Protocol van 1996 bij Koopvaardijverdrag (minimumnormen), 1976; Genève, 22 oktober 1996 (Trb. 1997, 220 en 1999, 24)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Staten-Generaal
 1/2
 Vergaderjaar 2002-2003 Nr. 152
 
 
 
 KST66468
 2002-2003
 152
 
 28 771
 Protocol van 1996 bij het Koopvaardijverdrag (minimumnormen), 1976 (aangenomen
door de Internationale Arbeidsconferentie in haar vierentachtigste zitting);
Genève, 22 oktober 1996 (Trb. 1997, 220 en 1999, 24)
 
 
 
 
 Nr. 
 1
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 24 januari 2003
 
 Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen
op 29 januari 2003.
 De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke goedkeuring van de Staten-Generaal
wordt onderworpen kan door of namens één van de Kamers of door
ten minste vijftien leden van de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk op 28 februari 2003.
 
 Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste
lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van State
gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen
het op 22 oktober 1996 te Genève totstandgekomen Protocol van 1996
bij het Koopvaardijverdrag (minimumnormen), 1976 (aangenomen door de Internationale
Arbeidsconferentie in haar vierentachtigste zitting) (Trb. 1997, 220 en 1999,
24)
 
 Een toelichtende nota bij dit Protocol treft U eveneens hierbij aan.
 
 De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
 
 De Minister van Buitenlandse Zaken,
 J. G. de Hoop Scheffer 
 
 TOELICHTENDE NOTA
 I Algemeen
 Het op 29 oktober 1976 te Genève totstandgekomen Koopvaardijverdrag
(minimumnormen), 1976 (Verdrag nr. 147, aangenomen door de Internationale
Arbeidsconferentie in haar tweeënzestigste zitting) (Trb. 1977, 108)
verplicht de staten die het Verdrag hebben bekrachtigd, onder meer tot het
uitvaardigen van wetgeving voor schepen die onder de vlag van de verdragsstaat
varen met betrekking tot veiligheidsnormen, sociale zekerheid en werk- en
leefomstandigheden. De wettelijke bepalingen dienen daarbij tenminste gelijkwaardig
te zijn aan die van de verdragen die zijn opgenomen in de Bijlage bij Verdrag
nr. 147 en op de naleving ervan dient toezicht te worden uitgeoefend.
 Tevens is het voor staten die partij zijn bij Verdrag nr. 147 mogelijk
om schepen varend onder buitenlandse vlag die de haven van de verdragsstaat
aandoen, te controleren op de naleving van de normen uit Verdrag nr. 147.
 Een belangrijke aanleiding voor het opstellen van het Verdrag vormde met
name de wens om ook schepen die onder «goedkope vlag» varen aan
bepaalde internationaal afgesproken normen te kunnen binden.
 Verdrag nr. 147 is op 25 januari 1979 voor Nederland bekrachtigd en het
Verdrag is op 28 november 1981 in werking getreden.
 
 Middels het onderhavige op 22 oktober 1996 te Genève totstandgekomen
Protocol bij Verdrag nr. 147 wordt de lijst met verdragen genoemd in de Bijlage
bij Verdrag nr. 147 uitgebreid.
 De Aanvullende Bijlage bij het Protocol bestaat uit twee delen:
 Deel A
 – Verdrag betreffende de huisvesting van de bemanning (aanvullende
bepalingen), 1970 (Verdrag nr. 133); Genève, 30 oktober 1970 (Trb.1972,
49), en
 – Verdrag betreffende de werktijden van zeevarenden en de bemanning
van schepen, 1996 (Verdrag nr. 180); Genève, 22 oktober 1996 (Trb.
1997, 219).
 Deel B
 – Verdrag Identiteitsbewijzen Zeevarenden, 1958 (Verdrag nr. 108);
Genève, 13 mei 1958 (Trb. 1966, 158)
 – Verdrag betreffende de vertegenwoordigers van de werknemers, 1971
(Verdrag nr. 135); Genève, 23 juni 1971 (Trb. 1971, 207);
 – Verdrag betreffende de bescherming van de gezondheid en de medische
zorg voor zeevarenden, 1987 (Verdrag nr. 164); Genève, 8 oktober 1987
(Trb. 1989, 36);
 – Verdrag betreffende de repatriëring van zeevarenden (herzien),
1987 (Verdrag nr. 166); Genève, 9 oktober 1987 (Trb. 1989, 37)
 
 Bij bekrachtiging van het Protocol wordt de lijst met verdragen genoemd
in de Bijlage bij Verdrag nr. 147 in elk geval uitgebreid met beide verdragen
genoemd in Deel A. Voor Deel B geldt dat de Verdragsstaat bij bekrachtiging
aan dient te geven welke verdragen uit dit deel aanvaard worden. Uitbreiding
van de lijst met verdragen genoemd in de Bijlage bij Verdrag nr. 147 met verdragen
genoemd in Deel B is derhalve – in tegenstelling tot Deel A –
optioneel.
 
 Voor de in Deel A van het Protocol genoemde verdragen is de stand van
zaken voor Nederland als volgt:
 – Verdrag nr. 133 is voor Nederland bekrachtigd en geïmplementeerd
in het Schepelingenbesluit;
 – Verdrag nr. 180 is nog niet bekrachtigd voor Nederland. Echter,
tezamen met dit protocol wordt Verdrag nr. 180 ter goedkeuring aangeboden,
zodat in principe dit protocol en genoemd verdrag tegelijkertijd kunnen worden
bekrachtigd.
 
 Voor Deel B van het Protocol is de stand van zaken:
 – Verdragen nrs. 108, 164 en 166 heeft Nederland niet bekrachtigd.
 – Verdrag nr. 135 is voor Nederland bekrachtigd en geïmplementeerd
in de Wet op de Ondernemingsraden.
 
 De controle van schepen onder buitenlandse vlag die Nederlandse havens
aandoen is geregeld in de Wet havenstaatcontrole van 6 november 1997 (Stb.
557). Op grond van deze wet kan, onder andere, ook de naleving van de bepalingen
uit Verdrag nr. 147 worden gecontroleerd.
 II Artikelsgewijze toelichting
 Artikel 1 van het Protocol biedt de mogelijkheid aan een lidstaat om bij
bekrachtiging alleen Deel A van het Protocol te aanvaarden. Tegelijkertijd
dient aangegeven te worden welke verdragen uit Deel B aanvaard worden.
 Dit betekent dat bij bekrachtiging van het Protocol in elk geval de Verdragen
nrs. 133 en 180 aan de lijst van verdragen in de Bijlage bij Verdrag nr. 147
toegevoegd zullen worden.
 
 Toevoeging aan de lijst van verdragen betekent dat wanneer Nederland het
desbetreffende verdrag niet heeft bekrachtigd, er «gelijkwaardige bepalingen»
aan die genoemd in dat verdrag in de wetgeving opgenomen dienen te zijn en
dat de naleving van de normen van deze verdragen op schepen onder buitenlandse
vlag die Nederlandse havens aandoen kan worden geïnspecteerd op basis
van een klacht of verkregen bewijsmateriaal.
 
 In het navolgende zal per in het Protocol genoemd verdrag worden aangegeven
of, en zo ja waarom toevoeging aan de lijst van verdragen mogelijk dan wel
wenselijk is.
 Deel A van het Protocol
 Verdrag nr. 133
 Dit Verdrag bevat voorschriften voor de accommodatie aan boord van schepen.
Het Koninkrijk heeft dit Verdrag op 8 januari 1985 voor Nederland bekrachtigd
en het Verdrag is op 27 augustus 1991 in werking getreden. Het Verdrag is
geïmplementeerd in het Wetboek van Koophandel en het daarop gebaseerde
Schepelingenbesluit.
 De Nederlandse wetgeving bevat derhalve in de zin van Verdrag nr. 147
reeds bepalingen die tenminste gelijkwaardig zijn aan die van dit Verdrag.
 Op grond van de Wet havenstaatcontrole wordt de accommodatie aan boord
van schepen onder buitenlandse vlag reeds geïnspecteerd. Nieuw bij bekrachtiging
van het Protocol is dat hierbij gekeken dient te worden of de accommodatie
voldoet aan de normen van Verdrag nr. 133. De Wet havenstaatcontrole biedt
hiertoe de mogelijkheid.
 Verdrag nr. 180
 Dit Verdrag bevat voorschriften met betrekking tot de arbeidsen rusttijden van werknemers aan boord van zeeschepen. Het Verdrag is, evenals het
onderhavige Protocol, tot stand gekomen tijdens de Internationale Arbeidsconferentie
van 1996.
 De regering is voornemens het Verdrag te bekrachtigen. Voor de inhoud
en een artikelsgewijze toelichting op Verdrag nr. 180 wordt dan ook verwezen
naar de ten behoeve van de bekrachtiging van dit Verdrag opgestelde toelichtende
nota.
 
 In materiële zin is de inhoud van Verdrag nr. 180 al opgenomen in
het per 1 december 1998 gewijzigde Arbeidstijdenbesluit vervoer.
 Daarnaast vormt de inhoud van Verdrag nr. 180 de basis voor de in 1998
totstandgekomen overeenkomst tussen Europese werkgevers- en werknemersorganisaties
in de zeescheepvaart over arbeids- en rusttijden. Deze overeenkomst is overgenomen
in Richtlijn 1999/63/EG van de Raad van 21 juni 1999 inzake de overeenkomst
betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden, gesloten door
de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Federatie
van de bonden voor het vervoerspersoneel in de Europese Unie (FST) (PbEG L
167). Tevens is Richtlijn 1999/95/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 13 december 1999 betreffende de handhaving van de bepalingen inzake de
arbeidstijd van zeevarenden aan boord van schepen die havens in de Gemeenschap
aandoen (PbEG 2000, L 014) aangenomen die controle van de normen uit de overeenkomst
op buitenlandse schepen die Europese havens aandoen mogelijk moet maken.
 Volledigheidshalve zij opgemerkt dat de Europese Commissie in het kader
van de totstandkoming van deze richtlijnen een dringende aanbeveling heeft
gedaan aan de lidstaten om zowel Verdrag nr. 180 als het Protocol van 1996
bij Verdrag nr. 147 te bekrachtigen.
 
 De reeds genoemde Wet havenstaatcontrole maakt het mogelijk om uitvoering
te geven aan de verplichting tot de controle van schepen onder buitenlandse
vlag op de naleving van de in Deel A genoemde verdragen, zonder dat een wijziging
van de wet noodzakelijk is. De Regeling havenstaatcontrole zal wel worden
aangepast, teneinde de documenten inzake arbeids- en rusttijden te kunnen
controleren en de mogelijkheden voor het verstrekken van informatie over de
inspectie van een schip aan de vlaggenstaat te vergroten.
 Deel B van het Protocol
 Verdrag nr. 108
 Zoals reeds aangegeven, is dit Verdrag niet voor Nederland bekrachtigd.
Bezwaar tegen bekrachtiging vormt het feit dat de overheid in het algemeen
verplicht zou zijn aan ieder van zijn onderdanen, die zeeman is, op diens
verzoek een identiteitsbewijs te verstrekken. Dit bewijs zal voor de houder
in een aantal landen als reisdocument kunnen dienen. Op deze manier zouden
zeelieden aan wie door het bevoegd gezag een paspoort is geweigerd of van
wie het is ingetrokken, toch de gelegenheid krijgen naar het buitenland te
gaan.
 Een ander bezwaar vormt het feit dat een eenmaal verstrekt identiteitsbewijs
te allen tijde in het bezit van de zeeman moet blijven. Hierdoor wordt aan
de overheid de mogelijkheid tot inhouding van het bewijs in daarvoor in aanmerking
komende gevallen onthouden. (Zie de brief van de Minister van Buitenlandse
Zaken aan de Tweede Kamer van 13 januari 1967; kamerstukken II, 1966/67, 9003
(R 577), nr. 1).
 Ook het opnemen van aan dit Verdrag gelijkwaardige bepalingen in de Nederlandse
regelgeving is niet wenselijk.
 Verdrag nr. 135
 Dit Verdrag is voor Nederland bekrachtigd op 19 november 1975. Het Verdrag
is op 19 november 1976 voor Nederland in werking getreden. Vanuit het oogpunt
van de Nederlandse regelgeving zou het toevoegen van dit Verdrag aan de Bijlage
bij Verdrag nr. 147 geen problemen opleveren.
 
 Verdrag nr. 135 regelt in hoofdzaak twee aspecten, te weten:
 a. bescherming van werknemersvertegenwoordigers tegen discriminatoire
maatregelen, waaronder ontslag;
 b. toekenning van faciliteiten aan werknemersvertegenwoordigers in de
onderneming.
 Controle van de naleving van deze bepalingen op schepen onder buitenlandse
vlag die Nederlandse havens aandoen is in praktische zin vrijwel onmogelijk.
Dit zou betekenen dat de Scheepvaartinspectie van alle schepen die de nationale
havens aandoen kennis zou moeten hebben van de wetgeving van de vlaggenstaat
van het desbetreffende schip en de in dat land bestaande arbeidsverhoudingen.
 Verdrag nr. 164
 Dit Verdrag is niet voor Nederland bekrachtigd. Reden hiervoor is, dat
artikel 9, tweede lid, van het Verdrag voorschrijft dat zeevarenden onderricht
zouden moeten krijgen in het toedienen van intraveneuze handelingen (zie de
brief van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer
van 15 mei 1992 met als kenmerk ABA/IZ/ISA/92/1080). In de Nederlandse wetgeving
is dit uitdrukkelijk alleen toegestaan aan daartoe bevoegde functionarissen
in de gezondheidszorg.
 Verdrag nr. 166
 Dit Verdrag is niet voor Nederland bekrachtigd aangezien na bekrachtiging
de Nederlandse overheid zich garant zou moeten stellen voor de kosten van
repatriëring van de zeevarenden die werkzaam zijn op een Nederlands zeeschip.
De Nederlandse overheid zou deze kosten moeten voldoen wanneer de reder nalatig
blijft dit te doen. Nederland acht repatriëring van werknemers echter
een zaak van de werkgever.
 Ook voor dit Verdrag geldt dat controle op de naleving van de bepalingen
uit het Verdrag op schepen die Nederlandse havens aandoen gezien de aard van
het Verdrag niet mogelijk wordt geacht.
 III Standpunt ten aanzien van bekrachtiging van het Protocol
 De conclusie ten aanzien van Deel A van het Protocol luidt, dat er geen
bezwaren bestaan tegen aanvaarding van dit deel. De normen uit Verdrag nr.
133 en Verdrag nr. 180 zijn reeds in de Nederlandse wetgeving opgenomen, zodat
inhoudelijk al aan de voorwaarden voor bekrachtiging is voldaan.
 Ook de controle op schepen onder buitenlandse vlag die Nederlandse havens
aandoen levert voor deze verdragen geen problemen op.
 
 De conclusie ten aanzien van Deel B van het Protocol luidt dat het, om
bovengenoemde redenen, niet wenselijk is om dit deel te aanvaarden.
 Deels geldt dat het niet wenselijk wordt geacht om aan alle in de verdragen
opgenomen bepalingen gelijkwaardige bepalingen in de Nederlandse wetgeving
op te nemen (dit geldt met name voor de Verdragen nrs. 108, 164 en 166).
 Voorts acht Nederland het met betrekking tot de Verdragen nrs. 135 en
166 niet mogelijk om een effectieve controle op schepen onder
buitenlandse vlag die Nederlandse havens aandoen uit te oefenen.
 IV Consultatie sociale partners
 Ingevolge het op 21 juni 1976 te Genève totstandgekomen Verdrag
Tripartite Raadpleging (Internationale Arbeidsnormen), 1976 (Verdrag nr. 144)
(Trb. 1976, 177) worden de meest representatieve organisaties van werkgevers
en van werknemers onder andere geconsulteerd over voornemens tot bekrachtiging
van verdragen. Daartoe werd de concept-tekst van deze nota op 12 november
2001 voorgelegd aan de Raad van Centrale Ondernemersorganisaties (RCO), de
Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV), het Christelijk Nationaal Vakverbond
(CNV) en de Vakcentrale voor middengroepen en hoger personeel (Unie mhp).
 De FNV heeft uitsluitend op informele wijze ten aanzien van het Protocol
de volgende opmerkingen gemaakt (welke niet in een officiële brief zijn
bevestigd):
 
 De FNV geeft aan voorstander te zijn van een snelle bekrachtiging van
het onderhavige Protocol. De FNV stelt voorts het punt aan de orde dat Nederland
Verdrag nr. 166 niet heeft bekrachtigd en van Deel B van de Bijlage bij het
Protocol niet overgaat tot aanvaarding van Verdrag nr. 135.
 
 Destijds (in 1989) is de beslissing genomen om Verdrag nr. 166 –
om de in deze toelichting vermelde redenen – niet te bekrachtigen. Deze
argumenten gelden naar de mening van de regering nog steeds. Verder acht de
regering de goedkeuring van het Protocol bij ILO-verdrag nr. 147 niet de gelegenheid
om verder inhoudelijk op het al dan niet bekrachtigen van andere verdragen
in te gaan. Mocht de regering ooit tot andere inzichten omtrent de bekrachtiging
van Verdrag nr. 166 komen, dan kan bij die gelegenheid ook in heroverweging
genomen worden om dit verdrag ook te aanvaarden in het kader van Deel B van
de Bijlage bij het Protocol bij ILO-verdrag nr. 147.
 
 De reden voor niet-aanvaarding van het in Deel B genoemde Verdrag nr.
135 is in de paragrafen II en III hierboven reeds voldoende toegelicht.
 
 Van de overige genoemde organisaties is geen reactie ontvangen.
 V Koninkrijkspositie
 De regering van de Nederlandse Antillen en de regering van Aruba hebben
aangegeven medegelding van dit Protocol niet wenselijk te achten.
 
 De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 A. J. de Geus
 De Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 A. Nicolaï
 De Minister van Verkeer en Waterstaat,
 R. H. de Boer
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luidt (artikel 25a, vierde lid, onderdeel b, van de
Wet op de Raad van State).