Themacommissie Ouderenbeleid; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29549, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29549 nr. 14

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345Tabel: Ouderen met onvolledige AOW naar kortingspercentage 67891011121314Tabel: aantal gekorte AOW-uitkeringen afkomstig van de
(voormalige) delen van het Koninkrijk, uitsplitsing naar woonachtig in Nederland
en buitenland (november 2007) 15161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354Tabel: Uitgaven (x 1 mrd) AOW bij vermindering opbouw
jaren naar 40 jaar 555657Toelichting effecten indien de verkorte AOW opbouw alleen
voor de nieuwe instroom geldtToelichting effecten indien de verkorte opbouw ook voor
de huidige AOW-ers geldtStructureel effect5859606162636465Wonen in NederlandTijdelijk verblijf buiten Nederland66
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29549Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 101 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 549Themacommissie Ouderenbeleidnr. 14LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 20 december 2007De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de brief van 19 november 2007 inzake onvolledige
AOW-opbouw (Kamerstuk 29 549, nr. 13).De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 20 december
2007. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De WitGriffier van de commissie,Post1Wat zou het budgettaire beslag zijn als de vermogensgrens
wordt opgetrokken naar € 25 000 per persoon en € 250 000
in verband met eigen woning bezit?De vrijstelling in de WWB voor het totale aanwezige vermogen bedraagt
in 2007 € 5245 per persoon. De vrijstelling voor het vermogen in
de eigen woning beloopt € 44 300. Het optrekken van deze vrijstellingen
zou betekenen dat meer mensen recht krijgen op bijstand.Van de ouderen met een gekorte AOW en een vermogen boven de huidige vrijstellingsgrenzen
heeft het grootste deel ook een pensioeninkomen. Met het optrekken van de
vrijstellingsgrenzen voor vermogen zouden wel meer ouderen met gekorte AOW
beneden de vermogensgrens komen te vallen, maar toch geen recht krijgen op
bijstand in verband met de inkomenstoets. Het aantal ouderen met gekorte AOW
dat door het verhogen van de vrijstellingen in aanmerking zal komen voor een
aanvulling uit de bijstand is daardoor zeer beperkt. De kosten bedragen voor
deze groep enkele miljoenen euro’s.Een aanpassing van de vermogenstoets voor de groep ouder dan 65 leidt
echter zeer waarschijnlijk tot een ongerechtvaardigd onderscheid ten opzichte
van de groep jonger dan 65. Indien echter voor deze groep ook de vermogenstoets
wordt aangepast, dan leidt dit tot aanzienlijk hogere bijstandslasten. Het
vergt nader onderzoek om hier een inschatting van te kunnen maken.2Hoeveel en welke mensen zouden profiteren van het FNV-voorstel
om een groter gedeelte van het privé pensioen vrij te laten. Wat zouden
de budgettaire gevolgen zijn?De vrijstelling voor pensioeninkomen van 65plussers bedraagt in 2007 € 208
per persoon. Het FNV stelt voor deze vrijstelling te verhogen tot 15%
van het minimumloon en 1/3e van het meerdere.Bij het vaststellen van het recht op (aanvullende) bijstand geldt dat
het inkomen zonder aftrek van de vrijstelling niet hoger mag zijn dan de bijstandsnorm.
Het verhogen van de vrijstelling heeft dus geen gevolgen voor het aantal huishoudens
met recht op bijstand. Wel wordt voor de huishoudens met recht op bijstand
de aanvulling op het inkomen hoger. Deze aanvulling is gelijk aan het verschil
tussen de bijstandsnorm en het inkomen uit AOW en pensioen minus de vrijlating.Als gevolg van de voorgestelde maatregel zou de aanvulling voor de 27 000
ouderen met aanvullende bijstand gemiddeld met ca. € 1850 stijgen.
De kosten van deze maatregel belopen € 50 mln (1850 x 27 000
uitkeringen).Ouderen met een volledige AOW profiteren niet van de hogere vrijstelling
en kunnen daarom slechter af zijn als gevolg van dit voorstel van de FNV.
Een voorbeeld;Echtpaar A heeft een volledige AOW (100% WML) en daarnaast nog
een klein aanvullend pensioen van 15% WML. Het totale inkomen is 115%
WML.Echtpaar B heeft een onvolledige AOW van 85% WML en daarnaast een
aanvullend pensioen van 30% WML. Dit echtpaar zou bij een verhoging
van de vrijstelling tot 15% WML en 1/3e van het meerdere daarnaast
nogaanvullende bijstand kunnen ontvangen van 15% WML en
heeft daardoor een totaal inkomen van 130% WML.In totaal is de AOW en het aanvullende pensioen van beide echtparen even
hoog. Bij minder AOW-opbouw zou voor echtpaar B een hoger inkomen resulteren.
Hiermee wordt het inkomen van mensen met een gekorte AOW dus flink hoger dan
voor mensen met een volledige AOW.Er zou ook voor gekozen kunnen worden om de pensioenvrijlating ook toe
te passen bij het bepalen van het recht op bijstand. Dit zorgt dan wel voor
een verschil met de vrijstelling vanwege arbeidsinkomen, welke ook niet relevant
is voor het toetsen van het recht op WWB. In dit geval ontstaat recht op een
aanvulling vanuit de WWB indien de AOW en het pensioen minus de vrijlating
lager is dan de bijstandsnorm.Het gevolg hiervan zou zijn dat ongeveer 30 000 ouderen met een gekorte
AOW extra in aanmerking komen voor een aanvulling van de AOW via de WWB. Er
is daarbij van uitgegaan dat de vermogenstoets ongewijzigd blijft en er geen
sprake is van niet-gebruik onder de nieuwe rechthebbenden. De extra 30 000
ouderen betreft huishoudens met een inkomen boven de bijstandsnorm (anders
bestaat nu al recht op een aanvulling). Door de hogere vrijstelling voor pensioen
inkomen stijgt het inkomen van deze groep met gemiddeld € 2200 en
komt daarmee gemiddeld uit op € 3500 boven het bijstandsniveau.
Bij afwezigheid van niet-gebruik belopen de kosten van deze maatregel ongeveer
70 mln. Dit komt bovenop de kosten om de vrijstelling voor de huidige
groep ouderen met een aanvulling vanuit de WWB te verhogen.Ouderen met een volledige AOW komen niet in aanmerking voor een aanvulling
omdat ook zonder pensioen de AOW-uitkering al gelijk is aan het niveau van
de bijstand. De hier boven beschreven vormgeving van de vrijstelling zorgt
er dan ook voor dat de inkomensongelijkheid tussen ouderen met volledige AOW
en onvolledige AOW gaat gelden voor een nog grotere groep ouderen.Deze ongelijkheid kan alleen worden opgelost door alle ouderen, dus ook
ouderen met een volledige AOW, met een inkomen beneden bijvoorbeeld 115%
van de bijstandsnorm recht te geven op een aanvulling. De kosten hiervan belopen
ca. € 550 mln.3In Nederland kregen ultimo 2006, 27 400 huishoudens
aanvullende bijstand. Hoeveel mensen hebben recht op aanvullende bijstand
wanneer iedereen die daar recht op heeft het aanvraagt? En hoeveel huishoudens
zullen dat zijn in 2020?Volgens de SCP-studie «Geld op de plank» (2007) was er eind
2003 sprake van 70% niet-gebruik onder bijstandsgerechtigden ouder
dan 65 jaar. Dit is het meest recente cijfer. Er is evenwel geen rekening
gehouden met de vermogenstoets, zodat dit percentage een overschatting is.
Ongeveer de helft van de ouderen met een gekorte AOW heeft een vermogen dat
lager is dan de vrijstelling in de WWB.De SVB komt op een percentage van 20% niet-gebruik. Bestaande cijfers
lopen dus nogal uiteen. In 2020 zijn er naar verwachting circa 60 duizend
huishoudens met aanvulling vanuit de bijstand. De verwachting is dat door
gerichte acties en bestandskoppelingen het niet-gebruik dan tot een minimum
kan worden beperkt. Er zal echter altijd niet-gebruik blijven omdat sommige
rechthebbenden er zelf voor kiezen geen gebruik te willen maken van hun rechten. 4Hoeveel ontvangen mensen met aanvullende bijstand gemiddeld
per maand en wat zijn de totale kosten van de regeling op dit moment voor
65-plussers?Het gemiddeld bijstandsbedrag per huishouden dat gemeenten jaarlijks uitkeren
ligt momenteel op ca. € 5200 (2007). Op maandbasis betekent dit
dat een huishouden gemiddeld ongeveer 400 euro ontvangt. De totale kosten
van de regeling voor 65 plussers bedragen op dit moment ca. 150 miljoen euro
per jaar.5Kan de regering een uitsplitsing maken naar herkomst
van deze groep? (Suriname, Antillen, Indonesië, Duitsland, België,
vluchtelingenlanden)Op basis van cijfers van de SVB kan de volgende indeling naar geboorteland
gemaakt worden van ouderen met een onvolledige AOW (stand 2005).Tabel: Ouderen met onvolledige AOW naar kortingspercentage Land2–20%22–40%42–60%62–80%82–98%AandeelNederland76%14%6%3%1%42,7% Ned. Indië77%13%6%2%1%8,8%Suriname20%51%20%8%1%7,4%Turkije30%64%4%2%0%6,5%Marokko48%48%3%1%0%6,1%Duitsland55%21%9%7%7%5,0% Ned. Antillen24%14%25%26%10%1,6%Italië80%14%4%1%1%1,4%België55%22%10%8%4%1,3%Joegoslavië11%35%7%42%6%1,1%Overig36%31%14%12%6%10,5%Onbekend62%23%9%5%1%7,5%Totaal59%25%8%5%2%100%6Waarom heeft mandatering aan de SVB de voorkeur boven
overheveling? Bij overheveling kan de SVB toch meedelen aan de gemeente wie
er aanvullende bijstand krijgt en wie een onvolledige AOW heeft? De SVB biedt gemeenten via het Inlichtingenbureau de gegevens van personen
die in Nederland wonen en die geen volledig AOW-recht hebben opgebouwd. De
gemeenten kunnen deze personen pro-actief en doelgericht benaderen om het
niet-gebruik zoveel mogelijk te beperken. Gemeenten kunnen de verstrekking
van aanvullende algemene bijstand aan 65-plussers ook laten uitvoeren door
de SVB. In de huidige praktijk is sprake van mandatering door gemeenten (60
gemeenten in 2008) van de uitvoering van de aanvullende bijstand aan de SVB.
Hierbij gaat het om uitbesteding door de gemeenten van de uitvoering, claimbeoordeling
en vaststelling van rechten en plichten. Gemeenten houden verantwoordelijkheid
voor individuele besluiten inzake de aanvullende bijstand aan 65-plussers
en moeten zich verantwoorden aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Indien de uitvoering alsook de verantwoordelijkheid voor de WWB 65 integraal
wordt overgedragen aan de SVB zou de verantwoordelijkheid, verantwoording
en controle bij de SVB komen te liggen. De financiering zou eveneens niet
meer via de gemeenten lopen. Daarnaast is de WWB toegesneden op bestuurlijke
verantwoording voor de uitvoering van die wet bij burgemeester en wethouders
en de gemeenteraad. Bij volledige overheveling naar de SVB komt die bestuurlijke
verantwoordelijkheid te liggen bij de bewindspersoon van SZW. Dit is een wezenlijke
verandering die raakt aan het stelsel van de WWB.Mandatering en overheveling hebben beiden als voordeel dat mensen met
een onvolledig pensioen zowel voor de AOW als voor aanvullende bijstand terecht
kunnen bij de SVB (klantvriendelijkheid), het niet-gebruik van aanvullende
bijstand wordt tegengegaan omdat de ouderen met een onvolledig pensioen in
de administratie van de SVB zijn geregistreerd en een efficiëntere uitvoering.
Een onderscheid tussen mandatering en overheveling is dat bij mandatering
de keuze bij de gemeente ligt om de aanvullende bijstand voor mensen met een
onvolledige AOW te laten uitvoeren. Individuele gemeenten en de SVB nemen
daarin zelf hun verantwoordelijkheid. Gemeenten kunnen op basis van de lokale
situatie, mede met het oog op de uitvoering van de bijzondere bijstand, de
gemeentelijke minimavoorzieningen en de WMO, een eigen afweging maken of zij
de dienstverlening rond de aanvullende bijstand zelf uitvoeren of dat zij
deze dienstverlening uitbesteden aan de SVB. Zoals opgemerkt blijft uiteindelijk
de gemeente verantwoordelijk voor deze groep. Zo zijn er gemeenten die bewust
geen gebruikmaken van de mogelijkheid tot mandatering om de populatie van
onvolledig AOW-ers in beeld te houden en omdat de uitvoeringskosten van de
SVB als te hoog worden beoordeeld. Ook zijn er gemeenten die de uitvoeringskosten
van de SVB als lager beoordelen.Van belang bij een integrale overheveling is dat de SVB het tegengaan
van niet-gebruik voor andere voorzieningen dan aanvullende bijstand zoals
WMO en bijzondere bijstand niet intern kan afhandelen, maar dan weer moet
doorverwijzen naar gemeenten. In dat geval blijven meerdere loketten bestaan.
65-plussers blijven voor bijzondere bijstand, gemeentelijke minimavoorzieningen
en WMO op gemeenten aangewezen. Het risico bestaat dat betrokkenen uit het
gemeentelijk vizier verdwijnen.De SVB geeft aan dat zij de extra uitvoeringskosten indicatief op circa
10 miljoen euro inschat. Naar de uitvoeringskosten moet echter nog nader gekeken
worden. Er bestaat geen inzicht in de uitvoeringskosten van gemeenten. Zie
hierover verder de antwoorden op vragen 18 en 19. Er bestaat geen gefundeerd
inzicht in de kosten en baten van overheveling in vergelijking met mandatering.
Deze opties moeten dan ook op hun merites worden beoordeeld in het licht van
de eindresultaten van een dergelijk onderzoek 7Wat is de reactie van de regering om inkoop van ontbrekende
AOW fiscaal te facilieren net zoals het dichten van een pensioengat gefacilieerd
wordt?Het verlagen van de kosten van inkoop door het fiscaal facilieren van
de inkoop van ontbrekende AOW kan de animo voor inkoop verhogen en leiden
tot een verlaging van het aantal mensen met een onvolledige AOW. Daarbij plaats
ik de volgende kanttekening. Een goedkopere inkoop zou niet mogen leiden tot
een ongelijke behandeling, waarbij personen die altijd in Nederland gewoond
en gewerkt hebben naar verhouding meer zouden gaan bijdragen aan de AOW, dan
mensen die in het buitenland hebben gewoond. Het verlagen van de kosten van
inkoop door fiscale aftrek, zou betekenen dat personen die in Nederland wonen
verplicht worden tot opbouw van AOW tegen de reguliere hoge premie zonder
fiscale aftrek, terwijl mensen die buiten Nederland hebben gewoond op basis
van vrijwilligheid de mogelijkheid krijgen zich in te kopen met een fiscale
aftrek. Overigens kunnen ouderen met tekorten in de opbouw van het eerste
pijler pensioen (de AOW) en/of het tweede pijler pensioen (het pensioen dat
in de arbeidsrelatie tot stand komt) dit tekort compenseren door gebruik te
maken van de fiscale faciliteiten die gelden voor het derde pijler pensioen
(de individuele pensioenvoorzieningen). Onderzoek van de SVB laat zien dat
een derde pijler voorziening zoals een lijfrenteverzekering aantrekkelijkker
kan zijn als deze op jonge leeftijd wordt aangegaan of niet tegen de minimale
premie kan worden ingekocht voor de AOW.8Kan de regering het concrete voorstel dat zij doet
voor verruimde inkoop aan de Kamer doen toekomen?De optie om de inkooptermijn te verlengen naar 10 jaar vergt wetswijziging
en zal bij die gelegenheid aan de Kamer worden voorgelegd.9In de brief ontbreekt informatie over de vrijwillige
verzekering bij tijdelijk verblijf in het buitenland. Kan de regering inzicht
geven:– in welke mate hiervan gebruik gemaakt wordt (aantallen per jaar)– op welke wijze deze regeling onder de aandacht van betrokkenen
gebracht wordt?Uit gegevens van SVB blijkt dat ca. 15 000 personen een vrijwillige
AOW/Anw verzekering hebben. De meeste verzekerden hebben een combinatie van
AOW en Anw (circa 7000). Ruim 5000 heeft alleen een AOW verzekering en ca.
3 000 heeft alleen een Anw verzekering.De SVB verstrekt via internet actieve voorlichting over vrijwillige verzekering
aan mensen die buiten Nederland gaan wonen via de website van de SVB (zie
http://www.svb.nl/internet/nl/internationaal/migratie.jsp) en bij individuele
vragen van klanten wordt gericht voorlichting gegeven. Daarnaast is de SVB
mede-initiatiefnemer van http://www.vertreknaarhet buitenland.overheid.nl/Migreren/Migreren
en het Grensinfopunt (http://www.grensinfopunt.nl/). De Belastingdienst informeert
ook mensen die buiten Nederland gaan wonen over de mogelijkheid van vrijwillige
verzekering voor de AOW en/of Anw. 10Waarom wordt geen expliciete keuze gemaakt ten aanzien
van de verlenging van de termijn voor verblijf buiten Nederland? Betekent
dit dat de regering kiest voor handhaving van de termijn van 13 weken? In de brief van 19 november 2007 aan uw Kamer heb ik aangegeven dat
ik – voor wat betreft de verlenging van de termijn van verblijf buiten
Nederland met behoud van bijstandsrechten – twee opties in beeld heb.
Eén optie betreft het verlengen van de termijn waarin wordt toegestaan
om met behoud van bijstand in het buitenland te verblijven naar zesentwintig
weken, de andere optie betreft het vasthouden aan de dertienwekentermijn.
Bij het maken van een keuze uit deze opties spelen naast de arbeidsmarktpositie
van de belanghebbenden, het territorialiteitsbeginsel en het vangnetkarakter
van de WWB een belangrijke rol. Ik betrek hierbij tevens het gegeven dat de
personen van 65 jaar en ouder, in tegenstelling tot jongere bijstandsgerechtigden, definitief geen verplichtingen betreffende inschakeling
op de arbeidsmarkt kunnen worden opgelegd. Jongere bijstandsgerechtigden kunnen
alleen in individuele gevallen bij dringende redenen door het college tijdelijk worden ontheven van de arbeidsverplichtingen.
Daarnaast speelt voor mij een rol dat personen met een volledige AOW geen
belemmeringen ondervinden ten aanzien van duur verblijf in het buitenland
met behoud van uitkering, terwijl personen die aanvullende bijstand op een
onvolledige AOW-uitkering ontvangen, vanwege het ontvangen van deze bijstandsaanvulling,
wel belemmeringen kunnen ondervinden.11In hoeverre verhoudt een langer verblijf buiten Nederland
dan 13 weken zich met het beginsel dat de hoogte van de (aanvullende) bijstand
is gebaseerd op de kosten van levensonderhoud in Nederland?De WWB is een vangnetvoorziening van de Nederlandse socialezekerheid,
waarbij het hier te lande woonachtig zijn een expliciete voorwaarde is om
in aanmerking te komen voor een (aanvullende) bijstandsuitkering. De hoogte
van de bijstandsnormen is gerelateerd aan het sociaal minimum in Nederland.
De duur van de dertienwekentermijn, waarin een verblijf buiten Nederland met
behoud van bijstand is toegestaan, sluit daarbij aan. Bij een eventueel oprekken
van deze termijn moet bedacht worden dat het bestaansniveau in het buitenland –
afhankelijk van het land waar men verblijf houdt- van het Nederlandse minimumniveau
in positieve danwel in negatieve zin kan afwijken. Naarmate de termijn van
het met behoud van bijstand toegestaan verblijf in het buitenland langer is,
wordt de relatie met het Nederlandse sociaal minimumniveau zwakker.12Bestaat er enig feitelijk inzicht in de vraag voor
hoeveel mensen de eis dat maximaal 13 weken per kalenderjaar in het buitenland
doorgebracht mogen worden een belemmering is voor het aanvragen van aanvullende
bijstand? Kan hierbij onderscheid worden gemaakt naar het land waar men verblijft/zou
willen verblijven?Er bestaat geen feitelijk inzicht in hoeverre de 13 weken termijn een
belemmering vormt voor het aanvragen van aanvullende bijstand. Verder onderscheid
naar het land waar men verblijft/zou willen verblijven ontbreekt ook.13Is er een inschatting te maken van de groei van mensen
die een beroep op aanvullende bijstand zou doen als de 13 weken termijn verruimd
wordt naar 26 weken?Het gaat hier om huishoudens die geen bijstand 65+ aanvragen, ook al hebben
ze hier recht op, omdat men dan maar maximaal 13 weken en niet maximaal 26
weken in het buitenland mag verblijven. Het is lastig om hier een inschatting
van te maken bij gebrek aan gegevens. Er zal een veronderstelling
moeten worden gedaan over niet-gebruik. Zoals bij vraag 3 is aangegeven, lopen
de percentages hierover ver uiteen. Indien wordt uitgegaan van 20%
procent niet-gebruik zoals SVB inschat, dan is het aantal niet-gebruikers
ongeveer 13 000. Stel dat 25 procent hiervan niet aanvraagt vanwege de
13 weken termijn. De groep betreft dan 3250 huishoudens. Dit komt overeen
met een bedrag van cira € 15 mln.14Hoe groot is de groep mensen met een onvolledige AOW
die van een van de (voormalige) delen van het Koninkrijk afkomstig zijn?Van de groep 65-plussers met een onvolledige AOW zijn circa 48 000
afkomstig van de (voormalige) delen van het Koninkrijk. Hiervan wonen er ruim
34 000 in Nederland en ruim 13 000 in het buitenland. In onderstaande
tabel is een uitsplitsing opgenomen naar Ned. Antillen, Suriname en Ned. Indië.Tabel: aantal gekorte AOW-uitkeringen afkomstig van de
(voormalige) delen van het Koninkrijk, uitsplitsing naar woonachtig in Nederland
en buitenland (november 2007) GeboortelandIn NederlandIn buitenlandTotaal Ned. Antillen3 3001 9005 200 Ned. Indië16 6009 30025 900Suriname14 4002 30016 700Totaal34 30013 50047 800Bron: SVB15Hoeveel AOW-ers hebben van hun 15 e tot hun 65e in
Nederland gewoond en niet of niet de tenminste 40 jaar AOW premie betaald?De SVB registreert niet of en wanneer een 65-plusser AOW-premie heeft
betaald. De gevraagde gegevens zijn derhalve niet bij SVB bekend. 16Hoeveel 65-plussers die niet van hun 15e tot 65e in
Nederland hebben gewoond, hebben bij binnenkomst de niet verzekerde jaren
ingekocht?Het is niet bekend hoeveel van de huidige 65-plussers de niet-verzekerde
jaren hebben ingekocht, omdat het huidige debiteurensysteem van de SVB voor
inkoop in december 1997 in gebruik is genomen.Sinds december 1997 tot en met het eerste kwartaal van 2007 zijn er in
totaal 565 gevallen geregistreerd. Dit relatief lage aantal kan verklaard
worden door het feit dat voornamelijk jonge immigranten met geen dan wel een
laag inkomen in de niet-verzekerde jaren gebruik maken van de regeling. Deze
groep heeft immers vanwege hun lage leeftijd een beperkt AOW-gat waarvoor
ze – om dit gat te dichten – vanwege hun lage of geen inkomen
slechts een relatief beperkte premie verschuldigd zijn.17Hoeveel 65-plussers, die niet van hun 15e tot hun 65e
in Nederland hebben gewoond, hebben bij vertrek de verzekering vrijwillig
voortgezet?Uit gegevens van SVB komt naar voren dat ruim 20 000 van de huidige
65-plussers, die niet van hun 15e tot hun 65e in Nederland hebben gewoond,
bij vertrek de verzekering vrijwillig hebben voortgezet. Verder is bekend dat slechts een klein deel van de emigranten jonger dan
65 jaar een vrijwillige verzekering voor de AOW of Anw afsluit; het aantal
aanmeldingen schommelt volgens gegevens van de SVB rond de 4000 per jaar.18Wat zijn de uitvoeringskosten van het SVB als uitbetaling
van de aanvullende bijstand aan huishoudens met een onvolledige AOW door het
SVB in plaats van door gemeenten zou geschieden?De SVB geeft aan dat zij de extra uitvoeringskosten indicatief op circa
10 miljoen euro inschat. Naar de uitvoeringskosten moet nog nader gekeken
worden.19Wat zijn de uitvoeringskosten van gemeenten van de
uitbetaling van aanvullende bijstand aan huishoudens met een onvolledige AOW?Het is niet bekend wat de uitvoeringskosten hiervoor zijn. Gemeentelijke
uitvoeringskosten worden niet gemonitord omwille van beperking van de gegevensuitvraag
zodat de administratieve lasten en rapportageverplichtingen van gemeenten
beperkt blijven.20Ultimo 2006 ontvingen 27 450 huishoudens in Nederland
met onvolledige AOW aanvullende bijstand. Het niet-gebruik is groot. Hoeveel
huishoudens met onvolledige AOW zouden recht hebben op deze aanvullende bijstand?Zie het antwoord op vraag 3.21Hoe groot is het bedrag, dat door het huidige niet-gebruik
van het recht op aanvullende bijstand, op de plank blijft liggen?Zie ook vragen 3 en 20. Dit kan niet precies worden gezegd aangezien de
schattingen over niet-gebruik voor deze groep nogal uiteenlopen. Als uitgegaan
wordt van de schatting van het percentage niet-gebruik van 20 procent van
SVB betekent dit 20 miljoen euro.22Hoeveel huishoudens met een onvolledige AOW hebben
een minder dan toegestaan vermogen volgens de WWB?Ongeveer de helft van de ouderen met een gekorte AOW heeft een vermogen
dat lager is dan de vrijstelling in de WWB.23Is er onderzoek verricht naar ouderen die in het buitenland
wonen, recht hebben op een (gedeeltelijke) AOW-uitkering, maar van dit recht
geen gebruik maken? Kan een inschatting worden gegeven van het aantal mensen
en het bedrag dat hiermee gemoeid is?Een dergelijk onderzoek is niet verricht, waardoor de gegevens ontbreken
om een inschatting te kunnen maken van het aantal mensen en het daarmee gemoeide
bedrag. 24Op welke wijze is, voor de onafhankelijkheid van Suriname,
voorlichting gegeven aan Surinamers die zich in Nederland gingen vestigen,
over de mogelijkheden om AOW-tijdvakken in te kopen?In die periode werd algemene voorlichting gegeven die niet gericht was
op specifieke groepen. Er is geen voorlichting gegeven over de mogelijkheden
om AOW-tijdvakken in te kopen, gericht op de specifieke situatie van Surinamers
die zich in Nederland vestigden Wel is er ten tijde van de zogeheten «Generaal
Pardon-perioden» voorlichting gegeven over de vrijwillige verzekering
door publicaties in de pers, almede via radio en tv. De laatste «Generaal
Pardon-periode» (verruimde aanmeldingstermijn) is gesloten op 31 december
1975.25Wanneer en door wie worden immigranten op de hoogte
gesteld van het feit dat niet verzekerde jaren ingekocht kunnen worden?De SVB verstrekt op dit moment vooral via internet actieve voorlichting
over inkoopmogelijkheden aan nieuwkomers. Via de website wordt momenteel actief
campagne gevoerd, zie http://www.svb.nl/internet/nl/internationaal/migratie.jsp)
en bij individuele vragen van klanten wordt gericht voorlichting gegeven.
In mijn brief van 19 november 2007 heb ik aangegeven dat ik de SVB en
gemeenten zal vragen om de voorlichting aan nieuwkomers en emigranten over
inkoopmogelijkheden en vrijwillige verzekering te intensiveren. Ook zijn brochures
verkrijgbaar over de vrijwillige verzekering en inkoop.26Wanneer en door wie worden emigranten op de hoogte
gesteld van het feit dat de verzekering vrijwillig voortgezet kan worden?De SVB verstrekt op dit moment vooral via internet actieve voorlichting
over vrijwillige verzekering aan vertrekkers. Via de website, zie http://www.svb.nl/internet/nl/internationaal/migratie.jsp)
en bij individuele vragen van klanten wordt gericht voorlichting gegeven.
Daarnaast is de SVB mede-initiatiefnemer van http://www.vertreknaarhetbuitenland.
overheid.nl/Migreren/Migreren en het Grensinfopunt (http://www.grensinfopunt.nl/).
Ook de belastingdienst informeert een groot deel van de vertrekkers uit Nederland
over de mogelijkheid van vrijwillige verzekering voor de AOW en/of Anw. In
mijn brief van 19 november 2007 heb ik aangegeven dat ik de SVB en gemeenten
zal vragen om de voorlichting aan nieuwkomers en emigranten over inkoopmogelijkheden
en vrijwillige verzekering te intensiveren.Ook zijn brochures verkrijgbaar over de vrijwillige verzekering en inkoop27Het verkorten van de inkooptermijn naar 10 jaar is
niet meer van toepassing op de hele groep oudere migranten en Surinamers die
hier al langer zijn. Wat kan de regering voor deze groep doen?Net als anderen kan deze groep oudere migranten tekorten in de opbouw
van het eerste pijler pensioen (de AOW) en het tweede pijler pensioen (het
pensioen dat in de arbeidsrelatie tot stand komt) compenseren door gebruik
te maken van de fiscale faciliteiten die gelden voor het derde pijler pensioen
(de individuele pensioenvoorzieningen). In dit verband is ook van belang dat
het kabinet in het algemeen het pensioenbewustzijn wil verhogen. (zie ook
het antwoord bij vraag 43). 28Hoe is het getal van 60 000 ouderen met een onvolledige
AOW tot stand gekomen?De prognose voor 2020 betreft 60 000 huishoudens (in plaats van ouderen).Het aantal huishoudens met een onvolledige AOW dat aanvullende bijstand
ontvangt komt ultimo 2006 uit op 27 400. Dit cijfer is op basis van de
SVB raming van het aantal gekorte AOW-ers in 2020 geëxtrapoleerd en komt
dan uit op ruim 60 000 huishoudens in 2020. In de extrapolatie is uitgegaan
van het gemiddelde in de afgelopen jaren van de verhouding van aantal huishoudens
dat aanvullende bijstand ontvangt ten opzichte van het aantal gekorte AOW-ers.29In de brief wordt uiteengezet dat de hoogte van de
AOW-uitkering afhankelijk is van het aantal verzekerde jaren doordat van het
15e tot het 65e jaar 2% AOW opgebouwd wordt als men in Nederland woont
of in loondienst werkt. Maar is het inderdaad zo dat de premiebetaling gekoppeld
is aan de opbouw, of bestaat deze koppeling alleen voor mensen die een vrijwillige
verzekering hebben afgesloten en grensarbeiders die in Nederland belasting
betalen?De AOW is bedoeld voor ingezetenen en personen die in Nederland in loondienst
werken (zoals grensarbeiders). Voor personen die naar het buitenland gaan
is het mogelijk gemaakt een vrijwillige verzekering af te sluiten. Ingezetenen
zijn automatisch verzekerd voor de AOW wanneer ze in Nederland tussen hun
15e en 65ste levensjaar wonen. Via de loon- en inkomstenbelasting wordt er
AOW-premie geheven. Dit geldt ook voor grensarbeiders die in Nederland werken
en daarom onderworpen zijn aan de Nederlandse belasting. Voor de vrijwillige
verzekeringen wordt ook een AOW-premie geheven. Deze is premie is even hoog
als de premie die ingezetenen betalen. Elk verzekerd jaar levert een AOW-opbouw
op van 2%. Dit is voor alle hier beschreven groepen hetzelfde. Ingezetenen
in Nederland tussen de leeftijd van 15 en 65 jaar zonder inkomen zijn verzekerd
en bouwen rechten op. Dit is onafhankelijk van de vraag of en hoeveel premie
zij betalen.30Wanneer krijgt een ingezetene momenteel te horen hoe
groot zijn/haar AOW-hiaat is?Ingezetenen krijgen bij de aanvraag van de AOW van de SVB te horen hoe
hoog de AOW-uitkering is en wat de omvang van de opgebouwde rechten is. Daarnaast
is op de website van de SVB een berekeningsmodule beschikbaar waarmee mensen
kunnen berekenen wat de omvang de opgebouwde rechten is en welk uitkeringsniveau
daar mee correspondeert.In het kader van de ontwikkeling van de Volledige Verzekerdenadministratie
(VVA) zal de SVB vanaf 2008 een aanvang maken met het vervroegd informeren
van toekomstige AOW-gerechtigden met betrekking tot hun AOW-hiaat. Begonnen
wordt met de groepen die het dichtst tegen hun (AOW-)pensioen aanzitten. Dit
past in mijn streven om in de toekomst alle ingezetenen op een zodanig vroeg
tijdstip te kunnen informeren over zijn/haar AOW-hiaat, dat hij of zij nog
tijdig maatregelen kan treffen.31Waarom kiest de staatssecretaris er niet voor gemeenten
te verplichten de verstrekking van de aanvullende bijstand te mandateren aan
de SVB? Zie voor het antwoord op deze vraag het antwoord op vraag 6.32Hoe zullen gemeenten worden gestimuleerd om de SVB
te mandateren aanvullende bijstand te laten uitbetalen? Welke maatregelen
gaat de staatssecretaris daartoe nemen?Ik zal de aandacht blijven vragen bij gemeenten over de mogelijkheid en
de voordelen van het mandateren van de aanvullende bijstand aan de SVB. In
mijn contacten met gemeenten wijs ik hen daar persoonlijk op. Ook maak ik
gebruik van de verzamelbrief en het gemeenteloket.33Hoe zal toezicht worden gehouden op het vereenvoudigen
van formulieren? Kan de regering garanderen dat alle 25 formulieren inderdaad
eind 2008 aan de gestelde normen zullen voldoen? Welke 25 formulieren moeten
aan de gestelde normen voldoen? Zijn hierover dwingende afspraken gemaakt
met bijvoorbeeld VNG?De conceptlijsten van top 25 formulieren voor burgers en top 25 formulieren
voor bedrijven ligt op dit moment bij de betrokken ministeries. Zodra deze
zijn vastgesteld worden ze door de staatssecretaris van BZK als onderdeel
van de voortgangsrapportage over de aanpak van de top 10 knelpunten administratieve
lasten aan de kamer toegezonden. De betrokken ministeries zijn zelf verantwoordelijk
voor het begrijpelijk maken van hun eigen formulieren en zij zijn gevraagd
over de stand van zaken te rapporteren op de site www.begrijpelijkeformulieren.nl.
Wat betreft formulieren die te maken hebben met de uitvoering van gedelegeerde
of gemandateerde taken dienen ministeries het begrijpelijk maken van de formulieren
op te nemen in de delegatie of mandateringsinstuctie. In het bestuursakkoord
gemeenten hebben Rijk en de VNG afgesproken dat de gemeenten per 1 september
2008 alle nieuwe formulieren begrijpelijk maken voor de doelgroep waar ze
voor bestemd zijn.34Worden mensen die in de huidige situatie een aanvraagformulier
krijgen toegezonden reeds geattendeerd op het recht op aanvullende bijstand?
Zo ja, hoe? Betreft deze attendering een algemene opmerking, of krijgen mensen
een op de persoonlijke omstandigheden (AOW-hoogte) toegesneden opmerking?
Is er inzicht in het effect van deze attendering?Zes maanden voordat een inwoner van Nederland 65 jaar wordt, start de
SVB de aanvraagprocedure voor de AOW. Als tijdens deze procedure blijkt dat
er sprake is van een onvolledige AOW, wijst de SVB in een persoonlijke brief
aan de klant op de mogelijkheid om eventueel aanvullende bijstand aan te vragen
bij de gemeente.Er is nog geen zicht op het effect van deze attendering.Als de klant woonachtig is in een gemeente die de uitvoering van de WWB
aan de SVB heeft gemandateerd, wijst de SVB zodra blijkt dat er sprake is
van een onvolledige AOW, in een persoonlijke brief aan de klant op de mogelijkheid
om eventueel aanvullende bijstand aan te vragen bij de SVB. De SVB stuurt
in dit geval een eenvoudig stroomschema mee. Met dit stroomschema kan de klant
snel duidelijkheid krijgen of er recht op bijstand bestaat. De klant kan dan
een aanvraag voor een WWB-uitkering indienen. Is dat het geval dan neemt de
SVB naast de aanvraag voor de AOW ook de WWB-aanvraag in behandeling. De SVB
rappelleert in het geval de klant niet reageert op dit stroomschema. 35Welke concrete aanvullende maatregelen kunnen gemeenten
nemen om niet gebruik van aanvullende voorzieningen tegen te gaan anders dan
het vereenvoudigen van formulieren?Gemeenten hebben een groot aantal instrumenten tot hun beschikking. Zo
zetten zij onder meer formulierenbrigades in om mensen te helpen bij het invullen
van de aanvraagformulieren. Ook worden gerichte campagnes gestart om de bekendheid
van regelingen te vergroten. Daarbij kunnen zij gebruik maken van maatschappelijke
organisatie om de «onbekende minima» op te sporen en voor te lichten.
Een groeiend aantal gemeenten maakt ook gebruik van verkorte en vereenvoudigde
procedures voor bijvoorbeeld de bijzondere bijstand. Tot slot wordt geëxperimenteerd
met bestandskoppeling om met name de niet-WWB’ers op te sporen.36Is de WWB met haar focus op werk, re-integratie en
de daarbij behorende tijdelijkheid van de uitkering een geschikt vangnet voor
AOW-ers die geen enkele verplichting meer hebben tot de arbeidsmarkt en waarbij
de uitkering een permanent karakter kent?Iedere (potentiële) bijstandsgerechtigde wordt geacht zelfstandig
in zijn bestaan te voorzien door middel van arbeid. Als dit niet mogelijk
is en er geen andere voorzieningen beschikbaar zijn, heeft de gemeente de
taak hem te helpen met het zoeken naar werk en, zo lang met werk nog geen
zelfstandig bestaan mogelijk is, met inkomensondersteuning. De uitgangspunten
van de WWB vormen dus activering én inkomenswaarborg. Bij 65-plussers
ligt de nadruk op de inkomenswaarborg daar waar bij 65-minners de nadruk ligt
op activering. Daarom ben ik van mening dat de WWB een geschikt vangnet is
voor AOW-ers met een onvolledig pensioen zonder overige eigen middelen.37Is het wettelijk mogelijk om aan een aanvullende WWB-uitkering
voor 65-plussers deels andere voorwaarden te verbinden dan de voorwaarden
zoals die gelden voor 65-minners?Bij de afweging om wettelijk onderscheid te maken tussen de aanvullende
WWB-uitkering voor 65-plussers en 65-minners dient te worden bezien of bij
een dergelijke afwijking geen verboden onderscheid ontstaat met personen die
binnen de WWB of in andere regelingen in overigens vergelijkbare omstandigheden
verkeren. Naast de vraag of een afwijking daarnaast wenselijk is, dient bij
een dergelijke afweging eveneens de financiële aspecten in beschouwing
te worden genomen.38Het ondergebruik van de aanvullende bijstand wordt
verklaard door onbekendheid met de regelingen en de ingewikkeldheid van formulieren.
Zijn dit de enige factoren die het ondergebruik verklaren? Spelen de voorwaarden
om in aanmerking te komen voor WWB hierbij ook een rol?Onbekendheid met de regelingen en ingewikkeldheid van de formulieren zijn
niet de enige redenen voor het niet-gebruik van de aanvullende bijstand, maar
wel de belangrijkste. Uit het SCP onderzoek «Geld op de plank»
blijkt tevens dat niet-gebruiker relatief vaak aangeven dat zij de regeling
niet nodig hebben om rond te komen.Uit de gesprekken die het Verwey Jonker instituut («Verborgen Armoede»)
heeft gevoerd blijkt dat «voor [...] sommigen de vakantieregeling
een reden [is] om geen gebruik te maken van de aanvullende
bijstand.» Voor de vermogenstoets geldt volgens dit rapport hetzelfde.39Waarom heeft een systeem van mandatering (van de uitvoering
van de WWB door de SVB) de voorkeur boven een generieke overheveling? Wat
zijn de voor- en nadelen van beide systemen, zowel in financiële zin
als vanuit het oogpunt van klantvriendelijkheid en van doelmatigheid? Waarom
kiest de regering niet generieke overheveling van de aanvullende bijstand
aan 65 plussers van gemeenten naar de SVB?Zie het antwoord op vraag 6.40Bij de stelling dat een generieke overheveling naar
de SVB niet de voorkeur heeft, worden argumenten gegeven vanuit het gezichtspunt
van gemeentes. Is de ervaring van en de beoordeling door cliënten (zoals
onder andere gemeten in eerste evaluaties van de SVB) meegewogen? Zo ja, hoe
wordt die ervaring van gebruikers beoordeeld? Zo neen, waarom is het oordeel
van gebruikers niet meegewogen?De ervaringen van de gebruikers met de aanvullende bijstandsverlening
door de SVB worden over het algemeen als positief beoordeeld. Onbekend is
of de ervaringen van de gebruikers met de bijzondere bijstand, de gemeentelijke
minimavoorzieningen en de WMO ook positief zijn indien tegelijk een beroep
gedaan moet worden op deze andere voorzieningen gericht op minima die niet
onder de mandaatregeling vallen en die niet door de SVB maar door gemeenten
moeten worden afgehandeld. Bekend is dat gemeenten moeite hebben om met het
minimabeleid andere mensen te bereiken dan de mensen aan wie zij zelf algemene
bijstand verstrekken.41Gemeentelijk minimabeleid is niet alleen gericht op
WWB-gerechtigden maar op iedereen in de gemeente met een minimuminkomen. Op
welke manier zou de overheveling van de AOW-ers met aanvullende bijstand naar
de SVB een negatieve invloed kunnen hebben op de uitvoering van dit minimabeleid?Voor niet-WWB gerechtigden verandert er niets indien de gemeente kiest
voor overheveling van de WWB voor onvolledig AOW’ers naar de SVB. Zij
blijven voor de gemeentelijke minimaregelingen aangewezen op de gemeente.
Wel zal door de overheveling van de WWB voor onvolledige AOW-ers ertoe kunnen
leiden dat zij uit het zicht van de gemeente raken. Bekend is dat gemeenten
moeite hebben om met het minimabeleid andere mensen te bereiken dan de mensen
aan wie zij aanvullende bijstand verstrekken. Er zijn gemeenten die geen gebruikmaken
van de mogelijkheid tot mandatering om de populatie van onvolledig AOW-ers
in beeld te houden42Bij overheveling naar de SVB, geeft de SVB aan de gemeente
inzicht in de «onvolledige AOW-ers met aanvullende bijstand».
Is deze informatie voldoende voor het adequaat uitvoeren van het gemeentelijk
minimabeleid?Deze informatie draagt bij aan het opsporen van mogelijke begunstigden
van gemeentelijke minima-regelingen. Uiteraard staat of valt het succes van
het minimabeleid met de manier waarop de gemeente de betrokkenen aanschrijft
of aanspreekt. 43Aan de SVB wordt gevraagd om in overleg met gemeentes
te bezien op welke manier nieuwkomers geïnformeerd kunnen worden over
inkoopmogelijkheden in de AOW. Gemiste AOW-jaren inkopen is echter maar 1
mogelijkheid om te zorgen voor een voldoende inkomen na het 65ste. Moet er
niet aan nieuwe migranten veel bredere informatie worden aangeboden om het «pensioenbewustzijn»
in het algemeen te stimuleren?Het kabinet wil het pensioenbewustzijn onder deelnemers van pensioenregelingen
in het algemeen verhogen en heeft dit ook als doelstelling opgenomen in de
begroting. Activiteiten die in dit kader ondernomen worden zijn onder meer
de ondersteuning van de Stichting Pensioenkijker. Op de website van deze stichting
wordt ook aandacht besteed aan de gevolgen van het wonen in het buitenland
voor de opbouw van het eerste en tweede pijlerpensioen. Daarnaast kan men
via deze website een brochure downloaden waarin wordt ingegaan op de gevolgen
van het wonen in het buitenland voor de AOW en het pensioen. Ook wordt aandacht
gevraagd voor het bevorderen van pensioenbewustzijn in de overleggen met sociale
partners en pensioenuitvoerders. In dit verband wijs ik ook op het onder auspiciën
van de SER georganiseerde Nationale pensioendebat, waarover de regering in
januari 2008 zal rapporteren.44Worden ook gemeenten door de SVB en Belastingdienst
op de hoogte gesteld van de identiteit van personen met een onvolledige AOW
en een totaal inkomen beneden het sociaal minimum, zodat deze mensen actief
kunnen worden benaderd door gemeenten (tbv aanvullende bijstand maar ook Stadspas
etc.)?Gemeenten ontvangen via het Inlichtingenbureau reeds informatie over de
personen met een onvolledige AOW in hun gemeente. Hiermee kunnen ze deze personen
traceren, contact leggen en vervolgens vaststellen of er recht bestaat op
aanvullende algemene bijstand en overige minimaregelingen. In de situatie
van mandatering ontvangen gemeenten tevens informatie over de mensen die naast
de onvolledige AOW ook aanvullende bijstand ontvangen.Gemeenten worden op dit moment niet op de hoogte gesteld van de identiteit
van personen met een onvolledige AOW met een totaal inkomen beneden het sociaal
minimum. Deze informatie is beschikbaar bij de Belastingdienst. Ik heb ervoor
gekozen om de mailing op basis van deze informatie van de Belastingdienst
aan de SVB over te laten, om zeker te zijn dat alle potentieel begunstigden
op de aanvullende bijstand gewezen worden. Bezien kan worden of het wenselijk
is dat gemeenten deze informatie ook van de Belastingdienst krijgen. Ik zal
daarvoor in contact treden met de VNG.45Worden gemeenten verplicht om actie te ondernemen richting
de ouderen met een onvolledige AOW, op basis van de verstrekte gegevens door
de SVB? Zo neen, waarom niet?Een dergelijke verplichting past niet in de relatie Rijk-gemeenten. Ik
ga er van uit dat gemeenten graag gebruik maken van de verstrekte gegevens.46Is de regering voorstander van het verlengen van de
inkooptermijn van 5 tot 10 jaar?Ja. Ik heb de Sociale Verzekeringsbank gevraagd te onderzoeken hoe dit
vormgegeven kan worden. Een speciaal aandachtspunt daarbij is of een meer actueel inkomen als referentie genomen zou moeten worden. Daarbij
kan gedacht worden aan het inkomen in het jaar voorafgaand aan de immigratie
of het jaar volgend op de migratie.47Ach de regering de mogelijkheid tot gespreide betaling
van premie voor inkoop wenselijk? Is er inzicht in de kosten hiervan voor
de uitvoeringsorganisatie?Ja. Ik wil de SVB meer ruimte bieden voor individueel maatwerk bij een
gespreide betaling van de inkoop en heb de SVB gevraagd om te verkennen op
welke wijze een betalingsregeling ook vanuit de uitvoeringsoptiek efficiënt
kan worden vormgegeven (bijvoorbeeld met minimum maand of jaarbedragen). Op
dit moment bestaat nog geen inzicht in de kosten hiervan voor de uitvoeringsorganisatie.
Bij de uiteindelijke beoordeling van deze optie zal dit ook een afwegingscriterium
zijn.48Acht de regering het mogelijk dat de twee opties voor
de verruiming van de mogelijkheid tot inkoop allebei worden ingevoerd waarbij
een keuze tussen deze twee alternatieven wordt geboden? Waarom wel/niet? Zo
niet, welke van deze twee opties heeft de voorkeur?De opties kunnen in beginsel naast elkaar worden doorgevoerd. Gelet op
het feit dat beide opties wetgeving vergen zal hierover uiteindelijk ook politieke
besluitvorming plaats moeten vinden.49Is het mogelijk om fiscaal voordelig te sparen als
compensatie voor gemiste AOW-jaren? Wat zijn de eventuele bezwaren?Het verlagen van de kosten van inkoop kan de animo voor inkoop verhogen
en leiden tot een verlaging van het aantal mensen met een onvolledige AOW.
Daarbij moet een evenwichtige balans gevonden worden tussen rechten en plichten.
Een goedkopere inkoop mag niet leiden tot een ongelijke behandeling, waarbij
personen die altijd in Nederland gewoond en gewerkt hebben naar verhouding
meer zouden gaan bijdragen aan de AOW, dan mensen die in het buitenland hebben
gewoond. Het verlagen van de kosten van inkoop door fiscale aftrek, zou betekenen
dat personen die in Nederland wonen verplicht worden tot opbouw van AOW tegen
de reguliere hoge premie zonder fiscale aftrek, terwijl mensen die buiten
Nederland hebben gewoond op basis van vrijwilligheid de mogelijkheid krijgen
zich in te kopen tegen een lagere premie of met een fiscale aftrek.50Kan een vergelijking worden gemaakt tussen de totale
kosten voor de AOW-premie voor iemand die vanaf zijn vijftiende in Nederland
woont en vanaf zijn achttiende het wettelijk minimumloon verdiend enerzijds,
en iemand die zich op zijn veertigste in Nederland vestigt, voor de 25 jaar
daarvoor tijdvakken inkoopt, en vervolgens tot zijn 65ste in Nederland het
wettelijk minimumloon verdient?Voor de beantwoording van deze vraag zijn twee personen vergeleken, beide
geboren op 1 januari 1968. De ene persoon, werkzaam tegen minimumloon
heeft vanaf zijn 18e verjaardag, tot zijn 40e verjaardag (1-1-2008) circa € 42 000
(prijzen 2008) AOW-premie afgedragen.De tweede persoon komt op zijn 40e verjaardag (1-1-2008) naar Nederland
en wil zijn niet-verzekerde jaren inkopen. Er wordt verondersteld dat hij
voor deze jaren de minimumpremie betaalt. De achtergrond van deze veronderstelling
ligt in het feit dat het merendeel van de mensen die besluiten tot het inkopen
van niet-verzekerde jaren, in het land van herkomst over een laag dan wel
geen inkomen beschikten. De inkoop van de vijfentwintig onverzekerde jaren
kost deze persoon op 1 januari 2008 bijna € 6 000. Indien
beiden werkzaam zullen blijven tegen minimumloon, betalen beiden voor de periode
2008–2033 dezelfde AOW-premie.51Is er geen sprake van ongelijke behandeling tussen
migranten (die het inkopen van de AOW over de hele periode moeten voldoen),
en mensen die hun hele leven in Nederland wonen die altijd een aantal jaar
van de opbouw gratis krijgen (de periode van 15 tot 20 of 25 jaar)?Migranten kunnen zich, zolang ze de leeftijd van 65 jaar nog niet bereikt
hebben, vrijwillig verzekeren over de achterliggende periode, waarin men niet
verplicht verzekerd is geweest. Indien in een voorliggend jaar geen of weinig
inkomen in het herkomstland is ontvangen, bedraagt de premie 10% van
de maximumpremie (en tot 2001 bedraagt de premie 5%). Van alle inkopers
had 71% van de inkopers in geen van de niet-verzekerde jaren een inkomen
en een kwart had een gemiddeld inkomen van minder dan € 5000 per
jaar. Migranten kunnen zich dus op vrijwillige basis inkopen tegen meestal
de minimale premie. Voor mensen die in Nederland wonen impliceert de verplichte
verzekering dat enerzijds over de jaren dat geen inkomen is genoten, ook geen
premie wordt betaald, maar anderzijds dat over andere jaren waarin wel inkomen
is genoten, de reguliere premie verplicht betaald moet worden, die in de meeste
gevallen hoger zal zijn dan de minimale premie bij vrijwillige inkoop.52Kan opheldering worden gegeven over de argumentatie
waarom een verlenging van deze termijn impliceert dat een meer actueel inkomen
als referentie genomen zou moeten worden?Indien de termijn van inkoop verlengd wordt naar bijvoorbeeld 10 jaar,
zal het voor de SVB steeds lastiger worden om de inkomenstoets over het inkomen
uit de periode dat men buiten Nederland woonde adequaat uit te voeren. Om
die reden ligt het voor de hand ook te kijken naar opties waarbij het inkomen
direct voor of na vestiging in Nederland als referentiepunt wordt genomen.53Is het argument van inflatie- en rente-effecten helemaal
terecht, omdat de AOW premie op dit moment hoger is dan de premie van 30 of 40
jaar terug?In de huidige berekeningswijze gaat de SVB bij de berekening van het inkoopbedrag
uit van het inkomen en premiepercentage dat van toepassing was in het jaar
waarop de berekening betrekking heeft. In het voorstel zou bij de berekening
van het inkoopbedrag daarentegen uitgegaan worden van een meer actueel inkomen
(zie vraag 46).54Is het mogelijk om de premiebetaling flexibeler te
maken, in de zin dat men tussen het 15de en 65ste levensjaar veertig maal
2,5% premie moet betalen? En dat mensen die non-stop in Nederland verblijven,
vanaf hun 55ste worden vrijgesteld? Kan een inschatting worden gemaakt van
de financiële effecten van deze flexibilisering? De vraagstelling lijkt te suggereren dat sprake is van 2,5% premiebetaling.
Dit is echter onjuist. Bij 40 opbouwjaren wordt 2,5% AOW-recht per
jaar opgebouwd.In de huidige situatie bouwen ingezetenen per jaar 2% AOW-recht
op over een periode van 50 jaren. Het is in principe mogelijk om de periode
waarin mensen de AOW opbouwen te verkorten van 50 naar 40 jaar in de periode
tussen de 15 en 65 jaar; in dat geval wordt de opbouw 2,5% per jaar.
Dit zal leiden tot hogere AOW-lasten, omdat dit leidt tot meer mensen met
een volledige AOW. Volledigheidshalve bevat de onderstaande tabel de effecten
van het verkorten van de AOW-opbouw voor «nieuwe» gevallen en
voor alle gevallen.Tabel: Uitgaven (x 1 mrd) AOW bij vermindering opbouw
jaren naar 40 jaar  2008200920102011StructureelAlleen nieuwe gevallen0,10,20,30,42,5 Alle AOW-ers1,21,31,41,52,5Indien er desalniettemin voor gekozen zou worden om de premiebetaling
op deze wijze te flexibiliseren, zou dit er toe leiden dat voor een deel van
de mensen boven de 55 jaar, afhankelijk van hun AOW-opbouw, een lager tarief
voor de loonheffing zou gaan gelden, dan voor mensen onder de 55 jaar of voor
mensen met een nog niet volledig opgebouwde AOW. Dit zou niet alleen bewerkelijk
zijn, maar ook de grondslag voor de premieheffing AOW aanzienlijk versmallen
en er toe leiden dat een kleiner deel van de bevolking jaarlijks zou gaan
bijdragen aan de op omslagdekking gefinancierde AOW. Een dergelijke flexibilisering
zou ook tot gevolg hebben dat «het midden van de levensloop» zwaarder
belast zou worden. Dit is juist de periode in de levensloop waarin de kosten
van kinderen en de combinatie van arbeid en zorg, een relatief zware financiële
druk leggen. Daarnaast zouden de gevolgen voor de arbeidsparticipatie van
oudere werknemers een punt van aandacht zijn.55Kunnen de berekeningen in de subparagraaf «Het
verminderen van de duur van de opbouw» worden herhaald, maar dan niet
met de aanname dat men van 25–65 jaar jaarlijks 2,5% premie betaalt,
maar met de aanname dat «ergens tussen 15 en 65 jaar» veertig
maal 2,5% premie betaald moet worden?Ook deze vraagstelling lijkt te suggereren dat sprake is van 2,5%
premiebetaling. Zoals hiervoor al is opgemerkt is dit onjuist. Bij 40 opbouwjaren
wordt 2,5% recht per jaar opgebouwd. Voor de uitkomsten bij «het
verminderen van de duur van de opbouw» is er geen verschil tussen 2,5%
opbouw per jaar tussen 25e en 65e levensjaar en 40 maal 2,5% opbouw
tussen 15e en 65e levensjaar (zie vraag 54).56Welke concrete voorstellen gaat de staatssecretaris
doen om de informatievoorziening over een mogelijk AOW-hiaat te verbeteren?Van belang is op welk moment en op welke wijze de informatie over inkoop
verstrekt gaat worden. Omdat mensen bij aankomst in Nederland vaak veel zaken
moeten regelen kan informatie over bijvoorbeeld de inkoopregeling op dat moment
aan hun aandacht ontgaan. Deze informatie moet hen daarom aangeboden worden
op een moment dat zij daar bewust aandacht aan kunnen besteden. Daarnaast
zal het eerste contact met de klant vaak plaats vinden als deze zich voor
het eerst inschrijft in de Gemeentelijk Basisadministratie. Inkoop wordt mogelijk
bij het ontstaanvan de verzekeringsplicht en dat loopt niet één
op één met het inschrijfmoment GBA. Vaak ontstaat de verzekeringsplicht
in de tijd gezien op een later moment of helemaal niet vanwege een vroegtijdig
vertrek uit Nederland of het blijven werken in het land van herkomst (grensarbeiders).
Gelet hierop heb ik de SVB gevraagd in overleg met gemeenten en Belastingdienst
te bezien hoe de voorlichting aan nieuwkomers en emigranten over inkoopmogelijkheden
en vrijwillige verzekering kan worden geintensiveerd en mij te berichten hoe
dit het beste kan worden vormgegeven.57Kunnen de budgettaire effecten die de houdbaarheid
van de AOW verminderen nog toegelicht worden?Met de budgettaire effecten worden bedoeld de effecten die optreden als
de AOW-opbouw verkort wordt van de 50 jaren naar 40 jaren; zie de tabel die
op blz. 6 van de brief is opgenomen. De bedragen worden hieronder toegelicht.
Het betreft globale ramingen.Toelichting effecten indien de verkorte AOW opbouw alleen
voor de nieuwe instroom geldtDe nieuwe instroom AOW-ers wordt voor 2008 geraamd op circa 200 000.
Hiervan heeft circa 20% een gekorte AOW. Bij een opbouw van 40 jaren
stijgt de gemiddelde AOW-uitkering voor deze 40 000 AOW-ers met ca. € 2000.
De stijging van de lasten bedraagt dan bijna € 0,1 miljard.Over de periode tot en met 2012 zal de instroom stijgen en het aandeel
van gekorte AOW-ers toenemen. Dit leidt tot de reeks lasten in de tabel.Toelichting effecten indien de verkorte opbouw ook voor
de huidige AOW-ers geldtVolgens de ramingen van de SVB hebben circa 470 000 65-plussers van
de huidige AOW-ers een gekorte AOW. Dit is circa 12 maal de nieuwe instroom,
hetgeen leidt tot de raming van € 1,2 miljard. Elk volgend jaar
neemt dit toe met de toename bij de nieuwe instroom. Ook bij deze berekening
is uitgegaan van de stijging van de gemiddelde uitkering van een 65-plusser
met gekorte AOW met € 2000. Volgens cijfers van de SVB ondergaat
de gemiddelde uitkering van een 65-plusser met een gekorte AOW geen verandering
in de komende jaren.Structureel effectHier is uitgegaan van de situatie met 4 miljoen AOW-ers en van een oplopend
aandeel van gekorte AOW-ers (naar circa 30%). De stijging met € 2000
voor deze groep leidt tot een toename van de lasten met circa € 2,5
miljard.58Hoeveel middelen dienen, bij benadering, overgeheveld
te worden, wanneer de SVB de AOW automatisch gaat aanvullen tot bijstandsniveau?Momenteel betreffen de uitkeringslasten ca. 150 miljoen euro. Daarnaast
is sprake van niet gebruik. Deze middelen dienen echter alleen overgeheveld
te worden als besloten zou worden dat de SVB ook verantwoordelijk wordt voor
de WWB 65 plus groep. De SVB geeft aan dat zij de totale uitvoeringskosten
voor 2009 inschat op indicatief 10 miljoen euro. Naar de uitvoeringskosten
moet echter nog nader gekeken worden.59Hoe verhoudt de regelgeving van de IOAW/IOW waarbij
geen vermogenstoets geldt, zich met de regelgeving van de aanvullende bijstand
voor 65-plussers waarbij strakke vermogensgrenzen gelden? Het niet in aanmerking nemen van het vermogen komt overeen met het beoogde
karakter van de IOAW als inkomensvoorziening voor oudere werkloze werknemers.
Het betreft hier de oudere werkloze werknemer met een lang arbeidsverleden
op grond waarvan recht ontstaat op loongerelateerde WW. Het vermogen, over
het algemeen eigen woningbezit, is opgebouwd uit arbeidsinkomsten die over
een lange tijd zijn genoten. Het wordt gerechtvaardigd geacht voor deze groep
oudere werkloze werknemers met een lang arbeidsverleden het vermogen vrij
te laten, te meer omdat bij het in aanmerking nemen van dat vermogen na werkaanvaarding
de resterende tijd tot aan de pensioengerechtigde leeftijd als te kort kan
worden beschouwd om alsnog eenzelfde vermogensopbouw te realiseren. Aldus
kan het opgebouwde vermogen na de pensioengerechtigde leeftijd – de
IOAW eindigt op 65-jarige leeftijd – worden ingezet als aanvulling op
de (onvolledige) AOW en eventueel een (klein) pensioen.In de WWB gelden ten aanzien van het vermogen een aantal vermogensvrijlatingen.
Deze vrijlatingen passen binnen de maat van het in de WWB geldende complementariteitsbeginsel.Het overige vermogen wordt geacht te worden aangewend voor de algemeen
noodzakelijke kosten van het bestaan. Daarmee heeft het vermogen, en ook de
vermogensvrijlating, voor de pensioengerechtigde zoals beoogd de functie van
aanvulling op de (onvolledige) AOW en eventueel een (klein) pensioen. Het
ligt niet voor de hand om dat vermogen buiten aanmerking te laten als de pensioengerechtigde
een WWB-uitkering geniet.60De WWB kent op dit moment een vrijlating van het vermogen
gebonden in de eigen woning van 44 300 euro. Geldt dit alleen voor de
bewoonde woning of ook voor een tweede woning in het buitenland? Zo neen,
waarom niet?Onder woning in de WWB wordt verstaan de woning met bijbehorend erf waarvan
de belanghebbende eigenaar is en die door hem en zijn gezin wordt bewoond.
Onder woning wordt mede verstaan een woonschip of woonwagen. De zogenoemde «tweede
huizen», caravans, recreatiewoningen in binnen- en buitenland vallen
niet onder de gegeven definitie van woning. In de WWB geldt dat alleen recht
op bijstand bestaat indien de belanghebbende over onvoldoende middelen van
bestaan beschikt. Daarbij worden alle vermogens- en inkomensbestanddelen waarover
wordt beschikt of redelijkerwijs kan worden beschikt in aanmerking genomen.
Bij het bezit van een woning in eigendom is sprake van vermogen in de zin
van de WWB. Het wordt echter bezwaarlijk geacht wanneer degene die door eigen
inspanning zelfstandig in zijn huisvesting voorziet en een beroep moet doen
op bijstand, altijd de zelfbewoonde woning moet verkopen. Daarom geldt voor
het vermogen gebonden in de eigen woning dat er recht op bijstand bestaat
in de vorm van een geldlening waarbij het deel van het vermogen tot € 44 300
wordt vrijgelaten. Een dergelijk bezwaar wordt niet geacht aanwezig te zijn
in het geval het gaat om zogenoemde tweede huizen of recreatiewoningen in
het binnen- of buitenland. Voorzover de waarde hiervan het bescheiden vrij
te laten vermogen overschrijdt, staat dit een beroep op de WWB in de weg.61Waarom concludeert de regering dat een vrijlatingregeling,
vergelijkbaar met de vrijlatingregeling in van de AOW-toeslag, zou betekenen
dat mensen met een klein aanvullend pensioen slechter af zouden zijn?Zie het antwoord op vraag 2. 62Waarom stelt de regering dat pensioen als inkomen in
verband met arbeid zou moeten worden beschouwd en derhalve niet vrijgelaten
zou kunnen worden?Op grond van artikel 7 eerste lid onder c van het inkomensbesluit AOW,
worden pensioenuitkeringen beschouwd als inkomen in verband met arbeid. Deze
bepaling is van belang voor de hoogte van de AOW-toeslag. De AOW-toeslag is
bedoeld voor de jongere partner die nog geen zelfstandig recht op een AOW-uitkering
heeft en onvoldoende of geen eigen inkomsten heeft. Het is een behoefteregeling
en garandeert een inkomen op bestaansminimumniveau. Om deze reden worden inkomsten
uit arbeid (gedeeltelijk) en inkomsten in verband met arbeid (geheel) geanticumuleerd
met de AOW-toeslag. Het gaat hierbij alleen om de inkomsten van de jongere
partner, die inkomsten van de oudere partner zoals een aanvullend pensioen
worden hierin niet meegenomen. Op de volledige anticumulatie van inkomen op
de AOW-toeslag is voor inkomen uit arbeid een uitzondering gemaakt. Inkomen
uit arbeid is namelijk gedeeltelijk vrijgesteld om de arbeidsparticipatie
van de jongere partner te stimuleren.Aangezien aanvullend pensioen van de jongere partner voortkomt uit een
oude dienstbetrekking wordt deze beschouwd als inkomen in verband met arbeid,
en wordt deze volledig in mindering gebracht op de AOW-toeslag. 63Is de regering voorstander van het verlengen van de
termijn voor verblijf in het buitenland van 13 naar 26 weken? Is de regering
het eens met de stelling dat deze maatregel bedoeld is voor mensen in de bijstand
die nog een arbeidsverplichting hebben? Welk doel dient deze maatregel voor
mensen die geen werkverplichting meer hebben en bijvoorbeeld 200 euro per
maand aanvullende bijstand krijgen?Zie voor een antwoord op deze vraag, het antwoord bij vraag 10.64Waarom concludeert de regering dat een toeslag voor
65 plussers uit de WWB niet exporteerbaar zou zijn? Kan de Europese Commissie
bezwaar maken tegen verlenging van de termijn voor verblijf in het buitenland
van 13 naar 26 weken? Kan de Commissie bezwaar maken tegen een dergelijke
regeling zolang deze het karakter van de WWB heeft? Waar ligt ten principale
het verschil tussen een termijn van 13 weken en een termijn van 26 weken?
Welke internationaalrechtelijke bezwaren zijn er tegen tijdelijk verblijf
in het buitenland, waarbij geen sprake is van vestiging noch het verlies van
ingezetenschap?In de WWB is geregeld dat Nederlanders en daarmee gelijkgestelden in beginsel
alleen recht op bijstand hebben als zij in Nederland woonachtig zijn. Een
bijstandsuitkering wordt niet uitgekeerd indien de belanghebbende in het buitenland
woont, en is dus in die zin niet exporteerbaar. Een tijdelijk verblijf buiten
Nederland met behoud van bijstand is wel toegestaan, waarbij als tijdelijk
verblijf wordt aangemerkt een normale vakantieperiode in het buitenland van
in beginsel 4 weken. Voor 65-plussers is een periode van 13 weken toegestaan.
Bijstand behoort niet tot de prestaties waarvoor op grond van het Europese
recht een (coördinatie)regeling bestaat. Verlenging van de termijn voor
verblijf in het buitenland is een zuiver nationaalrechtelijke aangelegenheid.
De Europese Commissie zal hiertegen dus geen bezwaar maken. Ook overigens
zijn er geen internationaalrechtelijke bepalingen die het onderwerp «behoud
van bijstand bij tijdelijk verblijf in het buitenland« raken. Het verschil
tussen een termijn van 13 en een termijn van 26 weken raakt ten principale
de vraag of er bij een langer verblijf in het buitenland dan 13 weken in meer
of mindere mate sprake is van een aantasting van het territorialiteitsbeginsel
van de WWB en het vangnetkarakter dat de WWB in de Nederlandse sociale zekerheid
heeft.65Is het mogelijk om bij de uitvoering van de regeling «tijdelijk
verblijf» voor 65-plussers met aanvullende bijstand aan te sluiten bij
de uitvoeringspraktijk van de SVB waar in beleidsregels is vastgelegd wanneer
er sprake is van wonen in Nederland en wanneer niet?Bij de beantwoording van deze vraag spelen twee begrippen een rol.Wonen in NederlandIn de WWB is aangegeven dat de bijstandsgerechtigde in Nederland woonachtig
moet zijn. Hiermee wordt gedoeld op de plaats waar de belanghebbende zijn «woonstede»
heeft als bedoeld in de artikelen 10 en 11 van Boek 1 van het BW. Het begrip
is synoniem aan het begrip «ingezetene», zoals dat wordt gebruikt
in het kader van de volksverzekeringen.Binnen dat kader is het aan de gemeenten om te beoordelen of degene die
een beroep op de WWB doet zijn woonplaats binnen Nederland heeft.Tijdelijk verblijf buiten NederlandDe vraag of een bijstandsgerechtigde die in Nederland woont, een tijdelijk
verblijf buiten Nederland met behoud van bijstand kan worden toegestaan, vergt
een andere afweging. Immers bij de beantwoording van deze vraag spelen de
arbeidsmarktpositie van de belanghebbenden, het territorialiteitsbeginsel
en het vangnetkarakter van de WWB de belangrijkste rol. Omdat deze elementen
geen rol spelen bij het antwoord op de vraag of iemand daadwerkelijk in Nederland
woont, is het niet mogelijk om op dit punt aan te sluiten bij de uitvoeringspraktijk
van de SVB waar in beleidsregels is vastgelegd wanneer er sprake is van wonen
in Nederland en wanneer niet.66Het voorstel om inkoopmogelijkheden beter toegankelijk
te maken voorkomt volgens de staatssecretaris binnen de huidige opbouw systematiek
een onvolledige AOW. Maar zullen deze maatregelen voldoende resultaat bewerkstelligen,
gezien de verwachte stijging van het aantal huishoudens in Nederland met een
onvolledige AOW (van 27 450 in 2006 tot mogelijk 60 000 in 2020)?Ik verwacht dat de verruiming van de inkoopmogelijkheden en de verbetering
van de voorlichting over inkoop, er toe zal leiden dat het aantal mensen dat
geen gebruik maakt van de inkoopmogelijkheid, maar dit wel zou willen, gaat
afnemen. Anderzijds zal een deel van de mensen met een onvolledige AOW-opbouw
hier ook in de toekomst minder prioriteit aan geven omdat men de kosten te
hoog blijft vinden, voorkeur geeft aan een private aanvulling of verwacht
gebruik te kunnen maken van bijstand.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), De Wit (SP), voorzitter, Van Gent (GL), Hamer
(PvdA), Blok (VVD), Nicolaï (VVD), Van Dijk (CDA), Smeets (PvdA), Dezentjé
Hamming (VVD), Omtzigt (CDA), Van Hijum (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Jonker (CDA), ondervoorzitter, Luijben (SP), Ulenbelt (SP), Ortega-Martijn
(CU), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan (CDA), Van
Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Thieme (PvdD), Karabulut (SP) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Gerkens (SP), Vendrik (GL), Heerts (PvdA),
De Krom (VVD), Weekers (VVD), De Rouwe (CDA), Depla (PvdA), Aptroot (VVD),
Sterk (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Pechtold (D66),
Spies (CDA), Irrgang (SP), Lempens (SP), Cramer (CU), Biskop (CDA), Kamp (VVD),
Joldersma (CDA), Fritsma (PVV), Tang (PvdA), Ouwehand (PvdD), Gesthuizen (SP)
en Heijnen (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29549-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl