Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethoden; Brief ministers met onder meer het kabinetsstandpunt over het rapport 'Opsporing in uitvoering' van de commissie-Kalsbeek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26269, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26269 nr. 14

31-08-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKabinetsstandpunt inzake het rapport «Opsporing
in uitvoering» van de Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethodenHoofdstuk 1. Inleiding, vraagstelling en verantwoordingHoofdstuk 2. Normering en inzet opsporingsmethoden 2.1. AlgemeenAanbevelingen2.2. Het implementatietraject (aanbevelingen 1, 2, 4,
5, 26 en 62)Opleiding en voorlichting Wet BobElectronische informatieverspreidingVernieuwing politieonderwijsbestelImplementatie en instructieExpertisecentrumJurisprudentie2.3. Nadere precisering van de normering (aanbevelingen
8, 12, 13, 19, 20, 21 en 22)Onderscheid informant – infiltrant– Strafbare feiten– Hand- en spandienstenAfschermingPseudo-koop en pseudo-dienstverleningCriminele infiltrantDealsVerbod op doorlatenDoorlaten van personen2.4. Procedures, toetsing en competentie (aanbevelingen
3, 6, 7, 9, 15, 16, 17 en 18) Verlenging van bevelenRelatieve competentieTransparantie bij de opsporingRegelingen rond informantenGeheimhouders en criminele informatie2.5. Technische voorzieningen voor de opsporing (aanbevelingen
10 en 11)2.6. Specifieke vormen van onderzoek en andere gebieden
van handhaving (23, 24 en 25)Informatievergaring in het kader van de openbare ordeVerschillen Wet Bob en het wetsvoorstel IVDRelatie tussen wetgeving voor persoonsregistraties en
aanverwante wetgevingHoofdstuk 3. Organisatie van de opsporing 3.1. Algemeen3.2. De organisatie van de landelijke en bovenregionale
opsporing (aanbevelingen 27, 28, 34, 37 en 38)Wijziging Besluit beheer regionale politiekorpsenNationale rechercheVerbetertrajectenProject bovenregionale voorzieningenUitwerking regeerakkoordConcentratie van beheersbevoegdhedenBestel in balansHulpofficier van justitieDivisie recherche3.3. De positie van de CID binnen de opsporing (aanbevelingen
29, 32, 30, 63 en 14)Taken, organisatie en aansturing nieuwe CIDNieuwe CID-regeling/regeling Eenheden Bijzondere Recherche
Informatie (EBRI)Overige punten betreffende de nieuwe CID (in de toekomst
geheten Eenheid Bijzondere Recherche Informatie)3.4. De informatiehuishouding (aanbevelingen 31, 33, 40
en 39)Verhouding CID overige organisatorische voorzieningenInformatie-huishouding in het algemeenPolitieconvenant – Platform ICT3.5. De kernteams (aanbevelingen 35 en 36)De nieuwe kernteamregeling3.6. Overige aanbevelingen (41, 42, 43, 44 en 45)3.7. Internationale samenwerking (aanbevelingen 46, 47,
48, 49 en 50)Consequenties Wet Bob voor internationale samenwerkingHoofdstuk 4, gezag en toezicht op de opsporing 4.1. Algemeen4.2. De officier van justitie (aanbevelingen 51, 52 en
53) De CID-officier van justitieCID-officier – zaaksofficierDe recherche-officier4.3. Het College van procureurs-generaal (aanbevelingen
54, 55, 56, 57, 58 en 61) Kaders voor de opsporingSelectie kernteamonderzoekenAanpassing van het stelsel van toedelingInstructie prioriteitstelling kernteamsVereenvoudiging selectie kernteamzakenCriteria en jurisprudentie CTCProcedure toetsing CTCRegistratiezaken4.4. Rechters-commissarissen (aanbevelingen 59 en 60)Hoofdstuk 5. Epiloog en financiële paragraaf 5.1. Epiloog5.2. Financiële paragraaf5.3. SlotbeschouwingBIJLAGE Schematisch overzicht van de uitvoering van beslispunten
van de Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26269Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 137 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 269Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie Opsporingsmethoden nr. 14BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 31 augustus 1999Met genoegen bieden wij u hierbij aan het kabinetsstandpunt inzake het
rapport «Opsporing in uitvoering» van de Tijdelijke commissie
evaluatie opsporingsmethoden, alsmede de antwoorden op de vragen van de vaste
commissies van Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties inzake
het rapport van de TCEO, gesteld aan het kabinet bij brief van 13 juli
1999 (zie 26 269, nr. 15).Tevens is een schematisch overzicht van de uitvoering van de beslispunten
van de Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden bijgevoegd (bijlage).De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. PeperKabinetsstandpunt inzake het rapport «Opsporing
in uitvoering» van de Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethoden  blz.    HOOFDSTUK
1. INLEIDING, VRAAGSTELLING EN VERANTWOORDING3   HOOFDSTUK
2. NORMERING EN INZET OPSPORINGSMETHODEN4   2.1Algemeen4 Aanbevelingen5    2.2Het implementatietraject
(aanbevelingen 1, 2, 4, 5, 26 en 62)6 Opleiding en
voorlichting Wet Bob6  Electronische informatieverspreiding6 Vernieuwing politieonderwijsbestel7  Implementatie
en instructie7  Expertisecentrum8  Jurisprudentie9   2.3Nadere precisering van de normering (aanbevelingen
8, 12, 13, 19, 20, 21 en 22)9 Onderscheid informant –
infiltrant9  Afscherming10  Pseudo-koop
en pseudo-dienstverlening11  Criminele infiltrant11 Deals12  Verbod op doorlaten12  Doorlaten
van personen13    2.4Procedures, toetsing en competentie
(aanbevelingen 3, 6, 7, 9, 15, 16, 17 en 18)13 Verlenging
van bevelen13  Relatieve competentie14  Transparantie
bij de opsporing14  Regelingen rond informanten14  Geheimhouders
en criminele informatie15    2.5Technische voorzieningen
voor de opsporing (aanbevelingen 10 en 11)15   2.6Specifieke
vormen van onderzoek en andere gebieden van handhaving (23, 24 en 25)16 Informatievergaring in het kader van de openbare orde16 Verschillen Wet Bob en het wetsvoorstel IVD17  Relatie
tussen wetgeving voor persoonsregistraties en aanverwante wetgeving17   HOOFDSTUK 3. ORGANISTATIE VAN DE OPSPORING18   3.1Algemeen18   3.2De organisatie van de landelijke en bovenregionale opsporing
(aanbevelingen 27, 28, 34, 37 en 38)19 Wijziging
Besluit beheer regionale politiekorpsen20  Nationale recherche21 Verbetertrajecten21  Project bovenregionale voorzieningen21 Uitwerking regeerakkoord22  Concentratie van
beheersbevoegdheden22  Bestel in balans23  Hulpofficier
van justitie24  Divisie recherche24    3.3De
positie van de CID binnen de opsporing (aanbevelingen 29, 32, 30, 63 en 14)25 Taken, organisatie en aansturing nieuwe CID26  Nieuwe
CID-regeling/regeling Eenheden Bijzondere Recherche Informatie (EBRI)27 Overige punten betreffende de nieuwe CID (in de toekomst geheten
Eenheid Bijzondere Recherche Informatie)27    3.4De
informatiehuishouding (aanbevelingen 31, 33, 40 en 39)29 Verhouding
CID overige organisatorische voorzieningen29  Informatie-huishouding
in het algemeen30  Politieconvenant – Platform ICT30   3.5De kernteams (aanbevelingen 35 en 36)30 De nieuwe kernteamregeling31    3.6Overige
aanbevelingen (41, 42, 43, 44 en 45)31   3.7Internationale
samenwerking (aanbevelingen 46, 47, 48, 49 en 50)32 Consequenties
Wet Bob voor internationale samenwerking34    HOOFDSTUK
4. GEZAG EN TOEZICHT OP DE OPSPORING36   4.1Algemeen36   4.2De officier van justitie (aanbevelingen 51, 52
en 53)36 De CID-officier van justitie36  CID-officier –
zaakofficier37  De recherche-officier37    4.3Het
College van procureurs-generaal (aanbevelingen 54, 55, 56, 57, 58 en 61)37 Kaders voor de opsporing37  Selectie kernteamonderzoeken38 Aanpassing van het stelsel van toedeling39  Instructie
prioriteitstelling kernteams40  Vereenvoudiging selectie
kernteamzaken40  Criteria en jurisprudentie CTC40  Procedure
toetsing CTC40  Registratiezaken41    4.4Rechters-commissarissen
(aanbevelingen 59 en 60)41   HOOFDSTUK 5.
EPILOOG EN FINANCIËLE PARAGRAAF42   5.1Epiloog42   5.2Financiële paragraaf43   5.3Slotbeschouwing46   Bijlage47Hoofdstuk 1. Inleiding, vraagstelling en verantwoordingMet waardering heeft het kabinet kennis genomen van het rapport van de
Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethoden. Het rapport heeft duidelijk
gemaakt, dat het gezag van het Openbaar Ministerie is hersteld en dat de crisis
in de opsporing is beëindigd.De commissie heeft in korte tijd veel werk verricht. Het rapport geeft
een goede beschrijving van de huidige situatie met betrekking tot de opsporing
in Nederland. De beschrijving van de commissie komt overeen met het beeld
dat bij het kabinet bestaat, zoals het dat heeft geschetst in de derde voortgangsrapportage
over de uitvoering van de uitkomsten van de parlementaire enquêtecommissie
Opsporingsmethoden.De commissie heeft de gelegenheid gekregen zich een volledig en objectief
oordeel te vormen over hetgeen sinds het uitkomen van het rapport van de Parlementaire
Enquête Commissie Opsporingsmethoden is veranderd. De medewerking van
politie en justitie aan een onderzoek van de Tweede Kamer is afhankelijk van
de mate waarin vertrouwen bestaat dat bijvoorbeeld operationele informatie
niet bekend wordt gemaakt. Dat dit vertrouwen er was, blijkt onder meer uit
de grote inzet waarmee politieregio's, arrondissementsparketten, bijzondere
opsporingsdiensten, korpsbeheerders en het College van procureurs-generaal
hebben bijgedragen aan het onderzoek van de commissie.Het kabinet is evenals de commissie van oordeel dat in de afgelopen drie
jaren veel werk is verricht door politie en Openbaar Ministerie en dat dit
in de praktijk ook zichtbaar is geworden. De organisatie van het OM en de
manier van rechercheren door de politie is gewijzigd. De betrokkenheid van
het OM bij het politiewerk is sterk toegenomen, waardoor er sprake is van
een daadwerkelijke gezagsuitoefening. De kernteams hebben zich ontwikkeld
tot professionele organisaties met deskundig personeel die goed werk verrichten
in de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. Ook de samenwerking
tussen de politieregio's is verbeterd, evenals die tussen de politie en het
Openbaar Ministerie.Daarnaast is het kabinet verheugd dat nagenoeg het gehele wetgevingsprogramma
door de beide Kamers is aanvaard. De Wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden
en De Wet Bijzondere Politieregisters treden op 1 februari 2000 in werking.
In de komende maanden zal met voortvarendheid aan de implementatie van beide
wetsvoorstellen worden gewerkt.Ten behoeve van de implementatie van deze wetten is door de minister van
Justitie een stuurgroep en een project(groep) ingesteld. In dit implementatietraject
onder leiding van een breed samengestelde stuurgroep zijn er thans 9 werkgroepen
die gericht zijn op realisatie van de implementatie vóór 1 februari
2000. In de praktijk zal dit betekenen, dat de meeste producten van de werkgroepen
tegen het einde van het jaar gereed zijn.Thema's van deze werkgroepen zijn: Opleiding en voorlichting, Uitvoe-
ringsregelingen Wet Bob, Toolkit (modellen en formulieren voor de praktijk),
Bedrijfsorganisatie, Wijziging Wet Politieregisters, Verfijning begrippenkader,
Administratieve organisatie, CID/tactische recherche en Afscherming. Daarnaast
is er een werkgroep die zich bezig houdt met het opstellen van een handleiding
voor de praktijk inzake bijzondere opsporingsbevoegdheden.De hiervoor genoemde stuurgroep zal zich nu tevens gaan bezig houden met
de implementatie van de aanbevelingen van de commissie en zorg dragen voor
de samenhang in de uitvoering.De commissie wijst op diverse punten die voor verbetering vatbaar zijn.
Het kabinet acht deze onderwerpen stuk voor stuk van groot belang. Het kabinet neemt de aanbevelingen van de commissie grotendeels over en
meent, dat de uitwerking van deze aanbevelingen bij zal dragen aan een verdere
verfijning en intensivering van het traject dat reeds is ingezet.Zoals het commissierapport aangeeft, beweegt de opsporing en vervolging
van georganiseerde criminaliteit zich grotendeels in de goede richting. Toch
ligt er nog veel werk te wachten.Wat de normering betreft gaat het daarbij in de eerste plaats
om de voorbereiding op de inwerkingtreding op 1 februari as. van de wetten
Bijzondere opsporingsbevoegdheden (verder: Wet Bob), Bijzondere politieregisters
en Herziening Gerechtelijk Vooronderzoek (Stb 1999, nrs. 243, 244 en 245).Op het terrein van de organisatie van de opsporing gaat het
binnen het bestaande politiebestel primair om die onderwerpen, die specifiek
aandacht verdienen met het oog op de bestrijding van criminaliteit. Dat zijn
in ieder geval de politiële informatiehuishouding met inbegrip van de
divisie CRI van het Klpd, de organisatie van de CID en de inrichting van de
opsporing op bovenregionaal en nationaal niveau, zoals de verhouding tussen
kernteams en regionale recherche-eenheden en de verhouding tot de grote bijzondere
opsporingsdiensten. Tot die onderwerpen behoren ook het opleidingsbeleid,
het loopbaanbeleid en de innovatie van recherchetechnieken, zoals thans het
financiële en digitale rechercheren.Bij de gezagsuitoefening constateert de commissie belangrijke
verbeteringen. De komende periode zullen de inspanningen vooral op gericht
zijn op een grotere uniformering in de gezagsuitoefening, op een nadere prioritering
van onderzoeken en op de verdere invulling van de sturende en toetsende rol
van het College van procureurs-generaal.In hoofdstuk 1 van haar rapport gaat de commissie in op haar ontstaan
en werkwijze. Dit hoofdstuk vereist als zodanig geen reactie van de kant van
het kabinet.In deze brief geeft het kabinet zijn reactie op het commissierapport,
met specifieke belangstelling voor de in het rapport geformuleerde aanbevelingen;
hierbij is de hoofdstukindeling van het rapport van de commissie zoveel mogelijk
gevolgd.Hoofdstuk 5, de bijzondere bevindingen, zal hier buiten beschouwing blijven
aangezien hierover reeds op 29 juni jl. met de Kamer is gedebatteerd. Verwezen
wordt naar de brief van de minister van Justitie die eind augustus aan de
Tweede Kamer is gezonden en die ingaat op de aanbeveling een integraal onderzoek
in te stellen naar de bevindingen van de commissie. Hoofdstuk 2. Normering en inzet opsporingsmethoden 2.1. AlgemeenIn hoofdstuk 2 van het rapport gaat de commissie in op de crisis in de
normering. Zij stelt vast dat ter uitvoering van de aanbevelingen van de Parlementaire
Enquêtecommissie Opsporingsmethoden een omvangrijk wetgevingsprogramma
tot stand is gebracht. Voor de tijd tussen het rapport van de Parlementaire
Enquêtecommissie Opsporingsmethoden en de inwerkingtreding van nieuwe
wetgeving, het interregnum, zou echter niet altijd helder zijn geweest in
welke regels en richtlijnen de normering voor de toepassing van opsporingsmethoden
is vastgelegd. Met de commissie moet worden vastgesteld dat op dit punt voor de praktijk
inderdaad onduidelijkheid heeft bestaan. De «Voorlopige Uitgangspunten
van het College van procureurs-generaal met betrekking tot de inzet van opsporingsmethoden
en -middelen» vormde in dit interregnum de basis voor de normering.
Niettemin is er tot op heden geen volledige helderheid over de inhoud van
bepaalde begrippen. De commissie noemt in dit verband de uitleg van het verbod
op doorlaten en het onderscheid tussen informant en infiltrant. De commissie
doet enkele aanbevelingen voor de «afgrenzing» van deze begrippen.
De derde Voortgangsrapportage maakt melding van de instelling van een werkgroep
die is belast met de nadere precisering van het begrippenkader van de wet
Bob. De commissie meent ook dat het rapport van deze werkgroep, hierna aangeduid
als de werkgroep Van de Beek, een vervolg moet krijgen. Het kabinet onderschrijft
dit. Het College van procureurs-generaal heeft voor dit vervolg onlangs een
plan van aanpak vastgesteld. Dat is op 9 juni 1999 door de Minister van Justitie
goedgekeurd. Zoals de commissie opmerkt, beoogt het rapport van de genoemde
werkgroep toelichting en uitleg te geven over de overgang van oud naar nieuw
(van het huidig regime naar dat van de wet bijzondere opsporingsbevoegd- heden).De opsporingspraktijk zal de bestaande begrippenkaders, bijvoorbeeld met
betrekking tot infiltratie, moeten loslaten en moeten leren omgaan met de
nieuwe wettelijke begrippen. Voordat de nieuwe wetgeving in werking treedt
komen er daarom enkele nadere regelingen en een handleiding voor de toepassing
van bijzondere opsporingsbevoegdheden. Daarmee is al begonnen. AanbevelingenHet ministerie van Justitie en het openbaar ministerie zullen de aanbevelingen
van de commissie op het punt van de normering meenemen in het implementatietraject
van de wet Bob. Deze aanbevelingen sluiten groten- deels aan op vragen uit
de opsporingspraktijk en op knelpunten die ook terugkomen in de ambtsberichten
voor de derde voortgangsrapportage en het rapport van de werkgroep Van de
Beek. Op de afzonderlijke aanbevelingen zal hierna worden ingegaan.Er zijn naar het oordeel van het kabinet geen aanbevelingen die zouden
moeten leiden tot een inhoudelijke wijziging van de Wet Bob. Ook aanbeveling
20, die betrekking heeft op pseudo-koop, kan naar ons oordeel, waar nodig
en gewenst, worden gerealiseerd zonder wetswijziging. Voor de opsporingspraktijk
zou het opnieuw wijzigen van de wet hoogst ongelukkig zijn. Die heeft immers
behoefte aan duidelijkheid, zo stelt de commissie zelf ook vast. Het is wenselijk
om de praktijk nu drie jaar met de nieuwe wet te laten werken. Pas daarna
dient er een evaluatie te komen om dan op basis daarvan, waar nodig, wijzigingen
door te voeren in het wettelijk kader.Het kabinet is van oordeel dat het nu tijd is de aandacht te verleggen
van normering naar verantwoording: de praktijk kan met de nieuwe normering
aan het werk en de normering kan over enkele jaren worden geëvalueerd.
Voorop staat – en dat volgt ook uit het rapport van de commissie –
dat het implementatietraject hoge prioriteit heeft. Hierna wordt daarom eerst
ingegaan op de aanbevelingen die op dat traject betrekking hebben. Daarna
komen aan de orde de aanbevelingen betreffende de precisering van de normering.
Vervolgens komen alle andere aanbevelingen aan bod die betrekking hebben op
hoofdstuk 2. 2.2. Het implementatietraject (aanbevelingen 1, 2, 4,
5, 26 en 62)In de derde Voortgangsrapportage Implementatie Parlementaire Enquête
Opsporingsmethoden, die de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties op 18 mei 1999 hebben aangeboden aan uw Kamer, is aangegeven
dat de komende tijd met voortvarendheid zal worden gewerkt aan het implementatietraject
rond de Wet Bob. Die rapportage vermeldt eveneens het project voor de implementatie.
De minister van Justitie fungeert als opdrachtgever hiervan. Zoals reeds in
hoofdstuk 1 aangegeven, is er een stuurgroep, voorgezeten door de Directeur-generaal
Rechtshandhaving van het ministerie van Justitie. Daarnaast zijn de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het College van procureurs-generaal
en de Raad van Hoofdcommissarissen in de stuurgroep vertegenwoordigd.De commissie is van mening dat geen structurele scholing van politie-
en OM-functionarissen ten aanzien van de opsporingsmethoden heeft plaatsgevonden.
Zij doet de aanbeveling om de opleidingsbehoefte ten aanzien van de bijzondere
opsporingsmethoden te inventariseren bij de politie, het openbaar ministerie
en de zittende magistratuur en zo nodig daarvoor additionele middelen ter
beschikking te stellen. Voor rechercheurs zal een cursus opsporingsmethoden
verplicht worden (aanbeveling 26 en 62).De afgelopen jaren heeft met name het ministerie van Justitie (gelijk
met het ministerie van BZK verantwoordelijk voor het politieonderwijs op grond
van de LSOP-wet) de nodige inspanningen verricht op het terrein van de rechercheopleidingen.
Er is sprake geweest van een aanzienlijke groei in capaciteit van de Rechercheschool
en de decentrale rechercheopleidingen aan de primaire opleidingscentra. Deze
groei is zowel gerealiseerd door interne prioritering binnen het LSOP ten
gunste van het rechercheonderwijs, als door het toekennen van bijzondere bijdragen
door het ministerie van Justitie aan de rechercheschool. Er zijn voorts nieuwe
opleidingen ontwikkeld of in ontwikkeling voor de kernteams en op de terreinen
van financieel rechercheren, computercriminaliteit en CID. Opleiding en voorlichting Wet BobIn het kader van het project implementatie Wet Bob wordt gewerkt aan opleiding
en voorlichting van degenen die na 1 februari 2000 beroepshalve met deze wet
worden geconfronteerd. Dit betreft onder meer leden van de rechterlijke macht
(zittende en staande magistratuur) en ambtenaren van de politie, de Koninklijke
Marechaussee, de bijzondere opsporingsdiensten en de gemeenten (sociaal rechercheurs).
De Stichting Studiecentrum Rechtspleging (SSR) en het LSOP verzorgen deze
opleiding en voorlichting. Inmiddels is dit opleidingstraject van start gegaan.
Het LSOP maakt daarbij gebruik van kerninstructeurs, die zullen zorgen voor
de verdere verspreiding van kennis binnen de politiekorpsen. Periodieke nieuwsbrieven
informeren betrokkenen over de voortgang van het implementatietraject. Er
loopt nu een onderzoek of een helpdeskfunctie na de invoering van de Wet Bob
de opsporingspraktijk op structurele wijze ondersteuning kan bieden. Op termijn
zal de helpdeskfunctie, die op 1 februari operationeel moet zijn, onderdeel
kunnen vormen van het door de commissie aanbevolen expertisecentrum. Electronische informatieverspreidingIn het kader van het project implementatie Wet Bob onderzoekt het LSOP
thans in hoeverre informatie over de wet kan worden verspreid via het internet
en/of het niet-openbare Intranet en zo opsporingsambtenaren te voorzien
van de meest recente gegevens. Het netwerk kan aanvullend casuïstiek
en/of jurisprudentie weergeven als onderdeel van of aanvulling op het bestaande
onderwijs. In dit verband wordt eveneens de mogelijkheid nagegaan van verspreiding
via het intranet van opleidingen voor de toepassing van bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Daarbij wordt ook de mogelijkheid meegenomen om te koppelen aan de elektronische
informatiekanalen van het openbaar ministerie. Dit deskundigheidsproject houdt –
althans op korte termijn – een intensieve bijscholingsslag in, maar
ook op langere termijn wordt er inmiddels gewerkt aan de aanpassing van de
bestaande opleidingen. De basis van dit alles is een reeds uitgevoerde inventarisatie
van de opleidingsbehoeften op dit terrein. Vernieuwing politieonderwijsbestelTezamen met de hiervoor beschreven activiteiten is voor het politieonderwijs
in brede zin een project in uitvoering dat zich richt op vernieuwing van het
gehele politieonderwijs. Hoofddoel is te komen tot een inzichtelijke kwalificatiestructuur
voor het politieonderwijs, afgestemd op de inrichting van het reguliere beroepsonderwijs.
Zowel deze activiteit, alsook de resultaten van een reeds in gang gezet project
dat zich richt op het vastleggen en herijken van de eindtermen van alle vervolgopleidingen
(het zgn. «Project Eindtermen») maken het mogelijk om binnen afzienbare
termijn bekwaamheidseisen voor de politie op te stellen. Dit houdt, in relatie
tot de opsporingsmethoden, onder meer in dat functionarissen op dit taakgebied
niet eerder actief zullen mogen zijn, dan nadat zij de daarvoor aangewezen
opleidingen hebben gevolgd. Tevens zal in het kader van de vernieuwing van
het politieonderwijs en de invoering van een nieuw bekostigingstelsel het
vraagstuk van de capaciteit nadrukkelijk aan de orde komen. Implementatie en instructieDe commissie heeft geconcludeerd dat er op centraal niveau te weinig
zorg is geweest voor voldoende duidelijkheid omtrent de normering van opsporingsmethoden
in de afgelopen drie jaar. De commissie beveelt aan om de praktijk intensief
te instrueren hoe met de nieuwe regelgeving om te gaan (aanbeveling 2).Het kabinet hecht grote waarde aan een zorgvuldige en gedegen voorbereiding
van de opsporingspraktijk op de invoering van de Wet Bob. Het kabinet zal
deze aanbeveling uitvoeren door middel van de hiervoor in het kader van het
implementatietraject genoemde activiteiten. De parle- mentaire behandeling
van het wetsvoorstel Bob, gevolgd door de aan- vaarding van dit wetsvoorstel
door de Eerste Kamer dit voorjaar, heeft in zijn algemeenheid reeds geleid
tot meer helderheid over het begrippenkader zodat de praktijk eenduidig kan
worden voorgelicht.In het verlengde hiervan is, op basis van het advies van de werkgroep
Van de Beek, eveneens in een implementatietraject voorzien. Dit traject, een
deelproject van het project implementatie Wet Bob, is gericht op de nadere
uitwerking van de consequenties van de Wet Bob voor de werkwijze van de criminele
inlichtingendienst en de tactische recherche. En verder op de gevolgen van
de wijziging van de Wet Politieregisters voor het vastleggen en bewaken van
de gegevens in de registers, op verfijning van het begrippenkader en op een
nadere uitwerking van het verbod op doorlaten, van de administratieve organisatie
en van afscherming. Zo komt er aandacht voor de werkbaarheid van de regelingen
voor de praktijk. De commissie bepleit een regelmatige toetsing door de korpsleiding
en de hoofdofficier van justitie. Problemen dienen te worden teruggekoppeld
naar het ministerie van Justitie en het College. Het kabinet ziet
op dit punt een relatie met het door de commissie aanbevolen expertisecentrum.
In het kader van het implementatietraject van de Wet Bob zal dit aspect in
ieder geval aandacht krijgen.De Wet Bob voorziet in schriftelijke bevelen van de officier van justitie
voor de toepassing van bijzondere opsporingsbevoegdheden. Verlenging, wijzing
of beëindiging van het bevel dient schriftelijk plaats te vinden. Om
de belasting van de opsporingspraktijk op het gebied van de formulierenstroom
(bureaucratie) beheersbaar te houden wordt gewerkt aan de ontwikkeling van
modellen van bevelen en machtigingen, die landelijk zullen worden ingevoerd.
Inmiddels is een groot aantal standaardmodellen gereed en wordt gewerkt aan
de modellen van de Wet Herziening Gerechtelijk Vooronderzoek.De commissie beveelt aan hoge prioriteit te verlenen aan de aanpassing
van COMPAS gezien de grotere hoeveelheden bevelen (aanbeveling 4).Op basis van een analyse van de Facilitaire Dienst Rechterlijke Organisatie
(FDRO) heeft het College van procureurs-generaal de FDRO de opdracht verstrekt
de aanpassing van COMPAS aan de Wet Bob ter hand te nemen. Het College heeft
de daarvoor benodigde financiële middelen beschikbaar gesteld. Inmiddels
is een begin gemaakt met de ontwikkeling van een extra COMPAS-release. Met
behulp van deze release zal COMPAS vóór 1 februari 2000 zijn
voorbereid op de invoering van de Wet Bob. ExpertisecentrumAanbeveling 1 van de de commissie betreft het creëren van organisatorische
en inhoudelijke voorzieningen om praktische inzichten en oplossingen voor
problemen in de opsporing bij elkaar te brengen en toegankelijk te maken.
Hiervoor zou een expertisecentrum moeten worden ingericht. Tegelijkertijd
kunnen werkgroepen, overlegplatforms en commissies die zich met bepaalde aspecten
van de opsporing(smethoden) bezighouden gesaneerd of opgeheven worden.Met waardering wordt kennis genomen van deze aanbeveling. De uitwerking
daarvan kan een belangrijke bijdrage leveren aan de gedachtevorming hoe meer
eenheid te realiseren op het gebied van de advisering, afstemming en beleidsontwikkeling
inzake de opsporing. De gedachte om een expertisecentrum in te richten en
daar praktische inzichten en oplossingen voor problemen in de opsporing bij
elkaar te brengen en toegankelijk te maken, spreekt zeker aan. Nader zal moeten
worden bezien op welke wijze zo'n expertisecentrum organisatorisch vorm kan
krijgen.In dit expertisecentrum, waarin alle bij de opsporing betrokken instanties
zullen participeren, zal in ieder geval een tweetal aspecten aandacht moeten
krijgen.Het eerste betreft de ontwikkeling van opsporingsmethoden als zodanig.
Het gaat daarbij om de uitwisseling van ervaringen tussen de politieregio's,
de consequenties van technische ontwikkelingen, en het volgen en vertalen
naar de Nederlandse situatie van opsporingstechnieken die in het buitenland
worden ontwikkeld. Dit aspect heeft betrekking op de politieprofessie.Het tweede betreft de inbedding van (nieuwe) opsporingsmethoden in de
opsporingspraktijk, waarbij de aanvaardbaarheid, mogelijkheid en noodzaak
van (nieuwe) methoden centraal staat.Op basis van de advisering door het College van procureurs-generaal en
de Raad van Hoofdcommissarissen zullen de ministers van Justitie en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties nog dit jaar met een voorstel komen. Daarbij
zullen zij de consequenties aangeven van de oprichting van dat expertisecentrum
voor de bestaande overlegvormen. JurisprudentieIn dit verband kan ook worden gewezen op aanbeveling 5 over het opzetten
van een toegankelijk systeem voor de jurisprudentie omtrent opsporingsmethoden,
inclusief de uitspraken van de CTC, onder verantwoordelijkheid van het College
van procureurs-generaal. Aan deze aanbeveling ligt de constatering ten grondslag,
dat inhoudelijke kennis en kunde op het gebied van de toepassing van opsporingsbevoegdheden
onvoldoende wordt verspreid op het niveau van de werkvloer.Deze aanbeveling zal uitvoering krijgen, zo mogelijk in combinatie met
de oprichting van een expertisecentrum, als bedoeld in aanbeveling 1. 2.3. Nadere precisering van de normering (aanbevelingen
8, 12, 13, 19, 20, 21 en 22)De commissie merkt op dat er misverstanden bestaan over de betekenis
van het woord «stelselmatig» bij de bevoegdheid tot observatie.
Zij beveelt aan het begrip «stelselmatig» eenduidig uit te werken
ten behoeve van de praktijk (aanbeveling 8).Deze aanbeveling wordt onderschreven. Er zijn plannen voor een richtlijn
over observatie, als onderdeel van de handleiding voor de toepassing van bijzondere
opsporingsmethoden die in het implementatietraject wordt ontwikkeld (binnen
het openbaar ministerie kunnen richtlijnen als aanwijzing of instructie worden
vastgesteld). Bij de behandeling van het wetsvoorstel Bob in de Tweede Kamer
is dit eveneens aan de orde geweest. Onderscheid informant – infiltrantDe commissie stelt voorts vast, dat het onderscheid tussen informant
en infiltrant onduidelijk is. De problemen bij de afbakening tussen beide
begrippen, zoals door de commissie beschreven, zijn herkenbaar. Het onderscheid
is vooral moeilijk in het geval dat een informant lid is van een criminele
groepering. Daarom beveelt de commissie aan het onderscheid te zoeken in het
al dan niet onder regie van politie en justitie plegen van strafbare feiten
(aanbeveling 12).Een infiltrant kan onder regie van politie en justitie strafbare
feiten plegen, een informant niet. Uitzondering moet mogelijk zijn, aldus
de aanbeveling, voor het verrichten van hand- en spandiensten van geringe
importantie in relatie tot het delict waarover de informant informatie geeft.
De aard van de toegestane hand- en spandiensten moet worden omschreven in
de overeenkomst met de informant.De commissie merkt op dat haar oordeel afwijkt van hetgeen het rapport
van de werkgroep Van de Beek hierover zegt.Het kabinet meent dat dit laatste wellicht het geval is voor zover het
werkgroeprapport het verrichten van hand- en spandiensten door burgers niet
bespreekt onder het kopje «informant», maar behandelt bij het
onderscheid tussen infiltratie en pseudo-koop en -dienstverlening. Mede naar
aanleiding van de aanbevelingen van de Parlementaire Enquêtecommissie
Opsporingsmethoden en de Voorlopige Uitgangspunten van het College van procureurs-generaal,
ervaart de huidige opsporingspraktijk het op verzoek van politie en justitie
verrichten van hand- en spandiensten door een informant als problematisch,
zo niet onmogelijk. De commissie geeft met haar aanbeveling aan, zo kan worden
geconcludeerd, om hier ruimte te creëren. Dit komt tegemoet aan een in
de praktijk ervaren knelpunt. Hierbij spelen echter diverse aspecten een rol. – Strafbare feitenEen eerste aspect is dat een informant zich bezig houdt met strafbare
feiten, omdat hij veelal afkomstig is uit het criminele milieu. Dit hoeft
geen belemmering te zijn om de informant toch in te zetten, zoals
ook al bleek uit het rapport van de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden.
Het is dus geen voorwaarde dat de informant zijn strafbare handelingen staakt.
Zou hij dit doen dan zou hij onmiddellijk a-typisch gedrag vertonen, door
de mand vallen en als informant niet bruikbaar zijn. Wel moet duidelijk zijn
dat hij zich voor zijn eventuele strafbare handelingen niet kan verschuilen
achter toestemming of medeweten van politie en justitie. Deze handelingen
komen voor zijn eigen rekening; hij kan geen vrijwaring claimen. Dit is het
wezenlijke verschil tussen de informant en de infiltrant. – Hand- en spandienstenEen tweede aspect is dat een informant soms in zo'n positie verkeert dat
hij zeer eenvoudig politie en justitie ten dienste kan zijn, bijvoorbeeld
door het meenemen van een monster. Daartegen behoeft in bepaalde gevallen
geen bezwaar te bestaan.In zijn algemeenheid echter levert het verrichten van hand- en spandiensten
«in relatie tot het delict waarover de informant informatie geeft»
(zie tekst van de aanbeveling) wel bezwaren op. Bijvoorbeeld het bezwaar dat
de informant in bepaalde gevallen aangemerkt zal moeten worden als mede-verdachte.Maar wanneer tegen het door de informant verrichten van hand- en spandiensten
geen bezwaar bestaat, kan de aanbeveling van de commissie ruimte bieden. Wanneer
de burgerinformant daarbij komt te vallen binnen hetzij de wettelijke omschrijving
van burgerinfiltratie hetzij de wettelijke omschrijving van burgerpseudo-koop
en dienstverlening, dan is een van die regelingen van toepassing. Die voorzien
erin dat de toegestane handelingen in een overeenkomst worden vermeld. Het
absolute verbod op de criminele burgerinfiltrant, neergelegd in de motie Kalsbeek
(Kamerstukken II 25 403, nr. 33), brengt echter met zich mee dat politie
en justitie niet een informant – die veelal beschouwd zal moeten worden
als «crimineel» – zodanig inzetten dat hij komt te vallen
onder de wettelijke definitie van burgerinfiltratie.De aanbeveling van de commissie kan in een beperkte categorie gevallen
bijdragen aan het opheffen van een in de praktijk gesignaleerd knelpunt. Het
onderscheid tussen informant en infiltrant blijft echter moeilijk. Ook de
leden van de fracties van de VVD, het CDA, D66 en PvdA brachten dit in het
debat met de commissie op 24 juni jl. tot uitdrukking.Aanbeveling 12 van de commissie zal in de richtlijn over infiltratie,
pseudo-koop en -dienstverlening en informanten, die wordt voorbereid in het
implementatietraject van de Wet Bob, worden verwerkt in die zin dat daarin
ruim aandacht komt voor het onderscheid infiltratie/informant, voor de daarbij
in acht te nemen grenzen en waarborgen en voor die gevallen waarbinnen het
verrichten van hand- en spandiensten door een informant past. AfschermingBij de informant doet zich tot slot het vraagstuk van de afscherming voor.
Hoe kan een informant die hand- en spandiensten heeft verricht in het strafproces
worden afgeschermd? Deze vraag zal altijd eerst beantwoord moeten worden,
alvorens een informant zal kunnen worden ingezet. Bij het opstellen van de
richtlijn en bij het opstellen van de in het begin van deze paragraaf genoemde
handleiding voor de toepassing van bijzondere opsporingsmethoden zal dit aspect
afzonderlijk aandacht krijgen. Pseudo-koop en pseudo-dienstverleningBij het opstellen van de richtlijn over infiltratie, pseudo-koop
endienstverlening en informanten zal ook worden betrokken de aanbeveling van
de commissie om de pseudo-koop en de pseudo-dienstverlening op te vatten als
vorm van infiltratie en met dezelfde waarborgen te omkleden (aanbeveling 20).Pseudo-koop is in de Wet Bob ontkoppeld van infiltratie. Onder infiltratie
verstaat de Wet Bob: «het deelnemen of medewerking verlenen aan een
groep van personen waarbinnen, naar redelijkerwijs kan worden ver- moed, misdrijven
worden beraamd of gepleegd»; onder pseudo-koop en dienstverlening: «het
afnemen van een goed van, dan wel het verlenen van diensten aan de verdachte
of aan een persoon die betrokken is bij het in georganiseerd verband beramen
of plegen van misdrijven».Een kenmerk van infiltratie is het participeren in een criminele groep.
Bij pseudo-koop en -dienstverlening hoeft daarvan in het geheel geen sprake
te zijn. Voor zover dat wel het geval is, dient vanzelfsprekend op het geheel
van handelingen de regeling van de infiltratie te worden toegepast. De Wet
Bob laat daarover geen enkel misverstand bestaan. Aan de hand van de wet kan
ervoor gewaakt worden om handelingen die vallen onder de omschrijving van
infiltratie, niet te verrichten onder de noemer van de pseudo-koop en -dienstverlening.
Waar nodig is in een richtlijn toelichting en uitwerking mogelijk met betrekking
tot de afbakening van de beide bevoegdheden. Het is ongewenst om op beide
bevoegdheden dezelfde normen en procedures toe te passen. Een pseudo-koop
van illegaal vuurwerk door de politie, hoeft bijvoorbeeld niet door een politieel
infiltratie team (PIT) te worden uitgevoerd. Het kan overigens wel gewenst
zijn, dat in bepaalde gevallen een pseudo-koop of dienstverlening wordt uitgevoerd
door een PIT. In de algemene maatregel van bestuur en de ministeriële
regeling waarin regels worden gesteld voor politieambte- naren belast met
infiltratie en pseudo-koop en -dienstverlening kan dit worden uitgewerkt.
Gelet op het vorenstaande acht het kabinet het derhalve onnodig en ongewenst
op dit punt de Wet Bob te wijzigen. Ook de leden van de fracties van VVD en
CDA betwijfelden of wetswijziging goed zou zijn.Het kabinet deelt de zorg van de commissie op het punt van de kwaliteit
met betrekking tot de inzet van de pseudo-koop. De commissie baseert haar
aanbeveling onder andere op ervaringen en vragen uit de praktijk, die constateert
dat voor een pseudo-koop vrijwel altijd een vorm van infiltratie nodig is.
In de opsporingspraktijk verstaat men onder een pseudo-koop en -dienstverlening
vaak een zogenaamde vertrouwensaankoop. Dit betreft inderdaad een pseudo-koop,
maar wel één waaraan vaak infiltratie voorafgaat. Het spreekt
vanzelf dat in een dergelijk geval de regeling van de infiltratie dient te
worden toegepast. De pseudo-koop kan dan onderdeel uitmaken van de infiltratie.
De richtlijn zal aanbeveling 20 uitwerken, in die zin dat die zal beschrijven
wanneer de bevoegdheid tot infiltratie dient te worden toegepast en in welke
gevallen de bevoegdheid tot pseudo-koop endienstverlening aan de orde is.
Daarnaast is het kabinet voornemens na te gaan of aanvullende eisen nodig
zijn voor opsporingsambtenaren van de bijzondere opsporingsdiensten en de
KMAR die kunnen worden belast met pseudo-koop. Criminele infiltrantEen ander onderwerp dat zich voor regeling bij richtlijn leent, betreft
de vraag wat moet worden verstaan onder een criminele infiltrant. De
aanbeveling om de definitie van criminele infiltrant uit de concept-richtlijn
infiltratie te volgen (aanbeveling 13) wordt overgenomen. Dit wordt betrokken bij de ontwikkeling van de handleiding voor de toepassing
van bijzondere opsporingsmethoden. Die zal casusgewijs voorbeelden geven van
de consequenties van deze definitie. DealsVoorts beveelt de commissie aan, te komen tot nadere besluitvorming
over de reikwijdte van mogelijke deals (aanbeveling 19). In reactie
hierop zij vermeld dat de behandeling van het wetsvoorstel toezeggingen aan
getuigen in strafzaken in de Tweede Kamer de gelegenheid biedt in te gaan
op de door de commissie gesignaleerde punten en op deze aanbeveling (Kamerstukken
II, 26 294). De Nota naar aanleiding van het Verslag komt naar verwachting
eind september uit en daarin komt een groot aantal van deze vragen aan de
orde. Verbod op doorlatenDe commissie stelt vast dat het verbod op doorlaten in de praktijk
stuit op onduidelijkheden en knelpunten. De commissie ziet, in afwijking van
het standpunt van de Tweede Kamer, ruimte om bij richtlijn het verbod op doorlaten
te verhelderen. De commissie geeft aanwijzingen voor de verduidelijking van
het desbetreffende wetsartikel, artikel 126ff (aanbeveling 21).Deze aanwijzingen sluiten aan bij de uitleg van het verbod op doorlaten
in het rapport van de werkgroep Van de Beek en in enkele rechterlijke uitspraken.
Maar ze voegen daar nog enkele elementen aan toe. De voornaamste daarvan is,
dat van een zwaarwegend opsporingsbelang sprake kan zijn bij doorlating van
een bepaalde hoeveelheid voorwerpen om een redelijkerwijs te verwachten grotere
hoeveelheid in beslag te kunnen nemen, afhankelijk van de mate waarin de voorwerpen
schadelijk zijn voor de volksgezondheid of gevaarlijk voor de veiligheid.
Van de verplichting tot inbeslagneming kan in dit soort gevallen zo nodig
ontheffing worden verleend. De commissie adviseert dit bij richtlijn uit te
werken. De commissie geeft er in het debat met de Tweede Kamer blijk van,
dat de ontheffing van het verbod wel uitzondering moet blijven. Het is niet
de bedoeling van het restrictieve beleid af te wijken.Zoals enkele fracties uit de Kamer opmerkten, blijft het verbod op door-
laten – ook als er een uitwerking bij richtlijn wordt gegeven –
moeilijk in absolute zin af te grenzen. Met de commissie meent het kabinet
evenwel, dat een uitwerking bij richtlijn van belang is. Daarnaast beveelt
de com- missie aan, titel Va aan artikel 126ff toe te voegen. Hierover kan
worden opgemerkt dat ook zonder of vooruitlopend op een wetswijziging, de
op te stellen richtlijn er reeds vanuit zal gaan dat het verbod op doorlaten
ook van toepassing is op de bevoegdheden, opgenomen in titel Va.De aanbeveling van de commissie dat de veiligheid van politiële infiltranten
een onderdeel kan zijn van een zwaarwegend opsporingsbelang, kan problematisch
zijn.Een dergelijke koppeling heeft niet onze voorkeur. Acuut levensgevaar
dient naar het oordeel van het kabinet een zelfstandige reden te zijn om van
inbeslagneming af te zien. In situaties waarin de veiligheid van de infiltrant
direct in het geding is, is het namelijk denkbaar dat de toestemmingsprocedure
niet kan worden gevolgd, zelfs niet wanneer het College van procureurs-generaal,
zoals de commissie aanbeveelt, vierentwintig uur per dag bereikbaar is. De
commissie wijst hierbij weliswaar op het gevaar van dit element in het licht
van de ervaring met de Delta-methode, maar bij de nadere uitwerking van het
verbod op doorlaten zullen waarborgen tegen misbruik kunnen worden opgenomen
in een richtlijn. Niet geheel duidelijk is wat de commissie voor ogen staat met het onderdeel
van aanbeveling 21 waar staat dat het College van procureurs-generaal
toestemming dient te geven voor het doorlaten, wat impliceert dat het College
door middel van piket-dienst 24 uur per dag beschikbaar moet zijn.Het rapport van de werkgroep Van de Beek werkt het verbod op doorlaten
zodanig uit dat ontheffing van dat verbod alleen aan de orde kan zijn wanneer
een geval langs de gewone, schriftelijke weg aan het college en de minister
van Justitie kan worden voorgelegd. Ingeval die weg niet begaanbaar is in
verband met het spoedeisend karakter, dient tot inbeslagneming te worden over
gegaan en kan geen ontheffing worden gevraagd. De werkgroep Van de Beek is
hierbij uitgegaan van de wetstekst, die, mede gelet op de parlementaire behandeling,
geen ruimte biedt voor een mondelinge spoedprocedure of voor mandatering van
de beslissing van het college en de minister aan bijvoorbeeld de hoofdofficier
van justitie. Artikel 126ff vereist een voorafgaande schriftelijke toestemming
van het college, en het gewijzigde artikel 131, vijfde lid, WRO gaat bovendien
uit van overleg vooraf met de minister van Justitie.Wanneer de commissie beoogt daarin voor spoedgevallen wijziging te brengen
is daarvoor een wijziging van de wetstekst nodig.Concluderend kan worden opgemerkt dat aanbeveling 21 van de commissie
kan worden overgenomen. Nadere uitwerking kan bij richtlijn geschieden. Acuut
levensgevaar dient een zelfstandige reden te zijn om van inbeslagneming af
te zien. Ontheffing is slechts voorbehouden voor die gevallen waarop de ontheffingsregeling
van artikel 126ff toepasbaar is. De ontheffingsprocedure van artikel 126ff,
tweede lid, vereist te allen tijde schriftelijke instemming van het College
en overleg vooraf met de minister van Justitie. Dit staat formeel niet in
de weg aan snelle besluitvorming, maar beperkt de reikwijdte van een spoedprocedure
wel. De commissie beveelt een spoedprocedure aan. De vraag is wat de com-
missie voor ogen staat bij de aanbevolen vierentwintig-uurs bereikbaar- heid
van het college van procureurs-generaal. Een verandering in het toestemmingstraject
impliceert wetswijziging. Gelet op de uitwerking van het verbod op doorlaten
lijkt de behoefte aan een mondelinge spoedprocedure niet zo groot dat op voorhand
wetswijziging is geïndiceerd. Bij de evaluatie van de Wet Bob kan worden
bezien of er behoefte is aan een additionele spoedprocedure en dus aan wetswijziging. Doorlaten van personenDe commissie ondersteunt de wijze waarop de Minister van Justitie
in zijn brief over dit onderwerp het zogenaamde doorlaten van personen omschrijft
en beveelt aan ter zake van dit onderwerp een richtlijn op te stellen (aanbeveling
22). Met deze aanbeveling wordt ingestemd. 2.4. Procedures, toetsing en competentie (aanbevelingen
3, 6, 7, 9, 15, 16, 17 en 18) Verlenging van bevelenDe commissie acht het wenselijk te bezien of met name het aantal
bevelen tot verlenging van een opsporingsbevoegdheid verminderd kan worden
om bureaucratisering van de opsporing te voorkomen. (aanbeveling 3)
Het kabinet wijst erop dat de Wet Bob de gevallen beschrijft waarin een bevel
tot de inzet van een bijzondere opsporingsbevoegdheid moet worden gegeven.
Ditzelfde geldt voor wijziging, verlenging, of beëindiging van dit bevel.
Vermindering van het aantal verlengingen impliceert wetswijziging. Er zijn vier bijzondere opsporingsbevoegdheden waarbij de wet een maximumduur
van het bevel voorschrijft. Bij de observatie en het stelselmatig inwinnen
van informatie geldt een maximumduur van drie maanden. Bij de telefoontap
en het opnemen van vertrouwelijke communicatie geldt een maximumduur van vier
weken. Vermindering van het aantal verlengingen zou vergroting van deze maximumtermijnen
inhouden. De vraag is of dit gewenst is. Een maximumtermijn van drie maanden
is al lang. De bevoegdheden tot aftappen en opnemen zijn zo ingrijpend dat
heroverweging van toepassing van zo'n bevoegdheid elke vier weken gewenst
is. Dit punt zal evenwel worden betrokken in de evaluatie van de Wet Bob.
In het kader van het implementatietraject zullen automatisering en administratieve
organisatie aandacht krijgen om de werklast van de Wet Bob voor de opsporingspraktijk
zoveel mogelijk te beperken. Relatieve competentieDe relatieve competentie van de rechter vormt in de praktijk inderdaad,
zoals de commissie constateert, in bepaalde gevallen een knelpunt. Dit werd
duidelijk bij onderzoeken van rechercheteams met een bovenregionale taak.
Aan een wijziging van de regeling van de relatieve competentie van de rechter,
waarop aanbeveling 6 betrekking heeft, kleven echter vele haken en ogen, die
ook al in het debat tussen commissie en Kamer aan de orde zijn gekomen. Het
openbaar ministerie onderzoekt deze problematiek. Een advies van het College
over dit onderwerp wordt binnenkort verwacht. Wanneer dit er is zal, na beoordeling
van de denkbare oplossingen, de Tweede Kamer bericht krijgen over de aanpak
van deze kwestie. Transparantie bij de opsporingEnkele aanbevelingen van de commissie hebben betrekking op de bij de opsporing
vereiste transparantie. Openheid bij de opsporing kan op gespannen voet staan
met de soms gerechtvaardigde behoefte om tactische informatie af te schermen.
De diverse voorschiften om de opsporing achteraf toetsbaar en controleerbaar
te maken houden evenwel niet in dat tactische informatie dient te worden prijsgegeven.
Bij de naleving van deze voorschriften kan steeds rekening worden gehouden
met het afschermen van tactische informatie. Met aanbeveling 7 wordt dan ook
ingestemd, met inachtneming van de mogelijkheden van het betreffende wetsartikel
(126bb). Deze aanbeveling pleit ervoor te regelen dat notificatie op zodanige
wijze plaatsvindt dat voorkomen wordt dat tactische informatie openbaar moet
worden gemaakt. Artikel 126bb houdt in, dat ten minste moet worden vermeld
welke bevoegdheden zijn toegepast. Denkbaar is dat hierdoor in bepaalde gevallen
elementen van tactiek en strategie bloot gelegd zullen worden. Dit zal eveneens
in de evaluatie worden betrokken. Daarnaast zal in elk geval in het implementatietraject
van de Wet Bob worden nagegaan in hoeverre het prijsgeven van tactische informatie
beperkt kan worden.Ook wordt ingestemd met de aanbeveling om te bezien of in geval van cameragebruik
bij observatie een proces-verbaal kan worden opgemaakt zonder tactische informatie
prijs te geven (aanbeveling 9). Regelingen rond informantenDe commissie gaat in op de problematiek van de afscherming van informanten
en beveelt aan nadere regels te stellen voor het runnen van informanten, vooral
voor het waarborgen van anonimiteit en afscherming (aanbeveling 15). Deze
problematiek leent zich inderdaad voor een richtlijn of instructie
ter zake. Het voornemen is te komen tot zo'n richtlijn of instructie in het
kader van het implementatietraject van de Wet Bob.Tevens zal worden bezien of het mogelijk is tegemoet te komen aan de soms
gerechtvaardigde wens om de identiteit van de opsporingsambtenaar af te schermen
op een andere manier dan waarop een informant wordt afgeschermd (aanbeveling
16). Deze aanbeveling wordt meegenomen in het implementatieproject rond de
Wet Bob. Dit geldt ook voor de aanbeveling om te komen tot een standaardovereenkomst
voor informanten (aanbeveling 17). Een dergelijke standaardovereenkomst zou
inderdaad goede diensten kunnen bewijzen. Het kabinet erkent dat de overeenkomsten
met informanten een aantal basisvoorwaarden zullen kennen. Daarnaast zal iedere
overeenkomst speciale clausules kunnen bevatten, zonder af te wijken van de
algemeen geldende voorwaarden. Geheimhouders en criminele informatieDe commissie beveelt aan om een nadere studie te verrichten naar
de vraag hoe geheimhouders moeten omgaan met criminele informatie (aanbeveling
18). De commissie noemt medisch personeel en notarissen.Opgemerkt wordt dat deze beroepsgroepen reeds regelingen hebben hoe met
hun beroepsgeheim om te gaan wanneer zij beschikken over informatie in verband
met strafbare feiten. Naar aanleiding van de vermelding van incidentele «verwijtbare
betrokkenheid» van notarissen bij criminele handelingen in het rapport
van de Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden heeft de Koninklijke
Notariële Beroepsorganisatie (KNB) in 1996 na overleg met het ministerie
van Justitie, vertegenwoordigers van het openbaar ministerie en de divisie
CRI het initiatief genomen tot het ontwerpen van een meldingsprocedure. Deze
procedure is in 1997 in werking getreden. De wet en de gedrags- en beroepsregels
dragen de notaris op tot de «meest mogelijke geheimhouding». Algemeen
is evenwel aanvaard dat algemene belangen van een hogere orde – zoals
de openbare orde en criminaliteitsbestrijding – aan die geheimhouding
grenzen stellen. De meldingsprocedure voorziet in de mogelijkheid om, alvorens
tot melding over te gaan, «verdachte» zaken voor te leggen aan
de vertrouwensnotaris, zodat schending van de geheimhoudingsplicht niet direct
aan de orde behoeft te zijn.Overigens blijft de meldingsprocedure onderwerp van gesprek tussen het
ministerie van Justitie en de KNB, mede in het licht van de richtlijnen die
de Europese Commissie op dit moment voorbereidt in het kader van «witwassen».
Deze regelgeving zal naar verwachting een aanscherping van de meldingsplicht
voor notarissen op dit specifieke terrein tot gevolg hebben. Ook elders binnen
de Europese Unie is aandacht voor de positie van de geheimhouders. Aanbeveling
13 van het actieplan van de High Level Group to combat organized crime heeft
betrekking op de ondersteuning en versterking van de integriteit van kwetsbare
beroepsgroepen. Het voorgaande in aanmerking genomen en mede gelet op het
feit dat er al studies op dit gebied voorhanden zijn (b.v. de recente, rechtsverge-
lijkende studie «De strijd tegen het witwassen van geld en de fraudemelding
in Europa: wetgeving en gedragscodes voor vrije beroepen»; Asser Instituut
1995), gaat de voorkeur van het kabinet er naar uit de aandacht te concentreren
op de lopende ontwikkelingen. 2.5. Technische voorzieningen voor de opsporing (aanbevelingen
10 en 11)In het kader van het implementatieproject Bob zal worden bezien welke
technische capaciteit nodig is voor de toepassing van de bevoegdheid tot het
opnemen van vertrouwelijke communicatie. Mede afhankelijk van de beschikbare
financiële middelen zal er naar worden gestreefd in de benodigde
capaciteit te voorzien. Het kabinet handelt hiermee overeenkomstig aanbeveling
10 van de commissie.De commissie wijst op diverse technische ontwikkelingen die het tappen
van telecommunicatie ten behoeve van de opsporing bemoeilijken.Daarbij zijn een tweetal aspecten te onderscheiden. In de eerste plaats
gaat het om de mogelijkheden die de aanbieders van telecommunicatienetwerken
en -diensten hebben om de signalen aan te leveren. Hiervoor is het van belang
dat de aftapbepalingen zoals neergelegd in de Telecommunicatiewet voor zover
nodig verder worden uitgewerkt in lagere regelgeving en juist worden toegepast
(mede gelet op de inbreuk die het middel maakt op de persoonlijke levenssfeer).
Dit proces is reeds in gang gezet en loopt via het Overlegorgaan Post en Telecommunicatie,
deeloverleg Aftappen, van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dit is
een overlegorgaan tussen overheid en bedrijfsleven.Het tweede aspect betreft de inrichting van de tapfaciliteiten binnen
de korpsen om het signaal te kunnen verwerken. Deze tapfaciliteiten zijn niet
voldoende toegerust om de toekomstige technologische ontwikkelingen het hoofd
te kunnen bieden. De politie signaleerde dit reeds. Zij ontwikkelt momenteel
voorstellen om dit knelpunt op te lossen. Vervolgens zullen wij bezien hoe
deze voorstellen kunnen worden gerealiseerd. Hiermee wordt in belangrijke
mate uitvoering gegeven aan aanbeveling 11. 2.6. Specifieke vormen van onderzoek en andere gebieden
van handhaving (23, 24 en 25)De commissie beveelt aan de regimes voor de opsporing, de openbare
orde, de staatsveiligheid en de bestuurlijke rechtshandhaving nader te bezien
(aanbeveling 23). In het bijzonder:1. de informatievergaring in het kader van de openbare orde,2. de verschillen tussen de Wet Bob en het wetsvoorstel IVD – nu
laatstgenoemd wetsvoorstel verdergaande bevoegdheden kent dan de Wet Bob –
en,3. de relatie tussen de wetgeving voor persoonsregistraties en de overige
wetgeving die van belang is voor het vergaren van informatie.In zijn algemeenheid kan worden opgemerkt dat de wijze waarop door de
overheid informatie wordt verzameld, wordt bepaald door het doel waarvoor
het verzamelen van informatie nodig is. Zo geven het Wetboek van Strafvordering
en de Politiewet 1993 de regels omtrent het vergaren van informatie ten behoeve
van de opsporing en legt de Wet Inlichtingen- en veiligheidsdiensten de kaders
vast waarbinnen informatievergaring plaats mag vinden met het oog op het belang
van staatsveiligheid. De verschillen in reikwijdte van de mogelijkheden tot
het vergaren van informatie vinden hun achtergrond in de verschillende (wettelijke)
taakstellingen en de daaraan gekoppelde belangen. De bevoegdheid tot het vergaren
van informatie is specifiek afgestemd op de desbetreffende overheidstaak en
het desbetreffende belang. Informatievergaring in het kader van de openbare ordeMet betrekking tot het eerste punt kan daarnaast worden opgemerkt dat
de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie
onderzoeken in hoeverre het wenselijk is om te komen tot wetgeving ter zake
van bevoegdheden tot het verzamelen van inlichtingen ten behoeve van de handhaving
van de openbare orde. Deze taak wordt thans uitgevoerd door medewerkers van
de Regionale Inlichtingendiensten (RID). Zij doen dit in de hoedanigheid van
ambtenaar van politie en onder verantwoordelijkheid van de burgemeester. Voor
zover deze activiteiten geen beperking van het recht op privacy inhouden,
is de wettelijke basis daarvoor te vinden in artikel 2 Politiewet 1993. In
het genoemde onderzoek wordt nagegaan of een aanvullende, meer specifieke
wettelijke basis nodig is voor privacybeperkende activiteiten, zoals het stelselmatig
inwinnen van informatie. De ministers van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie zullen hierover een standpunt aan de Tweede Kamer zenden.Deze hierboven genoemde taak van de RID op het gebied van de handhaving
van de openbare orde moet overigens nadrukkelijk worden onderscheiden van
de inlichtingentaak van de RID die wordt uitgevoerd ten behoeve van de BVD
op basis van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Verschillen Wet Bob en het wetsvoorstel IVDMet betrekking tot het tweede punt kan worden opgemerkt dat de commissie
terecht constateert dat er verschillen zitten tussen de Wet Bob en het wetsvoorstel
IVD. Dat is echter niet vreemd; het werk van politie en justitie in het kader
van de opsporing van strafbare feiten is immers van een andere orde dan de
activiteiten van inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Hoewel inlichtingen-
en veiligheidsdiensten bij hun taakuit- voering (deels) dezelfde methodieken
hanteren als opsporingsinstanties, bestaat er toch een wezenlijk verschil.
De taakuitvoering van inlichtingen- en veiligheidsdiensten is niet strafvorderlijk
gericht en draagt – anders dan die van opsporingsinstanties –
per definitie een geheim karakter. Om die reden wijken de regels van bijzondere
opsporingsbevoegdheden in de Wet Bob enerzijds en de regulering van de bijzondere
bevoegdheden in het wetsvoorstel IVD anderzijds op verschillende punten van
elkaar af.Zo kent het wetsvoorstel IVD aan de diensten niet alleen vergelijkbare
maar ook andere bijzondere bevoegdheden toe, dan de Wet Bob aan opsporingsinstanties
toedeelt. Bij de voorbereiding van beide wetsvoorstellen is afgewogen welke
bijzondere bevoegdheden noodzakelijk werden geacht, gelet op de aan de desbetreffende
instanties opgedragen taken. Het gaat immers om bevoegdheden die inbreuk maken
op grond- rechten. Dan is het van belang dat ook alleen die bevoegdheden worden
toegekend die inderdaad noodzakelijk zijn. Deze afweging is bij het wetsvoorstel
IVD en het wetsvoorstel Bob verschillend uitgevallen. Het kabinet onderkent
het belang van een juiste toepassing van de beide wettelijke regimes. Relatie tussen wetgeving voor persoonsregistraties en
aanverwante wetgevingTot slot de aanbeveling van de commissie om de relatie tussen de wetgeving
met betrekking tot persoonsregistraties en de overige wetgeving van belang
voor het vergaren van informatie beter af te stemmen. Hierover zij opgemerkt
dat de wetgeving over persoonsregistraties geen regelingen bevat voor het vergaren van informatie maar regelingen voor opslag en gebruik van gegevens.
De huidige Wiv en de daarop gebaseerde privacyregelingen zijn afgestemd op
de huidige wetgeving ter zake van persoonsregistraties, in het bijzonder op
de Wet persoonsregistraties. Wat het wetsvoorstel IVD betreft is – anticiperend
op de totstandkoming van de Wet bescherming persoonsgegevens – ondermeer
in begripsmatige zin aansluiting gezocht bij deze wet in wording. In de toekomst
zullen er ter zake geen fricties kunnen ontstaan. Ook afstemming tussen de
Wet Bob en de Wet Politieregisters heeft op zorgvuldige wijze plaatsgevonden.De commissie beveelt aan de afbakening van het verkennend onderzoek
ten aanzien van andere wetgeving en het strafrechtelijk onderzoek te verhelderen
(aanbeveling 24).Wat die andere wetgeving betreft, vooral de Wet Politieregisters, kan
worden opgemerkt dat voor een verkennend onderzoek aanleg van een tijdelijk
register mogelijk is. Zo'n register kan in beginsel alle categorieën
van persoonsgegevens bevatten, voor zover nodig voor het doel ervan.De verhouding tussen de overige privacy-regelgeving en de regeling van
het tijdelijk register als bedoeld in de Wet politieregisters is zo, dat gegevensopslag
in een tijdelijk register mogelijk is wanneer de verstrekking daarvan uit
andere registraties door de (overige) privacy-wetgeving is toegestaan. Bovendien
moeten de gegevens nodig zijn voor het doel van het tijdelijk register (i.c.
het verkennend onderzoek). Vernietiging van gegevens in een tijdelijk register
na verloop van zes maanden is geen regel. Artikel 8 van het Besluit politieregisters
bepaalt dat gegevens in tijdelijke registers vernietigd dienen te worden wanneer
het doel waarvoor het register is aangelegd bereikt is, voor zover deze gegevens
geen betekenis hebben voor een eventueel verder strafrechtelijk onderzoek
in verband met het verkennend onderzoek.Over de afbakening van het verkennend onderzoek ten aanzien van het strafrechtelijk
onderzoek kan verder nog worden opgemerkt dat de instructie verkennend onderzoek
van het College van procureurs-generaal van 1 december 1998 (op 1 januari
1999 in werking getreden) daarop vrij uitvoerig ingaat. Verwezen wordt naar
de toelichting op paragraaf 5 van deze instructie.Het financieel rechercheren moet naar de mening van de commissie
verder worden uitgebouwd, zowel in de opleidingen en capaciteit als in de
plaats die het heeft bij de criminaliteitsbestrijding (aanbeveling 25).Het kabinetsbeleid is er op gericht financieel rechercheren een integraal
onderdeel van de rechtshandhaving te maken. Niet alleen omdat het een onontbeerlijk
instrument is bij de bestrijding van financieel economische criminaliteit,
maar ook bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit en bij de toepassing
van de voordeelsontneming. Dit betekent dat op alle niveaus van opsporing
en vervolging meer financiële deskundigheid – toegespitst op de
daar voorkomende problemen – aanwezig moet zijn.Naar aanleiding van het eindrapport van de Stuurgroep financieel rechercheren
(januari 1998) zijn en worden voor deskundigheidsbevordering opleidingen ontwikkeld.
De opleidingen voor de basis politiezorg zijn inmiddels gereed. De opleidingen
voor het middenkader zijn in ontwikkeling. De Rijksuniversiteit Leiden (naar
aanleiding van de Nota Integriteit Financiële Sector) en de Erasmusuniversiteit
Rotterdam hebben voor de specialisten inmiddels een postacademische opleiding
forensische accountancy ontwikkeld.Voorts kan worden opgemerkt dat het onderwerp financieel rechercheren
een Klpd-prioriteit is. Op dit moment houden zowel de CRI als het LRT zich
bezig met financieel rechercheren. Dat zal in de toekomst zo blijven, maar
waar nodig zullen processen nader afgestemd c.q. geïntegreerd worden.
Doel is dat het Klpd voor de Nederlandse politie gaat voorzien in een structuur
waarbij hoogwaardige financiële expertise (accountants, maar ook nader
te bepalen disciplines) beschikbaar zijn.Voor een uitvoeriger beschouwing willen wij verwijzen naar de voortgangsrapportage
bestrijding financieel economische criminaliteit 1997–1998, die op 21
juni 1999 door de minister van Justitie aan de Kamer is aangeboden. Hoofdstuk 3. Organisatie van de opsporing 3.1. AlgemeenIn hoofdstuk 3 gaat de commissie in op de crisis in de organisatie. De
commissie stelt vast dat het eindrapport van de Parlementaire Enquêtecommissie
Opsporingsmethoden de afgelopen jaren overduidelijk invloed heeft gehad op
het functioneren van de opsporing. Vooral binnen politie en openbaar ministerie
zijn initiatieven ondernomen om veranderingen door te voeren.
Wel constateert de commissie dat de uitwerking van de veranderingen per regio
verschillend is. Dit is volgens de commissie deels toe te schrijven aan de
structuur van de huidige Politiewet 1993. Daarnaast wijst de commissie op
het ontbreken van een algemeen model op basis waarvan politie en justitie
de veranderingen hadden kunnen doorvoeren. Er zou geen vorm van formele sturing
zijn geweest door de beide politieministers. Dit heeft geleid tot verschillen
tussen de betrokken organisaties.In de derde Voortgangsrapportage Implementatie Parlementaire Enquête
Opsporingsmethoden, die op 26 mei jl. aan de Kamer is aangeboden, is aangegeven
dat de uitvoering van het veranderingsproces na Van Traa voor een belangrijk
deel tot stand is gekomen door een goede interactie tussen het centrale en
het decentrale niveau. Zo is bij de invoering van de rechercheofficier van
justitie bij de parketten en de recherchechef bij de regionale politiekorpsen
ruimte gelaten voor decentrale keuzes. Ook ABRIO is een goed voorbeeld van
een landelijk project dat wordt uitgevoerd in opdracht van de beide politieministers
maar waarvan het welslagen in hoge mate afhankelijk is van de betrokkenheid
op het decentrale niveau. Hier kan worden opgemerkt dat op basis van de Politiewet
1993 het zwaartepunt in de organisatie van de opsporing op regionaal niveau
wordt gelegd. Bij de organisatie van de 25 regiokorpsen is uitgegaan van het
principe «decentraal, tenzij.».De verschillen in de organisatie van de recherche tussen de regionale
korpsen zullen de komende jaren een punt van aandacht vormen. Het Besluit
beheer regionale politiekorpsen biedt een juridisch kader voor het stellen
van nadere regels ter zake. Het kabinet zal deze kaders nader invullen. Dit
zal echter slechts resultaat hebben als de betrokken regiokorpsen dit dragen.
In dit opzicht is het project ABRIO van groot belang.Sedert de invoering van de Politiewet 1993 vormt het onderscheid centraal/decentraal
vrijwel permanent onderwerp van discussie. In het oog springt, dat de commissie
een fundamentele bezinning op de opsporing aanbeveelt. In het debat tussen
Kamer en commissie bleek reeds dat de commissie hiermee niet beoogde een «besteldiscussie»
te entameren. Voor zover de Kamer hierop inging bleek ook zij daaraan geen
behoefte te hebben. De commissie wil met haar aanbeveling komen tot een systematischer
benadering van de opsporing van de georganiseerde criminaliteit in het licht
van de huidige regionale politieorganisatie. Die regionale organisatie vraagt
op onderdelen om bovenregionale of landelijke afstemming en voorzieningen.
Met deze benaderingswijze is het kabinet het eens.Hierna wordt allereerst ingegaan op de aanbevelingen die zien op de organisatie
van de landelijke en bovenregionale opsporing. Daarna komt de positie aan
bod van de CID binnen de opsporing en de informatiehuishouding op regionaal
niveau. Naar aanleiding daarvan wordt tevens ingegaan op de wijze om helderheid
te krijgen in de geldende kaders en procedures. Daarna komen aan de orde de
aanbevelingen over de informatiehuishouding. Tenslotte krijgen de overige
aanbevelingen van hoofdstuk 3 aandacht. 3.2. De organisatie van de landelijke en bovenregionale
opsporing (aanbevelingen 27, 28, 34, 37 en 38)De commissie constateert aanzienlijke verschillen binnen de politie
omtrent de organisatie van de recherche. Zij beveelt aan (aanbeveling 27)
om meer systematisch de voor- en nadelen te bezien van de verschillende wijzen
waarop binnen de regio's de recherche is georganiseerd en de resultaten
daarvan – voorzien van een aanbeveling – terug te koppelen naar
de korpsen.Zoals de commissie zelf eveneens opmerkt zijn de verschillen tussen de
politiekorpsen met betrekking tot hun interne organisatie voor een belangrijk
deel toe te schrijven aan de uitgangspunten van de Politiewet 1993, op grond
waarvan de korpsen zelf verantwoordelijk zijn voor hun interne organisatie.
Daarmee kan de recherche worden georganiseerd op een wijze die recht doet
aan de lokale behoeften en omstandigheden. Het Wetenschappelijk Onderzoeks-
en Documentatie Centrum van het minsiterie van Justitie (WODC) heeft de wijze
onderzocht waarop de recherchefunctie en de beschikbaarheid van specialistische
recherchetaken in de regiokorpsen zijn geregeld. Dit heeft geresulteerd in
het rapport «Organisatie van de recherchefunctie» (een inventarisatie
in de 25 regiokorpsen, 1998/2). Uit het WODC rapport blijkt, dat op regionaal
niveau allerlei voorzieningen zijn getroffen om te kunnen beschikken over
specialistische recherchedeskundigheid. Wijziging Besluit beheer regionale politiekorpsenRekening houdend met de bevindingen van het WODC wordt in de wijziging
van het Besluit beheer regionale politiekorpsen (Bbrp), dat op 1 juli 1999
voor advies is voorgelegd aan de Raad van State, de aansturing, organisatie
en verantwoordelijkheid met betrekking tot de recherche op hoofdlijnen geregeld.
Daarmee wordt de beschikbaarheid van specialistische deskundigheid op het
gebied van de recherche wettelijk verankerd. In het voorstel tot wijziging
van het Bbrp wordt bepaald dat ieder regionaal politiekorps beschikt over
voorzieningen op het gebied van tactische recherche, technische recherche,
financiële recherche, digitale recherche en informatievoorziening. De
beide politieministers kunnen nadere regels geven over organisatie, taken
en werkwijze. In het voorstel tot wijziging van het Bbrp wordt een juridisch
kader geboden voor de ontwikkeling van landelijke eisen rond de organisatie,
taken en werkwijze van de recherche.Met de commissie acht het kabinet het aangewezen om, voordat wordt besloten
nadere regels te stellen, onderzoek te verrichten naar de voor- en nadelen
van dergelijke regels. In het Bbrp is aangegeven dat voor desbetreffende eenheden
een uniforme regeling wenselijk is. Dit betreft eenheden als opgesomd in artikel
5 van het Bbrp (het Bureau Recherche Informatie, de PIT's en de OT's). Het
kabinet acht het overigens niet opportuun in dit onderzoek de taken van deze
eenheden te betrekken.De commissie beveelt een fundamentele bezinning aan door het kabinet
en het parlement op de organisatie van de landelijke en bovenregionale opsporing,
om te bezien welke taken en zaken volgens welke criteria aan welke opsporingsorganisaties
kunnen worden toebedeeld en hoe betere afstemming kan plaatsvinden (aanbeveling
28).In de afgelopen jaren zijn op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit aanvullende initiatieven te onderkennen ter verbetering van
de aansturing en coördinatie vanaf het landelijke niveau. Voorbeelden
zijn de oprichting van de kernteams en de centrale toedeling van kernteamonderzoeken
door het College van procureurs-generaal. Uit een eerste onderzoek, verricht
door IVA Tilburg in het kader van de evaluatie van de kernteams, komt naar
voren dat het systeem van de kernteams tot resultaten heeft geleid. In de
derde Voortgangsrapportage is de Kamer bericht dat nader onderzoek noodzakelijk
zal zijn om de vraag naar de inhoudelijke betekenis van de kernteams meer
definitief te kunnen beantwoorden. Het IVA-onderzoek is als bijlage bij de
derde Voortgangsrapportage meegestuurd. Nationale rechercheDe Commissie gaat niet nader in op de vraag wat kan worden verstaan onder
een «nationale recherche». Die term suggereert een discussie over
de organisatie van de opsporing waarbij wordt gekozen voor het oprichten van
verschillende eenheden op regionaal en nationaal niveau. Zo'n systeem heeft
risico's van onderlinge concurrentie en gebrekkige informatie-uitwisseling
en daarom staat het kabinet uitermate terughoudend tegenover zo'n ontwikkeling.
Bovendien zou een dergelijk systeem uiteindelijk kunnen leiden tot een tweedeling
in de politieorganisatie, terwijl, naar de waarneming van het kabinet, niemand
een dergelijke tweedeling beoogt. VerbetertrajectenDit neemt niet weg dat er aanleiding is aandacht te schenken aan de door
de commissie geconstateerde feilen in de organisatie van de opsporing. Daarbij
geeft het kabinet de voorkeur aan een discussie, die niet zozeer is gericht
op de organisatorische vormgeving maar op het te behalen resultaat. De aanbeveling
van de Commissie kan worden opgevat als een aansporing om die onderwerpen
te identificeren, die in het licht van het bestaande politiebestel specifieke
aandacht verdienen met het oog op de bestrijding van de georganiseerde misdaad.
Tot die onderwerpen behoren de informatiehuishouding, inclusief de positie
van de divisie CRI, de organisatie van de CID inclusief de regeling van het
beheer, de toekomstige divisie recherche van het Klpd, de positie van de bijzondere
opsporingsdiensten en de Koninklijke Marechaussee bij de uitoefening van de
politietaak, mobiliteit, het onderwijsbeleid, de verhouding tussen de kernteams
en de regionale recherche en de kwaliteit van de recherche inclusief het financieel
rechercheren. Inmiddels zijn er op de verschillende onderwerpen verbetertrajecten
ingezet. Een aantal onderwerpen komt aan de orde in het project ABRIO. De
kernteams worden geëvalueerd. Naar aanleiding van het regeerakkoord heeft
de minister van Justitie een projectgroep belast met een onderzoek naar de
bijzondere opsporingsdiensten. Project bovenregionale voorzieningenHet Beleidsplan Nederlandse Politie 1999–2002 (BNP) geeft aan dat
er meer eenheid moet komen in de organisatie en aansturing van de bovenregionale
voorzieningen. Daartoe is inmiddels een project bovenregionale voorzieningen
gestart, met als doel meer slagvaardigheid, structuur en uniformiteit tot
stand te brengen in de bovenregionale organisatie van de Nederlandse politie.
Momenteel is een scala aan rechercheteams werkzaam die op verschillende wijzen
zijn vormgegeven en georganiseerd. De onderwerpen van deze teams – denk
aan mensensmokkel, kinderpornografie, de (synthetische) drugs, fraude –
behoeven als zodanig inderdaad een specifieke bovenregionale voorziening.
Ook in de toekomst zal er n.a.v. maatschappelijke, politieke of internationale
ontwikkelingen een flexibel maar transparant opsporingskader moeten zijn.
In het project zullen voorstellen worden ontwikkeld om de organisatie en «ophanging»
van deze teams te stroomlijnen. Zo kunnen zij als voorbeeld dienen voor nieuw
op te zetten teams met een bovenregionaal karakter.In het kader van het project zal door de ministers van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en van Justitie een stuurgroep worden ingesteld. Deze
stuurgroep zal begin 2000 met voorstellen komen voor de verbetering van de
besluitvorming en aansturing van bovenregionale voorzieningen. De stuurgroep
zal naast vertegenwoordigers uit het politieveld en OM, bestaan
uit een aantal externe deskundigen. Uitgangspunt voor de stuurgroep is dat
er weliswaar 26 relatief zelfstandige politiekorpsen zijn, maar dat die tezamen
één Nederlandse politie vormen (concerngedachte).Zoals de voorzitter van de commissie in het debat met de Tweede Kamer
aangaf, is het niet de strekking van de aanbeveling om te komen tot een besteldiscussie.
De commissie wil wel, uitgaande van het Nederlandse bestel, dat er oog komt
voor de noodzaak om de primaire decentrale structuur hiervan aan te vullen.
De commissie wijst er daarbij op dat de Nederlandse politie een eenheid behoort
te zijn, die adequaat al haar taken – zowel regionaal, bovenregionaal
als nationaal – moet kunnen vervullen. Wij delen de mening van de commissie
dat de tijd nu rijp is voor een meer structurele aanpak van de politieorganisatie
op bovenregionaal en nationaal niveau. Uitgangspunt daarbij zijn het regeerakkoord
en de daarin onderscheiden verantwoordelijkheden van de ministers van BZK
en Justitie. Uitwerking regeerakkoordDe uitwerking van de afspraken in het regeerakkoord is in verschillende
trajecten ter hand genomen. Bij de Tweede Kamer is het wetsvoorstel ingediend,
dat de overgang van het beheer van het Klpd van de minister van Justitie naar
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties regelt. Het wetsvoorstel
tot concentratie van beheersbevoegd- heden op centraal niveau met betrekking
tot de regionale politiekorpsen bij de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties zal in september worden ingediend bij de Tweede Kamer.
In de wetsvoorstellen is verzekerd dat de minister van Justitie zijn verantwoordelijkheid
voor de nationale en internationale strafrechtshandhaving optimaal kan blijven
uitoefenen. Concentratie van beheersbevoegdhedenBinnenkort zal het wetsvoorstel inzake de concentratie van beheersbevoegdheden
op rijksniveau met betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan uw kamer worden aangeboden.Met de voorgestelde concentratie van beheersbevoegdheden bij de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt deze minister ter zake
van het centrale beheer van de Nederlandse politie in de toekomst het herkenbare
en eenduidige aanspreekpunt voor de korpsen alsook voor het parlement en de
andere ministers. Concentratie van zowel het beheer van het Klpd als de centrale
beheersbevoegdheden ter zake van de regionale politiekorpsen bij de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draagt bij aan een meer transparante
verdeling van verantwoordelijkheden voor de Nederlandse politie. Dat vergroot
tevens de mogelijkheden van politieke controle. Vanuit de optiek van één
effectieve Nederlandse politie kan de samenhang in het politiewerk, die voor
alle betrokkenen steeds duidelijker wordt en nog toeneemt, verder vorm krijgen
door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties tevens te belasten
met het beheer van het Klpd. De voorstellen hiertoe zijn onlangs aan uw kamer
aangeboden (Kamerstukken II, 1998–1999, 26 461, nr. 2). Gelet op
het feit dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties nu
reeds is belast met het beheer op afstand van de regionale politiekorpsen,
bieden de beheersovergang van het Klpd en de concentratie van beheersbevoegdheden
bij één minister mogelijkheden om in de toekomst op centraal
niveau vanuit één punt de Nederlandse politie te sturen ter
zake van beheersmatige voorzieningen en de afstemming en samenwerking tussen
korpsen. Zulks uiteraard met inachtneming van de grondstructuur
van het politiebestel, die regionaal en lokaal bepaald is.De laatste jaren zijn bovenregionale voorzieningen ontstaan voor activiteiten
waarvoor de regionale schaal te klein is, bijvoorbeeld uit operationeel- of
uit efficiency-oogpunt. Deze voorzieningen zijn uiteenlopend georganiseerd
met eigen aansturings- en financieringsstructuren. Het is daardoor lang niet
altijd zo dat alle betrokken korpsen daaraan worden gecommitteerd. Mede vanwege
het ontbreken van een zekere eenvormigheid is een effectieve wisselwerking
niet vanzelfsprekend tussen deze bovenregionale voorzieningen en de korpsen,
terwijl wij op een aantal terreinen een meerwaarde van bovenregionale samenwerking
verwachten. Uit de positionering van de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties als verantwoordelijk minister voor het beheer van de politie
op centraal niveau vloeit voort dat deze in de toekomst meer aangrijpingspunten
heeft in de sturingsrelatie Rijk-regio. Bestel in balansDe concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau bij één
minister laat de decentrale grondstructuur van de politieorganisatie intact.
Dit moge ook blijken uit de hoofdlijnennotitie over de toekomst van het regionale
politiebestel, getiteld «Bestel in balans», op 1 juli 1999 aangeboden
aan de voorzitter van de Tweede Kamer (TK 1998–1999, 26 661, nr.
1). De handhaving van de openbare orde, de algemene preventie, de bestrijding
van de veelvoorkomende criminaliteit en de hulp- en dienstverlening dienen
zoveel mogelijk op het decentraal niveau te worden uitgeoefend. De politieregio's
behouden de zelfstandige positie die zij thans innemen met dien verstande
dat de sturingsrelatie Rijk-regio helderder wordt en op onderdelen aangescherpt.In het verleden is in overleg met de Tweede Kamer evenwel gebleken dat
de verantwoordelijkheid van de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie voor de politiezorg in Nederland niet in alle opzichten voldoende
wordt ondersteund met bevoegdheden en dat het evenwicht tussen de verantwoordelijkheden
en bevoegdheden van de regio's en het Rijk op onderdelen herijking behoeft.
De ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie
werken daarbij onder meer aan mogelijkheden om te bevorderen dat regio's,
waar nodig in samenwerking, thema's uitwerken die op centraal niveau bijzondere
aandacht vragen. Naast het genoemde wetsvoorstel tot concentratie van de centrale
beheersbevoegdheden, is in dit verband te noemen de recente wijziging van
het Besluit financiën regionale politiekorpsen en de voorgestelde wijziging
van het Besluit beheer regionale politiekorpsen.Speciaal met het oog op de doelmatige organisatie van de strafrechtelijke
rechtshandhaving zijn nog de volgende uitgangspunten van belang:– De prioriteitenstelling op landelijk niveau geschiedt conform
de Instructie prioriteitstelling kernteams. Verwezen wordt naar hetgeen hierover
is opgemerkt in paragraaf 2.3.2 van de derde Voortgangsrapportage. De
in deze instructie neergelegde wijze van gezagsmatige aansturing door het
OM zal ook leidraad zijn bij de vormgeving van nadere bovenregionale voorzieningen,
voor zover betrekking hebbende op de opsporingstaak van de politie.– Voorwaarde voor een eenduidige gezagssturing is de beschikbaarheid
van een eenduidige politiële informatiehuishouding. De positie van de
CRI binnen de Nederlandse politie als landelijk informatieknooppunt is daarbij
onmisbaar.– De positie van het Klpd als facilitator van bovenregionale opsporingsactiviteiten
moet worden versterkt.– De bestaande algemene structuur voor de bovenregionale en nationale
opsporing in de vorm van de kernteams en het LRT functioneert goed. – Voor de landelijke beleidsthema's op het terrein van de opsporing
geven momenteel de ministers van BZK en Justitie gezamenlijk de beleidsmatige
en – op hoofdlijnen – beheersmatige kaders aan in het Beleidsplan
Nederlandse Politie (BNP). Voorzien is in een reguliere cyclus van planning
en controle (Beleid- en beheerscyclus Politie), waarin de korpsen, onder meer
ten aanzien van de kernteams, periodiek verantwoording afleggen.– De ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
stellen voor de Politiewet 1993 aan te passen. In bijzondere gevallen waarin
er onverwijld een voorziening moet komen betreffende de samenwerking tussen
regionale politiekorpsen of de samenwerking tussen de regionale politiekorpsen
en het Klpd ten aanzien van de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
dan wel de vervulling van taken ten dienste van de justitie, moet de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in overeenstemming met de minister
van Justitie, aanwijzingen kunnen geven.Het kabinet streeft naar verbetering van de situatie, op basis van de
uitgangspunten zoals die hierboven zijn uitgewerkt. Met de commissie is het
kabinet van oordeel dat er vooralsnog onvoldoende aanleiding is om te komen
tot een inhoudelijke discussie over de grondslagen van ons politiebestel.
Voor een dergelijke discussie kan evenwel aanleiding zijn als blijkt dat de
te treffen voorzieningen onvoldoende tegemoetkomen aan eisen vanuit het belang
van de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. Hulpofficier van justitieDe commissie constateert dat in de wetWet Bob geen expliciete rol
is weggelegd voor de hulpofficier van justitie bij de toepassing van bijzondere
opsporingsbevoegdheden. De rechercheleiding dient zorg te dragen voor meer
expliciete taken van de hulpofficier van justitie met betrekking tot de inzet
van bijzondere opsporingsmethoden. (aanbeveling 34).In de Wet Bob is de inzet van bijzondere opsporingsbevoegdheden gekoppeld
aan een bevel van de officier van justitie. Dat waarborgt het gezag van het
OM over de opsporing. Het is ongewenst aan diens centrale positie afbreuk
te doen bij de toepassing van heimelijke bevoegdheden. Voor spoedeisende situaties
is de tussenkomst van de hulpofficier van justitie niet nodig, omdat mondelinge,
telefonische bevelen mogelijk zijn. Wel vestigt de directere betrokkenheid
van het openbaar ministerie bij de opsporing de aandacht op het belang van
een effectieve communicatie tussen politie en OM, zodat de officier van justitie
in staat is zich in korte tijd een goed beeld te vormen van de zaak. De hulpofficier
van justitie zal daarbij een belangrijke rol kunnen vervullen. Dit is, conform
ook de aanbeveling, in eerste instantie een zaak voor het politiemanagement. Divisie rechercheDe commissie is van oordeel dat pas na een herbezinning op de organisatie
van de landelijke opsporing er een standpunt kan komen over de ontwikkeling
naar een divisie recherche (aanbeveling 37).Deze aanbeveling nemen wij in die zin over, dat de toekomstige inrichting
van de divisie recherche betrokken wordt bij de resultaten van het reeds geschetste
project bovenregionale voorzieningen. Mede in het licht van zowel de rapportage
van de Algemene Rekenkamer, als het rapport van de Tijdelijke Commissie Evaluatie
Opsporingsmethoden zijn de volgende uitgangspunten van belang bij de herijking
van de relatie tussen de Klpd en de regiokorpsen. In de eerste plaats zal de relatie tussen de regio's en het Klpd zodanig
moeten worden georganiseerd dat er wederzijds belang is om met elkaar samen
te werken en informatie uit te wisselen. Dat wederzijdse belang wordt nog
onvoldoende erkend en gevoeld. Dat betekent dat er meer expliciete afspraken
moeten komen bijvoorbeeld in de vorm van protocollen over de onderlinge informatie-uitwisseling
en het vervolg daarvan.In de tweede plaats is het van belang om bij de organisatie van de recherchefuncties
van het Klpd onderscheid te maken in:– de ondersteunende c.q. faciliterende functie van het Klpd/CRI
richting de regiokorpsen en de rol van het Klpd inzake de één-loket-functie
richting het buitenland– de executieve recherchetaken die bij het Klpd zijn ondergebracht,
onder meer ten aanzien van het LRT.Met name met betrekking tot de eerste functie is het van groot belang
dat de regiokorpsen worden betrokken in de wijze waarop de Klpd met de aangeleverde
informatie omgaat. Daarvoor zullen er concrete samen- werkingsafspraken tussen
het Klpd en de regiokorpsen moeten komen zodat het Klpd die ondersteunende
rol daadwerkelijk kan waarmaken. In het verlengde hiervan zijn afspraken nodig
over de wijze waarop infor- matie wordt uitgewisseld, welke standaarden in
dat verband nodig zijn en de relatie met onder meer ABRIO.De vorming van de divisie recherche heeft implicaties voor de samenwerking
tussen het Klpd en de regionale politiekorpsen. Derhalve is het kabinet voornemens
hierover advies te vragen van de Raad van Hoofdcommissarissen, het College
van procureurs-generaal en de Raad voor het Klpd. Zodra dit advies er is,
zal het kabinet de Tweede Kamer hierover informeren.Tenslotte meent de commissie dat bij de herbezinning op de organisatie
van de landelijke opsporing bezien moet worden in hoeverre het LRT mogelijkheden
zou moeten krijgen zich te ontwikkelen tot een opsporingsteam dat zich vooral
met financieel rechercheren bezig kan houden (aanbeveling 38).Het LRT heeft thans als wettelijke taak onder meer het verrichten van
onderzoek waarvoor financieel-economische deskundigheid noodzakelijk is. Voorts
heeft het LRT taken op het gebied van internationale rechtshulpverzoeken en
onderzoeken waarbij de betrokkenheid van het LRT, gezien de taakuitvoering
van de regiokorpsen, in aanmerking komt. In para- graaf 2.6 is reeds
aangegeven dat het financieel rechercheren een inte- graal onderdeel vormt
van de rechtshandhaving. De komende jaren zal beleidsmatig een belangrijke
inspanning worden geleverd om het finan- cieel rechercheren op alle niveaus
ingang te doen vinden binnen politie en openbaar ministerie. Met het oog op
de taakstelling kan het LRT, evenals de andere kernteams, een belangrijke
bijdrage leveren door kennis en deskundigheid beschikbaar te stellen voor
de opsporing. Naast de verdere ontwikkeling van kennis en kunde binnen het
LRT, is het noodzakelijk om de verschillende initiatieven en projecten op
het gebied van het financieel rechercheren te liëren aan de inspanningen
van het LRT. 3.3. De positie van de CID binnen de opsporing (aanbevelingen
29, 32, 30, 63 en 14)De commissie is kritisch over de aandacht die de wetgever sedert het onderzoek
van de parlementaire enquête opsporingsmethoden heeft geschonken aan
de criminele inlichtingendienst. De commissie constateert dat de wetgever
het meest bekritiseerde organisatie-onderdeel na de enquêteperiode tot
op heden vrijwel ongemoeid heeft gelaten. In de wetsvoorstellen
die na de enquête zijn ingediend is het werkterrein van de CID niet
expliciet opgenomen.De regering hecht er aan op dit punt een aantal opmerkingen te plaatsen
ter verheldering. Allereerst kan worden opgemerkt dat het werkterrein van
de CID nader is ingekaderd door de Wet bijzondere politieregisters (Stb. 1999,
244) die op 1 februari 2000 zal worden ingevoerd. Deze wet regelt onder meer
welke gegevens kunnen worden opgeslagen in het register zware criminaliteit
en in het voorlopig register en is daarmee in belangrijke mate richtinggevend
voor de taakuitoefening van de eenheid binnen de politie-organisatie, die
belast is met het verzamelen en opslaan van de zgn. zachte opsporingsinformatie.
Ook is in die wet vastgelegd dat het voeren van genoemde registers voorbehouden
blijft aan daartoe krachtens de Politiewet 1993 specifiek aangewezen organisatorische
eenheden.Op het terrein van de aansturing is van belang dat, conform de aanbevelingen
van de Parlementaire Enquête Commissie, in elke politieregio een lid
van de korpsleiding in het bijzonder verantwoordelijk is gesteld voor de recherche.
De korpsleiding is aldus te allen tijde verantwoordelijk voor en aanspreekbaar
op de uitvoering van de recherchefunctie. In lijn met deze ontwikkeling houdt
een CID zich inmiddels niet meer bezig met zogenaamde geheime trajecten. De
ambtsberichten, die de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties hebben inge- wonnen ten behoeve van de derde Voortgangsrapportage
Implementatie Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden, bevestigen dat
de CID thans een ondersteunende taak vervult ten opzichte van de recherche. Taken, organisatie en aansturing nieuwe CIDTen gevolge van de Wet Bob zal de taak van de CID worden teruggebracht
naar een voornamelijk registrerende. Die wet zal ook formeel regelen dat een
deel van het klassieke CID-werk, te weten de methoden die straks zullen vallen
onder de bevoegdheden van de titels IVa en Va van die wet, moeten worden vastgelegd
bij proces-verbaal. De consequenties van de Wet Bob voor de organisatie en
werkwijze van de politiekorpsen zullen nader in kaart worden gebracht, onder
meer in het kader van het eerder genoemde project implementatie wetsvoorstel
bijzondere opsporingsbevoegdheden.De centrale aansturing van de op een nieuwe leest geschoeide CID, die
onder verantwoordelijkheid van de recherchechef onderdeel zal uitmaken van
de eenheid recherche, wordt wettelijk verankerd door een wijziging van het
op de Politiewet 1993 gebaseerde Besluit beheer regionale politiekorpsen (Stb.1994,
224). Deze wijziging ligt thans voor advies bij de Raad van State. Het gewijzigde
Besluit beheer regionale politiekorpsen (Bbrp) legt vast dat een lid van de
korpsleiding in het bijzonder verantwoordelijk dient te zijn voor de recherchefunctie
van het regionale politiekorps (art. 4). Voorts wordt bepaald dat elk regiokorps
ten behoeve van de recherche-functie in ieder geval moet beschikken over een
aantal nader omschreven organisatorische eenheden. Daartoe behoort ook de
eenheid bijzondere recherche-informatie, die is belast met een vergelijkbare
taak als die van de huidige CID. De eenheid bijzondere recherche-informatie
vormt daarmee onderdeel van de recherchefunctie en valt onder de verantwoordelijkheid
van de recherchechef. De beide politieministers kunnen op basis van het gewijzigde
Bbrp nadere regels geven over de taken, organisatie en werkwijze van deze
eenheden. Nieuwe CID-regeling/regeling Eenheden Bijzondere Recherche
Informatie (EBRI)De commissie is van oordeel dat er op zeer korte termijn een nieuwe
CID-regeling moet komen waarin de taken, procedures en bevoegdheden van de
CID zijn opgenomen (aanbeveling 29).De regering onderschrijft deze aanbeveling, met inachtneming van het navolgende.
De bestaande CID-regeling 1995 regelt onder meer de taken van een CID, de
onderlinge samenwerking, de samenwerking met de nationale CID en de uniformiteit
in de omgang met CID-informatie. Deze regeling is gebaseerd op de artikelen
46 en 48 van de Politiewet 1993 en op de artikelen 2 en 4 van het huidige
Bbrp.De huidige CID-regeling 1995 wordt vervangen door een regeling van taken,
organisatie en werkwijze van de eenheden «bijzondere recherche-informatie».
Deze herziening hangt echter nauw samen met de hiervoor reeds aangegeven wijziging
van het Bbrp.Het huidige Bbrp gaat nog uit van een meer actieve CID die zelfstandig
opsporingshandelingen kan verrichten, bijvoorbeeld door gebruik te maken van
de diensten van een observatieteam (artt. 4 en 5 Bbrp). Een dergelijke regeling
verhoudt zich niet goed met de ontwikkelingen binnen de opsporing, die inmiddels
eveneens hun weerslag hebben gevonden in de regelgeving. Voorts geeft het
huidige Bbrp de CID in artikel 4, eerste lid, de opdracht om over meer categorieën
van misdrijven zachte opspo- ringsinformatie te vergaren en op te slaan dan
na invoering van de Wet bijzondere politieregisters zal zijn toegestaan. Na
de wijziging van het Bbrp zal de registrerende taak van de eenheid bijzondere
recherche-informatie aansluiten op de categorieën van misdrijven in verband
waar- mee uit hoofde van de Wet bijzondere politieregisters opslag van zachte
opsporingsinformatie mogelijk zal zijn (vgl. artikel 1, eerste lid, onderdeel
k, van de Wet politieregisters). Met de invoering van het gewijzigde Bbrp
zal ook de regeling inzake eenheden bijzondere recherche-informatie in werking
treden. Overige punten betreffende de nieuwe CID (in de toekomst
geheten Eenheid Bijzondere Recherche Informatie)De commissie wijst er op dat de verhouding tussen de CID en de tactische
recherche in de praktijk aanleiding geeft tot onduidelijkheid. De commissie
beveelt aan de afstemming tussen de informatiebehoefte van de tactische recherche
en de informatievoorziening door de CID verder te verbeteren (aanbeveling
32).De CID dient op basis van de informatie die haar ter beschikking staat
een criminaliteitsbeeld te ontwikkelen, mede op basis waarvan de tactische
recherche kan bepalen welke onderzoeken nodig zijn. Vervolgens dient de CID
ondersteunende werkzaamheden te realiseren voor de door de tactische recherche
geselecteerde onderzoeken. Allereerst wordt opgemerkt dat dit punt zeer nauw
samenhangt met aanbeveling 29. Naar het oordeel van het kabinet zal een wettelijke
regeling van de taken, procedures en bevoegdheden van de Eenheid Bijzondere
Recherche Informatie (EBRI) bijdragen aan verheldering van de verhouding tussen
deze eenheid en de tactische recherche. Verder zal deze aanbeveling worden
betrokken in het implementatietraject Bob.Naar het oordeel van de commissie moeten de CID'en meer mogelijkheden
(personeel, financiën en organisatie) krijgen om informanten in de «bovenwereld»
te kunnen runnen. Dit is noodzakelijk om tot een betere informatiepositie
van de CID-en te kunnen komen (aanbeveling 30).Gelet op hetgeen hierboven is opgemerkt over de positie van de EBRI (die
het organisatieonderdeel CID zal vervangen) binnen de opsporing, moet op dit punt een voorbehoud worden gemaakt. Op basis van een nadere
inkadering van de taken, procedures en bevoegdheden van de EBRI zullen beslissingen
kunnen worden genomen over de toedeling van extra middelen op het gebied van
personeel, financiën en organisatie.De commissie stelt vast dat de rol van de korpsbeheerder in het beheer
van de politieregisters gering is. Mede gelet op het feit dat de schoning
van de CID-registers conform de CID-regeling 1995 niet in alle korpsen is
bijgehouden beveelt de commissie in aanbeveling 63 aan de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder voor de CID-registers te herzien. De hoofdofficier van
justitie, en namens hem de CID-officier van justitie, dient de verantwoordelijkheid
voor het beheer van de CID-registers te krijgen.De korpsbeheerders, het OM en de Registratiekamer hebben naar aanleiding
van de uitkomsten van het onderzoek van de parlementaire enquêtecommissie
Opsporingsmethoden erkend dat een intensiever toezicht op de registers noodzakelijk
is. Op basis van de huidige verdeling van verantwoordelijkheden is naar hun
oordeel zeer wel een adequaat beheer van de bijzondere politieregisters te
verwezenlijken. De verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder voor het beheer
van de politieregisters, waar onder de bijzondere registers, is neergelegd
in de Wet politieregisters. De medeverantwoordelijkheid van het OM voor de
politieregisters is eveneens in deze wet neergelegd. In de parlementaire stukken
met betrekking tot de wijziging van de Wet politieregisters, die op 25 mei
jl. door de Eerste Kamer is aanvaard, is de verantwoordelijkheid van het OM
voor de bijzondere politieregisters nog eens expliciet toegelicht en verduidelijkt.Bij de behandeling van voornoemde wijziging van de Wet politieregisters
in de Tweede Kamer heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
toegezegd de korpsbeheerders te zullen verzoeken om hem jaarlijks in het kader
van de beleids- en beheerscyclus te informeren over de wijze waarop de bijzondere
politieregisters beheerd hebben (Handelingen II, 1998/1999, nr.17, blz. 1023).
Daarnaast zullen op korte termijn de voorzitters van het Korpsbeheerdersberaad
en van het Hoofdofficierenberaad gevraagd worden naar mogelijke knelpunten
bij de uitvoering van het beheer over de bijzondere politieregisters. De positie
van het openbaar ministerie bij de bijzondere politieregisters wordt uitgewerkt
in een OM-instructie. De aanbeveling van de commissie maakt een inbreuk op
het stelsel van de Wet politieregisters, dat de zeggenschap over een politieregister
als beheersmatige aangelegenheid toedeelt aan de korpsbeheerder. De consequenties
op het gebied van financiën, personeel en organisatie zijn onduidelijk.
Het kabinet stelt zich op dit punt terughoudend op.Een andere belangrijke reden om terughoudend op deze aanbeveling te reageren
is dat de Wet bijzondere politieregisters reeds voorziet in een extra controlebevoegdheid
van het OM. In het huidige wettelijke stelsel (art. 11 Besluit politieregisters)
heeft een korpsbeheerder de mogelijkheid om CID-informatie te weigeren, ook
aan het OM. Deze weigeringsbevoegdheid is komen te vervallen door invoering
van artikel 13a lid 3 in de Wet bijzondere politieregisters. Hiermee heeft
het OM te allen tijde toegang tot en recht op verstrekking van gegevens uit
de (bijzondere) politieregisters. Gezien de consequenties van deze aanbeveling
voor de structuur van de Wet Politieregisters wordt er de voorkeur aan gegeven
de huidige verdeling van verantwoordelijkheden vooralsnog te handhaven. Daarbij
zal de beheersvoering over de bijzondere politieregisters door de korpsbeheerders
worden verbeterd.Voor de beheersvoering over de bijzondere politieregisters door de korpsbeheerders
komt er een circulaire. Tenslotte beveelt de commissie aan het kabinet over enige tijd te
laten onderzoeken of en in hoeverre de informatiepositie van de politie negatief
is beïnvloed door het aantal informanten, waarover de politie de beschikking
heeft (aanbeveling 14). De commissie oppert de mogelijkheid dat de bereidheid
van personen om informatie aan de politie te verstrekken vermindert omdat
zij – op grond van het geldende begrippenkader – eerder als infiltrant
worden aangemerkt dan in het verleden.Het kabinet merkt op dat op grond van het begrippenkader van de Wet Bob,
dat onderscheid maakt tussen informanten, pseudokopers en infiltranten, de
betreffende personen minder snel als infiltrant worden beschouwd. Met deze
aanbeveling kan dan ook worden ingestemd. Daarbij kan nog worden opgemerkt
dat bovengenoemd onderzoek (aanbeveling 14) kan geschieden in het kader van
de evaluatie van de Wet Bob, die binnen enkele jaren zal plaatsvinden. 3.4. De informatiehuishouding (aanbevelingen 31, 33, 40
en 39)In de derde Voortgangsrapportage is ingegaan op het project ABRIO, dat
is gericht op de verbetering van de kwaliteit van het rechercheproces. Dit
project is relevant voor de beoordeling van een aantal aanbevelingen van de
commissie rond de opsporing op regionaal niveau. Verhouding CID overige organisatorische voorzieningenDe commissie wijst op de onduidelijkheid over de taakverdeling en
organisatorische verhouding tussen de CID en de in verschillende politiekorpsen
ontstane infodesks. De commissie bepleit nadere regelgeving zodat duidelijk
is wie waarvoor verantwoordelijk is (aanbeveling 31).Allereerst kan worden opgemerkt dat de wettelijke regeling van taken,
procedures en bevoegdheden van de nieuwe CID, de Eenheid Bijzondere Recherche
Informatie, zoals hiervoor vermeld, kan bijdragen aan helderheid op dit gebied.
Daarnaast is de Raad van Advies voor de CID door de minister van Justitie
verzocht om een advies over de verhouding tussen de CID en de informatiedesks.
In de derde Voortgangsrapportage is aangegeven dat het project ABRIO ook ziet
op de verbetering van de prioriteitsstelling op regionaal niveau; daartoe
behoort ook de oprichting van zogenaamde informatiedesks. De informatiedesks
zijn organisatorisch herkenbare eenheden binnen de politie, die informatie
invoeren in systemen (HKS en NSIS), informatie verzamelen via «open»
bronnen en de verzamelde informatie desgevraagd verstrekken. Dat betekent
niet dat zij ook de registers voeren. Het register zware criminaliteit of
tijdelijke registers in verband met recherche-onderzoeken, worden gevoerd
door recherche-onderdelen of teams. De informatiedesks hebben primair een
faciliterende functie. Zij verzamelen hooguit passief informatie. Bij de informatiedesks
wordt alle relevante informatie over de strafrechtelijke handhaving van de
rechtsorde bij elkaar gebracht. Binnen het project ABRIO is een werkgroep
belast met de verdere uitwerking.Daarbij zal specifiek aandacht worden geschonken aan het toegangs- en
verstrekkingenregime. Aansluitend op de informatiedesks zijn informatieplatforms
in ontwikkeling, die een verbinding vormen tussen de regionale politiekorpsen
en de landelijk opererende kernteams. Aldus wordt een verbinding gelegd tussen
regionaal en nationaal niveau in de aanpak van de georganiseerde criminaliteit.
De uitgangspunten van de informatieknooppunten zijn neergelegd in een OM-instructie,
die is vastgesteld op 1 december 1998. In het project ABRIO wordt voorts gewerkt
aan een verwijzingsindex (VROS), waaraan alle korpsen meewerken. De hiervoor genoemde initiatieven zullen bijdragen aan een meer uniforme
procedure rond de selectie van onderzoeken, als aanbevolen door de commissie
(aanbeveling 33). Op dit punt kan worden vastgesteld dat op decentraal niveau
initiatieven worden ontplooid die van harte kunnen worden ondersteund. In
afwachting van nadere concretisering kan dan ook worden ingestemd met deze
aanbeveling.In dit verband kan tevens worden ingegaan op de aanbeveling over het instrument
van de Melding Recherche Onderzoeken (aanbeveling 40). Deze MRO's worden geautomatiseerd
aangeleverd bij de divisie CRI van het Klpd. De verplichting daartoe vormt
onderdeel van de CID-regeling 1995. Nader zal worden bezien in hoeverre deze
verplichting een plaats kan krijgen in de wettelijke regeling van de taken,
procedures en werkwijze van de CID, dan wel dat een bredere regeling noodzakelijk
is. Informatie-huishouding in het algemeenDe commissie deelt de mening van de Algemene Rekenkamer dat de informatiehuishouding
niet op orde is. De commissie concludeert dat het binnen het huidige regionale
bestel nauwelijks mogelijk is een optimale informatie-huishouding te realiseren
en beveelt aan dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
een onderzoek instelt naar alle aspecten van centrale sturing van de informatiehuishouding
(aanbeveling 39).Zoals hiervoor in deze reactie ten aanzien van de organisatie van de opsporing
(par. 3.2; aanbevelingen 27, 28, 34, 37 en 38) is aangegeven, zijn inmiddels
initiatieven ontwikkeld om, binnen het huidige bestel, de sturing en organisatie
van de landelijke en bovenregionale opsporing te verbeteren. De sturing en
organisatie van de informatiehuishouding maakt daar deel van uit. Politieconvenant – Platform ICTHet politieconvenant, waarvan het concept u onlangs door de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is toegezonden (brief EA99/U71009),
kondigt de instelling aan van een nieuwe platform ICT. Het convenant zegt
daarover onder meer het volgende:«Partijen zijn van mening dat gezamenlijk geformuleerd beleid door
de regio's en de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en
van Justitie op ICT-gebied noodzakelijk is. Partijen stellen daartoe een gezamenlijk
platform ICT in. Dit platform is, met behoud van ieders onderscheiden verantwoordelijkheden,
zowel inhoudelijk als eigen-budgetverantwoordelijk voor het realiseren van
het gezamenlijke ICT-beleid, de implementatie alsmede de aansturing hiervan.
Verder draagt dit platform zorg voor een meer gelijkwaardige uitgangspositie
tussen de regio's op ICT-gebied».Met de instelling van het nieuwe platform ICT komen tegelijkertijd aspecten
van centrale sturing aan de orde. Dit zal zijn weerslag vinden in het «masterplan
ter verbetering van de informatiehuishouding politie», dat in het bovengenoemde
convenant is aangekondigd. Het masterplan zal naar verwachting begin 2000
gereed zijn en alsdan aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Op korte termijn
zal de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties u over de stand
van zaken met betrekking tot de politiële informatiehuishouding nader
informeren. 3.5. De kernteams (aanbevelingen 35 en 36)De commissie is van oordeel dat nader moet worden bezien of en in hoeverre de ervaring van de kernteammedewerkers na hun terugkeer
in de regio beter kan worden benut (aanbeveling 35).Deze aanbeveling kan worden onderschreven. Daarbij moet worden opgemerkt
dat op grond van de Politiewet 1993 de korpsbeheerder verantwoordelijk is
voor de plaatsing van een ambtenaar van politie na ommekomst van de diensttijd
bij het kernteambeheerskorps. In het Arbeidsvoorwaardenakkoord 1999–2000
voor de sector Politie is inmiddels de mogelijkheid afgesproken dat voor bovenregionale
voorzieningen, zoals een kernteam, een tijdelijke aanstelling mogelijk is
met een terugkeergarantie naar het korps van oorsprong. Daarbij is afgesproken
dat bij terugkeer de werkgever een inspanningsverplichting heeft om de ambtenaar,
in dit geval het voormalig kernteamlid, een passende functie aan te bieden
op het functieniveau welke voor de ambtenaar gold tijdens de deelname aan
de bovenregionale voorziening. Bij het bepalen of de functie passend is, moet
gekeken worden naar het niveau, aard en inhoud van de functie, en de persoonlijke
omstandigheden en vooruitzichten van de ambtenaar. De nieuwe kernteamregelingDe Regeling van taken en organisatie van de kernteams wordt van kracht
op 1 januari 2000. De regeling bepaalt dat het budget voor een kernteam door
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties rechtstreeks wordt
toegedeeld aan de korpsbeheerder van het kernkorps. Dit is het regionaal politiekorps
dat als «beherend» korps fungeert. Tot nu toe vormde het beheer
de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de korps- beheerders van de aangesloten
regiokorpsen. De regionale politiekorpsen dragen er zorg voor, dat het kernteam
gebruik kan maken van een register zware criminaliteit en een voorlopig register.
De regeling biedt de orga- nisatorische voorwaarden voor het verzamelen, analyseren
en opslaan van gegevens uit bijzondere politieregisters door een kernteam.
De verantwoordelijkheid voor het inwinnen en opslaan van criminele inlich-
tingen op regionaal niveau wordt in de regeling niet vastgelegd. Dit komt
te staan in de regeling van taken, organisatie en werkwijze van de Eenheden
Bijzondere Recherche Informatie (EBRI).De commissie beveelt in aanbeveling 36 aan de werking van de nieuwe
kernteamregeling in de toekomst te evalueren ten aanzien van genoemde problemen
(financiering van de kernteams en organisatie van de CID).Met deze aanbeveling kan worden ingestemd, met dien verstande dat de organisatie
van de wijze waarop een kernteam gegevens uit bijzondere politieregisters
zal kunnen verzamelen, analyseren en opslaan, zal worden betrokken bij de
uitvoering van aanbeveling 29. De evaluatie van de regeling zal onderdeel
uitmaken van de voorziene evaluatie van de kernteams zelf. 3.6. Overige aanbevelingen (41, 42, 43, 44 en 45)De commissie beveelt aan het instrument van de RIB's verder uit te
breiden, zodat een betere uitwisseling van gegevens tussen de CRI en de regiokorpsen
en kernteams ontstaat (aanbeveling 41).Het doel van de aanbeveling, de verbetering van de uitwisseling van gegevens
tussen CRI en regiokorpsen, wordt onderschreven. De Recherche Informatiebureaus
(RIB's) spelen daarbij een belangrijke rol. De taken die het Klpd verricht
op het gebied van de informatiehuishouding van de politiekorpsen zijn van
cruciaal belang omdat die op nationaal niveau inzicht geven in politiële
gegevens. Deze gegevens zijn onmisbaar voor de beleidsvorming op centraal
niveau voor de strafrechtelijke handhaving. Deze functionaliteit van het Klpd
dient dan ook te worden gewaarborgd. Wel dient daarbij te worden aangetekend,
dat er thans een discussie plaatsvindt over een duurzaam evenwicht
tussen de regio's en het Klpd. Afgezien van het belang van de recherchetaken
van het Klpd, kan de toekomstige ontwikkeling van de RIB's niet los gezien
worden van die discussie.De commissie beveelt aan de centrale capaciteit voor observatiemiddelen
uit te breiden. Indien daar niet voor wordt gekozen moeten op regionaal niveau
meer middelen ter beschikking komen. De commissie acht grote verschillen in
technische mogelijkheden tussen de regio's ongewenst (aanbeveling 42).De commissie beveelt aan de extra toets door DTOO te laten vervallen
als regels en richtlijnen voor het gebruik van observatiemiddelen voldoende
helder zijn (aanbeveling 43).Nader zal worden bezien op welke wijze aanbeveling 42 uitvoering kan krijgen;
aanbeveling 43 wordt onderschreven.De commissie beveelt aan een uniforme structuur af te spreken ten
aanzien van de bevoegdheden van de FIOD in de kernteams en het LRT (aanbeveling
44).Ook deze aanbeveling kan worden onderschreven. Het «Voorschrift
inzake samenwerking van de Belastingdienst met de Politie en andere opsporingsinstanties»
bevat in paragraaf 7 voorschriften over het gebruik van bevoegdheden
van medewerkers van de Belastingdienst in een samenwerkingsverband. De kaderconvenanten
FIOD/Kernteams en FIOD/LRT zijn op dit voorschrift gebaseerd. Deze kaderconvenanten
bevatten criteria en voorwaarden aan de hand waarvan wordt beslist op verzoeken
om capaciteit beschikbaar te stellen. Beslissingen op verzoeken om capaciteit
ter beschikking te stellen worden genomen in het Centraal Tripartite Overleg
(CTPO) waaraan wordt deelgenomen door Openbaar Ministerie, Belastingdienst
en de FIOD.De commissie is van oordeel dat de FIOD de beschikking moet krijgen
over een volwaardige CID (aanbeveling 45).De Wet bijzondere politieregisters opent de mogelijkheid dat diensten
van publiekrechtelijke lichamen die zijn belast met de opsporing van strafbare
feiten, worden aangewezen als diensten op wie de bepalingen rond de bijzondere
politieregisters van overeenkomstige toepassing zijn. Op basis van de Wet
politieregisters kan een Algemene Maatregel van Bestuur worden opgesteld waarin
dit nader wordt geregeld. Wel is vereist dat het ontwerp voor een nieuwe CID-Regeling,
van kracht is. Inmiddels heeft de staatssecretaris van Financien de minister
van Justitie verzocht om de FIOD aan te wijzen als bijzondere opsporingsdienst
die bevoegd is tot het houden van een bijzondere politieregisters. Daarnaast
hebben ook de ministers van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu een soortgelijk verzoek ingediend voor de onder
hen ressorterende BOD'en. Zoals reeds onder paragraaf 3.2. is aangegeven,
is bij het ministerie van Justitie het project bijzondere opsporingsdiensten
gestart, dat voor het einde van dit jaar zal rapporteren. De uitoefening van
de nieuwe CID-functie door bijzondere opsporingsdiensten maakt thans deel
uit van dit project. Zeer wel denkbaar is dat er een voorziening komt waarin
sprake is van een gemeenschappelijke oplossing voor de uitoefening van de
CID-functie door de BOD'en. 3.7. Internationale samenwerking (aanbevelingen 46, 47,
48, 49 en 50)De commissie constateert in hoofdstuk 3.10 van haar rapport dat ze in
haar evaluatie-onderzoek vele malen werd geconfronteerd met het belang van
internationale samenwerking. Dit blijkt ook uit de vele praktijkvoorbeelden. De commissie constateert de volgende problemen:– Onduidelijkheid bij OM en politie over de vraag welk recht van
toepassing is in geval van optreden van buitenlandse autoriteiten op Nederlands
grondgebied. De commissie acht het in dit verband noodzakelijk dat over de
inzet van bijzondere opsporingsmethoden met een internationale dimensie vanwege
een zorgvuldige behandeling van internationale verzoeken afstemming plaatsvindt
tussen openbaar ministerie en departement in het bijzonder het bureau internationale
rechtshulp in strafzaken (BIRS).– Praktische problemen bij de Nederlandse bijdrage aan buitenlandse
opsporingsonderzoeken waaronder de prioriteitstelling tussen buitenlandse
verzoeken op basis van verdragsverplichtingen en nationale opsporingsbelangen
en de mate waarin aan Nederlandse normen voldaan moet zijn indien de opsporing
ten behoeve van een buitenlands onderzoek plaatsvindt.– Praktische problemen bij Nederlandse strafzaken met een buitenlandse
component. Deze problemen ontstaan onder andere door de verschillen in transparantie
van de toepassing van opsporingshandelingen in Nederland en andere landen
waardoor de praktijk regelmatig tegen vragen oploopt over de toelaatbaarheid
in Nederlandse strafzaken van in het buitenland verkregen bewijs. Hierbij
spelen het soevereiniteitsbeginsel en het vertrouwensbeginsel een belangrijke
rol.De door de commissie geconstateerde knelpunten zijn, zo kan in zijn algemeenheid
worden geconstateerd, niet specifiek voor de internationale samenwerking op
het terrein van bijzondere opsporingsmethoden maar inherent aan de samenwerking
tussen autoriteiten uit landen met verschillende rechtssystemen.In aanvulling op de onderstaande reactie op de aanbevelingen kan nog worden
aangetekend dat ten aanzien van het onder 1) geschetste probleem reeds gedeeltelijk
voorzieningen zijn getroffen doordat– afstemming tussen het landelijk parket (LP) en het bureau internationale
rechtshulp in strafzaken structureel plaatsvindt in de driehoek Internationale
Rechtshulp (samen met de divisie CRI) en– het Bureau internationale rechtshulp in strafzaken(BIRS) op ad
hoc basis door de Centrale Toetsings Commissie wordt verzocht te adviseren
over internationale aspecten van ter toetsing voorgelegde zaken.Ten aanzien van de onder 2) geconstateerde spanning tussen verdragsverplichtingen
en nationale opsporingsbelangen dient bedacht te worden dat in het Jaarplan
OM 1998 en 1999 de afdoening van rechtshulpverzoeken als prioriteit wordt
benoemd. Hoewel daar niet altijd uit voortvloeit dat in een afweging in concrete
gevallen een internationaal verzoek voorrang krijgt, is wel verzekerd dat
internationale samenwerking een belangrijk onderdeel is van de planning en
control cyclus ook in de relatie tot de politie. Bovendien zal aan de onder
2) genoemde aspecten ook aandacht worden besteed bij het opstellen van de
handleiding voor de toepassing van bijzondere opsporingsmethoden die in het
implementatietraject wordt ontwikkeld.De commissie beveelt aan formeel te regelen aan welke regels een
buitenlandse opsporingsorganisatie moet voldoen als in Nederland opsporingshandelingen
worden verricht (aanbeveling 46). Daarbij dienen met bevriende staten afspraken
gemaakt te worden omtrent de aan te leveren informatie over deze opsporingshandelingen.
Verdergaande controle door de Nederlandse autoriteiten is dan niet noodzakelijk
onder de voorwaarde dat de verdachte in het buitenland voor de rechter wordt
gebracht. Voorts beveelt de commissie aan, op meer structurele wijze voorlichting
te geven over de geldende regels in Nederland met betrekking tot opsporingsmethoden
in de landen waarmee Nederland regelmatig samenwerkt (aanbeveling 47).In de formele regeling waar de commissie in aanbeveling 46 op aandringt
is reeds voorzien. De internationale verdragen en de Nederlandse wetgeving
geven de kaders. Buitenlandse opsporingsambtenaren kunnen slechts opsporingshandelingen
verrichten op Nederlands grondgebied indien toepasselijke verdragen en Nederlandse
wetgeving daartoe ruimte bieden. Tevens zal een Nederlandse justitiële
autoriteit daarmee dienen in te stemmen en daaraan voorafgaand de voorwaarden
dienen vast te stellen waaronder dit optreden kan plaatsvinden.Opsporing door Nederlandse opsporingsdiensten ten behoeve van het buitenland
is eveneens telkens gebaseerd op verdragen en Nederlandse wetgeving en vindt
plaats onder verantwoordelijkheid van een Nederlandse justitiële autoriteit.
In het kader van rechtshulp kunnen op Nederlands grondgebied geen opsporingshandelingen
worden verricht die naar nationaal recht niet toegestaan zijn. Voor zover
het verdragsrechtelijk en wettelijk kader een zekere vrijheid laat voor beoordeling,
zullen voor zover nodig, afspraken worden gemaakt.De door de commissie gestelde voorwaarde dat de verdachte in het buitenland
voor de rechter wordt gebracht, kan in het internationale rechtshulpverkeer
niet gesteld worden. Overigens genereert internationale samenwerking vaak
informatie die de basis vormt voor de start in Nederland van een zelfstandig
onderzoek. Van succesvol «doorrecher- cheren» kan echter alleen
sprake zijn indien de wijze waarop de informatie in een ander land verkregen
is, voldoet aan de eisen die daaraan in het betreffende land worden gesteld
en indien deze wijze van verkrijgen niet in strijd is met fundamentele waarborgen
die in het Nederlandse recht gelden.De Wet Bob en de in het kader van de behandeling van deze wet aangenomen
motie inzake de criminele burgerinfiltrant, bevat op enkele onderdelen soms
striktere normen dan vergelijkbare wetgeving in sommige andere landen. De
kaders waarbinnen opsporing en rechtshulp zich moeten bewegen zijn daarom
op dit terrein mogelijk beperkter dan in die andere landen. Zoals hiervoor
werd opgemerkt is dit niet specifiek voor de internationale samenwerking op
het terrein van bijzondere opsporingsmethoden maar inherent aan de samenwerking
tussen autoriteiten uit landen met verschillende rechtssystemen. Uit de praktijk
van de internationale rechtshulp zal moeten blijken of deze verschillen een
effectieve bestrijding van internationale criminaliteit in de weg staan. Op
basis daarvan zullen zonodig aanvullende maatregelen worden genomen. Consequenties Wet Bob voor internationale samenwerkingDe commissie geeft, met name in aanbeveling 47, terecht aan dat over de
consequenties van de Wet Bob op structurele wijze voorlichting gegeven moet
worden aan de autoriteiten van landen waarmee Nederland regelmatig samenwerkt.
Daarnaast zal ook in de opleiding en voorlichting richting OM en politie inzichtelijk
dienen te worden gemaakt wat de consequenties van de Wet Bob en de nadere
regelgeving zijn voor de internationale samenwerking. Reeds nu wordt op diverse
fronten hieraan gewerkt. Enkele voorbeelden van reeds lopende initiatieven
op dit terrein zijn:– Er is een Samenwerkingsbesluit infiltratie in voorbereiding, waarin
voorwaarden zijn gesteld waaraan een buitenlandse opsporingsambtenaar dient
te voldoen indien hij door de Nederlandse officier van justitie
wordt belast met een bevel tot observatie, infiltratie, pseudo-koop of -dienstverlening
of het stelselmatig inwinnen van informatie.– In bilateraal overleg met het Verenigd Koninkrijk wordt reeds
gewerkt aan een procedurele oplossing opdat met inachtneming van de verschillen
in wetgeving toch goed kan worden samenwerkt in de strijd tegen de internationale
criminaliteit;– Op initiatief van het Bureau internationale rechtshulp in strafzaken
is in overleg met het landelijk parket en de divisie CRI van het Klpd een
brochure geschreven voor buitenlandse opsporingsambtenaren (bijvoorbeeld liaison
officers) die intensief met Nederland samenwerken. Deze brochure bevat informatie
over de consequenties van de nieuwe regelgeving (Wet Bob) en van andere voor
de internationale strafrechtelijke samenwerking van belang zijnde Nederlandse
regels en procedures.– Binnen de EU groeit het besef dat inzicht in elkaars rechtssystemen
onontbeerlijk is voor een goede samenwerking. Met de oprichting van het Europees
Justitieel Netwerk is een basis geschapen voor structurele informatie-uitwisseling
tussen de bevoegde justitiële autoriteiten.– Nederland heeft met subsidie van de EU een rechtsvergelijkend
onderzoek geëntameerd naar de regelgeving van de toepassing van bijzondere
opsporingsmethoden in de EU landen. De uitkomst van deze studie geeft inzicht
in de regelgeving en in de mogelijke knel- punten in de internationale samenwerking
vanwege de verschillen in nationale regelgeving.– Onlangs heeft op initiatief van Nederland een conferentie plaatsgevonden
van Europese Procureurs-Generaal met als centraal thema de verbetering van
de internationale rechtshulp.De commissie beveelt aan de al eerder aangegeven noodzaak tot verduidelijking
rond doorlaten, gecontroleerde aflevering en criminele burgerinfiltranten
ook van toepassing te laten zijn op het omgaan met buitenlandse rechtshulpverzoeken
rond doorlaten, gecontroleerde aflevering en criminele burgerinfiltranten
(aanbeveling 48).Uiteraard dient een verduidelijking op dit punt tevens te worden bezien
op de consequenties voor de internationale samenwerking en zal het streven
daarbij gericht moeten zijn op het inzichtelijk maken voor het buitenland
van de mogelijkheden van samenwerken met Nederland.De commissie ondersteunt de initiatieven om op korte termijn een
uitgewerkt kader voor het optreden van liaison officers te formuleren. Het
is ongewenst dat de liaison officers op dit moment zonder formeel kader vergaande
opsporingsactiviteiten uitoefenen (aanbeveling 49).De minister van Justitie heeft de aanbevelingen van het, overigens vertrouwelijke,
rapport van de werkgroep Liaison Officers overgenomen en reeds een werkgroep
de opdracht gegeven tot het opstellen en doen implementeren van nadere regelgeving.
Overigens bestaat er anders dan de aanbeveling doet veronderstellen op dit
moment reeds een richtlijn voor de in Nederland geplaatste liaison officers.
Deze is echter aan herziening toe.De commissie heeft in haar onderzoek vernomen van het voornemen om
te komen tot de oprichting in Nederland van zeven tot acht informatie coördinatie
centra (ICC) voor de registratie en voortgangsbewaking van de afdoening van
internationale rechtshulpverzoeken. De commissie beveelt aan deze centra zo
spoedig mogelijk op te richten (aanbeveling 50).Het kabinet stemt in met deze aanbeveling. Door het aantal loketten in
Nederland terug te brengen naar maximaal 8 kan de voortgangscontrole en kwaliteitsbewaking
op de afdoening van rechtshulpverzoeken beter worden bewaakt.
Inmiddels hebben openbaar ministerie en politie reeds besloten tot de oprichting
van deze ICC's waarin OM en politie gezamen- lijk de afdoening van de rechtshulp
in een bepaald geografisch gebied (variërend van 1 tot 3 arrondissementen)
gaan verzorgen. Er zijn thans reeds vier ICC's operationeel in Nederland.
Op centraal niveau wordt coördinatie bevorderd binnen het platform IR
(overleg van IR officieren van justitie, teneinde uniformiteit binnen Nederland
te bewerkstelligen) en de OM-commissie internationale samenwerking (beleidsniveau
onder leiding van PG portefeuillehouder). Het departement is in beide overlegvormen
vertegenwoordigd vanuit het Bureau internationale rechtshulp in strafzaken. Hoofdstuk 4, gezag en toezicht op de opsporing 4.1. AlgemeenDe commissie meldt dat naar het oordeel van zowel politie- als justitiefunctionarissen
het openbaar ministerie op dit moment in de meeste gevallen weer kan worden
aangeduid als de leider van het opsporingsonderzoek. De commissie constateert
dat het gezag is hersteld. Het ontbreken van het gezag was een kernpunt in
de conclusies van de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden.
Het belang van de constatering van de commissie nu, drie jaar na het verschijnen
van het enquêterapport, is dan ook groot. Een belangrijke voorwaarde
voor het opheffen van de geconstateerde crisis in de opsporing is hiermee
vervuld. Het OM is nadrukkelijker dan voorheen aanwezig bij de opsporing en
werkt in toenemende mate samen met andere betrokkenen en in het bijzonder
met de politie. De zaaksofficieren zijn nauw betrokken bij hun werk. Het openbaar
ministerie neemt zijn verantwoordelijkheden en laat meer dan voorheen zijn
gezag over de opsporing gelden, door feitelijke sturing en controle. Dit is
een positieve ontwikkeling. Het heeft geresulteerd in intensiever en meer
structureel overleg met de recherche over de selectie van zaken en de inzet
van bijzondere opsporingsmethoden. Dit komt de kwaliteit van de opsporing
en vervolging ten goede.Dit positieve beeld mag niet in de weg staan aan een blijvende kritische
reflectie op het functioneren van het openbaar ministerie. De commissie gaat
in op de verschillen tussen de parketten en de daar werkzame functionarissen
en beveelt op onderdelen een grotere uniformering aan. De commissie is kritisch
over de sturing die door het College van procureurs-generaal heeft plaatsgevonden.
De commissie doet aanbevelingen over de keuzen van (kernteam-) onderzoeken
en de wijze waarop de inzet van opsporingsmethoden worden getoetst.Het openbaar ministerie heeft het gezag over de opsporing en staat in
het hoofdstuk dan ook centraal. Terecht staat de commissie echter ook stil
bij de rollen die diverse betrokkenen buiten het openbaar ministerie spelen,
zoals de rechters-commissarissen, de korpsbeheerders en de departementen.
Het rapport geeft hiervoor een aantal waardevolle inzichten en aanbevelingen.Hieronder zal op de conclusies en aanbevelingen van de commissie op het
terrein van het gezag en toezicht op de opsporing worden ingegaan. 4.2. De officier van justitie (aanbevelingen 51, 52 en
53) De CID-officier van justitieDe commissie constateert dat de controle door de CID-officier –
in vergelijking met de periode voor de enquête opsporingsmethoden –
over het algemeen sterk is verbeterd, maar constateert tegelijkertijd
dat er op dit terrein aanzienlijke verschillen zijn tussen de arrondissementen.
Zij beveelt aan dat de rol van de CID-officier meer eenduidig vorm krijgt
in de praktijk (aanbeveling 51). De hoofdofficieren c.q. de recherche-officieren
dienen er op toe te zien dat de CID-officier daadwerkelijk intensieve sturing
en controle uitoefent t.a.v. de CID.Het kabinet neemt deze aanbeveling over. Het tekent daarbij aan dat de
commissie in paragraaf 4.2.2 schetst dat de functieomschrijving van de
CID-officier door het ontwikkelteam recherche-officier moet aansluiten op
de beslispunten van de Kamer en dat de Instructie voor de officier van justitie
belast met de gezagsuitoefening over het informatiewerk regels bevat voor
de gezagsuitoefening. De nadruk bij de uitvoering van de aanbeveling zal dan
ook vallen op een eenduidige invulling van deze kaders. Hieraan zal ook aandacht
worden besteed in de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Wet Bijzondere
politieregisters. CID-officier – zaaksofficierDe commissie stelt dat een combinatie van de functies CID-officier
en zaaksofficier voor zware criminaliteit onwenselijk is. Ze meent dat indien
capaciteitsoverwegingen aan een dergelijke combinatie ten grondslag liggen,
additionele capaciteit moet worden gerealiseerd (aanbeveling 53).Het kabinet meent dat het gescheiden houden van de functies van zaaksofficier
en CID-officier inderdaad de voorkeur verdient. Het wil echter niet zo ver
gaan dat een combinatie van functies altijd uitgesloten zou moeten zijn. Een
doelmatige aanwending van middelen kan hiertoe leiden. Belangrijk is dat in
een dergelijk geval, die tot de uitzonderingen moet behoren, altijd intercollegiale
toetsing plaatsvindt, in de eerste plaats door de recherche-officier. De recherche-officierDe commissie beveelt aan dat de veelvormigheid van de functie van
recherche-officier voorlopig kan blijven bestaan, maar dat over een aantal
jaren de functie moet worden geëvalueerd, teneinde de meerwaarde te kunnen
bepalen (aanbeveling 52).Het kabinet herinnert hierbij aan het besluit van het College van procureurs-generaal
d.d. 30 september 1998, om de functionaliteit van de recherche-officier tot
een onderdeel van het takenpakket van de plaatsvervangend hoofdofficier of
teamleider zware criminaliteit te maken. Hiermee wordt benadrukt dat het ten
principale om een functie met lijnverant- woordelijkheid gaat. Het College
van procureurs-generaal zal de ontwikkeling van die functie verder bewaken.
Daarbij zal zowel aandacht worden besteed aan bestaande accenten van de functie-uitoefening –
de inzet van (bijzondere) opsporingsmethoden en het prioriteren van voorgenomen
onderzoeken – als aan verder te ontwikkelen onderdelen, zoals het bewaken
van de eenheid van de gezagsuitoefening over de recherche door de andere officieren
van justitie en de aandacht voor de kwaliteit van de recherche. 4.3. Het College van procureurs-generaal (aanbevelingen
54, 55, 56, 57, 58 en 61) Kaders voor de opsporingAanbeveling 54 heeft betrekking op beslissingen die het College van
procureurs-generaal voor inwerkingtreding van de Wet Bob zou moeten nemen
omtrent de doorwerking van richtlijnen en regels over opsporingsmethoden en
de herziening van de procedure tot toewijzing van kernteamonderzoeken.Dat er in de periode tussen het vaststellen van de beslispunten op basis
van het rapport van de Parlementaire Enquêtecommissie en de inwerkingtreding
van de vertaling hiervan in formele wetgeving onduidelijkheden zouden bestaan
is door alle betrokkenen erkend. De Kamer verbond hieraan de opdracht dat
in het interregnum de opsporing niet tot stilstand zou mogen komen en tegelijkertijd
zo veel als mogelijk zou moeten werken conform de politieke besluitvorming
op het rapport van de Enquêtecommissie. Discussie is mogelijk over de
vraag of alles is gedaan om de praktijk door dit interregnum heen te loodsen.
Vast staat wel dat de opsporing niet tot stilstand is gekomen en dat van ontsporingen
in de opsporingspraktijk niet is gebleken. Dit heeft ook te maken gehad met
het feit dat er wel degelijk sprake was van een voorlopig kader: in de vorm
van de door het College vastgestelde Voorlopige Uitgangspunten, de toetsing
door de centrale toetsingscommissie (CTC) en nadere regelgeving op deelterreinen
in de vorm van richtlijnen en instructies van het College. Speciale vermelding
verdient in dit kader de Instructie schriftelijke verantwoording ten behoeve
van de strafzaak, artt. 152/153 Sv. d.d. 28 januari 1997, die een belangrijke
basis vormde voor het beëindigen van geheime trajecten.Belangrijk is de aanvaarding van het wetsvoorstel Bob in de Tweede Kamer
in november 1998 geweest. Vanaf dat moment stond het toekomstig formeel wettelijk
kader vast. Op basis daarvan is op initiatief van het College een werkgroep
belast met de ontwikkeling van een begrippenkader voor een aantal bijzondere
opsporingsbevoegdheden, te en de werkgroep Van de Beek (zie ook 2.1.). Dit
betreft in het bijzonder de onderwerpen infiltratie, pseudo-koop en -dienstverlening,
het stelselmatig inwinnen van informatie, doorlaten en stelselmatige observatie.
In de derde voortgangsrapportage IPEO is hierover bericht. Op basis van het
inmiddels tot stand gekomen begrippenkader vindt thans nadere invulling plaats,
die de vorm zal krijgen van richtlijnen. Het staat vast dat op de datum van
inwerkingtreding van de Wet Bob, 1 februari 2000, de praktijk zal beschikken
over volledige duidelijkheid over de geldende kaders en richtsnoeren voor
de opsporing onder de werking van die wet.Het departement van Justitie en het College van procureurs-generaal werken
nauw samen in het traject voor de implementatie van de Wet Bob (zie ook 2.1
en 2.2). Dit traject omvat de opzet en uitvoering van trajecten voor opleiding
en voorlichting, de coördinatie va de ontwikkeling van uitvoeringsregelingen,
de ontwikkeling van modellen en standaard processen-verbaal en de voorbereiding
van de bedrijfsorganisatie binnen politie en justitie op de invoering van
de wetten. In de overlegvergadering van 9 juni jl. zijn tussen departement
en College afspraken gemaakt over de verdere inrichting van het traject. Verwezen
zij overigens naar hetgeen over het implementatietraject is geschreven in
reactie op Hoofdstuk 2 van het rapport «Opsporing in uitvoering».Uitvoering van (het eerste deel van) aanbeveling 54 op het terrein van
de doorwerking van regels en richtlijnen en aanbeveling 61, die betrekking
heeft op een actievere houding van het ministerie van Justitie t.a.v. de implementatie
met betrekking tot de normering van de bijzondere opsporingsmethoden, zal
eveneens plaatsvinden door middel van het implementatietraject Wet Bob. Selectie kernteamonderzoekenHet tweede deel van aanbeveling 54 en aanbeveling 55 hebben betrekking
op de selectieprocedure van kernteamonderzoeken. In aanbeveling 54 beveelt
de commissie het College van procureurs-generaal o.a. aan nadere beslissingen
te nemen omtrent de herziening van de procedure tot toewijzing van kernteamonderzoeken.Naar aanleiding van het WODC-onderzoek «Georganiseerde criminaliteit
in Nederland», dat op 1 februari 1999 aan de Kamer is aangeboden, heeft
de coördinatiecommissie zware criminaliteit (CCZwaCri) een adviesnota
opgesteld. De inhoud van deze nota strekt ertoe verdere structuur en samenhang
te brengen in de activiteiten van de kernteams door een samenstel van beoogde
maatregelen in het kader van de nationale kernteam-prioriteitstelling. Daarbij
is naast het WODC-onderzoek rekening gehouden met het als bijlage bij de derde
voortgangsrapportage aan de Kamer gezonden inventariserend onderzoek «Kernteams
als instrument voor de bestrijding van de zware georganiseerde criminaliteit»
door het IVA en de jongste ontwikkelingen op het terrein van de informatiehuishouding
en het initiatief van de Raad van Hoofdcommissarissen tot een bovenregionale
voorziening voor de bestrijding van zogeheten middencriminaliteit. De nota
van de CCZwaCri is onlangs door het College van procureurs-generaal geaccordeerd
en vervolgens voorgelegd aan de overlegvergadering d.d. 7 juli 1999; aldaar
is ingestemd met deze nota. Er wordt nu gewerkt aan een implementatietraject.
Het streven naar voortvarendheid zal daarbij in evenwicht moeten worden gebracht
met de noodzaak draagvlak te krijgen bij korpsbeheerders en regiokorpsen. Aanpassing van het stelsel van toedelingKrachtens het huidige stelsel worden individuele onderzoeksvoorstellen
gewogen en beoordeeld door de weegploeg. Deze onderzoeksvoorstellen zijn primair
zijn gerelateerd aan de aandachtsgebieden, die op hun beurt weer zijn gerelateerd
aan het landelijke criminaliteitsbeeld. Vervolgens adviseert de CCZwaCri omtrent
de toedeling aan het College, dat uiteindelijk toedeelt.De door de CCZwaCri voorgestelde maatregelen beogen het landelijk criminaliteitsbeeld
te laten doorwerken in beter op resultaten gerichte en derhalve meer toegespitste
toedeling van aandachtsgebieden aan de kernteams. Er zal daarbij onderscheid
wordt gemaakt in:– de doelstelling die nagestreefd wordt rond het betreffende
aandachtsgebied;– de strategie met behulp waarvan de doelstelling behaald
moet worden, en– een projectplan dat de strategie vertaalt naar concrete
activiteiten.Het is de bedoeling dat het College zich wat de toedeling van –
en daarmee de nationale sturing op – de kernteamactiviteiten met name
gaat toeleggen op de strategie en de belangrijkste (zwaarste) onderzoeken.
Voor de overige stappen die deel uitmaken van de aanpakstrategie is een ander
en ook sneller toedelingsregime voorzien, binnen het huidige stelsel van prioriteiten
en gerelateerd aan de toedelingscriteria. De (werking van de) toedelingscriteria
zullen dit jaar worden geëvalueerd aan de hand van de inzichten die de
weegploeg heeft opgedaan in de periode sedert zijn bestaan. Dit kan leiden
tot verheldering, aanscherping of aanpassing anderszins van de criteria. Niet
voorzien is daarbij dat de criteria drastisch zullen wijzigen. Expliciet zal
bij de toewijzing van onderzoeken aan de hoofdofficieren worden gevraagd in
de strategie en het projectplan aandacht te besteden aan de door het WODC-onderzoek
aanbevolen mix van korte klappen en dieper gravende opsporingsmethoden. Er
zal de komende tijd gericht onderzoek worden gedaan naar de optimale mix van
onderzoeksvormen. Ook andere door het WODC aangeroerde aspecten als de rol
van criminele dienstverleners worden daarbij betrokken. Het financieel rechercheren
zal verankerd worden in de taakstelling van de kernteams.De resultaten van de kernteamonderzoeken zullen worden geëvalueerd
aan de hand van het door het WODC ontwikkelde LEGO-model (Leren door middel
van het evalueren van grootschalige opsporingsonderzoeken). Instructie prioriteitstelling kernteamsInmiddels is door het College besloten de Instructie prioriteitstelling
kernteams en de Instructie informatieplatforms, die wachtten op de afkondiging
van de Regeling kernteams, in werking te laten treden. Hierin is voorzien
in voortgangsrapportages van de kernteams die tweemaal per jaar zullen verschijnen.
De oprichting van informatieplatforms t.b.v. de informatie-uitwisseling tussen
enerzijds de kernteams onderling en anderzijds tussen de kernteams en de andere
opsporingsinstanties (regio's en bijzondere opsporingsdiensten) krijgt prioriteit
(zie ook 3.4.). De noties in het eerder genoemde advies zullen hierin gaandeweg
worden verwerkt. Vereenvoudiging selectie kernteamzakenTen aanzien van de selectieprocedure voor kernteamzaken beveelt de
commissie aan deze te vereenvoudigen en te versnellen (aanbeveling 55). Daarbij
moet meer dan nu het geval is duidelijk worden gemaakt op grond van welke
criteria een onderzoek als kernteamwaardig wordt aangemerkt. Voorkomen moet
worden dat een kernteam langere tijd geen kernteamwaardig onderzoek uitvoert
zodat er sprake is van onderbelasting van sommige kernteams.Het kabinet onderschrijft de noodzaak tot bespoediging en vereenvoudiging
van de procedure voor de selectie van kernteamonderzoeken. De procedure voor
de toewijzing van onderzoeken aan de kernteams zoals hiervoor geschetst, vormt
het resultaat van uiteenlopende belangen, zoals slagvaardigheid versus zorgvuldigheid
en regionaal draagvlak versus nationale prioriteitsstelling. Het systeem van
de landelijke prioriteitsstelling vloeit mede voort uit de aanbevelingen van
de Parlementaire Enquêtecommissie. Inmiddels is voorzien in een spoedprocedure,
volgens welke de toewijzing van een onderzoek aan een kernteam door het College
binnen korte tijd kan zijn afgerond. Op dit moment zijn in oprichting de informatieplatforms
(zie aanbeveling 31). Het functioneren van de informatieplatforms zal ertoe
kunnen bijdragen dat de kernteams zijn verzekerd van voldoende werkaanbod. Criteria en jurisprudentie CTCDe criteria waaraan de CTC toetst moeten duidelijk gemaakt worden
aan politie en officieren van justitie (aanbeveling 56). De jurisprudentie
van de CTC dient toegankelijk te worden gemaakt voor alle betrokkenen.Deze aanbeveling kan worden onderschreven. Er bestaat een volledig en
gerubriceerd overzicht van alle aan de CTC voorgelegde zaken, alsmede de overwegingen
die aan de besluitvorming van die zaken ten grondslag hebben gelegen. Deze
jurisprudentiebundel is op dit moment nog niet voldoende geanonimiseerd en
kan leiden tot herkenning van bepaalde zaken, waarvan tevens nog een deel
onder de rechter is. Thans wordt de bundel bewerkt zodat deze beschikbaar
kan worden gesteld aan politie en OM. Procedure toetsing CTCDe commissie stelt vast dat de betekenis van de toetsing door de
CTC aan betekenis kan winnen door a) een meer gestructureerde behandeling
van de voorgelegde onderzoeken, b) structurering en uniformering van de over
te leggen dossierstukken en c) een expliciete toetsing aan de voorwaarden
voor inzet, in het bijzonder de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit
(aanbeveling 57).Anders dan de commissie kennelijk veronderstelt vindt de toetsing in de
CTC plaats op basis van wetgeving, jurisprudentie, richtlijnen en de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. De aanmelding
van zaken vindt plaats aan de hand van een «Meldingsformulier ter toetsing»
waarop een aantal kenmerkende aspecten van een zaak nader dient te worden
toegelicht. Deze gegevens worden niet door alle parketten op gelijke wijze
verstrekt. Gelet op deze aanbeveling zal nader worden bezien in hoeverre de
verstrekking van de gewenste gegevens aan de CTC nog meer kan worden gestandaardiseerd. RegistratiezakenIn verband met de onduidelijkheid over de registratieplicht van opsporingsmethoden
(en dientengevolge de gebrekkige en onvolledige melding daarvan), heeft de
registratie van opsporingsmethoden bij de CTC nauwelijks of geen meerwaarde.
Het verdient volgens de Commissie aanbeveling deze te beëindigen en in
plaats daarvan periodiek wetenschappelijk onderzoek te laten verrichten naar
de frequentie van de toepassing van de betreffende methoden (aanbeveling 58).Na de inwerkingtreding van de Wet Bob zijn de registratiezaken, opge-
somd in de concept-richtlijn «Procedures in toetsings- en registratiezaken»
onderworpen aan een bevel van de officier van justitie. Uitzondering vormt
de toepassing van de richtlijnen «Vrijwillige medewerking banken bij
onderzoeken». In de gevallen waarin een bevel is vereist zullen de parketten
beschikken over een overzicht van wat thans registratiezaken zijn. Dit punt
zal ook worden meegenomen bij de aanpassing van de functionaliteit van COMPAS.
Melding van die zaken ter registratie aan de CTC is dan overbodig.Indien er voor wordt gekozen op centraal niveau een overzicht te houden,
dan zou de registratie bij de CTC om die reden moeten worden gecontinueerd.
In overleg met het College zal de wenselijkheid hiervan nader worden bezien. 4.4. Rechters-commissarissen (aanbevelingen 59 en 60)De commissie beveelt aan nader onderzoek te doen naar mogelijkheden
om een eenmaal door een rechter-commissaris gehoorde «rechtmatig- heidsgetuige»
niet nogmaals door een rechter te doen horen (aanbeveling 59).Met deze aanbeveling kan het kabinet instemmen. Hierbij zal er rekening
mee worden gehouden dat het doel van het gerechtelijk vooronderzoek een ander
is dan het onderzoek op de terechtzitting. Ook zal daarbij in beschouwing
worden genomen dat het aan de rechter op de terechtzitting is om een oordeel
te geven over de vraag of het horen van een getuige noodzakelijk is voor de
waarheidsvinding of niet.Denkbaar is dat «rechtmatigheidsgetuigen» die verklaringen
hebben afgelegd die niet behoeven bij te dragen aan het bewijs van het telastegelegde
feit, niet meer op de terechtzitting behoeven te worden gehoord. Dit kan bijvoorbeeld
in het geval zijn bij informanten die informatie hebben verstrekt over het
milieu waarin verdachte pleegt te verkeren. Een aanvullende wettelijke regeling
is daarvoor niet nodig. De rechter kan de voor de beslissing benodigde afweging
telkens per geval maken. De vele aspecten die bij dit vraagstuk aan de orde
zijn, zullen bij het nader onderzoek als in de aanbeveling bedoeld aan de
orde kunnen komen.Voorts beveelt de commissie aan, een wettelijke basis voor de coördinerend
rechter-commissaris te formuleren (aanbeveling 60).Reeds de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden had terzake
van de coördinerend rechter-commissaris een aanbeveling gedaan. Het gaat
om een functie die nu enkele jaren bestaat. Op basis van de ervaringen die
nu zijn opgedaan, zal aan het openbaar ministerie en aan de zittende
magistratuur advies gevraagd worden over een wettelijke basis voor de functie. Hoofdstuk 5. Epiloog en financiële paragraaf 5.1. EpiloogHet rapport van de Tijdelijke Commissie Evaluatie Opsporingsmethoden kan
niet worden losgezien van het rapport van de parlementaire enquêtecommissie
Opsporingsmethoden. Het geeft een oordeel over drie jaren werken aan de uitvoering
van de besluiten die naar aanleiding van het rapport Van Traa door Kamer en
regering zijn genomen. Het enquêterapport bracht de noodzaak met zich
zowel de normering van de bestrij- ding van de criminaliteit, als de organisatie
van de opsporing en het functioneren van de gezagsrol van het OM te herontwerpen.De conclusie van de commissie is dat dit herontwerpen resultaat heeft
gehad. Zij constateert dat daarbij niet van een «grand design»
is uitgegaan, zij constateert dat in het interregnum onduidelijkheid heeft
bestaan over de inhoud van belangrijke begrippen, zij constateert dat de sturende
hand van het College en departementen niet altijd voldoende zichtbaar is geweest
en voorts constateert zij dat regionale verschillen groot zijn. Bovenal constateert
zij echter dat het werk van de enquêtecommissie diep heeft ingewerkt
op het dagelijks functioneren van politie en Justitie, in alle regio's en
op alle niveaus en dat, als gevolg van de enquête, een omvangrijk wetgevingsprogramma
is opgezet. De com- missie meent dan ook dat de crisis in de opsporing tot
het verleden behoort en dat het gezag is hersteld.In combinatie met de inwerkingtreding van nieuwe wetgeving en daarop gebaseerde
richtlijnen op 1 februari 2000 ontstaat het beeld, dat de opsporing niet tot
stilstand is gekomen en dat het politie- en justitieveld op een gezond fundament
staan. Waar het de komende tijd om gaat is om dit gezonde fundament te onderhouden
en verder op te bouwen. Het onderhoud impliceert dat de wetgeving en de nadere
regelgeving up to date blijven. Dit impliceert tevens dat de politieorganisatie
op de hoogte blijft van ontwikkelingen op het terrein van de opsporingsmethoden
in binnen- en buitenland zowel op het terrein van de klassieke vormen van
criminaliteit als ten aanzien van bijvoorbeeld ernstige milieucriminaliteit
en fraude en ook zo is georganiseerd dat die kennis breed verspreid wordt.
Dit impliceert voorts dat het openbaar ministerie op moderne wijze, zowel
op parketniveau als op landelijk niveau invulling geeft aan zijn gezagsrol.De verdere opbouw impliceert dat de komende jaren geïnvesteerd wordt
in internationale samenwerking, vooral in het kader van de EU; dat structureel
vorm gegeven wordt aan de organisatie van de bovenregionale politiezorg; dat
geïnvesteerd zal worden in het voornemen om met behoud van de regionale
inbedding van de politiezorg op centraal niveau te komen tot een systeem van
resultaatverantwoording; dat de politiële informatiehuishouding gemoderniseerd
wordt waardoor de uitwisseling van informatie, zowel kwalitatief als kwantitatief
zal verbeteren; dat werkprocessen van politie, OM en zittende magistratuur
nog beter op elkaar aangesloten worden; dat, op basis van het regeerakkoord,
geïnvesteerd zal worden in de samenhang tussen de taken van de bijzondere
opsporingsdiensten en de reguliere politie; en dat het OM zich waar nodig
richt is op de verdere opbouw van expertise.Zoals blijkt uit deze kabinetsreactie stemt het kabinet in met het overgrote
deel van de aanbevelingen van de commissie. De commissie heeft zelf niet
aangegeven welke financiële consequenties met de uitvoering van haar
aanbevelingen gepaard gaan. Zij verwijst hiervoor naar het kabinet. Deze reactie
wordt daarom afgesloten met een schets van de financiële problematiek.
Van belang daarbij is te bedenken dat juist ook de aanbevelingen die financiële
consequenties hebben deel uitmaken van lopende discussies. Hierbij moet in
de eerste plaats worden gedacht aan de toekomstige politiële informatiehuishouding,
de taken – middelen discussie over het Klpd, de inrichting van het politieonderwijs
en de intensivering van het financiële rechercheren. Het kabinet is van
oordeel dat besluitvorming over die onderwerpen in het kader van die lopende
discussies dient plaats te vinden.Niet onvermeld kan blijven dat er financiële consequenties verbonden
zijn aan de voorstellen van de commissies. Gelet op het tijdstip van verschijnen
van het rapport kunnen deze geen rol meer spelen bij de voorbereiding van
de begroting voor het jaar 2000. Mede naar aanleiding van de gedachtenwisseling
met uw Kamer over deze nota zullen, waar nodig, bij begrotingsvoorbereiding
voor het jaar 2001 en de voorjaarsnota 2000 de financiële consequenties
nader worden beoordeeld. 5.2. Financiële paragraaf1. Het kabinet staat, zoals vermeld, positief tegenover de oprichting
van een landelijk expertisecentrum voor de opsporing. De kosten van de oprichting
van het expertisecentrum in combinatie met het toegankelijk maken van de jurisprudentie
zullen de komende maanden, gelijktijdig met de gewenste positionering, echter
nader in kaart moeten worden gebracht. Daarbij zal ook worden bezien of sprake
is van inverdieneffecten van de gelijktijdige opheffing van werkgroepen en
platforms. We verwijzen hier mede naar het komende overleg tussen het College
van procureurs-generaal en de Raad van hoofdcommissarissen. Afwegingen over
de specifieke aspecten van het voorstel, alsmede de wijze van financiering
zullen plaatsvinden bij de voorjaarnota 2000/begrotingsvoorbereiding 2001.2. Aanbeveling 4 gaat over de aanpassing van COMPAS. De aanpassing
van COMPAS aan de Wet Bob wordt vóór de inwerkingtreding op
1 februari 2000 gerealiseerd. Daarmee is een acute zorg van de commissie weggenomen.
Dit neemt niet weg dat het COMPAS-systeem op zijn laatste benen aan het lopen
is. Het wordt in toenemende mate lastig om nieuwe wetgeving in COMPAS-termen
te vertalen. Bovendien is COMPAS een relatief eenvoudig productiesysteem,
terwijl de ontwikkelingen binnen het OM nopen tot een intelligenter systeem.
Dat systeem dient faciliteiten te hebben om kennis te organiseren over de
verdachte, de omgeving en de context; dient faciliteiten te hebben voor operationele
samenwerking met ketenpartners; dient hulpmiddelen te bevatten voor de beheersing
van werkstromen, zowel lokaal als interlokaal; en dient toegang te verschaffen
tot management informatie ten behoeve van de dagelijkse sturing en in het
kader van beheer en beleid. Afstemming van werkprocessen tussen politie en
justitie en de beschikbaarheid van een systeem dat de mogelijkheid biedt tot
concentratie van specialismen op regionaal of landelijk niveau op onder andere
het terrein van de georganiseerde criminaliteit zijn daarbij van groot belang.
De bouw van een nieuw COMPAS-systeem vergt een investering van naar verwachting
f 15 mln. verspreid over drie jaar. De uiteindelijke benodigde middelen
t.b.v. de investering en de beheerslasten van het nieuwe systeem zijn mede
afhankelijk van een definitiestudie die de komende periode zal worden uitgevoerd.
Daarbij zal expliciet ook aandacht worden besteed aan de mogelijke inverdieneffecten (efficiency-gevolgen) van de invoering van het nieuwe systeem. De
uiteindelijke wijze van financiering maakt deel uit van een integrale afweging
binnen de financiële middelen voor ICT binnen de Rechterlijke Organisatie
die zal plaatsvinden bij de voorbereiding van de begroting 2001 en de voorjaarsnota
2000.3. Aanbeveling 10 vraagt om voldoende capaciteit voor het in
de Wet Bob opgenomen middel van het direct afluisteren. Uitvoering
hiervan maakt deel uit van het implementatietraject van de Wet Bob.4. Aanbeveling 25 vraagt om het verder uitbouwen van het financieel
rechercheren. Wij verwijzen hiervoor naar de voortgangsrapportage bestrijding
financieel-economische criminaliteit 1997–1998, die op 21 juni 1999
aan de Kamer is aangeboden. Centraal staat de ontwikkeling van Interregionale
Fraude Teams (IFT's). Er zijn nu vier IFT's en er komen er nog drie bij. In
1999 is t.b.v. de IFT's voor politie en OM gezamenlijk een bedrag van f 17,1
mln. beschikbaar. Voor de jaren 2000 en verder gaat het om een bedrag van
f 34,2 mln. Hiervoor is dekking in de (meerjaren)begroting.5. Aanbeveling 26 heeft betrekking op de inventarisatie van opleidingsbehoefte
bij de politie, het OM en de zittende magistratuur t.a.v. de bijzondere opsporingsmethoden. Een cursus opsporingsmethoden zal moeten gaan gelden als een verplichte
opleiding voor rechercheurs. Zoals in paragraaf 2.2. gemeld worden opleiding
en voorlichting over de nieuwe wetgeving verzorgd door de Stichting Studiecentrum
Rechtspleging en de LSOP. Deze activiteiten vinden onder meer plaats in het
kader van het implementatietraject Wet Bob. Of er additionele middelen noodzakelijk
zijn, zal in het kader van de begrotingsonderhandelingen voor het jaar 2000
m.b.t. het LSOP worden bezien.6. Aanbeveling 30 vraagt om meer mogelijkheden voor de CID om informanten
in de «bovenwereld» te runnen. Personeel, financiën
en organisatie zouden hierop aangepast moeten worden. In paragraaf 3.3
wordt t.a.v. deze aanbeveling een voorbehoud gemaakt. De relevantie ervan
is immers sterk afhankelijk van de uiteindelijke taken van de eenheden bijzondere
recherche-informatie en de verhouding tot de taken van de tactische recherche.
Dat neemt niet weg dat de politie in haar totaliteit een breder spectrum van
opsporingsterreinen behandelt dan in het verleden het geval was. Dat vraagt
om specifieke deskundigheid. In het verleden is hierin bijvoorbeeld voorzien
bij de intensivering van de milieuhandhaving en recent bij de ontwikkeling
van het financieel rechercheren.7. Aanbeveling 35 vraagt om te bezien in hoeverre deskundigheid
die is opgedaan door kernteammedewerkers behouden kan blijven bij
terugkeer in de regio. In eerste instantie betreft dit een verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerders. Het betreft hier een kwestie van MD-beleid en niet
zozeer een financiële problematiek.8. Aanbeveling 42 vraagt om uitbreiding van de centrale capaciteit
voor observatiemiddelen, c.q. meer geld voor observatiemiddelen binnen
de regio's. De beschikbaarheid van technische middelen bij het Klpd maakt
als gezegd deel uit van de taak/middelen discussie rond de beheersovergang
van het Klpd. Besluitvorming over deze aanbeveling, inclusief de ermee gemoeid
gaande financiële consequenties vindt plaats in het kader van deze taak/middelen
discussie. 9. Aanbeveling 39 vraagt de minister van BZK om een onderzoek waarbij
alle aspecten van centrale sturing van de informatiehuishouding van de Nederlandse
politie in kaart worden gebracht. Op 29 september vindt een Algemeen
Overleg met de Kamer plaats over het rapport van de Algemene Rekenkamer inzake
de informatieuitwisseling tussen de regio's en de divisie CRI. Binnenkort
wordt het platform ICT opgericht, waarin de drie beraden en de ministeries
van BZK en Justitie vertegenwoordigd zijn. Uitvoering van deze aanbeveling
zal in dat kader plaats- vinden. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan
de financiële aspecten. In het politieconvenant wordt de instelling van
een nieuwe platform ICT aangekondigd. Met de instelling van het nieuwe platform ICT komen tegelijkertijd aspecten
van centrale sturing aan de orde. Dit zal zijn weerslag vinden in het aangekondigde
masterplan, dat naar verwachting begin 2000 gereed zal zijn en alsdan aan
de Tweede Kamer zal worden aangeboden.Het platform zorgt samen met de regio's voor de incidentele financiering
van de uitvoering van het vastgestelde masterplan ICT. De minister van BZK
reserveert ter dekking van de verhoogde lasten de volgende bedragen (in f.
mln.): Jaar Bedrag 2001 10 2002 24 2003 41 2004 61 2005 e.v. 68De structurele kosten van exploitatie en vervanging komen ten laste van
de regio's10. Anders dan de commissie in aanbeveling 53, meent het kabinet dat er
om doelmatigheidsredenen gekozen kan worden voor een combinatie van de
functie van CID-officier en zaaksofficier. Wel moet een dergelijke combinatie
tot de uitzonderingen behoren en zal er te allen tijde intercollegiale toetsing
moeten plaatsvinden. Aldus opgevat zijn er aan deze aanbeveling geen financiële
consequenties verbonden.11. In aanbeveling 50 wordt opgeroepen de zeven geplande Informatie
Coördinatie Centra Internationale Rechtshulp zo spoedig mogelijk op te
richten. Vier ICC's zijn reeds operationeel. Het College stimuleert
de oprichting van de overige ICC's. De oprichting vergt de instemming van
de deelnemende parketten en politieregio's. De kosten worden in beginsel ook
door hen gedragen. Het College heeft met ingang van dit jaar op jaarbasis
f 2 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor het stimuleren van de
oprichting en de instandhouding van de ICC's. De oprichting van een ICC impliceert
overigens dat reeds bestaande taken meer gestroomd worden verricht, een ICC
brengt als zodanig geen nieuwe taken met zich.12. Ten slotte gaan de aanbevelingen 56 en 57 in op de verdere professionalisering
van het functioneren van de CTC. Er wordt gepleit voor een bekendmaking
van de gehanteerde criteria, voor het toegankelijk maken van CTC-jurisprudentie
en voor een stroomlijning en verzwaring van de «procesgang» bij
de CTC. Uitvoering van deze aanbeveling vergt een versterking van het secretariaat
met 1,5 FTE. 5.3. SlotbeschouwingHet rapport van de Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden gaf
de aanzet gaf tot de herinrichting van regelgeving en organisatie van de opsporing
en het gezag. Het rapport van de Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethoden
bouwt voort op gestarte veranderingsprocessen. Uitvoering van aanbevelingen
van de commissie kan daardoor veelal plaatsvinden in lopende trajecten. Tegelijkertijd
moet gewaakt worden voor fragmentering van de uitvoering. Het blijft noodzakelijk
om de normering, opsporing en gezagsuitoefening op het terrein van de georganiseerde
criminaliteit in hun samenhang te bezien. Veel aanbevelingen zullen worden meegenomen in het Implementatietraject
van de Wet Bob. Dit geldt voor de aanbevelingen 2, 4, 7, 8, 9, 10, 12, 13,
15, 16, 17, 20, 21, 22, 26, 29, 31, 32, 48, 54 en 61. De overige aanbevelingen
zullen in de reguliere lijn worden behandeld. Het gaat daarbij bijvoorbeeld
om de verdere vormgeving van de politiële informatiehuishouding en de
inrichting van het politieonderwijs. Veelal betreft het onderwerpen waarover
al regelmatig overleg met de Kamer plaatsvindt.Voorts is het kabinet voornemens om, in het kader van het project «bovenregionale
voorzieningen« zoals dit is aangekondigd in het Beleidsplan Nederlandse
Politie 1999 – 2002, op korte termijn een adviescommissie in te stellen.
De commissie zal worden gevraagd expliciet de organisatie van de bovenregionale
recherche in ogenschouw te nemen en hierbij de bevindingen van de commissie
Kalsbeek te betrekken.Om de samenhang in de uitvoering te bewaken en vroegtijdig te kunnen signaleren
waar bijsturing nodig is, zal de bestrijding van georganiseerde criminaliteit
op departementaal niveau regulier agendapunt vormen voor het overleg tussen
de directeur-generaal voor Openbare Orde en Veiligheid van het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de directeur-generaal Rechtshandhaving
van het ministerie van Justitie. Dit overleg vormt het ambtelijk voorportaal
voor regulier overleg tussen de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie.Daarnaast wordt op departementaal niveau vanuit deze beide ministeries
deelgenomen aan de Stuurgroep die het implementatietraject van de Wet Bob
begeleid en waarin ook het openbaar ministerie en de Raad van Hoofdcommissarissen
zijn vertegenwoordigd. Deze stuurgroep zal, zoals ook al in hoofdstuk 1 is
aangegeven, een zelfde rol gaan spelen in het «post-Kalsbeek»-traject.
Voor zover noodzakelijk zal voor uitbreiding van die stuurgroep en de daaronder
hangende werkgroepen worden zorggedragen.De ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
zullen over de uitvoering van de aanbevelingen door middel van voortgangsrapportages
uw Kamer berichten. Een eerste voortgangsbericht zal begin december '99 verschijnen
en met name betrekking hebben op de stand van zaken in het implementatietraject
Bob. BIJLAGE Schematisch overzicht van de uitvoering van beslispunten
van de Parlementaire Enquête Opsporingsmethoden BeslispuntOnderwerpUitvoeringStand van
zaken 1 t/m 3, 6.1 t/m 6.6, 7 t/m 62, 69,
71, 77, 80, 86, 91, 100, 103, 105, 110Normering bijzondere opsporingsbevoegdhedenVoorlopige
Uitgangspunten Wetsvoorstel bijzondere opsporingsbevoegdheden Wetsvoorstel
bijzondere politieregisters Wetsvoorstel deals met criminelen Ministeriële
regelingen OM-Instructies Wet wordt ingevoerd op 01-02-2000 
 Wet wordt ingevoerd op 01-02-2000 Wetsvoorstel aanhangig
in de Tweede Kamer Regeling bijzondere opsporingsgelden d.d. 01-06-1998 
Regeling Financieel Beheer Infiltratie d.d. 09-07-1998 Richtlijn afspraken
met criminelen d.d. 13-03-1997 Instructie getuigenbescherming d.d. 09-04-1998 
Instructie Verkennend Onderzoek d.d. 01-12-1998 Richtlijn schriftelijke
verantwoording van de strafzaak d.d. 28-01-1997 Instructie voor de officier
van justitie, belast met de gezagsuitoefening over het informatiewerk d.d.
10-03-1999     4, 108Minister van JustitieRapportages
over reorganisatieproces CultuurrapportPeriodieke rapportage aan
de Tweede Kamer Cultuurrapport aangeboden aan de Tweede Kamer en
voorgelegd aan politie en OM     5n.v.t.––    6.8, 63, 64, 68, 71, 72, 79Organisatie politie Verantwoordelijkheid
korpsleiding Invoering recherchechef Organisatie politiekorpsen 
Aanpassing Besluit beheer regionale politiekorpsen Project ABRIO Organisatie
politiekorpsen aangepast Recherchechef ingevoerd Ontwerp Bbrp voor
advies naar de Raad van State Project in 1998 van start gegaan     6.8,
65, 66, 67, 69Organisatie OM Invoering rechercheofficier Organisatie
parkettenOrganisatie parketten aangepast Rechercheofficier ingevoerd Functieprofielen
vastgesteld voor College van PG's     60Bestuurlijke rechtshandhavingWetsvoorstel
BIBOBNaar aanleiding van advies Raad van State is nader rapport in voorbereiding    68, 70, 73, 75, 76, 92CIDWetsvoorstel bijzondere politieregisters Organisatie
politiekorpsen Ontwerp Besluit beheer regionale politiekorpsen Regeling
van organisatie en taken van de eenheid bijzondere rechercheinformatieWet
wordt ingevoerd op 01–02–2000 Organisatie politiekorpsen
aangepast Ontwerp Besluit voor advies voorgelegd aan de Raad van State Op
basis ontwerp Bbrp is Regeling in voorbereiding     74CID kernteamsRegeling
kernteamsRegeling kernteams voorziet in de mogelijkheid voor kernteams
gebruik te maken van de eigen regionale CID. Vraagstuk wordt betrokken
in Regeling van taken en organisatie van de eenheid bijzondere rechercheinformatie    77, 78Werkwijze CID-tactische rechercheWetsvoorstel
bijzondere opsporingsbevoegdheden Organisatie korpsen en parketten 
Instructie voor de OvJ, belast met gezagsuitoefening over informatiewerkWet
wordt ingevoerd op 01-02-2000 Organisatie korpsen en parketten aangepast 
 Instructie ingevoerd d.d. 10-03-1999     79Ondersteunende
eenhedenOrganisatie korpsen en parketten Ontwerp Besluit beheer
regionale politiekorpsenOrganisatie korpsen en parketten aangepast 
 Ontwerp Bbrp voor advies voorgelegd aan de Raad van State     52,
81Politiële infiltratieteamsOntwerp Samenwerkingsbesluit
infiltratie Ontwerp Regeling politiële infiltratieteamsOntwerp
Samenwerkingsbesluit en ontwerp Regeling politiële infiltratieteams in
consultatie gegeven. Ingekomen adviezen worden verwerkt 82,
84, 85, 86, 87, 88KernteamsRegeling kernteams Instructie
prioriteitsstelling landelijk optreden tegen zware en georganiseerde criminaliteit Organisatie
parketten Onderzoek IVA Tilburg Commissie profielen en eindtermen
kernteamsRegeling van kracht op 01-01-2000 Instructie prioriteitsstelling
van kracht op 01-04-1999 Organisatie parketten aangepast 
Rapport aangeboden aan de Tweede Kamer Afronding rapport profielschetsten
en eindtermen kernteams     82, 83, 102, 112PrioriteitsstellingMonitor
georganiseerde criminaliteit (WODC) Instructie prioriteitsstelling
landelijk optreden tegen zware en georganiseerde criminaliteit Project
ABRIORapport «georganiseerde criminaliteit in Nederland»
aangeboden aan de Tweede Kamer Instructie prioriteitsstelling van
kracht op 01-04-1999 Project ABRIO in 1998 van start
gegaan     89, 91, 94BOD'enProject BOD'enStartnotitie
aangeboden aan de Tweede Kamer Vraagstuk eigen CID wordt betrokken in
project BOD'en Bij het LBOM is één landelijk officier van
justitie aangesteld voor de CID's en één voor de bijzondere
opsporingsdiensten 90FINEC Integratie financieel rechercheren
in handhavingsketen wordt behandeld in Voortgangsrapportage Bestrijding FINEC
die is aangeboden aan Tweede Kamer 93RijksrechercheHerziening
CID-regelingAanpassing CID-regeling 1995     95, 96, 97BVDWetsvoorstel
herziening Wet op de Inlichtingen- en VeiligheidsdienstenWetsvoorstel
aanhangig bij de Tweede Kamer     6.7, 98, 99Gezag Openbaar
MinisterieReorganisatie OM Programma Concorde CultuurrapportPeriodieke
voortgangsrapportages Deelprogramma's nagenoeg afgerond Cultuurrapport
aangeboden aan de Tweede Kamer en voorgelegd aan het veld     100College
van procureurs-generaalWetsvoorstel reorganisatie OM CTCWet
reorganisatie OM ingevoerd op 01-06-1999 Jaarrapport CTC 1998 is
aangeboden aan de Tweede Kamer     101Taakomschrijvingen officieren
van justitieOrganisatie parketten Planning en
Controlcyclus OM-InstructieOrganisatorische verankering specialisme
bestrijding georganiseerde misdaad Basisprofiel officier van justitie Functieomschrijvingen Planning
en Controlcyclus '98 Instructie voor de OvJ, belast met gezagsuitoefening
over het informatiewerk     103, 104, 105Rechter-commissarisWerkgroep
Meijeringh3,8 miljoen extra middelen uitgezet in de vorm van fte's     106KorpsbeheerdersEvaluatie
PolitiewetEvaluatie afgerond in 1998     107KorpschefsOrganisatie
korpsenGeen stand van zaken te meten; moeten vanzelfsprekende handelingen
in de korpsen zijn Landelijk MD-beleid     109Minister
van JustitieOrganisatie ministerieDirectie Opsporingsbeleid ingericht 
Bureau Operationele Zaken opgericht     111Periodieke rapportagesJaarrapportage
CTC Jaarrapportage kernteamsJaarverslag CTC 1998 aangeboden
aan de Tweede Kamer Jaarrapportage kernteams 1998 aangeboden aan
Tweede Kamer     113Minister van Binnenlandse ZakenBeleid
en BeheercyclusJaarplannen korpsen, BNP 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26269-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl