Vervolgnota Klimaatverandering; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24785, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-10-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24785 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415Overzicht van energieprijzen in 1995 (incl. belastingen
en heffingen) NB: de regulerende energieheffing is pas in 1996 van kracht
geworden. Overzicht van energieprijzen in 1995; index Nederland
= 100 161718192021222324252627282930313233343536373839404142
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24785Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 785Vervolgnota Klimaatveranderingnr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 7 oktober 1996De vaste commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 en voor Economische Zaken2
hebben over de Vervolgnota Klimaatverandering (Kamerstuk 24 785, nr.
1) de onderstaande vragen aan de regering voorgelegd. De regering heeft deze
vragen bij brief van 7 oktober 1996 beantwoord. De vragen en de bijbehorende
antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Versnel-SchmitzDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,H. VosDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,De Vries 1De indruk bestaat dat Nederlandse initiatieven tot CO2
reductie alleen na internationaal overleg tot stand zullen komen. Is deze
indruk juist? Zo ja, waarom zou Nederland geen eigen strategie kunnen ontwikkelen?
Zo nee, in welke mate wil de regering de Nederlandse strategie afhankelijk
stellen van de internationale? (blz. 5).De indruk dat Nederlandse initiatieven alleen na internationaal overleg
tot stand zullen komen is niet juist. Hoofdstuk 3 van de Vervolgnota Klimaatverandering
schetst de initiatieven die Nederland zal nemen om een zo goed mogelijke uitkomst
van internationaal overleg te bewerkstelligen. Hoofdstuk 4 laat zien welke
mogelijkheden en potentiëlen er onder de verschillende aannames zijn
voor een verdere reductie. De op blz. 80 en 81 aangekondigde verkenningen
dienen om Nederland optimaal voor te bereiden op zowel het onderhandelingsproces
als concrete reducties (nationaal en internationaal). De regering onderschrijft
de conclusie van de commissie-van Middelkoop dat Nederland in onderlinge samenhang
zowel inzet op internationale afspraken als op een hierbij passende nationale
reductiedoelstelling en beleidsmaatregelen (Kameronderzoek Klimaatverandering
par. 8, p. 131–132) 2De keuze voor 1 à 2 % reductie gemiddeld per jaar kan betekenen
dat in het jaar 2020 zowel een reductiepercentage van 20 als van 40% zal zijn
bereikt. Is dit verschil niet erg groot? Waarom wordt niet ingezet op een
totaal van 40% (± 1,7% per jaar)? (blz. 8).De in de Vervolgnota genoemde percentages van 1 en 2 % hebben betrekking
op de periode 2000–2020. Een reductie van 1 % resp. 2 % per jaar is
na 20 jaar een reductie van 18% resp. 33 %. Het verschil in 2020 (15 %)
is inderdaad groot en wordt veroorzaakt door de bandbreedte van mogelijke
beleidsmatige reacties op de wereldwijde milieukwaliteitsdoelstellingen. De
inzet op een eventueel vast percentage is thans nog niet aan de orde; dat
is pas het geval bij de vaststelling van het Protocol onder het Klimaatverdrag
voor de Annex-1-landen, waarin de verdeling van de reductielasten internationaal
geregeld moet worden. 3De regering zet in op stabilisatie van de CO2-uitstoot
na 2000. Dit tegen de achtergrond van een reductie met –3% in 2000 ten
opzichte van 1990. Als dit doel niet gehaald wordt, betekent dit dan dat na
2000 een grotere inspanning zal worden verricht om toch zo snel mogelijk op
het niveau van –3% ten opzichte van 1990 te komen? Zal in dat geval
ook de efficiency-verbeteringsdoelstelling worden aangescherpt?De regering zet in op een emissiereductie na 2000 van 1 à 2 % in
de geïndustrialiseerde landen. De Vervolgnota Klimaatverandering gaat
over dit beleid in nationaal en internationaal verband. De NMP doelstelling
van –3% in 2000 is nog steeds geldig. Dit zal aan de orde komen bij
de nadere informatie en overleg over de besteding van de f 750 mln, en
in een nadere analyse van het beleid tot 2000 dat in de praktijk nog deels
effect moet sorteren. 4Welke concrete initiatieven gaat de regering tijdens het EU-voorzitterschap
nemen om voortgang te brengen in de discussie over de regulerende energieheffing,
verhoging van de minimum-accijnzen op motorbrandstoffen, efficiency-standaarden
voor apparatuur etc.? (blz. 9). Over initiatieven tijdens het Nederlands voorzitterschap zult u in een
notitie door de regering geïnformeerd worden. De op pagina 9 geformuleerde
inzet wordt overigens in paragraaf 3.3.1. verder uitgewerkt. 5Nederland heeft met enkele andere landen binnen de EU initiatieven
genomen ten aanzien van een Europese energie/CO2-heffing. Is er
op dit punt inmiddels voortgang te melden? (blz. 9).Er is op dit moment geen voortgang te melden. De Finse milieuminister
heeft wel ministers van milieu en fiscale zaken uit negen Europese landen
uitgenodigd voor een overleg in Helsinki in november. Dit overleg zal dienen
om de discussie inzake nationale energie/CO2-heffingen die in januari
jl. in Den Haag heeft plaatsgevonden, voort te zetten.In dit kader is tevens van belang dat de Commissie, blijkens het door
Europees Commissaris Monti gepresenteerde discussie-paper «Belastingheffing
in de Europese Unie», een nadere studie zal verrichten naar een nieuwe
benadering van de belastingheffing op energieproducten, waardoor zal kunnen
worden bijgedragen tot de vermindering van CO2-emissies. 6Internationaal is afgesproken dat de resultaten van Joint Implementation
tot het jaar 2000 niet zullen meetellen voor de eigen binnenlandse reductie
doelstelling. Een en ander is ook ter sprake gekomen bij de algemene beschouwingen
bij de begroting voor 1997. Zal Nederland hieraan vasthouden? (blz. 11).Voor het realiseren van de huidige doelstellingen uit het Klimaatverdrag
voor 2000 zal Joint Implementation (JI) niet worden gehanteerd conform afspraken
gemaakt in EU-verband. Tussen 1997 en 1999 vindt een proeffase plaats waarin
geen sprake is van creditering van JI tegen nationale emissies. Naar verwachting
wordt uiterlijk in 2000 een besluit genomen over de definitieve rol van JI.
Op dat moment, of zoveel eerder als beleidsmatig mogelijk, zal worden beslist
op welke wijze Nederland JI zal inzetten voor het bereiken van zijn emissiedoelstellingen,
daarbij rekening houdend met internationale afspraken. 7Wat wordt bedoeld met de zinsnede «als internationale omstandigheden
dit toelaten»? Op welke mogelijke belemmerende ontwikkelingen wordt
hier gedoeld? (blz. 12).De in de vraag genoemde zinsnede is een voorwaarde bij de stabilisatie
van de CO2-uitstoot na het jaar 2000 op het niveau van de doelstelling
voor 2000. Deze voorwaarde houdt in dat indien de andere landen feitelijk
zouden afzien van het voeren van klimaatbeleid na 2000 en hun emissies ongecontroleerd
zouden laten toenemen, het dan voor Nederland moeilijk zal worden eenzijdig
aan de doelstelling vast te houden . 8Waarom hangt Joint Implementation geheel af van internationale afspraken?
Heeft Nederland geen eigen mogelijkheden om bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen
te ondersteunen in Oost-Europese landen? Hoe is dit te rijmen met het op de
bladzijden 60 en 61 gemelde initiatief? (blz. 13 en 53).Met betrekking tot JI is, conform de afspraken in EU verband, afgesproken
dat dit instrument niet zal worden gebruikt voor het realiseren van de huidige
doelstellingen uit het Klimaatverdrag. Tijdens de eerste Conferentie
van de Partijen in Berlijn (maart 1995) is afgesproken dat er een proefperiode
voor JI geldt tot 2000. Gedurende de proefperiode is geen sprake van «internationale»
creditering (onder het verdrag) van JI tegen nationale emissies.In het proefprojectenprogramma JI is tot 2000 f 36 mln. uitgetrokken
voor projecten in Centraal- en Oost-Europa. Daarbij is sprake van overdracht
van technologie door Nederlandse bedrijven. Dit bedrag is additioneel t.o.v.
de middelen die beschikbaar zijn voor energiegerelateerde projecten die in
het kader van het Programma Samenwerking Oost-Europa worden uitgevoerd. Ook
hier is sprake van overdracht van technologie. 9Hoe verhoudt de uitleg van artikel 2 van het Klimaatverdrag zich
met het voorzorgbeginsel, genoemd door de tijdelijke commissie Klimaatverandering
en in artikel 15 van het zelfde verdrag? (blz. 26).Artikel 2 van het Klimaatverdrag is voor de regering het vertrekpunt voor
het bepalen van de grenzen van het economisch en ecologisch aanvaardbaar handelen.
De voorzorgbenadering heeft betrekking op het uitwerken van deze normatieve
kaders in concrete voorzorgsmaatregelen. Deze voorzorgbenadering is impliciet
reeds deel van het Nederlandse klimaatbeleid gezien de uitwerking gegeven
in hoofdstuk 3 en 4 van de Vervolgnota. 10De regering stelt dat bij het vaststellen van een wereldwijd reductietempo
rekening dient te worden gehouden met hetgeen technisch/economisch haalbaar
is. Acht de regering het voorstelbaar dat uit economische overwegingen een
beleid wordt vastgesteld dat ex-ante neerkomt op een emissie boven de «safe
landing corridor»? Zo nee, kan de bovengrens van de corridor dus beschouwd
worden als een absolute bovengrens voor de beleidsruimte? Vanuit het klimaatprobleem
zouden de Annex-1 landen hun emissies moeten stabiliseren of tot nul reduceren.
Gaat de regering er derhalve van uit dat behalve Nederland ook alle andere
Annex-1 landen ten minste stabiliseren of dat het klimaatprobleem onoplosbaar
is? (blz. 29).Het is voorstelbaar, maar niet wenselijk dat een beleid wordt gevoerd
dat ex-ante leidt tot een emissie boven de «safe-landing» corridor.
Het is de bedoeling dat de mondiale broeikasgasemissies ook op de (zeer) lange
termijn niet leiden tot overschrijding van de aanvaardbare mondiale doelstellingen
en ecologische grenswaarden . Dit betekent dat voor de Annex-1-landen in de
periode 2000–2020 de emissiebeleidsruimte beperkt is, mede gezien de
verwachte emissiegroei van ontwikkelingslanden. Een exacte bovengrens voor
de beleidsruimte van de Annex-1-landen is niet te geven; de «safe-landing-corridor»
is een rekenvoorbeeld op grond van modeluitkomsten, die met onzekerheden omgeven
zijn. De regering concludeert wel, op grond van de in hoofdstuk 2 aangegeven
kwantitatieve en normatieve overwegingen, dat een reductie van de broeikasgasemissies
van 1 à 2 % per jaar in de Annex-1-landen gezamenlijk nodig is om binnen
die ecologisch aanvaardbare grenzen te blijven. Stabilisatie is al een verplichting
voor alle Annex-1-landen. De regering acht het mogelijk dat de Annex-1-landen
hun broeikasgasemissies ten minste stabiliseren en beschouwt het klimaatprobleem
niet als onoplosbaar. 11Als vertrekpunt voor het broeikasbeleid wordt het jaar 2000 genoemd.
Onlangs is bekend geworden dat reeds nu een CO2- toename van 7%
in het jaar 2000 valt te vrezen. Wordt nog steeds vastgehouden
aan de aanvankelijke doelstelling? En als dat niet lukt, welke gevolgen heeft
dit voor genoemd vertrekpunt en het uiteindelijk resultaat? (blz. 29).De NMP-doelstelling voor CO2 in 2000 is nog steeds geldig.
Verwezen wordt voorts naar de beantwoording van vraag 3. 12Ziet de regering de gestelde randvoorwaarden ook in overeenstemming
met het Slotakkoord van de tijdelijke commissie Klimaatverandering? (blz.
29).Ja. 13Kan, tegen de achtergrond van de stand van zaken met betrekking tot
de uitvoering van de verdragsverplichtingen, in beginsel al een groep van
zes «like-minded» landen worden samengesteld, zoals bedoeld in
de brief van 5 maart 1996? (blz. 33).Nee, een groep van zes «like-minded countries» zoals bedoeld
in de brief van 5 maart 1996, kan nu niet worden samengesteld. Overigens verloopt
de discussie in de EU dusdanig redelijk dat een terugval op vorming van een
subgroep hopelijk niet nodig zal zijn. 14Is denkbaar dat – omgekeerd aan hetgeen wordt opgemerkt –
het achterwege laten van maatregelen ter bestrijding van klimaatverandering
een aanleiding gaat vormen om de handel te beperken? Hoe staat de regering
tegenover zo'n gedachte? Valt de gedachte in te brengen in de lopende discussie
in WTO-verband over handel en milieu? (blz. 33).Uitgangspunt is dat maatregelen ter bestrijding van klimaatverandering
zoveel mogelijk in multilateraal verband genomen worden. Ter uitvoering van
de doelstellingen van het Klimaatverdrag kan de inzet van multilateraal overeengekomen
handelsmaatregelen nodig zijn, als onderdeel van een breder pakket van maatregelen.
Het uitblijven van overeenstemming over de inzet van dergelijke handelsinstrumenten
vergroot het risico op het gebruik van unilaterale, eenzijdige handelsmaatregelen.
Dit is dan ook een van de redenen waarom Nederland zich sterk maakt voor enerzijds
een multilaterale aanpak voor het bestrijden van mondiale milieuproblemen
en het anderzijds trachten free-rider-gedrag zoveel mogelijk te beperken.
Een dergelijke argumentatie vormt reeds onderdeel van de lopende discussie
in WTO-verband over handel en milieu. 15Kan een overzicht worden gegeven van de energieprijzen in Nederland
(na belasting) ten opzichte van de prijzen in andere Europese landen? (blz.
34). Overzicht van energieprijzen in 1995 (incl. belastingen
en heffingen) NB: de regulerende energieheffing is pas in 1996 van kracht
geworden.  industrie
gas (ct/m3)industrie elektriciteit (ct/kWh)huishoudens
gas (ct/m3)huishoudens elektriciteit (ct/kWh)transport
Euro loodvrij (ct/liter) België20,99,5172,5128,31167Denemarkenn.b.11,1102,233,685 Frankrijk21,018,5167,9124,21181Duitsland27,3114,8164,5128,711551Nederland17,511,353,221,9190 Verenigd
Koninkrijk18,7110,942,6119,811381Zwedenn.b.6,6n.b.15,5169 OESO Europa22,511,9154,7122,91n.b.1 prijs in 1994 n.b. = niet beschikbaar bron: IEA (1996) Energy
Prices and Taxes Overzicht van energieprijzen in 1995; index Nederland
= 100  industrie
gas (ct/m3)industrie elektriciteit (ct/kWh)huishoudens
gas (ct/m3)huishoudens elektriciteit (ct/kWh)verkeer
Euro loodvrij (ct/liter) België119,484,31136,51129,4187,9Denemarkenn.b.98,6192,1153,744,9 Frankrijk119,6175,71127,61110,3195,6 Duitsland156,01131,41121,2
1130,9181,51Nederland100,0100,0100,0100,0100,0Verenigd Koninkrijk106,5197,380,119
0,4172,61Zwedenn.b.58,6n.b.70,689,3OESO Europa128,5105,71102,71104,41n.b.1 prijs in 1994 bron: IEA (1996) Energy Prices and Taxes 16Welke mogelijke criteria noemt het IPCC-rapport met betrekking tot
de kostenverdeling tussen generaties? (blz. 35).De vraag heeft betrekking op het onderdeel «intertemporal equity
and discounting» uit het IPCC-rapport van Working Group III («Climate
Change 1995: Economic and Social Dimensions of Climate Change). Daarin worden
de volgende criteria, die betrekking hebben op de kostenverdeling tussen de
generaties, bediscussieerd:1) het instandhouden van milieu-voorraden voor toekomstige generaties,
op basis van het beginsel van «sustainable development».2) Het toekennen van een bepaalde waarde aan de discontovoet (tijdvoorkeur-snelheid
in procenten per jaar), waarmee economische effecten op de lange termijn worden
afgewogen tegen die op de korte termijn.Daarin zijn twee benaderingen te onderscheiden:a) disconteren van de consumptie van toekomstige generaties.De discontovoet is dan de som van «social rate of time preference»
(ongeduld) en een maat voor de snelheid van de welvaartstoename: mondiaal
tussen 0,5 en 3 % per jaar.b) disconteren op grond van de rentabiliteit van investeringen. Deze discontovoet
bedraagt: 3–6% reëel voor de lange-termijn risico-vrije publieke
investeringen, en aanzienlijk meer voor commerciële en private investeringen. Uit het IPCC-rapport blijkt dat onder de economen geen eenstemmigheid
is over de juistheid en algemene toepasbaarheid van de genoemde criteria,
in het licht van de klimaatproblematiek en de grote regionale welvaartsverschillen. 17Hoe beoordeelt de regering het door Nederland onverhoopt niet halen
van de 3% doelstelling in 2000 in relatie tot de extra ruimte die zuidelijk
Europese landen daardoor zou worden ontnomen? (blz. 35).De huidige stabilisatiedoelstelling voor de EU als geheel wordt ingevuld
met een optelsom die bestaat uit de inspanningen van verschillende lidstaten
en die voorziet in emissietoename bij de zuidelijke lidstaten. In het algemeen
ontwikkelt de emissie van de noordelijke lidstaten zich eerder in een ongunstige
richting terwijl deels in de zuidelijke lidstaten de emissie minder snel stijgt
dan aan het begin van de jaren 1990 werd verwacht. De zuidelijke lidstaten
wordt dus geen ruimte voor groei ontnomen. Het is dus vooral een tegenvallende
ontwikkeling in de noordelijke lidstaten, waaronder Nederland, die van invloed
is op de doelstelling van de Unie als geheel. 18Wordt in punt 2.4 een strategie gekozen die kan worden geduid als
«eerst de anderen, dan wij...»? En als dat niet het geval is,
hoe moet de zinsnede waarin wordt gesproken over «het niet nu al beslissen
over volgende stappen maar beleid voorbereiden op verdere reducties van landen
gezamenlijk..» dan worden verstaan? (blz. 35).Nee, het is zeker niet de bedoeling een «eerst anderen, dan wij»
strategie te kiezen. Deze passage heeft betrekking op het indekken tegen verschillende
mogelijke ontwikkelingen (anticiperen). Een zodanige balans moet worden gevonden
dat, indien inderdaad internationaal stringent reductiebeleid wordt afgesproken,
Nederland daarop optimaal is voorbereid (voorsprong), terwijl als een veel
beperkter ambitieniveau wordt afgesproken, het «anticiperen» geen
onnodig negatieve consequenties heeft voor de Nederlandse (concurrentie-)positie.
In het kader van de verkenningen (blz. 80/81) zal daarom onder andere nadrukkelijk
worden gekeken naar maatregelen voortvloeiende uit de reductie-afspraken die
bijvoorbeeld door nieuwe technologie Nederland een (concurrentie)voordeel
opleveren en niet alleen naar negatieve gevolgen. 19De regering noemt als één van de uitgangspunten dat
kosten die gemaakt worden ten gevolge van emissiereductie niet mogen leiden
tot verslechtering van de concurrentiekracht en werkgelegenheid in Nederland.
Valt dit uitgangspunt in zijn algemeenheid wel te hanteren zonder te vervallen
in eindeloos uitstel? Moet dit uitgangspunt niet mede worden beschouwd op
een tijdas, zodanig dat tijdelijke verslechtering aanvaardbaar is tegen de
verwachting van toekomstige voordelen? Hoe beoordeelt de regering in dit verband
de opvatting van het CPB, dat het compenseren van heffingen aan de getroffen
sectoren allesbehalve vanzelfsprekend is (Economie en milieu: op zoek naar
duurzaamheid, 1996)? (blz. 36).Het is zeker niet de bedoeling dat het genoemde uitgangspunt leidt tot
eindeloos uitstel van maatregelen. Het bewuste uitgangspunt is goed te hanteren,
maar dan wel in de context van de overige genoemde uitgangspunten voor het
nationale klimaatbeleid: kosteneffectiviteit, uitvoerbaarheid, rechtvaardigheid,
bestuurlijke effectiviteit en de realistische inschatting van de mogelijkheden
van R&D. Vooral is het van belang dat de nationale emissiereductiemaatregelen
passen in de te maken internationale afspraken onder het Protocol onder het
Klimaatverdrag.Een (al of niet) tijdelijke verslechtering van concurrentiekracht en werkgelegenheid
kan daarmee in Nederland als geheel in principe worden vermeden. De regering
beoordeelt de geciteerde opvattingen van het CPB als zijnde niet in strijd
met het uitgangspunt over behoud van concurrentiekracht en werkgelegenheid. 20Kunnen de conclusies met betrekking tot de Nederlandse inzet, en
met name de kritische opstelling tegenover landen die hun stabilisatieverplichting
(nog) niet zijn nagekomen, onverminderd van kracht blijven tegen de achtergrond
van de laatst bekende cijfers over de CO2-emissies in Nederland
over de periode 1990–1995? Boet de Nederlandse opstelling aan geloofwaardigheid
in naar aanleiding van de nieuwe cijfers? (blz. 37).De nieuwste cijfers over tegenvallende ontwikkelingen in de periode 1990–1995
met betrekking tot de CO2-emissies hebben recent (mede) geleid
tot een substantiële extra inzet van middelen (f 750 mln.) om de
CO2-emissies tegen te gaan. Gewezen zij tevens op het overzicht
van andere beleidsintensiveringen (sedert sept. 1995) in de brief over genoemde
f 750 mln van 16 september j.l (paragraaf 5). De regering meent dat hierdoor
Nederland, internationaal, niet aan geloofwaardigheid inboet; immers, een
land wordt ook beoordeeld op de feitelijke inspanningen in eigen land. 21Hoeveel procent van het reductiepotentieel is naar schatting geheel
of vrijwel kosteloos te realiseren door informatie en voorlichting? (blz.
37).Informatievoorziening en voorlichting zijn doorgaans ondersteunende beleidsinstrumenten
die in combinatie met andere instrumenten worden gebruikt. Het is daarom niet
goed mogelijk om aan voorlichting en informatie een afzonderlijk reductiepercentage
toe te kennen. 22Als de concrete Nederlandse bijdrage voor reducties wordt bepaald
op basis van de uitkomst van internationale onderhandelingen, welke positie
kiest Nederland dan zelf in die onderhandelingen en is de in deze paragraaf
verwoordde terughoudendheid niet een slecht uitgangspunt voor die onderhandelingen?
(blz. 37).De Nederlandse positie is zeker niet terughoudend. De inzet van Nederland
is een reductie van 1 à 2% per jaar door de industrielanden gezamenlijk,
ingevuld op basis van concrete afspraken over beleid. Internationaal wordt
dit gezien als ambitieus. De internationale strategie die Nederland hiertoe
voor ogen heeft staat beschreven in hoofdstuk 3 van de Vervolgnota Klimaatverandering. 23Welke betekenis moet worden gegeven aan de «waarschuwing»
dat niet valt uit te sluiten dat, ingeval de landen de facto kiezen voor een
«ieder voor zich»-politiek, Nederland de stabilisatiedoelstellingen
loslaat? Zijn er signalen dat dit inderdaad het geval zal zijn? Onder welke
voorwaarden zal Nederland de stabilisatiedoelstellingen loslaten? (blz. 38).Geen enkel land kan het klimaatprobleem alleen oplossen. Internationale
afspraken zijn daartoe onontbeerlijk. Er zijn op dit moment geen signalen
dat landen de stabilisatiedoelstelling willen loslaten.Zie ook het antwoord op vraag 7. 24Kunnen de Nederlandse emissiecijfers van CO2, methaan
en N2O worden geactualiseerd, mede in verhouding tot de gemiddelde
uitstoot per hoofd van de wereldbevolking? (blz. 41).De hierna volgende gegevens over 1995 zijn gebaseerd op voorlopige schattingen.
In de wereldwijde emissiegegevens zijn over het algemeen de onzekerheden groter
dan in de Nederlandse emissiegegevens. De conclusies die hierna volgen moeten
in dit licht beschouwd worden.De uitstoot van CO2, methaan en N2O in Nederland
bedroeg in 1995 ca. 226 MtonCO2-equivalent (op grond van Milieubalans
'96). Dit is naar schatting ca. 0,7% van de wereldwijde emissie. Het Nederlandse
aandeel lijkt daarmee in 1995 iets hoger dan in 1990 aangezien de groei in
broeikasgasuitstoot in de periode 1990–1995 in Nederland groter was
(naar schatting ca. 6%) dan die wereldwijd (naar schatting ca. 2%). Per hoofd
bedroeg de totale Nederlandse uitstoot in 1995 14,6 tonCO2-eq./hoofd.
De wereldwijde uitstoot per hoofd lijkt als gevolge van de bevolkingsgroei
in 1995 licht gedaald ten opzichte van 1990. 25Speelt in het onderdeel kosteneffectiviteit mee de in het algemeen
door het bedrijfsleven gehanteerde terugverdientijd?Zo ja, welke termijn hanteert men hierbij? (blz. 43).Door het bedrijfsleven gehanteerde terugverdientijden zijn niet expliciet
aan de orde gesteld in de genoemde algemene criteria voor beoordeling van
de protocol-opties. Verwacht wordt dat terugverdientijden te zijner tijd wel
een rol gaan spelen bij de uitwerking van de protocol-opties. 26Kan een overzicht worden gegeven van de steun die Nederland verleent
aan onderzoek en toepassing van energiezuinige technologie in ontwikkelingslanden?
(blz. 52).Een nauwkeurig overzicht van de steun aan «energiezuinige technologie»
kan niet gegeven worden omdat de terminologie «energiezuinige technologie»
geen discriminerende categorie is. Wel is het mogelijk om een overzicht te
geven van de OS-steun aan conventionele energie, duurzame energie en algemeen
energiebeleid. Zie daartoe bijgevoegde tabel.In de periode 1990–1995 is door Ontwikkelingssamenwerking ruim 800
miljoen gulden aan energieprojecten besteed. Er worden 297 projecten uitgevoerd.  1985–19901990–1995Aantal projecten (%)Aandeel
uitgaven (%)Aantal projecten (%)Aandeel uitgevan (%) Conventioneel25,770,820,251,3Duurzaam55,525,249,828,1 Algemeen18,84,029,920,5De uitgaven voor duurzame energie (99 projecten), brandhout (51 projecten)
en energiebesparing (46 projecten) beliepen 28,1% van het totale OS energiebudget.Er is een duidelijke verschuiving waar te nemen naar de categorie «algemeen».
Dit betekent toenemende ondersteuning voor capaciteitsopbouw
in ontwikkelingslanden welke het doel van duurzame energievoorziening dichterbij
brengt. 27Waarom zet Nederland niet in op brandstofverbruik voor benzine-auto's
van 3 liter op 100 km. Bekend is immers dat dit soort motoren inmiddels ontwikkeld
zijn? (blz. 54).Voor de Nederlandse inzet op communautair niveau was het hanteren van
een «drie-liter-auto» als gemiddelde norm voor alle nieuwe personenauto's
duidelijk een brug te ver. Zoals eerder aan de Kamer bericht was het daar
bereikte compromis over een CO2-doelstelling van 120 gram/km (overeenkomend
met een verbruik van 5 liter per 100 km) absoluut het maximum haalbare. Zelfs
is daarbij nog de kanttekening gemaakt dat wat betreft de geformuleerde einddatum
een uitloop naar maximaal 2010 mogelijk is. Complicerende factoren die een
goede afspraak op internationaal niveau vooralsnog in de weg staan zijn de
concurrentiepositie van een aantal autofabrikanten (met name fabrikanten van
zwaardere personenauto's) en de bereidheid van consumenten tot de aanschaf
van zuiniger auto's (die meestal minder vermogen hebben, minder luxe zijn
uitgevoerd en lichter en kleiner zijn). Diverse Lid Staten van de EU willen
daarom een terughoudend beleid voeren. 28Blijft het draagvlak voor vrijwillige afspraken met het bedrijfsleven
ook groter naarmate de duurdere maatregelen in beeld komen en de pijn dus
gaat toenemen? Op welk moment zullen beleidsdoelstellingen niet meer gerealiseerd
kunnen worden met vrijwillige afspraken? (blz. 55).De Nederlandse ervaringen met zelfregulering (onder andere meerjarenafspraken
over energiebesparing) zijn positief. Voor deze benadering bestaat, internationaal
gezien, veel waardering. In de Derde Energienota is aangegeven dat deze koers
ook na 2000, wanneer de eerste cyclus van meerjaren afspraken (MJAs) is afgelopen,
wordt vastgehouden. Dan zal naast energiebesparing op het eindverbruik en
de inzet van WKK technologie-ontwikkeling, recycling en minder materiaalgebruik
extra aandacht krijgen. De inzet van het instrument van zelfregulering en
de ontwikkelde structuur van partnership tussen bedrijfsleven en overheid
geven juist maximale kansen voor een goed draagvlak voor toekomstige maatregelen
die verdere inspanningen vergen, er van uitgaande dat er rekening wordt gehouden
met overwegingen van internationale cocurrentie. Ook voor die situatie geeft
het bedrijfsleven blijk van een grote voorkeur voor het instrument van meerjarenafspraken. 29Welke hoogte hebben de energie/CO2-heffingen in België,
Denemarken, Finland, Zweden en Oostenrijk? (blz. 55).Onderstaande tabel geeft de hoogte van de heffingen per 1 januari 1996
weer, met uitzondering van Oostenrijk waar de heffing pas op 1 juni in werking
is getreden:  nationale
valutaguldens België  huishoudens, aardgasBfr
0,01367/MJ0,0007 laagspanningselektriciteitBfr
0,055/kWh0,003    Denemarken  huishoudensDkr
600/ton CO2175,2 ondernemingen, ruimteverwarmingDkr
200/ton CO258,4 ondernemingen, lichte
processenDkr 50/ton CO214,6 ondernemingen,
zware processenDkr 5/ton CO21,46    Finland  fossiele brandstoffenFmk 38,30/ton CO214,36elektriciteitFmk 0,0035/kWh0,0013    Oostenrijk  aardgasOs 0,60/m30,095 elektriciteitOs
0,10/kWh0,0159    Zweden  huishoudens en
dienstensectorSkr 370/ton CO295,46 industrieSkr
92,5/ton CO223,87Opgemerkt dient te worden dat deze energie CO2-heffingen onderling
niet goed te vergelijken zijn. Randcondities en uitvoeringsmodaliteiten verschillen
aanzienlijk tussen de landen. Zo kunnen bijvoorbeeld ondernemingen in Denemarken
die een overeenkomst met de overheid inzake energiebesparing nakomen, een
gedeeltelijke teruggaaf krijgen van de heffing op in zware processen gebruikte
energie. Ook de verhouding tot andere belastingen op energieprodukten zoals
de accijnzen op minerale oliën verschilt in de genoemde landen. Een uitgebreid
overzicht van belastingen op energie in de genoemde landen is te vinden in
een achtergronddocument dat werd voorbereid ten behoeve van een informeel
overleg van milieuministers in Den Haag in januari 1996. Het document, «A
Comparison of Taxes on Energy in Eight European Countries», is per brief
d.d. 27 februari 1996 door de Minister van VROM aan de Voorzitter van de Vaste
Commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van
de Tweede Kamer gestuurd. 30Is het waar dat het aandeel van de sector verkeer en vervoer in de
emissie van CO2 toeneemt? Hoe zijn de verwachtingen voor de komende
decennia tot 2010 of 2020 als de mobiliteitsemissies, zoals verwacht, blijven
stijgen en die van andere sectoren dalen? (blz. 56).Het antwoord op deze vraag beperkt zich tot het wegverkeer. (Het wegverkeer
is verantwoordelijk voor ca 90% van de Nederlandse verkeersemissies van CO2; naar vewachting zal dit percentage de komende 10–15 jaar weinig
verandering ondergaan).Het aandeel van het wegverkeer in de Nederlandse CO2-emissie
vertoont beschouwd over de periode 1985–2010 een nagenoeg constant beeld,
en bedraagt 14–15%.De cijfers voor de toekomst (ijkpunten 2000 en 2010) zijn daarbij gebaseerd
op onder meer de vooronderstelling dat al het ingezette en voorgenomen beleid
ook werkelijk gerealiseerd wordt. Voor 2000 is aangesloten bij de CO2-brief van september 1995; voor 2010 is uitgegaan van recente prognoses
voor het wegverkeer, en van de Vervolgnota Klimaatverandering waarin voor
het beleid na 2000 wordt ingezet op stabilisatie van de CO2-emissie
na 2000 op het niveau van 2000.Over de periode na 2010 kan geen uitspraak worden gedaan. De veronderstelling
dat de mobiliteitsemissies op lange termijn blijven stijgen, hoeft niet juist
te zijn. De laatste prognoses laten zien dat het mogelijk is de CO2-emissies
door het wegverkeer in 2010 te stabiliseren ten opzichte van 1994. 31Wanneer valt een definitief kabinetsstandpunt te verwachten over
de mogelijkheden en de wenselijkheid van energie uit biomassa, waaronder energieteelt?
(blz. 57).Een nadere onderbouwing en uitwerking van het beleid ter bevordering van
de inzet van duurzame energie, waaronder biomassa en energieteelt, zal worden
gegeven in het Actieprogramma Duurzame Energie, die de minister van Economische
Zaken eind dit jaar voornemens is naar de Kamer te sturen. 32In hoeverre bestaat er een kans dat, indien Joint Implementation
in de toekomst wordt erkend in het kader van reductieverplichtingen, industrielanden
gaan concurreren om relatief goedkope reducties in Centraal- en Oost-Europa
en in ontwikkelingslanden? Acht de regering dit een wenselijke ontwikkeling?
(blz. 60).De kans dat industrielanden gaan concurreren om relatief goedkope reducties
in Centraal en Oost-Europa, indien JI internationaal erkend wordt in het kader
van reductieverplichtingen, is reëel aanwezig. Hierdoor zou een niet
onaanzienlijke overdracht van middelen en technologieën op het gebied
van onder andere energiebesparing en efficiënte (duurzame) opwekking
van energie tot stand komen. De regering acht zo'n ontwikkeling zeer wenselijk
vanuit het oogpunt van een mondiale bestrijding van broeikasgassen. Zo'n ontwikkeling
is ook wenselijk omdat daardoor de cohesie binnen de Annex-1-landen wordt
versterkt. Enerzijds zullen de industrielanden na 2000 tot verdere reductie
van emissies (in het buitenland) willen gaan; anderzijds zullen de landen
in Centraal en Oost-Europa eerder geneigd zijn om toekomstige afspraken in
een protocol onder het Klimaatverdrag te onderschrijven. 33Kan een overzicht worden gegeven van het gebruik van de middelen
die voor «groen beleggen» ter beschikking stonden. Is dit bedrag
inmiddels opgebruikt? (blz. 61).Groen Beleggen (Regeling groenprojecten) staat op dit moment slechts open
voor projecten die gelegen zijn in Nederland. Er is een groeiend beslag geraamd.
De raming gaat er vanuit dat in 1995 het beslag f 5 miljoen aan
gederfde belastinginkomsten zou bedragen en in 1998 f 22,5 miljoen.
In de hieropvolgende jaren is een stabilisatie voorzien.Thans werden reeds meer dan 120 projecten onder de regeling gebracht waarmee
een totaal investeringsbedrag van f 670 mln is gemoeid. Bij de investeringen
ligt het accent op duurzame energie (vooral wind) en energiebesparing. Hiermee
is het geraamde bedrag nog niet bereikt. Inmiddels werd voor meer dan f 1500
miljoen aan projecten voorgelegd. Het is niet duidelijk tot welk beroep op
de faciliteit dit zal leiden. De verwachting is dat binnen de regeling spoedig
het geraamde beslag zal worden bereikt. 34Is de gestelde CO2-doelstelling van de Vervolgnota Klimaatverandering
in overeenstemming te brengen met de genoemde doelstelling van de tijdelijke
commissie Klimaatverandering? Waar komen de verschillen vandaan? Zijn beide
doelstellingen realistisch? (blz. 66).De Klimaatcommissie heeft geen doelstelling genoemd die vergelijkbaar
is met de CO2-doelstelling van de Vervolgnota Klimaatverandering.
De uitspraken van de Kamercommissie over CO2 (p. 130 van het
Kameronderzoek Klimaatverandering) acht de regering niet strijdig met de doelstelling
in de Vervolgnota. 35Kan de stelling dat «voor energiebesparing en duurzame energie
met de Derde Energienota het maximale is gedaan» nader worden toegelicht?
Wil de regering hiermee zeggen dat er geen andere maatregelen denkbaar c.q.
haalbaar zijn om deze opties verder te stimuleren? Deelt de regering de mening
dat deze stelling niet houdbaar is, gezien de beschikbaarheid van tal van
instrumenten die thans nog niet benut worden en die wel degelijk binnen de
huidige randvoorwaarden mogelijk zijn (zoals bijvoorbeeld de fiscale voorstellen
van de commissie Van de Vaart, wettelijke energieprestatienormen of een verplicht
aandeel duurzame energie voor electriciteitsproducenten)? (blz. 73).Met deze stelling wordt uitgedrukt dat der regering, in overleg met de
Kamer, zijn inzet inzake energiebesparing en duurzame energie heeft bepaald.
Deze wordt als ambitieus beoordeeld en een verdere discussie of er theoretisch
meer of minder zou kunnen lijkt nu weinig vruchtbaar. In die zin is de inzet
maximaal. In beginsel zijn er uiteraard altijd extra instrumenten denkbaar.
Overigens worden zowel fiscale instrumenten, als een verdergaande EPN, als
een verplicht aandeel duurzame energie, indien anderszins de doelstelling
van 10% niet wordt gehaald, in de Derde Energienota reeds genoemd. 36Betekent de hier gemaakte som dat, indien de overheid de bedrijfseconomisch
onrendabele top van 19,4 miljard gulden zou financieren, bijvoorbeeld tot
2017 1 miljard gulden per jaar, dat het gestelde doel van 2% reductie per
jaar wordt gehaald? (blz. 74).Niet zonder meer. De onrendabele top heeft alleen betrekking op besparing
en duurzame energie, terwijl de 2 % ook betrekking heeft op andere optieclusters
van tabel 4.1 (p. 72). Of de potentiële reductie van 2% per jaar verder
dan daadwerkelijk tot stand zou komen, zou dan ook nog afhangen van: het al
of niet tot stand komen van afspraken in internationaal verband, de gekozen
inzet van beleidsinstrumenten, het in de praktijk te realiseren tempo van
implementatie der maatregelen, de hoogte van de transactie- en implementatiekosten
en andere beperkende factoren genoemd op pag. 73. De in de Vervolgnota aangekondigde
verkenningen (p. 80–81) zullen aangeven hoe de belemmeringen bij het
realiseren van het reductiepotentieel kunnen worden weggenomen. 37Ziet de regering een kans voor het instrument «verhandelbare
emissierechten» bij het vaststellen van een internationale reductiedoelstelling?
(blz. 75).In de Vervolgnota (zie blz. 60) is aangegeven dat in het kader van de
lopende protocolonderhandelingen Nederland een voorstander is om Joint Implementation
tussen Annex I-partijen toe te staan bij de realisatie van toekomstige verdergaande
verplichtingen. In het internationale onderhandelingsproces blijkt inmiddels
een toenemende belangstelling bij Annex-1-landen om in het protocol een systeem
van verhandelbare emissierechten op te nemen teneinde een kosteneffectieve
uitvoering van de protocolverplichtingen mogelijk te maken. Hoewel een dergelijk
systeem nog uitgewerkt moet worden, staat de regering op zich positief ten
opzichte van een internationaal systeem van verhandelbare emissierechten binnen
de groep van Annex-1-landen. 38De CO2-uitstoot van een WKK-centrale is slechts 15% van
de uitstoot van een kolencentrale per Kwh geproduceerde elektriciteit. Moet
aan deze constatering – tegen de achtergrond van het bij lange na niet
dreigen te halen van de CO2-doelstelling voor 2000 – niet
de conclusie verbonden worden dat:– oud kolenvermogen gesloten moet worden;– het moratorium op WKK moet worden opgeheven. (blz. 76 en
77).Het verschil in CO2-uitstoot is minder groot dan gesuggereerd.
In de milieu-effectrapportrapportage bij het Tweede Structuurschema Elektriciteitsvoorziening
is berekend dat de CO2-uitstoot per kWh van gasgestookte WKK ongeveer
50% is van die van een kolencentrale. Wordt ook de warmtebenutting van de
WKK-centrale verdisconteerd, dan wordt dit percentage 30–40% afhankelijk
van de toepassing.Twee jaar geleden besloot de energiesector om gedurende een half jaar
een moratorium in te stellen voor nieuw WKK-vermogen: een bezinningsperiode
om tot afspraken te komen om een te grote overcapaciteit in de elektriciteitsvoorziening
te voorkomen. Deze afspraken leidden tot vermindering van de plannen voor
nieuw centraal vermogen en temporisering van WKK-investeringen. Sindsdien
is er geen moratorium meer. Ook volgens het getemporiseerde schema komt er
nog steeds veel WKK bij: vanaf nu nog minstens 2500 MW, waarmee de NMP2-doelstelling
van 8000 MW in het jaar 2000 zeker wordt gehaald. In de nieuwe electriciteitsmarkt
ligt dat niet anders.Versnelling van WKK-investeringen heeft slechts een beperkt structureel
effect op de CO2-uitstoot; immers de WKK die versneld wordt gebouwd
kan later niet meer worden gebouwd. Een structureel effect is er vooral, wanneer
zich goede WKK-mogelijkheden aandienen die verloren gaan als ze nu niet worden
benut. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen bij nieuwe industriële investeringen
en bij ernergie-infrastructuur in uitbreidingsgebieden zoals VINEX-locaties
en herstructurering van de glastuinbouw. In het recente Electriciteitsplan
is hiertoe een bandbreedte opgenomen van ruim 1000 MW aan extra mogelijkheden
voor WKK in het jaar 2000. Het is aan de energiesector om hier op in te spelen
en te bezien of hier ook gevolgen aan verbonden zijn voor het bestaande centrale
vermogen.De CO2-uitstoot van de kolencentrales is in 1995 gestegen ten
opzichte van 1994, maar t.o.v. 1990 stabiel gebleven. In de komende jaren
wordt weer een daling verwacht. Daarmee bewegen de schommelingen in de CO2-uitstoot als gevolg van de koleninzet zich binnen de ontwikkelingen
als voorzien in het NMP2.Dat neemt niet weg dat er nog meer kan worden gedaan aan reductie van
de uitstoot van kolencentrales door het benutten van de restwarmte van deze
centrales en het bijstoken van biomassa. Dit vergt wel forse infrastructurele
investeringen. Mede om die reden maar ook met het oog op genoemde infrastructurele
mogelijkheden op VINEX-locaties en bij de herstructurering van de glastuinbouw
heeft de regering in het CO2-reductieplan veel financiële
ruimte gereserveerd voor bijdragen in de energie-infrastructuur. 39In hoeverre is bij CO2-opslag in oude aardgasvelden of
aquifers sprake van een permanente oplossing? (blz. 76).Bij CO2-opslag in diepe ondergrond (uitgeputte gasvelden of
aquifers) is er in principe sprake van een permanente oplossing in die zin
dat structureel CO2-emissies naar de atmosfeer worden voorkomen.
Tenzij op termijn andere toepassingen voor CO2 worden gevonden
blijft de CO2 in de ondergrond. Elementen die bepalend
zijn voor de «permanentheid» van de oplossing zijn o.a. de kans
op vrijkomen van het CO2, het beschikbare opslagpotentiëel
en milieu- en veiligheidsaspecten.In geval van uitgeputte gasvelden is de afsluitende werking van de aardlagen
zelf over periodes van miljoenen jaren aangetoond. De kwaliteit op de langere
termijn van de noodzakelijke boorgaten en de afdichting daarvan zijn echter
niet aangetoond. Voor aquifers is een afdoende afsluitende werking van aardlagen
niet op voorhand bewezen en zal een beoordeling lokatiespecifiek plaats moeten
vinden. Voor een eerste indruk van deze afsluitende werking hebben RGD en
TNO in een recente studie gekeken naar aquifers in een ondergrond die representatief
worden geacht voor Nederland. Een modelberekening (niet gebaseerd op ter plekke
geverifiëerde aannames) laat zien dat na 10 000 jaar slechts ca.
2,5% van de gelekte CO2 via het aardoppervlak in de atmosfeer is
terecht gekomen.Wat betreft het potentieel aan opslagmogelijkheden heeft een recente analyse
van RGD/TNO aangegeven dat er technisch gesproken in Nederland voldoende grootschalige
faciliteiten aanwezig zijn.De aspecten veiligheid en milieu met name ook bij opslag op land vergen
nog nader onderzoek. Het bovengenoemde onderzoek van RGD en TNO wijst ook
op een aantal onzekere factoren en nader te bepalen randvoorwaarden voor injectie
van CO2. Aangezien deze effecten en risico's sterk kunnen verschillen
per lokatie zou ook meer inzicht in een precieze bepaling daarvan kunnen worden
verkregen in samenhang met een experimentenprogramma. 40In de nota wordt een doelstelling van 10% duurzaam voor 2020 voorgesteld.
Een wettelijk verplicht aandeel duurzame energie voor producenten van elektriciteit
kan hiervoor een garantie bieden. Overweegt u een dergelijke maatregel? (blz.
76).Zoals in de Derde Energienota (Tweede Kamer 1995–1996, 24 525,
nrs. 1–2) en in de Hoofdlijnennotitie «Stroomlijnen naar
een markt voor electriciteit van 4 juli 1996 is aangegeven, wordt overwogen
om in de nieuwe electriciteitswet de mogelijkheid op te nemen om een percentage
duurzaam bindend op te leggen ten aanzien van alle electriciteit die over
de netten getransporteerd wordt. Het Actieprogramma duurzame energie dat aan
het eind van het jaar zal worden uitgebracht, zal ingaan op de verschillende
aspecten en feitelijke mogelijkheden. 41Wordt bij de stimuleringsregeling voor Duurzaam bouwen thans ook
de utiliteitsbouw betrokken? (blz. 81).Bij de voorgenomen wijziging van de Tijdelijke stimuleringsregeling duurzaam
bouwen vindt geen uitbreiding naar de utiliteitsbouw plaats. Beleidsvoornemens
voor de utiliteitsbouw zullen, in de vorm van een plan van aanpak, rond de
jaarwisseling worden aangeboden. 42In de nota staat te lezen, dat sommige landen, juist vanwege hun
relatief lage CO2-uitstoot, moeite hebben met de huidige CO2-reductiedoelstellingen. Een en ander zou pleiten voor het formuleren
van doelstellingen in termen van (absolute) emissies per hoofd van de bevolking
of per eenheid BBP. Deelt de regering deze mening? Ziet zij kans om voor deze
benadering de komende tijd aandacht te vragen? (blz. 99).De Nota gaat in op de verschillende criteria die kunnen worden aangelegd
om de lasten van reducties op een billijke wijze te verdelen (zie Kader
3.9 op p. 49). Hiertoe behoort ook de categorisering van landen op basis van
emissies per hoofd. Hieraan kan worden toegevoegd categorisering op basis
van bijv. BNP (energie-intensiteit).De Vervolgnota Klimaatverandering stelt dat dergelijke uitgangspunten
voor het vaststellen van een internationale lastenverdeling voor Nederland
onaanvaardbaar zijn, aangezien Nederland ondanks de aanwezigheid van energie-intensieve
sectoren, juist ook in deze sectoren behoort tot de meest efficiënte
landen (p. 49). Nederland zal er daarom voor pleiten dat juist energie-efficiency
als uitgangspunt zwaar meeweegt. XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veldhuis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), vacature
CDA, M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van Gijzel
(PvdA), Verbugt (VVD), Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Poppe (SP),
Gabor (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf
(RPF), Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Klein Molekamp
(VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA) en Jeekel (D66). Plv. leden: Biesheuvel
(CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Van de Camp (CDA), Oudkerk (PvdA), Jorritsma-van
Oosten (D66), Valk (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD), Hendriks (HDRK), vacature
CD, Bijleveld-Schouten (CDA), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66),
Leerkes (Unie 55+), Van Heemst (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Ten Hoopen (CDA)
en Van 't Riet (D66).XNoot2Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), ondervoorzitter, Mateman
(CDA), Blaauw (VVD), Van der Vlies (SGP), H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder
(PvdA), Smits (CDA), Ter Veer (D66), De Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven
(CDA), Remkes (VVD), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van
Oosten (D66), De Koning (D66), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Vreeman
(PvdA), Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Van Walsem (D66) en Houda (PvdA).Plv. leden: Passtoors (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Woltjer (PvdA), Sterk (PvdA), Van Rooy (CDA), Ybema (D66), Wolters
(CDA), Lansink (CDA), Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), Meijer (Groep Nijpels),
M. B. Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Verbugt
(VVD), Klein Molekamp (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe (SP), Leerkes
(Unie 55+), Verspaget (PvdA), Adelmund (PvdA), Jeekel (D66) en Crone (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24785-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl