding een coördinerende rol
vervuld in de inspectie-onderzoeken naar de vuurwerkramp. Het kabinet is voornemens
deze werkwijze bij een mogelijke ramp in de toekomst opnieuw toe te passen,
met inachtneming van de wettelijke taken van de afzonderlijke inspecties.
Ten behoeve van een nadere uitwerking van de coördinerende rol zal de
gehanteerde werkwijze worden geëvalueerd.De Commissie plaatst enkele kanttekeningen bij de samenloop van haar onderzoek
met de onderzoeken door de rijksinspecties. Het kabinet beziet deze kanttekeningen
in het licht van de voorbereidingen voor de oprichting van een onafhankelijke
raad voor rampen- en ongevallenonderzoek. De minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties zal in dat kader, in overleg met de meest betrokken
bewindspersonen, komen tot een heldere taakafbakening van de inspecties ten
opzichte van de op te richten onafhankelijke raad voor rampen- en ongevallenonderzoek. 6 TOT SLOTIn de voorgaande hoofdstukken heeft het kabinet zijn reactie gegeven op
de bevindingen en aanbevelingen van de Commissie onderzoek vuur- werkramp
en de rijksinspecties.Uit de gebeurtenissen in Enschede is voor de overheid een aantal belangrijke
lessen te trekken. De overheid moet zorgdragen voor heldere en eenduidige
regelgeving, voor goed toezicht en consequente handhaving. Veiligheidsbeleid
moet transparant zijn: de overheid moet de burgers periodiek informeren over
wat er gebeurt op het terrein van de veiligheid en wie daarop aanspreekbaar
is. Het moet in alle gevallen en situaties duidelijk zijn welke overheidsinstantie
verantwoordelijk is voor welk onderdeel van het veiligheidsbeleid. Deze verdeling
van verantwoordelijkheden dwingt tot intensieve samenwerking tussen allen
die verantwoordelijkheid dragen.In dit kabinetsstandpunt staat het beter functioneren van de overheid
met betrekking tot het veiligheidsbeleid centraal. Dit is vertaald in een
groot aantal concrete actiepunten die daadwerkelijke verbeteringen zullen
bewerkstelligen. Het kabinet zal deze actiepunten uitvoeren. Het zal over
de uitvoering van de actiepunten twee keer per jaar rapporteren aan de Tweede
Kamer. BIJLAGE 1 INHOUDSOPGAVE blz. 1Inleiding2   1.1Onderzoek naar de vuurwerkramp21.2Rijksoptreden na de vuurwerkramp51.3Leeswijzer8    2De rijksoverheid en de vuurwerkramp102.1Verantwoordelijkheidsverdeling102.2De rijksoverheid102.3Verantwoordelijkheidsverdeling
veiligheidsbeleid192.4Regelgeving, toezicht en handhaving19   3Vuurwerk, vergunningen en externe veiligheid243.1Vuurwerkbeleid24 3.1.1 Huidige regelgeving24 3.1.2 Ontwerp-Vuurwerkbesluit26 3.1.3 Internationale initiatieven29 3.1.4 Transport30  3.1.5 Besluit risico's zware ongevallen
199931  3.1.6 Arbeidsomstandighedenbesluit313.2Vergunningenbeleid32  3.2.1 Huidige situatie32  3.2.2 Vergunningen en bestemmingsplan33 3.2.3 Toezicht op rijksniveau33 3.2.4 Registratieplicht34 3.3Externe Veiligheid34  3.3.1 Verantwoordelijkheidsverdeling
externe veiligheid34  3.3.2 Technische Adviesraad voor Gevaarlijke
Stoffen36  3.3.3 Expertisecentrum36   4De organisatie van de rampenbestrijding384.1Inleiding38 4.2Hoofdlijnen van beleid rampenbestrijding38  4.2.1 Beleidsnota rampenbestrijding
2000–200438  4.2.2 Het beleid inzake geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen414.3Aanvullende initiatieven en prioriteiten414.4Het kwaliteits- en toezichtsarrangement
rampenbestrijding42 4.5Intensivering van de multidisciplinaire
aanpak45  4.5.1 Multidisciplinaire aanpak45  4.5.2 Brandweer47 4.5.3 Politie48  4.5.4 Geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen49  4.5.5 Gemeentelijke processen50 4.6De coördinatie van de rampenbestrijding
en de Landelijke Ondersteuningsfaciliteit Rampenbestrijding524.7Meldkamers, verbindingsmiddelen
en informatievoorziening53 4.8Bescherming milieu en volksgezondheid55    5Nazorg565.1Inleiding56 5.2Het Informatie- en adviescentrum56 5.3Psycho-sociale en medische nazorg575.4Financiële afwikkeling58 5.5Gemeentelijke rampenplannen60 5.6Wederopbouw605.7Coördinatie en afstemming
onderzoeken61   6Tot slot62   Bijlagen: 1Inhoudsopgave632Overzicht actiepunten, tijdpad, wie
doet wat643Overzicht aanbevelingen Commissie
in relatie tot kabinetsstandpunt en actiepunten, genoemd in bijlage 2784Afkortingen93 5Financiële paragraaf kabinetsstandpunt
Vuurwerkramp95BIJLAGE 2 OVERZICHT ACTIEPUNTEN, TIJDPAD, WIE DOET WATHoofdstuk 1 Inleiding1.1 Inleiding(geen actiepunten)1.2 Onderzoek naar de vuurwerkramp actie 1Het evalueren
van de werkwijze van de Commissie onderzoek vuurwerkramp, zodat opgedane ervaringen
kunnen worden verwerkt bij de voorbereiding van de oprichting van de onafhankelijke
raad voor rampen- en ongevallenonderzoek.actorde minister van
BZK tijdpadmedio 2001actie 2Het komen tot
een gezamenlijke taskforce. Deze taksforce zal een plan van aanpak maken voor
de uitvoering van die aanbevelingen die een samenhangende aanpak van de betrokken
overheden vereisen. Bovendien zal ze een voorstel doen voor de manier waarop
de complexiteit van regelgeving kan worden verminderd en geconstateerde tegenstrijdigheid
kan worden weggenomen.actorde minister van
BZK in overleg met de betrokken departementen en IPO en VNG tijdpadstart per hedenactie 3Het verzorgen
van een halfjaarlijkse voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer over de stand
van zaken, waarbij per actiepunt wordt aangegeven wat het bereikte resultaat
is. actorde minister van
BZK tijdpadoktober 2001,
april 20021.3 Rijksoptreden na de ramp actie 4Het verwerken
van de opgedane ervaringen met het projectteam vuurwerkramp in het Nationaal
Handboek Crisisbesluitvorming. actorde minister van
BZKtijdpadmedio 2002Hoofdstuk 2 De rijksoverheid en de vuurwerkramp2.1 Verantwoordelijkheidsverdeling(geen actiepunten)2.2 De rijksoverheid(geen actiepunten)2.3 Verantwoordelijkheidsverdeling veiligheidsbeleid(geen actiepunten)2.4 Regelgeving, toezicht en handhaving(geen actiepunten) Hoofdstuk 3 Vuurwerk, vergunningen en externe veiligheid3.1 Vuurwerkbeleid3.1.1 Huidige regelgeving(geen actiepunten)3.1.2 Ontwerp-Vuurwerkbesluit actie 5Het formaliseren
van het Vuurwerkbesluit, inclusief de aanpassing van het ontwerp-Vuurwerkbesluit
met betrekking tot de adviesrol van de brandweer (deze zal om advies wordt
gevraagd bij het aanvragen van elke vergunning) en het nader bezien van artikel
1.1.2. actorde minister van
VROM in overleg met de betrokken departemententijdpadeind 2001actie 6Het bevorderen
dat voor de periode tot het moment waarop het Vuurwerkbesluit in werking treedt
zo snel mogelijk wordt gerapporteerd over de mate waarin de bestaande professionele
vuurwerkbedrijven voldoen aan het ontwerp-Vuurwerkbesluit. actorde minister van
VROM in overleg met IPO en VNG tijdpadzo snel mogelijk
en uiterlijk bij in werkingtreding van het Vuurwerkbesluitactie 7Het opstellen
van een gezamenlijk implementatieplan ten aanzien van het Vuurwerkbesluit.actorde minister van
VROM in overleg met IPO en VNGtijdpadmedio 20013.1.3 Internationale initiatieven actie 8Het bevorderen
dat in VN-verband en door samenwerking met andere landen, inspectiediensten
en testinstituten oplossingen worden gezocht om te komen tot een uitvoerbare
en handhaafbare systematiek voor de classificatie van vuurwerk bij vervoer. actorde minister van
V en Wtijdpadstart heden; realisatie
op zijn vroegst eind 2003actie 9Het onderzoeken
van de mogelijkheid om te komen tot lijsten van soorten vuurwerk met hun bijbehorende
classificatie; deze lijsten moeten een omschrijving van het bekende vuurwerk
gaan omvatten en kunnen dan voor de toezichthoudende instanties een hulpmiddel
zijn om tot een snelle en doelmatige controle te kunnen komen. actorde minister van
V en W tijdpadmedio 20013.1.4 Transport actie 10Het komen tot interimbeleid ter verscherping van de transportregels voor het
vervoer van vuurwerk (vooruitlopend op het van kracht worden van internationale
afspraken); het betreft hier onder meer: – het opstellen van vuurwerklijsten
ten behoeve van de effectiviteit van de controle; – het aanscherpen
van eisen aan voertuig en uitrusting, opleidingseisen voor chauffeurs, beperkingen
aan het vervoer door tunnels en het aanwijzen van verplichte rijroutes als
ware het altijd vuurwerk van klasse 1.1. actorde minister van
V en W tijdpadmedio 2001 actie 11Het bezien hoe concreet invulling kan worden gegeven aan monstername en testen
van vuurwerk en bezien of een testlocatie in Nederland kan worden ingericht. actorde minister van
V en Wtijdpadmedio 20013.1.5 Besluit Risico's Zware Ongevallen 1999 (BRZO) actie 12Het aanpassen van het BRZO zodanig dat: – de drempelwaarden van het
BRZO voor «zeer explosief» van toepassing zijn op professioneel
vuurwerk; – wordt vastgelegd op welke wijze het netto-gewicht van vuurwerk
dient te worden bepaald; en – de hoogten van de drempelwaarden worden
aangescherpt. actorde minister van
VROM tijdpade.e.a. wordt meegenomen
in de algemene evaluatie van het BRZO in 2001; de aanpassing zal zo spoedig
mogelijk worden gerealiseerd; inwerkingtreding aangepast besluit in 20023.1.6 Arbeidsomstandighedenbesluit actie 13Het aanpassen
van het Arbeidsomstandighedenbesluit: de arbeidsveiligheidsrapportage wordt
vervangen door een aanvullende Risico Inventarisatie en Evaluatie met een
aangepast grenswaardensysteem voor ontplofbare stoffen.actorde minister van
SZW tijdpadinwerkingtreding
medio 20023.2 Vergunningenbeleid3.2.1 Huidige situatie(geen actiepunten)3.2.2 Vergunningen en bestemmingsplan actie 14De afstemming
tussen milieuvoorschriften, bestemmingsplan en bouwregelgeving zal worden
verbeterd in het kader van de lopende fundamentele herziening van milieu-
en ruimtelijke regelgeving. actorde minister van
VROMtijdpaddiscussienota
over toekomst Wm wordt zeer binnenkort aan de Tweede Kamer aangeboden; wetsvoorstel
tot fundamentele herziening van de WRO wordt volgens planning nog dit jaar
bij de Tweede Kamer ingediend3.2.3 Toezicht op rijksniveau actie 15Het aanpassen
van het Inrichtingen en vergunningenbesluit Milieubeheer en het Besluit toezichthoudende
ambtenaren, waarmee de wettelijke advies- en toezichttaken van DMKL/AMV ten
aanzien van vuurwerk, explosieven en munitie vervallen. actorde minister van
VROM tijdpadbij inwerkingtreding
van het Vuurwerkbesluitactie 16Het bezien of
de wettelijk voorgeschreven taak van het bevoegd gezag om milieuvergunningen
voor advies aan de IMH voor te leggen, in stand moet blijven.actorde minister van
VROM tijdpadwordt meegenomen
in de lopende evaluatie van de wettelijke taken van de Inspectie Milieuhygiene;
gereed medio 20013.2.4 Registratieplicht actie 17Het invoeren
van een wettelijke registratieplicht voor risicovolle situaties met betrekking
tot gevaarlijke stoffen. actorde minister van
VROMtijdpadin werking treding
begin 20033.3 Externe veiligheid3.3.1 Verantwoordelijkheidsverdeling externe veiligheid actie 18Het komen tot
een voorstel van een AmvB Kwaliteitseisen externe veiligheid inrichtingen,
met bijbehorende ministeriële regeling die de door de inspectie voorgestelde
staat van inrichtingen kan vervangen en die op basis van het voortschrijdend
inzicht snel kan worden aangepast. actorde minister van
VROM in overleg met de betrokken departemententijdpad2001actie 19Het komen tot
een voorstel van een AMVB kwaliteitseisen externe veiligheid vervoer in afstemming
met de hiervoor genoemde AMVB externe veiligheid inrichtingen.actorde minister van
V en W in overleg met de minister van VROMtijdpadgelijk of volgend
op AMVB inrichtingenactie 20De vervaardiging
van een overzicht van de bestaande risico-bronnen naar type met de bijbehorende,
op de huidige risiconormen gebaseerde afstanden tot kwetsbare bestemmingen,
voorafgaand aan de inwerkingtreding van de aangekondigde regelgeving. actorde minister van
VROM in samenwerking met VNG en IPO tijdpadmedio 2001actie 21Het indienen
van een voorstel met betrekking tot de nadere uitwerking van de coördinerende
rol van de minister van VROM op het gebied van externe veiligheid ten aanzien
van gevaarlijke stoffen. actorde minister van
VROMtijdpadmedio 20013.3.2 Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen actie 22Het oprichten
van een onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen (met
inbegrip van vuurwerk). actorde minister van
VROM in overleg met BZK, V en W, SZW en VWS tijdpadmedio 20013.3.3 Expertisecentrum actie 23Het stichten
van een nationaal expertisecentrum op het gebied van externe veiligheid en
vuurwerk bij het RIVM, met een onafhankelijke status en werkend op wetenschappelijke
basis. actorde minister van
VROMtijdpadstart expertisecentrum
in 2002Hoofdstuk 4 De organisatie van de rampenbestrijding4.1 Inleiding(geen actiepunten)4.2 Hoofdlijnen van beleid rampenbestrijding(geen actiepunten)4.3 Aanvullende initiatieven en prioriteiten(geen actiepunten)4.4 Het kwaliteits- en toezichtsarrangement rampenbestrijding actie 24Het bevorderen
dat in het regionaal beheersplan nadrukkelijker het regionaal beleid op alle
onderdelen van de veiligheidsketen wordt weergegeven. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met IPO en VNGtijdpad2003actie 25Het bevorderen
dat de gezamenlijke provincies een eenduidig uitgewerkt toetsingskader ontwikkelen
ter beoordeling van de beheersplannen en de bestuurlijke rapportages van de
regionale brandweren. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met IPO. Tijdpadeind 2003actie 26Het versterken
van de rol van provinciale staten ten aanzien van de voorbereiding op de rampenbestrijding. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met IPO tijdpadeind 2003actie 27Het opnemen in
de Wet Rampen en zware ongevallen van de verplichting dat de Commissaris der
Koningin de staatssecretaris van BZK informeert over zijn bevindingen bij
het uitvoeren van de taken in het kader van de voorbereiding op de rampenbestrijding. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met IPO tijdpadeind 2003actie 28Het in overleg
met IPO en VNG introduceren van audits door derden ten aanzien van het functioneren
van het kwaliteitsstelsel voor de rampenbestrijding. actorde staatssecretaris
van BZK, in samenwerking met de bewindslieden van VWS, in overleg met IPO
en VNG tijdpadeind 2003actie 29Het uitbreiden
van de capaciteit van de Inspectie Brandweer en Rampenbestrijding en de Inspectie
voor de politie. actorde bewindslieden
van BZKtijdpadeind 2003actie 30Het bezien of
de de Brandweerwet 1985 dient te worden aangepast, opdat de Inspectie Brandweer
en Rampenbestrijding in een voorkomend geval onderzoek kan doen naar de wijze
waarop door een bepaald bestuursorgaan de taken worden uitgevoerd. actorde staatssecretaris
van BZKtijdpadeind 2001 actie 31De Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding krijgt de taak
om een periodieke algemene doorlichting van de voorbereiding op de rampenbestrijding
op regionaal niveau te verrichten en daarover een integrale rapportage op
te stellen. Dit betekent dat in rapportages ook de relevante bevindingen van
de overige inspecties zijn opgenomen. Hoewel samenwerking ook binnen de huidige
bevoegdheidsstructuur mogelijk is, zal deze bevoegdheidsverdeling wettelijk
worden vastgelegd, om een heldere en eenduidige opzet van de toezichtsfunctie
en de rapportage over de (voorbereiding op de) rampenbestrijding te creëren. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de betrokken ministers tijdpadeind 20034.5 Intensivering van de multidisciplinaire aanpak4.5.1 Multidisciplinaire aanpak actie 32Het voeren van
overleg met de betrokken provincies over de knelpunten in de voortgang van
het proces gericht op territoriale congruentie. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadmedio 2001actie 33Het in overleg
met IPO en VNG versterken van de samenhang in het gemeentelijk veiligheidsbeleid.
De uitkomsten hiervan dienen bij voorkeur te worden vastgelegd in het Bestuursakkoord
Nieuwe Stijl. actorde minister van
BZK in overleg met VNG en IPO tijdpadeind 2001actie 34Het stimuleren
van de uitbreiding van de capaciteit en deskundigheid bij regionale brandweerkorpsen
op gebied van pro-actie en preventie onder andere ten behoeve van advisering
bij vergunningverlening. actorde staatssecretaris
van BZK en de regionale brandweerkorpsentijdpad2002–2004actie 35Het wettelijk
vastleggen dat de gemeenten verplicht zijn risico-inventarisaties te maken
in het kader van de planvorming. actorde staatssecretaris
van BZKtijdpadeind 2003actie 36Ontwikkeling
van een model voor een risicokaart ten behoeve van de gemeenten. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met VNG/IPO tijdpadmedio 2002actie 37Het stimuleren
van gemeenten om over de hiervoor genoemde risicokaart actief informatie aan
burgers te verschaffen. Hierbij kan mede gebruik worden gemaakt van de informatie
die is opgenomen in de landelijke database in het kader van de registratieplicht
risicosituaties door gevaarlijke stoffen van het ministerie van VROM. Tevens
zullen in dit kader in overleg met de VNG vernieuwde voorlichtingsmogelijkheden
worden ontwikkeld ter ondersteuning van de gemeenten. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadeind 2003actie 38Het versterken
van de rol van de gemeenteraad ten aanzien van de voorbereiding op de rampenbestrijding. actorde staatssecretaris
van BZKtijdpadeind 2003 actie 39Het herijken van relevante maatscenario's naar aanleiding van
beschikbaar onderzoeksmateriaal. actorde staatssecretaris
van BZKtijdpadeind 2001actie 40Het informeren
van de Tweede Kamer over de voortgang van de beleidsinitiatieven op het gebied
van het oefenen (brief van 28 september 2000 (kamerstukken II, 2000/2001,
26 956, nr. 5). actorde staatssecretaris
van BZKtijdpadeind 2001actie 41Het stimuleren
van de ontwikkeling van multidisciplinaire oefencentra door middel van een
eenmalige ondersteuningsbijdrage. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpad2001–2004actie 42Het met kracht
voortzetten van het ingezette oefenbeleid op (inter)departementaal niveau
in het kader van het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming. actorde minister van
BZK tijdpadpermanent4.5.2 Brandweer actie 43Het in opdracht
van BZK door het NIBRA herijken en aanpassen van het opleidingsprogramma.
Hierbij zullen de ervaringen met de Vuurwerkramp worden meegenomen. Ook zal
hierin de actuele kennis over de bestrijding van ongevallen met gevaarlijke
stoffen worden verwerkt. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadmedio 2002actie 44Het voeren van
overleg met de betrokken organisaties om te bezien op welke wijze de informatievoorziening
voor hulpverleningsdiensten bij calamiteiten met gevaarlijke stoffen organisatorisch
en juridisch kan worden uitgewerkt.actorde staatssecretaris
van BZK en de Nederlandse Brandweerfederatie tijdpadoverleg eind 2001
afgerondactie 45Het bevorderen
dat gemeenten zorgdragen voor de ontwikkeling van een samenhangend kwaliteitssysteem
met criteria voor de basisbrandweerzorg. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de VNG en Nederlandse Brandweerfederatie tijdpadeind 20034.5.3 Politie actie 46Het onder de aandacht brengen bij het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van
Hoofdcommissarissen van de bevindingen en de aanbevelingen van de Inspectie
voor de politie (IP) en de COV. Hierbij zal worden gewezen op het belang dat
de politie meer wordt betrokken bij het opstellen van risico-analyses en de
nadere preparatie, zoals planvorming en (multidisciplinaire) oefening. Daarbij
worden de beraden verzocht een aantal concrete stappen te ondernemen, te weten:
 – te bevorderen dat de door het ECCB opgezette training voor Grootschalig
Bijzonder Optreden voorziet in een opleidingsprogramma voor de leden van de
Staf Grootschalig Politieoptreden, chefs van dienst en administratief ondersteunend
personeel voor wat betreft hun aandeel in rampenbestrijding en het grootschalig
politieoptreden; – actie te ondernemen ten aanzien van de aanbeveling
dat het voor met name kleine en middelgrote politieregio's aanbeveling verdient
om samenwerkingsverbanden aan te gaan met omliggende regio's; – te
adviseren om de logistieke en adviserende rol die het Korps landelijke politiediensten
in de rampenbestrijding kan spelen een structurele plaats te gegeven in de
procedures voor grootschalig politieoptreden en in het Referentiekader Conflict-
en Crisisbeheersing Politie.actorde minister van
BZK tijdpadmedio 2001actie 47Het bevorderen
dat bij de herziening van het Referentiekader Conflict- en Crisisbeheersing
de bevindingen en aanbevelingen van de Inspectie voor de politie en de COV
zorgvuldig worden verwerkt. actorde minister van
BZK in overleg met de politiekorpsen tijdpadmedio 2001actie 48De Inspectie
voor de politie vragen een onderzoek te laten doen naar de stand van zaken
met betrekking tot de implementatie van de herziene versie van het Referentiekader
Conflict- en Crisisbeheersing door de politieregio's en het Korps landelijke
politiediensten. actorde minister van
BZK tijdpaduitvoering onderzoek
in 2003actie 49Het bevorderen
dat de opgedane ervaringen van het RIT bij de inzet in Enschede, en de aanbevelingen
van de Commissie en de inspecties worden verwerkt in het draaiboek Rampen
Identificatieteam (RIT). actorde minister van
BZK tijdpadmedio 2001actie 50De toepassing
van de bijstandsregeling voor de Kmar in een zeer bijzondere situatie zoals
Enschede, aan de orde stellen in het regulier overleg van BZK met Defensie. actorde minister van
BZK tijdpadeerste helft 20014.5.4 Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen actie 51Het komen tot
nadere afspraken ten aanzien van de aanbevelingen over de functies, de taken,
de procedures en de bestuurlijke en operationele verantwoordelijkheden met
betrekking tot de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen. actorde staatssecretaris
van BZK en de minister van VWS in overleg met de Raad van RGF'en tijdpadmedio 2002 actie 52Het laten ontwikkelen van de benodigde opleidingen voor leidinggevenden
en coördinerende functies in de GHOR en de oefensystematiek voor deze
functionarissen laten uitwerken. actorde staatssecretaris
van BZK en de minister van VWS tijdpadmedio 2003actie 53Het bevorderen
dat de medische sector wordt betrokken bij het multi-disciplinair oefenen.actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de minister van VWS tijdpadbegin 2002actie 54Het bevorderen
dat nog in 2001 door de ambulancesector een ambulancebijstandsplan voor grootschalige
interregionale inzet wordt vervaardigd. actorde staatssecretaris
van BZK en de minister van VWS in overleg met betrokkenen tijdpadbegin 2002actie 55Het bevorderen
dat methodieken worden ontwikkeld en materieel beschikbaar komt ten behoeve
van de registratie van grote aantallen gewonden in de ziekenhuizen.actorde minister van
VWS in overleg met de ziekenhuizen en de Regionaal Geneeskundig Functionarissen tijdpadeind 2002actie 56Het faciliteren
van een aantal proefprojecten met betrekking tot grensoverschrijdende multidisciplinaire
oefeningen. In deze proefprojecten krijgt de medische hulpverlening nadrukkelijk
aandacht. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpad2001–20024.5.5 Gemeentelijke processen actie 57Het bevorderen
dat de gemeenten een gezamenlijk project opzetten dat gericht is op de versterking
van de gemeentelijke processen bij de rampenbestrijding.actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de VNGtijdpadeind 2002actie 58Het ontwikkelen
van een landelijke standaard ten behoeve van het gemeentelijke proces van
registratie van slachtoffers en vermisten. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de VNG, politie en geneeskundige sector tijdpadeind 2002actie 59De nieuwe structuur
en werkwijze van het NVC wordt nog dit jaar vastgelegd in het Nationaal Handboek
Crisisbesluitvorming. actorde minister van
BZKtijdpadeind 2001actie 60Het voeren van
overleg over de wijze waarop de status van de verwanteninformatielijn en de
relatie tussen vrager (de gemeente) en aanbieder (het ministerie van VWS)
vorm moet krijgen. actorde minister van
VWS in overleg met de VNGtijdpadeind 20014.6 De coördinatie van de rampenbestrijding en de
Landelijke Ondersteuningsfaciliteit Rampenbestrijding actie 61Het herzien van
de documentatie rampenbestrijding; tevens advies vragen aan het LBRB over
de status van deze documentatie. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met LBRB tijdpadeind 2003actie 62Het opnemen in
de documentatie rampenbestrijding van een beschrijving van het opschalingsproces
inclusief het eerste uur alsmede criteria voor opkomsttijden diverse eenheden
en functionarissen. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met LBRB tijdpadeind 2003actie 63Het laten verrichten
van een studie naar een uniforme organisatorisch en bestuurlijk transparante
organisatiestructuur voor de rampenbestrijding ten tijde van een incident. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadeind 2002actie 64Het laten verrichten
van een studie naar de precieze taakopdracht en de organisatorische, financiële
en bestuurlijke inbedding van de op te richten Landelijke Ondersteuningsfaciliteit
Rampenbestrijding. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadmedio 2001 is
studie afgerondactie 65Het bevorderen
dat een bijstandseenheid voor search and rescue wordt opgericht, die zowel
in binnen- als buitenland inzetbaar is. actorde staatssecretaris
van BZK in samenwerking met de bewindslieden van Buitenlandse Zaken, VWS en
Defensie en VNG, CCRB en NVBK. tijdpadmedio 20024.7 Meldkamers, verbindingsmiddelen en informatievoorziening actie 66Het voorbereiden
van maatregelen gericht op het samenvoegen van meldkamers van politie, brandweer
en Centrale Post Ambulancevoorziening. Het uitgangspunt is maximaal 25 meldkamers. actorde bewindslieden
van BZK en VWS in overleg met de besturen van de regionale hulpverleningsinstellingentijdpadeind 2003actie 67Het initiëren
dat rol en functie van de meldkamer bij grootschalige incidenten en rampen
worden beschreven en dat, voor zover niet aanwezig, kwaliteitseisen op dit
punt worden ontwikkeld en vastgelegd in referentiekaders.actorde bewindslieden
van BZK en VWS in overleg met de vertegenwoordigende organisaties van politie,
brandweer en ambulancevoorzieningen tijdpadeind 2002actie 68Het introduceren
van een specifieke opleiding voor centralist brandweer en centralist politie.actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadeind 2003actie 69De opleidingsinstituten
zal worden verzocht om de bestaande opleidingen van de centralisten aan te
passen op basis van de ervaringen in Enschede. actorde bewindslieden
van BZK en VWS tijdpadmedio 2002actie 70Het initiëren
dat het oefenen van centralisten wordt opgenomen in de leidraad oefenen van
de brandweer. actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadEind 2001actie 71Het in overleg
treden met de regionale besturen, opdat een optimale inzet en medewerking
van de regio's wordt bereikt bij de landelijke uitrol van het C2000 systeem.actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadin de tweede helft
van 2001actie 72Onderzoek naar
technische en orgtanisatorische consequenties van de modernisering van het
Nationaal Noodnet. Vervolgens start implementatie. actorde staatssecretaris
van V en W tijdpadmedio 2002actie 73Het bevorderen
dat er invulling wordt gegeven aan taken en verantwoordelijkheden van een
sectie informatievoorziening op het gebied van de (operationele) informatievoorzieningzijn
beschreven. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de brandweerregio's tijdpad2001–medio
20024.8 Bescherming milieu en volksgezondheid actie 74Het aan gemeenten
beschikbaar stellen van de geactualiseerde leidraad Ongevallen Gevaarlijke
Stoffen.actorde staatssecretaris
van BZK tijdpadMedio 2001actie 75Aan het RIVM
de opdracht geven om, in samenwerking met de brandweerorganisatie, een protocol
voor mileu-incidenten inclusief metingen gevaarlijke stoffen, en protocollen
voor de evaluatie en documentatie van ongevallen op te stellen. actorde minister van
VROM en BZK tijdpadmedio 2001actie 76Bevorderen dat
de rol van de Medisch Milieukundige in het kader van de bescherming van het
milieu en de volksgezondheid wordt versterkt. actorde bewindslieden
van VWS, BZK en VROM tijdpadeind 2001actie 77Toevoegen aan
de taken van het BOT-mi de taak om na ongevallen met gevaarlijke stoffen,
direct na afloop van de uitgevoerde metingen, een evaluatie te (laten) uitvoeren
betreffende de belasting van de omgeving met gevaarlijke stoffen.actorde ministers van
VROM en BZK tijdpadmedio 2001actie 78Het opstellen
van een protocol voor gevaarlijke stoffen (waaronder asbest) voor werkzaamheden
tijdens de rampenbestrijding. actorde minister van
SZW in overleg met de betrokken departementen tijdpadmedio 2002Hoofdstuk 5 Nazorg5.1 Inleiding actie 79Het borgen van
opgedane ervaringen op het gebied van nazorg in relevante documenten (zoals
het Handboek Rampenbestrijding en het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming). actorde minister van
BZK in overleg met de betrokken departementen tijdpadeind 20015.2 Het Informatie- en Adviescentrum actie 80Het bevorderen
dat de oprichting van een Informatieen Adviescentrum (IAC) wordt opgenomen
in de gemeentelijke rampenplannen. actorde ministers van
BZK en VWS in overleg met de VNG tijdpadeind 2001actie 81Het uitvoeren
van een evaluatie van het IAC Enschede. actorde minister van
VWS in overleg met de gemeente Enschede tijdpadeind 2001actie 82Het opstellen
van landelijke richtlijnen voor inrichting en werkwijze van een IAC op basis
van de evaluatie van het IAC Enschede. actorde minister van
VWStijdpad20015.3 Psycho-sociale en medische nazorg actie 83Het (laten) onderzoeken
hoe verplichte samenwerking en afstemming tussen hulpverleningsorganisaties
(in hun rol als werkgever) met betrekking tot de bescherming van hulpverleners
tijdens en na rampen en zware ongevallen kan worden gewaarborgd (bij dit onderzoek
zal de afstemming tussen bedrijfsartsen bij arbodiensten en de reguliere gezondheidszorg
en de bovenreguliere zorg een belangrijk aandachtspunt zijn, alsmede de positie
van vrijwilligers); tevens aandacht nodig voor getroffen burgers, die geen
hulpverlener zijn, die als werknemer hulp zoeken bij de bedrijfsarts.actorde ministers van
SZW, BZK en VWS tijdpadmedio 2001actie 84Het bij mede-overheden
aandacht vragen voor de psycho-sociale en medische nazorg aan vrijwilligers. actorde ministers van
BZK, SZW en VWS in overleg met IPO en VNG tijdpadmedio 2001actie 85Het opstellen
van landelijke richtlijnen, waarin criteria worden vastgelegd op basis waarvan
tot gezondheidsonderzoek en -monitoring kan worden besloten, de taken, bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van betrokken organisaties, en de opzet en wijze
van uitvoering van gezondheidsonderzoek en -monitoring.actorde minister van
VWS in overleg met de meest betrokken organisaties tijdpadtweede helft 20015.4 Financiële afwikkeling actie 86Het bezien in
hoeverre de ervaringen van de Commissie financiële afwikkeling vuurwerkramp
(CFA) en de aanbevelingen van de Commissie terzake in de gemeentelijke rampenplannen
kunnen worden verwerkt. actorde minister van
BZK in overleg met de VNG tijdpadeind 2001actie 87Het bezien of
in de Algemene Bijstandswet een rampenparagraaf is op te nemen. actorde minister van
SZW tijdpadvoorjaar 2002actie 88Bestuderen of
de door de CFA ontworpen regelingen beantwoorden aan de beoogde tegemoetkoming
van geleden materiële schade. actorde minister van
BZK in overleg met Fin en EZ en de gemeente Enschede tijdpadvoorjaar 20025.5 Gemeentelijke rampenplannen actie 89Het bezien op
welke wijze invulling kan worden gegeven aan de uitvoering van de aanbevelingen
van de COV om de gemeentelijke rampenplannen aan te passen, dan wel aan te
vullen met betrekking tot: oprichting van een informatie- en adviescentrum,
de afstemming en samenwerking met woningbouwcorporaties en institutionele
particuliere verhuurders in het kader van de herhuisvesting, het logistieke
proces rond het verstrekken van hulp in de vorm van goederen en de continuïteit
van de economische, sociale en culturele infrastructuur na een ramp of zwaar
ongeval; daarbij bezien welke afspraken moeten worden gemaakt teneinde de
implementatie ervan te verzekeren. actorde staatssecretaris
van BZK in overleg met de VNG tijdpadeind 20035.6 Wederopbouw actie 90Het monitoren
van de wederopbouw. actorde minister voor
GSI als coördinerend minister, in overleg met de provincie Overijssel
en de gemeente Enschede tijdpadtot en met het
jaar 2007 (eindverantwoording)5.7 Coördinatie en afstemming onderzoeken rampenbestrijding actie 91Het uitvoeren
van een evaluatie van de coördinerende rol van de Inspectie Brandweerzorg
en Rampenbestrijding in de inspectie-onderzoeken naar de vuurwerkramp, opdat
deze werkwijze bij een mogelijke ramp in de toekomst opnieuw kan worden toegepast. actorde minister van
BZK tijdpadeind 2001actie 92Het zorgdragen
voor een heldere taakafbakening van de inspecties ten opzichte van de op te
richten onafhankelijke raad voor rampen en ongevallenonderzoek.actorde minister van
BZK tijdpadnajaar 2001 zal
een hoofdlijnennotitie inzake de onafhankelijke raad voor rampen en ongevallenonderzoek
naar de Tweede Kamer worden gezondenBIJLAGE 3 OVERZICHT AANBEVELINGEN COMMISSIE IN RELATIE
TOT KABINETSSTANDPUNT EN ACTIEPUNTEN, GENOEMD IN BIJLAGE 2Aanbeveling COVBehandeld in paragraafActiepunt nr. Deel 1 Fireworks, de overheid,
de ramp     Soorten vuurwerk, en de classificatie
van professioneel vuurwerk     De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.1.2 – duidelijk onderscheid te maken tussen zogenoemd
consumentenvuurwerk en vuurwerk voor professioneel gebruik; 5 – het onderscheid tussen de beide soorten vuurwerk
te baseren op het VN-classificatiesysteem; 5– consumentenvuurwerk te beperken tot gevarenklasse
1.4; 5 – voor te schrijven dat op de verpakking zowel
de gevarenclassificatie als het soort vuurwerk wordt aangegeven. 5    De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.1.2 – (ook) voor professioneel vuurwerk over te
gaan tot het invoeren van een keuring die leidt tot een veiligheidsclassificatie
per type product, uit te voeren door een daartoe aan te wijzen centrale keuringsinstantie.
Van die keuring zal moeten blijken uit een desbetreffende aanduiding, met
daarbij ook een vermelding van de klasse, op de verpakking van de afzonderlijke
producten; 5 – typen waarvan de juiste classificatie door
een keuring niet is vastgesteld niet (langer) toe te laten; 5 – de verantwoordelijkheid voor de juistheid
van de classificatie van de in te voeren en de ingevoerde producten te leggen
bij de importeur respectievelijk degene die het vuurwerk onder zich heeft; 5 – in afwachting van de keuring (nog) niet gekeurde
typen veiligheidshalve aan te (doen) merken als vallend in de zwaarste klasse,
namelijk 1.1. 5   De Commissie beveelt het kabinet aan om:3.1.25 zich expliciet uit te spreken over de vraag of alle
klassen en/of alle typen vuurwerk (mits gekeurd) moeten worden toegelaten
tot Nederland en tot gebruik in ons land.     De Commissie beveelt daarom het
kabinet aan om:3.1.38 in EU-verband overleg te entameren over een gezamenlijke
wijze van toepassing van de classificatie van professioneel vuurwerk en van
de controle daarop, zodat wordt gewaarborgd dat bij de invoer van professioneel
vuurwerk van buiten de EU een toereikende controle plaatsvindt, en dat bij
de productie van professioneel vuurwerk binnen de EU de juiste classificatie
plaatsvindt.     De Commissie beveelt het kabinetaan om:   – op korte termijn een begin te maken met effectieve
controles op de juistheid van de classificatie-aanduiding van in Nederland
in te voeren en aanwezig professioneel vuurwerk;3.1.49, 11 – te bewerkstelligen dat de Rijksverkeersinspectie,
in goede afstemming met de douane, toereikende controle verricht op de juistheid
van de classificatie van het in te voeren vuurwerk. Deze controle zal in elk
geval moeten bestaan uit een administratieve controle (van de transport- en
invoerdocumenten, in samenhang met een inspectie van de labeling van de lading),
aangevuld met steekproefgewijs onderzoek van de producten zelf op de juistheid
van hun classificatie.3.1.49, 11 Veiligheidsbeleid ten aanzien
van professioneel vuurwerk     De Commissie beveelt het kabinet aan om:  – voor professioneel vuurwerk een keuze te
maken tussen een risicobenadering en een effectbeperkingsbenadering, zoals
hiervoor omschreven;3.1.25, 18, 19 – een nader onderzoek te doen instellen naar
de toepasbaarheid van deze twee benaderingen in het externe veiligheidsbeleid
meer in het algemeen.3.3.118, 19    De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.1.25 – de thans beschikbare informatie over de effecten/veiligheidsrisico's
van professioneel vuurwerk op/voor de omgeving te verwerken in nieuwe regelgeving
terzake van de bij de vergunningverlening in acht te nemen zonering, in relatie
tot bepaalde typen product van een bepaalde hoeveelheid.     De Commissie beveelt het kabinet aan om:3.1.25 – te bevorderen dat gelijktijdig met de hiervoor
bedoelde nieuwe regelgeving wordt overgegaan tot sanering en intrekking van
alle (beleids)regelgeving (zoals richtlijnen en memoranda) terzake van de
veiligheidsrisico's van professioneel vuurwerk voor de omgeving.     De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.2.218, 19 – te komen tot bindende juridische normen ten
aanzien van de veiligheidszonering, en (mede daardoor) tot het waarborgen
van een goede doorwerking van de desbetreffende normen in de milieuvergunningverlening
en in het opstellen van ruimtelijke plannen, in samenhang bezien.     De Commissie beveelt het kabinet aan om:3.1.25 – al vooruitlopend op komende zoneringsmaatregelen,
op korte termijn te voorzien in een saneringsregeling voor bestaande inrichtingen
voor professioneel vuurwerk.     De Commissie beveelt het kabinet aan om:3.35, 18, 19, 20 – bij het ontwikkelen van beleid en bij het
treffen van maatregelen naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede recht
te doen aan het belang om dat beleid en die maatregelen tevens in te bedden
in extern veiligheidsbeleid in algemene zin.     Afstemming Wm-vergunning–bouwvergunning     De Commissie beveelt de gemeenten aan om:3.2.2–– te waarborgen dat een aanvraag om een Wm-vergunning
voor een inrichting voor professioneel vuurwerk te allen tijde ook wordt voorgelegd
aan de ambtelijke eenheid die is belast met de bouwvergunningverlening.      De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.2.214, 18 – te bevorderen dat artikel 20.8 Wm wordt verduidelijkt,
in die zin dat wordt aangegeven of deze bepaling zich ook uitstrekt tot bestaande
bouwwerken zonder bouwvergunning, en met welk effect voor de Wm-vergunning,
en om eventueel artikel 20.8 Wm aan te passen als het huidige bereik ervan
te beperkt wordt geacht.      De Wm-vergunningprocedure: aanvraag;
advisering     De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.1.25 – in het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer (Ivb) of in het Besluit risico's zware ongevallen 1999 (BRZO
1999) een bepaling op te nemen over de desbetreffende informatieverstrekking.   De Commissie beveelt de wetgever aan om:   – in afwachting van de totstandkoming van regelgeving
ten aanzien van de onder 7.2.2 bedoelde veiligheidszonering te bevorderen
dat van de aanvrager van elke Wm-vergunning voor een inrichting voor professioneel
vuurwerk in beginsel een veiligheidsrapport wordt verlangd;3.1.26 – (voor zoveel als nodig) daartoe het BRZO
1999 aan te passen; 12 – het BRZO 1999 eveneens aan te passen, althans
te verduidelijken waar het betreft het gewicht van het vuurwerk als criterium
voor de categorie-indeling;3.1.512 – het BRZO 1999 tevens te verduidelijken waar
het betreft de categorie van ontplofbare stoffen waarin professioneel vuurwerk
behoort te worden ingedeeld.3.1.512    De Commissie beveelt de wetgever aan om:3.1.2  – de (regionale of gemeentelijke) brandweer
aan te wijzen als wettelijk adviseur in een Wm-vergunningprocedure voor inrichtingen
voor professioneel vuurwerk.4.5.15    De Commissie beveelt de Minister
van BZK aan om te bevorderen dat:   – de brandweerkorpsen worden voorzien van toereikende
middelen en kennis om deze rol van wettelijk adviseur naar behoren te vervullen;4.5.134 – zij van hun positie van wettelijk adviseur
stelselmatig gebruik maken om ook hun eigen proactie/preventie/preparatie
te regelen, door het waar nodig direct opstellen van een aanvalsplan of een
rampenbestrijdingsplan voor de betrokken inrichting.4.5.1 4.5.234 45    De Commissie beveelt de Minister
van VROM aan om:  – het genoemde expertisecentrum op te zetten
en toe te rusten, en te bevorderen dat het de rol vervult van wettelijk adviseur
bij de Wm-vergunningverlening aan inrichtingen voor professioneel vuurwerk.3.3.323    Toezicht     De Commissie beveelt elk bevoegd
gezag dat het aangaat aan om:  – op de hiervoor aangeduide wijze voor professioneel
vuurwerk gestalte te geven aan zijn verantwoordelijkheid voor het toezicht
en de handhaving.3.1.25    Coördinatie extern veiligheidsbeleid
bij de rijksoverheid     De Commissie beveelt het kabinet aan om:   – de Minister van VROM te belasten met, dan
wel nog eens expliciet te bevestigen in de eerste verantwoordelijkheid voor
het externe veiligheidsbeleid;3.3.1– – de Minister van VROM te belasten met de verantwoordelijkheid
voor de interdepartementale coördinatie van het externe veiligheidsbeleid.3.3.121   De Commissie beveelt de Minister
van VROM aan om:  – een voorziening te treffen voor de beleidsadvisering
uit eigen beweging aan de (rijks)overheid naar aanleiding van onderzoek dat
van belang is voor de externe veiligheid, in het bijzonder ten aanzien van
professioneel vuurwerk.3.3.222   Veiligheidsborging vuurwerkbranche     De Commisie beveelt de Minister
van VROM aan om:3.1.25– de vuurwerkbranche te stimuleren om deze
veiligheidsborging actief ter hand te nemen.  De Commissie beveelt de vuurwerkbranche aan om:–– – de lessen van de vuurwerkramp in Enschede
en de classificatie van vuurwerk in de meest brede zin te laten verwerken
in de vakopleiding.     Follow-up aanbevelingen Commissie
onderzoek vuurwerkramp     De Commissie beveelt het kabinet aan om:   – te voorzien in adequate voortgangsrapportage
over de wijze waarop, met voortvarendheid, uitvoering wordt gegeven aan de
lessen uit de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000, en1.23– aan de voortgangsrapportages goede algemene
bekendheid te geven.1.23    Deel 2 Rampbestrijding en gezondheidszorg     Voorbereiding     1 De Commissie beveelt de Minister
van BZK aan:   – landelijke richtlijnen vast te stellen
voor de opzet en uitvoering van provinciale, regionale en lokale inventarisaties
van object-risico's;4.5.135, 36 – op grond van het beschikbare onderzoekmateriaal
de maatgevende scenario's voor de bestrijding van ongevallen bij de opslag
van gevaarlijke stoffen (waaronder vuurwerk) te herijken, zorg te dragen voor
een eenduidige doorwerking hiervan in inventarisaties van risicovolle objecten,
en deze herijking periodiek te herhalen;4.5.139 – te bevorderen dat de brandweerkorpsen volgens
vaste praktijk worden betrokken bij gemeentelijke processen van vergunningverlening,
opdat de brandweer adequate preventieve en preparatieve voorzieningen kan
treffen;4.5.134, 33 – een standaardwijze van object-preparatie
voor te schrijven, zoals het model-aanvalsplan van het College van Commandanten
van de Regionale Brandweer (CCRB).4.5.245   2 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan de brandweer volgens vaste praktijk te betrekken bij het verlenen
van bouw- en milieuvergunningen, met het oog op het treffen van adequate preventieve
en preparatieve voorzieningen.4.5.133, 34   3 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens het bestuur van de
Regionale Brandweer Twente, aan:    – prioriteit te geven aan de ontwikkeling
van aanvalsplannen voor alle risicovolle objecten in de regio;–  – de huidige bevelvoerderskaarten uit te
breiden tot aanvalsplannen, conform het landelijke model van het CCRB;–  – ervoor zorg te dragen dat bij het brandweerpersoneel
sprake is van voldoende kennis op het terrein van de bestrijding van ongevallen
met gevaarlijke stoffen;4.8 4.5.2
 4.674 43 64 – de oefensystematiek van de brandweer nader
te bezien, met name waar het gaat om de doorwerking van oefenervaringen. Oefeningen
dienen te worden geëvalueerd en de uitkomsten daarvan dienen te worden
vertaald in concrete verbeteringen;4.5.140, 41 – zorg te dragen dat vaker multidisciplinair
wordt geoefend (zowel op bestuurlijk als op operationeel niveau).4.5.140, 41, 42 4 De Commissie beveelt het bestuur van de regio Twente,
tevens het bestuur van de GHOR, aan:    – de procedure Grootschalige Geneeskundige
Hulpverlening in de regio Twente aan te passen, zodat de in hoofdstuk 3 van
onderzoekrapport B. vermelde tekortkomingen worden opgelost;4.5.451 – te investeren in de opleiding van het geneeskundig
personeel in de GHOR-organisatie;4.5.451 – de oefensystematiek van het geneeskundig
personeel in de GHOR-organisatie nader te bezien, met name waar het gaat om
de doorwerking van oefenervaringen. Oefeningen dienen te worden geëvalueerd
en de uitkomsten daarvan dienen te worden vertaald in concrete verbeteringen;4.5.1 4.5.440, 41 52 – zorg te dragen dat vaker multidisciplinair
wordt geoefend (zowel op bestuurlijk als op operationeel niveau).4.5.140, 41     Brandweeroptreden tot explosie     1 De Commissie beveelt de Minister
van BZK aan te bevorderen dat het Nederlands Instituut voor Brandweer
en Rampenbestrijding de opleidingsprogramma's voor de brandweer op de volgende
punten herijkt en eventueel aanpast:4.5.243 a de ervaringen van de vuurwerkramp op het gebied
van rampenbestrijding;    b de inzichten die zijn verkregen door dit onderzoek
en het onderzoek naar de oorzaak van de vuurwerkexplosies in Enschede en eerder
in Culemborg;   c de aandacht voor en actuele kennis over de bestrijding
van ongevallen met gevaarlijke stoffen.      2 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens het bestuur van de
Regionale Brandweer Twente, aan:    – te onderzoeken langs welke wegen een betere
bezetting van de uitruk binnen het huidige systeem van «vrije instroom»
kan worden bereikt;4.5.245 – prioriteit te geven aan het elektronisch
beschikbaar komen van aanvalsplannen voor bevelvoerders en de regionale alarmcentrale;   – te bevorderen dat de andere operationele
diensten ten behoeve van hun eigen inzet kunnen beschikken over (relevante
onderdelen van) deze aanvalsplannen;4.773 – de informatiepositie van de regionale alarmcentrale
te versterken doordat daar informatie uit milieu- en bouwvergunningen direct
beschikbaar is.4.773    Brandbestrijding na explosie     1 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens het bestuur van de
Regionale Brandweer Twente, aan:    – de procedures voor alarmering en grootschalig
opschalen van de brandweerinzet aan te passen, zodat de in hoofdstuk 5 van
onderzoekrapport B vermelde tekortkomingen worden aangepakt;4.661 – in oefeningen meer aandacht te besteden
aan de coördinatie tussen leidinggevenden van de brandweer bij grootschalige
opschaling en aan de organisatie van de verzorging van de ingezette brandweereenheden;4.5.140, 41 – de regionale brandweer technisch zodanig
toe te rusten, dat de verantwoordelijkheid voor adequate verbindingen tussen
brandweereenheden en met de andere disciplines ook bij rampen of zware ongevallen
ten volle kan worden waargemaakt;4.771, 73 – de regionale brandweeralarmcentrale organisatorisch,
qua personeel en technisch zodanig toe te rusten dat zij haar spilfunctie
in de opschaling en aansturing van de brandweerinzet ten volle kan waarmaken;4.767, 68, 69, 70,
71, 73 – de regionale brandweeralarmcentrale organisatorisch,
qua personeel en technisch zodanig toe te rusten dat zij haar spilfunctie
in de multidisciplinaire coördinatie van de rampenbestrijding ten volle
kan waarmaken. In dit verband dient te worden bezien hoe de samenwerking met
de CPA en de regionale meldkamer van de politie kan worden geïntensiveerd,
en of er (op termijn) moet worden gestreefd naar volledige integratie.4.762, 67, 68, 69, 70, 71,
73   2 De Commissie beveelt de Minister van BZK aan dat
er een:    – protocol opschaling voor de Nederlandse
brandweer wordt opgesteld;4.662 – leidraad verzorging van brandweereenheden
in het veld wordt opgesteld.4.5.2–    Handhaving OOV     1 De Commissie beveelt de beheerder
van het regionale politiekorps Twente aan:    – de procedures voor alarmering en grootschalig
opschalen van de politie-inzet aan te passen, zodat de in hoofdstuk 6 van
onderzoekrapport B. vermelde tekortkomingen worden aangepakt;–– – de regionale meldkamer van de politie organisatorisch,
qua personeel en technisch zodanig toe te rusten dat zij haar spilfunctie
in de opschaling en aansturing van de politie-inzet ten volle kan waarmaken;4.768 – de regionale meldkamer van de politie zo
toe te rusten dat in rampsituaties de informatiefunctie ten behoeve van personeel
en publiek enerzijds en de coördinatiefunctie ten behoeve van de inzet
anderzijds gescheiden wordt. In dit verband dient te worden bezien hoe de
samenwerking met de CPA en de regionale brandweeralarmcentrale kan worden
geïntensiveerd, en of er (op termijn) moet worden gestreefd naar volledige
integratie.4.766,
67    2 De Commissie beveelt de Minister
van BZK aan om de waardevolle adviserende en logistieke rol die het
Korps Landelijke Politiediensten in de rampenbestrijding kan spelen, een structurele
plaats te geven in de procedures voor grootschalig politieoptreden.4.5.346   GHOR     1 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens bestuur van de Gemeenschappelijke
Gezondheidsdienst en bestuur van de GHOR, aan:    – de procedures voor alarmering en grootschalig
opschalen van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen aan
te passen, zodat de hierboven vermelde tekortkomingen worden aangepakt;4.5.451 – de taken en verantwoordelijkheden van,
alsook de verhoudingen tussen GHOR-functionarissen (OvD-G, ML, HSGA en RGF)
en tussen GHOR-functionarissen en overige actoren binnen de rampenbestrijding
te verhelderen, deze in procedures te beschrijven, en deze procedures regelmatig
te oefenen;4.5.440,
41, 51, 53 – de verantwoordelijkheden omtrent beslissingen
over ziekenhuiscapaciteit te verhelderen en deze te beschrijven in procedures;4.5.451 – de rol van huisartsen en vrijwilligers
in de GHOR-organisatie nader te specificeren en de bekendheid van de GHOR-organisatie
in ziekenhuizen te versterken;4.5.451 – in interregionaal verband vaste procedures
te ontwikkelen voor de coördinatie van de interregionale bijstand en
deze procedures regelmatig te oefenen;4.5.440, 41, 53, 54 – een loodspostenplan voor de regio te ontwikkelen,
zorg te dragen voor de totstandkoming van een goede informatiepositie van
de loodspost en individuen te trainen in de functie van loodspostfunctionaris;4.5.451 – een gewondenspreidingsplan voor de regio
te ontwikkelen, dit plan beschikbaar te hebben op de CPA en het Zaustat, en
CGV-ers op te leiden in het gebruik van dit plan;–– – de huidige procedure met betrekking tot
de gewondenregistratie tegen het licht te houden, met name ten aanzien van
de beschikbaarheid van gewondenkaarten op de ambulances;4.5.558 – zorg te dragen voor adequate verbindingsmiddelen
voor alle relevante partijen binnen de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen;4.771 – zorg te dragen voor een goede herkenbaarheid
van hulpverleners en van de verschillende GHOR-functionarissen;4.5.451 – in de voorbereiding op de rampenbestrijding
rekening te houden met het effect van een eventuele langdurige inzet op de
reguliere taken van de staande organisaties waaruit de GHOR-organisatie wordt
samengesteld.4.5.451    2 De Commissie beveelt de directie
van AAD-Oost/het toekomstige bestuur van de Centrale Post Ambulancevervoer
(CPA) aan:4.767, 69 – de bereikbaarheid en de alarmering van
het ambulancepersoneel te verbeteren;4.5.451 – de alarmering en wijze van inzet van huisartsen
en vrijwillige hulpverleners bij rampen en zware ongevallen te onderzoeken,
en daarover in overleg afspraken te maken;4.769 – de alarmeringsprotocollen voor ziekenhuizen
te verbeteren en de centralisten, waar nodig, op te leiden in het gebruik
van het Nationale Noodnet;4.5.454 – de CPA organisatorisch, qua personeel en
technisch zodanig toe te rusten, dat zij haar spilfunctie in de opschaling
en aansturing van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen
ten volle kan waarmaken. In dit verband dient te worden bezien hoe de samenwerking
met de regionale alarmcentrale van de brandweer en het regionale meldcentrum
van de politie kan worden geïntensiveerd, en of er op termijn moet worden
gestreefd naar een volledige integratie;4.766 – instrumenten of procedures te ontwikkelen
waarmee het verloop van de opschaling/afschaling kan worden gevolgd, ook in
gevallen waarin de coördinatie van de bijstand is verdeeld over meerdere
CPA's.4.5.451, 54    3 De Commissie beveelt de directie
van AAD-Oost/de toekomstige directie van de regionale ambulancevoorziening
aan:    – de uitrusting van de ambulancevoertuigen
tegen het licht te houden, met inachtneming van de ervaringen van de inzet
op 13 mei 2000;–– – interregionale afspraken te maken over
aflossing en overname van reguliere ambulancediensten na grootschalige inzet;4.5.454 – in de procedures met betrekking tot grootschalig
optreden rekening te houden met het waarborgen van de paraatheid van de reguliere
ambulancevoorziening tijdens rampsituaties.4.5.454 4 De Commissie beveelt de directies
van de ziekenhuizen in de regio, en de Minister
van VWS, aan om te bevorderen dat:    – ziekenhuizen methodieken ontwikkelen en
materieel beschikbaar hebben ten behoeve van de registratie van grote aantallen
gewonden;4.5.455 – de bekendheid van de positie van de ziekenhuizen
binnen de GHOR-organisatie wordt vergroot.4.5.451   5 De Commissie beveelt de Minister
van VWS aan een landelijk ambulancebijstandsplan voor grootschalige
interregionale inzet te ontwikkelen.4.5.454    6 De Commissie beveelt het kabinet aan om met de aangrenzende landen afspraken te maken over wederzijdse
bijstandverlening op het terrein van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen in het grensgebied.4.5.4–   >Bescherming milieu en volksgezondheid     1 De Commissie beveelt het bestuur
van de Regio Twente, tevens bestuur van de Regionale
Brandweer Twente, aan om, op basis van de ervaringen van de vuurwerkramp,
de organisatie en werkwijze van de regionale organisatie ter bestrijding van
ongevallen met gevaarlijke stoffen (OGS-organisatie) tegen het licht te houden.
Daarbij dient in het bijzonder te worden gekeken naar:4.874, 75, 77 – de alarmeringsregeling van de Waarschuwings-
en Verkenningsdienst;    – de beschikbaarheid van meetploegen om metingen
uit te voeren;    – de aansturing van de meetploegen;    – de dubbele piketfunctie van Officier van
Dienst en Regionaal Officier Gevaarlijke Stoffen. In dit verband, en tevens
naar aanleiding van het rapport van de Inspectie Brandweer en Rampenbestrijding
naar de ongevalbestrijding gevaarlijke stoffen in Nederland (1999), wil de
Commissie de Minister van BZK aansporen om vaart te maken met het stimuleren
van een algemene kwaliteitsverbetering van de OGS-organisatie in Nederland.     2 De Commissie beveelt de Minister van VROM aan om:   – de MOD/RIVM een meetstrategieprotocol voor
ernstige milieu-incidenten te laten opstellen;4.875 – bij de MOD/RIVM en andere meetinstanties
aandacht te vragen voor het vastleggen van de voor metingen relevante omstandigheden,
ten behoeve van interpretatie van de meetgegevens, bijvoorbeeld door het voorschrijven
van standaard-rapportageformats;4.875 – na ongevallen met gevaarlijke stoffen standaard
een evaluatie uit te (laten) voeren korte tijd na het beschikbaar komen van
de resultaten van uitgevoerde metingen. In deze evaluatie dient een samenhangend
beeld geconstrueerd te worden van de belasting van de omgeving met gevaarlijke
stoffen op grond van:4.875 a meetgegevens;    b beschrijving van de bronsterkte;    c meteorologische gegevens;   d het gebruik van verspreidingsmodelberekeningen.     3 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland aan om in rampenplannen en oefeningen meer aandacht te besteden aan
de coördinatie van activiteiten rond de inschatting van milieugezondheidsrisico's
en het treffen van daarop gebaseerde maatregelen. Richtinggevend daarbij dienen
te zijn:4.876 – het bundelen van de lokaal en regionaal
beschikbare kennis omtrent milieu- en gezondheidsrisico's in een adviserend
team ten behoeve van de rampenstaf;4.876 – het aanwijzen van een deskundige binnen
de rampenstaf die functioneert als intern en extern aanspreekpunt voor dit
onderwerp.4.875, 76    4 De Commissie beveelt de Minister
van SZWaan om, samen met de Minister van BZK
een asbestprotocol voor werkzaamheden tijdens de rampenbestrijding te ontwikkelen.
Bij het opstellen van dit protocol dient een afweging gemaakt te worden tussen
de blootstellingsrisico's enerzijds en praktisch hanteerbare beschermingsmaatregelen
anderzijds. In dit protocol dienen onder meer aan bod te komen:4.878 – de situaties waarin het protocol geldig
is;   – de relatie met reguliere asbestbeschermingsvoorschriften;    – de instanties voor wie het protocol van
belang is;    – de wijze waarop het protocol in werking
wordt gesteld en wordt uitgevoerd, en door wie dat gebeurt;    – de rol van asbestmetingen in relatie tot
beschermende maatregelen;    – de geldende beschermingsniveaus in relatie
tot de werkzaamheden die door hulpverleners worden uitgevoerd;    – een concrete beschrijving van beschermende
maatregelen;   – richtlijnen voor de voorlichting aan de
omgeving en hulpverleners;    – preparatierichtlijnen.   Met behulp van zo'n protocol kan de veiligheid van
werkzaamheden op het rampterrein worden gewaarborgd en kunnen onduidelijkheid,
ongerustheid en vertragingen in de hulpverleningswerkzaamheden voorkomen worden.     Berging en identificatie slachtoffers     1 De Commissie beveelt de Minister
van BZK aan:    – in procedures voor grootschalig politieoptreden
te voorzien in een Leider Plaats Delict, om eventuele belangentegenstellingen
tussen het zoeken naar slachtoffers en het onderzoek naar de oorzaak van een
ramp of ongeval beter te kunnen beheersen;4.5.347 – op korte termijn te komen tot een landelijk
uniform systeem van slachtofferregistratie, waarin de tekortkomingen die in
het automatiseringssysteem CRIB Twente zijn geconstateerd verholpen zijn,
en dat adequaat is toegerust voor een grote «open» ramp.4.5.558    2 De Commissie beveelt de Minister
van VWS aan om ten aanzien van de registratie van vermisten in rampsituaties
via de Verwanten Informatielijn, zorg te dragen voor:    – bestuurlijke afspraken over de status van
deze lijn, bijvoorbeeld in de vorm van een convenant met gemeenten waarin
wordt bepaald of naast algemene ook individuele gegevens worden verstrekt
en of de lijn facultatief of verplicht is voor gemeenten;4.5.557, 60 – registratie door middel van een uniform
registratiesysteem;4.5.558 – aansturing van het registratieproces vanuit
één punt en voortdurende monitoring van het registratieproces;4.5.560 – registratie door goed getrainde medewerkers;4.5.560 – een liaisonfunctie vanuit het ministerie
naar de getroffen gemeente(n), ten einde een betere afstemming te verkrijgen;4.5.560 – duidelijke afspraken over het verstrekken
van informatie aan verwanten.4.5.558    3 De Commissie geeft het gemeentebestuur
van Enschede in overweging om deelplan 15 van het gemeentelijke rampenplan
en het bijbehorende draaiboek te bezien op de samenwerking met het RIT en
het Ministerie van VWS.4.5.558   Communicatie en voorlichting over
de ramp     1 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede aan om in rampenoefeningen meer aandacht te besteden
aan voorlichting en communicatie. Met name de samenwerking tussen gemeentelijke
voorlichters en voorlichters van de hulpverleningsdiensten kan beter worden
voorbereid. Daarnaast verdient het kanaliseren van de informatiebehoefte van
de media aandacht.4.5.559    2 De Commissie geeft de Minister
van Algemene Zaken in overweging om, in overeenstemming met de Minister van BZK, de Rijksvoorlichtingsdienst een procedure
te laten opstellen voor de eventuele bijstand van rijksvoorlichters aan gemeenten
op wier grondgebied een grote ramp plaatsvindt.4.5.559   3 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan de positie van de rampenzender te versterken en deze vanwege
de sterke behoefte van bewoners van een getroffen gebied aan specifieke, lokaal
relevante informatie een voorkeursbehandeling ten opzichte van andere media
te geven, met de bijbehorende faciliteiten.1.22   Psychsociale en medische nazorg     1 De Commissie beveelt de directie
van AAD-Oost aan:   – procedures en verantwoordelijkheden rond
de nazorg ten behoeve van het eigen personeel vast te leggen;4.5.451 – ook zelf een ondersteunende rol in de (organisatie
van de) nazorg van het eigen personeel te spelen;4.5.451 – de spoedige instelling van een Bedrijfs
Opvang Team (BOT) ter hand te nemen.5.384    2 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens bestuur van de Gemeenschappelijke
Gezondheidsdienst en bestuur van de GHOR, aan:    – de positie van vrijwillige hulpverleners
bij de rampenbestrijding vast te leggen, waarbij duidelijk wordt gemaakt hoe
de nazorg voor deze personen is geregeld en wie daarvoor de verantwoordelijkheid
draagt;4.5.451 – het procesplan psychosociale hulpverlening
bij ongevallen en rampen (PSHO) te doen vaststellen met inachtneming van de
lessen uit de vuurwerkramp en met een duidelijke specificatie van de rol van
vrijwillige hulpverleners en van de taakverdelingen tussen nuldelijns-, eerstelijns-,
en tweedelijnszorg. In het procesplan dient tevens nadere aandacht te worden
besteed aan de positie van minderheden.4.5.451   3 De Commissie beveelt de Ministers
van BZK en van VWS aan:   – het concept van geïntegreerde nazorg
te verwerken in richtlijnen ten aanzien van de rampenbestrijding;5.384 – binnen het systeem van de rampenbestrijding
te voorzien in een nazorgteam vanuit de rijksoverheid ter ondersteuning van
de lokale zorgverleningsorganisaties voor de organisatie van de nazorg op
lange termijn, waarbij taak, functie en positionering ten opzichte van de
lokale zorgverleners goed zijn vastgelegd;4.663 – omtrent eventueel gezondheidsonderzoek
na rampen:5.385 a landelijke richtlijnen op te stellen rond taken,
rollen en bevoegdheden van betrokken personen en organisaties;    b landelijke richtlijnen op te stellen op basis
waarvan tijdig besloten kan worden tot een dergelijk onderzoek. Het medisch
nut dient daarbij leidend te zijn;    c landelijke richtlijnen op te stellen voor de
opzet en uitvoering van een dergelijk onderzoek. Gezien het longitudinale
karakter van een dergelijk onderzoek dienen lokale organisaties nadrukkelijk
betrokken te worden;    – omtrent eventuele gezondheidsmonitoring:5.385 a landelijke richtlijnen te ontwikkelen op basis
waarvan kan worden besloten tot gezondheidsmonitoring en waarin de verantwoordelijkheid
voor gezondheidsmonitoring wordt vastgelegd. Met name de rol van het Ministerie
van VWS behoeft verheldering;   b landelijke richtlijnen op te stellen voor de
opzet en uitvoering van gezondheidsmonitoring.     Coördinatie rampbestrijding     1 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan:   – de opzet en werking van de alarmering van
sleutelfunctionarissen, inclusief de technische (telefonische) voorzieningen,
kritisch te bezien en de alarmering regelmatig te oefenen;4.6 4.763, 62 67 – waarborgen te scheppen voor het goed kunnen
vervullen van de rol van opperbevelhebber door de burgemeester. Behalve adequate
training van de burgemeester betekent dat ook het voorzien in bestuurlijke
achtervang (loco-burgemeesters);4.6 4.5.163 40 – in de voorbereiding op de rampenbestrijding
ook te voorzien in aandacht voor de positie van wethouders en raadsleden;4.663 – zorg te dragen voor bestuurlijke overdrachtsprotocollen
op het gebied van rampenbestrijding, opdat kennisoverdracht kan plaatsvinden
naar nieuwe bestuurders;4.663 – te bezien of het gemeentehuis uit het oogpunt
van bereikbaarheid en voorzieningen de beste plaats is voor het huisvesten
van de gemeentelijke rampenstaf;4.663 – de binnengemeentelijke coördinatiestructuur
in rampsituaties kritisch te bezien, met name de taakverdeling en verhoudingen
tussen GRS, managementteam, het lokale driehoeksoverleg en eventuele spontane
overleggremia;4.663 – te bezien of een orgaan voor reflectie,
zoals de vijfhoek tijdens de vuurwerkramp, een vaste plaats dient te krijgen
in de coördinatiestructuur of dat dergelijke reflectie een taak is van
de bestaande rampenstaven. Hierbij dienen ook de rol en positie van de Regionaal
Geneeskundig Functionaris te worden betrokken.4.663    2 De Commissie beveelt het bestuur
van de regio Twente, tevens bestuur van de regionale
brandweer Twente, aan:    – in de voorbereiding op de rampenbestrijding
ervoor zorg te dragen dat de coördinerende rol van de brandweer op het
rampterrein wordt versterkt;4.663 – de coördinerende rol van de brandweer
in de fase na de acute rampbestrijding kritisch tegen het licht te houden;4.663 – de opzet en werking van de alarmering van
sleutelfunctionarissen, inclusief de technische (telefonische) voorzieningen,
kritisch te bezien en de alarmering regelmatig te oefenen;4.6 4.763, 62 67 – in de preparatie op de rampenbestrijding
meer aandacht te hebben voor de opschaling van de operationele leiding op
het rampterrein;4.662, 63 – de samenhang in de opschalings- en coördinatiestructuur
te verhelderen en te versterken, met name waar het gaat om de taakverdeling
en verhoudingen tussen het RCC, de GRS en het CTPI bij een ramp die één
gemeente betreft;4.663 – in de preparatie aandacht te besteden aan
de oefening, alarmering, bezetting en uitrusting van het CTPI. Dat laatste
niet alleen op het vlak van verbindingen, maar ook ten aanzien van geschikte
kaarten van de omgeving.4.6 4.761 73    3 De Commissie geeft de Minister van BZK in overweging
om:   – de bestuurlijke en praktische ervaring
die personen en instanties de afgelopen jaren met en in rampsituaties hebben
opgedaan, te bundelen in een landelijk expertise- en bijstandsteam dat snel
ondersteuning kan bieden. De expertise betreft dan onderwerpen als:4.664, 65 a operationele besluitvorming (CTPI, RCC, liaisons);   b bestuurlijke crisisbesluitvorming;   c rampenvoorlichting;   d registratieproblematiek;   e gezondheidsrisico's en beschermende maatregelen;    f psychosociale en medische nazorg;    – studie te laten verrichten naar de rol
en positie van wethouders en raadsleden tijdens rampsituaties;4.663 – studie te laten verrichten naar een uniforme
organisatorisch en bestuurlijk transparante coördinatiestructuur voor
de rampenbestrijding.4.663    Deel 3 Praktische hulpverlening     Eerste opvang getroffenen     De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschedeaan om:   – de procedure van en de voorzieningen voor
registratie van getroffenen zoals die zijn beschreven in deelplan 15 van het
gemeentelijk rampenplan en het daarbij behorende draaiboek, kritisch te bezien
tegen de achtergrond van de problemen die zich bij de registratie van getroffenen
in de Diekmanhal hebben voorgedaan, en het plan en het draaiboek aan te passen.
Speciale aandacht verdient verder het oefenen van de registratieprocedure,
en de afstemming daarbij tussen de DMO en het CRIB;1.22 – de punten van aandacht die zijn genoemd in
paragraaf 5.6.3.6. van onderzoekrapport C te betrekken in een evaluatie
van het rampenplan en van de desbetreffende draaiboeken.1.22   Vervangende woonruimte     De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan om na te gaan of het zinvol is in het gemeentelijk rampenplan
en de nadere uitwerking daarvan (nadere) bepalingen op te nemen over de afstemming
en samenwerking met woningbouwcorporaties en om in dat kader ook aandacht
te besteden aan convenanten met locale woningbouwcorporaties.5.589   Goederenhulp     De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland aan om, tegen de achtergrond van de ervaringen na de vuurwerkramp,
in het gemeentelijk rampenplan en in het desbetreffende draaiboek uitdrukkelijk
ook bepalingen te wijden aan de hulp in de vorm van goederen en aan het daarmee
samenhangende logistieke proces. In dat verband zou ook aandacht moeten worden
besteed aan de rol die de krijgsmacht of het Rode Kruis daarbij zouden kunnen
spelen.5.589 Herhuisvesting bedrijven     De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan om in het gemeentelijk rampenplan ook expliciet aandacht te
besteden aan de continuïteit van de economische, sociale en culturele
infrastructuur na een ramp of zwaar ongeval. Daarbij dient ook de taakverdeling
met particuliere instanties, zoals de regionale Kamer van Koophandel, en gezichtsbepalende
organisaties in het maatschappelijke veld aan de orde te komen. In dat kader
zal het verband tussen een geschikte (tijdelijke of her)huisvesting en de
feitelijke financiële armslag van bedrijven en instellingen moeten worden
onderkend.5.589   Financiële regelingen     1 De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan om, voor zover nodig, in het gemeentelijk rampenplan en/of de
daarop gebaseerde deelplannen en draaiboeken:5.486 – concrete bepalingen op te nemen over financiële
noodvoorzieningen voor getroffenen;   – te benadrukken dat in de nazorgfase ook
rekening moet worden gehouden met eventuele getroffenen van buiten het eigenlijke
rampgebied;    – de bepaling op te nemen dat bij eventuele
rampen met verstrekkende financiële gevolgen voor een grote groep getroffenen
direct een speciale commissie wordt ingesteld voor de financiële afwikkeling.     2 De Commissie beveelt de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan:    – om de lessen op financieel terrein zoals
die zijn geleerd van Enschede centraal vast te leggen, met het oog op eventuele
vergelijkbare situaties in de toekomst;5.486 – om een model te ontwikkelen voor een rampennazorgplan,
en om in het kader daarvan een basisontwerp voor financiële regelingen
na rampen op te stellen, inclusief bepalingen over de financiering.54–    3 De Commissie beveelt de rijksoverheid aan:    om, in samenspraak met het gemeentebestuur
van Enschede, het initiatief te nemen voor een studie, op korte termijn
te voltooien, naar eventuele aanvullende voorzieningen voor een financiële
tegemoetkoming in vormen van schade als direct gevolg van de vuurwerkramp
die door de bestaande regelingen niet wordt gedekt.5.488    IAC     De Commissie beveelt het gemeentebestuur
van Enschede, en de andere gemeenten in Nederland, aan om in het gemeentelijk rampenplan aandacht te besteden aan de
mogelijkheid een informatie- en adviescentrum op te richten, en om in dat
kader rekening te houden met de ervaringen die met het IAC in Enschede zijn
opgedaan.5.2 5.580, 82 89    Aandachtspunten     1 Het IAC in Enschede zal een eigen evaluatie moeten
verrichten om tot aanbevelingen te komen voor de opbouw en eerste organisatorische
vormgeving van een IAC in toekomstige situaties.5.281 2 Bij de opbouw van een IAC moet van meet af aan
volle aandacht bestaan voor de kwaliteit van de dienstverlening aan de frontdesk;
daarbij moet met name worden gedacht aan het werken met vaste contactpersonen
per hulpvrager, aan het trainen van medewerkers op inhoudelijk gebied, en
aan het trainen van medewerkers in het ondersteunen van getraumatiseerde mensen.   3 De signaleringsfunctie van een IAC is, van meet
af aan, van groot belang. Een IAC zou na het overdragen van signalen moeten
blijven nagaan in hoeverre de verantwoordelijke instanties erin slagen collectief
ervaren knelpunten op te lossen. Een IAC dient dan wel in deze rol erkend
te worden door de gemeente.   4 Vanuit het perspectief van de «bewakingsfunctie»
verdient het aanbeveling om in eventuele toekomstige situaties al direct in
de beginperiode actief na te gaan of het goed gaat met getroffenen die zich
niet spontaan melden. Een actieve benadering van getroffenen kan helpen voorkomen
dat er mensen tussen wal en schip belanden.   5 Het is van belang om bij aanvang van een IAC een
informatiecoördinator aan te stellen die onder meer activiteiten van
andere organisaties inventariseert en nieuwsfeiten controleert.      Communicatie      1 Zorg, los van een goede pers-/mediacommunicatie,
voor een goede interne communicatie, waardoor betrokken instanties op de hoogte
zijn van de laatste stand van zaken en de juiste informatie kunnen geven.5.179 2 Maak in het kader van de interne informatieoverdracht
enuitwisseling vooraf afspraken over de organisatievorm en werkwijze in geval
van een ramp.   3 Breng in kaart welke organisaties en personen
in geval van een ramp relevant kunnen zijn voor de communicatie. Treed regelmatig
met hen in contact.    4 Combineer persoonlijke communicatie met schriftelijke
(en digitale) middelen.   5 Sluit met communicatie-activiteiten en -middelen
aan bij de behoeften van de doelgroep(en) en toon inlevingsvermogen in hun
emoties.    6 Erken de slachtofferstatus van de getroffenen.    7 Zorg voor doelgroepgerichte communicatie voor
bijzondere groepen als ondernemers en allochtonen, bijvoorbeeld via speciale
aanspreekpunten, of door middel van een eigen helpdesk. Zet daarbij vertegenwoordigers
van deze doelgroepen in.5.3  8 Zet telefonische hulplijnen snel in en bewaak
de bereikbaarheid.    9 Zorg dat medewerkers van telefonische hulplijnen
over voldoende kennis en informatie beschikken en besteed aandacht aan sensitiviteit
en toonzetting.  10 Zorg bij het instellen van een waardevol hulpmiddel
als het IAC voor een goede communicatie met de getroffenen over doel en functie
van zo'n centrum.   11 Zorg dat medewerkers van een informatiecentrum/helpdesk
goed geïnformeerd zijn en kunnen doorverwijzen. Besteed aandacht aan
hun inlevingsvermogen.  12 Een (doelgroepgerichte) nieuwsbrief is een goed
informatiemedium en middel voor erkenning en houvast. Zorg voor een snelle
en goede verspreiding.   13 Gebruik nieuwe communicatiemiddelen zoals het
internet, bijvoorbeeld voor de informatie aan het algemene publiek.   14 Zorg voor voldoende, goed geïnformeerde voorlichters
ten behoeve van de media.   15 Doseer de persinformatie aan de hand van de actualiteit.   16 Versterk de contacten en de informatie-uitwisseling
binnen de voorlichterspool.   17 Maak goede convenantafspraken met de officiële
rampenzender en beproef deze afspraken regelmatig in de praktijk.  18 Zorg voor een zekere voorkeurspositie voor de
rampenzender bij een ramp, en zorg daarbij voor de nodige faciliteiten.  19 Zorg voor een vast aanspreekpunt, een directe
lijn van de rampenzender met de afdeling Communicatie en de rampenstaf en
een werkplek voor de rampenzender.  BIJLAGE 4 AFKORTINGENAMV(Bureau) Adviseur Milieuvergunningen AMvBAlgemene maatregel van Bestuur  BBBescherming Bevolking BiZaBinnenlandse Zaken (ministerie)
(vanaf 1998 aangevuld met Koninkrijksrelaties)BpolrBesluit politieregisters BROBesluit op de ruimtelijke ordening BRZOBesluit risico's zware ongevallen
1999 B&WBurgemeester en Wethouders BZKBinnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(ministerie)   CCBConflict- en Crisisbeheersing Politie CdKCommissaris van de KoninginCFACommissie financiële afwikkeling
vuurwerkrampCPRCommissie Preventie van Rampen
met Gevaarlijke StoffenCRIBCentraal Registratie- en Informatiebureau  DMKLDirectie Materieel van de Koninklijke
Landmacht  ECCBExpertisecentrum Conflict- en
Crisisbeheersing PolitieEZEconomische Zaken (ministerie) EUEuropese Unie  GBAGemeentelijke Basis AdministratieGHORGeneeskundige Hulpverlening bij
Ongevallen en RampenGSGedeputeerde Staten GSIGrote Steden- en Integratiebeleid
(ministerie)     IACInformatie- en adviescentrum IBRInspectie Brandweerzorg en RampenbestrijdingIBTInterdepartmentaal Beleidsteam ICTInformatie- en Communicatie Technologie IMHInspectie MilieuhygiëneIPOInterprovinciaal Overleg IROInspectie op de Ruimtelijke Ordening IVBInrichtingen- en vergunningenbesluit  KmarKoninklijke Marechaussee   LBRBLandelijk Beraad Rampenbestrijding LCILogistiek centrum inspecties  MBTMinisterieel BeleidsteamMDW-rapportMarktwerking, Deregulering
en Wetgevingskwaliteit  NCCNationaal Coördinatiecentrum NibraNederlands Instituut voor Brandweer
en Rampenbestrijding NRFNationaal Rampenfonds NVCNationaal Voorlichtingscentrum OC&WOnderwijs, Cultuur en Wetenschappen
(ministerie)OGSOrganisatie ter bestrijding van
ongevallen met gevaarlijke stoffen OMOpenbaar Ministerie   PGHORProject Geneeskundige Hulpverlening
bij Ongevallen en Rampen PVBProject Versterking Brandweer   RAVRegionale AmbulancevoorzieningenRGFRegionaal Geneeskundig Functionaris RGSReglement Gevaarlijke Stoffen RIDReglement betreffende het internationale
spoorwegvervoer van gevaarlijke goederen RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu RITRampen IdentificatieteamRVIRijksverkeersinspectie van het
ministerie van Verkeer en Waterstaat RVZRaad voor de Volksgezondheid en
Zorg  TKTweede Kamer   VNVerenigde NatiesVNGVereniging Nederlandse GemeentenVROMVolkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer (ministerie) VWSVolksgezondheid, Welzijn en Sport
(ministerie)V&WVerkeer en Waterstaat (ministerie)   WmWet milieubeheer WmsWet milieugevaarlijke stoffen WROWet op de Ruimtelijke Ordening WVDWaarschuwings- en verkenningsdienstWVGSWet vervoer gevaarlijke stoffenBIJLAGE 5 FINANCIËLE PARAGRAAF KABINETSSTANDPUNT VUURWERKRAMPEen overzicht van de financiële inzet vanaf 13 mei 2000 verbonden
aan de Vuurwerkramp treft u onderstaand aan. Voor andere besluiten, zoals
het ontwerp-Vuurwerkbesluit en de versnelde uitrol van C2000, is de Tweede
Kamer eerder geïnformeerd met de brieven van 21 februari 2001, respectievelijk
26 februari 2001.Veiligheid zal in de miljoenennota 2002 één van de speerpunten
zijn.  Omschrijving200020012002200320042005BZKRampenbestrijding 21,060,065,061,061,0 Cie rampen en ongevallen 2,05,05,05,05,0 Wederopbouw270,0       Directe kosten Enschede58,227,63,81,80,7  Totaal BZK328,250,668,871,866,766,0        VROMExpertisecentrum/RPR 3,04,05,05,05,0 Inspectie milieuhygiëne 10,210,210,210,210,2 Totaal VROM 13,214,215,215,215,2        EZOndernemersregeling25,0             SZWArbeidsinspectie 1,01,01,01,01,0        VWSVerwanteninformatie 1,01,01,01,01,0Totaal ministeries353,265,885,089,083,983,2ToelichtingRampenbestrijding: Het kabinet stelt een bedrag
van structureel 61 mln ter beschikking voor de versterking van de rampenbestrijding
in ruime zin. Pro-actie, preventie en geneeskundige hulpverlening staan hierbij
voorop. Gelet op de bestaande en door de Commissie onderzoek vuurwerkramp
benadrukte gezamenlijke verantwoordelijkheid in dezen zullen ook door de andere
overheden inspanningen moeten worden verricht. De daarvoor aangewezen weg
is die van afspraken in BANS-verband.In het kader van BANS hebben Rijk, VNG en IPO vastgesteld dat veiligheid
(ondermeer brandweer en rampenbestrijding) een van de gezamenlijke maatschappelijke
prioriteiten is. Ook de Commissie benadrukt de gezamenlijke verantwoordelijkheid
in dezen. Naar aanleiding van het rapport van de Commissie stelt het Rijk
nu extra middelen ter beschikking. Het gaat hier om een beleidsterrein waar
voor gemeenten een belangrijke taak is weggelegd. Het is dan ook niet onredelijk
van de gemeenten te verwachten dat zij ook extra middelen voor dit beleidsterrein
zullen inzetten.Daarnaast zal het toezicht op de rampenbestrijdingsorganisatie, door provincies
en door de Inspectie brandweerzorg en rampenbestrijding een extra impuls krijgen.
Naast de inspanningen die door het project C2000 ten behoeve van de alarmcentrales
reeds zijn geleverd, is de integratie tot één alarmcentrale
per regio de volgende stap om tot een kwaliteitsverbetering op het punt van
coördinatie te komen.Er zal een landelijk en ook internationaal inzetbare eenheid worden geformeerd
voor het zoeken naar en redden van slachtoffers van rampen. Tevens zal initiatief
worden genomen om een landelijke ondersteuningsfaciliteit rampenbestrijding
te formeren.Cie Rampen en Ongevallen: Er is besloten tot
oprichting van één onafhankelijke onderzoeksraad voor rampen
en zware ongevallen. Wederopbouw: Voor de wederopbouw van de door
de vuurwerk getroffen wijk heeft het kabinet middelen beschikbaar gesteld.
Verwezen wordt naar paragraaf 5.6 van het kabinetsstandpunt.Directe kosten Enschede: Dit betreffen directe
kosten van de gemeente die voor een deel door het Rijk zijn vergoed; daarnaast
zijn door de betrokken departementen kosten gemaakt gerelateerd aan de vuurwerkramp
(o.a. nazorg, RIVM).Ondernemersregeling: Het kabinet heeft een
voorschot verleend voor de uitvoering van een door de Commissie financiële
afwikkeling vuurwerkramp opgestelde regeling voor gedupeerde ondernemers.Expertisecentrum/RPR: Er komt een expertisecentrum
voor professioneel vuurwerk zonder wettelijke taak en – als opvolger
van de Commissie Preventie van Rampen met Gevaarlijke Stoffen – een
onafhankelijke Technische Adviesraad voor Gevaarlijke Stoffen.Inspectie milieuhygiëne: Er zijn extra
middelen beschikbaar gesteld voor versterking van het tweedelijnstoezicht
door de minister van VROM. Daarnaast zal in het kader van de Voorjaarsnota
worden beslist over middelen ten behoeve van de uitvoering van in dit kabinetsstandpunt
voorgestelde taken van de andere overheden, met name de provincies.Arbeidsinspectie: De arbeidsinspectie wordt
met enkele fte's uitgebreid.Verwanteninformatie: Er worden verbeteringen
aangebracht t.a.v. de registratie van vermisten en de informatieverstrekking
aan verwanten daarover. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27157-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl