Auteursrechtbeleid; Verslag van een schriftelijk overleg; verslag van een schriftelijk overleg inzake de heffing door Buma/Stemra op het particuliere gebruik van muziekvideo’s op internet
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141293
 2009-2010
 
 29 838
 Auteursrechtbeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 26
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 24 februari 2010
 De vaste commissie voor Justitie, heeft enkele
vragen en opmerkingen over de brief van de staatssecretaris van Justitie over
de heffing door Buma/Stemra op het particuliere gebruik van muziekvideo’s
op internet (29 838, nr. 21) ter beantwoording aan de regering voorgelegd.
Deze vragen, alsmede de daarop op 22 februari 2010 gegeven antwoorden,
zijn hieronder afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 De Pater-van der Meer
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Van Doorn
 
 I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
onderhavige brief. Wel hebben zij nog een aantal vragen die zij graag beantwoord
zien.
 Voornoemde leden merkten op dat er onduidelijkheid is over de vraag of
het embedden van een bestand als openbaarmaking in de zin van het auteursrecht
wordt aangemerkt. De regering wil aan de rechter overlaten om te bepalen of
er inderdaad sprake is van een openbaarmaking. Voor niet-particulieren ligt
de zaak al onder de rechter. Deze leden horen graag de visie van de regering
op dit punt. Ziet de regering het embedden door particulieren als openbaarmaking?
 De leden van de CDA-fractie merken op dat de regering in beantwoording
van Kamervragen over dit onderwerp stelt dat het onduidelijk is of andere
EU-landen een vergoeding innen voor het gebruik van embedded muziekfiles.
Zijn er in EU-verband afspraken gemaakt over het embedden? Kan de regering
precies aangeven wat er in de andere EU-landen wel is geregeld en wat de collectieve
beheersorganisaties daar eventueel wel voor kosten in rekening brengen?
 Ten slotte merken deze leden op dat de regering van mening is dat het
uiteindelijk aan de partijen zelf is om in goed overleg tot een oplossing
te komen. Kan de regering uitsluiten dat particulieren ooit voor het embedden
moeten betalen? Is er in het contact met Buma/Stemra sprake geweest van nieuwe
plannen waarbij particulieren alsnog moeten betalen? Wat voorziet de regering
voor de toekomst?
 Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
 De leden van de PvdA-fractie zijn tevreden met het besluit van Buma/Stemra
om de plannen in te trekken voor een heffing voor particulieren bij muziekgebruik
op internet in te stellen. Deze leden vragen wel of Buma/Stemra bij het lanceren
van het plan de tijdgeest juist heeft aangevoeld? Is het niet een vorm van
tegen de stroom oproeien? Buma/Stemra is er voor de klanten, namelijk de aangesloten
artiesten. De aan het woord zijnde leden vragen daarom of hun belangen voldoende
zijn meegewogen bij het uitdenken van de heffing. Hebben de klanten werkelijk
baat bij de houding van Buma/Stemra in de hele discussie rond auteursrecht
en internet?
 De leden van PvdA-fractie menen dat het niet zo mag zijn dat Buma/Stemra
en collectieve beheersorganisaties in het algemeen hun omzet op peil houden
of vergroten door creatieve ideeën op een nieuwe doelgroep los te laten
om op deze manier de markt te vergroten. Collectieve beheersorganisaties moeten
zichzelf per definitie als dienstverlener voor hun klanten neerzetten en niet
als omzetmaker. Onlangs is het rapport van de commissie-Pastors uitgebracht.
Deze leden vragen in welke verhouding de actie van Buma/Stemra staat tot de
uitkomsten van het rapport. Is dit een solistische actie geweest van Buma/Stemra?
 Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
 De leden van de SP-fractie hebben zich verbaasd over het gemak waarmee
de staatssecretaris van Justitie het debat over het heffen over internetfilmpjes
heeft geparkeerd. Buma/Stemra heeft evenwel besloten het plan (voorlopig)
terug te trekken, maar alleen nadat het onderdeel van de gesprekken binnen
commissie-Pastors zou worden. Daarmee heeft is het onderwerp wel degelijk
geagendeerd en is het in de ogen van deze leden slechts een kwestie van tijd
voordat er opnieuw voorstellen zullen komen. Onbeantwoord blijft de vraag
in hoeverre er door embedden sprake is van een nieuwe openbaarmaking.
Kan de regering daarop ingaan? Is embedden technisch niet gelijk aan linken?
Wanneer op dezelfde site niet het filmpje zou staan maar een link naar YouTube
zou er geen vuiltje aan de lucht zijn. Is dat niet merkwaardig, gelet op het
feit dat dit dan dezelfde openbaarmaking is?
 Deze leden merken op dat de rechthebbenden goede afspraken met YouTube
hebben over het auteursrechtelijk beschermd materiaal. Hierdoor kan YouTube
doorgroeien tot een innovatieve dienst en kunnen rechthebbenden zelf beslissen
over hun materiaal. Zij kunnen het laten weghalen, laten staan, reclame maken
of mee verdienen aan de advertenties. Is het dan niet vreemd dat hetzelfde
filmpje (met dezelfde bron) op een andere website ineens wel onder betaling
gaat vallen?
 De leden van de SP-fractie willen ook graag weten hoe de regering aankijkt
tegen de wijze van heffen. Ongeacht het aantal hits op een site moet men een
vast bedrag betalen. Ook artiesten die hun eigen materiaal via hun site promoten
en sites van concertzalen waar een artiest die geprogrammeerd staat moeten
betalen. Vindt de regering deze wijze van heffen wenselijk? Is deze wijze
van heffen effectief voor de kansen van (beginnende) muzikanten en de internetdiensten?
 Voornoemde leden willen voorts weten hoe er internationaal tegen deze
heffing wordt aangekeken. Zijn er andere landen die een dergelijke heffing
kennen? Hoe verhoudt zich tot de Europese regelgeving? Kan dit als handelsbelemmerend
worden gezien?
 Ten slotte willen de leden van de SP-fractie opmerken dat zij deze vragen
stellen omdat zij van mening zijn dat dit onderwerp, gezien het feit dat deze
discussie nu in de commissie-Pastors wordt gevoerd, nog steeds aan de orde
is. Zij is ook van mening dat de regering richtinggevend moet en kan zijn
in de discussie die daar nu gevoerd gaat worden. Deze leden hebben het idee
dat Buma/Stemra niet alle belangen in ogenschouw heeft genomen en zij achten
het wenselijk dat de regering dit wel doet. Deze leden willen ook aangeven
dat de discussie op zich legitiem is. Wanneer artiesten hun product vermarkt
zien op een wijze waaraan zij geen geld (kunnen) verdienen, dan is het zaak
om daarop actie te ondernemen. De vraag is echter wie op deze wijze uiteindelijk
het meest gediend wordt: de artiest, de bezitter van de rechten of de internetgebruiker.
De leden van de SP-fractie menen dat het goed zou zijn als de regering, ook
in het licht van de discussies over het auteursrecht, hier een positie inneemt..
 II Reactie van de regering
 De leden van de CDA-fractie merken op dat er onduidelijkheid is over de
vraag of het embedden van een bestand als openbaarmaking in de zin van het
auteursrecht wordt aangemerkt en dat aan de rechter wordt overgelaten om te
bepalen of er sprake is van een openbaarmaking. Voor niet-particulieren ligt
de zaak al onder de rechter. Deze leden horen graag de visie van de regering
op dit punt. Ziet de regering het embedden door particulieren als openbaarmaking?
 De leden van de SP-fractie vragen eveneens in hoeverre er door embedden
sprake is van een nieuwe openbaarmaking. Kan de regering daarop ingaan? Is
embedden technisch niet gelijk aan linken? Wanneer op dezelfde site niet het
filmpje zou staan maar een link naar YouTube zou er geen vuiltje aan de lucht
zijn. Is dat niet merkwaardig, gelet op het feit dat dit dan dezelfde openbaarmaking
is?
 In de Auteurswet zijn, grotendeels op basis van Europese regelgeving,
technisch neutrale begrippen opgenomen waaronder het begrip openbaarmaken.
Het begrip «mededelen aan het publiek» dat in de Nederlandse wet
is opgenomen als «openbaar maken» wordt eenvormig uitgelegd door
het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het gaat om invulling van de reikwijdte
van de artikelen 2 en 3 van de Richtlijn Auteursrecht (2001/29/EG). Bij technologische
ontwikkelingen die mogelijk als een nieuwe openbaarmaking zijn
aan te merken, zal het steeds aan de rechter zijn om aan de hand van de concrete
omstandigheden van het geval te bepalen of het een auteursrechtelijke openbaarmaking
betreft of niet. Dit is het systeem waarvoor we hebben gekozen. Dit systeem
heeft als voordeel dat niet bij iedere nieuwe technologie bekeken hoeft te
worden of de wet moet worden aangepast.
 Op dit moment staat nog niet eensluidend vast of het embedden van een
file een auteursrechtelijke openbaarmaking is. Weliswaar heeft het Hof ’s
Hertogenbosch op 12 januari 2010 bepaald dat een embedded link een openbaarmaking
is (overweging 4.98 en 4.99). Daarbij merk ik
echter op dat de feiten in deze zaak niet op embedden maar op hyperlinken
zagen. Bovendien betreft het een uitspraak gedaan in hoger beroep op een voorlopige
voorziening. Ook in de literatuur klinken verschillende geluiden over de juridische
status van het embedden van een file.
 Op de vraag of embedden technisch gelijk is aan hyperlinken geldt dat,
afgezien van de vraag of het een auteursrechtelijke openbaarmaking betreft,
er technische verschillen tussen beide vormen zijn. Ingeval van embedden is
het filmpje te bekijken binnen de website van degene die het filmpje op internet
heeft geplaatst. De gebruiker blijft dus op de site waar het filmpje is opgenomen.
Ingeval van een hyperlink wordt er een nieuw venster geopend met de website
waarnaar wordt «gelinkt».
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat de regering in beantwoording
van Kamervragen over dit onderwerp stelt dat het onduidelijk is of andere
EU-landen een vergoeding innen voor het gebruik van embedded muziekfiles.
Zijn er in EU-verband afspraken gemaakt over het embedden? Kan de regering
precies aangeven wat er in de andere EU-landen wel is geregeld en wat de collectieve
beheersorganisaties daar eventueel wel voor kosten in rekening brengen?
 De leden van de SP-fractie vragen hoe er internationaal tegen deze heffing
wordt aangekeken. Zijn er andere landen die een dergelijke heffing kennen?
Hoe verhoudt dit zich tot de Europese regelgeving? Kan dit als handelsbelemmerend
worden gezien?
 In EU-verband zijn geen afspraken gemaakt over het innen van een vergoeding
voor het gebruik van embedded files. Een rondgang langs een aantal EU-lidstaten
levert een gedifferentieerd beeld op. In Denemarken wordt een vergoeding geïnd
voor het gebruik van embedded muziekfiles op websites die het downloaden of
streamen van de file mogelijk maken. In Zweden wordt door de Zweedse collectieve
beheersorganisatie een vergoeding gevraagd voor het gebruik van muziekfiles
in videoproducties die kunnen worden «gestreamed». In een aantal
andere lidstaten wordt niet geïnd voor embedded files of bestaat er onduidelijkheid
over dit gebruik.
 Uiteindelijk is het aan het Europese Hof van Justitie om uitleg te geven
aan het begrip openbaarmaking zoals is vastgelegd in de Richtlijn auteursrecht.
Bij die uitleg zullen grensoverschrijdende effecten en potentiële belemmeringen
een rol kunnen spelen. Het Hof van Justitie heeft in een aantal zaken bepaald
dat het bestaan van verschillende nationale, territoriaal begrensde intellectuele
eigendomsrechten op zichzelf genomen niet in strijd is met het vrij verkeer
van goederen en diensten.
 
 De leden van de CDA-fractie merken op dat de regering van mening is dat
het uiteindelijk aan de partijen zelf is om in goed overleg tot een oplossing
te komen. Kan de regering uitsluiten dat particulieren ooit voor het embedden
moeten betalen? Is er in het contact met Buma/Stemra sprake geweest van nieuwe
plannen waarbij particulieren alsnog moeten betalen? Wat voorziet de regering
voor de toekomst?
 De leden van de PvdA-fractie zijn tevreden met het besluit van Buma/Stemra
om de plannen in te trekken voor een heffing voor particulieren bij muziekgebruik
op internet in te stellen. Deze leden vragen wel of Buma/Stemra
bij het lanceren van het plan de tijdgeest juist heeft aangevoeld? Is het
niet een vorm van tegen de stroom oproeien?
 Dat Buma/Stemra vergoedingen mag innen voor het gebruik van de auteursrechten
van de bij haar aangesloten muziekauteurs en muziekuitgevers staat niet ter
discussie. De introductie van het nieuwe tarief voor embedding door Buma/Stemra
is echter ongelukkig verlopen. In de beantwoording van kamervragen van leden
van de CDA-fractie heb ik opgemerkt dat zolang niet duidelijk is of een embedded
file een openbaarmaking in de zin van de Auteurswet is, uiterst voorzichtig
dient te worden omgegaan met het innen van een vergoeding voor het gebruik
van embedded files. In de kabinetsreactie op
het rapport van de werkgroep Gerkens heb ik daarnaast uitgesproken dat zorgvuldigheid
is gepast bij het introduceren van nieuwe vergoedingen in een digitale omgeving.
Dit is ook in het belang van de rechthebbenden, omdat een excessieve nadruk
op het verbodsrecht en op het innen van vergoedingen op de langere termijn
ook schade kan toebrengen aan het maatschappelijke draagvlak voor het auteursrecht. Overigens merk ik op dat Buma/Stemra eind december 2009
een licentieovereenkomst heeft gesloten met Youtube die betrekking heeft op
alle muziek in video’s die worden gehost of gestreamed vanaf Youtube,
waaronder ook het embedden van video’s. De overeenkomst betreft het
gehele repertoire van Buma/Stemra. Ik verwacht dat hiermee een groot deel
van de discussie is opgelost.
 Met het oog op de toekomst kan worden opgemerkt dat de Europese Commissie
een consultatie is gestart over excepties in het auteursrecht in het licht
van nieuwe technologische ontwikkelingen. In
1999 heeft Nederland zich tijdens de onderhandelingen over de Richtlijn Auteursrecht
(2001/29/EG) ingezet voor een «fair use» exceptie. Deze open geformuleerde
beperkingsgrond, die in de Verenigde Staten thans geldt, biedt de mogelijkheid
om in een concreet geval voor een bepaalde vorm van gebruik te toetsen of
inderdaad toestemming van de auteur nodig is. Met name particulieren zouden
zich op de fair use exceptie kunnen beroepen. Destijds vond Nederland daarvoor
onvoldoende steun. Nederland zal zich, met het oog op de huidige digitale
ontwikkelingen en los van de vraag of embedden een openbaarmaking is, inspannen
om dit bij de nieuwe Europese Commissie op de agenda te krijgen.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of de belangen van de klanten van
Buma/Stemra voldoende zijn meegewogen bij het uitdenken van de heffing. Hebben
de klanten werkelijk baat bij de houding van Buma/Stemra in de hele discussie
rond auteursrecht en internet?
 Voor de aangeslotenen van Buma/Stemra, de muziekauteurs en muziekuitgevers,
is het van belang dat zij ook voor openbaarmakingen van hun creatieve werk
op internet een vergoeding krijgen. De discussie over auteursrecht en internet
en de vraag waarop de inning zich zou moeten richten, zal door Buma/Stemra
en de aangesloten auteursrechthebbenden gevoerd moeten worden zodat Buma/Stemra
er zeker van is dat de aangeslotenen zich op de juiste wijze vertegenwoordigd
zien. In het wetsvoorstel toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties
auteurs- en naburige rechten (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 766
nr. 2), thans aanhangig in uw Kamer, is een bepaling opgenomen waarin wordt
voorgesteld dat CBO’s transparant zijn over de mate van representativiteit
(artikel 2, lid 1, onderdeel iii). CBO’s moeten zich ervan verzekeren
dat de belangen van hun aangeslotenen voldoende gewaarborgd zijn. In de kabinetsreactie
op het rapport van de werkgroep Gerkens heb ik aangekondigd een onderzoek
onder makers te gaan uitvoeren. In dat onderzoek zullen ook vragen worden
gesteld over hoe makers aankijken tegen de wijze van inning en of hun standpunten
voldoende worden meegewogen, met name bij CBO’s waar rechthebbenden
feitelijk op zijn aangewezen vanwege een monopoliepositie zoals bij Buma/Stemra.
 
 De leden van PvdA-fractie menen dat het niet zo mag zijn dat Buma/Stemra
en collectieve beheersorganisaties in het algemeen hun omzet op peil houden
of vergroten door creatieve ideeën op een nieuwe doelgroep los te laten
om op deze manier de markt te vergroten. Collectieve beheersorganisaties moeten
zichzelf per definitie als dienstverlener voor hun klanten neerzetten en niet
als omzetmaker. Onlangs is het rapport van de commissie-Pastors uitgebracht.
Deze leden vragen in welke verhouding de actie van Buma/Stemra staat tot de
uitkomsten van het rapport. Is dit een solistische actie geweest van Buma/Stemra?
 Buma/Stemra heeft bij de introductie van het nieuwe embedtarief geen rekening
gehouden met de afspraken zoals deze waren gemaakt in de Werkgroep Pastors.
Buma/Stemra is na de ophef die over de introductie van het nieuwe tarief ontstond
alsnog in gesprek gegaan met branchevereniging VOICE en haar leden, waarna
Buma/Stemra het voornemen om aan particulieren een vergoeding te vragen per
1 januari 2010 heeft ingetrokken. Vervolgens heeft Buma/Stemra hetzelfde
gedaan ten aanzien van commercieel gebruik van embedded files. In het kader
van de werkgroep Pastors zijn enerzijds de cbo’s en anderzijds MKB Nederland
en VNO-NCW nu weer in overleg getreden. Ik houd dit nauwlettend in de gaten.
 
 De leden van de SP-fractie merken op dat de rechthebbenden goede afspraken
met YouTube hebben over het auteursrechtelijk beschermd materiaal. Hierdoor
kan YouTube doorgroeien tot een innovatieve dienst en kunnen rechthebbenden
zelf beslissen over hun materiaal. Zij kunnen het laten weghalen, laten staan,
reclame maken of mee verdienen aan de advertenties. Is het dan niet vreemd
dat hetzelfde filmpje (met dezelfde bron) op een andere website ineens wel
onder betaling gaat vallen?
 Youtube en Buma/Stemra hebben eind december 2009 een licentieovereenkomst
gesloten voor het gebruik van muziek die wordt gebruikt in video’s die
worden gehost op, of gestreamed vanaf YouTube. Op basis van deze overeenkomst
zullen de liedjesschrijvers, componisten en muziekuitgeverijen die door Buma/Stemra
vertegenwoordigd worden een vergoeding ontvangen voor het gebruik van hun
muziek op YouTube. De overeenkomst heeft betrekking op het volledige repertoire
van Buma/Stemra waarvan gebruik wordt gemaakt in alle professionele en door
gebruikers gegenereerde video’s die worden gehost op en gestreamed vanaf
de Nederlandse versie van YouTube met inbegrip van embedded video’s.
Zoals gezegd verwacht ik dat hiermee een groot deel van de discussie is opgelost.
 
 De leden van de SP-fractie willen ook graag weten hoe de regering aankijkt
tegen de wijze van heffen. Ongeacht het aantal hits op een site moet men een
vast bedrag betalen. Ook artiesten die hun eigen materiaal via hun site promoten
en sites van concertzalen waar een artiest die geprogrammeerd staat moeten
betalen. Vindt de regering deze wijze van heffen wenselijk? Is deze wijze
van heffen effectief voor de kansen van (beginnende) muzikanten en de internetdiensten?
 Buma/Stemra dient zich voorafgaand aan de introductie van een nieuw tarief
en de wijze van heffen ervan te vergewissen dat het gebruik waarop de heffing
ziet een auteursrechtelijke openbaarmaking is en dat de aangeslotenen muziekauteurs
de heffing steunen. Ook zal over een nieuw tarief gesproken moeten worden
met partijen in de werkgroep Pastors. Bij de introductie van het embedtarief
was dit voor wat betreft de juridische status en het overleg in de werkgroep
Pastors niet het geval. Of Buma/Stemra heeft gesproken met de aangeslotenen
over onder meer de wijze van heffen voor het gebruik van embedded files als
promotiemateriaal is niet bekend. Rechthebbenden moeten wel de mogelijkheid
hebben om hun eigen muziek onder de aandacht van het publiek te
brengen. Ook hier geldt dat Buma/Stemra zich ervan moet vergewissen dat het
de belangen van de aangesloten muziekauteurs en muziekuitgevers op de juiste
manier behartigt.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Wit, J.M.A.M. de (SP), Arib, K. (PvdA),
ondervoorzitter, Pater-van der Meer, M.L. de (CDA), voorzitter, Çörüz,
C. (CDA), Gerkens, A.M.V. (SP), Haersma Buma, S. van (CDA), Joldersma, F.
(CDA), Velzen, K. van (SP), Vroonhoven-Kok, J.N. van (CDA), Krom, P. de (VVD),
Azough, N. (GL), Timmer, A.J. (PvdA), Griffith, L.J. (VVD), Teeven, F. (VVD),
Verdonk, M.C.F. (Verdonk), Pechtold, A. (D66), Heerts, A.J.M. (PvdA), Bouwmeester,
L.T. (PvdA), Roon, R. de (PVV), Roemer, E.G.M. (SP), Thieme, M.L. (PvdD),
Toorenburg, M.M. van (CDA), Anker, E.W. (CU), Laaper-ter Steege, S.Th.M. (PvdA).
 Plv. leden: Vlies, B.J. van der (SGP), Langkamp, M.C. (SP), Besselink,
M. (PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout, J.D.M.P. (CDA), Jager, H. (CDA), Leijten,
R.M. (SP), Sterk, W.R.C. (CDA), Jonker, C.W.A. (CDA), Ulenbelt, P. (SP), Vries,
J.M. de (CDA), Weekers, F.H.H. (VVD), Gent, W. van (GL), Dijsselbloem, J.R.V.A.
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink, I. (VVD), Miltenburg, A. van (VVD),
Zijlstra, H. (VVD), Koşer Kaya, F. (D66), Yücel, K (PvdA), Bouchibti,
S. (PvdA), Fritsma, S.R. (PVV), Karabulut, S. (SP), Ouwehand, E. (PvdD), Smilde,
M.C.A. (CDA), Slob, A. (CU) en Spekman, J.L. (PvdA).
 
 
 Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, 12 januari 2010, Zaaknr. HD200029368;
http://www.boek9.nl/?//Structureel+en+systematisch////24588/
 
 
 HvJEG 8 juni 1971, zaak 78/70, Jur.1971–487 (Deutsche Grammophon),
HvJEG 20 januari 1981, gev. zaak 55–57/80, Jur. 1981–147
(Musik Vertrieb Membran), HvJEG 22 januari 1981, zaak 58/80, Jur. 1981–181,
Coditel I, HvJEG 6 oktober 1982, zaak 262/81, Jur. 1982–3381 (Coditel
II), HvJEG 17 mei 1988, zaak 158/86, Jur. 1988–2605, HvJEG 24 januari
1989, zaak 341/87, Jur. 1989–79 (Patricia), HvJEG 13 juli 1989,
zaak 395/87, Jur. 1989–2521 (Tournier), HvJEG 22 september 1998,
zaak C-61/97, Jur. 1998 I-5171 (Laserdisken).
 
 
 Kamerstukken II, 2009–2010, Aanhangsel van de Handelingen, 637.
 
 
 Kamerstukken II, 2009–2010, 29 838, nr. 22, p. 6.
 
 
 http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/docs/post_2010/090804_ipm_content.pdf:
Post I 20101 & http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/other_actions/col_2009/reflection_paper.pdf:
Reflection document «Creative Content in a European Digital Single Market:
Challenges for the Future».