Voorstel van Wet herstructurering varkenshouderij; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19971998-25746, nr. 192a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-02-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25746 nr. 192a

28-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Het stelsel van varkensrechten3. Schadeloosstelling4. Heffingen5. Reconstructie6. EU-recht 6.1 Algemeen6.2 EG-nitraatrichtlijn7. Uitvoering en handhaving8. ArtikelenArtikel 1Artikel 5Artikel 6, vijfde lidArtikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 11Artikel 14Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21 leden 1/2Artikel 24Artikel 25Artikel 27Artikel 29Artikel 30Artikel 31Artikel 32Artikel 33Artikel 37Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25746Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 746Regels inzake een stelsel van varkensrechten en een heffing ter zake
van het houden van varkens (Wet herstructurering varkenshouderij)nr. 192aVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR LANDBOUW, NATUURBEHEER
EN VISSERIJ1Vastgesteld: 28 januari 1998Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het formuleren
van de volgende opmerkingen en vragen. 1. AlgemeenDe leden van de VVD-fractie hadden met belangstelling kennis
genomen van het voorliggende wetsvoorstel.Deze wet beoogt te komen tot een betere positie van deze sector en de
daarin werkzame bedrijven op het gebied van milieu, ruimtelijke kwaliteit,
diergezondheid en dierenwelzijn. In de considerans van het wetsvoorstel wordt
overigens in de eerste plaats gesproken over het uitvoering geven aan de zgn.
nitraatrichtlijn van de EU.De leden van de VVD-fractie achtten, met de minister en het betreffende
bedrijfsleven, een herstructurering in deze sector van belang.Ook de leden van de CDA-fractie merkten op dat het onderhavige
wetsvoorstel beoogt nadere regels en voorwaarden te stellen aan de varkenshouderij
in Nederland, teneinde een verantwoorde relatie tussen deze bedrijfstak, de
natuur, het milieu, de gezondheid, het welzijn van de dieren, de volksgezondheid
en de kwaliteit van de producten te bevorderen. Met deze doelstelling zeiden
de leden van de CDA-fractie te kunnen instemmen.Het noodzakelijke evenwicht tussen de varkenshouderij en het milieu wordt
in de bestaande wetgeving nagestreefd door een systeem van mestrechten, waarbinnen
de uitstoot van fosfaat en ammoniak – op bedrijfsniveau – moet
worden gereduceerd en gereguleerd. Uit de Integrale Notitie Mest- en Ammoniakbeleid
(Kamerstukken II, 24 445), blijkt dat daarmee vergaande vorderingen zijn
gemaakt, maar dat het traject, zoals voorzien in de meerjarenplannen, naar
een meer duurzaam evenwicht nog niet is voltooid. Er is behoefte aan aanvullende
maatregelen, maar het is de vraag of het in deze fase wel verstandig en gerechtvaardigd
is een fundamentele wijziging van het wettelijk instrumentarium door te voeren
door het systeem van mestproductie-rechten om te zetten in een systeem van
varkensrechten per bedrijf met forse generieke kortingen om de varkensstapel
in te krimpen. Met Minas heeft er al een omschakeling plaats van
mestproductierechten naar mestafzetrechten en daarmee is de cirkel van handhaving
en controle toch rond? Begin tachtiger jaren is ook wel eens overwogen de
omvang van de productie op bedrijfsniveau te beperken door middel van een
Vestigingswet. Waarom is die gedachte toen verlaten?Waarop baseert de minister zijn afwijzing van de regionale plannen in
Zuid en Oost Nederland, die toch breed bestuurlijk en politiek gedragen worden.
Het plan van LTO Nederland werd eveneens afgewezen. Ook al omdat het te laat
zou zijn. Waarom? Door het Inter Gemeentelijk overleg Oost-Brabant (IGO) is
nauwlettend bijgehouden in welke mate de laatste jaren de ammoniak-emissies
door de werking van de ARP's zijn gereduceerd. Uit deze rapportages blijkt
dat het ammoniakbeleid in Oost-Brabant en Limburg zijn vruchten ruimschoots
afwerpt en de doelstellingen in tijd en effecten ruim worden gehaald, terwijl
het onderhavige wetsvoorstel geen extra bijdrage levert aan deze ammoniak-doelstellingen.
Wil de minister de door het IGO aangedragen gegevens en de daaraan verbonden
conclusies (zie SRE-brief: 97/2857RP/GD/SD, d.d. 08-09-1997)1 van commentaar voorzien?Het nu voorliggende wetsvoorstel is erg ingewikkeld en heeft, mede door
amenderingen en toezeggingen van de minister voor nadere besluitvorming in
de vorm van algemene maatregelen van bestuur, die verder gaan dan de uitvoering
van de wet, sterk het karakter van een kaderwet gekregen, waardoor de effecten
moeilijk op voorhand te beoordelen zijn. Dat bevordert de duidelijkheid en
daarmee het begrip bij betrokkenen, die zich toch al breed tegen het wetsvoorstel
verzetten, niet! Hoe denkt de minister het noodzakelijke draagvlak bij de
betrokkenen in de sector te verwerven?Waarop baseert de minister zijn verwachting dat de sector na de herstructurering
sterker zal terugkomen? Mede als gevolg van de varkenspest in Nederland zien
we sterke ontwikkelingen op de Europese markt, waaronder een sterke groei
van de varkensstapel in sommige lidstaten, terwijl veel Nederlandse bedrijven
door de bepalingen in dit wetsvoorstel verzwakken!De leden van de PvdA-fractie hadden met belangstelling kennis
genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij onderschreven van harte de
doelstellingen met betrekking tot de gezondheid en welzijn voor dieren alsmede
het milieu. De hier aan het woord zijnde leden waren ook van mening dat een
herstructurering van de varkenshouderij tot een kleinere, gezonde en sterke sector noodzakelijk is. Uit de schriftelijk
gewisselde stukken en de mondelinge discussie hadden zij echter niet een voldoende
duidelijk beeld van de na te streven structuur gekregen. Deze leden verzochten
de minister derhalve zijn visie terzake duidelijk uiteen te zetten o.a. met
betrekking tot de plaats van gezinsbedrijven in de nieuwe structuur en de
ruimtelijke spreiding van kleinere èn grote bedrijven.De leden van de fractie van D66 hadden met bijzondere belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel strekkende tot herstructurering van de
varkenshouderij. De minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij heeft
zich met het voorliggend wetsvoorstel een doortastend bewindspersoon getoond.
Tegen de achtergrond van de desastreuze varkenspest die ons land heeft getroffen,
wilden de leden van de fractie van D66 de regering complimenteren met de snelheid
van handelen en de visie die aan het onderhavige wetsvoorstel ten grondslag
ligt. Het heeft er de schijn van dat de varkenshouderij onder druk van de
daarin vervatte maatregelen een beslissende sprong voorwaarts kan maken.Het politieke debat over dit wetsvoorstel heeft zich in de Tweede Kamer
op het scherp van de snede afgespeeld. De hoofdlijnen van dit wetsvoorstel
zijn derhalve van een stevige politieke lading voorzien. De leden van de fractie
van D66 voelden niet de aandrang om daarop af te dingen. Integendeel, zij
onderschreven de noodzaak van een majeure ingreep in de sector ten bate van
onder meer het milieu en de welzijn van de varkensstapel. Dat neemt niet weg
dat de leden van de fractie van D66 een eigen verantwoordelijkheid behouden
en vanuit die positie het wetsvoorstel hebben beoordeeld. Die beoordeling
geeft de leden van de fractie van D66 aanleiding tot maken van enkele opmerkingen
en het stellen van een aantal vragen.Voorop staat de constatering dat het voorliggende wetsvoorstel –
waarschijnlijk onbedoeld – het karakter van een kaderwet heeft gekregen,
omdat een groot aantal algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regelingen de materile inhoud van dit wetsvoorstel verder vorm moeten geven.
Is de regering niet met de leden van de fractie van D66 van oordeel dat, nu
het om een ingrijpend wetsvoorstel gaat, een dergelijke wetssystematiek niet
de voorkeur verdient?De leden van de fractie van GroenLinks hadden er – met
instemming – kennis van genomen, dat het kabinet op dit gebied gekozen
heeft voor het model van selectieve krimp en groei van de economie, hoewel
dit model in Nota Milieu en Economie onbespreekbaar was. Kennelijk was in
deze sector de nood te hoog gestegen.Hoewel deze leden geen moeite hadden met de krimp in het voorliggende
wetsvoorstel, wilden zij toch een aantal kritische vragen stellen.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV hadden
met belangstelling maar niet met instemming van het wetsvoorstel kennis genomen.
Zij zagen in het voorstel aanleiding tot het maken van enige opmerkingen en
het voorleggen van een aantal vragen.Deze leden wilden als zodanig de wenselijkheid van een zekere herstructurering
in de concentratiegebieden, deels vanuit milieu-overwegingen, maar vooral
vanwege dierenwelzijn en -gezondheid niet betwisten. Zij hadden evenwel ernstige
bezwaren tegen de wijze waarop wordt getracht deze doelstelling in het wetsvoorstel
te realiseren.Daarbij wensten deze leden voorop te stellen dat het bestaande varkensbestand
niet op onwettige wijze tot stand is gekomen, doch berust op door de varkenshouders
van overheidswege verkregen instemming en medewerking. Erkent de regering
de juistheid van deze premisse en deelt zij de opvatting dat voorzover van
reëel bestaande problemen sprake is en deze zouden zijn veroorzaakt door
een teveel aan varkens, deze omstandigheid niet – eenzijdig –
aan de varkenshouders kan worden verweten?Kan de regering aangeven, per deelprobleem, waarom naar haar opvatting
problemen op het gebied van milieu, ruimtelijke ordening, dierenwelzijn en
diergezondheid, niet met het op die gebieden reeds bestaande wettelijk instrumentarium
kunnen worden aangepakt, en wat de meerwaarde van het voorliggende voorstel
is ten opzichte van het al bestaande instrumentarium?Deze leden verklaarden grote moeite te hebben met het feit dat er een
groot verschil in redengeving bestaat tussen die in de Herstructureringsnota
van 10 juli 1997 (25 448) en die van het wetsvoorstel: zwart-wit gesteld,
een marktverhaal versus een milieuverhaal. Deelt de regering de opvatting
van deze leden dat het wetsvoorstel daartoe zeer aan overtuigingskracht heeft
ingeboet? In het kader van de milieudoelstelling van het voorstel (als de
belangrijkste) was deze leden niet duidelijk geworden dat het voorstel moet
bijdragen aan de uitvoering van de Nitraatrichtlijn, terwijl in 2002 een landelijk niet-plaatsbaar mestoverschot zou ontstaan van 14 miljoen kilo fosfaat.
Kan de relatie tussen het één en het ander worden toegelicht?Het lid van de SP-fractie had kennis genomen van het wetsvoorstel.Hij was de overtuiging toegedaan dat de problemen die zich nu in de varkenshouderij
voordoen een gevolg zijn van het beleid zoals dat de afgelopen 20 jaar is
gevoerd. Als gevolg van dat beleid kunnen varkenshouders alleen maar overleven
als ze hun bedrijf steeds verder uitbouwen en steeds grotere hoeveelheden
varkens houden of fokken. Velen zijn daardoor met huid en haar overgeleverd
aan de banken. Al meer dan 10 jaar verkondigt de SP het standpunt dat dit
niet zo kan en dat er in de sector moet worden gereorganiseerd.Het lid van de SP-fractie merkte op dat reeds in 1994 aan de minister
voorstellen zijn gedaan om tot een forse reorganisatie te komen, hierop neerkomende
dat er ofwel een halvering van de sector zou plaatsvinden ofwel een inkrimping
met 25% met daaraan gekoppeld een apart «voerspoor» en maatregelen
om te komen tot grootschalige mestverwerking. Met het betreffende rapport
is toen verder niets gedaan.Het lid van de SP-fractie had ernstige bedenkingen tegen het onderhavige
wetsvoorstel. Hij was er voorstander van dat er gereorganiseerd wordt. Het
voornaamste bezwaar tegen het wetsvoorstel is voor de SP-fractie dat aan bijna
alles gedacht is – dierenwelzijn, -gezondheid, -milieu – maar
niet aan de varkenshouders zelf. Met name gezinsbedrijven worden onvoldoende
beschermd in het wetsvoorstel. Volgens het lid van de SP-fractie was er sprake
van een kille sanering. Allereerst wilde de heer Bierman kwijt dat deze draconische
wet een nieuw hoofdstuk toevoegt aan een drama, waarvan de eerste hoofdstukken
werden geschreven in de jaren zestig en zeventig door opeenvolgende Europese
landbouwcommissarissen. De landbouwsector werd van hogerhand met behulp van
subsidies gedwongen tot een grootschalige bedrijfsvoering. Sinds de varkens
op beton zijn beland is het misgegaan. Een slechter dierenwelzijn en een verzuurd
milieu zijn de schaduwzijde geworden van een laag prijsje voor het varkenshaasje.
Deze situatie is willens en wetens gecreëerd door de overheid. Neem nu
de memorie van toelichting. Daar staat als eerste regel onder het kopje «Diergezondheid»
de zin: «De problemen in de varkenssector op het vlak van milieu, ruimtelijke
kwaliteit en welzijn waren al genoegzaam bekend». Hiermee
erkent de overheid, naar de mening van dit lid, al geruime tijd iets te weten,
maar niets te doen. Een overheid behoort misstanden voor te zijn. Zij kan
niet ontkennen dat zij zelf bij voortduring de schaalvergroting en intensivering
van de landbouw heeft gestimuleerd. In de afgelopen 20 jaar is voldoende duidelijk
geworden welke ernstige gevolgen dit heeft gehad voor ons landschap, de natuur,
het milieu en het dierenwelzijn en zelfs voor de sociale structuur binnen
de landbouwsector. De heer Bierman had behoefte dit hier te stellen omdat
zijn achterban, de regionale partijen en De Groenen, van mening zijn dat de
kosten van een herstructurering van de varkenssector niet uitsluitend op het
bordje van de sector zelf mag worden gelegd. De samenleving, die de afgelopen
decennia heeft mogen profiteren van lage vleesprijzen, moet wat de heer Bierman
betreft ruimhartig meebetalen aan de sanering. Deelt de minister deze mening?Vervolgens wees de heer Bierman op de juridische haken en ogen van deze
wet. Bij lezing van dit moeilijk leesbare wetsvoorstel, bekroop hem het gevoel
dat de wet onder tijdsdruk tot stand is gekomen. De praktische uitwerking
van de wet is onduidelijk. Dat blijkt ook uit de vele vragen die de NVV heeft
gekregen van verontruste varkensboeren. De vraag is of de wet niet vol juridische
gaten zit, waarmee gemakkelijk kan worden geprocedeerd tegen de
wet. Daarnaast blijft het de vraag of de wetgever zomaar 20% van het bezit
van ondernemers mag/kan saneren. Het lijkt erop dat boeren genoeg redenen
hebben om de rechtsgang in te zetten. De heer Bierman zei zich te kunnen voorstellen
dat de tijd dringt en dat nu eens daadwerkelijk het mes wordt gezet in de
varkensstapel, maar met een wet, die jarenlang zal worden getraineerd door
juridische procedures, zijn we nog veel verder van huis. Dan gaat meer tijd
verloren, dan met een beter gefundeerde wet.Tenslotte verwezen de leden van de fracties van CDA, PvdA en D66 naar het concept artikel1 voor het Nederlands Juristenblad van mr. D. W. Bruil, prof. mr.
G. M. F. Snijders en prof. mr. P. de Haan getiteld:
«Varkensrecht of varkensonrecht». In dit artikel wordt uitvoerig
op het onderhavige wetsvoorstel ingegaan en wordt geconcludeerd dat het onrechtmatig
en ondoelmatig is. Deze leden vroegen de minister zijn reactie te geven op
het in het artikel gestelde. 2. Het stelsel van varkensrechtenHet wetsvoorstel voorziet, zo merkten de leden van de VVD-fractie
op, in het uitvoeren van varkensrechten. Het varkensrecht zou in de eerste
fase per 1998 overeen gaan komen met 90% van het gemiddeld aantal dieren zoals
door varkenshouders opgegeven bij Bureau Heffingen Assen in 1996 of 1995.
Gaarne zouden deze leden vernemen wat er toe heeft geleid dat de minister
dit als referentie heeft genomen en niet de geregistreerde fosfaatrechten
per 10-7-1997, de datum waarop de minister het beleidsvoornemen verwoord in
de nota Structuurverandering varkenshouderij openbaar maakte. Wordt door de
referentiekeuze van de minister niet het probleem van terugwerkende kracht
geïntroduceerd?Zijn naar het idee van de minister de aangiften bij het Bureau Heffingen
Assen over het jaar 1996 (c.q. 1995) in overeenstemming met de milieuvergunningen
van de betreffende bedrijven? En, indien afwijkingen substantieel zouden zijn,
is het dan niet rechtvaardiger om de milieuvergunningen als referentie te
nemen?Bij invoering van de wet worden door de minister knelgevallen voorzien,
De wet voorziet dan ook in een nader bij algemene maatregel van bestuur in
te stellen regeling voor knelgevallen. De leden van de VVD-fractie zouden
graag van de minister vernemen waarom is afgezien van regeling bij wet en
met welke regeling terzake en op welke termijn de minister denkt te komen.
Tevens zouden zij van de minister willen weten of hij ook met hen van mening
is, dat voor de uitvoering van de wet een adequate knelgevallenregeling benodigd
is.De introductie van het nieuwe instrumentarium brengt, aldus de leden van
de CDA-fractie, vele nieuwe knelgevallen met zich mee. Die doen
zich voor zowel in de concentratiegebieden als daarbuiten en op bedrijven
met en zonder afzetproblemen van de mest. Voorop lopende bedrijven of bedrijfssystemen
(groen label, scharrelvarkens e.d.) worden al enigszins ontzien. Toch vond
de minister het nodig in de Tweede Kamer een toezegging te doen om daarnaast
bij algemene maatregel van bestuur aan onbillijkheden van overwegende aard
tegemoet te komen. En die zijn er, terwijl de minister daarover bij de behandeling
in de Tweede Kamer nog geen duidelijkheid heeft gegeven: b.v. in 1995 aangekochte
en geregistreerde mestrechten, die in 1995 en 1996 niet (geheel) benut zijn.
Er zijn andere knelpunten bekend, waarmee de Eerste Kamer nu door middel van
brieven en anderszins wordt overspoeld. De belangrijkste oorzaak ligt in de
terugwerkende kracht van het onderhavige wetsvoorstel. De Eerste Kamer heeft
zich over dit verschijnsel altijd zeer kritisch getoond. Als er dan al redenen
zouden zijn voor terugwerkende kracht, waarom wordt dan niet de
datum van de aankondiging van de maatregelen, 10 juli 1997, als referentiedatum
gehanteerd voor het vaststellen van de varkensrechten? Het is onmogelijk het
onderhavige wetsvoorstel te beoordelen zolang de criteria van de aangekondigde
regeling onbekend zijn?Voor de bekostiging van het voorkomen en bestrijden van besmettelijke
veeziekten wordt voorzien in een stelsel van zeer hoge varkensheffingen, die
weliswaar voor een goed deel terugverdiend kunnen worden bij een goede preventieve
hygiënische bedrijfsvoering. Het heffingensysteem richt zich expliciet
op de varkenshouderijbedrijven, andere spelers in de sector zoals transporteurs
worden niet belast, terwijl juist zij meerder malen door de minister zijn
genoemd als een kwetsbare veterinaire schakel in de varkensketen. Waarom blijven
deze en andere schakels in de keten buiten schot?De minister toont zich voorstander van het certificeren van de gehele
keten in de varkenssector. Ook de leden van de CDA-fractie zeiden dit noodzakelijk
te achten. Bij de kalverensector is gebleken dat een certificeringssysteem
zonder wettelijke basis er toe kan leiden dat de rechter bij overtreding van
de door de sector opgelegde sancties te niet kan doen. Is de minister in dit
licht voornemens een actieve rol te spelen in het tot stand laten komen van
een wettelijk ketencertificeringssysteem voor de varkenshouderij?Wat is de stand van zaken met betrekking tot de registratie van het al
enige jaren ontwikkelde markervaccin tegen varkenspest om aldus rond verdachte
bedrijven tot ringentingen te kunnen overgaan om in de toekomst geldverslindende
preventieve ruimingen en fokverboden te voorkomen? Heeft de minister kennis
genomen van de eenparig aangenomen Aanbeveling over het voorkomen van de varkenspest
in de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad van 22 november 1997? Is
er sindsdien in het kader van de Benelux en/of de EU nog actie ondernomen?Ten behoeve van het dierenwelzijn, wil de minister regels en voorwaarden
vastleggen in een nieuw Varkensbesluit. Omdat er – ook in wetenschappelijke
kringen – geen eenduidige opvattingen bestaan over welzijnsaspecten
en de te nemen maatregelen, is enig inzicht gewenst in de bepalingen van het
beoogde besluit. Intussen kunnen varkensbedrijven in aanbouw niet verder.
Wanneer kan dat besluit tegemoet worden gezien? De leden van de PvdA-fractie wilden weten op welke wijze de
thans voorgestelde maatregelen zullen bijdragen aan het realiseren van de
gewenste nieuwe structuur. Leidt het enkelvoudige gegeven van dit wetsvoorstel
wel tot een structuurverandering, en niet slechts tot een feitelijke inkrimping
van alle bedrijven afzonderlijk en gezamenlijk.Is de minister het met deze leden eens dat bevordering van gesloten bedrijven
een belangrijke voorwaarde is om tot een gezondere structuur te komen? Betekent
dat ook dat bedrijven met verschillende lokaties, die om tot een gesloten
bedrijf te komen de verschillende onderdelen van die lokaties naar een lokatie
samenbrengen, gevrijwaard worden van de verplaatsingskorting? Is dat voorzien
in de wet of de uitwerking ervan?De leden van de PvdA-fractie vroegen de minister of hij van oordeel is,
dat niet alleen de contacten tussen bedrijven dienen te worden verminderd,
maar dat het wenselijk is ook het aantal bedrijven met varkens te verminderen
en zeker het aantal lokaties. Op grond van welk onderzoek of van welke argumenten
veronderstelt de minister dat met een hoge afroming bij verplaatsing –
40% in '98 en 60% in '99 – veel bedrijven hun rechten zullen verkopen
en stoppen. Ligt het niet voor de hand dat een bedrijf van enige
betekenis met een nog aanvaardbare behuizing voor de varkens een andere oplossing
zal zoeken dan verkoop. Zal voor een dergelijk bedrijf het niet meer voor
de hand liggen om «het» nog enige jaren «uit te zingen»
met voergeld of contractlevering? Wat is daar dan de herstructureringswinst
van? Is de minister bereid om enerzijds een adequate inschatting van de feitelijke
ontwikkelingen rond verplaatsing in de loop van het komende half jaar bij
te houden en anderzijds reeds nu een algemene maatregel van bestuur voor te
bereiden zoals bedoeld in artikel 21, eerste lid, teneinde zo nodig snel de
percentages te veranderen zodat er wel verplaatst en afgeroomd wordt?Met voldoening hadden de leden van de PvdA-fractie begrepen dat het niet
de bedoeling van de minister is te komen tot een koude sanering van de sector
en dat de minister bij knelpunten in ondersteuning wil voorzien. Graag zouden
de hier aan het woord zijnde leden van de minister vernemen wat hij concreet
onder knelpunten verstaat en welke ondersteuning hij voorziet. Deze leden
zouden daarbij denken aan knelpunten:1) als gevolg van onlangs gedane investeringen om te voldoen aan de mestwetgeving
en/ of te voldoen aan eisen t.a.v. milieu en dierengezondheid en -welzijn;2) als gevolg van te grote terugval in bedrijfsresultaten/ inkomen na
reductie van de varkensstapel tot 90% van het gemiddelde niveau van '96 of
'95;3) als gevolg van het buiten beschouwing laten van de zogeheten «latente
ruimte».Denkt de minister bij ondersteuning aan b.v. financiële tegemoetkoming/vergoeding
en/of aan (tijdelijke) ontheffing van het voldoen aan de vastgestelde voorwaarden?
Deze leden gaan er van uit dat de minister zelf ook de nodige knelpunten en
ondersteuningsmaatregelen in gedachten heeft.Graag worden zij daarover zo uitgebreid mogelijk geïnformeerd omdat
meer duidelijkheid hierover kan bijdragen aan het verkrijgen van meer draagvlak
in de sector.Volgens de leden van de fractie van D66 staat de stelligheid
waarmee de regering gedurende geruime tijd heeft vastgehouden aan de tekortkomingen
van het zogenaamde voerspoor, naar het lijkt, in schril contrast met het gemak
waarmee – te elfder ure – dit element door de regering is omarmd.
In de memorie van toelichting laat de regering in niet mis te verstane bewoordingen
aantekenen:«Het voerspoor is voor een belangrijk deel uitgeput. Bovendien zou
daarmee moeten worden aangegrepen bij een belangrijke variabele van de mineralenbalans
van het bedrijf, wat de fraudedruk op het stelsel van regulerende mineralenheffingen
juist zou vergroten in plaats van te verkleinen.»De leden van de fractie van D66 nodigen de regering gaarne uit nog eens
in een aansprekend betoog aan te geven welke argumenten nu precies –
in onderlinge samenhang bezien – dragend kunnen zijn voor een positief
oordeel over het voerspoor. Daarbij ware in ieder geval aandacht te besteden
aan de aspecten controle en handhaafbaarheid.De leden van de fractie van GroenLinks wilden weten waarom
er niet is gekozen om tegelijk met dit krimpscenario op veel grotere schaal
over te gaan op het scharrelsysteem voor varkens. Dit is uiteindelijk de enige
welzijnsvriendelijke vorm van houden van varkens en sluit aan bij de wens
van vele consumenten (Koos van Zomeren) om zichtbare varkens in het landschap?Waarom is er minimaal niet voor gekozen om dit wetsvoorstel te combineren
met een nieuw Varkensbesluit?Wat zijn precies de verschillen tussen de normen van ISC/EKO en het beoogde varkensbesluit?Zou met zo'n gecombineerd besluit ook niet veel weerstand weggenomen zijn
van boeren, die zeggen dat ze door de 20% een stuk stal leeg moeten laten
staan, terwijl ze bij hogere welzijnseisen gestimuleerd worden de stallen
om te bouwen en de dieren meer ruimte te geven?Is onderzoek naar gebruik van stro niet overbodig, omdat in de ISC en
EKO-houderij allang is aangetoond, dat varkens dit graag hebben omdat ze nu
eenmaal willen wroeten oftewel zo hun soortspecifiek gedrag kunnen vertonen?Hoe verhoudt zich de uitspraak van de minister, dat varkens sociale en
intelligentie dieren zijn tot het ontbreken van ruimere systemen waarin ze
dit gedrag kunnen vertonen en ook tot de export van intensieve varkensstallen
in China?Door veel critici wordt gesteld, dat de voorgenomen maatregelen bewust
(of onbewust) leiden tot schaalvergroting, die op gespannen voet staat met
ambitieuzere welzijnseisen? Wat is de reactie van de minister hierop?Het is duidelijk, dat velen in de sector zich actief gaan verzetten tegen
voorgenomen beleid. De Eerste Kamer ontvangt zelfs brieven waarin de minister
met de dood wordt bedreigd waarbij zelfs naam en toenaam onder de brief staat.
Hoe gaat de minister in algemene zin om met dit probleem van onvoldoende draagvlak
bij de direct betrokkenen en een hoog draagvlak in de maatschappij, die allang
inziet dat deze vormen van bio-industrie tegen deze hoge prijs niet voortgezet
kan worden?Hoe denkt de minister het voorgenomen beleid in de praktijk te effectueren?De leden van de fractie van GroenLinks meenden dat de leden van de fractie
van D66 zich terecht hebben verzet tegen het zgn. voerspoor. In voorgaande
berichten heeft ook de minister zich – eveneens terecht – nogal
verzet tegen deze optie, omdat deze mogelijkheden grotendeels waren uitgeput
en nogal fraudegevoelig waren. Welke inhoudelijke argumenten, behalve druk
van coalitiegenoten, hebben hem deze mening doen herzien?Hebben de voorlopers in de varkenshouderij (ISC/EKO) nu geen enkele last
meer van het voorliggend wetsvoorstel? Dat ligt ook voor de hand, omdat deze
juist gestimuleerd en niet beperkt moeten worden.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV zeiden veel moeite te hebben met de terugwerkende kracht zoals die
in het voorstel is opgenomen. Welke argumenten hanteert de regering om af
te wijken van de regel (in het belastingrecht o.a.) dat rechtsgevolgen van
een nieuwe wettelijke regeling niet verder terugwerken dan tot het moment
van het bekend maken van het beleidsvoornemen, i.c. 10 juli 1997? Indien moet
worden uitgegaan van de peildatum van 10 juli 1997, zouden dan niet alle mestproductierechten
die op dat moment op een bedrijf aanwezig waren in aanmerking moeten worden
genomen ter bepaling van de varkensrechten?Het lid van de SP-fractie had de navolgende vragen aan de regering.Kan de regering inmiddels verduidelijken hoeveel geld er beschikbaar is
voor de opkoop van rechten. Het bedrag van 400 miljoen gulden is namelijk
niet alleen bedoeld voor opkoop maar ook voor scholing, slachthuizen enz.Kan de regering al aangeven hoe hoog de vergoedingen voor de boeren uitvallen.
Wat gaat de regering vervolgens betalen bij opkoop als de ene boer zijn rechten
heeft verkocht aan een andere boer.Vindt de regering niet dat met name het voerspoor zich uitermate gemakkelijk
leent voor het plegen van fraude. Hoe denkt de regering fraude op dit punt
tegen te gaan? Het lid van de SP-fractie was bevreesd dat uiteindelijk alleen de megabedrijven
zullen overleven. Deelt de regering die vrees? Was het niet beter, zo vroeg
het lid van de SP-fractie de regering, om het inkrimpingspercentage te laten
variëren met de grootte van het bedrijf? Dat moest toch mogelijk zijn,
redeneerde hij, nu de «groene boeren» ook een uitzonderingspositie
krijgen. Graag vernam hij het oordeel van de regering op dit punt.De heer Bierman zei voorstander te zijn van een door de overheid
beheerd «varkensfonds». De consument betaalt een heffing (analoog
aan de ecotax voor bijvoorbeeld benzine) boven op de prijs, waar boeren van
kunnen leven. Hij had berekend dat dat een kwartje per pond varkensvlees kan
zijn. Dat levert 400 miljoen gulden op in het varkensfonds. De boer krijgt
uit dit fonds 15 gulden uitbetaald voor elk varken dat in Nederland wordt
geslacht (om internationaal slepen met dieren tegen te gaan), tot een maximum
van 1000 varkensplaatsen per bedrijf. De varkensdichtheid kan aldus, zonder
inkomensbedreiging voor de boeren, worden ingekrompen, zelfs verder dan de
voorgestelde 25%. Een dergelijke premie voor de boeren is geen overheidssubsidie,
maar een correctie op de te lage markt/winkelprijs. Kan met zo'n vorm van
omschakeling worden geëxperimenteerd?Bij een successtory kan een dergelijk fonds ook worden ingevoerd voor
andere hoofdproducten, zoals rundvlees, zuivel, brood, groenten en pluimveeprodukten.
In ruil voor de sociaal-ecologische kostendekkende prijzen voor boer en tuinder
worden er met hen afspraken gemaakt voor sociaal-ecologische wijze van omgaan
met grond, water, planten, dieren en middelen. Gaarne een reactie van de minister
op het voorstel om de varkensstapel in te krimpen met behulp van een varkensfonds.Vanuit rechtvaardigheidsgevoel kan het niet zo zijn dat deze saneringswet
vooral die bedrijven treft die door de jaren heen bescheiden klein zijn gebleven
en niet via alle mazen van de wet hun bedrijf alsnog hebben vergroot. Daarnaast
is het risico dat grote varkenshouders varkensrechten van kleine bedrijven
gaan opkopen levensgroot. Veel kleine boeren zullen het niet overleven. Mede
omdat compensatiemaatregelen vrijwel geheel ontbreken. Wat overblijft zijn
superboeren met soms wel meer dan 10 000 varkens en een hoge concentratie
mest. De heer Bierman noemde dit een geheel verkeerde ontwikkeling. Hij zei
uit te gaan van een omschakeling naar biologische veehouderij van de gehele
sector op de wat langere termijn. In een situatie van 100% biologische veehouderij
is geen plaats voor megabedrijven. Kleine boerenbedrijven zijn gemakkelijker
om te schakelen naar deze ecologisch verantwoorde methoden. We hebben ze daarom
straks hard nodig! De vraag die de heer Bierman in dit verband wilde stellen
is of de minister deze verdergaande schaalvergroting met deze wet beoogt.
Zo nee, hoe denkt de minister deze ontwikkeling tegen te kunnen houden? Aan
welke extra compensatieregelingen wordt gedacht om kleine varkensboeren te
ontzien? Denkt de minister ook aan compensatieregelingen voor varkensboeren
die willen emigreren? Kortom, de heer Bierman kreeg graag zicht op het flankerend
beleid voordat hij akkoord zou kunnen gaan met deze wet.In het kader van flankerend beleid stelde de heer Bierman ook de vraag
waarom er niet meer middelen worden vrij gemaakt voor een versneld omschakelingsproces
naar biologische landbouw. Op 16 oktober 1997 heeft een twintigtal landbouw-
en milieu-organisaties een pakket stimuleringsmaatregelen voor de biologische
varkenshouderij aan de minister aangeboden. In dit pakket zit de aanbeveling
om 25,5 miljoen uit het herstructureringsfonds hiervoor beschikbaar te stellen.
Waarom heeft de minister deze wens niet gehonoreerd? Dat zou toch een zeer
goed signaal zijn geweest? Wil de minister alsnog kijken naar
dit «Appèl groen licht voor de biologische landbouw»? 3. SchadeloosstellingDe leden van de VVD-fractie merkten op dat door de varkensrechten
per 1998 op 90% van de voorgestelde referentie vast te stellen een korting
van 10% (generiek) voor de eerste fase plaats vindt. Afhankelijk van ontwikkelingen
(gezamenlijk resultaat van de opkoopregeling, de afromingsregeling en de voerspoorregeling)
zal in 2000 een korting van 15% boven genoemd gezamenlijk resultaat (generiek)
plaats vinden. Daarmede vervalt zowel latente als niet latente produktieruimte.
Kan latente zowel als niet latente ruimte bij wet worden weggenomen, zo vroegen
de leden van de VVD-fractie zich af, zonder enige vorm van schadeloosstelling?
Zij verwezen in dit verband ook naar het advies van de Raad van State, waar
wordt opgemerkt dat gebleken is dat een mestproductierecht een vermogensrecht
is. Ook indien in dit geval geen sprake is van onteigening, is het volgens
de Raad van State redelijk en billijk een schadeloosstelling voor vervallen
latente rechten op te nemen.Acht de minister het overigens mogelijk dat voornoemd resultaat van de
bovengenoemde regelingen zodanig is dat in het jaar 2000 voor de tweede fase
substantieel minder gekort behoeft te worden?Tevens zouden de leden van de VVD-fractie gaarne van de minister vernemen
hoe en waarom de minister tot de keuze van generieke kortingen is gekomen
en of de minister heeft overwogen op andere wijze tot de door hem gewenste
vermindering van de varkensstapel te komen.De leden van de CDA-fractie vroegen in hoeverre de levensvatbaarheid
van bedrijven door het systeem van de generieke korting wordt aangetast. Hoe
groot zijn de financiële gevolgen? Varkenshouders zullen proberen juist
de eerste twee jaren na invoering van de wet de eerste 10% van de generieke
korting ongedaan te maken door aankoop van varkensrechten, omdat aanvulling
van deze rechten dan nog zonder extra maatregelen op bedrijfsniveau mag plaatsvinden.
Hierdoor zullen naar verwachting in die periode de prijzen van varkensrechten
hoog oplopen. Omdat de grotere, meer efficiënte bedrijven meer mogelijkheden
hebben varkensrechten te kopen, zal het systeem een versnelling in de bedrijfsontwikkeling
tot gevolg hebben naar zeer grote bedrijven. De meer persoonsgebonden kleinere,
maar nu nog rendabele bedrijven, worden dan ernstig verzwakt omdat ze nauwelijks
in staat zullen zijn varkensrechten aan te kopen. Acht de minister dit wenselijk,
nog afgezien van de menselijke factor dat vele toegewijde en vaak met het
hele gezin betrokken agrarische zelfstandige ondernemers hun toekomst wordt
ontnomen? Wat zijn overigens de sociale gevolgen, niet alleen in de primaire
sector, maar ook voor mensen werkzaam in de dienstverlening, de toelevering,
de handel, het transport, de verwerking en de afzet?Is inkrimping van de varkensstapel, niet meer verantwoord te realiseren
met ruime progressieve afroming bij verplaatsing en een forse opkoopregeling
van mestrechten door de overheden, dan met de in het wetsvoorstel voorziene
generieke korting? En als het doel 25% minder mineralen is, waarom dan niet
meer ruimte voor het voerspoor?Binnen het huidige instrumentarium met mestrechten, hebben de productie-
en emissierechten in de vorm van fosfaat en ammoniak bij overdracht een economische
waarde waarvoor flinke prijzen betaald worden. De Raad van State adviseert
dan ook bij het zonder meer korten met de latente ruimte op de bedrijven (Hoe
groot is die voor de varkenssector?) een schadeloosstelling te betalen, zoals
dat bij onteigening ten behoeve van het algemeen belang gebruikelijk is. Het
is de vraag, zo meenden de leden van de CDA-fractie, in hoeverre
hier en bij een generieke korting, de letter en de geest van de Grondwet en
de Onteigeningswet wel gerespecteerd worden? Is het eigendomsbegrip in het
Eerste Protocol bij het EVRM niet wat ruimer dan het begrip eigendom in boek
5 van het BW? Is er bij varkensrechten – net als overigens bij mestproductierechten –
geen sprake van vermogensrechten in de zin van artikel 3:6 BW? De minister
legt het advies van de Raad van State naast zich neer. Kan dat nog eens nader
worden gemotiveerd, temeer omdat er geen nader advies bij de Raad van State
is gevraagd en er op dit punt toch procedures zijn te verwachten, met een
goede kans op jurisprudentie, dat later bij de overheid en bij de sector nog
veel geld kan kosten?De leden van de PvdA-fractie vroegen zich af of het ontbreken
van een adequate schaderegeling zich wel verdraagt met de geschreven en/of ongeschreven regels van het recht. In dit verband
wezen zij op het beginsel van evenredigheid, dat dicht tegen het verbod van
willekeur aanligt èn, evenals het verbod van willekeur, is gecodificeerd
in artikel 3:4 tweede lid van de Algemene wet bestuursrecht. De vraag is derhalve
van belang of één of meer belanghebbenden niet onevenredig nadelig
wordt getroffen in verhouding tot de doelen die de wet dient.De leden hier aan het woord verwezen in dit verband naar een arrest van
de Hoge Raad d.d. 30-11-1994 AB 1995, 321, waarin de HR in een onteigeningszaak
oordeelde dat artikel 42, tweede lid van de onteigeningswet onverenigbaar
is met artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM.Met name is van belang dat de HR in dat arrest heeft overwogen dat het
EVRM-Hof in het zogenaamde James-arrest (21 februari 1986 Serie A en nr. 98,
blz. 36, par. 54) heeft bepaald dat:«Ontneming van eigendom als bedoeld in artikel 1 van het Protocol
zonder betaling van een bedrag dat in redelijke verhouding staat tot de waarde
van die eigendom in de regel een niet met dat artikel te verenigen aantasting
oplevert van het eigendomsrecht, maar in het algemeen belang nagestreefde
geoorloofde doeleinden kunnen lagere vergoedingen rechtvaardigen».Wanneer men ervan uitgaat dat een mestproductierecht geldt als «possession»
in de zin van artikel 1 van het protocol, zou een bepaalde vergoeding voor
het gedeeltelijk tenietgaan van dat recht op haar plaats zijn.Deze leden hadden bedenkingen tegen de non-tegemoetkoming voor het vervallen
van de latente ruimte, temeer omdat het gevoelen bestaat dat juist de bedrijven
die een beetje terughoudend hebben geboerd met letterlijk wat meer ruimte
voor de varkens meer moeten inleveren dan bedrijven, die op het scherpst van
de snede hun bedrijf hebben gevoerd. Te denken zou zijn aan een kilogram fosfaat-vergoeding
op het niveau van 10 juli 1997 voor het te vervallen deel.De leden van de fractie van D66 waren zich – zoals hiervoor
reeds gesteld – bewust van de noodzaak om tot inkrimping van de varkensstapel
over te gaan. Niettemin waren zij nog niet geheel overtuigd van de juridische
onderbouwing van zowel het vervallen van de latente ruimte als de voorgestelde
generieke korting.Buiten twijfel staat dat het varkensrecht aangemerkt moet worden als een
vermogensrecht dat op normale wijze verhandelbaar is. In het verlengde van
dit uitgangspunt past de constatering dat het varkensrecht zowel voor de inkomstenbelasting
als voor de vermogensbelasting en het schenkings- en successierecht voluit
zal meetellen en dus zal worden belast. Vooralsnog valt niet in te zien dat
een inkorting/vermindering van het varkensrecht vanuit deze optiek niet aangemerkt
zou moeten worden als het tenietdoen van «eigendom».
In dat geval rijst de vraag of niet toch artikel 14, eerste lid van de Grondwet
enige relevantie heeft voor het onderhavige wetsvoorstel. De argumentatie
van de zijde van de regering dat dit artikellid blijkens de wetsgeschiedenis
toeziet op de onteigening van roerende of onroerende zaken kan niet overtuigen.
Het begrip «onteigening» is in de Grondwet zelf immers op geen
enkele wijze ingeperkt, zodat het te ver gaat om louter op basis van de wetsgeschiedenis
te stellen dat het tenietdoen van vermogensrechten te allen tijde buiten de
reikwijdte van artikel 14, eerste lid valt. Ook een gezaghebbend staatsrechtgeleerde
als prof. mr. C.A.J.M. Kortmann rept niet over een dergelijke inperking in
zijn boek «De Grondwetsherziening 1983». Kan de regering haar
opvatting op dit punt nader onderbouwen?In dit verband verwezen de leden van de fractie van D66 naar het concept-artikel
voor het Nederlands Juristenblad van mr. D.W. Bruil, prof. mr. G.M.F. Snijders
en prof. mr. P. de Haan. Deze auteurs wijzen onder meer op een uitspraak van
de Hoge Raad van 24 april 1996, RvdW 1996, 103 (Zuidhorn/Van Slochteren),
waarbij onteigening van bedrijfsmiddelen in de vorm van een melkquotum aanspraak
geeft op schadeloosstelling. Kan de regering hierop een reactie geven?De leden van de fractie van D66 konden de regering niet volgen in haar
betoog over de reikwijdte van artikel 14, derde lid, Grondwet. Zagen de leden
die hier aan het woord zijn het goed, dan zijn juist de omstandigheden die
in dit artikellid worden beschreven van toepassing op de in herstructureringswet
opgenomen vernietiging van productierechten. Het is immers de wetgever die
op gronden ontleend aan het algemeen belang overgaat tot het aantasten van
eigendom. En de omschrijving van dit artikellid is zodanig ruim gekozen –
vernietiging van eigendom, onbruikbaar maken van eigendom, beperking van de
uitoefening van het eigendomsrecht – dat niet direct valt in te zien
welke argumenten de regering voorhanden heeft om aan te nemen dat het laten
vervallen van de latente ruimte en het invoeren van een generieke korting
niet daaronder kan worden begrepen. Kan de regering deze argumentatie weerleggen?Zonder enige twijfel zou overigens de herstructureringswet varkenshouderij
zélf natuurlijk een bepaling over het recht op schadeloosstelling kunnen
bevatten. Het ontbreken van een dergelijke bepaling kan in ieder geval niet
worden aangegrepen – zoals de regering doet in de memorie van toelichting –
om te stellen dat geen schadeloosstelling verstrekt behoeft te worden omdat
de wet daarin niet voorziet. De redenering moet juist worden omgedraaid. Als
er een recht op schadeloosstelling is, dan moet dat vervolgens wettelijk worden
geregeld.Los van de grondwettelijke context kan op grond van overwegingen ontleend
aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur – en in het bijzonder
de begrippen redelijkheid en billijkheid – de stelling worden betrokken
dat een vorm van schadeloosstelling aangewezen is. In dit verband zijn uiteraard
de opmerkingen van de Raad van State relevant.De opvatting van de regering dat in casu overwegingen van redelijkheid
en billijkheid geen aanleiding geven tot een schadeloosstelling is alleszins
aanvechtbaar. De regering stoelt haar opvatting in hoofdzaak op de overweging
dat het nimmer de bedoeling is geweest om met de Wet verplaatsing mestproductie
als zodanig een vermogensrecht te creëren. Dat kan zo zijn, maar dat
neemt niet weg dat er wel degelijk onweerlegbare vermogensrechten zijn ontstaan,
die van overheidswege – door de belastingdienst – onverkort als
zodanig worden aangemerkt. Het oogmerk van de Wet verplaatsing mestproductie
doet aan deze constatering geenszins afbreuk.Ook de stelling dat het gaat om beperking van potentiële activiteiten
van bedrijven die zélf in strijd komen met het algemeen belang leidt
niet per definitie tot de conclusie dat schadeloosstelling buiten bespreking
kan blijven. Tenslotte wordt de varkenshouders tegengeworpen
dat zij er, gezien het verloop van de maatschappelijke discussie, niet op
mochten vertrouwen dat een eenmaal toegestane productieruimte ook in de toekomst
onbeperkt zou kunnen worden benut. Inderdaad, wie geen vreemde was in het
Jeruzalem van de varkenssector, kon zien aankomen dat een verdere verenging
van het kader waarbinnen de varkenshouderij kon worden uitgeoefend, nakend
was. Daarmee is echter niet de vraag beantwoord of de varkenshouders eveneens
konden voorzien dat een generieke korting van de varkensrechten zonder enige
vorm van schadeloosstelling doorgevoerd zou worden. Kan de regering haar visie
op het punt van de schadeloosstelling, zo mogelijk aan de hand van de meest
recente jurisprudentie, nog eens toelichten?De leden van de fractie van GroenLinks wezen er op dat in veel
brieven door betrokkenen en hun financiële deskundigen wordt gesteld,
dat de generieke korting tot de ondergang van hun bedrijf leidt. Kan de minister
in algemene zin en aan de hand van een cijfervoorbeeld aangeven hoe hij hiertegen
aan kijkt?De leden hier aan het woord ontvingen graag een toelichting op het kortingspercentage.
Bedraagt dit percentage totaal 20% ten opzichte van de uitgangssituatie of
is de tweede fase een korting van 10% over de al gekorte hoeveelheden van
10% in de eerste fase?Waarom is niet overwogen om een staffelingssysteem op te zetten, zodat
kleine boeren worden ontzien ten opzichte van de grote en zeer grote bedrijven?
Hierbij kan gedacht worden aan een «kortingsvrije» voet. Sociaal
beleid, zo meenden deze leden, is vaak noodzakelijk, zeker als het gaat om
forse ingrepen.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV verklaarden ernstige bezwaren te hebben tegen het feit dat in het wetsvoorstel
een adequate schadevergoedingsregeling ontbreekt voor zowel het vervallen
van de latente ruimte als à fortiori voor de generieke korting op bestaande
mestrechten. Zij vroegen welk principieel verschil naar de opvatting van de
regering bestaat tussen melkproductierechten en mestproductierechten, –
beide vermogensrechten. Is er op grond van de bestaande onteigeningspraktijk
grond voor een verschillende behandeling? Is de belangrijke overeenkomst niet
dat het in beide gevallen gaat om vermogensrechten die verbonden zijn met
gebouwen en andere onroerende en roerende bedrijfsmiddelen? Dient het wetsvoorstel
geen schadeloosstellingsbepaling te bevatten nu het voornemen bestaat eigendom
van productierechten te vernietigen? Hoe valt de stelling staande te houden
dat er geen sprake zou zijn van vermogensrechten, omdat de overheid deze niet
bedoeld heeft te creëren bij de introductie van de mestproductierechten
in de Meststoffenwet van 1986, terwijl diezelfde overheid in fiscalibus ervan
uitgaat dat de creatie van deze rechten op z'n minst het feitelijk gevolg
is geweest van deze wet?Ook uit een oogpunt van ongelijke verdeling van publieke lasten –
varkenshouders worden door het voorstel immers in onevenredige mate in hun
belangen getroffen ten opzichte van andere ondernemers, binnen en buiten de
landbouw, waarvan de bedrijfsvoering eveneens schade aan het milieu toebrengt –,
mede gezien de te verwachten gevolgen wat betreft de (voort)bestaansmogelijkheden
van vele varkenshouders, achtten deze leden het ontbreken van een passende,
redelijke schadevergoedingsregeling niet aanvaardbaar. Het beroep op eerdere
kortingen op de productierechten zonder schadevergoeding kon naar de opvatting
van deze leden geen doorslaggevend argument vormen. Zij vroegen om een reactie
van regeringswege op hun stelling dat de varkenshouders er, na eerdere kortingen
en andere milieumaatregelen, niet van behoefden uit te gaan dat hen een drastische,
plotseling opgelegde generieke korting boven het hoofd kon hangen en dat de schade als gevolg van deze korting niet als een normaal bedrijfsrisico
valt aan te merken. 4. HeffingenHet is de bedoeling, zo merkten de leden van de CDA-fractie
op, dat de heffingopbrengst deel gaat uitmaken van de begroting van het ministerie
van LNV. Er wordt wel voor gepleit deze heffing – onder toezicht van
de minister – onder te brengen bij een meer onafhankelijk orgaan (b.v.
een ZBO) om het beheer wat op afstand van de overheid te brengen? De Rekenkamer
is kritisch over dit soort constructies, ook al omdat de parlementaire controle
daardoor wordt beperkt. Gezien echter de structurele wijziging van de opzet
van de financiering van de dierziektebestrijding zou tijdelijk via een zgn.
sunset bepaling een soort adviesraad in het leven kunnen worden geroepen?
Het gaat uiteindelijk om grote bedragen uit de sector, die als belastingmiddelen
worden aangemerkt en de begroting binnenvloeien en er weer uitstromen.De als bestemmingsheffingen aangeduide middelen van het fonds, hebben
het karakter van belastingen. Zijn deze ook betrokken bij de berekening van
de netto-lastenverlichting, die in 1998 gerealiseerd zou worden? Wordt elders
compensatie geboden voor deze lastenverzwaring? Om een en ander doorzichtig
te maken, schrijft de Comptabiliteitswet voor, dat er voor dit soort constructies
een financiële paragraaf in de memorie van toelichting wordt opgenomen.
Deze ontbreekt. Kan de minister zo'n paragraaf alsnog leveren?Uit het nieuwe artikel 92 van de gewijzigde Gezondheids- en Welzijnswet
voor dieren blijkt dat zeer veel bevoegdheden via algemene maatregelen van
bestuur bij de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij worden gelegd.
Omdat het hier om belangrijke fiscale zaken gaat, zou een en ander volgens
de CDA-fractie toch bij wet geregeld moeten worden. Waarom wordt in artikel
23 het begrip «leges» niet gehanteerd in plaats van «een
daarvoor vastgesteld bedrag»? Dat is fiscaal een duidelijk begrip, omdat
het bedrag dan nooit hoger kan zijn dan de feitelijke kosten. Waarom worden
deze kosten overigens niet ten laste gebracht van het onderhavige fonds? Artikel
95e zegt dat de minister regels kan stellen met betrekking tot de voorwaarden
waaronder betalingen worden verricht, etc. Is dat geen verplichting van de
minister, wil er effectief accountantstoezicht mogelijk zijn? 5. ReconstructieIn de memorie van toelichting stelt de minister, aldus de leden van de VVD-fractie, dat de problematiek van milieu en ruimtelijke kwaliteit
in concentratiegebieden zo groot is, dat aanvullend ruimtelijke herstructurering
dient plaats te vinden.Een afzonderlijke Reconstructiewet moet daarin voorzien. Kan de minister
nader de bedoeling en inhoud van de beoogde Reconstructiewet weergeven? Wat
zal de procedure van de wet, waaronder in het bijzonder het tijdpad, en de
vorm van het overleg met de regio's in deze zijn? En wil de minister daarbij
oplossingen door de regio's zelf reeds aangedragen en eventueel nog aan te
dragen, betrekken?Zou er niet naar gestreefd moeten worden dat herstructurering en reconstructie
zoveel mogelijk samenlopende processen zijn?Mede met het oog op de noodzakelijke terugdringing van al dan niet besmettelijke
veeziekten is een ruimtelijke reconstructie van de sector gewenst. De leden
van de CDA-fractie wezen al op de oorzaken van het ontstaan en
de noodzakelijke ontwarring van de inmiddels gegroeide spaghetti-structuur
in de varkenshouderij bij de behandeling van de wijziging van
de Meststoffenwet (24 782) in de Eerste Kamer. De leden van deze fractie
zouden graag meer inzicht hebben in de opzet van de beoogde Reconstructiewet
en de daarbij behorende financiële middelen voor bedrijfsverplaatsingen
om de onderhavige wet goed te kunnen beoordelen? Zal de Reconstructiewet aansluiten
bij de in een aantal provincies vigerende ammoniakreductieplannen? Hoe zal
de bedoelde wet aansluiten op de amvb-huisvesting, die in werking treedt na
de Interimwet eind 1999?De leden van de PvdA-fractie vroegen de minister, wat betreft
de ruimtelijke spreiding van kleinere en grote bedrijven, in te gaan op de
werking en gevolgen van de in voorbereiding zijnde reconstructieregelgeving. 6. EU-recht 6.1 AlgemeenWat betreft het systeem van varkensrechten vroegen de leden van de VVD-fractie zich af of vanuit de EU geen juridische beletselen zijn
te verwachten in verband met mogelijke onverenigbaarheid met het europese
landbouwbeleid en in verband met de in het EU-verdrag gewaarborgde vrijheid
van vestiging.Daarnaast vroegen de leden zich af of het in het wetsvoorstel opgenomen
stelsel van varkensheffingen in overeenstemming zou zijn met de communautaire
veterinaire regelgeving.De leden van de CDA-fractie vroegen of de voorgestelde heffing,
zelfs als ze voor een goed deel wordt terugverdiend, niet exorbitant hoog
is ten opzichte van de eigen bijdrage in andere landen van de EU. Leidt deze
heffing, naast de eenzijdig in Nederland gehanteerde generieke korting, niet
tot een zodanige aantasting van de Nederlandse concurrentiepositie, dat deze
aanpak strijdig is met het Europese mededingingsbeleid? En past een en ander
wel in de Europese marktordening varkensvlees? In hoeverre is de Nederlandse
aanpak, naast bilateraal overleg met de Europese Commissie, besproken in de
Raad van Landbouwministers?Gelet op risico's met betrekking tot de verenigbaarheid met Nederlands
en Europees recht, neemt de overheid, naar de mening van de leden van de CDA-fractie,
grote risico's. Er kan dan reparatiewetgeving noodzakelijk zijn. Kan die dan
nog uit andere maatregelen bestaan dan een financiële schadeloosstelling?
In het verleden heeft het vervolgingsbeleid bij overtredingen zijn effectiviteit
vaak verloren door het stellen van prejudiciële vragen door Nederlandse
rechters aan het Europese Hof. De vervolging werd dan stilgelegd. Is dat risico
ook hier aanwezig?De leden van de PvdA-fractie zouden graag van de minister vernemen
of de Europese Commissie al een uitspraak terzake van de europeesrechtelijke
aspecten heeft gedaan en of artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM
al of niet verplicht tot het treffen van een passende schaderegeling. Zij
verwezen in dit verband naar hetgeen zij hierover hadden opgemerkt in hoofdstuk
3 van dit verslag.De leden van de fractie van GroenLinks bespeurden dat veel
wordt gesproken over het wel of niet krijgen van toestemming van Brussel.
Wat is hiervan de stand van zaken en welke mening is de minister hier toegedaan?De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV gaven uiting aan hun sterke twijfel of het wetsvoorstel wel verenigbaar
is met het Europese landbouwbeleid, getoetst aan de criteria
van het Cerafel-arrest en gegeven het feit dat volgens vaste jurisprudentie
de marktordening voor varkens exclusief van aard is (het eerste criterium).
Eenzelfde twijfel hadden deze leden wat betreft de vrijheid van vestiging
(artikel 52 EG-verdrag) nu de aangevoerde dwingende redenen van algemeen
belang, die een belemmering in deze zouden kunnen rechtvaardigen, blijkbaar
in een tijdsbestek van twee maanden fundamenteel zijn gewijzigd. Zij vroegen
om een nadere argumentatie van regeringszijde op beide punten.Deze leden vroegen beargumenteerd aan te geven dat het ontbreken van een
regeling tot schadeloosstelling zich verdraagt met het Europese recht. Daarbij
vroegen zij speciaal aandacht voor artikel 1 van Protocol 1 bij het EVRM. 6.2 EG-nitraatrichtlijnDe leden van de VVD-fractie wezen er op dat Nederland om aan
de nitraatrichtlijn te voldoen, een actieprogramma heeft ingediend waarbij
de mineralenbalans als reguleringsmiddel is ingezet. Eén en ander is
vorm gegeven in de per 1 januari jl. in werking getreden wijziging van de
Meststoffenwet, bijgenaamd MINAS (Mineralen Aangifte Systeem).Welke overwegingen hebben de minister doen besluiten om aanvullende maatregelen
in het kader van het actieprogramma nitraatrichtlijn te nemen?Zijn er aanwijzingen dat het nederlandse actieprogramma op inhoudelijke
punten niet aan de verplichtingen van de richtlijn voldoet, of zal voldoen?Overigens constateerden de leden hier aan het woord dat het opmerkelijk
is, dat in de memorie van toelichting van het voorliggende voorstel van wet
over een beoogde vermindering van 14 miljoen kg fosfaat, als een niet plaatsbaar
mestoverschot wordt gesproken, maar dat een en ander als aanvullende maatregelen
in het kader van de EU-nitraatrichtlijn wordt aangemeld.Graag zouden deze leden dan ook vernemen wat de verhouding in deze tussen
fosfaat en nitraat is en welke (extra) bijdrage deze wet aan de oplossing
van de nederlandse nitraatproblematiek levert. Overigens vroegen deze leden
zich tevens af wat de consequenties in het kader van MINAS zullen zijn voor
de met leegstand getroffen bedrijven in het kader van de bestrijding van de
varkenspest.De leden van de CDA-fractie waren van mening dat, aangezien
de grondslag van het wetsvoorstel tussentijds is gewijzigd door de EG-nitraatrichtlijn
als basis te kiezen, een nader advies van de Raad van State voor de hand had
gelegen. Een dergelijk advies was ook van belang geweest omdat het zeer de
vraag is of het gerechtvaardigd is alleen de varkenshouderij aan te spreken
voor de nitraat-uitstoot.Is het niet zo dat niet zo zeer de producenten, maar veel eerder de aanwenders
van nitraatmeststoffen verantwoordelijk zijn voor de uitspoeling van nitraat?
Waarom is ook hier afgezien van nadere advisering door de Raad van State?Wat is het oordeel van de Europese autoriteiten over deze eenzijdige aanpak?
Wordt bij een verantwoorde aanwending van mineralen volgens de verliesnormen
en een verantwoorde afzet, hetgeen door Minas wordt afgedwongen, de nitraatrichtlijn
dan niet gehaald? 7. Uitvoering en handhavingVoor de leden van de VVD-fractie waren uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
belangrijke elementen bij de beoordeling van wetgeving. Kan een nadere toelichting
worden gegeven over de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid
van de hier voorgestelde regeling? Welke uitvoeringslasten zal een en ander
met zich mee brengen? Zijn effectieve sancties mogelijk? Hoe beoordeelt de
minister de afdwingbaarheid daarvan?De leden van de PvdA-fractie wilden vernemen op welke wijze
de wettelijke maatregelen in de praktijk zullen worden uitgevoerd. Wanneer
de AID een overtreding heeft geconstateerd wat zijn dan de volgende stappen?
En wat is het vervolg als de «overtreder» in hoger beroep gaat
tegen een opgelegde strafmaatregel? Kortom, het staat de hier aan het woord
zijnde leden nog niet helder voor ogen op welke wijze de in de wet voorziene
maatregelen in de praktijk worden uitgevoerd en gehandhaafd. 8. ArtikelenMet de beste wil van de wereld kan het voorliggende wetsvoorstel, zo meenden
de leden van de fractie van D66, bezwaarlijk een eenvoudig wetsvoorstel
worden genoemd. Om een duidelijk beeld te krijgen van de precieze implicaties
van dit wetsvoorstel hadden deze leden nog enkele – meest technische –
vragen.De onderstaande vragen zijn gesteld door de leden van de fractie van D66,
tenzij uitdrukkelijk anders is vermeld. Artikel 1Centraal in onderdeel o staat het criterium «niet-gebonden mestproductierecht»
voor varkens. Volgens artikel 1 onderdeel l. wordt hieronder verstaan het
niet-gebonden mestproductierecht als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel
ab, van de Meststoffenwet.Wat is nu precies de onderlinge samenhang met artikel 2 onderdeel b, waar
wordt aangegeven dat het «niet gebonden mestproductierecht voor varkens» telkens vermenigvuldigd wordt met 10/7, behalve het niet gebonden mestproductierecht
dat geldt met ingang van het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I,
onderdeel G, van de wet van 2 mei 1997, houdende wijziging van de Meststoffenwet
(Stb. 360)?Moet deze samenhang aldus worden begrepen dat telkens wanneer
het grondgebonden deel van het varkensrecht wordt berekend, het in artikel
1, onderdeel o, genoemde begrip «niet-gebonden mestproductierecht voor
varkens» nader moet worden bepaald op de voet van artikel 2, onderdeel
b?Kan al met al met een concreet voorbeeld worden aangegeven op welke wijze
nu precies het niet grondgebonden deel van het varkensrecht wordt berekend,
waarbij rekening wordt gehouden met de hiervoor gelegde relatie met artikel
2, onderdeel b? Artikel 5Om welke redenen zijn de definities van dit artikel niet ondergebracht
bij artikel 1 van deze wet? De memorie van toelichting bevat ter zake alleen
een mededeling en geen toelichting. Artikel 6, vijfde lidIndien in de loop van 1996 het bedrijf is overgedragen, zijn er met betrekking
tot het in 1996 gemiddeld op het bedrijf gehouden aantal varkens twee opgaven
gedaan, te weten door de vervreemder van het bedrijf en door de verkrijger.
Oogmerk van onderhavig artikellid is volgens de memorie van toelichting te
bewerkstelligen dat beide opgaven in aanmerking worden genomen bij de bepaling
van het varkensrecht. Aangenomen moet worden dat het hier gaat om de varkensrechten
van de verkrijger, doch het onderhavige artikellid rept daar –
ten onrechte? – niet over.Uitgaande van het voornoemde oogmerk wordt niet duidelijk waarom in dit
artikellid louter wordt gesproken over de som van enerzijds het
gemiddelde aantal varkens dat door de vervreemder is gehouden en anderzijds
het gemiddelde aantal varkens dat door de verkrijger is gehouden, nu in de
memorie van toelichting wordt gesproken over «Het gemiddeld door elk
van de bij de overdracht betrokken partijen in het voor hem relevante jaardeel
gehouden aantal varkens wordt daartoe op basis van tijdsevenredigheid omgerekend
naar een jaargemiddelde». Elke aanwijzing ontbreekt die zicht zou kunnen
geven op de wijze waarop het relevante jaardeel moet worden bepaald (in dagen
of maanden?) en hoe de omrekening naar tijdsevenredigheid plaats moet vinden.Pas in artikel 29, tweede lid wordt aangegeven dat bij ministeriële
regeling regels gesteld worden omtrent de berekening van het aantal varkens
dat gedurende een jaar gemiddeld op het bedrijf is gehouden, doch een verwijzing
naar dit artikellid ontbreekt in het onderhavige artikel. Artikel 7In het derde lid wordt expliciet aangegeven dat de aangifte als bedoeld
in het eerste lid op het door de minister vastgestelde formulier volledig
en naar waarheid is ingevuld (zie ook artikel 18, eerste lid en
artikel 30). Deze formulering suggereert op zijn minst dat betrokkenen –
ook als zij dat zouden willen – het formulier niet onjuist en onvolledig
zouden kunnen invullen. Dat zal niet bedoeld zijn. Had hier niet moeten staan
dat betrokkene verklaart dat het desbetreffende formulier door
hem/haar volledig en naar waarheid is ingevuld?Kan de regering de toegevoegde waarde van deze formulering in de wettekst
duiden? Daarbij ware in aanmerking te nemen de omstandigheid dat naar alle
waarschijnlijkheid op het desbetreffende formulier zélf al de formulering
zal staan dat betrokkene verklaart dat hij/zij het formulier volledig en naar
waarheid heeft ingevuld.Overigens wordt in dit artikel geen sanctie neergelegd op het onjuist
en onvolledig invullen van het onderhavige formulier.Wel wordt in artikel 8, derde lid, artikel 9, vijfde lid en artikel 10,
vierde lid, gewag gemaakt van een sanctie. Waarom is een sanctie als in deze
artikelleden geformuleerd niet ook in artikel 7, derde lid opgenomen?In het vierde lid van dit artikel wordt in de eerste volzin gesproken
over «vergroot voor het bedrijf waarheen is verplaatst en verkleind
tot ten minste nihil voor het bedrijf waarvan het niet-gebonden
mestproductierecht afkomstig is». Wat wordt beoogd met de zinsnede «tot
ten minste nihil»? Nu een negatief saldo aan varkensrechten niet goed
denkbaar is, had deze zinsnede toch achterwege kunnen blijven? Had er overigens
niet moeten staan «tot ten hoogste nihil»? De woorden «ten
hoogste» geven toch klip en klaar aan dat de verkleining niet hoger
opgevoerd kan worden en dus zijn maximum heeft bereikt? Artikel 8De varkensrechten worden in het eerste lid gerelateerd aan de hoogte van
het bij het Bureau Heffingen geregistreerde niet-gebonden mestproductierecht
voor varkens en kippen voor 1996. Vervolgens wordt het aantal varkens verminderd
met 18%, welk percentage overeenkomt met de gemiddelde latente productieruimte
binnen de niet-gebonden mestproductieruimte voor varkens en kippen in Nederland.
Nu het hier slechts gaat om een groep van 480 bedrijven, wordt niet duidelijk
waarom het deze beperkte groep niet is toegestaan om met behulp van andere
gegevens uit de boekhouding en de financiële administratie het aantal gehouden varkens aannemelijk te maken. Afzien van maatwerk onder verwijzing
naar het argument dat daarmee afbreuk wordt gedaan aan het uitgangspunt dat
sprake moet zijn van een eenvoudig, effectief en goed handhaafbaar systeem
van varkensrechten, lijkt tegen de achtergrond van de onmiskenbaar ingewikkelde
en complexe systematiek van het onderhavige wetsontwerp niet goed verdedigbaar.
Kan de regering dit punt nog eens nader toelichten?In het eerste en het vierde lid van dit artikel wordt verwezen naar een
opgave als bedoeld in onder meer artikel 7, tweede lid. Artikel 7, tweede
lid, gaat echter niet over het doen van een opgave, doch ziet toe op de bepaling
van de omvang van het varkensrecht. Een toelichting is hier op zijn plaats.De leden drie en vier van dit artikel hangen zodanig van verwijzingen
aan elkaar, dat het zicht op de strekking ervan niet direct de oplettende
lezer gewaar wordt. Ook lijken de verwijzingen niet een sluitend geheel op
te leveren. Zo wordt in het vierde lid gewag gemaakt van een melding gedaan
overeenkomstig het derde lid, doch in het derde lid is geen sprake van het
doen van een melding. In het derde lid wordt louter verwezen naar het doen
van een melding overeenkomstig het eerste lid van artikel 7, doch in het eerste
lid van artikel 7 is evenmin sprake van het doen van een melding. Kan de regering
licht werpen op deze materie? Artikel 9Ook in het vierde lid wordt het begrip «niet-gebonden mestproductierecht
voor varkens en kippen» opgevoerd, zodat op de voet van artikel 2, onderdeel
b, hier een berekening moet plaatsvinden (zie de opmerking over artikel 1,
onderdeel o). Kan tegen deze achtergrond met een concreet (reken)voorbeeld
de praktische werking van de tweede volzin van het onderhavige artikellid
worden aangegeven? Deze volzin luidt als volgt: «Dit deel komt evenwel
ten hoogste overeen met het aantal kilogrammen fosfaat dat wordt bepaald door
de mestproductie afkomstig van de in 1996 gehouden dieren van andere diersoorten
dan varkens en kippen achtereenvolgens in mindering te brengen op het niet-gebonden
mestproductierecht voor die diersoorten geldend met betrekking tot 1996 en
op het grondgebonden mestproductierecht geldend met betrekking tot 1996, het
aldus vastgestelde saldo van het grondgebonden mestproductierecht, zijnde
ten minste nihil, te vermeerderen met het niet gebonden mestproductierecht
voor varkens en kippen geldend met betrekking tot 1996, en op deze som de
mestproductie afkomstig van varkens in mindering te brengen.» Artikel 11In het vijfde en zesde lid wordt verwezen naar het doen van een melding
overeenkomstig artikel 7, derde lid. Waarom ontbreekt hier een sanctiebepaling
als genoemd in artikel 8, derde lid, artikel 9, vijfde lid, artikel 10, vierde
lid en artikel 25, derde lid? Artikel 14Voor zover met dit artikel wordt beoogd dat een bedrijf kan aangeven recht
te hebben op minder varkens dan het aantal dat in principe op grond
van hoofdstuk II voor dat bedrijf is vastgesteld, behoeft dit artikel een
nadere toelichting. In welke gevallen kan het voor een bedrijf aantrekkelijk
zijn aan te sturen op minder varkensrechten, uitgaande van de veronderstelling
dat varkensrechten op geld waardeerbare rechten zijn? Artikel 17Wat is de toegevoegde waarde van de tweede volzin van het derde lid van
dit artikel? Binnen de grenzen van de eerste volzin kunnen immers de varkensrechten
al verschillende keren overgaan. Met andere woorden, ook zonder deze tweede
zin blijft de eerste volzin onverkort van toepassing. Artikel 18Wordt met het vijfde lid beoogd dat vergroting en verkleining van het
aantal varkensrechten in het lopende jaar louter gerelateerd kan zijn aan
de niet benutte varkenseenheden ofwel de aanwezige latente varkensrechten
in dat jaar? Zo ja, welk redelijk doel wordt gediend met het verhinderen dat
een bedrijf in een jaar meer varkensrechten afstoot (verkleining varkensrechten)
dan er aan latente varkensrechten in dat jaar aanwezig zijn? Kan een bedrijf
onder verwijzing naar dit artikellid niet de activiteiten beëindigen
en dus alle beschikbare varkensrechten van de hand doen? Artikel 19De verwijzing in artikel 19, eerste lid, onderdeel c, naar artikel 17,
derde lid, tweede volzin, lijkt overbodig, aangezien betwijfeld kan worden
of deze tweede volzin iets toevoegt (zie ook de opmerkingen van deze leden
bij artikel 17).De verwijzing naar artikel 17, derde lid, tweede volzin is te meer overbodig
nu reeds in artikel 19, eerste lid, onderdeel b, wordt aangegeven dat de registratie
niet plaatsvindt, indien niet is voldaan aan het bepaalde in artikel 17. Deze
verwijzing naar artikel 17 omvat immers ook het derde lid, tweede volzin.De registratie wordt, aldus het tweede lid, doorgehaald indien blijkt
dat niet is voldaan aan de voorwaarden genoemd in het eerste lid. Van sancties
wordt niet gesproken, ook niet wanneer het formulier, bedoeld in artikel 18,
eerste lid, niet naar waarheid is ingevuld. Is om fraude te ontmoedigen niet
overwogen in dit geval naast doorhaling een sanctie op te leggen? Artikel 20De leden van de CDA-fractie merkten op dat in het vierde lid
van dit artikel enigszins wordt tegemoet gekomen aan de problemen die er bij
bedrijfsovername in de familiesfeer ontstaan door nu niet direct de aangescherpte
welzijnseisen op de leggen. Dit dekt echter niet alle gevallen: b.v. een maatschap
van 2 broers waarvan er een het bedrijf in zijn geheel voortzet. Is het daarom
niet beter de kring van personen als bedoeld in artikel 20, vierde lid, gelijk
te stellen aan de kring van personen bedoeld in artikel 49, 49a of 54 van
de Pachtwet? Artikel 21 leden 1/2De leden van de fractie van D66 vervolgden hun betoog met de
opmerking dat de leden één en twee van dit artikel toezien op
de mogelijkheid om de afromingspercentages te wijzigen. Het betreft hier een
belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel waarmee aanzienlijke financiële
belangen zijn gemoeid. Heeft de regering overwogen om op de voet van artikel
32, vierde lid de desbetreffende algemene maatregelen van bestuur over te
leggen aan beide Kamers der Staten-Generaal? Zo nee, waarom niet? Artikel 24Waarom wordt in het tweede lid het percentage van 10 (respectievelijk
90) voor de gevallen genoemd in het eerste lid, onderdeel a en d, niet simpelweg
verminderd (respectievelijk vermeerderd) met 5 en is gekozen voor een variabel
percentage?In verschillende artikelen (8, derde lid, 9, vijfde lid en 10, vierde
lid) wordt gerefereerd aan het verstrekken van onjuiste gegevens als bedoeld
in artikel 7, derde lid. Ook hier wordt verwezen naar artikel 7, derde lid,
doch alleen in het vierde lid van dit artikel (en in artikel 29, vierde lid)
wordt expliciet aangegeven dat het verstrekken van onjuiste gegevens een strafbaar
feit inhoudt. Met welke reden is deze bepaling hier opgevoerd en bij de andere
genoemde artikelen achterwege gelaten?Waarom wordt overigens gesproken van een strafbaar feit en niet van een
overtreding of – minder waarschijnlijk – een misdrijf? Artikel 25Dit knelpuntenartikel ziet toe op groepen van gevallen. Biedt dit artikel
naar het oordeel van de regering voldoende armslag om in voorkomende individuele
gevallen waarbij sprake is van een onbillijkheid van overwegende aard een
regeling te treffen? Welke grenzen kunnen/moeten daarbij gesteld worden?Kan een «groep van gevallen» uit één individueel
bedrijf bestaan? Is met andere woorden de regering bereid om bij aperte knelpunten
waar dit artikel op doelt een algemene maatregel van bestuur op te stellen,
ook al zou in de praktijk blijken dat slechts één of enkele
bedrijven onder de vigeur van deze maatregel vallen? Artikel 27Waarom is in het eerste lid niet expliciet aangegeven dat de minister
tevens bepaald voor welke duur het desbetreffende bedrijf het aantal
door de minister vastgestelde varkens, onderscheidenlijk fokzeugen, niet mag
overschrijden? In het vijfde lid wordt wel aangegeven dat de bevoegdheid voor
een aaneengesloten periode van ten hoogste drie jaren kan worden uitgeoefend,
maar niet dat de minister daaromtrent iets moet bepalen.Ingevolge het vijfde lid kan de periode van ten hoogste drie jaren worden
verlengd met eenzelfde periode te rekenen vanaf het tijdstip waarop wordt
geconstateerd dat op het bedrijf een groter aantal varkens wordt gehouden
dan het door de minister bepaalde aantal. In dit artikellid wordt –
in tegenstelling tot het eerste lid – echter geen melding gemaakt van
fokzeugen, zodat verlenging van de periode voor overtreding van het maximum
aantal fokzeugen niet tot de mogelijkheden behoort. Betreft het hier een omissie,
of is er een andere reden voor het ontbreken van de fokzeugen in dit artikellid? Artikel 29Wat is de reden dat in het eerste en derde lid van dit artikel is gekozen
voor een «kan»-bepaling en in het tweede lid niet? Artikel 30Waarom is in de laatste volzin van artikel 30 niet volstaan met de bepaling
dat de verkleining van het varkensrecht (fokzeugenrecht) plaatsvindt met het
desbetreffende aantal varkenseenheden waarop de kennisgeving als bedoeld in
de eerste volzin betrekking heeft? Wat is met andere woorden de
toegevoegde waarde van de bepaling dat na registratie van de kennisgeving
het varkensrecht nihil is? Negatieve varkensrechten laten zich toch niet goed
indenken? Artikel 31De leden van de fractie van D66 merkten op dat in het derde
lid van dit artikel «tenminste» abusievelijk aan elkaar is geschreven.
Elders in de wettekst zijn dit twee woorden, zie b.v. artikel 10, eerste lid.Moet het eerste lid aldus worden verstaan, dat de vermindering met 15%
berekend wordt op basis van de varkensrechten die op basis van hoofdstuk II
van het voorliggende wetsvoorstel reeds met 10% zijn verminderd? Betekent
een en ander dat de inkrimping van de varkensstapel, afgezien van de terugverdienmogelijkheid
via het voerspoor, per saldo niet 25% doch slechts 23,5% bedraagt?De heer Bierman merkte op dat in dit artikel wordt bepaald
dat op 1 januari 2000 het varkensrecht en het fokzeugenrecht over de gehele
breedte van de sector met 15% wordt verminderd, tenzij het bedrijf aantoonbaar
maatregelen heeft genomen die betrekking hebben op een betere veevoeding.
In dat geval wordt het bedrijf gekort met 10%. Waarom is niet gekozen voor
dezelfde uitzonderingsclausule als in artikel 24? Milieuvriendelijke varkensbedrijven
worden dit jaar gevrijwaard van de korting van 10%, maar in het jaar 2000
moeten zij er alsnog aan geloven. Dit soort bedrijven behoren ook in 2000
niet in te hoeven krimpen. Een krimpvrij perspectief is een extra stimulans
voor de omschakeling naar een volledig ecologisch verantwoorde bedrijfsvoering. Artikel 32De leden van de fractie van D66 noemden de eerste volzin van
het eerste lid van dit artikel verre van fraai. Hadden de eerste twee woorden
«in zoverre» niet achterwege kunnen blijven?Kan een toelichting worden gegeven, zo mogelijk aan de hand van een concreet
voorbeeld, op het getal «100/95» en de relatie met artikel 31,
eerste lid? Wordt het varkensrecht op de voet van artikel 31, eerste lid eerst
verminderd met 15% (of met een verlaagd percentage op grond van het tweede
lid) en wordt de terugverdienmogelijkheid van 5% vervolgens losgelaten op
de aldus berekende omvang van het varkensrecht (dus 5% van 75%, zijnde: de
generieke korting tot 90%-15% op grond van artikel 31, eerste lid)?Om welke reden is de terugverdienmogelijkheid van het voerspoor niet direct
gekoppeld aan de 15% van artikel 31, eerste lid? In dat geval zou voor de
bedrijven die aantoonbaar maatregelen hebben genomen die betrekking hebben
op veevoeding de vermindering op 1 januari 2000 zijn verlaagd van 15 naar
10%. Artikel 33De omschrijving van dit artikel is opmerkelijk ruim gekozen. In hoeverre
is het gebruikelijk te noemen dat op deze wijze wel heel onbepaald de mogelijkheid
van nadere regelgeving wordt geopend? In hoeverre spoort dit wetsartikel met
de «Aanwijzingen voor de regelgeving»? Artikel 37Het betreft hier de wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor
dieren, onderdeel L en wel het toegevoegde artikel 96a. Kan de regering aangeven
wanneer nu precies de welzijneisen in het Varkensbesluit worden
aangescherpt en wanneer de in dit artikel genoemde algemene maatregel van
bestuur van kracht zal zijn? De voorzitter van de commissie,BraksDe griffier van de commissie,Hordijk XNoot1Samenstelling: Pit (PvdA), Holdijk (SGP), Zijlstra (PvdA), Braks (CDA)
(voorzitter), Van Gennip (CDA), Pitstra (GL), Luimstra-Albeda (CDA), Lodewijks
(VVD), Varekamp (VVD), Van Heukelum (VVD) en Hessing (D66).XNoot1Is ter kennis gebracht van de regering en ter inzage gelegd op het Centraal
Informatiepunt onder griffienr. 120 624.47.XNoot1Is ter kennis gebracht van de regering en ter inzage gelegd op het Centraal
Informatiepunt onder griffienr. 120 624.28 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19971998-25746-192a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl