Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001; Verslag schriftelijk overleg over de evaluatie van de schoolbegeleiding
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VIII, nr. 78

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-05-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VIII nr. 78

15-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen van de PvdA-fractie12345Vragen van de VVD-fractie678Vragen van de CDA-fractie910111213141516171819Vragen van de D66-fractie20212223242526272829303132Vragen van de RPF/GPV-fracties333435363738Vragen van de SGP-fractie39404142Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2001nr. 78VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 15 mei 2001Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 hebben enkele fracties de behoefte over de brieven van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Adelmund, inzake
de evaluatie schoolbegeleiding (OCW-01-08) enkele vragen aan de staatssecretaris
voor te leggen. Bij brief van 15 mei 2001 heeft de staatssecretaris de
vragen beantwoord. Vragen en antwoorden worden hieronder afgedrukt.Vragen van de PvdA-fractie1De leden van de PvdA-fractie menen dat schoolbegeleidingsdiensten
hun nut moeten bewijzen via het handelen van leraren en het gedrag van leerlingen.
Een geïntegreerde aanpak van schoolontwikkeling kan hierbij effect hebben.Het is niet altijd vanzelfsprekend dat schoolbegeleidingsdiensten
het aanbod realiseren waaraan het onderwijs de meeste behoefte voelt. Iets
dergelijks is ook merkbaar bij de SLOA. Daarom is het belangrijk dat lokale
afspraken of arrangementen recht kunnen doen aan de verschillen tussen scholen,
gemeenten en schoolbegeleidingsdiensten. De prioriteiten die een individuele
gemeente stelt bij het lokale onderwijsbeleid kunnen hierbij richting geven.
Wat dat betreft, verontrust het de leden van de PvdA-fractie dat 46% niets
onderneemt om de kwaliteit van de schoolbegeleidingsdiensten te handhaven.
Hoe beoordeelt de staatssecretaris dit gegeven?De constatering dat ruim twee jaar na het ontstaan van de nieuwe situatie
46% van de gemeenten niets onderneemt wat betreft kwaliteitshandhaving van
schoolbegeleiding betekent dat het hiermee samenhangende deel van de rijks-
en gemeentelijke budgetten voor schoolbegeleiding zonder een kwaliteitscontrole
van overheidswege wordt uitgegeven.Met de Wet regeling schoolbegeleiding is schoolbegeleiding gedecentraliseerd
naar de gemeenten. Daarmee is voor gemeenten een geheel nieuwe situatie ontstaan
wat betreft een effectieve besteding van de schoolbegeleidingsmiddelen. Gemeenten
moeten hier weliswaar in groeien, maar het is tóch jammer
dat zoveel gemeenten nog geen enkele activiteit op het gebied van kwaliteitshandhaving
kunnen noemen.2Individuele scholen bevinden zich niet altijd in een
zelfde positie. Scholen voor bijzonder onderwijs kunnen makkelijker leerlingen
weigeren dan scholen voor openbaar onderwijs. Leerlingen die extra zorg nodig
hebben kunnen daardoor wellicht sterker vertegenwoordigd zijn binnen het openbaar
onderwijs. Individuele scholen voelen daarom ook behoeften aan schoolbegeleiding
die niet noodzakelijk altijd in elkaars verlengde liggen. Meent de staatssecretaris
dat bij uitvoering van de motie Cornielje (27 400 VIII, nr. 36) de gemeente
in voldoende mate de schoolbegeleiding kan garanderen die noodzakelijk is
in het bijzonder voor de leerlingen die extra zorg behoeven?Indien de motie Cornielje zodanig uitgelegd wordt dat het rijksbudget
voor schoolbegeleiding naar de scholen gaat, dan hebben de gemeenten, met
inachtneming van de financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder
onderwijs, nog hun eigen budget voor schoolbegeleiding ter beschikking om
een extra garantie te bieden voor schoolbegeleiding die noodzakelijk is voor
leerlingen die extra zorg behoeven.3Het doet de leden van de PvdA-fractie deugd, om te
zien dat de gemeentelijke bijdrage voor schoolbegeleiding, macro gezien, iets
hoger is dan de rijksbijdrage was. Zijn bij het onderzoek ook de middelen
betrokken die veel gemeenten buiten de reguliere schoolbegeleiding in het
kader van lokaal onderwijsof jeugdbeleid, inzetten bij schoolbegeleidingsdiensten?
Betreft het ook de grotere gemeenten die financieel meer bijdragen dan 100%
van de rijksbijdrage?Bij het onderzoek zijn niet de middelen betrokken die gemeenten buiten
de reguliere schoolbegeleiding inzetten bij schoolbegeleidingsdiensten. Uit
het onderzoek blijkt geen relatie tussen gemeentegrootte en de omvang van
de rijksbijdrage: het is niet zo dat vooral de grote gemeenten meer bijdragen
dan 100% van de rijksbijdrage; er zijn ook veel kleinere gemeenten die dat
doen (zie hiervoor ook het antwoord op vraag 22).4Op 1 januari 2002 expireert de Wet Regeling Schoolbegeleidingsdiensten.
Dit betekent dat er op redelijk korte termijn knopen moeten worden doorgehakt
over de toekomst van de schoolbegeleiding. Kan de staatssecretaris ook melden
welke planning voor een nieuwe regeling haar voor ogen staat?Op 1 januari 2002 vervallen uitsluitend de artikelen B1 en B2 van de Wet
regeling schoolbegeleiding (Stb. 252). Dit zijn overgangsrechtelijke bepalingen
voor een tijdelijke doorwerking van de Wet op de onderwijsverzorging en voor
de rechtspositie van het personeel van schoolbegeleidingsdiensten. Titel A
van deze wet, waarin de specifieke uitkering schoolbegeleiding wordt geregeld,
vervalt pas als daartoe wordt besloten (artikel A5). Voor de artikelen I,
II, III en IV van de wet is geen expiratie voorzien.Nadat het overleg met alle betrokkenen is afgerond zal ik een voorstel
over de toekomst van de schoolbegeleiding formuleren en dit aan het Kabinet
voorleggen. Eerder heb ik u mijn streven medegedeeld om u dit standpunt omstreeks
mei toe te sturen. Door het uitlopen van het overleg zal dit standpunt in
juni worden aangeboden. Nadat het regeringsstandpunt met uw Kamer is besproken kunnen de noodzakelijke
wetsvoorstellen worden ontwikkeld.5De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat de staatssecretaris
nog moet overleggen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de vereniging
van schoolbegeleidingsdiensten (WPRO) en organisaties voor management en bestuur
in het onderwijs. Zij vinden dat de Kamer bij dit overleg de staatssecretaris
niet te zeer voor de voeten moet lopen en wachten in dit stadium vooral de
resultaten van het overleg af.In het kabinetsstandpunt zal beknopt verslag worden gedaan van het overleg.Vragen van de VVD-fractie6De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van
de evaluatie schoolbegeleiding, die in opdracht van het ministerie van OC&W
is uitgevoerd door Research en Beleid. Deze leden vragen waarom er nog geen
inhoudelijke kabinetsreactie is, aangezien de evaluatie reeds in juni 2000
is uitgebracht.Een inhoudelijke kabinetsreactie volgt zodra het overleg bedoeld in het
antwoord op vraag 5, is afgerond.7Het valt deze leden op dat het onderzoek zich voornamelijk
heeft gericht op de schoolbegeleidingsdiensten zelf en op gemeenten. Het onderzoek
van de inspectie onder basisscholen sluit hier niet op aan.Doel van de wet was de verbetering van de programmering
van de geleverde diensten door de schoolbegeleidingsdiensten aan de scholen.
«Het overheidsbeleid is erop gericht dat schoolbesturen en scholen de
beslissingen zullen gaan nemen die op dat niveau genomen kunnen worden. Een
zo groot mogelijke vrijheid van handelen vormt uitgangspunt van het beleid».
(Schevenings Beraad Bestuurlijke vernieuwing, 1993) De leden van de VVD-fractie
zijn geïnteresseerd in de opvatting van de deelnemers van het Schevenings
Beraad over het functioneren van de nieuwe wettelijke regeling, dit mede in
het licht van het feit dat voor één van het Schevenings Akkoord
afwijkende regeling van de schoolbegeleiding is gekozen. Is de staatssecretaris
bereid deze opvattingen te vragen.De VVD-fractie vraagt in dit verband ook of er experimenten
met vraagfinanciering hebben plaatsgevonden de afgelopen jaren.Het vorige kabinet heeft prioriteit gelegd bij een betere positionering
van de gemeenten om lokaal onderwijsbeleid te kunnen voeren. Het doel van
de Wet regeling schoolbegeleiding was om gemeenten beter te positioneren voor
het lokaal onderwijsbeleid door hun meer mogelijkheden te geven om schoolbegeleiding
in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid.In het overleg met de besturen- en vakorganisaties en VNG is de overlegpartners
gevraagd naar hun opvattingen over de werking van de Wet regeling schoolbegeleiding.Er zijn geen experimenten met vraagfinanciering bekend.8De leden van de VVD-fractie zijn verheugd over het
feit dat het Rijk en de gemeenten hun financiële verplichtingen inzake
de schoolbegeleidingsdiensten, de zogenaamde 50%-50% bekostiging, zijn nagekomen.
De continuïteit van dienstverlening is hierdoor gewaarborgd. De leden
van deze fractie vragen of de continuïteit ook gewaarborgd
is als het Rijk alle middelen in het gemeentefonds stort, en de gemeenten
niet de plicht hebben om dit geld aan schoolbegeleiding te besteden. Tevens
vragen zij of niet te zeer vanuit het perspectief van de gemeente in plaats
van de klant – de scholen – tot een begeleidingsaanbod gekomen
zal worden, dit mede in het licht van het niet optimaal functioneren van het
OOGO (op overeenstemming gericht overleg).Beter ware het om de scholen en de gemeenten in een
meer gelijkwaardige positie te brengen. Waarbij zowel de scholen als de gemeenten
beschikken over middelen om schoolbegeleiding in te kopen (vraagsturing).
Het OOGO kan dan dienen als forum om vragen op elkaar af te stemmen.De leden van de VVD-fractie wachten met belangstelling
de beleidsvoornemens van het kabinet met betrekking tot de schoolbegeleiding
af en zullen dan een definitief standpunt met betrekking tot de toekomst van
de schoolbegeleiding in nemen.De continuïteit van dienstverlening van schoolbegeleidingsdiensten
wordt gewaarborgd door de zorgverantwoordelijkheid van gemeenten voor instandhouding
van schoolbegeleidingsdiensten (art. 179 WPO). De gemeenten hebben in de huidige
systematiek de vrijheid om de hoogte van de eigen bijdrage voor schoolbegeleiding
vast te stellen. De afgelopen jaren hebben zij de eigen bijdrage op het afgesproken
niveau gehandhaafd. Indien de zorgverantwoordelijkheid gehandhaafd blijft,
mag ervan uitgegaan worden dat gemeenten dat ook zullen doen als de rijksmiddelen
voor schoolbegeleiding in het Gemeentefonds worden gestort. De inhoudelijke
vragen naar onderwijsbegeleiding komen van de scholen. Gemeenten geven hiervoor
de financiële kaders aan. Uit de evaluatie blijkt dat de betrokkenheid
van gemeenten bij de inhoud van de schoolbegeleiding zeer beperkt is. Hieruit
kan de conclusie worden getrokken dat het begeleidingsaanbod niet wordt aangeboden
vanuit het gemeentelijk perspectief.Vragen van de CDA-fractie9In de inleiding van het onderzoek van Research voor
Beleid wordt op blz. 1 gesteld dat scholen ook na januari 1998 de grootste
invloed houden op de programmering van de sbd'en. «De school is immers
verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn onderwijs en kan schoolbegeleiding
aanwenden om de kwaliteit te vergroten.» Wat wordt, in relatie tot deze
opvatting, bedoeld met de uitspraak in de begeleidende brief van de staatssecretaris
dat «Schoolbegeleidingsdiensten een sterkere positie zouden moeten krijgen
in het lokale onderwijsbeleid.» Is zij met de leden van de CDA-fractie
van mening dat zich een gespannen verhouding tussen scholen en gemeenten kan
voordoen waar het gaat om de verantwoordelijkheid voor de inhoudelijke aansturing
van de sbd'en? Hoe ziet de staatssecretaris de verhouding tussen gemeenten
en scholen daar waar het de inhoudelijke sturing van de sbd'en betreft nu
het overgrote deel van de sbd'en aangeeft inhoudelijke opdrachten van gemeenten
te ontvangen? (blz. 20)De aangehaalde opvatting uit het evaluatierapport en de aangehaalde uitspraak
in de begeleidende brief vloeien voort uit artikel 179, derde lid WPO dat
erop neerkomt dat schoolbegeleidingsactiviteiten worden verricht uitgaande
van de behoefte van de school en op verzoek van het bevoegd gezag en artikel
179, zesde lid onder b WPO op basis waarvan de gemeenteraad de bevoegdheid
heeft om een deel van de voor schoolbegeleiding bestemde middelen te bestemmen
voor activiteiten die aansluiten bij doelstellingen van lokaal onderwijsbeleid.
Met de uitspraak dat «schoolbegeleidingsdiensten een sterkere
positie zouden moeten krijgen in het lokaal onderwijsbeleid» wordt uitsluitend
bedoeld dat gemeenten beter in staat moeten worden gesteld om schoolbegeleiding
in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid.Gezien de betrokkenheid van schoolbesturen bij lokaal onderwijsbeleid
en het voorgeschreven op overeenstemming gericht overleg wat betreft het voor
doelstellingen van lokaal onderwijsbeleid bestemde deel van de schoolbegeleidingsmiddelen
en de hiervoor geldende criteria, is er geen aanleiding om een gespannen verhouding
te veronderstellen tussen gemeente en schoolbesturen wat betreft inhoudelijke
aansturing van schoolbegeleidingsdiensten. Het is zeer onwaarschijnlijk dat
een gemeente inhoudelijke prioriteiten stelt die afwijken van de door schoolbesturen
vastgestelde onderwijsproblemen. Voor het bestemmen van een deel van de begeleidingsmiddelen
voor lokale prioriteiten en de hiervoor geldende criteria is bovendien op
overeenstemming gericht overleg voorgeschreven en uiteindelijk is de school
niet verplicht om ongewenste schoolbegeleiding te accepteren.Uiteraard hebben gemeenten, naast de reguliere bekostiging van schoolbegeleidingsdiensten,
de mogelijkheid om schoolbegeleidingsdiensten onderwijskundige projecten uit
te laten voeren en op die manier de onderwijsbegeleidingsdiensten inhoudelijk
te sturen. Ook in dat geval hebben schoolbesturen het laatste woord als hun
wordt gevraagd of zij daaraan wel of niet meedoen.10De landelijke diensten naar richting zijn niet bevraagd
in het onderzoek. Kan de staatssecretaris evenwel toch aangeven of er verschil
in werking aan te geven is tussen deze diensten en de bevraagde sbd'en en
of er sprake is van een verschil in aanbod en inhoud daarvan. Is het bekend
hoe de gemeenten oordelen over het aanbod dat deze diensten leveren in relatie
tot de inhoud die betreffende gemeenten van de andere sbd'en vragen? (blad
3)Er kan niet worden aangegeven of er verschillen zijn in dienstverlening
van regionale en landelijke diensten. Gemeenten hebben geen verantwoordelijkheid
voor de landelijke diensten naar richting; zij zijn slechts verplicht hun
subsidie te verlenen naar rato van het aantal leerlingen van scholen die van
hen begeleiding ontvangen. Het oordeel over de kwaliteit van de dienstverlening
van de landelijke diensten ligt bij de scholen; bij onvoldoende kwaliteit
kunnen zij kiezen voor begeleiding van de regionale schoolbegeleidingsdienst.
Er is geen indicatie dat van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt en daarom
wordt aangenomen dat scholen die begeleiding ontvangen van de landelijke diensten
naar richting over het algemeen tevreden zijn over de hun geboden schoolbegeleiding.11Uit het onderzoek blijkt dat lang niet alle sbd'en
een formele klachtenprocedure kennen en ook geen gekwalificeerd kwaliteitssysteem
hanteren. Is de staatssecretaris met de CDA-fractie van mening dat het hanteren
van een dergelijk systeem en het instellen van een regeling ter behandeling
van klachten voor iedere sbd verplicht gesteld dient te worden? (blz. 16)Gegeven de huidige verantwoordelijkheid van gemeenten voor de schoolbegeleidingsdiensten
is het aan de gemeenten om wel of niet in hun bekostigingsvoorwaarden op te
nemen dat een schoolbegeleidingsdienst een kwaliteitsbeleid moet voeren danwel
een klachtenregeling moet instellen.Het ligt voor de hand, dat bij een andere bekostigingssystematiek ook
de verantwoordelijkheden anders komen te liggen. In de kabinetsreactie zal
ik hierop terugkomen. 12Kan de staatssecretaris aangeven op hoe de wijze waarop
de gemeenten toezicht houden op de sbd'en zich verhoudt tot de wijze waarop
de Inspectie voor het Onderwijs dit eerder deed? (blz. 18) Vindt de staatssecretaris
het onwenselijk dat het aantal gemeenten dat nagaat of de sbd voldoet aan
de wettelijke verplichtingen beperkt is en zo ja, wat denkt zij daar tegen
te ondernemen? (blz. 27)Het toezicht van de voormalige inspectie onderwijsverzorging was gestandaardiseerd
en had betrekking op een groot aantal kenmerken, veelal betrekking hebbend
op kwaliteit. Voor het gemeentelijk toezicht zijn er geen landelijke standaarden.De bekostiging van schoolbegeleidingsdiensten, met daarin begrepen de
wijze waarop wordt gecontroleerd of schoolbegeleidingsdiensten voldoen aan
wettelijke bepalingen, is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Deze verantwoordelijkheid
dient door de gemeenten wel opgepakt te worden. Ik verwijs voor mijn beoordeling
naar het antwoord op vraag 1.13Kan de staatssecretaris een oordeel geven over de invloed
van de gemeentelijke herindeling op de werking van de sbd'en? (blz. 20)Er zijn geen indicaties dat gemeentelijke herindelingen effecten hebben
op begeleiding van scholen door schoolbegeleidingsdiensten. In verreweg de
meeste gevallen was immers de schoolbegeleidingsdienst werkzaam in alle samengevoegde
gemeenten. In enkele gevallen was dit niet zo; daardoor heeft, in onderling
overleg, een aantal scholen een andere schoolbegeleidingsdienst gekregen.14Hoe oordeelt de staatssecretaris over het gegeven uit
het onderzoek dat in bijna de helft van de gemeenten het onderwerp «schoolbegeleiding»
(bijna) nooit aan de orde komt?Het gaat erom dat schoolbegeleiding in bijna de helft van de gemeenten
niet aan de orde komt in het Op Overeenstemming Gericht Overleg. Dit dient
te worden afgezet tegenover het percentage gemeenten dat een deel van de begeleidingsmiddelen
reserveert voor doelstellingen van lokaal onderwijsbeleid. Immers in deze
gemeenten is er aanleiding het onderwerp aan de orde te stellen in het Op
Overeenstemming Gericht Overleg. Dit is 32% (pag. 21). Er zijn dus gemeenten
of schoolbesturen die aanleiding zien om het onderwerp in te brengen, ook
als de gemeente niet voorstelt om een deel van de begeleidingsmiddelen te
bestemmen voor doeleinden van lokaal onderwijsbeleid.15Kan uit tabel 4.2 (blz. 41) volgens de staatssecretaris
de conclusie worden getrokken dat kleinere gemeenten niet op hun taak berekend
zijn waar het gaat om hun verantwoordelijkheden in relatie tot sbd'en? Hoe
oordeelt zij over de gegevens in deze tabel, mede in het licht van de noodzakelijke
democratische controle op het gedecentraliseerde beleid? Kan de decentralisatie,
mede in dat laatste opzicht, volgens haar een succes genoemd worden?Schoolbegeleidingsdiensten verrichten hun diensten doorgaans in een groot
aantal gemeenten. Kleine gemeenten dragen minder bij aan de bekostiging van
de schoolbegeleidingsdienst, en hebben er dus ook minder invloed op. Dit hoeft
echter niet te betekenen dat kleine gemeenten niet op hun taak zijn berekend
waar het gaat om hun verantwoordelijkheid in relatie tot de schoolbegeleidingsdienst. 16Is de staatssecretaris van oordeel dat sbd'en vanuit
vraagsturing en niet vanuit aanbodsturing diensten dienen te verlenen? Hoe
oordeelt zij in dit licht over het huidige aanbod?Het huidige dienstenaanbod is in principe vraaggestuurd. De scholen bepalen
immers wat er nodig is aan begeleiding. Dit is echter een beperkte vraagsturing.
De bekostigingssystematiek brengt met zich mee, dat scholen niet de mogelijkheid
hebben om bijvoorbeeld vanuit kwaliteitsoverwegingen, te kiezen voor een andere
schoolbegeleidingsdienst. De gemeente kan dit wel. In de kabinetsreactie zal
op dit thema nader worden ingegaan.17Zijn scholen volgens de staatssecretaris voldoende
in staat om hun eigen vragen te formuleren in de richting van de sbd'en en
zo nee, middels welk proces en op welke termijn zouden zij een dergelijke
competentie kunnen verwerven?Of scholen in staat zijn om eigen vragen in de richting van schoolbegeleidingsdiensten
te formuleren, kan niet rechtstreeks worden beantwoord. In het u toegezonden
inspectierapport «Basisscholen en schoolbegeleiding» worden indicatoren
gegeven die een indruk geven van het beleidvoerend vermogen van scholen. Scholen
met een goed beleidvoerend vermogen zullen ook in staat zijn om eigen vragen
naar de schoolbegeleidingsdiensten te formuleren. Met name de indicatoren
«toepassen van een sterkte- zwakte analyse» en «aanwezigheid
van ontwikkelings-/kwaliteitsbeleid» geven een indicatie van het beleidvoerend
vermogen van scholen. In 1999 paste 31% van de scholen sterkte-zwakte analyse
toe en was er op 69% van de scholen een ontwikkelings-/kwaliteitsbeleid. In
beide opzichten constateert de inspectie een positieve tendens tussen 1998
en 1999. Volgens de inspectie vormt de wettelijke verplichting een bevorderende
factor voor het voeren van een ontwikkelings-/kwaliteitsbeleid. Gezien deze
wettelijke verplichting, het voortdurende toezicht van de inspectie op dit
onderdeel en overheidsgestuurde activiteiten van landelijke onderwijsondersteunende
instellingen op dit onderwerp, is de verwachting dat genoemde percentages
de komende jaren zullen toenemen.18Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om, met behoud
en ontwikkeling van de expertise bij de sbd'en, de schoolbegeleidingsmiddelen
direct aan de scholen toe te kennen zodat zij hun eigen keuzes kunnen maken
en de sbd'en daadwerkelijk inhoudelijk kunnen aansturen? Wat zal de invloed
hiervan zijn op de aard en inhoud van het werken van de sbd'en? Zullen de
sbd'en hierdoor anders moeten gaan werken dan ze nu doen? Wat zullen de financiële
consequenties zijn voor de sbd'en?Behoud en ontwikkeling van expertise betekent dat de sbd'n moeten zijn
verzekerd van een financieringsstroom. Als ervoor wordt gekozen om begeleidingsmiddelen
direct aan de scholen toe te kennen, zal de financiering in sterke mate afhankelijk
zijn van de mate waarin de schoolbegeleidingsdiensten weten in te spelen op
de behoeften van scholen en gemeenten. In de kabinetsreactie zal hier nader
op worden ingegaan.19Hoe oordeelt de staatssecretaris over het feit dat
uit het onderzoek blijkt dat 47,53% van de gemeenten minder dan de rijksbijdrage
besteedt aan schoolbegeleiding? Er zijn geen voorschriften of normen waartegen het feit dat 47,5% van
de gemeenten minder dan de rijksbijdrage besteedt aan schoolbegeleiding kan
worden afgezet. Vóór 1998 was dit evenmin het geval. Toen bekostigde
het rijk de schoolbegeleidingsdiensten voor 50% van het niveau sobere dienstverlening.
Gemeenten hadden de vrijheid om een schoolbegeleidingsdienst wel of niet te
subsidiëren. Als ze besloten dit wél te doen dan waren zij verplicht
om dit voor tenminste 30% van het niveau sobere dienstverlening te doen. Gemeenten
kunnen goede redenen hebben om het ene jaar meer dan het andere jaar aan schoolbegeleiding
uit te geven.Vragen van de D66-fractie20De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling
kennis genomen van de brief over de evaluatie van de schoolbegeleiding en
de bijbehorende evaluatierapporten.In de Wet Regeling Schoolbegeleiding is afgesproken
dat gemeenten wettelijk verantwoordelijk zijn voor de instandhouding en het
toezicht op onderwijsbegeleidingsdiensten. Afgesproken werd dat de minister
na vier jaar de Rijksmiddelen naar het Gemeentefonds over zou kunnen hevelen,
na overleg met de Kamer, als het totaal van de gemeentelijke bedragen aan
schoolbegeleiding tenminste gelijk is aan de hoogte van de specifieke uitkering
die gemeenten voor schoolbegeleiding ontvangen. Hoewel de definitieve cijfers
over de gemeentelijke bijdragen nog worden verzameld lijken de voorlopige
financiële gegevens aan te geven dat de gemeentelijke bijdrage voor schoolbegeleiding,
macro gezien, iets hoger was dan de rijksbijdrage. Is er volgens de staatssecretaris
overigens een samenhang tussen de zeer vergelijkbare hoogte van de beide bedragen
en de voorwaarde zoals geformuleerd? Anders gezegd: hoe groot acht zei de
kans dat de middelen, mochten zij eenmaal in het gemeentefonds terecht zijn
gekomen minimaal van gelijk niveau blijven? Zijn gemeenten bereid hun bijdragen
te blijven inzetten in de vorm van «matching funds»?De vergelijkbare hoogte van de bedragen is resultaat van een systeem waarin
het rijk het bekostigingsniveau van schoolbegeleidingsdiensten bij een sobere
dienstverlening vaststelde en hiervan 50% voor zijn rekening nam. Van de gemeenten
werd verwacht de andere 50% in de bekostiging bij te dragen. De bijdragen
van gemeenten zijn macro gezien altijd groter geweest dan die 50%. De gemeentelijke
bijdragen lijken zich echter sinds de 90-er jaren te stabiliseren of iets
af te nemen, terwijl de rijksbijdrage door enkele rechtspositionele maatregelen,
met name de ADV, sterk is gegroeid. Er is geen aanleiding om te veronderstellen
dat gemeenten het bekostigingsniveau van sbd'n plotseling sterk gaan verminderen
als de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding in het Gemeentefonds worden gestort
(zie ook vraag 8). Het idee van «matching funds» is dan echter
niet meer mogelijk, omdat in de uitkering die de gemeente uit het Gemeentefonds
krijgt, het onderdeel schoolbegeleiding niet zichtbaar is.21Gevraagd werd naar het totaal van de middelen. Op zich
zeggen deze totalen echter niet alles. Daarom willen de leden van de D66-fractie
graag een gedetailleerder overzicht van de afzonderlijke gemeenten en hun
bestedingen aan de schoolbegeleidingsdiensten en ook uitgesplitst naar de
afgelopen jaren afzonderlijk opdat ook inzicht kan ontstaan in het verloop
van het subsidiegedrag van de gemeenten over de afgelopen jaren.Het is in principe mogelijk om een lijst te verschaffen van alle gemeenten
met de bijdragen voor schoolbegeleiding in de afgelopen jaren (vanaf 1998).
Praktisch is een dergelijke lijst echter onhandelbaar; het gaat om
538 gemeenten met ieder tenminste drie bedragen. Dit zijn ongeveer 15 pagina's
met tabellen.22Op blad drie van de brief van de staatssecretaris is
een overzicht gegeven in percentages. Hoe kan worden verklaard dat de genoemde
cijfers niet overeenkomen met de cijfers uit onderzoek van de WPRO? Zij komen
tot een lager percentage voor wat betreft de gemeentelijke bijdrage en een
hoger bedrag van rijkswege.Graag zouden de leden van de D66-fractie meer details
hebben over de tabel uit de brief van de staatssecretaris, onder andere over
de groep die minder heeft besteed dan 80%. Waren er bijvoorbeeld ook gemeenten
die bijna niets meer aan dit doel uitgaven? Zijn er als gevolg van de relatief
lage bijdrage situaties bekend waarin scholen onvoldoende met hun hulpvragen
bij de sbd's terechtkonden? Zijn het grotere gemeenten die financieel meer
bijdragen dan 100% van de rijksbijdrage? Zijn bij het onderzoek naar de financiële
bijdragen van rijk en gemeenten ook de middelen betrokken die veel gemeenten
buiten de reguliere schoolbegeleiding, in het kader van lokaal onderwijs-
of jeugdbeleid, inzetten bij schoolbegeleidingsdiensten?Zie ook het antwoord op vraag 34.Er zijn altijd enkele gemeenten geweest die niets uitgaven voor schoolbegeleiding.
Er zijn geen situaties bekend dat scholen onvoldoende met hun hulpvragen bij
sbd'n terecht konden. Er kan niet een algemene conclusie worden getrokken
dat grotere gemeenten meer dan 100% bijdragen. Er zijn ook grote gemeenten
die minder dan 100% bijdragen en kleine gemeenten die meer dan 100% bijdragen.Bij het onderzoek zijn geen middelen betrokken die buiten de reguliere
schoolbegeleiding worden ingezet bij schoolbegeleidingsdiensten.23Gezien de totaalcijfers zou de volgende stap kunnen
zijn dat het geld per 1 januari 2002, ongeoormerkt, in het gemeentefonds
terecht gaat komen. De vraag is of dit ook de meest wenselijk stap zal zijn.
Via de motie Cornielje hebben een aantal fracties reeds voor het verschijnen
en bespreken van de evaluatie al laten weten dat zij liever zien dat de middelen
voor schoolbegeleiding direct aan de scholen worden toegekend. De leden van
de fractie van D66 willen een eventuele overgang van de bekostiging van de
schoolbegeleiding via het gemeentefonds of welke andere optie dan ook, bezien
op grond van de voorliggende evaluatie en van de discussie hierover met alle
betrokkenen. Ook wensen de leden eerst de voorstellen van het kabinet, toegezegd
voor mei, af te wachten alvorens een definitief standpunt in te nemen. Graag
willen deze leden daarbij betrokken zien: de vraag of de scholen deze middelen
in eigen handen zouden willen krijgen, en de inschatting van de scholen of
zij deze middelen ook adequaat in kunnen zetten. Ook vragen de leden om een
overzicht van mogelijke (positieve/negatieve) gevolgen voor zowel de schoolbegeleidingsdiensten
als de scholen van de situatie waarin de middelen ofwel in het gemeentefonds
worden gestort ofwel direct naar de scholen gaan. Leidt vraagfinanciering
tot versnippering van de inzet van middelen en aantasting van de bestaande
infrastructuur, of niet? Of, hoe groot is bijvoorbeeld de kans dat (in het
geval het geld direct aan de scholen zou worden toegekend) de situatie ontstaat
dat individuele scholen onvoldoende budget hebben voor volgens hen wel noodzakelijke
diensten van schoolbegeleidingsdiensten? Kunnen in de huidige situatie eigenlijk
alle wensen en of verzoeken van scholen om gebruik te maken van de sbd's (financieel)
worden gehonoreerd In het regeringsstandpunt over de schoolbegeleiding zal op de hier gestelde
vragen worden ingegaan.Op de vraag of in de huidige situatie alle wensen van scholen kunnen worden
gehonoreerd wordt ingegaan in de «Evaluatie decentralisatie schoolbegeleiding».
Op pagina 39 wordt geconcludeerd dat een beeld van sbd'n ontstaat die hun
best doen om waar mogelijk scholen een passend aanbod te bieden, al dan niet
na het inhuren van deskundigheid bij collega's. Mocht dit desondanks niet
lukken dan zijn de sbd'n voldoende profesioneel om de scholen door te verwijzen
naar collega's. 24Op blz. 13 van het evaluatierapport geeft tabel 2,10
aan dat er nogal wat redenen zijn waarom sbd'en scholen doorverwijzen naar
andere organisaties. De belangrijkste is dat men niet de juiste deskundigheid
(voornamelijk als het gaat om ICT en organisatiekunde) in huis heeft. Graag
zouden de leden een nadere toelichting op de overige redenen krijgen: geen
capaciteit, gewenste activiteit geen prioriteit, geen tijd en geen geld. In
de voetnoot staat dat geen enkele dienst heeft aangegeven dat dit «vaak»
gebeurt. Kan echter toch enige duidelijkheid gegeven worden over hoe vaak
zoiets dan wel voorkomt? En wat gebeurt er bij doorverwijzing, wie betaalt
in dat geval de rekening van de uiteindelijk geboden hulp?Er blijken 31 sbd'n te zijn die «soms» scholen met een concreet
verzoek doorverwijzen naar andere organisaties. De belangrijkste redenen waarom
ze dat doen zijn opgenomen in tabel 2.10. Naast de hier concreet genoemde
redenen hebben 15 sbd'n nog een andere reden opgegeven waarom ze doorverwijzen.
Het gaat dan om redenen die té specifiek zijn en niet relevant voor
een algemeen beeld. Het is niet mogelijk de door de sbd'n gegeven antwoorden
nader te specificeren.25Tabel 2.11 gaat over het takenpakket van sbd'en. De
leden van de D66-fractie vinden het niet alleen interessant om te zien welke
taken schoolbegeleidingsdiensten uitvoeren, maar ook hoeveel tijd dergelijke
taken in beslag nemen voordat zij tot resultaat leiden. Zij zijn hier benieuwd
naar omdat zij graag het risico willen kunnen inschatten dat wanneer scholen
het geld direct krijgen onderwijsbegeleidingsdiensten gedwongen zullen worden
aantrekkelijke pakketten te verkopen met relatief makkelijk en snel resultaat.
Dit lijkt deze leden een weinig aantrekkelijk perspectief. Niet alleen remedial
teaching is van belang, maar bijvoorbeeld ook de langdurige begeleiding van
een school bij de invoering van een onderwijsvernieuwing of hulp bij ingrijpende
reorganisatie van een schoolorganisatie.Er is geen inzicht in de tijd die schoolbegeleidingsdiensten besteden
aan de verschillende taken. Als het begeleidingsgeld naar de scholen gaat
bestaat inderdaad het risico dat zij zich vooral richten op kortlopende directe
ondersteuningsvragen. Om dit te voorkomen is een vorm van coördinatie
nodig, waarbij gedacht wordt aan het Op Overeenstemming Gericht Overleg dat
schoolbesturen voeren met de gemeente. In dit overleg kan het belang van langdurige
vormen van ondersteuning voor bijvoorbeeld het invoeren van onderwijsvernieuwingen
een belangrijk onderwerp zijn.26De leden van de D66-fractie willen vervolgens graag
een reactie van de staatssecretaris de conclusie (blz. 28) dat meer dan de
helft van de gemeenten (54 procent) vindt dat ze onvoldoende geëquipeerd
zijn om toezicht uit te kunnen oefenen op de kwaliteit van de schoolbegeleiding
en de daarbij aangegeven redenen. Ook zijn de leden van de fractie van D66 benieuwd naar
het oordeel van de staatssecretaris over het gegeven dat slechts 27 procent
van de gemeenten het sluiten van prestatieovereenkomsten (blz. 30) bevordert.De belangrijkste reden waarom gemeenten zich onvoldoende geëquipeerd
achten om het toezicht op de schoolbegeleidingsdienst te effectueren is gebrek
aan capaciteit; daarna komt gebrek aan informatie over kwaliteitssystemen
en gebrek aan informatie over functioneren van sbd'n. Hierbij kan erop worden
gewezen dat de grotere gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld om tegen gunstige
voorwaarden personeel van OCenW over te nemen. Daarnaast zijn de gemeenten
door OCenW, de inspectie en de VNG geïnformeerd over het toezicht op
de kwaliteit bij schoolbegeleidingsdiensten.De inspectie van het onderwijs heeft in 1999 aan alle gemeenten de publicatie
«Evaluatie van onderwijsondersteuning» toegestuurd. Deze inspectieuitgave
gaat met name in op de instrumentele aspecten van toezicht op schoolbegeleiding.Het sluiten van prestatieovereenkomsten draagt bij aan het opbrengstbewust
functioneren van sbd'n. De gemeenten zijn over dit middel geïnformeerd
door de VNG. Gemeenten zullen echter zelf moeten beoordelen of het in hun
situatie zinvol is om scholen en sbd'n te stimuleren onderling prestatieovereenkomsten
af te sluiten. Daarnaast zijn gemeenten wat betreft het onderwijsbeleid nog
aan het groeien in hun aansturende, coördinerende en informerende rol.27Een opmerkelijk punt vinden de leden dat er schoolbegeleidingsdiensten
zijn die werken voor scholen die buiten gemeenten liggen die de betreffende
sbd bekostigen (blz. 38). Zij zouden hierover graag meer informatie krijgen
en ook de reactie van de staatssecretaris.SBD-en hebben de vrijheid om naast hun aanbodgefinancierde activiteiten
ook marktactiviteiten te verrichten. Daarbij zijn ze niet gebonden aan het
gebied van de gemeenten die hen bekostigen. Marktactiviteiten kunnen dus worden
uitgevoerd voor scholen buiten de gemeenten die de sbd bekostigen.28De evaluatie brengt volgens de leden van de D66-fractie
een aantal zaken aan het licht. Zo blijkt bijvoorbeeld dat de scholen over
het geheel genomen erg tevreden zijn met de dienstverlening van de sbd's.
Een andere conclusie is dat gemeenten beperkt zicht hebben op het doen en
laten van de sbs's en dat er nauwelijks sturing en toezicht plaatsvindt. Hoe
beoordeelt de staatssecretaris dit laatste punt in het licht van de discussie
over de middelen naar de scholen of naar de gemeenten? Is het aannemelijk
dat gemeenten, wanneer het geld naar de scholen gaat, minder geïnteresseerd
zullen zijn in schoolbegeleiding? En verwacht de staatssecretaris dat er in
dat geval evenveel gelden uit de gemeentebegroting vrij zullen worden gemaakt
als de afgelopen jaren het geval was?De schoolbegeleidingsdiensten zijn gedecentraliseerd naar de gemeenten.
Daarmee werden de gemeenten meer mogelijkheden geboden om schoolbegeleiding
in te zetten als instrument voor gemeentelijk onderwijsbeleid. Het is de verantwoordelijkheid
van de gemeente om te bepalen of en hoe er sturing en toezicht moet worden
uitgeoefend.In relatie met de discussie over de middelen naar de scholen merk ik op,
dat in dat geval, naast de effecten van marktwerking op de kwaliteit van de
producten van de sbd'n, ook een kwalificatiesystematiek ingevoerd kan worden.
Een mogelijkheid daarvoor is een vorm van certificering zoals die nu al binnen
de sector wordt ontwikkeld. Voor mijn verwachtingen over de eigen bijdrage van gemeenten als de middelen
naar de scholen gaan verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 8. 29Zijn er 45 schoolbegeleidingsdiensten (blz.4 van de
brief) of 44 (blz. 9 onderzoek Research voor Beleid, RvB)?Er waren 45 sbd'n aangeschreven. Rond het moment van aanschrijven heeft
een fusie plaatsgevonden waardoor er 44 sbd'n overbleven. Daarvan hebben er
43 aan het onderzoek meegewerkt. Er zijn dus 44 (regionale) schoolbegeleidingsdiensten.30Ziet de staatssecretaris in de bevindingen van het
rapport voldoende garantie voor het instandhouden van schoolbegeleiding en
de inzet van schoolbegeleiding als instrument bij ontwikkeling van lokaal
onderwijsbeleid, in geval van storting in het gemeentefonds?De garantie voor het instandhouden van schoolbegeleiding en de inzet van
schoolbegeleiding als instrument bij de ontwikkeling van lokaal onderwijsbeleid
bij storting in het Gemeentefonds zit in de wettelijke zorgplicht die gemeenten
hebben voor instandhouding van een schoolbegeleidingsdienst en de hieruit
voortvloeiende mogelijkheid om schoolbegeleiding in te zetten als instrument
voor lokaal onderwijsbeleid. (zie ook vraag 8).31De leden van de D66-fractie vinden het met de inspectie
opvallend dat er een duidelijke toename is in coaching van leraren in het
basisonderwijs (blz. 5, Inspectierapport). Kan de staatssecretaris aangeven
wat de oorzaak van deze blijkbaar stijgende behoefte is?Deze leden lezen op blz. 6 dat ongeveer twintig procent
van de basisscholen geen registratie bijhoudt van het uren(budget) van verbruik.
Is ook bekend waarom die scholen dat niet doen?Zij vinden de toename van de ervaring het nut van de
geboden hulp van de sbd uitzonderlijk. In 1998 zij 20% in hoge mate nuttig
en in 1999 maar liefst 51%. Hoe kan dit verschil worden verklaard?Vermoedelijk is de stijgende behoefte aan «coaching van leraren»
het gevolg van een aantal projecten die brede bekendheid hebben gekregen,
zoals het KEA-project en VIB (Video-Interactie-Begeleiding). In deze projecten
krijgt de leraar directe feedback op zijn gedrag in de klas, hetgeen een effectieve
manier blijkt te zijn om nieuwe didactische vaardigheden te leren.Het is niet bekend waarom scholen geen registratie bijhouden van het verbruikte
aantal uren schoolbegeleiding.De sterke toename van het aantal scholen dat de geboden begeleiding «in
hoge mate nuttig» vindt, wijst erop dat de sbd'n goed weten in te spelen
op de vragen van de scholen.32Uit het rapport van Research voor Beleid kwam dat meer
dan de helft van de gemeenten vindt dat ze onvoldoende geëquipeerd zijn
om toezicht uit te kunnen oefenen op de kwaliteit van de schoolbegeleiding
en de daarbij aangegeven redenen. Wat is het oordeel van de inspectie over
de geleverde kwaliteit? Weliswaar heeft de inspectie geen direct toezicht
meer op de sbs's, maar zij controleert wel via de scholen de prestaties.In de rapportage van de inspectie wordt geen samenvattend oordeel gegeven
over de kwaliteit van de dienstverlening. Kenmerken van de sbd'n,
die een onderdeel zouden moeten vormen van een dergelijk samenvattend oordeel,
zijn niet opgenomen in de rapportage, omdat de inspectie niet langer de mogelijkheid
heeft om toezicht uit te oefenen op de sbd'n zelf.Een aantal kenmerken uit het inspectierapport zijn nauw gerelateerd aan
de kwaliteit van dienstverlening. Het gaat dan om de kenmerken «doelstellingen
vastleggen in afspraken/contracten», «werken conform de begeleidingsafspraak»,
«verloop van het proces zonder stagnaties», «bewaking door
het SBD-management van doel en proces», «bereiken van doelstellingen»,
«zichtbaarheid van resultaten». De tevredenheid van respondenten
over deze kenmerken is gemiddeld 78%.Vragen van de RPF/GPV-fracties33De staatssecretaris deelt in haar brief mee dat in
2000 het gemeentelijk aandeel voor schoolbegeleiding ruim 104 miljoen bedroeg.
De leden van de fracties RPF/GPV willen weten hoe groot het percentage van
dit bedrag is dat in 2000 ook daadwerkelijk is uitgegeven.Uit de brief blijkt ook dat macro gezien gemeenten
iets meer uitgeven aan schoolbegeleiding dan zij van het rijk aan middelen
hiervoor ontvangen. Op microniveau bekeken blijkt dat 47,5% van de gemeenten
minder dan 98% van deze middelen inzet voor schoolbegeleiding. De leden van
de fracties RPF/GPV willen weten of de staatssecretaris de situatie op microniveau
in overeenstemming vindt met de doelstellingen van de Wet regeling schoolbegeleiding?De werkelijke uitgaven van gemeenten voor schoolbegeleiding in 2000 zullen
bekend worden gemaakt zodra de gemeenten de gegevens hierover hebben toegestuurd.
Medio april heeft de helft van de gemeenten deze gegevens verschaft. Een twintigtal
gemeenten heeft medegedeeld deze gegevens niet op korte termijn te kunnen
leveren.Met de Wet regeling schoolbegeleiding werd beoogd om gemeenten beter te
positioneren voor het lokaal onderwijsbeleid door de mogelijkheden om schoolbegeleiding
in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid te vergroten. Wat
betreft het gegeven dat 47,5% van de gemeenten uit eigen middelen minder dan
98% van de rijksbijdrage ter beschikking stelt verwijs ik naar mijn antwoord
op vraag 19.34De VNG heeft aangegeven de periode waarover Research
voor Beleid de meting onder schoolbegeleidingsdiensten heeft uitgevoerd (1998
t/m 2000) te kort te vinden om er betrouwbare conclusies aan te verbinden.
De leden van de fracties van RPF/GPV willen hierop een reactie van de staatssecretaris.Uit het onderzoek van Research voor Beleid wordt de
voorlopige conclusie getrokken dat de gemeentelijke bijdrage voor schoolbegeleiding,
macro gezien, iets hoger was dan de rijksbijdrage. Uit een onderzoek van Deloitte
& Touche naar de jaarrekeningen van OBD's over de jaren 1998–2000
zou blijken dat het subsidiepeil van de gemeenten in twee jaar tijd met ongeveer
6 miljoen gulden is gedaald. Is de staatssecretaris op de hoogte van dit onderzoek
en zo ja, kan zij een verklaring voor deze daling te geven?De leden van de fracties van RPF/GPV zijn van mening
dat bij de subsidiering van de landelijke diensten naar richting de gemeentelijke
bijdrage achterblijft bij het rijksaandeel. Deelt de staatssecretaris deze
mening, en zo ja, kan zij verklaren waarom de gemeentelijke bijdrage lager
is dan het rijksaandeel. Vóór inwerkingtreding van de Wet regeling schoolbegeleiding
is met de VNG afgesproken dat de wettelijke regeling drie jaar na invoering
wordt geëvalueerd. Ook is afgesproken dat bij deze evaluatie in elk geval
aandacht wordt besteed aan de wijze waarop de gemeenten de genoemde taken
vervullen en de hoogte van de gemeentelijke bijdrage. De wettelijke regeling
is, materieel gezien, ingegaan op 1 januari 1998. In de evaluatie zijn
1998, 1999 en 2000 volledig meegenomen wat betreft gemeentelijke besluitvorming
over budgetten en gemeentelijk onderwijsbeleid. Voor het jaar 2000 kon de
actuele situatie door de respondenten worden aangegeven; voor de jaren 1998
en 1999 ging het om een terugblik. Voor het jaar 2000 worden de gerealiseerde
financiële gegevens nog verzameld. Daarmee wordt voldaan aan de met de
VNG gemaakte afspraak.De voorlopige conclusie dat de gemeentelijke bijdragen macro gezien iets
hoger zijn dan de rijksbijdrage is een conclusie die gebaseerd is op eigen
onderzoek van OCenW.In het financieel rapport onderwijsbegeleiding over 1997 (Deloitte &
Touche, mei 1999) staat een gemeentelijk subsidiebedrag (excl. aanvullende
projecten) van f 109 815 713,– genoemd.In het financieel rapport onderwijsbegeleiding over 1998 (Deloitte &
Touche, september 2000) wordt een totaal subsidiebedrag van f 213 129 757,–
genoemd. In 1998 werd f 104 635 008,– door het rijk uitgekeerd
aan gemeenten voor schoolbegeleiding (dit is het bedrag van f 103 329 385,–
uit de brief van 20 december, waaraan de uitkeringen aan de 20 ontbrekende
gemeenten zijn toegevoegd). De eigen gemeentelijke bijdrage was in 1998 derhalve
f 108 494 749,–. In 1998 stelden de gemeenten dus f 1 320 964,–
minder ter beschikking voor instellingssubsidie.Hier staat tegenover dat het bedrag voor aanvullende projectsubsidies
is toegenomen met ruim f 5,5 miljoen (Deloitte en Touche, september 2000,
pag. 5). Dit zal voor een deel ook voor rekening komen van gemeenten.De belangrijkste reden waarom het gemeentelijk subsidiedeel bij de landelijke
diensten naar richting achterblijft, is dat gemeenten niet het deel dat aansluit
bij doelstellingen voor lokaal onderwijsbeleid aan de landelijke diensten
naar richting afdragen. Verder kan het zo zijn dat gemeenten die landelijke
diensten naar richting subsidiëren gemiddeld minder subsidie geven voor
schoolbegeleiding dan het gemiddelde van alle gemeenten.35Op blz. 36 van het rapport van Research en Beleid wordt
vermeld dat een beperkt aantal gemeenten schoolbegeleidingsmiddelen inzet
voor lokale prioriteiten. Kan de staatssecretaris hiervoor een verklaring
geven?Een aantal gemeenten ziet kennelijk geen aanleiding om een deel van de
begeleidingsmiddelen in te zetten voor lokale prioriteiten. Dat kan zijn omdat
men hier andere instrumenten hanteert om lokale doelstellingen te realiseren,
bijvoorbeeld additionele middelen, of dat de gemeente geen relevante prioriteiten
stelt binnen zijn lokaal onderwijsbeleid.36Uit het onderzoek van Research voor Beleid blijkt dat
veel gemeenten tekort schieten in de aan hen toegewezen verantwoordelijkheid
voor schoolbegeleidingsdiensten. Onder andere als het gaat om het inschakelen
van schoolbegeleidingsdiensten bij het lokale onderwijsbeleid, de procedures
die gemeenten daarbij hanteren en het houden van toezicht op de kwaliteit
van de schoolbegeleidingsdiensten. Welke conclusies verbindt de staatssecretaris
aan de bovengenoemde uitkomsten van het onderzoek van Research voor Beleid? Met de Wet regeling schoolbegeleiding hebben gemeenten de mogelijkheid
gekregen om schoolbegeleiding in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid.
Als gemeenten dit niet doen, of dit niet op de hiermee geboden wijze doen,
wil dat niet zeggen dat gemeenten daarin tekort schieten. Gemeenten hebben
de zorgverantwoordelijkheid voor schoolbegeleiding. Als de geboden schoolbegeleiding
van onvoldoende kwaliteit is, kunnen scholen hierover de gemeente aanspreken.
Er is geen indicatie dat dit zelfs maar op geringe schaal gebeurt.37Naar de leden van de fracties van RPF/GPV begrepen
hebben heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen tijdens het
WPRO-congres van 5 februari jl. uitspraken gedaan over de toekomst van de
schoolbegeleidingsdiensten. Zo zou hij onder meer aangegeven hebben uitvoering
te zullen geven aan de motie Cornielje. Graag ontvangen genoemde leden meer
informatie over de door de minister gedane uitspraken. Ook zijn zij benieuwd
hoe zijn uitspraken zich verhouden tot de door de staatssecretaris gedane
toezegging dat de Kamer in mei 2001 de beleidsvoornemens van het kabinet met
betrekking tot de schoolbegeleiding zal ontvangen.De motie Cornielje waarin wordt gevraagd om in het overleg met de onderwijsorganisaties
als inzet te nemen dat de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding wordt uitgekeerd
aan de scholen is van zwaar gewicht voor de regering. De minister heeft in
zijn toespraak tijdens het WPRO-congres van 5 februari jl hieraan uitdrukking
gegeven.38Vanuit het WPRO is aangedrongen op het sluiten van
een convenant tussen rijk, VNG en besturenorganisaties waarin ruimte wordt
geboden aan lokale en regionale partners (schoolbesturen, gemeenten, schoolbegeleidingsdiensten,
lerarenopleidingen, eventueel inspectie) om vorm te geven aan een grotere
verzelfstandiging van scholen en de ontwikkeling van lokaal en regionaal onderwijsbeleid.
Dit zou ook betrekking moeten hebben op de wijze van instandhouding en de
financiering van schoolbegeleiding. De leden van de fracties van RPF/GPV willen
graag hierover een reactie van de staatssecretaris vernemen.Het WPRO heeft hiermee een interessante gedachtegang ontwikkeld. In het
regeringsstandpunt zal worden ingegaan op de mogelijkheid om lokale instrumenten
aan te reiken die het tot stand komen van lokale afspraken tussen gemeente,
schoolbesturen en eventueel sbd zullen vergemakkelijken.Vragen van de SGP-fractie39Is er bij het onderzoek naar de financiële bijdragen
van rijk en gemeenten ook rekening gehouden met middelen die niet rechtstreeks
voor de schoolbegeleiding zijn bestemd, maar die door de gemeenten toch worden
ingezet bij de schoolbegeleidingsdiensten? (blz. 3)Nee, daarmee is geen rekening gehouden. In totaal ontvingen de sbd'n in
1998 ruim 29 miljoen aan aanvullende projecten. Voor een deel zijn dit door
het rijk bekostigde projecten. Het grootste deel komt echter uit andere bronnen,
zoals gemeenten, scholen en andere instellingen. Het is niet bekend hoe die
bronnen zich tot elkaar verhouden. 40Is het waar dat het subsidiepeil van de gemeenten ten
aanzien van de schoolbegeleiding een dalende lijn vertoont? Zo ja, wat is
de reactie van de staatssecretaris daarop? (blz. 3)In dat opzicht beschik ik uitsluitend over de gegevens zoals die in opdracht
van het WPRO door Deloitte en Touche worden verzameld. Zie daarvoor het antwoord
op vraag 34.41In hoeverre acht de staatssecretaris het in het licht
van de bevindingen in het rapport van «Research voor beleid» zinvol
om op termijn de instandhoudingplicht van de gemeenten ten aanzien van de
schoolbegeleidingsdiensten te handhaven en zodoende de mogelijkheid te behouden
om de schoolbegeleidingsdienst nauw bij het lokaal onderwijsbeleid te kunnen
betrekken? (blz. 37 en 40)De zorgplicht voor schoolbegeleiding is aan gemeenten opgelegd om scholen
te kunnen garanderen dat zij kunnen beschikken over schoolbegeleiding. Het
ligt niet voor de hand om de aan gemeenten opgelegde zorgplicht voor schoolbegeleiding
te handhaven als de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding aan de scholen worden
uitgekeerd. Op zichzelf is de zorgplicht echter niet doorslaggevend om schoolbegeleiding
in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid. Uit de «Evaluatie
decentralisatie schoolbegeleiding» blijkt dat een aantal gemeenten bezig
is om via het Op Overeenstemming Gericht Overleg schoolbegeleiding in te zetten
als instrument voor lokaal onderwijsbeleid. Dit proces is in ontwikkeling.In de motie Cornielje wordt, met oog op versterking van de beleidskracht
van scholen, ervoor gepleit om de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding aan
de scholen uit te keren. Er wordt naar mogelijkheden gezocht om recht te doen
aan zowel de versterking van de beleidskracht van scholen als aan de mogelijkheid
om schoolbegeleiding in te zetten als instrument voor lokaal onderwijsbeleid.
In het regeringsstandpunt over de schoolbegeleiding zult u hierover nader
worden geïnformeerd.42Welke zijn de problemen die zich bij de gemeenten kunnen
voordoen als er wordt overgegaan op functionele decentralisatie van de schoolbegeleiding?Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in versterking
van hun coördinerende en sturende positie in het lokaal onderwijsbeleid,
bijvoorbeeld door personele en bestuurlijke inzet en deskundigheidsvergroting.
Het beschikken over de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding samen met de zorgverantwoordelijkheid
voor schoolbegeleiding en de mogelijkheid om schoolbegeleiding in te zetten
als instrument voor lokaal onderwijsbeleid zijn daarvoor belangrijke stimulansen
geweest.Functionele decentralisatie van de schoolbegeleiding geeft tenminste de
indruk dat gemaakte investeringen voor niets zijn geweest. In mijn voorstellen
hoop ik echter ook recht te kunnen doen aan de gemeentelijke belangen bij
schoolbegeleiding.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Van der
Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel
(PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Wagenaar (PvdA), Belinfante (PvdA), ondervoorzitter,
Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD), van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GroenLinks), Örgü (VVD), Eurlings
(CDA), Slob (ChristenUnie) en Van Splunter (VVD).Plv. leden: Schimmel (D66), Mosterd (CDA), Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Van Baalen (VVD), Valk (PvdA),
Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), De Cloe (PvdA),
Gortzak (PvdA), Molenaar (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA),
Passtoors (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra (VVD),
Wijn (CDA), Stellingwerf (ChristenUnie) en Blok (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VIII-78.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl