Wijziging van de Wet op de lijkbezorging; Brief regering; Uitvoering toezeggingen wijziging Wet op de lijkbezorging
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139267
 2009-2010
 
 30 696
 Wijziging van de Wet op de lijkbezorging
 
 
 
 
 Nr. 
 32
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 december 2009
 1. Inleiding
 Bij brief van 9 november jl. (2009Z20486/2009D54991) heeft de vaste
commissie voor BZK mij gevraagd naar de stand van zaken met betrekking tot
de uitvoering van het amendement-Van Raak/Knops (Kamerstukken II 2007/08,
30 696, nr. 23). Graag maak ik van de gelegenheid gebruik de Kamer
tevens te informeren over de andere zaken die bij de behandeling van de wijziging
van de Wet op de lijkbezorging (Wlb) aan de orde kwamen. Met deze brief doe
ik de door mij gedane toezeggingen gestand.
 
 De wijziging van de Wlb is op 9 juni van dit jaar door de Eerste
Kamer aanvaard en vervolgens bekrachtigd (Stb. 2009, 320). De wet zal op 1 januari
2010 in werking treden, met uitzondering van de bepalingen over het Nader
Onderzoek DoodsOorzaak (NODO) bij onverklaard overlijden van minderjarigen
(Stb. 2009, 501). De noodzakelijke voorbereidingen voor een zorgvuldige invoering
van deze procedure zijn nog niet afgerond. De inwerkingtreding van genoemde
bepalingen zal bij afzonderlijk besluit plaatsvinden, zodra de minister van
Justitie de implementatie voldoende voorbereid acht.
 2. Het ruimen van graven
 Het amendement-Van Raak/Knops maakt het in aanvulling op het bestaande
artikel 32 Wlb mogelijk om bij AMvB regels te stellen over het ruimen van
graven, het verwijderen van grafmonumenten en de teraardebestelling van de
overblijfselen van lijken. Zoals bekend geef ik de voorkeur aan regeling op
lokaal niveau in combinatie met zelfregulering door de branche. Blijkens de
toelichting op het amendement hebben de indieners beoogd dat gemeenten tot
een jaar na de inwerkingtreding van de wet de gelegenheid krijgen nadere regels
te stellen met betrekking tot het ruimen van graven en hoe om te gaan met
verzamelgraven.
 
 Nu de wet op 1 januari 2010 in werking treedt, hebben de gemeenten
dus tot 1 januari 2011 de tijd om deze nadere regels te stellen. Ik kan u
melden dat door de VNG wordt gewerkt aan een herziening van de model-beheersverordening
begraafplaatsen, waarbij ondermeer aandacht wordt besteed aan het respectvol
omgaan met menselijke resten bij het ruimen van graven. De Landelijke Organisatie
van Begraafplaatsen (LOB) is hierbij betrokken. Daarnaast wordt gewerkt aan
een onderliggende handreiking, waarbij ook de Branche Vereniging Ondernemers
Begraafplaatsbeheer (BVOB) betrokken is. Ik zal uw Kamer informeren wanneer
model en handreiking gereed zijn.
 
 Ik ben niet bekend met signalen dat zich hierbij problemen zouden voordoen.
Ik heb er alle vertrouwen in dat de VNG, in samenspraak met de LOB en de BVOB,
er in zal slagen het model en de handreiking tijdig gereed te hebben, zo heb
ik ook in uw Kamer aangegeven tijdens de recente plenaire behandeling van
de BZK-begroting voor 2010. Het is vervolgens aan de individuele gemeenten
om te beslissen of zij het model overnemen in hun regelgeving. Ik heb er echter
alle vertrouwen in dat gemeenten hier op een verantwoorde wijze mee zullen
omgaan. In de voorlichting die ik naar aanleiding van de wetswijziging zal
verstrekken, zal ik ook om aandacht vragen voor het ruimen van graven.
 3. Grafkosten
 Bij de behandeling van de wijziging van de Wlb is door uw Kamer met algemene
stemmen een motie-Anker/Van der Staaij (Kamerstukken II 2008/09, 30 696,
nr. 28) aangenomen, waarin de regering wordt verzocht de VNG te vragen
een model voor grafkosten te ontwikkelen dat een reële kostenopbouw envergelijking
tussen verschillende gemeenten mogelijk maakt en daarover de Kamer te informeren.
 
 Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een herziening van de Handreiking
kostentoerekening leges en tarieven. De Handreiking geeft inzicht in de wijze
van doorberekening van kosten in rechten, heffingen en tarieven die maximaal
kostendekkend mogen zijn. Grafkosten vallen hier ook onder. De Handreiking
is geschreven voor alle overheidsinstanties of uitvoeringsinstanties van overheidswege
die een recht, heffing of tarief in rekening brengen. De VNG zal daarnaast
in december, in aanvulling op de Handreiking, een stappenplan publiceren waarmee
gemeenten een goede kostenonderbouwing kunnen maken voor heffingen die zijn
gebaseerd op het verhalen van kosten.
 
 Reeds enige tijd geleden heeft de VNG overigens een model-verordening
lijkbezorgingrechten uitgegeven die de wijze van heffen beoogt te uniformeren.
 Verder hebben minister Cramer (VROM) en ik op 13 november jl. een
brief aan de Kamer gestuurd over de activiteiten die het Rijk, de VNG en het
IPO hebben ontplooid om de legesheffing transparanter te maken (Kamerstukken
II 2009/10, 31 953, nr. 27). Deze brief focust op de legesheffing
voor omgevingsvergunningen, maar in de brief is ook aangegeven dat hetgeen
voor de leges van de omgevingsvergunning wordt ondernomen, mutatis mutandis
ook voor andere rechten en leges geldt.
 
 Concreet worden in de brief de volgende maatregelen genoemd:
 – publicatie van de Handreiking kostentoerekening leges en tarieven
(BZK, december 2009)
 – publicatie van het stappenplan kostentoerekening (VNG, december
2009)
 – opstellen van activiteitenlijsten per legessoort (VNG en IPO,
begin 2010)
 – toepassen van kostentoerekeningsmodellen (opgesteld door VNG en
IPO)
 – opstellen leidraad kostentoerekening, waarin wordt beschreven
hoe al deze instrumenten in te zetten en hoe daarover verantwoording moet
worden afgelegd door gemeenten en provincies (VROM/BZK, april 2010)
 
 Kortom, ook voor de lijkbezorgingrechten kan komend jaar een flinke slag
gemaakt worden bij het vergroten van de transparantie. Ik ben van mening dat
de Handreiking en het stappenplan voorzien in hetgeen met de motie wordt beoogd.
Er bestaat geen aanleiding grafkosten anders te beoordelen dan andere leges.
Ik benadruk overigens nogmaals dat grafkosten maximaal kostendekkend mogen
zijn en dat de verantwoording hierover op lokaal niveau dient plaats te vinden
aangezien de tariefstelling tot de gemeentelijke autonomie behoort.
 4. Overige onderwerpen
 Tijdens de plenaire behandeling is door de heer Anker nog gesproken over
de uitgifte van eeuwigdurende graven. De VNG zou dit gemeenten met het oog
op de capaciteit op begraafplaatsen en om beheerstechnische redenen ontraden.
Het begraafplaatsbeheer, waaronder de uitgifte van eeuwigdurende graven, is
een verantwoordelijkheid van individuele gemeenten. Zij maken daarin een eigen
afweging. Er bestaat ter zake géén richtlijn van de VNG. Wel
is het zo dat gemeenten die hierover om advies vragen, door de VNG worden
gewezen op de aspecten van capaciteit en beheer. Vervolgens is het aan die
gemeenten zelf om een keuze te maken. De voorlichting is verder een zaak van
de VNG.
 
 De heer Knops had mij gevraagd na te denken over het verhalen van uitvaartkosten
op kinderen die met hun ouders gebrouilleerd waren. Zoals ik ook al had aangegeven
tijdens de plenaire behandeling, zie ik onvoldoende aanleiding om hier een
voorziening voor te treffen, los van de vraag of het mogelijk zou zijn dit
met regelgeving af te bakenen. Veel mensen hebben tegenwoordig een uitvaartverzekering.
In de meeste gevallen zal die kostendekkend zijn, zodat nabestaanden niet
met dergelijke kosten worden geconfronteerd. Indien geen sprake is van een
uitvaartverzekering of indien deze niet het volledige bedrag vergoedt, komen
de kosten slechts voor rekening van de nabestaanden indien zij ook de opdracht
tot de uitvaart hebben gegeven. In geval van een gebrouilleerde relatie, ligt
het niet in de rede dat de kinderen opdrachtgever zijn. Men heeft dit dus
mede zelf in de hand, waardoor het een betrekkelijk «probleem»
is. Indien niemand opdracht geeft tot de uitvaart, dan doet de burgemeester
dit. De gemeente heeft dan echter wel de mogelijkheid de kosten te verhalen
op de nalatenschap (artikel 22 Wlb).
 5. Tot slot
 Begin volgend jaar zal ik de wijziging van het Besluit op de lijkbezorging,
een AMvB, ter hand nemen. Mijn eerste indruk is dat het Besluit maar beperkte
wijziging behoeft naar aanleiding van de wetswijziging. De wijziging zal hoofdzakelijk
technisch van aard zijn, vandaar ook dat het niet nodig is de inwerkingtreding
van de wetswijziging hiervoor aan te houden. Van nieuw beleid is vooralsnog
geen sprake.
 
 Daarnaast zullen initiatieven worden genomen tot de omzetting van de VROM
Inspectierichtlijn lijkbezorging in een Handreiking lijkbezorging. Dit zal
vanwege het technische karakter worden uitbesteed aan de branche, waarbij
de betrokken departementen, de VNG, de LOB en andere betrokken organisaties
zullen worden gevraagd plaats te nemen in een begeleidingscommissie.
Het is de bedoeling ook in dit verband aandacht te besteden aan het ruimen
van graven.
 
 Ten slotte kan ik u melden dat er een BZK-brede reparatiewet in voorbereiding
is, waarbij ook enige technische verbeteringen in de Wlb zullen worden aangebracht.
Deze technische verbeteringen staan niet in de weg aan inwerkingtreding van
de wijziging van de Wlb per 1 januari 2010.
 
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten