Evaluatie behandeling begroting voor het jaar 2006; Brief Presidium
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30534, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30534 nr. 1

21-03-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamEVALUATIE BEGROTINGSBEHANDELING 20061. Aanleiding2. Het begrotingsoverleg2.1 Uitgangspunten begrotingsoverlegAchtergrond begrotingsoverlegInhoud en opzet begrotingsoverleg2.2 Evaluatiecriteria begrotingsoverleg2.3 Beoordeling van het begrotingsoverlegAd 1. Verbetering begrip en inzicht in de begroting?Ad 2. Betere controle mogelijk?Ad 3. Meer samenhang tussen gespreksonderwerpen en
inhoud begroting?Ad 4. Beter en scherper afrondend plenair debat?Ad 5. Gebleken voordelen?Ad 6. Gebleken nadelen?Oordelen vaste commissies2.4 Conclusies met betrekking tot het begrotingsoverleg3. Het begrotingsonderzoek3.1 Uitgangspunten begrotingsonderzoek3.2 Beoordeling van het begrotingsonderzoek4. Conclusies en aanbevelingen4.1 Conclusies4.3 Aanbevelingen voor de begrotingsbehandeling 2007BIJLAGE 1 Overzicht begrotingsoverleggenOverzicht begrotingsonderzoeken BIJLAGE 2 Betrokkenheid van de commissie voor de
Rijksuitgaven bij het begrotingsoverlegBIJLAGE 3BIJLAGE 4 Ontvangen reacties van bewindslieden en
vaste commissies.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30534, nr. 1 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b6Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b7Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b8Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30534, nr. 1 b9Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30534Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 534Evaluatie behandeling begroting voor het jaar 2006nr. 1BRIEF VAN HET PRESIDIUMAan de commissie voor de RijksuitgavenDen Haag, 21 maart 2006Het Presidium heeft op 15 maart 2006 een door de commissie voor de
Rijksuitgaven opgestelde evaluatie van de Begrotingsbehandeling 2006 besproken.
Het Presidium heeft met belangstelling kennisgenomen van de bevindingen van
deze commissie en daarover zijn grote waardering uitgesproken. Toch wil het
Presidium enkele kanttekeningen plaatsen.Sommige leden van het Presidium zijn van mening dat de aanbevelingen zoals
verwoord op pagina 9 van de evaluatie te vrijblijvend zijn. Andere leden daarentegen
pleiten voor handhaving van de keuzevrijheid die de commissies in dezen nu
hebben. Voor hen is teleurstellend dat met de nieuwe begrotingsbehandeling
geen tijdwinst is geboekt. Weer andere leden menen dat het experiment vorig
jaar niet gewerkt heeft. Ook is door sommigen opgemerkt dat de begrotingsoverleggen
identiek zijn aan de plenaire begrotingsbehandelingen. Ook deze leden willen
de uitwerking graag aan de commissies zelf overlaten. Nog anderen menen dat
er wel sprake moet zijn van enige keuzevrijheid in dezen voor de commissies
maar dat daarbij wel een aantal algemene regels in acht genomen moet worden.
Dit zou desnoods moeten leiden tot een herformulering van de derde aanbeveling
op pagina 9 van de evaluatie. Het Presidium blijft voorstander van toedeling
van de spreektijden aan de fracties. Wel acht men het denkbaar dat tussen
de fracties onderling daarover afspraken worden gemaakt. Het Presidium hecht
in ieder geval zeer aan een plenaire afronding van elke begrotingsbehandeling.Gelet op het bovenstaande heeft het Presidium de voorkeur uitgesproken
voor een (extra) ronde langs alle commissies waarin aan de commissies gevraagd
wordt te reageren op de aanbevelingen in deze evaluatie. Deze reacties zouden
vervolgens besproken kunnen worden in een overleg tussen de Voorzitter en
de voorzitters van de commissies. Op basis van de uitkomsten hiervan zou het Presidium dan een voorstel kunnen doen aan
de Kamer voor de begrotingsbehandeling 2007.In afwachting van uw reactie en met vriendelijke groet,De griffier van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,J. E. Biesheuvel-Vermeijden EVALUATIE BEGROTINGSBEHANDELING 20061. AanleidingJaarlijks wordt door de commissie voor de Rijksuitgaven in de maand februari
een korte evaluatie opgesteld over de begrotingsbehandeling (die in het voorgaande
kalenderjaar tussen Prinsjesdag en het kerstreces heeft plaatsgevonden). Met
name de toepassing van het instrument «begrotingsonderzoek» staat
daarbij centraal.In deze evaluatie van de begrotingsbehandeling 2006, wordt met name aandacht
geschonken aan de «primeur» die enkele commissies hadden om de
begroting te behandelen op grond van het nieuwe artikel 39a Reglement van
Orde (RvO): het zogenaamde begrotingsoverleg.Begrotingsoverleg en begrotingsonderzoekBegrotingsonderzoekEen begrotingsonderzoek is een wetgevingsoverleg van doorgaans twee uur,
dat veelal de week voorafgaand aan de begrotingsbehandeling wordt gehouden.
Op de agenda staan door de commissie vooraf geselecteerde onderwerpen, waaronder
soms ook beleidsartikelen van de begroting.BegrotingsoverlegBij deze nieuwe overlegvorm wordt de begroting eerst systematisch en uitgebreid –
bij voorkeur artikelsgewijs – in commissieverband behandeld, waardoor
de plenaire afronding meer toegespitst kan worden op de politieke hoofdpunten.
Behandeling geschiedt in een wetgevingsoverleg dat in beginsel een gehele
maandag kan beslaan en waarvoor de plenaire zaal was vrijgehouden.In het kader van deze evaluatie is aan zowel de commissies, als aan de
bewindslieden die een begrotingsoverleg op grond van artikel 39a RvO hebben
gevoerd, een vragenformulier toegestuurd. De ontvangen reacties zijn als bijlage
4 bij deze evaluatie gevoegd. Daarnaast is bij de evaluatie gebruik gemaakt
van reacties die van sommige individuele Kamerleden zijn ontvangen, alsmede
van de inzichten die naar voren zijn gekomen na analyse van de verslagen van
de begrotingsoverleggen.Op woensdag 15 februari 2006 heeft de commissie voor de Werkwijze
gesproken over een concept van deze evaluatie. Het advies van deze commissie
is opgenomen in bijlage 3.In het navolgende schema is per commissie aangegeven of, ter voorbereiding
op de plenaire afrondende begrotingsbehandeling, gekozen is voor een begrotingsonderzoek,
een begrotingsoverleg of geen van beide. CommissieBegrotings-overlegBegrotings-onderzoekBZKX NAAZ  Justitie / Integratiebeleid1X OCW XBuZa XFinanciën  DefensieX VROM XVenW X EZ  LNV X SZW X VWSX 1 Beleidsartikel 16 van de Justitiebegroting, Integratie, is
uitvoerig behandeld in een apart nota-overleg op 12 december 2005.In bijlage 1 is nadere informatie opgenomen over de duur en het aantal
aanwezige leden bij de begrotingsonderzoeken en begrotingsoverleggen.Hierna wordt in paragraaf 2 nader ingegaan op het begrotingsoverleg.
Paragraaf 3 is gewijd aan het begrotingsonderzoek en paragraaf 4
wordt afgesloten met conclusies en aanbevelingen.2. Het begrotingsoverlegTabel 1 laat zien dat in 2005 vier commissies geopteerd hebben voor een
begrotingsoverleg. In deze paragraaf wordt achtereenvolgens uiteengezet wat
de achtergrond van dit nieuwe instrument is, wat er mee beoogd wordt en hoe
het is uitgepakt.2.1 Uitgangspunten begrotingsoverlegAchtergrond begrotingsoverlegDe belangrijkste achtergrond van de wijziging van de begrotingsbehandeling
is de VBTB-operatie. Deze heeft immers met ingang van het begrotingsjaar 2002
geleid tot een geheel vernieuwde begroting, waarin doelstellingen van beleid
centraal staan. Een wezenlijke verbetering is dat de begrotingen veel meer
dan voorheen «beleidshomogeen» zijn geworden: wat bij elkaar hoort
te staan, staat ook bij elkaar. Daarnaast zijn begrotingen veranderd van primair
financieel-technische documenten naar beleidsmatige stukken die ook gericht
zijn op te behalen beleidsdoelen en te bereiken resultaten. De behandelwijze
van de Kamer van begrotingen is echter sindsdien niet gewijzigd. Daarom is
in het Reglement van Orde de mogelijkheid van het begrotingsoverleg geïntroduceerd.
Het begrotingsoverleg biedt immers een goede mogelijkheid om, aan de hand
van de begroting, op een gestructureerde manier de doelen van het beleid centraal
te stellen, alsmede de wijze waarop het kabinet die doelstellingen nastreeft.Inhoud en opzet begrotingsoverlegDe essentie van deze nieuwe overlegvorm is dat de begroting eerst uitgebreid
in een commissie-overleg wordt behandeld. Hierdoor kan de daarop volgende
plenaire begrotingsbehandeling zich vooral richten op de politieke hoofdpunten.
Het begrotingsoverleg vult als het ware het «gat» tussen het begrotingsonderzoek
en de plenaire begrotingsbehandeling. Uit eerdere evaluaties is namelijk gebleken
dat het tot nu toe gebruikelijke begrotingsonderzoek enkele nadelen kent.
Het heeft vaak een technisch karakter, dient a-politiek te zijn en is veel
te kort om de gehele begroting systematisch langs te lopen. Het begrotingsoverleg
maakt dit wel mogelijk. Bovendien kan de afrondende plenaire begrotingsbehandeling
daardoor veel gerichter en politieker zijn, omdat in het begrotingsoverleg
de begroting zelf al in de diepte is behandeld en in er in beginsel alleen
nog de echte politieke hoofdpunten resteren. Omdat de begroting een beleidsbegroting
is geworden, heeft het begrotingsoverleg per definitie een zeker politiek
karakter. Het is aan de vaste commissies te bepalen hoe politiek het begrotingsoverleg
wordt ingevuld en hoe daarbij de politieke hoofd- en bijzaken worden verdeeld
over het commissiegewijze begrotingsoverleg en de plenaire afronding. Op deze wijze ontstaat, zoals de beide bewindslieden van BZK ook constateren,
in principe een goede en evenwichtige indeling voor de behandeling van de
begroting: in de schriftelijke ronde is ruimte voor technische en gedetailleerde
vragen, in het begrotingsoverleg vindt uitgebreid commissieoverleg plaats
en in de plenaire begrotingsbehandeling wordt een afrondende discussie op
hoofdlijnen gevoerd.Qua opzet sluit het begrotingsoverleg aan bij de procedures zoals die
gelden voor een wetgevingsoverleg. Dat wil zeggen dat het overleg geknipt
kan worden in een aantal onderdelen, eventueel voorafgegaan door een korte
algemene ronde. De begrotingsoverleggen zijn allemaal op maandag gevoerd in
de plenaire zaal.2.2 Evaluatiecriteria begrotingsoverlegOp grond van het voorgaande staan in deze evaluatie zes vragen centraal:1. Heeft het begrotingsoverleg geleid tot een beter begrip van en inzicht
in de begroting?2. Heeft het begrotingsoverleg geleid tot een zodanig begrip van de begroting
dat de Kamer beter in staat is de uitvoering ervan te controleren (derde woensdag
in mei 2007)?3. Zijn door het begrotingsoverleg vooral onderwerpen behandeld die een
directe en eenduidige relatie hebben met de begroting?4. Heeft het begrotingsoverleg geleid tot een betere en scherpere afrondende
plenaire begrotingsbehandeling?5. Wat zijn de gebleken voordelen van het begrotingsoverleg?6. Wat zijn de gebleken nadelen van het begrotingsoverleg?2.3 Beoordeling van het begrotingsoverlegZonder volledig te kunnen zijn, is onderstaand weergegeven hoe het begrotingsoverleg
op deze zes punten is ervaren.Ad 1. Verbetering begrip en inzicht in de begroting?In het merendeel van de reacties kwam naar voren dat de nieuwe wijze van
begrotingsbehandeling niet tot een merkbare of aanwijsbare verbetering van
het inzicht in de begroting heeft geleid. In één geval werd
zelfs het tegendeel beweerd, omdat door het wegvallen van het begrotingsonderzoek
de meer technische en financiële verdieping van de begroting achterwege
is gebleven. «Het begrotingsoverleg en het plenaire debat bevatte meer
van hetzelfde, meer details, meer bijzaken en minder grip op de begroting
als geheel» aldus een respondent. De bewindslieden van BZK wijzen er
daarentegen op dat hun beleving van het begrotingsoverleg positief is en dat
de indeling van het begrotingsoverleg aan de hand van de begrotingsindeling
bijgedragen heeft aan een duidelijke structuur van het begrotingsoverleg.
Zij menen dat de nieuwe opzet in zijn algemeenheid bijdraagt tot een beter
inzicht in de begroting. De minister van Defensie wijst er op dat de functionele
indeling van de begroting reeds voldoende houvast biedt voor een gestructureerde
behandeling. Naar de mening van de minister van Justitie heeft het begrotingsoverleg
niet geleid tot een beter inzicht in de begroting, mede omdat de opzet, inhoud
en verloop van de verschillende onderdelen van de begrotingsbehandeling niet
wezenlijk van elkaar verschilden. Hij wijst er op dat reeds (schriftelijk)
beantwoorde vragen soms opnieuw gesteld werden in een volgend overleg.Ad 2. Betere controle mogelijk?De relatie tussen de begroting en de verantwoording is in begrotingsoverleggen
zelden gelegd. In het algemeen zijn in de begrotingsoverleggen relatief weinig
expliciete opmerkingen gemaakt over de kwaliteit van doelstellingen
of over de gekozen prestatie-indicatoren. Zelden werd daarbij expliciet de
koppeling gelegd met de bruikbaarheid van doelen en indicatoren voor een adequate
verantwoording in het jaarverslag. Dit gebeurde overigens wel bij de begrotingsoverleggen
waarbij er voor gekozen was om te beginnen met een blok «algemeen»
(zoals bij de begrotingsoverleggen van Justitie en VWS). Ook uit de ontvangen
reacties komt niet het beeld naar voren dat de artikelsgewijze behandeling
van de begroting de beoogde koppeling met het verantwoordingsproces evident
heeft vergroot. De commissie Defensie merkt op dat de «meetbaarheid»
van beleidsdoelen daarbij ook parten speelt. De commissie BZK concludeert
overigens wel dat de verdeling van het begrotingsoverleg in thema’s
op basis van de indeling van de begroting een betere mogelijkheid biedt de
uitvoering van de begroting te controleren.Ad 3. Meer samenhang tussen gespreksonderwerpen en
inhoud begroting?Analyse van de gevoerde begrotingsoverleggen leert dat de onderwerpen
die in deze overleggen aan de orde zijn gekomen vaak rechtstreeks op de begroting
waren terug te voeren. Bij de meeste begrotingsoverleggen is de begroting
leidend geweest voor het debat. Dit komt overigens uit de ontvangen reacties
nauwelijks naar voren. Dit kan te maken hebben met het feit dat er tussen
begrotingen onderling, maar ook tussen onderwerpen binnen begrotingen, vaak
grote verschillen zaten in abstractieniveau en aard van het gevoerde debat.
Daarnaast werd het begrotingsoverleg ook veelvuldig gebruikt voor het bespreken
van onderwerpen of lanceren van ideeën die los van de begroting stonden.
Er lijkt verschillend gedacht te worden over de inhoud van het begrotingsoverleg:
soms wordt het te technisch bevonden, soms wordt het te politiek gevonden.
De bewindslieden van BZK merken op dat het onderscheid tussen het begrotingsoverleg
(uitgebreid overleg) en de plenaire afronding (discussie op hoofdlijnen) hen
aanspreekt, maar stellen daarbij dat het onderscheid tussen de drie rondes
(schriftelijke vragen, begrotingsoverleg, afrondend politiek debat) nog kan
worden aangescherpt. De minister van Justitie stelt dat door de indeling van
het begrotingsoverleg naar beleidsartikelen in beginsel een goede structuur
werd aangebracht. Echter, de clustering die vervolgens werd aangebracht van
beleidsartikelen achtte hij minder gelukkig.Ad 4. Beter en scherper afrondend plenair debat?In het overgrote deel van de gevallen heeft het begrotingsoverleg niet
aantoonbaar tot een beter of scherper afrondend plenair debat geleid. In een
aantal gevallen heeft het begrotingsoverleg ontlastend gewerkt voor het plenair
debat omdat er minder spreektijd nodig was, dan wel dat onderwerpen al uitvoerig
behandeld waren in het begrotingsoverleg. Dit zegt evenwel weinig over de
kwaliteit van het debat. Niet voor iedereen was duidelijk welke onderwerpen
thuishoren in het begrotingsoverleg en welke in het afrondend plenair debat.
Hierover blijken de meningen overigens ook verdeeld. Soms wordt als nadeel
genoemd dat het begrotingsoverleg te politiek zou zijn, terwijl soms ook als
nadeel naar voren komt dat het begrotingsoverleg te weinig politiek zou zijn.
De commissie van Defensie is van mening dat een aantal meer begrotingstechnische
vraagstukken moeilijk te scheiden zijn van meer politiek vraagstukken.Ad 5. Gebleken voordelen?Als voordeel wordt genoemd dat de afrondende plenaire begrotingsbehandeling
doorgaans (iets) korter was. Hoewel dit indirect met het begrotingsoverleg
had te maken, vindt de minister van VWS het een verbetering dat de moties
van de Kamer dit jaar reeds in eerste termijn werden ingediend. De minister
van Defensie ziet als voordeel dat na het begrotingsoverleg er tijd is om
de Kamer aanvullende informatie te verstrekken. De commissie BZK
merkt op dat in voorgaande jaren de begroting versnipperd werd behandeld,
waarbij het begrotingsoverleg een goed middel was om de verschillende onderdelen
meer in samenhang te bezien.Ad 6. Gebleken nadelen?Uit de evaluatie komt pregnant naar voren dat als groot nadeel is ervaren
dat er tussen het begrotingsoverleg en het plenaire debat overlap is ontstaan.
De vaste commissie voor VWS stelt dat het begrotingsoverleg vooral in het
teken stond van een uitvoerige politieke behandeling van de begroting die
tijdens de plenaire afronding in optima forma is herhaald. De vaste commissie
voor Justitie komt tot eenzelfde conclusie. Hier kan de gang van zaken bij
het begrotingsoverleg van Defensie tegenover geplaatst worden. De minister
van Defensie constateert namelijk dat door het hanteren van een strakke agenda
voor het begrotingsoverleg, is voorkomen dat tijdens begrotingsoverleg en
plenaire afronding te zeer dezelfde aspecten aan de orde zijn gekomen. Overigens
ziet de vaste commissie voor Defensie wel een ander nadeel. Zij stelt dat
de politieke scherpte uit het plenair debat is gehaald doordat tijdens het
begrotingsoverleg al min of meer politieke stellingen werden betrokken.Tot slot kan worden vastgesteld dat iedere vorm van vernieuwing in eerste
instantie tegen het nadeel aanloopt van onwennigheid en kinderziektes. Zo
bleek in de aanloop naar het organiseren van begrotingsoverleggen dat voor
veel betrokkenen (kamerleden, bewindslieden, ambtenaren van de betrokken ministeries)
onduidelijk was wat precies de doelstelling en opzet van het begrotingsoverleg
was. De commissie voor de Rijksuitgaven heeft in haar ondersteunende rol getracht
hier zoveel mogelijk helderheid in te verschaffen (zie ook bijlage 2). Dit
is helaas ten dele gelukt. Opvallend is dat zowel de vaste commissie voor
VWS als Justitie in hun brief de doelstelling van het begrotingsoverleg nog
steeds zien als een primair technisch-financiële analyse van de begroting,
terwijl dat niet de beoogde doelstelling van dit instrument is.Oordelen vaste commissiesDe meeste commissies zijn negatief over het begrotingsoverleg. De vaste
commissies voor Justitie en VWS geven letterlijk aan dat voor hun commissie
het begrotingsoverleg niet voor herhaling vatbaar is. De vaste commissie voor
Defensie is gematigd positief, maar geeft aan volgend jaar te zullen opteren
voor afzonderlijke wetgevingsoverleggen. De vaste commissie voor Binnenlandse
Zaken is redelijk positief.2.4 Conclusies met betrekking tot het begrotingsoverleg1. Het begrotingsoverleg heeft niet aantoonbaar tot een beter inzicht
in en begrip van de begroting geleid; een functie die het bestaande begrotingsonderzoek
en de schriftelijke vragenronde wel vervult. Door de verbetering in het kader
van VBTB zijn begrotingen de laatste jaren sterk verbeterd qua leesbaarheid,
begrijpelijkheid en structuur. Het begrotingsoverleg is derhalve niet nodig
om de begroting beter te kunnen doorgronden. Daarentegen heeft het begrotingsoverleg
wel evident bijgedragen aan de samenhang en integraliteit van de begrotingsbehandeling.
Onderwerpen die voorheen bleven liggen (omdat het begrotingsonderzoek daarvoor
te kort was) of waarvoor aparte wetgevingsoverleggen werden gehouden, komen
nu in één samenhangend overleg aan bod.2. Het begrotingsoverleg heeft er toe bijgedragen dat iets meer aandacht
besteed wordt in het debat aan doelen van beleid en de bijbehorende indicatoren.
De commissie voor de Rijksuitgaven betreurt het evenwel dat hierbij zelden
nog de relatie wordt gelegd met de verantwoording. Ondanks het
jarenlange VBTB-proces wordt de begroting nog steeds overwegend beschouwd
als losstaand document dat vooruitblikt en niet als noodzakelijke basis voor
het jaarverslag om tezijnertijd een adequaat verantwoordingsdebat te kunnen
voeren. Er is niet gebleken dat de begroting als zodanig onvoldoende aangrijpingspunten
zou bieden voor een adequaat begrotingsoverleg. Er lijkt sprake van een zekere
miskenning van de begroting als integraal beleidsdocument.3. In tegenstelling tot de meeste plenaire begrotingsdebatten, kan niet
gesteld worden dat het begrotingsoverleg ook wel zonder begroting gevoerd
had kunnen worden. Op dit punt heeft het begrotingsoverleg er toe geleid dat
de begroting weer meer centraal komt te staan bij de begrotingsbehandeling.
De commissie voor de Rijksuitgaven juicht deze ontwikkeling toe, omdat het
VBTB-proces er immers op gericht is de begrotingen te transformeren van financieel-technische
documenten naar doelstellingsgerichte beleidsbegrotingen die zich lenen voor
debat.4. Er zijn argumenten van praktische aard om een begrotingsoverleg te
houden (meer spreektijd, betere verdeling van onderwerpen over beide debatten,
meer tijd om vragen van de Kamer te beantwoorden, etc.). Toch is het merendeel
van de commissies die dit instrument beproefd hebben niet positief. De meerwaarde
van het begrotingsoverleg voor het afrondende plenair debat is sterk afhankelijk
gebleken van de wijze waarop de commissies invulling hebben gegeven aan het
debat. In veel gevallen was sprake van overlap tussen begrotingsoverleg en
plenaire begrotingsbehandeling. De commissie voor de Rijksuitgaven wijt dit
deels aan de onbekendheid met deze nieuwe werkwijze en meent dat dit met een
strakke agendering van zowel begrotingsoverleg als plenaire begrotingsbehandeling
te voorkomen is.3. Het begrotingsonderzoek3.1 Uitgangspunten begrotingsonderzoekHet begrotingsonderzoek is een overleg tussen Kamer en betrokken bewindslieden
dat bedoeld is als (min of meer technische) voorbereiding op de plenaire begrotingsbehandeling.
Het fenomeen begrotingsonderzoek is inmiddels bijna 20 jaar oud en is van
oorsprong gestart als een financieel-technisch overleg waarbij de Kamer kritisch
keek naar de ramingen en meer greep probeerde te krijgen op de informatie
die achter de vele cijfers schuil ging («fact-finding»). Door
het VBTB-proces heeft de begroting een minder technisch karakter gekregen
en staan steeds meer het beleid en de te leveren beleidsprestaties centraal.
Er is een tendens waarneembaar dat ook het begrotingsonderzoek steeds minder
technisch wordt. Naast de aandacht die wordt besteed aan financieel-technische
aspecten (kwaliteit van de ramingen, flexibiliteit van de geraamde budgetten,
e.d.) wordt in veel gevallen ook in het begrotingsonderzoek gekeken naar de
kwaliteit van de in de begroting opgenomen beleidsdoelstellingen en naar de
wijze waarop deze in (meetbare) streefwaarden zijn uitgedrukt en met adequate
prestatiegegevens zijn onderbouwd. Zo bezien zou de opzet van een begrotingsonderzoek
en een begrotingsoverleg niet wezenlijk anders hoeven te zijn. Het is de verbindende
schakel, op het grensvlak van techniek en politiek, tussen de schriftelijke
behandeling van de begroting en de plenaire behandeling. Wezenlijk verschil
is dat bij het begrotingsonderzoek slechts een beperkt aantal thema’s
en/of beleidsartikelen geagendeerd worden die vooraf door de vaste commissie
zijn aangedragen. Daarnaast wordt het begrotingsonderzoek vaak door de woordvoerders
en de voorzitter beperkt tot een a-politiek overleg. Enerzijds is dit nergens
voorgeschreven en komt dit nog voort uit de ontstaansgeschiedenis van dit
instrument, anderzijds wordt hiermee wel voorkomen dat er teveel
overlap ontstaat tussen het begrotingsonderzoek en het plenair debat (zoals
bij het begrotingsoverleg wel gebeurde).3.2 Beoordeling van het begrotingsonderzoekAfgelopen jaar hebben zes vaste commissies een begrotingsonderzoeken gehouden.
Bijlage 1 illustreert dat er relatief grote verschillen zijn in de duur van
de begrotingsonderzoeken, variërend van drie uur (OCenW ) tot vijf kwartier
(VenW). De deelname van het aantal leden aan het begrotingsonderzoek laat
ook relatief grote verschillen zien, variërend van vier tot twaalf aanwezige
leden. Ook de analyse van de verslagen van de begrotingsonderzoeken, levert
een beeld op van grote variatie in het aantal onderwerpen dat wordt besproken,
in de wijze waarop het overleg gevoerd wordt en in de diepgang van de behandeling
van onderwerpen. Zo wordt in sommige begrotingsonderzoeken veel aandacht besteed
aan doelstellingen van beleid en prestatie-indicatoren, terwijl in sommige
begrotingsonderzoeken dit amper tot niet aan de orde wordt gesteld. Dat begrotingsoverleg
en begrotingsonderzoek qua opzet niet hoeven te verschillen illustreert het
begrotingsonderzoek van Buitenlandse Zaken, waarin systematisch alle beleidsartikelen
van de begroting zijn behandeld. Het feit dat dit in tweeënhalf uur gedaan
werd, toont aan dat voor een dergelijke aanpak niet a a-priori een hele vergaderdag
nodig is.Naast verschillen, zijn er ook overeenkomsten tussen de gehouden begrotingsonderzoeken.
Zo is in alle begrotingsonderzoeken aandacht besteed aan financieel-technische
vragen. Met name de flexibiliteit van budgetten was een terugkerend thema
(overigens ook bij de begrotingsoverleggen). In vrijwel alle gevallen leidde
het begrotingsonderzoek tot toezeggingen. De meeste toezeggingen waren gericht
op het sturen van nadere informatie over bepaalde onderwerpen voor de plenaire
begrotingsbehandeling. In verschillende begrotingsonderzoeken werden politieke
punten aangesneden, maar het innemen van standpunten of het aangaan van politieke
discussies bleef meestal achterwege.4. Conclusies en aanbevelingen4.1 ConclusiesVastgesteld kan worden dat de rol die het begrotingsoverleg en het begrotingsonderzoek
speelt in de begrotingsbehandeling en de invulling die er aan gegeven wordt
per commissie sterk verschilt. Ook de waarde en het nut dat commissies toekennen
aan deze instrumenten lijkt per commissie te verschillen. Dit pleit er voor
om de vaste commissies zo vrij mogelijk te laten in de wijze waarop zij invulling
wensen te geven aan de voor hen meest wenselijk geachte wijze van begrotingsbehandeling.
Wel kan uit deze evaluatie geleerd worden dat het van belang is dat deze keuze
in de vaste commissie weloverwogen wordt gemaakt en er bij woordvoeders en
bewindslieden duidelijkheid bestaat over de gekozen opzet.De commissie voor de Rijksuitgaven komt tot de conclusie dat de basisgedachte
achter het begrotingsoverleg wordt ondersteund en in een – zij het beperkt –
aantal gevallen de veronderstelde meerwaarde van dit nieuwe instrument is
gebleken. Dit pleit er voor om de mogelijkheid in het Reglement van Orde voor
het houden van een begrotingsoverleg te handhaven.De praktische invulling van dit nieuwe instrument is echter zodanig geweest,
dat in veel gevallen de meerwaarde nog niet is onderkend en enkele commissies
het begrotingsoverleg niet voor herhaling vatbaar achten. De commissie voor
de Rijksuitgaven ziet het dan ook als haar taak om de commissies
die in de toekomst wel zullen opteren voor een begrotingsoverleg daarin wederom
actief te ondersteunen.Het begrotingsonderzoek vervult voor veel commissies nog steeds een nuttige
rol in de begrotingsbehandeling. Op basis van deze en voorgaande evaluaties
constateert de commissie voor de Rijksuitgaven dat het instrument begrotingsonderzoek
steeds meer evolueert van het oorspronkelijke financieel-technische «factfinding»
naar een meer algemeen en beleidsmatig debat als voorschot op de plenaire
begrotingsbehandeling. In feite dus richting een begrotingsoverleg in verkorte
vorm. In essentie hoeven begrotingsoverleg en begrotingsonderzoek elkaar niet
veel te ontlopen en zijn tussenvormen ook denkbaar. Leidend is dat per commissie
maatwerk kan worden geboden voor de meest optimale wijze van begrotingsbehandeling,
zonder dat het instrumentarium als keurslijf werkt.4.3 Aanbevelingen voor de begrotingsbehandeling 2007Gegeven deze evaluatie zou de commissie voor de Rijksuitgaven ten aanzien
van de begrotingsbehandeling 2007 willen aanbevelen dat:1. voorafgaand aan de begrotingsbehandeling 2007 de verschillende opties
en modaliteiten voor een begrotingsbehandeling nog eens helder op een rij
worden gezet;2. de vaste commissies voorafgaand aan de begrotingsbehandeling (in casus
kort na het zomerreces) vervolgens weloverwogen en expliciet besluiten op
welke wijze zij de begroting 2007 zullen behandelen;3. de toewijzing van spreektijden, vergaderzalen en andere faciliteiten
zodanig geschiedt dat het niet uitmaakt of gekozen wordt voor een begrotingsoverleg
of voor een uitvoerige plenaire begrotingsbehandeling;4. verder wordt nagedacht over de mogelijkheden die er zijn om te voorkomen
dat er teveel overlap ontstaat tussen een begrotingsoverleg en een begrotingsonderzoek
(de commissie BZK heeft hiertoe al enkele suggesties gedaan);5. bij zowel de keuze voor een begrotingsonderzoek als voor een begrotingsoverleg
verdient het aanbeveling dat de commissie zich uitspreekt over:– het gewenste karakter van het overleg (financieel-technisch; gericht
op beleidsdoelen en -prestaties; gericht op politieke actualiteit)– de te agenderen onderwerpen– de afbakeningen met het plenaire debat welke ondersteuning van
de staf van de commissie en de staf van de commissie voor de Rijksuitgaven
wordt verlangd;6. het verdient aanbeveling om bij het begrotingsonderzoek en het begrotingsoverleg
een blok «algemeen» te agenderen, waarbij expliciet aandacht besteed
kan worden aan de kwaliteit van de begroting als geheel. BIJLAGE 1 Overzicht begrotingsoverleggenCommissieDatum overlegkamerstukaantal aan-wezige leden (incl. v.z.)duur van het overleg (incl. schorsingen) BZK21 november 2005 30 300 VII, nr. 201110.15 – 22.55Justitie 14 november
2005 30 300 VI, nr. 651110.15 – 23.05 Defensie 7 november
200530 300 X, nr. 331010.15 – 21.35 VWS31 oktober 200530 300 XVI, nr. 591410.15 – 23.35Overzicht begrotingsonderzoeken CommissieDatum overlegkamerstukaantal aan-wezige leden (incl vz)duur van het overleg OCW16 november 200530 300 XIII, nr. 143123 uur VROM2 oktober 200530 300 XI,72 uur VenW30 november
200530 300 XII, nr. 3541¼ uur LNV13 oktober 200530 300 XIV, nr. 5461½ uur SZW1 december 200530 300 XV, nr. 6172 uur BuZa16 november
200530 300 V, nr. 8362½ uurBIJLAGE 2 Betrokkenheid van de commissie voor de
Rijksuitgaven bij het begrotingsoverleg22 maart 2005: Tijdens de bijeenkomst
van alle commissievoorzitters (voorzittersoverleg) is door de voorzitter van
de commissie voor de Rijksuitgaven een uiteenzetting gegeven over de behandeling
van de begrotingen. In het bijzonder werd daarbij ingegaan op de mogelijkheid
van het houden van een begrotingsoverleg cf. artikel 39a RvO.27 april 2005: De voorzitter van de commissie
voor de Rijksuitgaven stuurt (zoals op 22 maart was toegezegd) aan alle
vaste commissies een brief inzake de behandeling van de begrotingen, waaronder
de mogelijkheid van het houden van een begrotingsoverleg.15 september 2005: Bijeenkomst georganiseerd
voor de voorzitters en griffiers van de commissies die besloten hebben een
begrotingsoverleg te organiseren (i.c. VWS, Justitie, BZK en Defensie). In
deze bijeenkomst is door de voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven
een uiteenzetting gegeven van de achtergronden van het begrotingsoverleg.
Tevens is hiervoor een korte stafnotitie opgesteld (05-RU-N-077)Medio september 2005: Door de staf worden
conceptbrieven opgesteld voor de commissiegriffiers die gestuurd kunne worden
aan (1) de leden van de commissies en (2) de bewindspersonen van de commissies
die een begrotingsoverleg gaan houden. In de brieven wordt ingegaan op de
achtergrond en mogelijke invulling van het begrotingsoverleg.Oktober-december 2005: Voor ieder afzonderlijk
begrotingsoverleg (en overigens ook voor ieder begrotingsonderzoek) worden
notities door de staf – veelal in samenwerking met de staf van de desbetreffende
vaste commissies – opgesteld, ter ondersteuning van het begrotingsoverleg.Medio december 2005: Ten behoeve van de evaluatie
wordt namens de commissie een brief verstuurd aan alle vaste commissies en
alle ministers die betrokken zijn geweest bij het begrotingsoverleg. In deze
brief wordt gevraagd naar hun ervaringen aan de hand van enkele te beantwoorden
evaluatieve vragen.Februari 2006: Vaststelling van de evaluatie
van de begrotingsbehandeling 2006 die aan het Presidium wordt aangeboden. BIJLAGE 3Aan de commissie voor de RijksuitgavenDen Haag, 15 februari 2006Geachte heer Van der Windt,Namens de commissie voor de Werkwijze doe ik u hierbij toekomen de bevindingen
van deze commissie bij de bespreking op 15 februari 2006 van de begrotingsbehandeling
2006. Voor deze bespreking is dankbaar gebruik gemaakt van een ambtelijke
conceptnotitie die nog niet is besproken binnen uw commissie.1. In de vergadering van de commissie voor de Werkwijze is geconstateerd
dat de nieuwe werkwijze bij de begrotingsbehandeling 2006 niet aan de verwachtingen
heeft voldaan; men vond met name de overgang van begrotingsoverleg naar plenair
debat een zwak punt.2. De commissie voor de Werkwijze deelt de conclusie in de conceptnotitie
om de vaste commissies zo vrij mogelijk te laten in de wijze waarop zij invulling
wensen te geven aan de voor hen meest wenselijk geachte wijze ben begrotingsbehandeling.
Opgemerkt is dat iedere commissie de vorm moet kunnen kiezen die bij deze
commissie past.3. Voorts is gewezen op het risico van een verschuiving van het plenair
debat naar het begrotingsoverleg, mede gezien de diffuse overgang tussen deze
beide vormen. De (beoogde) toegevoegde waarde van het plenair debat kan hierdoor
onder druk komen te staan.4. Ook is gewezen op het risico dat het begrotingsoverleg wordt gebruikt
als uitvlucht; de finale ronde vindt immers pas plaats in het plenair debat.
De commissie voor de Werkwijze heeft hiervoor echter geen directe oplossing
voor handen.5. De commissie voor de Werkwijze deelt tenslotte de conclusie in de conceptnotitie
om verder na te denken over de mogelijkheden die er zijn om te voorkomen dat
er teveel overlap ontstaat tussen een begrotingsoverleg en een begrotingsonderzoek.In de verwachting hiermede een bijdrage te hebben geleverd aan de komende
discussie in uw commissie over de begrotingsbehandeling 2006 en met name de
nieuwe werkwijze die daarbij voor het eerst is gevolgd, teken ik met vriendelijke
groet,J. E. Biesheuvel-VermeijdenGriffier BIJLAGE 4 Ontvangen reacties van bewindslieden en
vaste commissies1.A. Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, d.d. 22 december
2005B. Brief van de griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, d.d. 31 januari 2006C. Brief van de minister van Defensie, d.d. 30 januari 2006D. Brief van de griffier van de vaste commissie voor Defensie, d.d. 31 januari
2006E. Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, d.d.
1 februari 2006F. Brief van de voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, d.d. 9 februari 2006G. Brief van de minister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie, d.d. 9 februari 2006H. Brief van de griffier van de vaste commissie voor Justitie, d.d. 31 januari
2006 XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30534-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl