Monitoring verwerving Joint Strike Fighter; Brief van de Algemene Rekenkamer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31300, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31300 nr. 12

17-04-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31300Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 300Monitoring verwerving Joint Strike Fighternr. 12BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 april 2009Hierbij bieden wij u de op 17 april 2009 vastgestelde brief aan met
onze observaties over de kandidatenvergelijking vervanging F-16 (zie bijlage).Op 6 april 2009 is de conceptbrief, na voltooiing van ambtelijk overleg,
voor een bestuurlijke reactie naar de staatssecretaris van Defensie en de
minister van Economische Zaken gezonden. De staatssecretaris van Defensie
reageerde op 15 april 2009. Bijgaand treft u naast onze brief ook de
reactie van de staatssecretaris van Defensie aan.Naar aanleiding van deze reactie hebben wij de term «voorbehoud»
uit onze conceptbrief vervangen door de term «deels inherente beperking».
Wij delen de opvatting van de staatssecretaris dat de rolverdeling tussen
de auditdiensten, RAND Europe en hemzelf een verschil in verantwoordelijkheden
weerspiegelt.Wij tekenen hierbij aan dat de inhoud en juistheid van de informatie,
op basis waarvan de staatssecretaris zijn conclusie trekt, niet is onderzocht
door RAND en de auditdiensten.Algemene Rekenkamerdrs. Saskia J. Stuiveling,presidentdr. Ellen M.A. van Schoten RA,secretarisBIJLAGEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 april 2009De Algemene Rekenkamer monitort de stand van zaken rond de verwerving
van de Joint Strike Fighter (JSF) in het kader van het project «vervanging
F-16».Op 4 maart 2009 hebben wij in antwoorden op Kamervragen over ons
rapport Monitoring verwerving Joint Strike Fighter; stand
van zaken oktober 2008 aangegeven dat wij naar aanleiding van de
openbare stukken van plan waren enkele observaties over de kandidatenvergelijking
van het project vervanging F-16 in een brief naar de Tweede Kamer te sturen.1 Met deze brief geven wij uitvoering aan dit voornemen.
Een afschrift van de brief zenden wij per gelijke post aan de staatssecretaris
van Defensie en aan de minister van Economische Zaken.Wij hebben onze observaties op 6 april 2009 voor een reactie voorgelegd
aan de staatssecretaris van Defensie en aan de minister van Economische Zaken.
De staatssecretaris van Defensie reageerde op 15 april 2009 op onze brief
met een afschrift aan de minister van Economische Zaken. De reactie van de
staatssecretaris van Defensie is als bijlage opgenomen bij deze brief.21 Openbare stukken kandidatenvergelijkingOnze observaties in deze brief hebben uitsluitend betrekking op openbare
stukken over de kandidatenvergelijking. Meer in het bijzonder betreft dit
de drie openbare stukken die de staatssecretaris van Defensie op 18 december
2008 naar de Tweede Kamer stuurde:3• De actualisering van de kandidatenvergelijking
project vervanging F-16 door het Ministerie van Defensie in samenwerking
met de Nederlandse Organisatie voor Toegepast-Natuurwetenschappelijk Onderzoek
(TNO) en het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR);• De evaluatie van de kandidatenvergelijking door de firma RAND in The Netherlands F-16 Comparative Analysis. An Evaluation of the
Process;• Een gezamenlijke audit door de auditdiensten van de Ministeries
van Defensie en Economische Zaken naar de werkzaamheden van het Ministerie
van Defensie en van de firma RAND in het Assurancerapport
inzake de audit naar de kandidatenevaluatie vervanging F-16.Daarnaast verwijzen wij in deze brief naar enkele openbare stukken waarin
mededelingen worden gedaan over de kandidatenvergelijking. Wij benadrukken
dat wij geen onderzoek hebben gedaan naar de kwaliteit van de door de diverse
organisaties uitgevoerde werkzaamheden ten behoeve van de rapporten.Bij de drie genoemde openbare stukken over de kandidatenvergelijking is
sprake van een trapsgewijze benadering. Het proces van de kandidatenvergelijking
van het Ministerie van Defensie is op verzoek van de Tweede Kamer getoetst
door de firma RAND. De auditdiensten van de ministeries van Defensie en Economische
Zaken hebben zich vervolgens ook gericht op het proces van de kandidatenvergelijking,
inclusief de wijze waarop de firma RAND zijn opdracht heeft uitgevoerd. In
gesprekken met de vaste Kamercommissie voor Defensie eind 2008 en begin 2009
hebben wij het belang van de rol en positie van de auditdiensten ten opzichte
van de Algemene Rekenkamer en de Tweede Kamer benadrukt, vooral waar het gaat
over de informatievoorziening over grote projecten.2 Beperkingen en onzekerheden bij de procesevaluaties
van de firma RAND en de auditdienstenDe procesevaluatie door de firma RANDDe firma RAND schrijft in haar rapport dat het Ministerie van Defensie
de opdracht heeft gegeven om het proces van de
kandidatenvergelijking te evalueren: «RAND Europe
was commissioned to provide an independent, overall evaluation of the CA process.1 In particular, RAND Europe was asked to evaluate the
transparency and objectivity of the CA process.»Dit is een belangrijke beperking omdat de firma RAND daarmee aangeeft
dat zij niet gekeken heeft of de in de kandidatenvergelijking gehanteerde
informatie juist en volledig was. Verder merken wij op dat de firma RAND wijst
op een aantal, deels inherente, beperkingen2 bij
belangrijke aspecten betreffende de kandidatenvergelijking, zoals blijkt uit
onderstaand overzicht.Voorbeelden van aspecten uit de kandidatenvergelijking
waarbij de firma RAND wijst op een aantal, deels inherente, beperkingen3• Kosten: «There
are inherent constraints and challenges of conducting LCC analysis4 based on nonbinding responses to the questionnaire. Additionally,
cost data provided by the candidate suppliers was uncertain since candidates
are still under development and the candidate suppliers themselves cannot
be sure of future costs. Validation of such cost data is challenging and has
inherent uncertainties, which complicated the analysis of LCC.»• Tijd: «Furthermore, the CA was directed
to reach conclusions within a relatively short period of time, which was reduced
due to late delivery and incomplete responses by suppliers.»• Kennis: «The NL MoD5 has less detailed knowledge about Advanced F-16 and Gripen NG than
about F-35.The MoD has been a partner in the multi-national development programme
for the F-35 since 2002. As a consequence, it is inevitable that the MoD has
a much greater level of knowledge and understanding about the capabilities,
risks and opportunities of the F-35 aircraft than about either the Advanced
F-16 or the Gripen NG aircraft.»• Kwaliteit, kosten en levertijd: «The CA
only assessed quality, cost and delivery timeline. In accordance with the
coalition agreement, there are a number of other factors which, although likely
to be considered in a final decision on F-16 replacement, were explicitly
excluded from the CA. Those considerations may include environmental factors,
foreign relations, and broader political concerns. An assessment of potential
industrial factors is being conducted by the Ministry of Economic Affairs.
(_) The CA assessed each of the three aspects discretely (quality, cost and
delivery). It did not consider all opportunities to trade between these three
aspects.»De staatssecretaris van Defensie geeft in zijn brief van 18 december
2008 aan: «de firma RAND concludeert in haar rapport
dat de kandidatenvergelijking transparant en objectief is uitgevoerd en dat
de zes deelrapporten de uitkomsten van de vergelijking accuraat weergeven».De procesevaluatie door de auditdienstenDe auditdiensten doen, net als de firma RAND, alleen uitspraken over het proces van de kandidatenvergelijking. Dit is een belangrijke
beperking omdat de auditdiensten aangeven dat zij niet gekeken hebben of de
in de kandidatenvergelijking gehanteerde informatie juist en volledig was.De staatssecretaris van Defensie maakte in de twee brieven aan de Tweede
Kamer over de werkzaamheden van de auditdiensten niet expliciet melding van
het feit dat het onderzoek van de auditdiensten gericht is op
het proces van de kandidatenvergelijking.1 Zoals uit onderstaand overzicht blijkt, schrijven de
auditdiensten dat aan het kandidatenvergelijkingsproces en aan het onderzoek,
deels inherente, beperkingen en onzekerheden verbonden zijn.Beperkingen en onzekerheden uit het assurancerapport«Inherent aan het proces van de kandidatenvergelijking
zijn de volgende beperkingen en onzekerheden verbonden:• Bij de evaluatie is gebruik gemaakt van niet
bindende informatie van de fabrikanten.• In de gehanteerde methodologie is onderkend
dat elke methodiek subjectieve elementen omvat.• De vergelijking betreft de kwaliteit van vliegtuigen
die nog niet zijn uitontwikkeld en pas over een aantal jaren leverbaar zijn.
Dat betekent dat er sprake is van een inherent ontwikkelrisico dat de kwaliteit
niet of op een later tijdstip dan wel tegen hogere kosten kan worden gerealiseerd.Bij ons onderzoek zijn de volgende beperkingen en onzekerheden van toepassing:• Ons onderzoek richt zich op het proces van de
kandidatenevaluatie en niet op de inhoud en juistheid van de daarbij gebruikte
informatie.• Er is sprake van toekomstgerichte informatie.
Deze informatie is naar zijn aard subjectief en is gebaseerd op schattingen
en veronderstellingen. Omtrent de realiseerbaarheid kunnen wij geen uitspraak
doen.»Wij stellen vast dat de beperkingen en onzekerheden uit hetassurancerapport mede betrekking hebben op de drie aspecten kwaliteit,
prijs/levensduurkosten en levertijd2 en op het
antwoord op de centrale vraag van het onderzoek van de auditdiensten.De centrale vraag van het onderzoek van de auditdiensten luidt:«Heeft Defensie conform haar toezeggingen aan
de Tweede Kamer de actualisering van de kandidatenvergelijking op een dusdanige
wijze uitgevoerd voor wat betreft de aspecten kwaliteit, prijs/levenscyclus
kosten en levertijd dat de besluitvorming omtrent de beoogde opvolger van
de F-16 op basis van de uitkomsten van dit proces op een verantwoorde wijze
tot stand kan komen?»Om antwoord op de centrale vraag te kunnen geven is het volgens ons van
belang dat de auditdiensten in hun rapport duidelijk aangeven waar de besluitvorming
aan moet voldoen om «op verantwoorde wijze» tot stand te komen. De auditdiensten hebben dit sleutelbegrip uit
de centrale vraag niet geoperationaliseerd en gedefinieerd.Voor de eerste twee deelvragen «Sluit de gehanteerde
methode aan bij die van 2001–2002?» en «Heeft Defensie bij de kandidatenvergelijking kunnen voortbouwen op
de uitkomsten van de evaluatie uit 2001–2002?» geven
de auditdiensten het volgende antwoord voor de aspecten kwaliteit, prijs/levensduurkosten
en levertijd:• Kwaliteit: «Op deze wijze is de oorspronkelijke
inputgerichte benadering van 2001 in de loop van de tijd uitgebouwd tot de
huidige outputgerichte vergelijking, die uit het oogpunt van een vergelijking
van de gewenste operationele kwaliteiten duidelijk een verbetering en verbreding
geeft ten opzichte van de in 2001–2002 gehanteerde benadering. Hierdoor
konden de (vele) data uit 2001–2002 dan ook niet meer vergeleken worden
met de huidige evaluatie»• Prijs/levensduurkosten: «Voor het aspect
prijs/levensduurkosten is evenals in 2001–2002 de FEL-SALDO-methode
gehanteerd. Het voortbouwen op de evaluatie van 2001–2002 is, zoals
aangegeven in de methodologie, zeer beperkt mogelijk om de volgende redenen:– Verouderde aannames waardoor een update noodzakelijk
is;– Hernieuwde operatie- en onderhoudsconcepten;– Verouderde (onderliggende) systemen.»• Levertijd: «In de kandidatenvergelijking
van 2001–2002 was dit aspect niet specifiek benoemd, maar onderdeel
van een brede risico-inventarisatie.»Wij constateren op basis van de bovenstaande opmerkingen van de auditdiensten
dat de kandidatenvergelijkingen door het Ministerie van Defensie uit 2001–2002
en uit 2008 in belangrijke mate niet vergelijkbaar zijn.Daarnaast merken wij bij deze twee deelvragen met de auditdiensten op
dat zaken uit de kandidatenvergelijking 2001–2002 niet expliciet zijn
meegenomen door het Ministerie van Defensie in de kandidatenvergelijking uit
2008, zoals program management en program risk, quality assurance, ARBO en milieu. De auditdiensten geven
verder aan dat het Ministerie van Defensie in het kader van de kandidatenvergelijking
2001–2002 specifieke vragen stelde aan de betrokken fabrikanten omtrent
het onderwerp geluid. In de kandidatenvergelijking van 2008 stelde het Ministerie
van Defensie hierover geen vragen.De auditdiensten geven in het assurancerapport
niet aan of de beslissing van het Ministerie van Defensie om onderwerpen in
de kandidatenvergelijking van 2008 niet mee te nemen, voldoet aan normen die
de auditdiensten hanteren bij hun procesevaluatie: traceerbaar en transparant.Voor de deelvraag «Zijn de gehanteerde methodiek
en wegingsfactoren op een juiste en objectieve wijze tot stand gekomen in
overeenstemming met 2001–2002?» merken wij op dat de
auditdiensten in hun antwoord niet ingaan op de «juiste en objectieve wijze van totstandkoming» van de gehanteerde
methodiek en wegingsfactoren. Zij geven in het antwoord alleen aan welke organisaties
betrokken zijn geweest bij de voorbereiding en uitwerking van de methodologie
en beschrijven een aantal kenmerken van de methodologie.Voor de deelvraag «Is de vergelijking van de
kandidaten op de aspecten kwaliteit, prijs en levertijd op een onbevooroordeelde,
navolgbare en transparante wijze uitgevoerd?», geven de auditdiensten
aan: «In de voorbereidingsfase van de kandidatenvergelijking
is de basis gelegd voor een onbevooroordeelde, navolgbare en transparante
uitvoering van de kandidatenvergelijking in de uitvoeringsfase. Aan de hand
van onze waarnemingen stellen wij vast dat het uitvoeringsproces conform de
opgestelde methodologie is verlopen.»Wij merken op dat de auditdiensten met dit antwoord alleen aangeven dat
het uitvoeringsproces van de kandidatenvergelijking conform de opgestelde
methodologie is verlopen. Zij geven geen antwoord op de vraag of de vergelijking
van de kandidaten op de aspecten kwaliteit, prijs en levertijd op een onbevooroordeelde,
navolgbare en transparante wijze is uitgevoerd.3 Kandidatenvergelijking vervanging F-16 door het Ministerie
van DefensieDe staatssecretaris van Defensie gaf in zijn brief van 18 december
2008 aan dat de JSF in 2001 naar voren kwam als «het beste toestel voor de beste prijs». Tevens informeerde hij de Tweede
Kamer in deze brief over de gehanteerde methodiek bij en de chronologie van
de kandidatenvergelijking op de hoofdaspecten kwaliteit, levertijd en prijs.
De staatssecretaris kwam vervolgens op basis van de kandidatenvergelijking
tot de volgende conclusie: «De F-35 is het beste multi-role gevechtsvliegtuig
om te voldoen aan de Nederlandse eisen. In tegenstelling tot de andere kandidaattoestellen
kan de F-35 omstreeks 2015 alle zes hoofdmissies zonder meer succesvol
uitvoeren en is de operationele beschikbaarheid het grootst. Daarnaast liggen
de investeringskosten voor de F-35 het laagst en zijn de totale levensduurkosten
naar verwachting het laagst. De Gripen NG en de Advanced F-16 ontlopen elkaar
niet veel qua prijs en kwaliteit. Bovendien kan de levering van de F-35 goed
worden ingepast in de gewenste Nederlandse invoerreeks. Tot slot kent het
F-35 programma de minste risico’s betreffende operationele kwaliteiten,
financiën en (door-)ontwikkeling in vergelijking met de twee andere kandidaten.»Het Ministerie van Defensie schreef in het persbericht bij de openbare
stukken dat de kandidatenvergelijking een vervolg is op de kandidatenvergelijking
uit 2001, «(...) waarbij de JSF ook als beste toestel
voor de beste prijs uit de bus kwam».1De conclusie van de auditdiensten over het proces van de kandidatenvergelijking,
inclusief de werkzaamheden van de firma RAND, luidt:«De huidige outputgerichte benadering is weliswaar
een andere dan de (initieel) inputgerichte welke is gehanteerd in 2001–2002,
maar geeft mede uit het oogpunt van een vergelijking van de gewenste operationele
kwaliteiten, een verbetering en verbreding ten opzichte van de in 2001–2002
gehanteerde benadering.Met inachtneming van de beperkingen en onzekerheden
in hoofdstuk 2, is het proces voor wat betreft de aspecten kwaliteit, prijs/levensduurkosten
en levertijd zodanig uitgevoerd dat op grond daarvan besluitvorming op verantwoorde
wijze tot stand kan komen.De vergelijking voor het aspect prijs/levensduur is
gericht op toekomstige uitgaven en uitgevoerd conform de FEL-SALDO-methodiek.
De uitkomsten van het proces van de LCC zijn onvoldoende onderscheidend om
tot een rangorde te komen als gevolg van inherente onzekerheden in de gehanteerde
data en dienen derhalve als indicatief te worden beschouwd.»4 ConclusieBij de kandidatenvergelijking uit 2008 was sprake van een trapsgewijze
benadering. Het Ministerie van Defensie voerde in samenwerking met TNO en
NLR de kandidatenvergelijking uit. De firma RAND evalueerde het kandidatenvergelijkingsproces.
Tot slot evalueerden de auditdiensten ook het proces van de kandidatenvergelijking,
inclusief de werkzaamheden van de firma RAND.Wij constateren dat de firma RAND wijst op, deels inherente, beperkingen
bij een aantal belangrijke aspecten uit de kandidatenvergelijking. Ook de
auditdiensten wijzen in hetassurancerapport op, deels inherente,
beperkingen en onzekerheden.2Wij stellen tevens vast dat de beperkingen en onzekerheden
die de firma RAND en de auditdiensten beschrijven mede betrekking hebben op
de drie kernaspecten uit de kandidatenvergelijking (prijs, kwaliteit en levertijd)
en op het antwoord van de auditdiensten op de centrale vraag uit het assurancerapport.In de kandidatenvergelijking uit 2001 kwam de JSF volgens de staatssecretaris
van Defensie naar voren als «het beste toestel voor
de beste prijs.» Op 18 december 2008 kwam de staatssecretaris
tot de conclusie: «De JSF is het beste multi-role
gevechtsvliegtuig om te voldoen aan de Nederlandse eisen.»Wij concluderen dat de staatssecretaris een feitelijke conclusie trekt die verder strekt dan de procesconclusie uit het assurancerapport van
de auditdiensten.Algemene Rekenkamerdrs. Saskia J. Stuiveling,presidentdr. Ellen M.A. van Schoten RA,secretarisXNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 300, nr. 8, antwoord
op vraag 2.XNoot2De stukken zijn tevens te vinden in ons dossier Monitoring verwerving
Joint Strike Fighter op de website; De brief van 15 april 2009 is ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
www.rekenkamer.nl/jsf.XNoot3Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 26 488, nr. 131.XNoot1Comparative Analysis process.XNoot2Gewijzigd naar aanleiding van de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 15 april 2009 van «voorbehoud» in «deels inherente
beperkingen».XNoot3Zie voetnoot 2, pagina 2.XNoot4Life Cycle Costs.XNoot5Ministry of Defence.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 488, nrs. 89 en nr.
120.XNoot2In het coalitieakkoord van 7 februari 2007 is afgesproken dat het
kabinet in 2010 een besluit aan de Tweede Kamer zal voorleggen over de vervanging
van de F-16 op basis van een vergelijking van de prijs, kwaliteit en levertijd
van de JSF (F-35) en mogelijke andere toestellen.XNoot1JSF scoort beste in kandidatenvergelijking, DV&C 2008 197, 18 december
2008.XNoot2Zie voetnoot 2, pagina 3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31300-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl