Garanties van het Rijk; Verslag algemeen overleg over het rapport van de Algemene Rekenkamer 'Garanties van het Rijk'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25945, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25945 nr. 5

22-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25945Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 945Garanties van het Rijknr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 22 maart 1999De commissie voor de Rijksuitgaven1 en de
vaste commissie voor Financiën2 hebben op
3 februari 1999 overleg gevoerd met minister Zalm van Financiën over
het rapport van de Algemene Rekenkamer «Garanties van het Rijk» (25 945).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Duijkers (PvdA) vond het antwoord op de vraag over
risicobeheersing bij garantieverlening niet helemaal duidelijk. Kan de minister
daar nog eens op ingaan? Hoe kan daar zorgvuldiger mee worden omgegaan?Een ander punt dat mevrouw Duijkers onder de aandacht wilde brengen, was
de beperkte controlebevoegdheid van de Algemene Rekenkamer. Zij had de indruk
dat daarmee ook de controlemogelijkheden van de Tweede Kamer werden beperkt.
Het gaat bij garanties dikwijls om grote bedragen, met name in de zorgsector.
Hoe kan de controlefunctie van de Algemene Rekenkamer op dit punt worden uitgebreid?De heer Stroeken (CDA) stelde vast dat de minister van Financiën
een bijzondere verantwoordelijkheid heeft op het punt van garanties, omdat
alle garanties onder voorafgaand toezicht van de minister van Financiën
vallen. Toch constateert de Rekenkamer dat 55 van de 122 onderzochte garanties
niet onder het voorafgaand toezicht vielen, althans dat de documentatie daarover
ontbrak. Welke maatregelen wil de minister nemen om recht te doen aan het
voorafgaand toezicht? De Rekenkamer constateert tevens dat 17 garanties niet
waren opgenomen in de begrotingsstukken van de desbetreffende departementen.
Kan de minister de garantie geven dat dit voortaan wel gebeurt? Voorts constateert
de Rekenkamer dat zij in veel gevallen niet in staat is om te onderzoeken
in hoeverre de ontvangers van de garanties zich aan de bepalingen houden.
De regering heeft nog altijd niet de vraag beantwoord of de bevoegdheden van
de Algemene Rekenkamer moeten worden uitgebreid. Is de regering voornemens
om voor privaatrechtelijke personen accountantsbureaus in te schakelen?
Kortom, wanneer komt er duidelijkheid over de zevende wijziging van de Comptabiliteitswet?De vraag is of het inzetten van het garantie-instrument wel adequaat is.
Kan het doel niet beter worden bereikt met andere instrumenten, zoals lening,
subsidie of deelneming? Is de regering van plan om hiervoor met een beleidsnotitie
te komen? Kan de minister aangeven hoe en in welke mate de door de Rekenkamer
gewenste risicobeperking bij het verlenen van garanties mogelijk is? Is het
niet zinvol om de risico's op de markt te laten dekken? Zijn garanties wel
altijd doelmatig? Ziet de minister mogelijkheden om de doelmatigheid van financiële
bindingen te verbeteren door het introduceren van kengetallen?Mevrouw Remak (VVD) vond het van groot belang dat garanties
worden opgenomen in de begroting. Uit het rapport van de Rekenkamer blijkt
dat 17 van de 144 garanties niet in de begroting waren opgenomen. In dit verband
is de vraag van belang hoe de stand van zaken is bij de zevende wijziging
van de Comptabiliteitswet. Een andere vraag is of de bevoegdheden van de Algemene
Rekenkamer niet moeten worden uitgebreid.Ook zette mevrouw Remak vraagtekens bij het garantie-instrument. Zijn
er geen andere instrumenten om hetzelfde doel te realiseren?De heer Vendrik (GroenLinks) vond dat de Algemene Rekenkamer
haar nut bewees met dit rapport. Uit het rapport blijkt onder andere dat de
controlebevoegdheid van de Rekenkamer op bepaalde grenzen stuit. Is het niet
noodzakelijk om de taken en de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer uit
te breiden?De algemene conclusie van het rapport van de Algemene Rekenkamer is dat
er weinig duidelijkheid bestaat over de beleidsmatige inzet van het instrument
garanties. Het uitstaand risico was eind 1995 190 mld. De Rekenkamer
constateert dat er weinig duidelijkheid is over het inzetten van het instrument
garanties. De heer Vendrik vond dat bijzonder verontrustend. Als er geen duidelijke
criteria zijn, kan ook niet worden getoetst of een garantie zin heeft. Wanneer
wordt het instrument garanties ingezet? Wat zijn de criteria?Het ministerie van Financiën heeft een toezichthoudende rol op garantieverlening.
De heer Vendrik had echter begrepen dat dit in een aantal gevallen niet is
gebeurd. Hij had de indruk dat het kwam omdat er weinig beleid is op het gebied
van garanties. Wat denkt de minister hieraan te doen?De heer Van Walsem (D66) had uit het rapport van de Rekenkamer
begrepen dat ministeries in de toekomst terughoudend zouden moeten omgaan
met garanties. Het uitstaande bedrag aan garanties was eind 1995 opgelopen
tot 190 mld. De Rekenkamer heeft daarom voorgesteld om een afwegingskader
te maken voor de inzet van beleidsinstrumenten, zoals garanties en subsidies.
Wat is de mening van de minister hierover?Een ander punt dat de Rekenkamer aan de orde stelt, is het formuleren
van toetsbare doelstellingen. Er moeten kengetallen komen voor doelmatigheid
en kwaliteit en vervolgens moet het beleid worden geëvalueerd. Ook komt
de Rekenkamer met het voorstel om een database op te stellen van de aangegane
financiële verplichtingen c.q. bindingen. Wat is de houding van de minister
hiertegenover?De toezichthoudende taak van de inspectie rijksfinanciën lijkt enigszins
tekort te schieten. Slechts twee ministeries hebben een eigen garantiebeleid
op schrift gesteld. Geen enkel ministerie heeft criteria ontwikkeld voor de
bepaling van de keuze. Ook wordt niet voldaan aan de voorschriften voor de
rijksbegroting. Dat betekent een gebrekkige informatie aan de Kamer. Wat is
het commentaar van de minister op deze punten? Het antwoord van de ministerDe minister wees erop dat het Rijk zich tot doel heeft gesteld
om bepaalde doelstellingen te realiseren. Daarbij is het soms noodzakelijk
om bepaalde beleidsinstrumenten, zoals subsidies, in te zetten. Dat wil nog
niet zeggen dat er een expliciet subsidiebeleid is. Dat geldt ook voor garanties.
Ze dienen een bepaald doel, maar ze zijn zeer ongelijksoortig. Ze variëren
van garanties aan De Nederlandsche Bank in verband met leningen aan het IMF
tot exportkredietgaranties. De minister had de indruk dat dit soort garanties
eigenlijk betrekkelijk onomstreden waren, maar hij had er begrip voor dat
er twijfels over waren vanuit de Kamer. Daarom wilde hij, mede naar aanleiding
van de aanbevelingen van de Rekenkamer, proberen om een beleidslijn op te
stellen voor garantieverlening.Het grote probleem bij garantieverlening is dat veel zaken niet via de
markt zijn te verzekeren. Niemand zal bestrijden dat het juist is dat er een
garantie van 40 mld. is voor ongevallen met een kerncentrale. Dat geldt ook
voor deelnemingen van De Nederlandsche Bank in het IMF. Men komt bij de overheid
terecht omdat het in de markt niet verzekerbaar is. Exportkredietverzekeringen
worden over het algemeen ook privaat geregeld. De Staat wordt alleen ingeschakeld
als het gaat om exporten naar landen waar een bepaald politiek risico aan
verbonden is.Het voordeel van garanties is dat ze vaak leiden tot aanzienlijke besparingen
op de rijksuitgaven, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg en de woningbouw.
Door garanties van het Rijk kunnen instellingen goedkoper lenen, waardoor
er minder subsidies nodig zijn. Soms is een garantie dus bedoeld om te besparen
op de kosten die anders van rijkswege zouden moeten worden gemaakt. Daar staat
tegenover dat garanties ook regelmatig tot uitbetaling komen. De grootste
post daarbij is de exportkredietverzekering. In het verleden zijn er regelmatig
aanzienlijke bedragen uitgekeerd, maar tegenwoordig is er op dat punt een
positief saldo bereikt.De Algemene Rekenkamer schrijft in haar rapport dat het in de praktijk
niet mogelijk blijkt om op grond van haar bevoegdheden de gelden tot aan de
eindbestemming te volgen. De minister had echter ook uit het rapport opgemaakt
dat de Rekenkamer bij dit onderzoek geen enkele belemmering heeft ondervonden
en dat zij alle informatie heeft gekregen die zij wilde hebben. Zij blijkt
met de huidige bevoegdheden dus toch een volledig onderzoek te kunnen verrichten.
De minister wees erop dat de Rekenkamer natuurlijk ook altijd de mogelijkheid
heeft om via het ministerie informatie op te vragen. Dat neemt niet weg dat
er over deze kwestie wordt nagedacht. De minister kon wat dat betreft melden
dat hij en de minister van Binnenlandse Zaken nu op één lijn
zaten. De kwestie spitst zich nu vooral toe op uitgaven van de EU en op de
specifieke uitkeringen aan gemeenten. Voordat er een definitief kabinetsstandpunt
zal worden voorgelegd, zal het worden besproken met VNG en IPO. De minister
hoopte voor het zomerreces met een standpunt te komen.Alle garantieverleningen vallen onder het voorafgaand toezicht. Uit het
rapport van de Algemene Rekenkamer is gebleken dat er aanleiding is om de
touwtjes wat strakker aan te trekken. De minister had zich daarom voorgenomen
om meer informatie te verstrekken in de garantieoverzichten die aan de Tweede
Kamer worden gestuurd, zodat de Kamer een beter inzicht krijgt. Er wordt onderscheid
gemaakt tussen de verschillende soorten garanties, zoals de exportkredietverzekering
en garanties voor projecten. Ook zijn er nieuwe voorschriften ontworpen voor
garanties die aan de departementen worden gestuurd. Het is de bedoeling dat
er een checklist wordt opgesteld met daarop een aantal punten waaraan garanties
aan moeten voldoen.Het instrument van kengetallen is vaak bijzonder geschikt om doelmatigheid
te toetsen, maar dat gaat niet altijd op voor garanties. De minister dacht daarbij aan de garantie van 40 mld. voor ongevallen met een kerncentrale.
Er moet van geval tot geval worden bekeken of het zinvol is om dat instrument
in te zetten. Bij de woningbouw en de zorgsector is misschien wel aan te geven
wat de betekenis van garanties is voor kostenbesparingen in de financieringslasten.De zevende wijziging van de Comptabiliteitswet ligt bij de Algemene Rekenkamer.
Daarin wordt een aantal dingen geregeld, zoals de uitbreiding van de mogelijkheid
van het baten-lastenstelsel tot niet-agentschappen. Er is een aantal technische
wijzigingen in opgenomen en er moest het een en ander worden geregeld voor
de interne begrotingsreserve. Er is nog geen wijziging van de taken en bevoegdheden
van de Rekenkamer in opgenomen. Het leek de minister verstandig om daar eerst
met de Kamer over te spreken aan de hand van een notitie.Het uitstaand risico voor garanties bedroeg eind 1995 circa 190 mld. Er
is gebleken dat een klein percentage van de garanties veruit het grootste
deel van het bedrag voor hun rekening nemen. De minister stelde daarom voor
om de tien grootste op een rij te zetten in de notitie die hij de Kamer had
toegezegd, zodat de Kamer daar een beter inzicht in krijgt. Nadere gedachtewisselingMevrouw Duijkers (PvdA) kwam nog even terug op haar vraag over
risicobeheersing. Neemt de minister het punt van risicoafdekking mee in de
criteria voor het toekennen van garanties? Wordt er getoetst op risicobeperking?De heer Stroeken (CDA) wees erop dat bij 55 van de 122 onderzochte
garanties alle documentatie ontbrak en dat 17 garanties helemaal niet meer
waren terug te vinden in de begroting. Dat vond de heer Stroeken wat onzorgvuldig,
maar hij stelde het op prijs dat de minister voor de toekomst beterschap had
beloofd.Mevrouw Remak (VVD) waardeerde het dat de minister had toegezegd
dat de verschillende garanties voortaan volledig worden weergegeven in de
begroting. Zij wachtte de notitie over het garantiebeleid en de checklist
af.De heer Vendrik (GroenLinks) vond het van belang dat de notitie
over garanties snel komt, niet zozeer om garantieverlening te beperken, maar
om er meer duidelijkheid over te krijgen, met name ook voor exportkredietverzekeringen.De heer Van Walsem (D66) vroeg de minister nog even in te gaan
op de databases die worden aangelegd voor de financiële verplichtingen
c.q. financiële bindingen.De minister merkte op dat vooral de exportkredietverzekering
budgettaire gevolgen kan hebben. Daarom is er een aparte commissie ingesteld
die een zeer zorgvuldige procedure heeft voorgesteld. Daar zijn De Nederlandsche
Bank, de NCM, Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en Financiën bij
betrokken. Alle wijzigingen in het exportregime worden aan de minister van
Financiën voorgelegd en dan wordt er op basis van risicoanalyse een besluit
genomen. Het komt voor dat er besloten wordt om niet meer te herverzekeren,
hetzij tijdelijk, hetzij permanent. De exportkredietgarantieregeling is niet
bedoeld als een permanente financiële stroom van de overheid naar het
bedrijfsleven, maar moet in principe kostendekkend zijn. De overheid neemt
deze rol alleen op zich als andere verzekeraars de risico's te omvangrijk
vinden. Bedrijven moeten zelf ook een deel van het risico voor hun rekening
nemen, waarmee wordt geprobeerd om het gedrag van die bedrijven
te beïnvloeden. De minister had zich ten doel gesteld om op dit gebied
een zeer stringent beleid te voeren.De minister wees erop dat er op ieder departement een complete database
behoort te zijn van aangegane financiële verplichtingen. Er moet dus
ook een compleet overzicht zijn van verleende garanties. De minister zegde
toe dat hij erop zou toezien dat die databases in de toekomst compleet zouden
zijn. Ook zou hij erop toezien dat het voorafgaand toezicht adequaat zou zijn.
Er kan geen enkele garantie of lening worden aangegaan door het Rijk, zonder
dat het ter goedkeuring aan het ministerie van Financiën is voorgelegd.De regel is dat regelingen om de vijf jaar worden geëvalueerd. Ook
voor garantieregelingen zal er dus een evaluatie plaatsvinden. De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van WalsemDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,Van GijzelDe griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA),
Hillen (CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Van Walsem (D66), voorzitter, Th.A.M. Meijer (CDA), De Haan
(CDA), Wagenaar (PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA),
Verburg (CDA), Vendrik (GroenLinks), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper (PvdA),
Udo (VVD) en Blok (VVD).Plv. leden: Harrewijn (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Ross-van
Dorp (CDA), Koenders (PvdA), Bos (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts
(D66), Kant (SP), Feenstra (PvdA), Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Schimmel
(D66), Stroeken (CDA), Wijn (CDA), Dok-van Weele (PvdA), Rietkerk (CDA), O.P.G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Reitsma (CDA), Rabbae (GroenLinks), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Geluk (VVD), Smits (PvdA), De Vries (VVD) en Balemans (VVD). XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA),
Voûte-Droste (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Giskes (D66), Kamp (VVD),
Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66), De Vries (VVD),
De Haan (CDA), ondervoorzitter, Stroeken (CDA), Patijn (VVD), Van Beek (VVD),
Balkenende (CDA), Vendrik (GroenLinks), Bos (PvdA), Remak (VVD), Wijn (CDA)
en Kuijper (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Koenders (PvdA), Balemans (VVD), Van Oven (PvdA),
Schimmel (D66), Hofstra (VVD), De Wit (SP), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Hoekema
(D66), Van Walsem (D66), Wilders (VVD), Dankers (CDA), Hillen (CDA), Blok
(VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Rabbae (GroenLinks), Van Dok-van
Weele (PvdA), Hessing (VVD), Van den Akker (CDA) en Timmermans (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25945-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl