Rijksbegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 1997; Brief minister met beleidsnotitie 'Toelating tot opleidingen met een numerus fixus'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000-VIII, nr. 99

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000-VIII nr. 99

07-05-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBELEIDSNOTITIE TOELATING TOT OPLEIDINGEN MET EEN NUMERUS FIXUS1 Inleiding2 Uitbreiding opleidingsplaatsen geneeskunde3 Nadere definiëring van de kring van gegadigden
voor een fixusopleiding4 Centraal of decentraal systeem5 Directe plaatsing van kandidaten met de beste cijfers* de hoogte en aard van de cesuur* relevante vakken of het gehele pakket?6 Loting7 Werkervaring en andere persoonlijke prestaties of kwalificaties8 Bijzondere groepen9 Contingentering in het hoger beroepsonderwijs10 Overgangsfase en invoeringsmaatregelenSamenvatting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
1997nr. 99BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 7 mei 1997Bijgaand zend ik u het kabinetsstandpunt naar aanleiding van het rapport
«Gewogen loting gewogen» van de commissie Toelating numerus fixusopleidingen
o.l.v. prof. dr P. J. D. Drenth. Dit kabinetsstandpunt is verwoord in de bijgaande
Beleidsnotitie Toelating tot opleidingen met een numerus fixus, van 12 mei
1997.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen BELEIDSNOTITIE TOELATING TOT OPLEIDINGEN MET EEN NUMERUS FIXUSReactie op het rapport «Gewogen loting gewogen» van de commissie
Toelating numerus fixusopleidingen o.l.v. prof. dr P. J. D. DrenthZoetermeer, 12 mei 1997 1 InleidingVanaf het midden van de jaren zeventig geldt in Nederland binnen het wetenschappelijk
onderwijs, en sinds 1993 ook binnen het hoger beroepsonderwijs, een systeem
van gewogen loting als methodiek voor de toelating tot opleidingen met een
beperkt aantal opleidingsplaatsen.De wijze van selecteren van studenten is door de jaren heen steeds in
discussie gebleven. Het blijkt een lastig probleem. Ik besef terdege dat ook
met een nieuw systeem het probleem niet volledig kan worden opgelost. Immers
er bestaat geen systeem waarbij er geen sprake zal zijn van teleurgestelde
mensen. Geen enkel toewijzingssysteem lost het probleem zelf op, maar daar
waar kan worden bijgedragen aan een grotere acceptatie van de uitkomst van
het selectieproces acht ik beleidsmaatregelen noodzakelijk. De ambitie kan
dan ook niet verder reiken dan te komen tot het minst onbevredigende systeem.De druk op het stelsel is groter naarmate er aan de vraagkant meer belangstelling
bestaat voor opleidingsplaatsen en/of aan de aanbodzijde een striktere beperking
geldt. In paragraaf 2 ga ik in op de mogelijkheid die ik zie om aan de aanbodzijde
enige ruimte te creëren.De toenemende maatschappelijk gevoelde onvrede met het huidige stelsel
vormde de aanleiding om dit stelsel opnieuw tegen het licht te houden. Die
onvrede wordt met name veroorzaakt door het feit dat in het huidige stelsel
onvoldoende rekening wordt gehouden met persoonlijke inspanningen van aanstaande
studenten voor een opleiding waarvoor een numerus fixus geldt. Een selectie
via loten mag dan objectief zijn, maar emotioneel hebben weinigen er vrede
mee. De commissie Toelating fixusopleidingen, onder leiding van prof. dr P.
J. D. Drenth, heeft daarom vooral gezocht naar mogelijkheden om aanstaande
studenten beter in staat te stellen hun «lot in eigen hand» te
nemen op een wijze die, met inachtneming van de gegeven beperking van het
aantal plaatsen, gericht is op een goed perspectief voor voltooiing van de
studie.Op basis van haar uitvoerige analyse van de elementen die een rol kunnen
spelen bij het streven naar een situatie waarin sprake is van «meer
lot in eigen hand», heeft de commissie een model voorgesteld waarbij
op verschillende onderdelen van het stelsel wijzigingen worden aangebracht.
Met name stelt de commissie aanpassingen voor die er toe leiden dat een aankomend
student, meer dan thans, bij kan dragen aan een voor hem of haar gunstige
uitgangspositie. De voorstellen kunnen als volgt worden samengevat:De aanmelding geschiedt voor alle fixusopleidingen in het hoger onderwijs
centraal. De selectie in het wetenschappelijk onderwijs gebeurt per opleiding
(bijvoorbeeld geneeskunde, diergeneeskunde), in het hoger beroepsonderwijs
per instelling. Deficiënties dienen eerst weggewerkt te worden alvorens
aan de selectie mag worden deelgenomen. Men mag maximaal tweemaal aan de selectie
meedoen. Een beroep op de hardheidsclausule vervalt. Een beperkt quotum wordt
gereserveerd voor bijzondere gevallen (vluchteling-studenten, rijksgenoten).
Van de gerechtigde kandidaten wordt 50% toegelaten op basis van de hoogste gemiddelde eindexamencijfers, 40% via ongewogen loting en maximaal
10% op grond van werk- of onderzoekervaring, te beoordelen door een commissie
samengesteld door en uit de instellingen.De teneur van de aanbevelingen spreekt mij aan. Het wetsvoorstel houdende
aanpassingen van de toelatingsregels tot opleidingen (Kamerstukken 25 225)
bevat reeds maatregelen die erop gericht zijn de kring van gegadigden voor
de loting in verband met een fixusopleiding nader te definiëren. Met
name gaat het dan om het uitsluiten van mensen met een deficiënte vooropleiding.De aanbeveling van de commissie om het aantal keren deelname aan de selectie
te beperken wil ik overnemen. Ik ga hierop in paragraaf 3 nader in.In paragraaf 4 ga ik in op de aanbevelingen ten aanzien van het niveau
waarop de selectie uitgevoerd zal worden.In de paragrafen 5 en 6 ga ik uitgebreid in op de voorstellen van de commissie
voor een systeem van selectie dat gekenmerkt wordt door een deel directe plaatsing
en een deel loting. Dit stramien wil ik overnemen, maar ik maak daarbij nu
reeds de volgende kanttekening. Zoals al gesteld, zal in de situatie waarin
de – reeds op grond van het bovenstaande beperktere – vraag het
aanbod aan opleidingsplaatsen overtreft selectie onontkoombaar zijn en zal
geen enkel systeem gevoelens van machteloosheid en teleurstelling kunnen voorkomen.
Het zoeken is naar een systeem dat, in combinatie met de maatregelen van het
wetsvoorstel dat reeds door de Tweede Kamer is aanvaard, meer dan nu tegemoet
komt aan de wens dat de aanstaande student tot op zekere hoogte invloed kan
uitoefenen op zijn of haar kansen tot toegang tot de fixusopleiding van voorkeur.De mogelijkheid om werkervaring en andere kwalificaties onderdeel te laten
zijn van het stelsel van selectie is door de commissie en daarnaast ook van
diverse andere zijden aangevoerd. Hoewel ik hier sympathiek tegenover sta,
acht ik dit onderwerp nog niet geheel rijp voor een integrale beoordeling.
Hierop ga ik in paragraaf 7 nader in. Paragraaf 8 bevat mijn visie op de positie
van bijzondere gegadigden, zoals rijksgenoten en vluchtelingen.De commissie schenkt bijzondere aandacht aan de variëteit van de
instroom in het hoger beroepsonderwijs en doet, met het oog op de bescherming
van de specifieke belangen van de scholieren afkomstig van mbo, havo en vwo
enkele voorstellen, samengevat onder de term contingentering. In paragraaf
9 ga ik hierop in. Paragraaf 10 tenslotte beschrijft maatregelen die erin
voorzien dat een zodanig overgangstraject wordt gevolgd, dat met ingang van
het studiejaar 2000–2001 het voorgestelde systeem operationeel kan zijn
voor een «geschoond» bestand gegadigden. 2 Uitbreiding opleidingsplaatsen geneeskundeDe bepaling van het aantal opleidingsplaatsen voor numerus fixusopleidingen
geschiedt mede op grond van advisering door de minister in wiens portefeuille
de verantwoordelijkheid berust voor de beroepsuitoefening in de desbetreffende
discipline. De vraag naar opleidingsplaatsen is bij de opleiding geneeskunde
het grootst. Verhoging van het aantal opleidingsplaatsen zou daar enig soelaas
kunnen bieden. Vanwege deze samenhang ga ik, voorafgaand aan de bespreking
van de onderdelen van een aangepast systeem van selectie voor fixusopleidingen,
op dit onderwerp in.Mijn ambtgenoot van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft mij toegezegd
het door mij aan haar gevraagde advies inzake de numerus fixus geneeskunde
met grote spoed te willen voorbereiden. Wij beiden hechten groot
belang aan een zorgvuldige totstandkoming ervan. Een definitief standpunt
over de hoogte van de numerus fixus geneeskunde zal dan ook wachten op dit
advies.Dat neemt niet weg dat thans reeds het volgende in dit verband kan worden
opgemerkt. Er zijn signalen die erop wijzen dat er op den duur behoefte is
aan meer beroepsbeoefenaren dan nu verdisconteerd zijn in het aantal van 1750
om tegemoet te komen aan de toenemende behoefte binnen de medische beroepsgroepen
aan flexibilisering van de werktijden, bijvoorbeeld ten behoeve van deeltijdwerk.
In afwachting van het advies van mijn ambtgenoot van VWS ga ik er vooralsnog
van uit dat een ophoging van de numerus fixus geneeskunde met zo'n 10% waarschijnlijk
moet worden geacht.Door een dergelijke ophoging zou ook enigermate worden bijgedragen aan
het verhogen van de kansen van deelnemers in het selectieproces. De financiële
gevolgen zullen in dat geval opgevangen dienen te worden binnen het huidige
macrokader, zowel wat betreft de opleidingskosten zelf als ook de kosten die
samenhangen met de werkplaatsfunctie. Maar ook zal dan, nog afgezien van de
eventuele financiële gevolgen voor de zorgsector, van de kant van de
medische beroepsgroepen een inzet worden verwacht, die erop is gericht de
toekomstig verhoogde uitstroom aan basisartsen inderdaad in opleiding te nemen.Voor de overige fixusopleidingen lijkt een ophoging van het aantal opleidingsplaatsen
niet aan de orde. 3 Nadere definiëring van de kring van gegadigden
voor een fixusopleidingDe kring van gegadigden kan op verschillende manieren beperkt worden,
zonder afbreuk te doen aan de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. De
gedachte dat het deelnemen aan het selectieproces beperkt zou moeten worden
tot gegadigden die over de juiste ingangskwalificaties – naast de vooropleidingseisen
ook de zogenoemde nadere vooropleidingseisen – voor de studie beschikken,
wordt breed gesteund. Hierdoor nemen de kansen voor volledig gekwalificeerde
gegadigden toe. Het onlangs in de Tweede Kamer aanvaarde wetsvoorstel betreffende
toelatingsregels beoogt hiervoor de wettelijke basis te bieden. Verder bevat
dat wetsvoorstel ook een beperking van de kring van gegadigden door het niet
meer laten meeloten van studenten die reeds studeren aan de desbetreffende
fixusopleiding, zij het aan een andere instelling dan die van eerste voorkeur.De discrepantie tussen het aantal mensen dat deelneemt aan de selectie
en het aantal mensen dat inloot wordt mede bepaald door het aantal herkansers.
Om die discrepantie te verminderen stelt de commissie Drenth voor, het aantal
herkansingsmogelijkheden in de loting te beperken tot éénmaal.
Ik ben het hiermee eens. Iedereen die in aanmerking komt voor een fixusopleiding
krijgt dus maximaal twee kansen. Door het aantal keren dat men mag meeloten
te beperken tot één keer nadat een kandidaat is uitgeloot, wordt
het stuwmeer gegadigden verkleind, nemen de kansen van nieuwe lichtingen gegadigden
toe, wordt een opeenstapeling van teleurstellingen voorkomen en worden mensen
eerder en dringender aangespoord zich te heroriënteren op hun toekomst.
Zij die twee keer zijn uitgeloot voor een numerus fixusopleiding, kunnen daarvoor
niet meer alsnog langs andere weg in aanmerking komen.Ik zie hierbij ook nog een sociale component in die zin dat het niet voor
iedereen weggelegd zal zijn om te blijven meeloten. Of, anders geformuleerd,
wie kan het zich veroorloven om te blijven meeloten, zeker als dat gepaard
zou gaan met het stapelen van twee studietrajecten? Door het uitsluiten van
de aanmelding van allen die reeds twee kansen hebben gehad, wordt
voorkomen dat er een ongelijkheid optreedt tussen degenen die het zich financieel
kunnen veroorloven om in een later stadium (opnieuw) aan een opleiding in
het hoger onderwijs te beginnen en zij die dat niet kunnen. 4 Centraal of decentraal systeemAls onderdeel van het onderwerp «aanmelding en loting» is
de vraag aan de orde, wie de uitvoerende instantie daarvoor zal zijn.Wat betreft de aanmelding blijkt er sprake te zijn van een zodanige consensus
tussen alle betrokkenen, dat er geen enkele reden is dit ter discussie te
stellen. Een recente enquête door de Informatiebeheer Groep onder universiteiten
en hogescholen ondersteunt dit. Ook in het nieuwe systeem zal er dus sprake
zijn van een centrale aanmelding.Wat de selectie betreft valt er veel voor te zeggen, dat de instellingen
deze zelf ter hand nemen. De instelling is dan zelf verantwoordelijk voor
haar studenten; zelf selecteren is zo de eerste stap in een contractrelatie
tussen student en instelling. De commissie Drenth voert echter harde argumenten
aan om in het wetenschappelijk onderwijs een centrale selectie te handhaven,
en komt tot een voorkeur voor decentrale selectie voor het hoger beroepsonderwijs.Nadere overwegingen, vooral ingegeven door redenen die de commissie verspreid
over haar advies vermeldt (o.a. pp. 39, 45–46 en 47), hebben mij er
toch toe gebracht om te komen tot een centrale selectie voor het wetenschappelijk
onderwijs.In de eerste plaats is het bijzonder moeilijk criteria te formuleren die
ontleend zijn aan de aard van de beroepsuitoefening. De beroepsuitoefening
na een studie geneeskunde is zeer divers. En voorzover dergelijke criteria
wel te formuleren zouden zijn (de commissie noemt de instelling van de student,
motivatie of persoonlijkheidsfactoren), is de beoordeling ervan moeilijk vrij
te houden van subjectiviteit en bestaat het risico dat bepaalde groepen bevoordeeld
worden (de commissie spreekt in dit verband van klasse-selectie). Ook zijn
er geen criteria te formuleren die gerelateerd zijn aan studierendement. Het
rendement van de opleiding geneeskunde is immers al over de hele linie zeer
hoog.In de tweede plaats is kenmerkend voor de opleidingen geneeskunde dat
zij zich richten op gemeenschappelijke eindtermen. Deze eindtermen werken
uniformerend op de opleidingen. In dit opzicht is er weinig ruimte voor de
afzonderlijke instellingen om zich te profileren, c.q. om een eigen beleid
te voeren voor een specifieke instroom van studenten met het oog op een instellingspecifieke
opleiding.Een instelling die het gevaar van de boven genoemde subjectiviteit wil
vermijden en bovendien dient te voldoen aan de specificaties van de algemene
eindtermen, zal voor een zelf uitgevoerde selectie toch niet anders kunnen,
dan cijfers een belangrijke rol te geven. Het heeft echter weinig meerwaarde
dat alle instellingen een dergelijk uniform logistiek proces elk voor zich
zouden moeten uitvoeren.Voorts is de aanbeveling van de commissie om in het wetenschappelijk onderwijs
de selectie centraal uit te voeren vooral gebaseerd op het gegeven dat aanstaande
studenten in het wetenschappelijk onderwijs primair voor een bepaalde opleiding
(bijvoorbeeld geneeskunde) kiezen. De plaats van de opleiding (bijvoorbeeld
Rotterdam of Groningen) is veelal van secundair belang. Op grond van bovenstaande overwegingen neem ik het advies van de commissie
over om in het wetenschappelijk onderwijs de selectie centraal te laten zijn.Ik heb mij, in navolging van de commissie Drenth, nog de vraag gesteld
of de instellingen toch niet enige ruimte gegeven zou kunnen worden om, samenhangend
met instellingsspecifieke karakteristieken, voor een bepaald aantal plaatsen
zelf de selectie ter hand te nemen. Die gedachte komt in de richting van het
contingent van 10% van het aantal plaatsen, dat de commissie voorstelt te
reserveren voor kandidaten met onderzoek en/of relevante werkervaring. Vooralsnog
kom ik tot de conclusie dat het niet doelmatig is zo'n proces bij de individuele
instellingen te leggen, gelet op het beperkt aantal plaatsen dat hiermee per
instelling gemoeid zou zijn. Wel zie ik in dit verband mogelijkheden om de
aard van de kwalificaties uit te breiden op grond waarvan in de toekomst wellicht
ruimte kan worden gegeven aan de instellingen (o.a. op grond van werkervaring).
Ik kom hier in paragraaf 7 op terug.Voor het hoger beroepsonderwijs kom ik wat betreft het niveau van uitvoering
van de selectie tot een iets andere afweging dan de commissie. Voor het hoger
beroepsonderwijs kies ik voor een centraal uitgevoerde selectie, die echter –
anders dan bij het wetenschappelijk onderwijs – niet opleidingsgewijs,
maar instellingsgewijs plaats vindt. De commissie stelt, met uitzondering
van de opleidingen met aanvullende eisen, voor de selectie een objectieve
formule voor, op grond van eindexamencijfers en loting, dat wil zeggen een
systematiek waarbij het uitvoeringsniveau inhoudelijk geen invloed heeft op
de uitkomst. Dan is er mijns inziens weinig reden voor een selectie uit te
voeren door de instelling. Een dergelijke decentrale uitvoering zou beheerslast
zonder meerwaarde betekenen bij de instelling. Een bijkomend voordeel van
centrale uitvoering is dat alle aanmeldingsgegevens op één centraal
punt aanwezig zijn, zodat als een kandidaat wordt uitgeloot, die kandidaat
direct op zijn opleiding van tweede voorkeur kan worden geplaatst.De commissie geeft in haar voorkeur voor de decentrale uitvoeringsvariant
voor het hoger beroepsonderwijs terecht aan dat de regiogerichtheid van de
kandidaten groot is. Nogal veel aanstaande hoger beroepsonderwijsstudenten
blijken, indien zij niet worden geplaatst aan de instelling van eerste voorkeur,
relatief vaak ertoe te besluiten dan een andere opleiding aan de instelling
van eerste voorkeur te gaan volgen en niet dezelfde opleiding in een andere
regio. Dat leidt nu nogal eens tot lange procedures.Aan dit keuzegedrag kan worden tegemoet gekomen in een stelsel waarin
de uitvoering van de selectie centraal geschiedt echter instellingsgewijs.
De selectie wordt dan materieel direct gekoppeld aan de instelling. Met deze
vormgeving worden de voordelen van de centrale variant behouden, terwijl tegelijkertijd
tegemoet wordt gekomen aan het specifieke keuzegedrag in het hbo.Uiteraard betreft het voorgaande niet de opleidingen in het hoger beroepsonderwijs
waarvoor vanwege het specifieke karakter aanvullende eisen gelden, zoals in
het kunstvakonderwijs. Voor deze opleidingen geldt juist wel dat de instelling
invloed uitoefent op het selectieproces, zodat uitvoering op decentraal niveau
een duidelijke meerwaarde heeft, Voor deze opleidingen verandert er niets
en blijft de decentrale selectie gehandhaafd, na een centrale aanmelding.De commissie geeft verder nog in overweging om bij fixusopleidingen een
bepaald percentage opleidingsplaatsen in het hoger onderwijs door de instellingen
zelf te laten toewijzen op grond van onderzoek- en/of relevante werkervaring
of (voor het hoger beroepsonderwijs ook) andere kwalificaties. Dit impliceert
ook een gedeeltelijke decentrale uitvoering van de selectie. In
paragraaf 7 ga ik in op het betrekken van werkervaring en andere kwalificaties
in het selectieproces. 5 Directe plaatsing van kandidaten met de beste cijfersDit brengt mij bij wellicht het meest besproken onderdeel van de voorstellen
van de commissie Drenth, namelijk de toewijzing van de helft van het aantal
beschikbare opleidingsplaatsen aan kandidaten met de hoogste gemiddelde eindexamencijfers.De commissie verbindt daarmee dus een belangrijk gevolg aan de schoolresultaten
voor het proces van selectie.Op zichzelf ondersteun ik de aanbeveling om een nader te bepalen categorie
abituriënten met de hoogste cijfers direct te plaatsen voor de studie
van keuze vanuit de overweging dat deze abituriënten door het leveren
van een zeer goede prestatie hun lot in eigen hand hebben genomen. Maar daarbij
acht ik het belangrijk enkele overwegingen op hun merites te beoordelen, waarbij
ik met name de mogelijke repercussies voor het voortgezet onderwijs van directe
plaatsing van (zeer) goede leerlingen een zwaar gewicht toe ken.Als er sprake is van een deel directe plaatsing, is daarmee meteen de
vraag aan de orde hoe hoog de grens wordt gelegd en op welke wijze. * de hoogte en aard van de cesuurWat betreft de hoogte van de cesuur waarboven sprake zal zijn van directe
plaatsing van de abituriënten met de hoogste cijfers stelt de commissie
een percentage-cesuur voor bij 50% van het aantal opleidingsplaatsen van een
opleiding. In haar afweging heeft de commissie veel ruimte gegeven aan hoge
cijfers, daarmee uitdrukking gevend aan het beginsel dat prestatie loont.Ik kom tot een iets andere beoordeling van de hoogte van de cesuur en
stel voor die te leggen bij het cijfer 8. Ik heb mij daarbij vooral laten
leiden door verwachtingen omtrent het effect van de hoogte van de grens op
het (eindexamenjaar van het) voortgezet onderwijs. Het aangeven van een grens
zal er immers in het voortgezet onderwijs ongetwijfeld toe leiden dat die
grens een rol gaat spelen in het gedrag van scholieren. Ervaringscijfers laten
zien dat bijvoorbeeld voor de studie geneeskunde bij hantering van de door
de commissie voorgestelde grens, de cesuur in de praktijk zal liggen bij een
gemiddeld eindexamencijfer van 7,3 à 7,4. Een grens op dit niveau zal
door zeer veel scholieren bereikbaar geacht worden. Bij een 8 zal voor velen
duidelijk zijn dat dat er niet in zit. Overigens, prestatiegerichtheid als
zodanig vind ik positief te waarderen, maar voorkomen moet worden dat deze
bij een grote groep scholieren aanleiding zou geven tot ongebreidelde cijferjacht.
Verwacht mag worden dat, waar meer scholieren zullen trachten de grens te
bereiken, ook meer druk zal ontstaan in het onderwijsproces. Naarmate de grens
hoger is gesteld, zal deze druk in algemene zin relatief minder zijn.Voorts is van verschillende zijden in de commentaren opgemerkt dat de
commissie wel een erg hoog percentage wil reserveren voor directe plaatsing,
waardoor de breuk met het huidige systeem wel zeer rigoureus is en ook daarom
reeds tot onrust aanleiding kan geven in het voortgezet onderwijs. Door een
percentage-cesuur van 50%, zou er immers voor de gegadigden die moeten loten
sprake zijn van een lagere kans dan in de huidige situatie. Door dichter bij
het huidige systeem te blijven, waarmee bekendheid bestaat, kan die onrust
wellicht worden voorkomen. Thans hebben aanstaande studenten met de hoogste
cijfers de hoogste inlotingskans. Bij een cijfer-cesuur, waarbij aanstaande
studenten met een gemiddelde van 8 of hoger aanspraak kunnen maken op een
directe toegang tot de fixusstudie van keuze, laten ervaringscijfers zien
dat bij geneeskunde ca. 20% van de beschikbare plaatsen direct
bezet zou worden. Voor de toekomst zou dit percentage wellicht kunnen toenemen
wanneer meer scholieren deze grens bereiken, nu deze grens voor scholieren
met bepaalde studiekeuzen een grotere betekenis krijgt. Daarmee zou er sprake
zijn van enige toename van de prestatiegerichtheid van het voortgezet onderwijs,
zonder dat dit leidt tot een cijferjacht. Het uitdagen van degenen die het
aankunnen kan immers leiden tot een zelfontdekking, tot de ervaring dat er
meer in blijkt te zitten. Het uitdagen van hen die het niet aankunnen, leidt
slechts tot frustratie. Door een hogere cesuur wordt het risico van dit laatste
geminimaliseerd.Bij de afweging of er een cijfer (8) dan wel een percentage-cesuur (20%)
gehanteerd zou moeten worden, merk ik nog het volgende op.De commissie geeft de voorkeur aan een cesuur bij een percentage van het
aantal beschikbare opleidingsplaatsen. Door uit te gaan van deze gefixeerde
gegevens kunnen fluctuaties worden vermeden die – bij een vaste cijfernorm –
het gevolg zouden kunnen zijn van de veranderende normen of moeilijkheidsgraad
van examens. Hoewel ik het voordeel in het gepresenteerde model onderken,
gaat mijn voorkeur om de volgende redenen toch uit naar een cesuur bij een
bepaald cijfer.In de eerste plaats is het van belang dat, waar mogelijk, een cesuur tussen
directe plaatsing en selectie op andere wijze, zo vroeg mogelijk kenbaar is.
Scholieren dienen te weten waar ze aan toe zijn, opdat men er zelf aan kan
bijdragen de cesuur ook inderdaad te halen. Bij een percentage-cesuur blijkt
pas na het bekend zijn van de eindexamencijfers, waar de grens uitgedrukt
in een gemiddeld cijfer ligt. Voorts acht ik het van belang dat een cesuur
voor de verschillende fixusopleidingen op eenzelfde manier uitwerkt. Bij een
percentage-cesuur zal voor de verschillende fixusopleidingen een verschil
optreden in de daaruit voortvloeiende cesuren uitgedrukt in cijfers, afhankelijk
van de gemiddelde scores van de gegadigden voor de desbetreffende opleidingen.
Een percentage-cesuur van 50% zou bijvoorbeeld in 1996 bij geneeskunde een
grens hebben gelegd bij het cijfer 7,5 en bij tandheelkunde bij 6,8. Tenslotte
zou bij een percentage-cesuur in het hoger beroepsonderwijs de situatie kunnen
ontstaan, dat (vanwege de selectie per opleiding per instelling) voor eenzelfde
opleiding bij de verschillende instellingen verschillende cijfer-cesuren zullen
gelden, samenhangend met de gemiddelde scores van de aanmelders bij die instellingen. * relevante vakken of het gehele pakket?Indien de grens voor directe plaatsing bepaald wordt door een absolute
cijfernorm, dient eenduidig vastgesteld te worden waarop deze norm is gebaseerd.
De ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs zijn hierbij van groot belang.
Immers met ingang van 2001 ziet dit stelsel, voor zover hier relevant, er
als volgt uit.Alle leerlingen op havo en vwo zullen moeten kiezen uit vier profielen,
die bestaan uit een samenhangend vakkenpakket en een goede voorbereiding bieden
op een cluster van vervolgopleidingen. Elk profiel bestaat uit een gemeenschappelijk
deel (dat voor alle profielen gelijk is), een profieldeel (dat kenmerkend
is voor een bepaald profiel) en een vrij deel. Dit vrije deel zal voor de
helft door de leerling moeten worden samengesteld uit reguliere examenvakken
(b.v. de vakken uit het profieldeel van de andere profielen), en kan voor
de andere helft bestaan uit aanbod dat specifiek is voor de desbetreffende
school. Het laatstgenoemde type aanbod leidt niet tot een cijfer op de eindlijst,
de andere vakken wel. Omdat de vakken verschillend van omvang zijn, kan het
aantal vakken variëren; doorgaans zal het ca. 12 bedragen. Een deel van
de vakken kent zowel een centraal examen als een schoolexamen (dit geldt o.m.
voor alle vakken in het profieldeel), het overige deel van de
vakken kent alleen een schoolexamen.Het is dus noodzakelijk te beoordelen of voor het bepalen van het gemiddelde
eindcijfer voor de selectie alle examenonderdelen een rol spelen (centraal
en schoolexamen) dan wel alleen de cijfers van het centraal examen. En voorts
of alle eindexamenvakken daarbij meetellen of alleen de voor een bepaalde
studie «relevante» vakken.Ik heb in dit verband overwogen om uitsluitend de cijfers van het centraal
examen mee te laten wegen bij het bepalen van het gemiddelde eindcijfer. Hiermee
zou voorkomen kunnen worden dat er te veel druk ontstaat op de docenten gedurende
het jaar bij het schoolexamen, waardoor oneigenlijke elementen mede een rol
zouden kunnen gaan spelen. Tegen een dergelijke benadering pleit evenwel een
aantal argumenten. In de eerste plaats vormt het centraal schriftelijk slechts
een momentopname, terwijl in de nieuwe structuur van het voortgezet onderwijs
juist de prestatie over een langere periode wordt beoordeeld. Ook nemen, naast
kennis, vaardigheden een belangrijke plaats in in het toekomstige havo en
vwo, o.a. voor het hoger onderwijs zeer relevante studievaardigheden. Deze
kunnen veel beter in het schoolexamen worden beoordeeld dan in het centraal
examen. Bovendien heeft het voortgezet onderwijs naar mijn mening geen afschermende
mantel nodig om een eventuele druk te weerstaan. Daarnaast is ook een toenemende
reglementering waarneembaar van de schoolonderzoeken; dit zal de onderlinge
vergelijkbaarheid van het schoolexamen doen toenemen, waardoor het ook minder
nodig is dit onderdeel van toetsing van schoolprestaties buiten de totale
beoordeling te laten.Afwegend kom ik tot de conclusie dat het toch niet de voorkeur verdient
alleen de cijfers van het centraal schriftelijk examen mee te laten tellen.
Dit sluit overigens ook aan bij het advies van de commissie Drenth. In haar
rapport gaat de commissie uit van een gemiddeld eindexamencijfer op basis
van het centraal schriftelijk examen én het schoolexamen.In de toekomstige situatie lijkt er op het eerste gezicht inderdaad veel
voor te zeggen om een selectie van vakken samen te stellen waarvan het cijfer
betrokken wordt bij de directe toelating en de verdere selectie. De vraag
welke vakken als «relevant» aan te merken zijn voor een bepaalde
opleiding in het hoger onderwijs blijkt echter nauwelijks eenduidig te beantwoorden.
Wat betreft het profieldeel zal hierover geen misverstand kunnen bestaan.
Maar ook van het gemeenschappelijk deel (waarin Nederlands en Engels) kan
toch moeilijk worden volgehouden dat er geen sprake is van relevantie voor
een opleiding in het hoger onderwijs. Een beperking tot het profieldeel en
het gemeenschappelijk deel (dus zonder het vrije deel) verschilt in haar feitelijke
selectieve uitwerking niet van een integrale beoordeling, maar brengt wel
extra bestuurslasten met zich mee.Alles overwegende verdient naar mijn mening een integrale beoordeling
van het eindexamenpakket, voor zover dat meetelt voor slagen of zakken, de
voorkeur.Door voor de toekomst uit te gaan van een integrale beoordeling van het
eindexamenpakket, behoeft voor de (toekomstige) kandidaten met een vwo-diploma
volgens het oude stelsel geen aparte overgangsregeling getroffen te worden.
Bij hen wordt, evenals thans, uitgegaan van het hele gekozen pakket van 7
vakken, zowel bij de directe toelating als bij de selectie. Indien het eindexamenpakket
meer dan 7 vakken omvat, worden de zeven hoogste cijfers betrokken bij het
bepalen van het gemiddelde.Ook in het mbo is een grootscheeps veranderingsproces gaande. Vanuit het
secundair beroepsonderwijs zal onder de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB)
vanaf 1 augustus 1997 vanuit opleidingen op niveau 4 (middenkader-
of specialistenopleiding), doorgestroomd kunnen worden naar het hbo. Ook de
mogelijkheid om onder bepaalde voorwaarden vanuit niveau 3 (vakopleiding)
naar het hbo door te stromen is in voorbereiding. Formeel kennen het mbo en
de nieuwe opleidingen onder de WEB geen vakken. In de nieuwe situatie zal
daarom voor de loting uitgegaan worden van resultaten behaald op deelkwalificaties.
De uitwerking zal op korte termijn plaatsvinden. 6 LotingDe opleidingsplaatsen die resteren na de directe plaatsing worden toegewezen
volgens een systeem van loting. Door de cesuur te plaatsen bij het gemiddelde
eindexamencijfer 8, zal bij geneeskunde en diergeneeskunde ongeveer 80% van
de beschikbare opleidingsplaatsen resteren om toegewezen te worden via loting.
Bij de overige fixusopleidingen ligt dit percentage nog hoger. Hierdoor wordt
ruimschoots tegemoet gekomen aan de eis van toegankelijkheid in het hoger
onderwijs. De commissie Drenth formuleert dit als een van de randvoorwaarden
voor een nieuw systeem van selectie, namelijk dat niemand die volledig gekwalificeerd
is voor een fixusstudie bij voorbaat kansloos mag zijn.In haar rapport maakt de commissie voor deze groep een keuze voor de ongewogen
loting. Zij schuift het systeem van gewogen loting echter zeker niet als onacceptabel
terzijde. De commissie komt op grond van een totaal-afweging tot een lichte
voorkeur voor het door haar gepresenteerde model, met ongewogen loting als
onderdeel daarvan.Ik kom, mede op grond van de in het voorafgaande gemaakte keuzen, tot
een voorkeur voor gewogen loting voor deze in mijn voorstel immers veel grotere
groep kandidaten. Ik heb daarbij de volgende overwegingen. Het systeem van
gewogen loting als zodanig heeft, wat betreft de categorieën waar het
hier om gaat, in het verleden niet geleid tot gevoelens van onvrede. Ook ligt
voor dit onderdeel van de selectie gewogen loting meer in de rede vanwege
de grotere spreiding in de gemiddelde eindcijfers bij deze grotere groep gegadigden.
Een hoger gemiddeld eindcijfer leidt tot een grotere kans. Daardoor drukt
ook dit onderdeel van het stelsel uit dat prestatie loont.Wel wordt nu een scherpe grens geïntroduceerd tussen directe plaatsing
en selectie via loting. Via aanpassing van de verhouding tussen de wegingsfactoren
in de gewogen loting kan de hardheid hiervan enigszins worden gemitigeerd.
Thans worden de gegadigden met een gemiddeld eindexamencijfer via een indeling
in 6 klassen (A tot en met F) in de selectie betrokken. In de toekomst vervallen
de klassen A en B. Deze betreffen de cijfers 8 en hoger, die straks direct
zullen worden geplaatst. Blijven over de huidige klassen C, D, E en F met
een wegingsfactor van respectievelijk 1.25, 1.00, 0.80 en 0.67. Ik wil deze
onderlinge verhouding zodanig aanpassen dat de klasse oud-C (nieuw A) een
hogere inlotingskans krijgt dan thans, zodat de strengheid van de cesuur,
die juist hier wordt gevoeld, wordt verzacht en ook in de gewogen loting sterker
tot uitdrukking komt dat prestatie loont. Ik stel concreet voor uit te gaan
van een onderlinge verhouding van de wegingsfactoren voor de 4 klassen van
respectievelijk 2.25, 1.50, 1.00 en 0.75. Dus:
klassefactor A: 7.5 – < 8.02.25 B: 7.0 –
< 7.51.50 C: 6.5 – < 7.01.00 D: < 6.50.75Daarnaast blijft er een lotingsklasse gehandhaafd voor de zogenoemde «rest»categorie,
de huidige lotingsklasse G (nieuw E). Deze klasse is gereserveerd voor kandidaten
die op een andere wijze voldoen aan de eisen, zoals kandidaten met een propedeuse
of afgeronde opleiding in het wetenschappelijk onderwijs of het hoger beroepsonderwijs.
Ook kandidaten met een buitenlandse diploma, waaronder in beginsel ook vluchteling-kandidaten,
behoren tot deze categorie. In paragraaf 8 ga ik nog nader in op de categorie
vluchteling-kandidaten.Thans wordt voor de klasse G dezelfde wegingsfactor gehanteerd als voor
klasse D (cijfers 7.0 – < 7.5), en is er bij deze kandidaten geen
sprake van directe plaatsing. Ik stel voor de wegingsfactor van deze klasse
zodanig vast te stellen dat de kans op inloting voor deze kandidaten in het
nieuwe stelsel eveneens gelijk is aan de inlotingskans van kandidaten met
een gemiddeld eindcijfer tussen 7.0 – < 7.5 (nieuwe klasse B). 7 Werkervaring en andere persoonlijke prestaties of kwalificatiesVan verschillende kanten is aangedrongen op het honoreren van andere persoonlijke
prestaties of kwalificaties in het selectieproces. De commissie Drenth komt
op dit punt tot een voorzichtig positieve beoordeling op grond van een genuanceerde
argumentatie.Op zichzelf spreekt het mij aan dat andere dan alleen schoolprestaties
een rol zouden kunnen spelen in het selectieproces. Motivationele aspecten
zijn hier in het geding. Ik ben echter van mening, en voel mij daarin gesterkt
door de grote diversiteit aan reacties, dat wij nog niet toe zijn aan een
conclusie over dit onderwerp. Vooral over de objectiveerbaarheid van motivationele
aspecten lopen de meningen uiteen. Wel krijgen de randvoorwaarden steeds meer
reliëf waarbinnen sprake zou kunnen zijn van het betrekken van andere
prestaties in de selectie. Ik denk daarbij aan beginselen als de reeds genoemde
objectiveerbaarheid, en daarnaast de vereisten van kenbaarheid en operationaliseerbaarheid.Ik zal daarom een groep deskundigen vragen om te bezien of en onder welke
condities dit onderwerp hanteerbaar te maken is, en hoe, bij een positief
antwoord, aan criteria en procedures een operationalisering te geven is. Ik
denk dat voor zo'n haalbaarheidsanalyse en het beoordelen van de daaraan verbonden
operationaliseringsslag ongeveer een half jaar nodig zal zijn.Het is nu niet het moment de opdracht aan deze expertgroep in detail al
aan te geven. Maar naast de reeds genoemde aspecten, dient naar mijn oordeel
ten minste aandacht te worden besteed aan de volgende thema's: welke kwaliteiten,
waaronder werkervaring, kunnen een rol spelen; de relevantie van deze kwaliteiten;
hoe en door wie wordt dit gewaardeerd; de zelfstandige of aanvullende functie
van dit element in de selectie; de betekenis ervan voor het wetenschappelijk
onderwijs en het hoger beroepsonderwijs; al of niet beperken tot kandidaten
die zijn uitgeloot; ongewenste neveneffecten. Afhankelijk van de resultaten
van de expert-groep zal ik bezien of en op welke wijze aan dit onderwerp een
vervolg gegeven kan worden.Op deze wijze zouden we dan in Nederland een begin maken met een praktijk
die elders in de wereld zeer gebruikelijk is, namelijk dat de instelling zelf
haar studenten kiest. Dat aantal zou in de toekomst wellicht geleidelijk kunnen
worden uitgebreid. 8 Bijzondere groepenDe commissie Drenth stelt voor maximaal 5% van het aantal beschikbare
plaatsen bij een fixusopleiding vooraf te reserveren voor bijzondere gevallen
(vluchteling-studenten, rijksgenoten, kandidaten die niet aan de normale selectie
kunnen meedoen en speciale aandacht verdienen), te verdelen door
een centrale commissie, samengesteld uit deskundigen uit de instellingen.
Voorts stelt de commissie Drenth voor om de hardheidsclausule af te schaffen.Ik neem het advies van de commissie Drenth over om voor de rijksgenoten
buiten de loting om een aantal plaatsen te reserveren. Aangezien op de Antillen
en Aruba slechts een beperkt aantal opleidingen wordt verzorgd op het niveau
van het hoger onderwijs, dient de overheid er zorg voor te dragen dat de Antillen
en Aruba over voldoende hoog opgeleiden kan beschikken. Daartoe bestaan al
sinds jaar en dag, naast de normale lotingsmogelijkheid, de gereserveerde
plaatsen voor Antillianen en Arubanen. Ik wil wat betreft het aantal te reserveren
plaatsen voor rijksgenoten uitgaan van de bestaande quota, zoals opgenomen
in de regeling aanmelding en loting hoger onderwijs.In afwijking van de huidige procedure stel ik voor dat een landelijke
commissie uit de instellingen wordt belast met de selectie van kandidaten
uit de Antillen en Aruba. Ook de commissie Drenth doet de aanbeveling om een
landelijke commissie uit de instellingen hiermee te belasten.Ook staat de commissie Drenth stil bij de positie van de vluchteling-kandidaten.Hierbij maak ik vooraf de opmerking dat het hier slechts die vluchteling-kandidaten
kan betreffen, die bij deelname aan het hoger onderwijs, rechten zouden kunnen
ontlenen aan de wet studiefinanciering. Daarmee betreft het dus niet zonder
meer alle vluchtelingen met de status VTV-humanitair, maar slechts zij die
gegeven hun achtergrond als vluchteling aanspraak kunnen maken op studiefinanciering.
Naar mijn mening zou het niet nader aanduiden van de vluchtelingen als hier
bedoeld, de aantrekkingskracht van Nederland mede in de hand werken.Wat betreft de methodiek van toewijzing van plaatsen stelt de commissie
voor om voor vluchtelingen plaatsen te reserveren, net als voor rijksgenoten.
Ik wil hierbij een andere lijn volgen, die meer aansluit bij het algemeen
geldende toelatingsregime.Een vluchteling-kandidaat kan zich, evenals andere buitenlandse kandidaten,
aanmelden en loot dan mee in (nieuwe) lotingsklasse E (wegingsfactor 1.50).
Ik gaf dat in paragraaf 6 al aan. Dit is de algemene benadering. Er kan zich
bij vluchtelingen echter een specifiek probleem voordoen, dat aanleiding geeft
voor een bijzondere benadering. Deze situatie doet zich voor, indien een vluchteling
niet beschikt over getuigschriften of bewijzen met betrekking tot de in het
land van herkomst gevolgde vooropleiding. In dat geval kan hij niet deelnemen
aan de toelatingsprocedures, zoals die thans worden voorgesteld. Naar mijn
mening is er voor dit probleem een meer geschikte oplossing voorhanden dan
vooraf plaatsen te reserveren, namelijk het colloquium doctum. Hiertoe zou
dan wel aanpassing noodzakelijk zijn van de leeftijdsgrens die geldt voor
het colloquium doctum. Dit onderzoek is nu immers slechts toegankelijk –
voor zover het niet de kunstvakopleidingen betreft – voor kandidaten
van minimaal 21 jaar. Vluchtelingen die wel over voldoende vooropleiding beschikken,
maar nog geen 21 jaar zijn en bij hun vlucht hun getuigschriften niet hebben
kunnen meenemen dan wel verloren zijn, worden daardoor onbedoeld uitgesloten
van de systematiek van toewijzing van plaatsen. Door voor deze categorie een
uitzondering te creëren op de 21-jaarsgrens, wordt een meer op de specifieke
problematiek toegesneden oplossing gekozen, die bovendien meer aansluit bij
het algemeen geldende toelatingsregime. Ik stel derhalve voor om artikel 7.29
van de WHW, die het colloquium doctum betreft, zodanig aan te passen, dat
de instellingen de mogelijkheid wordt gegeven voor deze zeer uitzonderlijke
gevallen van de voorgeschreven leeftijdsgrens van 21 jaar af te wijken. Het advies van de commissie Drenth om de hardheidsclausule af te schaffen
neem ik over voor wat betreft uitgelote studenten. Door de voorgestelde maatregelen
bestaat hieraan nagenoeg geen behoefte meer. Wel zal er in een enkel bijzonder
geval behoefte blijven bestaan om het voor een ingelote kandidaat mogelijk
te maken de opleiding te volgen aan de instelling in de plaats van voorkeur.
Het betreft met name die aanstaande student, waarvan gelet op zijn specifieke
situatie (bijvoorbeeld een aangepaste woning in verband met een handicap)
in redelijkheid niet mag worden gevergd dat hij de studie op een andere plaats
dan die van eerste voorkeur aanvangt. Deze hardheidsclausule ingelotenen blijft
bestaan. 9 Contingentering in het hoger beroepsonderwijsBij de selectiesystematiek ben ik voornemens voor de sectoren hoger beroepsonderwijs
en wetenschappelijk onderwijs, zoals uit het voorgaande blijkt, een gelijk
stelsel aan te houden. De commissie Drenth stelt voor het hoger beroepsonderwijs
nog een specifieke maatregel voor, namelijk contingentering van de beschikbare
plaatsen naar vooropleiding van de aanmelders. Elke categorie vooropleiding
(mbo, havo, vwo) krijgt een bepaald aantal plaatsen (contingent) van een opleiding
bij een bepaalde instelling toegewezen. Met contingentering kan worden voorkomen
dat er ongewenste verdringing plaatsvindt tussen aanmelders van verschillende
herkomst qua vooropleiding en is een onderlinge vergelijking van gemiddelde
eindcijfers tussen deze verschillende categorieën aanmelders niet nodig.
De commissie stelt voor de omvang van de contingenten vast te stellen aan
de hand van een verhoudingsgetal gebaseerd op de vooropleiding van de aanmelders.Met de commissie ben ik van oordeel dat voorkomen moet worden dat de formule
voor het toewijzen van de plaatsen aan aanstaande studenten bij fixusopleidingen,
bepaalde vooropleidingen, met name havo en mbo, zou benadelen. Het voorstel
van de commissie biedt een mogelijke bescherming daartegen. Ik zie echter
vooralsnog geen reden voor dergelijke beschermingsmaatregelen. De ervaringsgegevens,
geconfronteerd met de voorgestelde nieuwe toewijzingssystematiek, geven daartoe
ook geen aanleiding. Vanwege de eenvoud van het systeem lijkt het me dan ook
niet nodig een dergelijke contingentering voor te schrijven. Ik zal de toekenning
van de plaatsen naar categorieën aanmelders nauwlettend volgen en indien
daar aanleiding toe bestaat, zal ik alsnog een vorm van contingentering toepassen. 10 Overgangsfase en invoeringsmaatregelenBij de operationalisering van de in deze beleidsreactie opgenomen voorstellen
zal aandacht bestaan voor degenen die als gevolg van de invoering in een slechtere
positie zouden komen te verkeren dan daarvoor. Aankomende studenten mogen
in beginsel niet worden teleurgesteld in hun gerechtvaardigde verwachtingen.Kandidaten die in de nieuwe systematiek niet in aanmerking zouden komen
voor directe plaatsing en die al vaker hebben meegeloot zullen tijdig op de
hoogte gesteld worden, dat het aantal keren loten beperkt wordt tot maximaal
twee maal.Het ligt in de bedoeling dit als volgt uit te werken ten opzichte van
de potentiële belanghebbenden. Degenen die thans reeds één
of meer keren hebben meegeloot, krijgen nog tweemaal, namelijk voor de studiejaren
1997–1998 en 1998–1999, de gelegenheid mee te loten. Degenen die
dit jaar (1997) eindexamen doen, zullen maximaal drie jaren kunnen loten,
te weten voor de studiejaren 1997–1998, 1998–1999 en 1999–2000.
Het daaropvolgende «cohort», namelijk zij die in
1998 eindexamen doen, behoort tot de gegadigden voor wie het nieuwe lotingsbeperking
redelijkerwijs ten volle kan werken. Indien deze belanghebbenden zowel voor
het studiejaar 1998–1999 als voor het studiejaar 1999–2000 meeloten,
is die laatste loting tevens de laatste mogelijkheid. Ik zal zorgen voor tijdige
voorlichting, zodat er bij deze kandidaten geen onduidelijkheid hierover bestaat.Verder is in dit kader van belang dat de directe toelating op grond van
goede schoolprestaties ook geldt voor hen die die prestatie in het verleden
hebben behaald. Dit betekent dat zij na het van kracht worden van de desbetreffende
wetgeving, ook direct plaatsingsrecht hebben. Vooral in het eerste jaar zal
dit naar verwachting enige extra toestroom veroorzaken doch het aantal gegadigden
met hoge eindexamencijfers die niet bij de eerste of tweede keer loten zijn
geplaatst is klein. In het studiejaar 1995–1996 zaten bijvoorbeeld in
de twee hoogste lotingsklassen van geneeskunde, bestaande uit de kandidaten
met een gemiddeld eindexamencijfer van 8 of hoger, 72 gegadigden die reeds
een maal waren uitgeloot en 15 gegadigden die reeds twee maal waren uitgeloot.
Het bovenstaande maakt de spoeling voor de eerste generatie die kan profiteren
van het nieuwe selectiesysteem weliswaar iets dunner dan in de daarop volgende
jaren. De spoeling is evenwel niet dunner dan thans het geval is.De invoering kan in volle omvang van kracht zijn in het jaar 2000. Eerder
in deze notitie ging ik al in op de aanpassing van het voortgezet onderwijs
en het voortgezet algemeen volwassenen onderwijs (vavo) als gevolg van de
invoering van het wetsvoorstel profielen voortgezet onderwijs. Daar gaf ik
reeds aan dat de voorgestelde maatregelen niet op gespannen voet staan met
deze ontwikkelingen en ook geen invoeringsproblemen ten aanzien van deze ontwikkelingen
teweeg brengen. Alle cijfers op een diploma, bestaand en nieuw, worden ook
in de toekomst meegeteld. Op dit punt is derhalve geen overgangsmaatregel
noodzakelijk. SamenvattingRekening houdend met de in het voorgaande beschreven beleidsmaatregelen
ziet het voorgestelde, nieuwe selectiesysteem er in grote lijnen als volgt
uit.* toegang tot de selectie uitsluitend voor volledig gekwalificeerde gegadigden;* maximaal aantal keren meeloten: twee.* centrale aanmelding en uitvoering* uitvoering van de selectie en plaatsing voor het wetenschappelijk onderwijs
per opleiding, voor het hoger beroepsonderwijs per instelling.* directe plaatsing van kandidaten met een gemiddeld eindexamencijfer
van 8 of hoger.* gewogen loting van overige gegadigden conform huidige systeem, met aangepaste
wegingsfactoren per lotingsklasse.* te reserveren plaatsen voor rijksgenoten: totaal 20 voor geheel wetenschappelijk
onderwijs; totaal 20 voor geheel hoger beroepsonderwijs. Selectie door een
centrale commissie uit de instellingen.* aantal beschikbare plaatsen voor geneeskunde: naar verwachting uitbreiding;
voor de overige fixusopleidingen: aantallen blijven gehandhaafd.* nadere operationalisering van overige kwalificaties, waaronder werkervaring* vooralsnog geen contingentering, wel monitoring 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-VIII-99.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl