Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief regering; Fiche: mededeling inzake bestrijding hiv/aids
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139322
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 975
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 8 december 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 11 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 1. Mededeling en aanbeveling Digitaal Dividend (Kamerstuk 22 112,
nr. 973);
 2. Mededeling Global Monitoring for Environment and Security (GMES) (Kamerstuk
22 112, nr. 974);
 3. Mededeling inzake bestrijding hiv/aids
 4. Mededeling grensoverschrijdende elektronische handel tussen ondernemingen
en consumenten in de EU (Kamerstuk 22 112, nr. 976);
 5. Mededeling «een beter werkende voedselvoorzieningsketen in Europa»
(Kamerstuk 22 112, nr. 977);
 6. Verordening inzake financiele bijstand van de gemeenschap voor de ontmanteling
van de eenheden 1 t/m 4 van de kerncentrale Kozloduy in Bulgarije (Kamerstuk
22 112, nr. 978);
 7. Mededeling inzake Europees transparantie-initiatief (Kamerstuk 22 112,
nr. 979);
 8. Verslag over etikettering voor dierenwelzijn (Kamerstuk 22 112,
nr. 980);
 9. Mededeling inzake nieuw partnerschap EU en Landen en Gebieden Overzee,
LGO (Kamerstuk 22 112, nr. 981);
 10. Kwalificatierichtlijn (Kamerstuk 22 112, nr. 982);
 11. Procedurerichtlijn (Kamerstuk 22 112, nr. 983).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: mededeling inzake bestrijding hiv/aids
 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: MEDEDELING VAN DE COMMISSIE
AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ
EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S: Bestrijding van hiv/aids in de
Europese Unie en de naburige landen, 2009–2013
 
 
 Datum Commissiedocument: 26.10.2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009)569
 
 
 Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198737
 
 
 Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: {SEC(2009) 1403}, {SEC(2009) 1404}, {SEC(2009)
1405}
 
 
 Behandelingstraject Raad: WSBVC-Raad (presentatie
1 december 2009)
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van VWS
 2. Essentie voorstel
 Met als uitgangspunt de epidemiologische situatie op het gebied van hiv/aids
schetst de mededeling beleid, prioriteiten en activiteiten ter bestrijding
van hiv/aids in de Europese Unie (EU) en de naburige landen in 2009–2013.
 
 De meest getroffen EU-lidstaten en (Oost-Europese) nabuurlanden worden
aangegeven als prioritaire regio’s. De mededeling licht ook prioritaire
bevolkingsgroepen toe, voornamelijk: 1) mannen met homoseksuele contacten
2) intraveneuze drugsgebruikers en 3) migranten. Jongeren, vrouwen, minderheden,
sekswerkers, gedetineerden en gemarginaliseerde of sociaal achtergestelde
groepen worden echter ook genoemd.
 
 Met betrekking tot maatregelen wordt de nadruk op preventie gelegd. Desalniettemin
wordt eveneens aandacht besteed aan het belang van het bevorderen van bewustzijn,
testen, surveillance, onderzoek, geneeskunde alsmede monitoring en evaluatie.
De mededeling erkent de rollen van politiek leiderschap, internationale coördinatie,
mensenrechten en de noodzakelijke betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld
en mensen met hiv/aids.
 3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete
wet- en regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit
en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in?
 Een operationeel actieplan gebaseerd op de mededeling wordt uitgewerkt.
Nederland zal de ontwikkeling van het actieplan kritisch volgen. Nederland
verwacht dat de uitkomsten van deze mededeling zullen verschillen onder landen.
Landen met relatief goed ontwikkelde capaciteiten, waaronder Nederland, hebben
minder behoefte aan ondersteuning dan landen met meer beperkte capaciteiten.
De mededeling kan dienen om huidige activiteiten ter bestrijding van hiv/aids
voort te zetten. Gedeeltelijk kan de mededeling ook leiden tot het ontwikkelen
of opstarten van activiteiten, bijvoorbeeld omtrent naburige landen.
 
 De EG kent een aanvullende bevoegdheid op het gebied van volksgezondheid
(artikel 152 EG-Verdrag). Dit is ook de juiste basis voor hiv/aids surveillance
en bestrijding.
 
 De mededeling wordt voorlopig positief beoordeeld ten aanzien van subsidiariteit
en proportionaliteit. Op dit moment is een definitief oordeel niet mogelijk
vanwege de breedte en algemene formuleringen van de mededeling. De mededeling
is van toepassing voor hiv/aids bestrijding in een groot aantal landen met
verschillende contexten en capaciteiten. Deze brede reikwijdte beperkt de
mogelijkheden voor specifieke formuleringen in dit overkoepelende document.
 Nederland ziet in beginsel toegevoegde waarde in een Europese aanpak.
Het terugdringen van internationale verspreiding van hiv en hiv/aids-gerelateerde
ziekten (zoals tuberculose, hepatitis en andere seksueel overdraagbare aandoeningen)
binnen de EU en naburige landen heeft ook positieve gevolgen voor Nederland.
Hoe minder deze grensoverschrijdende infectieziekten voor komen, hoe beter.
Europese instellingen kunnen een belangrijke functie vervullen bij het ondersteunen
van nationaal gezag in de bestrijding van hiv/aids en EU-mechanismen kunnen
faciliteren bij de uitbreiding van bijvoorbeeld de kennisbasis van hiv/aids
bestrijding.
 
 Nederland is van mening dat de financiële middelen gevonden dienen
te worden binnen de bestaande financiële kaders van de EU-begroting.
 4. Nederlandse positie over de mededeling
 Het Europese hiv/aids beleid zoals weergegeven in deze mededeling komt
goed overeen met het Nederlandse beleid. In Nederland wordt het beleid omtrent
de hiv/aids problematiek in de bredere samenhang van seksuele gezondheid geplaatst. Nederland onderkent de interdisciplinaire en multisectorale
dimensies van het hiv/aids onderwerp en streeft naar een overeenstemmende
brede aanpak. Het ontwikkelen en uitvoeren van Nederlands beleid voor seksuele
gezondheid, inclusief hiv/aids, is mede mogelijk gemaakt door de betrokkenheid
van meerdere partijen, zoals nationale en lokale overheidsinstanties en gezondheidsbevorderende
instituten. Nederland kent uiteenlopende activiteiten ter bevordering van
seksuele gezondheid en hiv/aids preventie en bestrijding. Conform de EU mededeling
wordt preventie eveneens in Nederland beschouwd als een voorwaarde voor succesvol
beleid op het terrein van seksuele gezondheid. De prioritaire groepen beschreven
in de mededeling krijgen ook in het Nederlandse beleid speciale aandacht.
Andere raakvlakken zijn de aandacht die gegeven wordt aan universele toegang
tot preventie en zorg, een«evidence-based» aanpak van hiv/aids, «harm
reduction» en de vermindering van stigma en discriminatie.
 
 De EU-mededeling en verwachte gerelateerde activiteiten kunnen betekenis
hebben voor het bevorderen van aandacht en activiteiten ter bestrijding van
hiv/aids in Nederland. De EU-mededeling bevestigt de politieke betrokkenheid
op Europees niveau. Ook in Nederland moeten huidige activiteiten worden onderhouden
en gedeeltelijk versterkt. Dit vergt aanhoudend draagvlak. Nederland staat
positief tegenover het faciliteren van diverse activiteiten door EU-mechanismen
om de kennisbasis van hiv/aids bestrijding uit te breiden. Internationale
surveillance, onderzoek en kennisoverdracht kunnen nieuwe inzichten opleveren
en gebruikt worden om activiteiten inhoudelijk te onderbouwen. Het nut ervan
kan zich uiteindelijk op internationaal, nationaal en lokaal niveau bewijzen.
Het uitvoeren van het Europese beleid kent bepaalde voorwaarden om de verhouding
tussen kosten en baten te maximeren. Voorbeelden hiervan zijn het waarborgen
van de doelmatigheid van activiteiten en het overwegen van al
aanwezige relevante structuren en initiatieven alvorens het lanceren van eventuele
aanvullende initiatieven. Uiteraard is de nauwe samenwerking en terugkoppeling
tussen internationaal en nationaal gezag noodzakelijk.
 
 Nederland verwacht dat de EU-mededeling en gerelateerde activiteiten solidariteit
onder EU lidstaten en naburige landen kunnen stimuleren. Deze verwachte toegevoegde
waarde wordt in het bijzonder duidelijk door het aanwijzen van de meest getroffen
EU-lidstaten en (Oost-Europese) nabuurlanden als prioritaire regio’s.
Dit kan een directe waarde hebben voor de bevolking in de betreffende landen.
Voor Nederland kunnen dergelijke inspanningen tevens een indirecte waarde
hebben. Een voorbeeld hiervan is het mogelijke terugdringen van internationale
verspreiding van hiv en hiv/aids-gerelateerde ziekten, zoals tuberculose,
hepatitis en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. In het werk ter ondersteuning
van het nationale gezag moet coördinatie tussen de EU, Wereldgezondheidsorganisatie
(WHO) en het «Joint United Nations Programme on HIV/AIDS» (UNAIDS)
niet onderschat worden. Dit is van bijzonder belang gelet op de aangrenzende
en deels overlappende mandaten verleend door lidstaten.
 
 Gelet op de breedte en algemene formuleringen van de mededeling moet verdere
aandacht worden besteden aan het uitwerken van concrete en meetbare acties
en resultaten. De mededeling is omgezet in een operationeel actieplan dat
verder zal worden ontwikkeld. Nederland zal, samen met andere lidstaten en
vertegenwoordigers van gezondheidsbevorderende instituten, betrokken zijn
bij het ontwikkelen van het operationele actieplan. Voorts ziet Nederland
met verwachting de onafhankelijke evaluatie tegemoet die rond 2012 alle EU-maatregelen
ter bestrijding van hiv/aids in Europa zal beoordelen.
 
 
 
 Eind 2009 stuurt de staatssecretaris van VWS, mede namens de minister
van VWS, een beleidsbrief seksuele gezondheid naar de Tweede Kamer waarin
alle aspecten van het dossier in samenhang worden behandeld.