Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het fiche Verordening inzake migratie van het Schengeninformatiesysteem SIS 1+ naar SIS II
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136760
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 956
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 9 november 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 7 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Mededeling inzake ontwikkeling van een gemeenschappelijke strategie
voor sleuteltechnologiën in de EU (Kamerstuk 22 112, nr. 955);
 2. Verordening inzake migratie van het Schengeninformatiesysteem SIS1+
naar SIS II;
 3. Verordening inzake erfrecht (Kamerstuk 22 112, nr. 957);
 4. Mededeling inzake stand van zaken Strategisch Partnerschap tussen de
EU en Latijns-Amerika (Kamerstuk 22 112, nr. 958);
 5. Mededeling inzake ontwikkeling internationale dimensie Integraal Maritiem
beleid van de EU (Kamerstuk 22 112, nr. 959);
 6. Richtlijn tot wijziging richtlijn betreffende het prospectus (Kamerstuk
22 112, nr. 960);
 7. Mededeling actieplan Stedelijke Mobiliteit (Kamerstuk 22 112,
nr. 961).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 
 
 Fiche: Verordening inzake migratie van het Schengeninformatiesysteem
SIS 1+ naar SIS II
 1. Algemene gegevens
 Titel voorstel:
 Voorstel voor een Verordening van de Raad tot wijziging van Verordening
(EG) nr. 1104/2008 van de Raad over de migratie van het Schengeninformatiesysteem
(SIS 1+) naar het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II)
 
 en
 
 Voorstel voor een Besluit van de Raad tot wijziging van Besluit 2008/839/JBZ
over de migratie van het Schengeninformatiesysteem (SIS 1+) naar het Schengeninformatiesysteem
van de tweede generatie (SIS II) 
 Datum Commissiedocument: 29 september 2009.
 Nr. Commissiedocument: COM (2009) 508 definitief
en COM (2009) 509 definitief.
 Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198635
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId= 198634
 Nr. Impact-assessment Commissie en Opinie Impact-Assessment
Board: Niet opgesteld.
 Behandelingstraject Raad: Raadswerkgroep Schengen Aquis,
JBZ-Raad (behandeling waarschijnlijk onder Zweeds voorzitterschap).
 Eerstverantwoordelijke ministerie: Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties
 Rechtsbasis: Rechtsbasis voor het voorstel voor de verordening
volgt uit artikel 66 van het EG-verdrag.
 Rechtsbasis voor het voorstel voor het besluit volgt uit artikel 30, lid
1, onder a; artikel 31, lid 1, onder a; en artikel 34, lid 2, onder c van
het EU-verdrag.
 Besluitvormingsprocedure en rol Europees Parlement: Voor
de Verordening geldt dat er besloten wordt met gekwalificeerde meerderheid.
Voor het Besluit geldt dat er besloten wordt met eenparigheid van stemmen.
 Met betrekking tot zowel het Besluit als de Verordening geldt de adviesprocedure
voor het Europees Parlement.
 Comitologie
 Niet van toepassing.
 2. Samenvatting BNC-fiche
 Het voorstel van de Commissie is om Verordening (EG) nr. 1104/2008 en
Besluit 2008/839/JBZ over de migratie van het Schengeninformatiesysteem te
verlengen totdat de migratie technisch haalbaar is. Tevens stelt de Commissie
voor de Global Programme Management Board (GPMB), de algemene programmabeheersraad,
op te richten. Dit is een groep van deskundigen die op het algemene
programmaniveau actief is. Het voorstel bestaat uit twee onderdelen: een voorstel
voor een verordening en een voorstel voor een besluit van de Raad. Het oordeel
over de subsidiariteit van het voorstel is positief. Het oordeel over de proportionaliteit
van het voorstel om Verordening (EG) nr. 1104/2008 en Besluit 2008/839/JBZ
over de migratie van het Schengeninformatiesysteem (SIS) te verlengen, is
positief. Over de proportionaliteit van de oprichting van de GPMB kan Nederland
op dit moment geen oordeel geven. Nederland onderschrijft de noodzaak voor
samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten op het gebied van de ontwikkeling
van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS-II) en het
succesvol implementeren van dit systeem, maar heeft een aantal belangrijke
kanttekeningen bij het voorstel. Deze hebben betrekking op de onbeperkte geldigheidsclausule,
ofwel de ontbrekende datum voor de inwerkingtreding van de SIS-II, de onduidelijkheid
van de rol, taken en bevoegdheden van het GPMB en het belang van een geleidelijke
overgangsperiode.
 3. Samenvatting Voorstel
 Het Schengeninformatiesysteem (SIS), en de
verder uitgewerkte versie daarvan, SIS 1+, is een essentieel instrument voor
de toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis zoals dat is opgenomen
in het kader van de Europese Unie. De Commissie is belast met de ontwikkeling
van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II), waarbij
rekening wordt gehouden met de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van informatietechnologie
en extra functies kunnen worden ingevoerd. De instrumenten van SIS II zullen
in de plaats treden van de bepalingen van het Schengenacquis betreffende SIS
1+ maar voordat dit kan gebeuren, moeten de gebruikers van SIS 1+ migreren
naar de SIS II-omgeving. Er is daarom een rechtskader gedefinieerd voor de
migratie van SIS 1+ naar SIS II. Het tijdsschema, zoals vastgelegd in de huidige
migratie-instrumenten, en met name hun verstrijkingsdatum, die momenteel ten
laatste 30 juni 2010 is, is waarschijnlijk niet langer realistisch.
 
 Het doel van het voorstel is de rechtsgrondslag die volgt uit Verordening
(EG) nr. 1104/2008 en Besluit 2008/839/JBZ over de migratie van het Schengeninformatiesysteem,
voor de migratie te verlengen totdat de migratie technisch haalbaar is. Bovendien
voorziet het voorstel in juridische flexibiliteit voor de verwezenlijking
van SIS II-functies door middel van een alternatief technisch scenario dat
op SIS 1+ is gebaseerd, voor het geval het nodig is dat scenario uit te voeren.
Het voorstel verandert niets aan de fundamentele taakverdeling of de basisstructuur
van de financiering. Het voorstel heeft tevens ten doel een beheersstructuur
in te stellen voor de ontwikkeling van en migratie naar SIS II, met name wat
de coördinatie van de projecten van de Commissie en de lidstaten betreft.
Om het laatste doel te verwezenlijken wordt een algemene programmabeheersraad
(hierna de GPMB), opgericht, bestaande uit een groep van deskundigen die op
het algemene programmaniveau actief is.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteit- en
proportionaliteitsvaststelling
 a) Bevoegdheid
 De Commissie baseert de bevoegdheid van de EG voor de verordening op artikel
66 van het EG-verdrag. Nederland kan zich vinden in de door Commissie aangegeven
bevoegdheid.
 
 De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU voor een Raadsbesluit op
artikel 30, lid 1, onder a; artikel 31, lid 1, onder a; en artikel 34, lid
2, onder c van het EU-verdrag. Nederland kan zich vinden in de
door Commissie aangegeven bevoegdheid.
 b) Functionele toets
 
 Subsidiariteit:
 
 Het Nederlandse oordeel over de subsidiariteit van het voorstel is positief.
De lidstaten moeten intensief samenwerken op het gebied van de ontwikkeling
en implementatie van de centrale onderdelen van het Schengeninformatiesysteem.
Gezien de aard van een gemeenschappelijk informatiesysteem en vanwege de omvang
en de gevolgen van het optreden, kan dit doel beter worden verwezenlijkt op
het niveau van de Europese Unie (Besluit) en de Gemeenschap (Verordening).
 Proportionaliteit:
 Het Nederlandse oordeel over de proportionaliteit van het voorstel om
Verordening (EG) nr. 1104/2008 en Besluit 2008/839/JBZ over de migratie van
het Schengeninformatiesysteem te verlengen, is positief, zij het met een kanttekening
terzake bij een GPMB. Dit initiatief gaat niet verder dan nodig is om het
doel ervan te verwezenlijken. De verlenging van de migratie is onontkoombaar
omdat die langer vergt dan de deadline die is aangegeven in de huidige verordening.
 Wat de oprichting van een GPMB betreft kan Nederland op dit moment echter
geen goed oordeel geven over de proportionaliteit aangezien in dit voorstel
niet precies gedefinieerd is wat de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
van de GPMB zijn. Wanneer dit precies gedefinieerd is, zal een nadere bestudering
over de proportionaliteit van de oprichting van de GPMB moeten volgen.
 5. Implicaties financieel
 a) Consequenties EG-begroting
 De kosten voor het opzetten, de werking en het onderhoud van het centrale
SIS II komen ten laste van de algemene begroting van de Europese Unie. Ook
de aanvullende kosten voor de migratie, de tests en de onderhouds- en ontwikkelingsmaatregelen
op het centrale niveau (het centrale SIS II en de communicatie-infrastructuur)
komen ten laste van de algemene begroting van de EU. Dit voorstel van de Commissie
verandert niets aan deze basisstructuur. Bovendien komen ook de kosten voor
de vergadering van de GPMB die bij dit voorstel wordt ingesteld, met inbegrip
van de onkostenvergoedingen voor de deelnemende leden en deskundigen, ten
laste van de algemene begroting van de EU. De totale indicatieve kosten van
dit voorstel bedragen EUR 19 751 000 en zijn verenigbaar met de
bestaande financiële programmering.
 b) Financiële consequenties voor rijksoverheid
en/of decentrale overheden:
 De test-, migratie-, onderhouds- en ontwikkelingskosten voor de nationale
systemen, met inbegrip van het Nationale Schengeninformatiesysteem van de
tweede generatie (NSIS II), blijven ten laste komen van de betrokken lidstaat.
De totale, meerjarig begrote kosten (tot en met het vierde kwartaal van 2011)
voor de ontwikkeling van NSIS II zullen voor Nederland op EUR 20 900 000
uitkomen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is
verantwoordelijk voor de kosten voor het nationale systeem. Door eventuele
verdere vertraging in de toekomst kunnen meerkosten ontstaan. Deze budgettaire
gevolgen dienen te worden ingepast op de begroting van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 c) Financiële consequenties voor het bedrijfsleven
en burger:
 Niet van toepassing. 
 d) Administratieve lasten voor Rijksoverheid, decentrale
overheden en/of bedrijfsleven en burger:
 Niet van toepassing.
 6. Implicaties juridisch
 a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid: Niet van toepassing voor zover nu kan worden beoordeeld.
 b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen
en kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid: De verordening zal in
werking treden op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking in het
Publicatieblad van de Europese Unie. Het Raadsbesluit heeft dezelfde inwerkingtredingtermijn. 
 c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
 In het Commissievoorstel is geen evaluatie- en/of horizonbepaling opgenomen.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 Niet van toepassing.
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Niet van toepassing.
 9. Nederlandse positie
 Vanwege de veiligheid in het Schengengebied is Nederland gebaat bij een
nieuw en modern SIS (SIS-II) dat in staat is om nieuwe functionaliteiten,
zoals biometrische gegevens in signaleringen, toe te passen en de nieuwe lidstaten
in staat stelt het Schengenacquis onverkort toe te passen. Nederland deelt
de noodzaak voor samenwerking op het gebied van de ontwikkeling en implementatie
van SIS-II, maar heeft een aantal belangrijke kanttekeningen bij het voorliggende
voorstel.
 
 De Commissie heeft ervoor gekozen om in haar voorstel geen migratie-deadline
op te nemen. Het Nederlandse standpunt is dat de Raad wel een migratie-deadline
moet vaststellen. Met het bepalen van een deadline wordt er druk op de Commissie
gecreëerd om strak te sturen op de ingebruikneming van SIS-II. Tevens
stelt Nederland dat ook een deadline moet worden vastgesteld wanneer een van
de twee mijlpalen (de twee momenten in het vierde kwartaal van 2009 en van
2010, waarop het centrale SIS-II wordt getest op de gewenste functionaliteit)
niet wordt gehaald en over wordt gegaan op het alternatieve systeem.
 
 Met dit voorstel wordt door de Commissie de GPMB, de algemene programmabeheersraad,
opgericht. De Commissie stelt dat de GPMB zich gaat bezighouden met het beheer
en de coördinatie van het centrale en de nationale SIS II-projecten.
Nederland is positief over het oprichten van de GPMB om het traject van migratie
beheersbaar te maken. De Commissie heeft echter niet precies gedefinieerd
wat de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de GPMB zijn. Daarnaast
stelt Nederland ook dat dit voorstel niet duidelijk maakt wat de rol van de
GPMB is ten opzichte van de lidstaten, de Commissie en andere EU-instellingen.
Nederland is van mening dat het mandaat van de GPMB niet de rol van het
coördineren en controleren van het migratietraject moet overstijgen,
zeker niet met betrekking tot de nationale SIS-projecten.
 
 Nederland vindt dat de mogelijkheid aanwezig moet zijn om tijdens de migratieperiode
al gebruik te kunnen maken van de functionaliteit van SIS II door de lidstaten
die aan alle voorwaarden voor migratie hebben voldaan. Dit heeft als voordeel
dat de gemigreerde SIS II landen hun systemen niet hoeven te beperken in functionaliteit
totdat alle landen gemigreerd zijn. 
 
 
 
 Het Schengen Informatie Systeem (SIS) is een geautomatiseerd register
dat de politiële en justitiële autoriteiten in elk van de Schengen-landen
permanent inzicht verschaft in de internationale opsporingsinformatie van
de andere partners in het Schengen Akkoord van 1985. Dit systeem is tot stand
gekomen ter compensatie van de weggevallen grenscontroles aan de binnengrenzen
in het Schengen-gebied. Hiervoor werd een verdergaande samenwerking op het
gebied van de politiële en justitiële taken nodig geacht. Het SIS
is één van de instrumenten daartoe, de juridische basis voor
het systeem ligt in de Schengen Uitvoeringsovereenkomst uit 1990. Elk Schengen-land
heeft volgens afgesproken specificaties een nationaal informatiesysteem (NSIS)
ontwikkeld dat via het Centrale Schengen-informatiesysteem (CSIS) in Straatsburg
(Frankrijk) is gekoppeld aan de NSIS-systemen van andere Schengen-landen.
Wijzigingen worden in het eigen NSIS ingevoerd en vrijwel continue worden
de NSIS-systemen met elkaar gesynchroniseerd via het CSIS. Vanwege de uitbreiding
van de EU, maar ook omdat het huidige SIS verouderd is, is het Schengen Informatie
Systeem van de tweede generatie, SIS II, in ontwikkeling.