Mediawijsheid; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31434, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31434 nr. 3

20-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31434Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 434Mediawijsheidnr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 juni 2008De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 en de algemene commissie voor Jeugd en Gezin2 hebben op 27 mei 2008 overleg gevoerd met minister Plasterk van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en minister Rouvoet voor Jeugd en Gezin over:– de brief van de ministers van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap en voor Jeugd en Gezin d.d. 18 april 2008 inzake mediawijsheid
(31 434, nr. 1);– de brief van de Raad voor Cultuur d.d. 22 april
2008 inzake mediawijsheid in perspectief (OCW0800439);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 24 april 2008 inzake het verslag conferentie mediawijsheid
van 12 oktober 2006 (31 434, nr. 2);– de brief van de minister voor Jeugd en Gezin
d.d. 8 mei 2008 inzake de antwoorden op vragen van het lid Gerkens betreffende
compulsief gebruik van internet (Aanhangsel Handelingen II, 2007–2008,
nr. 2253).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Remkes (VVD) is het eens met de stellingen
dat cybercrime via het strafrecht moet worden aangepakt en dat kinderen niet
blootgesteld mogen worden aan geweld of pornografie in de media. De term «mediawijsheid»
die het kabinet in relatie tot deze stellingen gebruikt, leidt echter onterecht
tot associaties met betutteling. Is die term wellicht te veranderen?Bij mediawijsheid moet het gaan om de weerbaarheid tegen en de vaardigheid
met media-uitingen. Waarom focust het kabinetsbeleid hierbij op jongeren in
plaats van op mensen in het algemeen? Jongeren zijn vaardiger in het gebruik
van internet maar zouden weerbaarder gemaakt moeten worden tegen berichten.
Waarom wordt het onderscheid tussen weerbaarheid en vaardigheid niet gemaakt?
Waarom is in de stukken niet dieper ingegaan op televisie en internet?Er is een media-expertisecentrum opgericht waarin elf organisaties verenigd
zijn en van waaruit al 142 initiatieven zijn opgestart. De vraag is echter
wat de toegevoegde waarde is van dit centrum. Waarom zijn de commerciële
omroepen daar bijvoorbeeld niet in vertegenwoordigd? Enerzijds is de oprichting
van het media-expertisecentrum te verdedigen vanuit het oogpunt van samenhang.
Anderzijds is het wellicht beter om initiatieven de ruimte te bieden in plaats
van in te kaderen.In het beleid rond mediawijsheid moet het accent liggen op ouders. Zij
zijn als opvoeders verantwoordelijk voor hun kinderen en moeten daarom in
gesprek kunnen gaan met media-aanbieders. De Vereniging voor Openbaar Onderwijs,
een oudervereniging, heeft echter bij brief laten weten niet gelukkig te zijn
met de ontwikkelingen omtrent het media-expertisecentrum. Wat is de visie
van de minister op dit punt?Het is goed dat het kabinet niet uit is op de introductie van een apart
vak, toegespitst op mediawijsheid, in het onderwijs of op extra kerndoelen.
Dat zou in tegenspraak zijn met de aanbevelingen van de commissie-Dijsselbloem.Het uitgangspunt bij toezicht op media-uitingen is zelfregulering via
het NICAM (Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media).
De Raad voor de Journalistiek is daarbij niet betrokken. Het functioneren
van die Raad is ook niet indrukwekkend. Is de minister bereid om een aanvullend
instrumentarium te introduceren, toegespitst op het gedachtegoed van mediawijsheid?In de brief van het kabinet wordt terecht aandacht besteed aan de vrijheid
van meningsuiting. Helaas is de tekst soms wat defensief. In elk geval moet
duidelijk zijn dat de minister van OCW op dit punt als eerste verantwoordelijk
is. Hij moet daar pal voor staan.Inspanningen tot het instellen van een algemene gedragscode voor de media
zijn nutteloos. Het medialandschap is daarvoor te divers. Bovendien hangt
rond een mediacode die wordt opgelegd door de overheid altijd de dreiging
van overheidsingrijpen. Een dergelijke code moet daarom door het veld zelf
worden ingesteld.De heer Dibi (GroenLinks) benadrukt dat het
leven van kinderen anno 2008 niet te vergelijken is met het leven dat hun
ouders als kind leidden. De samenleving is veranderd door de digitale revolutie.
Kinderen moeten over specifieke vaardigheden en kennis beschikken om zich
daarin staande te kunnen houden en het onderwijs moet daarop geënt zijn. «Mediawijsheid»,
of «media-educatie», of welke andere term ook, is daarbij een
goed instrument. Individuen wordt daarbij geleerd om kritisch te kijken naar
mediaboodschappen. Media-uitingen en mediagebruik kunnen overigens ook positieve
kanten hebben. Door het internet raken mensen op de hoogte van mogelijkheden
en gebruiken elders in de wereld. Voor jonge ondernemers en beginnende artiesten
biedt internet een breed, toegankelijk platform.Mediawijsheid is niet bedoeld als een antwoord op vragen die voortvloeien
uit de complexe mediacratie. Het gaat juist om het formuleren en kanaliseren
van die vragen. Om die reden bereidt de heer Dibi een initiatiefvoorstel voor
om media-educatie als vak of onderdeel van een vak – bijvoorbeeld maatschappijleer –
te introduceren op basisscholen en middelbare scholen en op dat punt kerndoelen
te stellen. De stelling van het kabinet dat verandering van kerndoelen onnodig
is en dat de huidige kerndoelen voldoende wettelijke basis bieden, is onzin.
Die kerndoelen zijn gedateerd en de formulering ervan schiet tekort.
De bewering dat op scholen al genoeg aandacht wordt besteed aan media en internet,
kan op geen enkele wijze worden gestaafd.De voorstellen die het kabinet doet in het kader van mediawijsheid, zijn
typisch voor de uitstraling die het in het land heeft: bevoogdend met een
vleugje censuur. In het opgerichte media-expertisecentrum zitten de bekende
spelers: de publieke omroep, de bibliotheken, het Nationaal Instituut Beeld
en Geluid, stichting Kennisnet Ict op school en ECP.NL (Electronic Commerce
Platform) en ouderorganisaties. Deze organisaties moeten samen een veelheid
aan activiteiten uitvoeren terwijl zij niet eens in hetzelfde gebouw gevestigd
zijn. Bovendien zijn die activiteiten uiteindelijk toch weer gericht op het
instellen van verboden. Het kabinet is naïef als het denkt dat het de
beelden die jongeren te zien krijgen, kan controleren.In de voorstellen en stukken van het kabinet komen jongeren niet aan bod
als participanten. Zijn zij in de ogen van het kabinet slechts willoze slachtoffers
van de media of krijgen zij ook een stem? Vooralsnog zijn jongeren in elk
geval niet vertegenwoordigd in het expertisecentrum. Krijgen zij toegang tot
dat centrum of is dat voorbehouden aan ouders, scholen en instellingen die
sowieso al werken met het thema media?Een andere manier om aandacht te besteden aan het onderwerp media is door
jaarlijks een nationale mediawijsheidweek te organiseren. Scholen werken in
die week aan het creëren van reclames, aan het deconstrueren van covers
van glossy tijdschriften, aan discussies over censuur tegenover vrijheid van
informatie, het doorzien van stereotypen, enzovoort. Is de minister bereid
om een dergelijke week ook in Nederland in te voeren?Over mensen die in achterstandswijken wonen, wordt vaak in stereotypen
gedacht. In andere landen vinden in dergelijke wijken videoprojecten plaats
waarmee jongeren hun ervaringen delen. Vervolgens kan daarover gedebatteerd
worden. Is de minister bereid om met de minister voor Wonen, Wijken en Integratie
dergelijke videoprojecten op te zetten in de Vogelaarwijken? Dat is een gerichte
manier om informatie uit de media te bestrijden met informatie die van jongeren
en wijkbewoners zelf komt.De heer Van der Ham (D66) geeft toe dat de
berichtgeving vanuit de media sneller is geworden en is toegenomen. Hij vraagt
zich echter ook af of er sprake is van een concrete verandering. In de jaren
twintig werd al gesproken van «prikkellectuur» en van de verderfelijke
invloed daarvan op de jeugd. Later werden verschillende spraakmakende, soms
erotische, programma’s gemaakt die leidden tot discussie in het parlement.
De dilemma’s die inherent zijn aan media, zijn gelijk gebleven. Een
belangrijke vraag is bijvoorbeeld: wat ligt op het terrein van de ouders en
waar begint de bemoeienis van de overheid? Daarbij moet in elk geval duidelijk
zijn dat de zeggenschap van de ouders heel groot is. Uit onderzoeken blijkt
ook dat ouders het meest doorslaggevende element zijn in het mediawijs maken
van kinderen. De politiek moet dan ook zoveel mogelijk op afstand blijven.
Politici mogen ongehinderd hun persoonlijke mening over media-uitingen geven
zolang zij daarbij niet de indruk wekken dat bepaalde programma’s of
uitzendingen verboden zouden moeten worden. De regering kan dat niet verbieden
en moet die wens ook niet koesteren. De uitzending van programma’s moet
afhankelijk zijn van wat het publiek wil. Ook het debat over fatsoen moet
op dat niveau plaatsvinden.Het initiatief van het kabinet tot het oprichten van een media-expertisecentrum
is sympathiek. Ouders moeten in dat centrum wel een duidelijke rol krijgen.
Verder moeten commerciële omroepen erbij worden betrokken. Welke financiële
middelen heeft het centrum om de onderwijsinstellingen te ondersteunen die
met de materie aan het werk willen gaan?Het is een slecht idee om scholen gedetailleerd op te leggen hoe zij binnen
hun onderwijs met mediawijsheid moeten omgaan. Leraren zijn goed
in staat om dat toe te spitsen op de specifieke leerlingen aan wie zij les
geven. De ene schoolpopulatie is de andere niet. Het initiatiefvoorstel van
GroenLinks-woordvoerder Dibi moet worden beschouwd als overbodige regelgeving;
de commissie Dijsselbloem heeft zich daar in haar rapport tegen uitgesproken.Uit de stukken van het kabinet blijkt dat 92% van de scholen naar
School-TV kijkt. Ook op het punt van seksuele voorlichting en informatie over
alcohol zijn scholen actief. Overigens blijken jongeren vrij conservatief
te denken over seks en relaties. De leeftijd waarop jongeren voor het eerst
seks hebben, is in de afgelopen dertig jaar ook nauwelijks gedaald. Het is
dan ook verstandiger om beleid te richten op specifieke groepen jongeren in
plaats van op jongeren in het algemeen.Hoewel vanuit de media regels voor het eigen functioneren zijn opgesteld,
houdt het kabinet vast aan het opstellen van een mediacode, een gedragscode
voor een veilig media-aanbod. Als reden daarvoor wordt aangegeven dat het
is afgesproken in het regeerakkoord. Als hij volhardt in het afdwingen van
een mediacode, dan lijdt de minister voor Jeugd en Gezin ongetwijfeld een
nederlaag.Mevrouw Gerkens (SP) benadrukt dat mensen
tegenwoordig veel meer in aanraking komen met de media dan vroeger. Televisie,
mp3, internet en mobiele telefoons maken deel uit van het dagelijks leven.
Dat heeft geleid tot nieuwe vraagstukken, bijvoorbeeld voor ouders. Zij willen
weten waar zij informatie kunnen krijgen over de begeleiding van hun kinderen
in de digitale wereld. Ook de overheid wordt gedwongen om zich te buigen over
vraagstukken, bijvoorbeeld over de aan te geven grenzen van media-uitingen.
Die grenzen zijn hard nodig gelet op de schokkende filmpjes die op Nederlandse
websites te vinden zijn en het gemak waarmee jongeren sms-abonnementen kunnen
afsluiten. Het stellen van grenzen hoeft daarbij niet te botsen met de vrijheid
van meningsuiting. Overigens is de drijfveer van mediabedrijven vaak financieel,
niet ideologisch. Welke mogelijkheden ziet het kabinet om kaders te stellen
op dit punt?Het instellen van een mediacentrum is positief. Jammer genoeg is echter
gekozen voor de vorm van een netwerkorganisatie, gericht op het bevorderen
van mediawijsheid. Kan de minister bevestigen dat met het expertisecentrum
voornamelijk initiatieven worden gesteund die mediawijsheid bevorderen? Aan
welke criteria moeten projecten voldoen? Waarom kiest de minister voor de
tactiek van de «100 bloeiende bloemen»? Is het de bedoeling om
initiatieven te bundelen of wordt er bewust gekozen voor versnippering? Wat
is de visie van de minister op de bezwaren van ouderorganisaties op de invulling
van het centrum? Hoe is het mogelijk dat zo slecht naar die ouderorganisaties
is geluisterd dat zij een eigen expertisecentrum willen oprichten? Is hun
inbreng betrokken bij de totstandkoming van het opgerichte centrum?Met het mediacentrum wordt voorzien in het bieden van voorlichting over
nieuwe media. Ouders willen echter ook een soort mediaconsumentenorganisatie,
een meldpunt voor foute reclameboodschappen of Kijkwijzeradviezen. Zij vragen
om een vraagbaak en om een loket voor informatie. Die functies zijn echter
niet terug te vinden in het door het kabinet opgerichte expertisecentrum.De overheid controleert de media via de Kijkwijzer. Aangezien deze in
handen is van het NICAM ligt die controle in feite bij de mediabranche zelf.
Is het kabinet bereid om ouderverenigingen te helpen, zich als kritisch tegenhanger
van de NICAM te manifesteren? Het mediacentrum kan daarin een sleutelrol vervullen.In de vooravond worden soms voorfilmpjes van series voor volwassenen vertoond.
Kinderen krijgen die dan zomaar te zien. Is het mogelijk om het vertonen van
dergelijke voorfilmpjes in de vooravond te verbieden?Wat is de visie van de minister op het instellen van een mediaombudsman?
De nationale ombudsman stelt in het Juristenblad dat de media door
de concurrentiestrijd verzeild raken in een race to the bottom waarbij zowel
de grenzen van de wet als de grenzen van het fatsoen worden opgezocht. De
taken van de mediaombudsman zouden klachtbehandeling, bijvoorbeeld als iemand
onheus wordt bejegend in de media, onderzoek op eigen initiatief en morele
uitspraken, bijvoorbeeld om hypes te nuanceren, kunnen zijn.In de brief van de minister staat dat het kabinet de motie-Jasper van
Dijk (31 200 VIII, nr. 43) over een veilige en kindvriendelijke internetportal
niet uitvoert. Volgens de minister bestaan er al surfsleutel en krowser (kindvriendelijke
browser), maar dat zijn geen portals. Ook stelt hij dat de overheid geen websites
maakt. Het is evenwel een taak van de overheid om het vinden van goede content
mogelijk te maken.Via sponsoring wordt veel reclame gemaakt voor alcohol, ook voor 9 uur ’s
avonds. Is de minister bereid om daartegen op te treden? Kan hij aantonen
dat de tijdgrens die voor alcoholreclames geldt, effectief is?De heer Slob (ChristenUnie) constateert dat
de explosieve groei van nieuwe media en de ontwikkeling naar een beeldcultuur
heeft geleid tot actiever overheidsbeleid. De verantwoordelijkheid voor kinderen
ligt primair bij de ouders. Zij hebben evenwel behoefte aan informatie, evenals
scholen, over de omgang met de media. Het is goed dat op dat punt afspraken
zijn gemaakt in het coalitieakkoord en er geld beschikbaar is gesteld voor
de oprichting van een media-expertisecentrum. In het verleden waren er wel
(particuliere) initiatieven tot voorlichting over media, maar die waren tamelijk
vrijblijvend en ongeorganiseerd. Het expertisecentrum kan daarin samenhang
aanbrengen.Hoewel inmiddels een startbijeenkomst van het expertisecentrum heeft plaatsgevonden,
liggen organisatie en samenstelling van het media-expertisecentrum mogelijk
nog niet vast. Het is in elk geval belangrijk dat ouderorganisaties een plaats
krijgen in het centrum, juist vanuit de gedachte van verdeling van verantwoordelijkheden.
Ouderorganisaties hebben ook steeds aangedrongen op de totstandkoming van
een media-expertisecentrum. De signalen van de ouderorganisaties over de betrokkenheid
bij het centrum verschillen van hetgeen het kabinet daarover opmerkt.Het media-expertisecentrum heeft een belangrijke taak in het verbinden
van activiteiten en initiatieven. Het is evenwel niet de bedoeling dat het
centrum de functie van doorgeefluik krijgt. Kan de minister aangeven of het
centrum op termijn een actieve rol zal spelen bij het starten van nieuwe initiatieven
en onderzoeken? Wordt het centrum meer dan alleen een «netwerkorganisatie»?Het is onverstandig om mediawijsheid in de kerndoelen van het onderwijs
te verankeren. Toevoeging van een kerndoel zou gepaard moeten gaan met het
vervallen van een kerndoel maar daarvoor worden geen suggesties gedaan. Zodra
informatie over media beter georganiseerd, laagdrempeliger en beter bruikbaar
is, zullen scholen vanzelf een plaats geven aan mediawijsheid binnen het onderwijs,
voor zover zij dat nog niet doen.In vorige overleggen over seksualisering van de samenleving en in de media
heeft de minister een onderzoek aangekondigd. Wanneer zijn de uitkomsten daarvan
beschikbaar?Met de antwoorden van het kabinet op de vragen van de heer Van der Vlies
over porno bij de publieke omroep lijkt de discussie vast te lopen in semantiek.
De indruk bestaat dat de publieke omroep geen moeite heeft met het uitzenden
van dergelijke uitingen. Dat is geen positieve ontwikkeling.Rond de Kijkwijzer keren sommige vragen steeds weer terug. Welke rol spelen
de ouders bij het bepalen van de Kijkwijzer-indicatie? Is het mogelijk om
een zwarte lijst aan te leggen van dvd-distributeurs die geen gebruik willen
maken van Kijkwijzer? Het uitblijven van afspraken over een mediacode is teleurstellend, juist
omdat er sprake was van een zekere consensus tussen partijen. Wat zijn de
verwachtingen op dit punt?De heer Van Dam (PvdA) merkt op dat enerzijds
de media verantwoordelijk zijn voor uitzendingen en dat anderzijds mensen
moeten weten hoe zij met de media moeten omgaan. Zij moeten weten dat niet
alle berichten in kranten, op televisie of op internet waar zijn en dat commercie
een belangrijke drijfveer van de media is. Organisaties nemen hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid steeds minder serieus. Concurrentie tussen nieuwsprogramma’s
leidt bijvoorbeeld tot minder zorgvuldigheid en tot minder respect voor journalistieke
waarden en codes. Ook uit de uitzending van programma’s als De Gouden
Kooi blijkt dat producenten geen rekening houden met de invloed van de media
op de samenleving en de verantwoordelijkheid die daarbij hoort. Het is niet
aan de overheid om een code op te stellen waar de media aan moet voldoen.
De overheid kan de sector wel oproepen tot debat en zelfreflectie stimuleren.Mediawijsheid is allereerst een maatschappelijk onderwerp waarbij de overheid
zich terughoudend moet opstellen. De media moeten zelf een manier vinden om
invulling te geven aan de eigen verantwoordelijkheid. Burgers moeten daarover
de discussie aangaan met de media en volksvertegenwoordigers moeten op gepaste
wijze die discussie aanzwengelen. Ouders en leraren moeten aan kinderen leren
hoe zij met media moeten omgaan. De overheid hoeft daarbij niets aan scholen
op te leggen, want het onderwijs pikt dat zelf al op. De overheid kan ouders
en scholen wel ondersteunen door hun instrumenten aan te reiken. Het media-expertisecentrum
is opgericht om maatschappelijke initiatieven te bundelen en ontsluiten, hetgeen
past in de terughoudende rol van de overheid.De heer Atsma (CDA) merkt op dat met de oprichting
van het media-expertisecentrum een lang gekoesterde wens van de CDA-fractie
in vervulling is gegaan. Het is belangrijk dat het in het publieke domein
veilig is. De media zijn in de afgelopen jaren, mede als gevolg van nieuwe
technieken, een steeds grotere rol in dat publieke domein gaan spelen. Zowel
ouderen als kinderen moeten weerbaar gemaakt worden tegen de overvloed aan
mediaboodschappen. In dat kader zijn kanttekeningen te plaatsen bij de vorm
van het expertisecentrum. De inzet was gericht op een stevig, volwaardig en
zelfstandig centrum. Wordt daar met het opzetten van «een netwerkorganisatie»
wel aan voldaan? Welke plaats krijgen de ouders, die jarenlang geijverd hebben
voor een expertisecentrum, in de organisatie? Is er nog ruimte voor andere
organisaties, zoals Mira Media? Is het bovendien niet volstrekt logisch dat
jongeren een stem krijgen in het expertisecentrum? En hoe worden de commerciëlen
erbij betrokken?In de afgelopen jaren is meermalen aangedrongen op het opstellen van een
mediacode. De partijen in de media moeten bewust gemaakt worden van hun verantwoordelijkheid
en de consequenties daarvan. Enerzijds moeten partijen een stem hebben in
de totstandkoming van een mediacode, anderzijds mag een mediacode niet vrijblijvend
zijn. De eigen criteria die het NICAM heeft opgesteld, zijn ook niet vrijblijvend;
op het afwijken van die criteria staan hoge boetes. De overheid dient zich
bij het realiseren van een mediacode niet te afwachtend op te stellen. De
partijen in de media moeten zich conformeren aan het heersende gevoel in de
samenleving.De heer Van der Vlies (SGP) vindt dat met
het overleg over mediawijsheid een urgente kwestie wordt behandeld, namelijk
veiligheid voor jongeren en ouderen in het publieke domein. Mediawijsheid
schiet tekort als ongewenste media-invloeden buiten beschouwing worden gelaten
en niet worden ingeperkt. Het is niet de bedoeling dat men gewend
raakt aan immorele uitingen omdat die uiteindelijk de morele kracht van de
samenleving ondermijnen.Het kabinet zet in op de vorming van burgers, wat inderdaad een belangrijke
pijler van het beleid is. De overheid mag de eigen verantwoordelijkheid die
burgers hierin hebben, echter niet overnemen. Bovendien moet de overheid,
naast vorming, de burgers beschermen tegen ongewenste uitingen. Het beperken
van alcoholreclames is een goed voorbeeld daarvan. Zeker via de publieke omroep
heeft de overheid het recht om sturend op te treden, bijvoorbeeld om seksualisering
tegen te gaan. Het kabinet acht maatregelen tegen ongewenste uitingen evenwel
onmogelijk vanwege de vrijheid van meningsuiting. De vraag is of die benadering
juridisch gegrond is. Is het niet meer een kwestie van politieke onwil? In
de Verenigde Staten geldt vanuit de Constitutie ook een verbod op de beperking
van het vrije woord. Desalniettemin genieten obscene of onfatsoenlijke programma’s
daar geen absolute bescherming. Een goede oplossing zou het toetsen van programma’s
op behoorlijkheid zijn volgens een systeem van coregulering, een samenwerkingsverband
van ouders en mediabranche. De omroepen kunnen overtuigd worden om daaraan
mee te werken.De proef rond het werken met een systeem van geschiktheid verdient alle
waardering. In de SGP-notitie Waarden, normen en media is al voor die aanpak
gepleit. Het oordeel van «geschiktheid» betreft de mening van
gewone ouders over wat goed is voor hun kinderen. Dat is vaak niet wetenschappelijk
te onderbouwen maar is wel van grote waarde voor kinderen. Hoe is aan ouders
meer invloed te geven op dit punt? Wordt in de proef van het NICAM ook gewerkt
met positieve prikkels voor programma’s die voor jongeren aan te bevelen
zijn?Ouders verdienen een grotere rol in het media-expertisecentrum. Krijgen
zij een wezenlijke stem bij de vormgeving van programma’s en activiteiten?
Het centrum mag niet verzanden in een netwerk van programma’s voor bevordering
van mediawijsheid. Het moet vooral een instantie zijn waar ouders zich toe
kunnen wenden voor informatie en met klachten over de geschiktheid van programma’s.
Tot nu toe zijn slechts klachten in te dienen over de schadelijkheid van programma’s,
wat te beperkt is.Het is goed dat het onderwijs niet opnieuw belast wordt met een maatschappelijke
taak. Mediawijsheid is voor een deel al verwerkt in het onderwijs. Bestaande
vakken bieden daarvoor voldoende aanknopingspunten. De Inspectie ziet op een
en ander toe. Kan de minister bevestigen dat daarmee niet de vrijheid van
onderwijs in gevaar komt?Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van een beveiligingssysteem
voor chatboxen waartoe in de motie-Van der Vlies c.s. (31 200 VIII, nr.
55) is verzocht. Kan een elektronische identiteitskaart een adequaat instrument
zijn voor de bescherming van jongeren op internet?Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
constateert dat de Kamer enerzijds vindt dat in de media niet alles zomaar
is toegestaan en anderzijds meent dat het niet de taak van de overheid is
om vooraf te beoordelen of een uitzending wenselijk is. De vrijheid van meningsuiting
is onbegrensd zolang daarmee de wet niet wordt overtreden. In die zin speelt
de minister van Justitie een rol, niet de minister van OCW.Door de Raad voor Cultuur is een definitie van mediawijsheid – een
inmiddels ingeburgerde term – gegeven: het geheel van kennis, vaardigheden
en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch, veilig en actief kunnen
bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel vermedialiseerde samenleving.
Mediawijsheid beslaat dus meer terreinen dan slechts het educatieve. Het gaat
ook om vaardigheden, mentaliteit, bewustzijn en kritische houding. Het is
een brede en bruikbare definitie. Mediawijsheid gaat ook verder dan alleen het beschermen van jongeren,
of ouderen, tegen het zien van bepaalde filmpjes. Mensen moeten zich ervan
bewust worden dat contacten op internet zich anders kunnen voordoen dan zij
werkelijk zijn en dat het geven van adresgegevens potentieel gevaarlijk is.
Ook het zelf plaatsen van beelden kan consequenties hebben omdat iedereen
die beelden kan zien.Het kabinet behandelt het onderwerp mediawijsheid niet als een in het
regeerakkoord afgedwongen concessie. Er wordt serieus werk van gemaakt vanwege
de ontwikkeling van de media en de nieuwe mediatechnieken.De oprichting van het media-expertisecentrum is mede te danken aan de
voortvarendheid van verschillende ouderorganisaties. Zij hebben jarenlang
aangedrongen op een dergelijk centrum en spelen een grote rol daarin. De ouderorganisaties
is gevraagd om op drie niveaus te participeren, namelijk met een vertegenwoordiger
in de kerngroep, met een vertegenwoordiger in de programmaraad en individueel,
als netwerkpartner, zodat zij aanspraak kunnen maken op activiteiten in het
centrum. Daarbij kan gedacht worden aan het ontwikkelen van ouderavonden over
mediawijsheid. De Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO) heeft aangegeven
netwerkpartner te willen worden, evenals de Landelijke Oudervereniging Bijzonder
Onderwijs (LOBO) en private organisaties als Ouders online. De Nederlandse
Katholieke vereniging voor Ouders (NKO) wil lid worden van de programmaraad
die mede bepaalt wat het centrum gaat doen. De belangenvereniging Ouders en
Coo wil een eigen centrum, maar het oprichten van meerdere mediacentra is
uitdrukkelijk niet de bedoeling. Binnen het media-expertisecentrum blijft
ruimte voor diversiteit en behoud van de eigen identiteit van ouderorganisaties.
Nagegaan wordt of de rol van de ouders in het expertisecentrum groot genoeg
is; zo nodig wordt die positie verbeterd.Ook jongeren worden direct betrokken bij het media-expertisecentrum. Het
Landelijk Aktieplatform Scholieren (LAKS) is uitgenodigd om netwerkpartner
te worden. In de programmaraad komen vertegenwoordigers van de doelgroep,
dus ook van jongeren zelf. Het overleg met de achterban is daarmee goed geregeld.
Het expertisecentrum wordt expliciet gevraagd om het contact met jongeren
goed te organiseren.De commerciële omroepen kunnen in het netwerk deelnemen. Momenteel
zijn Nickelodeon, MTV, UPC en Google commerciële partners van het centrum.
De kerngroep bestaat weliswaar uit publieke organisaties, maar daarin zit
ook ECP.NL, een publiek-privaat samenwerkingsverband van internet en multimedia.Het budget voor het centrum is € 500 000 voor 2008. Dat
budget loopt op tot 1 mln. in 2010. Het geld wordt drie jaar lang toegekend
aan de kerngroep, die ieder jaar verantwoording daarover moet afleggen aan
de minister van OCW. Als er sprake blijkt van onderbesteding, dan kan het
budget wellicht worden verkleind. Als het budget echt onvoldoende blijkt,
dan kan bij een volgende begroting gezocht worden naar extra middelen.De suggestie van een week voor de mediawijsheid wordt doorgespeeld aan
het media-expertisecentrum.Het is de bedoeling dat het media-expertisecentrum een echt fysiek centrum
wordt. Allereerst wordt het centrum virtueel, in beeld en geluid, gerealiseerd
en vervolgens krijgt het fysiek vorm in de openbare bibliotheken. Het centrum
zal niet bestaan uit een website met links naar netwerkpartners. Het wordt
een instantie waartoe mensen zich kunnen wenden en die zij kunnen bezoeken.De kerndoelen 4, 6 en 10 vormen een duidelijke kapstok voor het vormgeven
van mediawijsheid in het onderwijs. Het opleggen van een extra kerndoel is
dan ook onnodig en onverstandig. Overigens zijn scholen al jaren actief in
onderwijs over media en mediaontwikkelingen. Het beeld dat daar onvoldoende
aan wordt gedaan, is onjuist.Bij een gedragscode voor de media mag op geen enkele manier sprake zijn van overheidsingrijpen. Het kabinet is ook niet van plan om te
dreigen met wettelijke verankering van een gedragscode. Wel zijn er actief
gesprekken gevoerd met de publieke omroep, SBS, RTL, MTV en Endemol over het
onderwerp. Daaruit bleek dat de organisaties wel degelijk spelregels hanteren
op het punt van fatsoen en menselijke waardigheid. Zij nemen ook wel degelijk
verantwoordelijkheid maar op verschillende manieren. MTV gaat bijvoorbeeld
actief in discussie met jongeren en hun ouders over seksueel getinte videoclips.
De publieke omroep organiseerde een «week van de democratie» en
TMF werkt met Dance for Life, een jongerenorganisatie die zich inzet voor
hiv/aids-preventie. Vanwege de verschillen tussen de partijen en hun doelgroepen
blijkt het lastig te zijn om de organisaties onder één uniforme
gedragscode te brengen. Er is hun daarom gevraagd om de eigen regels voor
iedereen kenbaar te maken, bijvoorbeeld via internet. Dan kan de gemeenschappelijkheid
van waarden en spelregels worden vastgesteld op basis waarvan een gedragscode
kan worden opgesteld. De overheid dient daarbij een gepaste afstand te bewaren.Het Commissariaat voor de Media houdt jaarlijks toezicht op de werking
van het NICAM en op de Kijkwijzer. Daarbij wordt zowel de kwaliteit van de
kwalificaties door het NICAM voor televisie, film, video en dvd betrokken
als de naleving van de uitzendtijden. Het Commissariaat voor de Media concludeerde
in zijn rapport van juni 2007 dat de omroepen het systeem serieus nemen en
dat het goed werkt. Desalniettemin is de gedachte van een mediaombudsman sympathiek.
Daartoe zou wel het initiatief moeten worden genomen door de mediawereld zelf.
De Kamer wordt hierover in de persbrief in het najaar nader geïnformeerd.Het is niet aan de overheid om webcontent aan te bieden, ook niet in de
vorm van een specifiek, op kinderen gericht, portal. Het media-expertisecentrum
zou bij de totstandkoming daarvan wel een rol kunnen spelen. Dat verzoek zal
ook zeker bij het centrum worden neergelegd. Overigens zijn er al programma’s
die hetzelfde resultaat leveren als met een portal wordt beoogd.De bedrijven Paradiso Entertainment en Just Entertainment, kleine distributeurs,
hebben zich niet aangesloten bij het NICAM-systeem. Het is onbekend waarom
deze organisaties niet willen meedoen aan het NICAM; zij verspreiden in elk
geval geen discutabele media.Mira Media is netwerkpartner in het mediacentrum en organiseerde onlangs
een conferentie over mediawijsheid.Het uitzenden van obscene uitingen wordt, net als in de VS, in Nederland
niet zomaar toegelaten. Het toezicht is gericht op de schadelijkheid van programma’s.
Deze krijgen classificaties en de uitzending ervan kan beperkt worden tot
bepaalde momenten van uitzenden. Het beoordelen van de geschiktheid of het
fatsoen van een programma is een heel ander punt. Het kabinet meent dat de
overheid daar geen uitspraak over moet doen. Het NICAM heeft wel besloten
om in een pilot de geschiktheid van programma’s te beoordelen. De resultaten
van die pilot, inclusief de betrokkenheid van ouders en andere belanghebbenden
daarbij, worden afgewacht. Positieve uitkomsten zal het kabinet zeker niet
negeren.De minister voor Jeugd en Gezin is het eens
met de stelling dat dilemma’s rond media-uitzendingen van alle tijden
zijn. Het bepalen van de grenzen van verantwoordelijkheden van overheid en
ouders en is ook van alle tijden. Het is evenwel noodzakelijk om die grenzen
te actualiseren. Ook is het waar dat het met een groot deel van de jeugd goed
gaat en dat het niet nodig is om zaken te problematiseren. De aandacht vanuit
de overheid moet dan ook met name gericht zijn op het meer kwetsbare deel
van de jongeren. Dat betekent niet dat er geen aandacht is voor ouderen; de
focus is gericht op jongeren omdat zij relatief vaker in aanraking komen met
moderne media en beïnvloedbaarder en kwetsbaarder zijn. Het uitgangspunt bij de rol van de media is terughoudendheid. De vrijheid
van meningsuiting staat centraal maar de overheid dient de grenzen daarvan
wel te bewaken. Dat is een van de vijf taken die de overheid op dit gebied
heeft. Het aanmoedigen van zelfregulering en het beschermen van mediaconsumenten
zijn andere verantwoordelijkheden. De overheid kan die taken oppakken aan
de hand van het Wetboek van Strafrecht, zo nodig door nieuwe bepalingen daarin
op te nemen.Uit recent onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau bleek dat binnen
gezinnen weinig over het internetgedrag van kinderen wordt gesproken. Ouders
hebben desalniettemin problemen daarmee omdat zij vaak niet de vaardigheden
hebben om goed te volgen wat hun kinderen doen. Dat is een van de redenen
dat het kabinet extra investeert in het bieden van gebundelde opvoed- en opgroeiondersteuning
aan ouders, bijvoorbeeld via de Centra voor Jeugd en Gezin. Op die manier
kunnen ouders worden geholpen of worden doorverwezen naar de organisaties
die hen verder kunnen helpen.Op het punt van de toegankelijkheid van websites voor kinderen zijn allereerst
de ouders verantwoordelijk. Zij moeten afspraken maken met hun kinderen en
eventueel filters installeren op hun pc. Verder dragen providers verantwoordelijkheid
voor de content van websites. Illegale content wordt vaak automatisch verwijderd
door providers. Strafrechtelijk ingrijpen door de overheid ligt vaak moeilijk
omdat het plaatsen van filmpjes van criminele activiteiten op een website
niet strafbaar is, al zijn die activiteiten zelf – en het filmen daarvan –
dat wel. Over het opnemen van een bepaling hierover in het Wetboek van Strafrecht
moet overlegd worden met de minister van Justitie.Er is om een aantal redenen besloten dat alcoholreclame na 21.00 uur mag
worden uitgezonden. De helft van alle alcoholreclames wordt tot nu toe tussen
06.00 uur en 21.00 uur uitgezonden. Het piekbereik voor jongeren tussen zes
en elf jaar ligt tussen 20.00 uur en 21.00 uur. Het tijdstip van 21.00 uur
geldt in het algemeen als de grens tussen de vooravond en de avond. In de
komende tijd wordt nagegaan of het aantal alcoholreclames direct na 21.00
uur door deze maatregel toeneemt.Trailers en voorfilmpjes vallen onder de NICAM-classificatie. Consumenten
die een misstand constateren, kunnen daarover een klacht indienen bij het
NICAM.De minister van VWS subsidieert een vervolgonderzoek van het Instituut
voor verslavingsonderzoek (IVO) naar de hulpvraag en het aanbod bij verslavingsproblemen
waarvan nog geen goed beeld bestaat: internet- en gameverslaving, koopverslaving
en medicijnverslaving.Toezeggingen– De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal de mogelijkheden
van een versterking, in kwantitatieve zin, van de participatie van ouders
in het Mediawijsheid expertisecentrum onderzoeken en de Kamer hierover informeren.– De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal de Kamer
in de persbrief van najaar 2008 informeren over de mogelijkheden van een mediaombudsman. – De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal het Mediawijsheid
expertisecentrum verzoeken, een onderzoek te doen naar hoeveel scholen in
Nederland aandacht besteden aan «mediawijsheid» volgens de definitie
van het ministerie en de Kamer vóór het zomerreces 2008 over
het verzoek rapporteren.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap,La RoccaXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (ChristenUnie), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Jan
Jacob van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk
(Verdonk), Van Leeuwen (SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra
(VVD), Jasper van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand (PvdD)
en Dibi (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (ChristenUnie), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Uitslag (CDA), Schinkelshoek
(CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Dijken (PvdA), Hamer (PvdA),
Vietsch (CDA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP), Jonker
(CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Leijten (SP), Bouchibti
(PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Peters (GroenLinks) en Van Bommel (SP).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Hamer (PvdA), Kant (SP), ondervoorzitter, Çörüz
(CDA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD),
Wolbert (PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Voordewind (ChristenUnie),
Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP), Ouwehand (PvdD), Agema (BVV),
Leijten (SP), Dibi (GroenLinks), Heijnen (PvdA), voorzitter, Van Toorenburg
(CDA) en Uitslag (CDA).Plv. leden: Heerts (PvdA), Gerkens (SP), De Rouwe (CDA), Van der Burg
(VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD), Biskop (CDA), Van der Ham (D66),
De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester (PvdA), Jan Jacob
van Dijk (CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Schippers (VVD),
Timmer (PvdA), Gesthuizen (SP), Bosma (PVV), De Wit (SP), Azough (GroenLinks),
Arib (PvdA), Jan de Vries (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA) en Karabulut
(SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31434-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl