Duurzame ontwikkeling en beleid; Brief minister over de herziening van de Richtlijn Energieprestatie van gebouwen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138351
 2009-2010
 
 30 196
 Duurzame ontwikkeling en beleid
 
 
 
 
 Nr. 
 88
 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 30 november 2009
 
 In vervolg op mijn brieven van 1 oktober en 17 november jl.
(Kamerstuk 30 196/21 501-33, nr. 79 en Kamerstuk 30 196, nr.
87) over de herziening van de Richtlijn Energieprestatie van gebouwen (recast
EPBD), ontvangt u hierbij – mede namens de minister van Economische
Zaken en de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer –
informatie naar aanleiding van de laatste triloog van 17 november jl.
Tijdens deze vergadering van het Voorzitterschap van de Raad met het Europees
Parlement en de Europese Commissie is een principe-akkoord bereikt over de
herziening van de EPBD. In deze brief wordt u geïnformeerd over de inhoud
van dit principe-akkoord en de finale appreciatie van het kabinet.
 
 Het kabinet ziet de herziening van de EPBD-richtlijn als een voorwaarde
voor realisatie van het nationale beleid voor energiebesparing in de gebouwde
omgeving. In de onderhandelingen over het richtlijnvoorstel heeft het kabinet
voortdurend ingezet op het realiseren van een effectieve richtlijn, welke
bijdraagt aan energiebesparing en CO2-reductie in de gebouwde omgeving
tegen lagere kosten en minder regeldruk. Dit is in lijn met de positie die
Nederland inneemt als één van de koplopers in de Europese Unie
als het gaat om energiebesparing in gebouwen.
 
 Om energiebesparing in de gebouwde omgeving in Nederland verder te bevorderen,
is het cruciaal om de marktontwikkeling van energiebesparende producten te
stimuleren. Een Europees gelijk speelveld voor de aanbieders van deze producten
kan hierbij helpen. Op nationaal en Europees niveau wordt de herziening van
de EPBD, door bijvoorbeeld de isolatie-industrie, dan ook gezien als een stap
in de goede richting om dit speelveld te creëren.
 
 In de brief van 17 november zijn de Nederlandse voorstellen die door
het voorzitterschap waren verwerkt in een compromisvoorstel toegelicht. Deze
punten zijn in de laatste onderhandelingen met het Europees Parlement niet
meer in het geding gekomen. De in de brief van 17 november genoemde
openstaande punten zijn als volgt in het principe-akkoord terecht gekomen.
 Financieel instrumentarium
 In het principe-akkoord is een verwijzing naar de Richtlijn inzake verlaagde
BTW-tarieven (2009/47/EC) opgenomen als voorbeeld van een mogelijk instrument
waarmee energiebesparing bereikt zou kunnen worden. Verder worden de lidstaten
gevraagd om elke drie jaar een overzicht naar de Europese Commissie te sturen
van hun financiële en fiscale instrumenten op het gebied van energiebesparing
in de gebouwde omgeving, eventueel geïntegreerd in het nationale actieplan
voor energie-efficiëntie dat opgesteld moet worden in het kader van de
Richtlijn Energie efficiëntie en Energiediensten (2006/32/EC). De Commissie
zal dan met aanbevelingen komen in reactie op dit overzicht. Ook kan de Europese
Commissie een analyse uitbrengen over het effectieve en adequate gebruik van
de structuurfondsen. De analyse van de Europese Commissie over het financieel
en fiscaal instrumentarium kan ondersteuning bieden in de beoordeling van
de effectieve en efficiënte inzet van het fiscaal en financieel instrumentarium
en het bereiken van beleidsdoelstellingen, op nationaal of Europees niveau.
 
 In dit verband kan erop worden gewezen dat adviezen en aanbevelingen juridisch
niet verbindend zijn. Dat volgt uit artikel 288 van het EU-Werkingsverdrag.
Adviezen en aanbevelingen van de Commissie kunnen dus ook geen verplichtingen
voor lidstaten of hun fiscale autoriteiten met zich brengen. Deze nationale
fiscale autoriteiten zullen dus hoe dan ook het laatste woord hebben over
de besteding van hun algemene middelen en de effectiviteit ervan.
 Europese raamwerk voor de berekening en de toepassing
van de kostenoptimale niveaus voor de energieprestatie-eisen voor de nieuwbouw
 In het principe-akkoord is een nog te ontwikkelen Europees raamwerk voor
de berekening van kostenoptimale niveaus voor de energieprestatie-eisen in
de nieuwbouw opgenomen. De bedoeling is om deze methode te gebruiken voor
een vergelijking tussen de hoogte van de energieprestatie-eis op nationaal
niveau en de resultaten van de Europese berekening. Indien het verschil bij
vergelijking tussen de hoogte van de nationale energieprestatie-eis en de
Europese berekening groter is dan 15% moet een lidstaat hierover uitleg
geven aan de Europese Commissie.
 
 De Europese methodiek is vooral van belang voor lidstaten met een relatief
laag niveau van energieprestatie-eisen voor de nieuwbouw. Nederland hoort
bij de lidstaten met een streng eisenpakket. In het kader van de al bestaande
nationale doelstelling om te komen tot energieneutrale woningbouw in 2020
vervullen deze strenge eisen een belangrijke rol. Bovendien heeft Nederland
in de onderhandelingen bereikt dat in de richtlijn is opgenomen dat het vaststellen
van de hoogte van de energieprestatie-eisen een nationale verantwoordelijkheid
is. De subsidiariteit van de lidstaten wordt hiermee expliciet weergegeven
in het principe-akkoord als het gaat om het bepalen van energieprestatie-eisen.
Ook hebben de lidstaten veel vrijheden in het vaststellen van de parameters
die gebruikt worden voor de berekening van kostenoptimale niveaus. Deze parameters
kunnen aangepast worden aan het nationale beleid.
 De wederzijdse erkenning van nationale energielabels voor
gebouwen tussen lidstaten
 Dit punt bleek minder belangrijk dan gedacht voor het Europees Parlement.
Wederzijdse erkenning van nationale energielabels is in de laatste triloog
dan ook niet meer aan de orde geweest.
 
 Naast deze drie punten die door het Europees Parlement naar voren zijn
gebracht is er nog een aantal andere inhoudelijke onderwerpen besproken tijdens
de laatste onderhandelingen. Er is een discussie gevoerd over het begrip energiezuinige
gebouwen («very low energy building»). Het begrip is gewijzigd
in «bijna nul energiegebouw» (nearly zero energy building»).
Daarnaast is overeengekomen dat een significant deel van de energie met duurzame
bronnen zou moeten worden opgewekt. De verandering van het begrip heeft voor
Nederland géén gevolgen. Daarnaast sluit het begrip aan bij
de aanpassing die Nederland doorvoert voor de Energieprestatienorm (EPN).
Er wordt een Energienorm Maatregelen Gebiedsgericht (EMG) ontwikkeld, die
verplicht tot het opnemen van lokaal of op gebiedsniveau opgewekte duurzame
energie. Overigens is dit vanuit de Europese Richtlijn Energie uit Hernieuwbare
bronnen (2009/28/EC) ook een vereiste.
 
 Ook is er op het laatst nog gesproken over het begrip «grootschalige
renovatie». Het begrip grootschalige renovatie uit het principe-akkoord
omvat meer dan de definitie van «vernieuwbouw» zoals in het bouwbesluit
is bepaald. In de onderhandelingen heeft Nederland, met steun van onder meer
Denemarken, bewerkstelligd dat lidstaten eisen op componentenniveau mogen
vaststellen. Dit betekent dat Nederland de huidige componenteisen in het Bouwbesluit,
die van toepassing zijn op isolatie en ventilatie, zal moeten uitbreiden.
Componenteisen kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan verdere energiebesparing
in de gebouwde omgeving, vooral in de bestaande bouw. De invoering van componenteisen
kent een aantal voordelen. Ze zorgen voor minder regeldruk en er hoeven veel
minder bouwvergunningen afgegeven te worden bij renovatie ten opzichte van
het oorspronkelijke plan van de Europese Commissie.
 Conclusie
 Uw kamer is steeds kritisch geweest en vreest voor stijging van de administratieve
lasten. Op dat punt is juist grote vooruitgang geboekt. Tijdens de terugkoppeling
in het Coreper van 19 november bleek dat een overgrote meerderheid in
de Raad kon instemmen met het bereikte resultaat. Er is geen Lidstaat die
een tegenstem overweegt. Het kabinet kan op basis van de inhoud instemmen
met het bereikte principe-akkoord.
 Daarbij zijn de volgende overwegingen van doorslaggevend belang.
 Er is grote vooruitgang geboekt in de onderhandelingen om de overbodige
administratieve lasten te reduceren, waarbij de belangrijkste Nederlandse
bezwaarpunten zijn weggenomen, De herziene richtlijn is belangrijk als basis
voor het nationale energiebesparingsbeleid in de gebouwde omgeving, De herziene
richtlijn is van belang voor een sterke Europese markt voor energiebesparende
producten in gebouwen, De herziene richtlijn zorgt ervoor dat de minder vooruitstrevende
landen binnen de Europese Unie, net als Nederland, energieneutrale nieuwbouw
moeten gaan realiseren vanaf 2020, Steun voor het bereikte compromis
is in lijn met de positie van Nederland als voortrekker in de Europese Unie
aan de vooravond van de mondiale top in Kopenhagen over de opvolger van het
Kyoto-protocol.
 
 De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
 E. E. van der Laan