Veteranenzorg; Brief staatssecretaris over 10 adviezen van de Raad voor civiel-militaire Zorg en Onderzoek (RZO)
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137312
 2009-2010
 
 30 139
 Veteranenzorg
 
 
 
 
 Nr. 
 63
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 13 november 2009
 
 Zoals toegezegd tijdens het overleg over de Veteranennota van 22 juni
2009 (30 139, nr. 57) bied ik u hierbij de adviezen aan van de Raad voor
civiel-militaire Zorg en Onderzoek (RZO). Intussen zijn tien adviezen ontvangen.
De adviezen treft u aan in de bijlagen.
 
 Met het oog op het komende wetgevingsoverleg Personeel van 23 november
a.s. zend ik u hierbij tevens mijn appreciaties van de adviezen voor zover
deze tot op heden zijn voltooid. Deze brief bevat een korte reactie op de
adviezen 1 tot en met 7. Ik wacht met een appreciatie van advies 8 in verband
met de besprekingen daarover onder leiding van de Nationale Ombudsman. De
ambtelijke voorbereiding van de reactie op de adviezen 9 en 10 is nog gaande.
Van advies 9 geef ik een gedeeltelijke appreciatie.
 
 De adviezen betreffen de volgende onderwerpen:
 1) Opzet evaluatie Landelijk Zorgsysteem Veteranen;
 2) Business plan Centrum voor Veteranen, dienst- en oorlogsslachtoffers
met Posttraumatische Stressstoornis;
 3) Conceptconvenant Landelijk Zorgsysteem Veteranen;
 4) Leerstoel Psychotraumatologie;
 5) Visie en inhoud wetenschappelijk (Militair) Geestelijke GezondheidsZorg
((M)GGZ)-onderzoek;
 6) Klachtenregeling Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV);
 7) Een centrale onafhankelijke klachtencommissie voor veteranen;
 8) Een dejuridiserende oplossing voor oude claims van veteranen;
 9) Ontwikkeling CQ-index Veteranenketenzorg;
 10) Onderzoeksvoorstel Plasticiteit van aversieve herinneringen. 
 Advies nr. 1: Opzet evaluatie Landelijk Zorgsysteem Veteranen
 Op verzoek van Defensie is de Raad voor civiel-militaire Zorg en Onderzoek
(RZO) gevraagd de gehele keten van het Landelijke Zorgsysteem Veteranen (LZV),
zoals oorspronkelijk bedoeld door prof. Gersons, naderte beschouwen
en te bezien in hoeverre de huidige structuur en procedures van het LZV overeenkomen
met zijn doelstellingen. De RZO heeft in zijn advies de verschillende aspecten
benoemd die vanuit het perspectief van de veteraan en vanuit het perspectief
van de zorginstellingen van belang zijn. Tevens worden relevante vragen aangereikt
voor de opzet van een evaluatie. Defensie wil dat bij een evaluatie van het
LZV-netwerk de veteraan centraal staat en dat een aantal vragen wordt beantwoord.
Deze vragen zijn:
 – Voorziet de huidige zorg in de behoefte van veteranen?
 – Is de zorg aan veteranen van voldoende kwaliteit?
 – Is de zorg aan veteranen voldoende toegankelijk?
 – Hoe werken onderdelen van de zorgketen met elkaar samen?
 – Is de zorgketen doelmatig en doeltreffend?
 – Waar kan Defensie de zorg voor partners en kinderen van veteranen
verbeteren?
 
 De Inspectie Militaire Gezondheidszorg (IMG) heeft in samenwerking met
de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) een evaluatie uitgevoerd van de
Militair Geestelijke Gezondheidszorg (MGGZ) en de rol en positie van MGGZ
binnen het Landelijke Zorgsysteem Veteranen (LZV). Het betrof een afzonderlijke
(deel)evaluatie in de vorm van een quick scan en rondetafelgesprekken. De
beoordeling berustte mede op de prestatie-indicatoren die voor de civiele
GGZ-zorg zijn ontwikkeld. Deze prestatie-indicatoren bestrijken een deel van
de door RZO geformuleerde vragen. De Kamer is daarover op 17 juli jl.
geńformeerd (Kamerstuk 30 139, nr. 58). Op 15 oktober jl. heeft
de Kamer de motie-Eijsink/Boekestijn aangenomen (Kamerstuk 32 123 X, nr. 13)
waarin wordt aangedrongen op een nieuw onderzoek. Ik zal de Kamer afzonderlijk
informeren over de reikwijdte en de diepgang van dit onderzoek en de termijn
waarop het kan aanvangen.
 
 Na de herziening van het convenant LZV, dat naar verwachting in de eerste
helft van 2010 zal worden ondertekend, is het zinvol een totale evaluatie
van het LZV uit te voeren. Daarbij zal worden gebruikgemaakt van vragen die
de RZO en Defensie hebben opgesteld.
 Advies nr. 2: Business plan voor een Centrum voor Veteranen,
dienst- en oorlogsslachtoffers met Posttraumatische Stressstoornis
 Defensie heeft de RZO gevraagd te adviseren over de voor- en nadelen vanuit
zorgoptiek van een apart hospitaal voor Posttraumatische Stressstoornissen
(PTSS). De aanleiding hiervoor was een particulier initiatief voor een PTSS-hospitaal.
De RZO concludeert dat vanuit de zorgoptiek een nieuw behandelcentrum voor
PTTS geen meerwaarde heeft ten opzichte van datgene waarin het LZV al voorziet
of zou kunnen voorzien. Verder kan een nieuw behandelcentrum leiden tot een
ongewenste verdunning van het aanbod aan PTSS-patiÙnten bij de bestaande
behandelcentra. Binnen het LZV bestaat veel aandacht voor partners en gezinnen
en het advies heeft die aandacht versterkt. Tevens worden door het LZV dit
najaar pilots uitgevoerd met gezinsdeeltijdbehandeling
voor getraumatiseerde veteranen.
 Advies nr. 3: Conceptconvenant Landelijk Zorgsysteem Veteranen
 De RZO heeft op verzoek van Defensie een advies uitgebracht over de concepttekst
van het convenant LZV. Het conceptconvenant voldeed nog niet aan de verwachtingen
en de RZO heeft verschillende voorstellen voor verbetering gedaan. Op dit
moment wordt gewerkt aan een nieuwe versie van het conceptconvenant waarin
de aanbevelingen van de RZO worden verwerkt. Naar verwachting
zal het nieuwe convenant in de eerste helft van 2010 worden ondertekend.
 Advies nr. 4: Leerstoel Psychotraumatologie
 De RZO heeft Defensie geadviseerd over de instelling van een leerstoel
Psychotraumatologie. De Raad dringt aan op de verdere uitwerking en concretisering
van de leerstoelomschrijving. De aanbevelingen over de leerstoelomschrijving
en de aanstellingsduur van de leerstoelhouder zijn overgenomen.
 Het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) zal de definitieve structuurnota
opstellen en de leerstoel onderbrengen in de bestaande formatie. Gedurende
het leerstoelinstellingstraject zal Defensie zo nodig de Raad raadplegen.
 
 De leerstoel is met de titel «Psychiatrie in het bijzonder stress
en trauma» opgenomen in de divisie Hersenen van het UMCU. Het onderzoek
zal worden uitgevoerd binnen de onderzoeksprogramma’s van zowel de combinatie
van Stichting Centrum ’45 en Defensie als het UMCU. Daarmee wordt de
mogelijkheid gecreërd onderzoek te doen naar de militaire aspecten van
psychotrauma, naar psychotrauma bij de slachtoffers van vervolging, oorlog
en geweld, onder wie politiefunctionarissen en asielzoekers, en binnen de
onderzoeksvelden van de divisie Hersenen.
 Advies nr. 5: Visie en inhoud wetenschappelijk (M)GGZ-onderzoek
 De RZO schetst in het advies een visie, een missie, een doel en uitgangspunten
voor wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de militair geestelijke
gezondheidszorg en reikt een lijst met uiteenlopende onderzoeksonderwerpen
aan. De uitgangspunten van het onderzoek worden door de RZO ruim geformuleerd.
 
 Defensie zelf heeft inmiddels vastgesteld hoe onderzoeksvoorstellen worden
beoordeeld. Overleg over de onderzoeksvoorstellen met kennisnetwerken of internationale
panels is hiervan een essentieel onderdeel. Dit geldt ook voor het overleg
met de RZO over de voorstellen voor wetenschappelijk (M)GGZ-onderzoek. Het
tijdschema en het onderzoek moeten passen in het totale wetenschappelijke
onderzoek bij Defensie. Er is geen apart budget voor (M)GGZ-onderzoek.
 Advies nr. 6: Klachtenregeling Landelijk Zorgsysteem Veteranen
(LZV). en Advies nr. 7: Een centrale onafhankelijke klachtencommissie voor
veteranen.
 Naar aanleiding van de motie van de Kamerleden Poppe, Eijsink, Diks en
Voordewind over onderzoek naar een klachtencommissie voor veteranen (Kamerstuk
31 700 X, nr. 37), heb ik op 20 februari 2009 de RZO verzocht
om advies met betrekking tot de wijze waarop een overkoepelende onafhankelijke
klachtenregeling voor veteranen kan worden vormgegeven. Tevens heb ik verzocht
te bezien hoe de cliënt kan worden ondersteund bij het indienen van een
klacht betreffende het LZV.
 
 Op van 6 mei 2009 heeft de RZO laten weten de adviesaanvraag van
twee aparte adviezen te voorzien. Advies nr. 6 bestrijkt de instelling van
een overkoepelende onafhankelijke klachtenregeling voor het LZV alsmede de
cliëntondersteuning. Advies nr. 7 gaat over de wenselijkheid van een
afzonderlijke centrale klachtencommissie voor veteranen. Bij klachtenafhandeling
geldt het basisprincipe dat de klacht wordt ingediend bij de instantie
waar de zorg of dienst gevraagd of geleverd is. Een klacht over bijvoorbeeld
een LZV-partner of het ABP zal dus bij de desbetreffende klachtencommissie
van die organisatie worden ingediend.
 
 Met de partners in het LZV is afgesproken dat als de klacht de ketenzorg
in het LZV betreft, deze klacht in eerste instantie wordt doorgeleid naar
de klachtencommissie van een van de grote LZV-partners die geen betrokkenheid
heeft bij de ingediende klacht. Deze klachtencommissies kunnen overigens ook
beschikken over een eigen klachtenfunctionaris.
 Ik acht het wenselijk dat daarnaast een overkoepelende klachtencommissie
veteranen wordt ingesteld. Deze klachtencommissie is bedoeld voor klachten
die de ketenzorg van LZV-partners betreffen en voor klachten die reeds bij
klachtencommissies van ABP, Defensie of het Veteraneninstituut behandeld zijn.
 
 Een centrale klachtenfunctionaris zal daarbij als intermediair optreden.
Deze klachtenfunctionaris zal tevens een belangrijke rol vervullen bij de
informatievoorziening en advisering aan veteranen over de verschillende klachtenregelingen.
De klachtenfunctionaris kan ook rechtstreeks kennis nemen van klachten. Wanneer
de klacht de verantwoordelijkheid is van een van de klachtencommissies in
het LZV of de klachtencommissies van ABP, het VI of Defensie, zal de centrale
klachtenfunctionaris voor de behandeling van deze klacht in eerste instantie
verwijzen naar de klachtencommissie van de desbetreffende instelling. Desgewenst
kan de klachtenfunctionaris een bemiddelende rol vervullen bij de klachtafhandeling.
De klachtenfunctionaris zal geen beoordelende rol krijgen bij de klachtenbehandeling.
 Wanneer de klachten niet naar tevredenheid door de centrale klachtenfunctionaris
kunnen worden afgehandeld, zal deze de klacht voorleggen aan de overkoepelende
klachtencommissie veteranen. Als voorzitter van deze overkoepelende klachtencommissie
zal een persoon met een passend profiel worden aangezocht.
 
 Ik zie voor de RZO geen rol weggelegd bij de behandeling van klachten,
noch bij de beoordeling, noch bij advisering. De IGZ heeft een rol waar het
de verplichte melding van structurele tekortkomingen in de gezondheidszorg
betreft. Tuchtcolleges en de Nationale Ombudsman hebben uiteraard hun onafhankelijke
positie als klachtenbehandelaar. Een nader onderzoek naar tot dusverre ingediende
klachten en de afhandeling daarvan acht ik geen voorwaarde om te kunnen besluiten
een overkoepelende klachtencommissie veteranen in te stellen. Ik streef ernaar
samen met het LZV en de overige betrokken instanties de beschreven wijze van
klachtenbehandeling voor veteranen tot stand te brengen.
 
 De suggestie om de website van het LZV van uitgebreide informatie over
de behandeling van klachten te voorzien, ondersteun ik. Dit zal de transparantie
zeker ten goede komen en daardoor potentiële klagers de nodige ondersteuning
bieden. De beoogde centrale klachtenfunctionaris kan hierbij een belangrijke
rol vervullen.
 
 In Figuur 1 wordt het bovenstaande schematisch weergegeven.
 
 Wet Cliëntenrechten Zorg
 Overigens is het wetsvoorstel Wet Cliëntenrechten Zorg door de ministerraad
aanvaard. Dit wetsvoorstel behelst onder andere een ingrijpende verandering
van de systematiek van zorgklachtenbehandeling in de gezondheidszorg. Hoe
een en ander zal worden uitgewerkt is nu nog niet bekend. Dat dit wetsvoorstel
gevolgen zal hebben voor de thans gehanteerde werkwijze ten aanzien van klachten
is echter waarschijnlijk.
 Advies nr. 9: Ontwikkeling CQ-index Veteranenketenzorg;
 De ambtelijke voorbereiding van de reactie op advies 9 is nog gaande.
Wel wil ik nu reeds naar voren brengen dat ik positief sta tegenover het voorstel
om een nieuwe CQ-index Veteranenketenzorg te ontwikkelen. Dat instrument kan
door interviews van cliënten inzicht geven in de kwaliteit van de zorg
in het LZV. Ik zal de Kamer nader informeren over de uitwerking daarvan. Daarbij
zal ik tevens een appreciatie geven van het voorstel door middel van een aselecte
steekproef onder alle veteranen die zijn opgenomen zijn in het VRS inzicht
te krijgen in het aantal veteranen die zorg behoeven maar nog niet ontvangen,
of die elders buiten het LZV zorg krijgen.
 
 De staatssecretaris van Defensie,
 J. G. de Vries
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.