Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 2000; Nota 'Keur aan kwaliteit', accreditatie in het hoger onderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26807, nr. 19

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26807 nr. 19

14-07-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam«KEUR AAN KWALITEIT»Accreditatie in het hoger onderwijs1. Inleiding2. Waarom accreditatie?3. Terminologie4. Organisatie van de accreditatie in het hoger onderwijsPluriformiteit en transparantieDe organisatie van de accreditatie van hbo- en wo-opleidingenInstelling bij wet, benoeming door de ministerTaken van het accreditatieorgaanInvoering van het systeemKostenPositie van studenten5. Het toezicht van de overheidAlgemene rol van de inspectieToezicht op het stelsel van accreditatieInformatievoorziening aan de burger en samenleving6. Bestuurlijk kader voor accreditatieRechten verbonden aan accreditatieRegistratie overige opleidingenBestuurlijke gevolgen van accreditatie7. Uitwerking van de verschillende functies van accreditatieAccreditatie van bestaande opleidingen:Toets vooraf voor nieuwe opleidingenOvergangssituatie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26807Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 807Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 2000nr. 19BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 14 juli 2000In de brief van 2 februari 2000 over de vaststelling van het hoger Onderwijs-
en Onderzoekplan 2000 heb ik u toegezegd nog voor de zomer te komen met een
verdere uitwerking van de voorstellen voor accreditatie in het hoger onderwijs.
Daartoe bied ik u bij dezen de notitie «Keur aan kwaliteit» aan.Intensief overleg met VSNU, HBO-raad en PAEPON heeft ertoe geleid dat
deze organisaties hebben uitgesproken zich te kunnen vinden in de in de notitie
aangegeven lijn, en de uitvoering van het accreditatiestelsel gezamenlijk
en met voortvarendheid ter hand te zullen nemen Ook de studentenorganisaties
onderschrijven de in de notitie neergelegde lijn.Ik stel het op prijs de notitie met de Tweede Kamer te bespreken, bij
voorkeur zo spoedig mogelijk na het zomerreces. De voorstellen in de notitie
zullen worden omgezet in een wetsvoorstel dat naar alle waarschijnlijkheid
in het voorjaar van 2001 zal worden ingediend bij de Tweede Kamer.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans «KEUR AAN KWALITEIT»Accreditatie in het hoger onderwijs1. InleidingHet Nederlandse stelsel van kwaliteitszorg staat internationaal hoog in
aanzien. Dat moet zo blijven, zeker nu de internationalisering van het hoger
onderwijs steeds grotere betekenis krijgt. Introductie van een systeem van
accreditatie kan een nieuwe impuls geven aan de verdere ontwikkeling van de
kwaliteitszorg.Naar aanleiding van het HOOP 2000 is met de VSNU, de HBO-raad, PAEPON
(Platform van Aangewezen/Erkende Particuliere Onderwijsinstellingen) en de
studentenorganisaties ISO (Interstedelijk Studenten Overleg) en LSVb (Landelijke
Studenten Vakbond) overleg gevoerd over de hoofdlijnen van een systeem van
accreditatie. De instellingen en studenten staan positief tegenover de gedachten
over accreditatie, maar hebben ook punten aangegeven die nadere invulling
vergen. In het overleg over het ontwerp-HOOP 2000 op 24 januari 2000 heeft
de Tweede Kamer om nadere uitwerking van de plannen voor accreditatie gevraagd,
en daarbij een aantal aandachtspunten meegegeven (bijvoorbeeld in de motie
van mevrouw Lambrechts c.s.).In deze notitie krijgt het stelsel van accreditatie verder vorm. Er is
de afgelopen maanden intensief overleg gevoerd tussen OCenW, VSNU, HBO-raad
en PAEPON. In het overleg met betrokken partijen is naar voren gekomen dat
op een door allen als fundamenteel erkend aspect uiteenlopende opvattingen
bestonden. Dit betrof de vraag of er gekozen zou moeten worden voor een of
voor twee accreditatieraden voor het hoger onderwijs. HBO-raad en PAEPON hebben
een voorkeur voor een kwaliteitsraad op grond van internationale herkenbaarheid
van de eenheid van het hoger onderwijs. Van de zijde van de VSNU werd aangegeven
dat er zodanig kenmerkende verschillen tussen het universitair en hoger beroepsonderwijs
bestaan dat twee accreditatieraden noodzakelijk zijn.Naar mijn oordeel dient thans een keuze te worden gemaakt die past bij
het wettelijk vastgestelde verschil in oriëntatie tussen het universitair
onderwijs en het hoger beroepsonderwijs, maar die tevens een adequate reactie
op toekomstige ontwikkelingen mogelijk maakt. VSNU, HBO-raad en PAEPON hebben
na diepgaand overleg uitgesproken dat zij zich in de fase waarin de ontwikkeling
van het hoger onderwijs zich thans bevindt in mijn keuze kunnen vinden en
uitgesproken de uitvoering van dit accreditatiestelsel gezamenlijk en met
voortvarendheid ter hand te zullen nemen. Ook de studenten onderschrijven
de voorgestelde lijn.De voorstellen in deze notitie zullen verder worden uitgewerkt in een
wetsvoorstel dat ik naar alle waarschijnlijkheid in het voorjaar van 2001
zal indienen bij de Tweede Kamer.2. Waarom accreditatie?Steeds meer landen kennen accreditatie als instrument voor grotere transparantie
en betere kwaliteitsborging in het hoger onderwijs. De hantering van dit instrument
resulteert in het verlenen van een «keurmerk» dat aangeeft dat
aan bepaalde kwalitatieve standaarden wordt voldaan.Het toevoegen van een systematiek van accreditatie aan de kwaliteitszorg
in het Nederlandse hoger onderwijs draagt bij aan verschillende doelstellingen. – Versterking van internationale benchmarking
in de kwaliteitszorg. Een goede internationale erkenning is van belang voor de concurrentiepositie
van het Nederlandse hoger onderwijs. In de Bologna verklaring, waarin 29 Europese
ministers, inclusief ikzelf, verklaren te streven naar een meer open systeem
van hoger onderwijs in Europa, wordt samenwerking op het terrein van kwaliteitszorg
genoemd als voorwaarde voor de mobiliteit van studenten binnen Europa. Accreditatie
kan bijdragen aan betere internationale benchmarking
doordat:– de werking van ons kwaliteitszorgsysteem transparanter wordt,
wanneer de kwaliteitszorg resulteert in een formeel en herkenbaar keurmerk;– buitenlandse kwaliteitszorgorganisaties gemakkelijker een plaats
kunnen krijgen in ons kwaliteitszorgsysteem. Binnen Europa ontstaan kwaliteitsborgende
organisaties op diverse vakgebieden (een voorbeeld is EQUIS voor managementopleidingen).
In de Verenigde Staten bestaan deze al van oudsher;– instellingen zelf internationale erkenning kunnen verwerven door
een buitenlandse kwaliteitszorginstantie in te schakelen voor een visitatie
of door samenwerking met buitenlandse instellingen.– Transparantie van de kwaliteit van het onderwijs. Accreditatie verleent een formeel keurmerk en rondt het proces van kwaliteitszorg,
anders dan nu, af met een expliciet totaaloordeel. Dit markeert een duidelijk
onderscheid tussen opleidingen die wel en die niet aan de kwalitatieve maatstaven
voldoen. Bovendien waarborgt het accreditatieproces een heldere onderbouwing
van het totaaloordeel op basis van de vooraf gestelde kwaliteitseisen.– Een onafhankelijke positionering van de kwaliteitszorg
ten opzichte van zowel de brancheorganisaties als de overheid. Het huidige stelsel van kwaliteitszorg ligt in handen van de instellingen
zelf. Dat heeft de ontwikkeling van de kwaliteitszorg in Nederland een goede
start gegeven. Op langere termijn is een breder draagvlak voor het stelsel
van kwaliteitszorg gewenst. Accreditatie door een onafhankelijke organisatie
kan bijdragen aan een breed en sterk draagvlak voor het stelsel van kwaliteitszorg,
zowel nationaal als internationaal.– Verhelderen bestuurlijke consequenties als
gevolg van onvoldoende kwaliteit. Het moment van «ontnemen van rechten» bij een opleiding
van onvoldoende kwaliteit is op dit moment in het bestuurlijke traject niet
scherp gesteld. Daarbij komt dat er eigenlijk geen werkbare operationalisering
van het begrip «ontnemen van rechten» is. Bij accreditatie is
er een «natuurlijk» moment voor het ontnemen van rechten aan een
opleiding, namelijk het moment waarop de accreditatie verloopt en niet vernieuwd
wordt.– Waarborgen van de kwaliteit in het groeiende
segment van aangewezen onderwijs. Het aantal aangewezen opleidingen in Nederland groeit, met name in het
hbo. Deze instellingen hebben via de brancheorganisatie PAEPON een traject
ingezet voor de ontwikkeling van de externe kwaliteitszorg. Deze ontwikkeling
is in volle gang. Accreditatie stelt dezelfde eisen aan zowel het bekostigde
als het aangewezen onderwijs. PAEPON is daar een voorstander van. PAEPON heeft
in het kader van het ontwikkeltraject inmiddels een instrument voor zelfevaluatie
ontwikkeld dat bij accreditatie gebruikt kan worden. Nog dit jaar wil PAEPON
zelfstandig een aantal projecten starten om te experimenteren met accreditatie
in het aangewezen onderwijs. – Pluriformiteit in beoordelingen. Instellingen en opleidingen gaan zich steeds meer profileren. Dit leidt
tot de behoefte aan beoordelingen die zich toespitsen op de eigenheid van
de opleidingen en die het mogelijk maken zich te vergelijken met die opleidingen
waarmee men zich wil meten (benchmarken). Steeds meer instellingen zoeken
erkenning door één of meer buitenlandse instellingen of kwaliteitszorgorganisaties,
in aanvulling op de Nederlandse kwaliteitszorg. De onafhankelijke positionering
van een systeem van accreditatie draagt bij aan de toegankelijkheid van ons
kwaliteitszorgstelsel voor buitenlandse organisaties.– Eenduidige rol voor de inspectie bij het toezicht
op de kwaliteit van het hoger onderwijs. Op dit moment stellen zowel de instellingen als de inspectie vanuit
hun eigen verantwoordelijkheid criteria voor de kwaliteit van het onderwijs
op. Als er geen overeenstemming is over de criteria kan dat tot frictie leiden.
In het nieuwe systeem van accreditatie zal de verantwoordelijkheid voor het
vaststellen van de criteria eenduidig worden geregeld.Naast deze inhoudelijke overwegingen is de invoering van accreditatie
verknoopt met het afschaffen van de ACO (Adviescommissie Onderwijsaanbod).
In plaats van de huidige toets op macrodoelmatigheid komt er een procedurele
toets vooraf, te verrichten door een accreditatieraad. Verderop in deze notitie
wordt de vormgeving van deze toets vooraf uitgewerkt.De invoering in Nederland van een bachelor/master-structuur zal op termijn
consequenties kunnen hebben voor de accreditatie van opleidingen. Het advies
van de commissie Rinnooy Kan biedt daarvoor nieuwe aanknopingspunten.Postinitiële mastersopleidingen zullen zoals voorgesteld in het HOOP
2000 voorlopig worden geregistreerd. Het gaat bij postinitiële mastersopleidingen
niet om wettelijk geregelde opleidingen. Registratie, en op termijn accreditatie
van deze opleidingen, beoogt bij te dragen aan marktordening en het tegengaan
van oneigenlijke «U-bocht-constructies».3. TerminologieIn het gebruik van de term «accreditatie» sluiten we aan bij
wat internationaal gangbaar is in het hoger onderwijs. In het hoger onderwijs
in de Verenigde Staten bestaat accreditatie al lang en wordt verricht door
private organisaties. Deze organisaties kunnen erkend worden door de overheid
of door de Council on Higher Education Accreditation
(CHEA). Accreditatie gebeurt op vrijwillige basis. Instellingsaccreditatie
door een door de overheid erkende organisatie is van belang voor instellingen
om in aanmerking te komen voor overheidsfinanciering. Voor hun studenten betekent
het dat deze in aanmerking komen voor studiefinanciering.Programma-accreditatie is vaak nodig voor afgestudeerden om toegang te
krijgen tot een bepaalde beroepsgroep. Gespecialiseerde accreditatieorganisaties
die vaak nauw verbonden zijn met beroepsorganisaties, zoals The Accredidation Board of Engineering and Technology (ABET), voeren
dergelijke programma-accreditaties uit.In de Europese context is de kwaliteitszorg meestal gericht op programma's
of opleidingen. Voorbeelden hiervan zijn naast Nederland onder meer de kwaliteitszorg
in België, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Recentelijk heeft Duitsland
accreditatie ingevoerd voor de nieuwe bachelor- en mastersopleidingen. Daartoe
is medio 1999 een federale Akkreditierungsrat opgericht, naar aanleiding van een besluit van de Kultusministerskonferenz (de gezamenlijke ministers van Onderwijs
en Wetenschappen van de verschillende Länder).
De Akkreditierungsrat is belast met de erkenning
van accreditatieorganisaties die zelf bachelor- en masterprogramma's accrediteren.
In speciale gevallen kan de Akkreditierungsrat ook zelf programma's accrediteren.Het beoogde stelsel van accreditatie in het Nederlandse hoger onderwijs
zal betrekking hebben op opleidingen. Dat betekent voortbouwen op het bestaande
visitatiestelsel. Het verlenen van een keurmerk aan opleidingen is een toevoeging
aan het visitatiestelsel, geen vervanging. Het oordeel van onafhankelijke
visitaties vormt de basis waarop een keurmerk wordt verleend.De gehanteerde terminologie wijkt af van wat er in Nederland in de marktsector
gebruikelijk is. In de marktsector opereren instellingen die zich bezig houden
met kwaliteitsbeoordelingen van producten, werkprocessen en meetinstrumenten;
het is vergelijkbaar met accreditatie, maar wordt hier certificatie genoemd.
Certificerende instellingen kunnen erkend worden door de sinds 1995 functionerende
Raad voor Accreditatie in de marktsector. Dit orgaan zal geen functie hebben
voor het systeem van accreditatie in het hoger onderwijs.4. Organisatie van de accreditatie in het hoger onderwijsIn mijn brief van 22 december 1999 (Kamerstuk 1999–2000, 26 807,
nr. 2, Tweede Kamer) heb ik de contouren geschetst van een systeem van accreditatie
met verschillende accreditatieorganisaties en de inspectie als onafhankelijk
toezichthouder. Een dergelijk systeem kan bijdragen aan de hierboven genoemde
doelstellingen omtrent pluriformiteit en internationale oriëntatie in
het hoger onderwijs.Pluriformiteit en transparantieNa overleg over de uitwerking van het systeem van accreditatie ben ik
tot de conclusie gekomen dat ook binnen een systeem met enkele accreditatieraden
de geformuleerde doelstellingen goed tot uitdrukking kunnen komen, terwijl
het systeem in zijn geheel transparanter overkomt.Pluriformiteit in beoordeling en internationale benchmarking kunnen ook
worden bevorderd door:– diverse organisaties visitaties te laten uitvoeren, maar het keurmerk
via één en dezelfde accreditatieraad te laten verlenen. Dit
is bijvoorbeeld van belang voor de bij PAEPON aangesloten instellingen die
een eigen stelsel van visitatie hebben ontwikkeld naast die van de HBO-raad.
De resultaten van deze visitaties kunnen dan worden voorgelegd aan dezelfde
accreditatieraad als voor de andere hbo-opleidingen;– visitaties door, of in nauwe samenwerking met, buitenlandse kwaliteitszorginstanties
te laten uitvoeren. Dit stimuleert het hanteren van internationale standaarden
als uitgangspunt voor de kwaliteitsbeoordeling;– het verwerven van een accreditatie door een of meer buitenlandse
organisaties in aanvulling op een Nederlands keurmerk. Deze ontwikkeling naar
meervoudige accreditatie tekent zich nu reeds af binnen de instellingen.HBO-raad en VSNU hebben in het overleg benadrukt dat een systeem met één
of enkele accreditatieraden het gezag van deze organisatie en het afgegeven
keurmerk, zowel nationaal als internationaal, versterkt. Om die reden
hebben VSNU en HBO-raad bezwaren tegen een systeem met een verscheidenheid
aan accreditatieraden. Voor PAEPON zou zo'n pluriform systeem niet op bezwaren
stuiten.De organisatie van de accreditatie van hbo- en wo-opleidingenTegen deze achtergrond streef ik naar een systeem van accreditatie dat
garanties biedt voor zowel maximale variëteit als transparantie. Transparantie
wordt alleen bereikt als het keurmerk zowel gezaghebbend als betekenisvol
is.In aansluiting op de voorstellen van de Onderwijsraad (de commissie Rinnooy
Kan) en met het oog op zowel de internationale transparantie als de verdere
ontwikkelingsmogelijkheden in de toekomst zal er van overheidswege een orgaan
worden ingesteld dat verantwoordelijk is voor de accreditatie van het gehele
aanbod van opleidingen in het hoger onderwijs. Daarbinnen worden afzonderlijke
raden voor de accreditatie van hbo- en wo-opleidingen ingesteld, die namens
het orgaan het keurmerk voor de accreditatie verlenen. Beide raden hanteren
daarvoor onderscheiden criteria die overigens op dezelfde systematiek berusten.Het orgaan kent een gemeenschappelijk secretariaat voor de afzonderlijke
raden. Beide raden zijn gevestigd in één gebouw. Dit maakt synergie
en kostenbesparing mogelijk. Bij een keuze voor een orgaan met twee raden
is het voor de samenhang in het functioneren gewenst dat zo mogelijk personele
unies van de leden van de raden optreden. De voorzitters van de afzonderlijke
raden kunnen afwisselend als voorzitter van het orgaan optreden. Deze voorzitter
is verantwoordelijk voor het functioneren van het accreditatieorgaan als geheel.Door een keuze voor een orgaan met twee raden, tezamen met personele unies
tussen beide raden en de vestiging in één gebouw, doe ik recht
aan het huidige in de WHW verankerde binaire stelsel voor hoger onderwijs,
terwijl er een goede infrastructuur tot stand wordt gebracht die eventuele
nieuwe ontwikkelingen adequaat kan opvangen.Het orgaan stelt accreditatieprotocollen vast voor hbo en wo. In deze
protocollen worden de criteria beschreven aan de hand waarvan visitaties en
opleidingen worden beoordeeld.Voortbouwend op het bestaande stelsel zullen visitaties zo ingericht worden
dat zij niet alleen voor accreditatie dienen, maar ook voor benchmarking en
voorlichting aan studenten. Dat betekent dat in visitaties ook aandacht dient
te zijn voor de beoordeling van kwaliteit op een hoger niveau dan dat van
de eisen van basiskwaliteit en voor de beoordeling van opleidingen in samenhang
met één of meer vergelijkbare opleidingen. In de wijze waarop
deze ambities worden gerealiseerd, kunnen visitaties verschillen.Instelling bij wet, benoeming door de ministerHet instellen van het accreditatieorgaan met twee accreditatieraden geschiedt
bij wet. Tevens zal bij wet het takenpakket, de procedure voor de samenstelling
van de raden en het toezicht vanuit de overheid worden geregeld. Dit bevordert
de totstandkoming van een daadwerkelijk onafhankelijk keurmerk. De minister
zal de leden van de raden benoemen.De accreditatieraden voor hbo en wo hebben onafhankelijke leden die deskundig
zijn op het gebied van bekostigd en niet-bekostigd hoger onderwijs, beroepspraktijk
en kwaliteitszorg. De inspectie zal als waarnemer deel uit maken
van de accreditatieraden. Na enkele jaren zal bezien worden of deze situatie
gecontinueerd zal worden. De minister zal het initiatief nemen voor de benoeming
en zal de belanghebbende studenten-, branche- en werkgeversorganisaties betrekken
in de procedure voor de personele invulling.De wet zal criteria bevatten waaraan de accreditatieprotocollen in ieder
geval moeten voldoen. De criteria hebben onder meer betrekking
op de werkwijze, procedures, betrokkenheid van studenten, criteria voor visitaties,
algemene criteria voor de basiskwaliteit van opleidingen, openbaarheid van
de resultaten, de toets voor nieuwe opleidingen. Belanghebbende organisaties
(studentenorganisaties, brancheorganisaties, werkgevers) zullen bij het opstellen
van de criteria worden geconsulteerd.Bij de samenstelling en de invulling van het takenpakket van het accreditatieorgaan
in het bijzonder wat betreft de accreditatieraad voor het hbo, zullen we uitdrukkelijk
rekening houden met de specifieke positie van het aangewezen onderwijs. Invoering
van het systeem van accreditatie beoogt gelijke condities te scheppen voor
de kwaliteitszorg voor bekostigd en aangewezen onderwijs. Dit betekent dat
de randvoorwaarden voor accreditatie, accreditatieprotocollen, de inhoudelijke
kwaliteitseisen en het toezicht door de inspectie zoveel mogelijk gelijkwaardig
dienen te zijn voor de beide onderwijssegmenten. Taken van het accreditatieorgaanHet accreditatieorgaan zal met een aantal eigenstandige taken worden belast,
zoals het jaarlijkse verslag van de verrichte activiteiten.Daarnaast zal het accreditatieorgaan gedurende een overgangsperiode een
aparte «lijst» van geregistreerde mastersopleidingen beheren.
De registratie van de postinitiële mastersopleidingen in het hbo wordt
gedaan door de Dutch Validation Council die reeds
de nodige ervaring heeft opgedaan met het beoordelen van mastersopleidingen
die door hbo-instellingen worden aangeboden. Voor de postinitiële mastersopleidingen
in het hbo is registratie de eerste stap naar accreditatie als mastersopleiding.
De VSNU zal de registratie van de postinitiële opleidingen aan de universiteiten
ter hand nemen. Het betreft hier niet alleen postinitiële mastersopleidingen
maar ook andere postdoctorale opleidingen met een vergelijkbaar niveau. Voor
de overige mastersopleidingen, zoals Nimbas, zal het accreditatieorgaan zelf
de registratie verzorgen op basis van visitatie door een gereputeerde buitenlandse
of Nederlandse kwaliteitszorgorganisatie.Invoering van het systeemHet streven is, afhankelijk van de voortgang van het wetgevingstraject,
om het systeem van accreditatie per 1 januari 2002 in te voeren. Voor die
tijd zullen voorbereidingen in het veld worden getroffen, de lopende procedures
op het beoogde stelsel worden afgestemd en de vereiste wetgeving tot stand
worden gebracht.Op wat langere termijn is het in het verlengde van de ontwikkeling naar
een bachelor/master-model goed denkbaar dat functioneren en samenstelling
van de accreditatieraden voor hbo en wo zullen wijzigen. Ontwikkeling van
een bachelor/master-model zal op termijn immers kunnen betekenen dat in wo
en hbo bachelor- en mastersopleidingen naast elkaar bestaan die verschillen
in oriëntatie. Het instellen van een accreditatieorgaan met twee accreditatieraden voor
hbo en wo laat onverlet dat er ten principale ruimte is voor het opereren
van buitenlandse organisaties ten behoeve van de accreditatie van opleidingen
in Nederland. Het keurmerk van deze buitenlandse organisaties heeft geen gevolgen
voor het verlenen van formele rechten en plichten op grond van de Nederlandse
wet- en regelgeving, maar draagt wel bij aan internationale erkenning van
de betrokken opleidingen. Instellingen kunnen ook buitenlandse organisaties
benaderen om de visitatie uit te voeren.KostenDe overheid zal de vaste kosten dragen van het accreditatieorgaan. De
(variabele) kosten voor het accrediteren van opleidingen komen voor rekening
van de instellingen zelf.Positie van studentenBij de uitwerking van het systeem blijft openbaarheid van rapportages
en uitkomsten van visitaties en accreditatie het uitgangspunt. Rapporten en
documenten die ten grondslag liggen aan de accreditatiebeslissing zullen daarom
openbaar worden gemaakt. De belangrijkste waarborgen voor vergelijkbaarheid
en zichtbaarheid van kwaliteit zijn naast openbaarheid gelegen in goede en
onafhankelijke voorlichting aan studenten. Parallel aan de invoering van het
nieuwe systeem van accreditatie krijgt de Keuzegids hoger onderwijs om die
reden een steviger organisatie.Voor kritische en transparante beoordeling van kwaliteit is verder een
nauwe betrokkenheid van studenten bij zelfstudies en visitaties van wezenlijk
belang. Studenten zullen daarom, net als nu het geval is, participeren in
de zelfevaluaties en deel uit maken van de visitatiecommissies.5. Het toezicht van de overheidVoorwaarde voor het invoeren van een systeem van accreditatie is dat de
overheid zijn verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het hoger onderwijs
volwaardig moet kunnen nemen. Om die reden krijgt de inspectie (conform de
nota Variëteit en Waarborg) een belangrijke toezichthoudende rol in het
beoogde accreditatiestelsel.In het systeem van accreditatie waarvan ik in mijn brief van 22 december
1999 de contouren heb geschetst, was sprake van pluriformiteit van accreditatieorganisaties.
De inspectie was daarbij de taak toebedacht om de eenheid en kwaliteit van
het accreditatiestelsel te bewaken, onder meer in de vorm van het erkennen
van organisaties die accreditaties zouden kunnen verrichten in het hoger onderwijs.
Nu de eenheid in het accreditatiestelsel wordt bewaakt door het bij wet in
te stellen accreditatieorgaan, kan de rol van de inspectie in het systeem
van accreditatie sterker worden toegespitst op het toezicht achteraf.Algemene rol van de inspectieConform de nota Variëteit en Waarborg is de inspectie verantwoordelijk
voor het toezicht op het hoger onderwijs in het algemeen. In dat kader ziet
de inspectie toe op de naleving van de wettelijke voorschriften, verricht
onderzoek ten behoeve van het onderwijsverslag en verricht kwalitatieve analyses
op basis van visitatie- en accreditatierapporten. De toevoeging van een accreditatiefunctie aan het visitatiestelsel heeft
een aantal consequenties voor het huidige functioneren van de inspectie hoger
onderwijs.– De functie van meta-evaluatie van de inspectie op basis van het
visitatierapport vervalt. Deze functie wordt immers vervuld door het accreditatieorgaan.– In plaats daarvan wordt de inspectie hoger onderwijs belast met
het toezicht op het accreditatieorgaan en het toezicht op het functioneren
van het systeem van accreditatie.– Als onderdeel van het toezicht op de kwaliteitszorg en het functioneren
van de accreditatie in het hoger onderwijs blijft de inspectie in het onderwijsverslag
onder meer beschrijven op welke wijze instellingen invulling geven aan de
zogenaamde bestuurlijke hantering. Dit gebeurt niet op het niveau van de individuele
instelling.Toezicht op het stelsel van accreditatieHet toezicht van de inspectie zal zich zowel richten op het functioneren
van het systeem van kwaliteitszorg in haar geheel als op het functioneren
van het accreditatieorgaan en de accreditatieraden. Wat betreft het toezicht
op het functioneren van het systeem van accreditatie in haar geheel zal de
inspectie er onder meer op toezien dat de beoogde pluriformiteit in kwaliteitsbeoordeling
en internationale benchmarking daadwerkelijk op de gewenste wijze vorm kunnen
krijgen. Wat betreft het toezicht op het functioneren van het accreditatieorgaan
en de accreditatieraden zal de inspectie toezien op de criteria – onder
meer of er gelijke eisen worden gesteld aan bekostigd en aangewezen onderwijs –
en op het feitelijk hanteren daarvan.De inspectie maakt geen onderdeel uit van de accreditatieraden maar participeert
als waarnemer. De inspectie is daardoor in staat op een onafhankelijke wijze
het toezicht uit te voeren terwijl zij tegelijkertijd snel kan beschikken
over informatie die voor het vervullen van haar toezichtfunctie van belang
is. Ook krijgt de inspectie mede op deze wijze – in aanvulling op de
visitatie- en accreditatierapporten – de benodigde gegevens om jaarlijks
verslag te doen van de stand van zaken in het hoger onderwijs. Na enkele jaren
zal bezien worden of deze situatie gecontinueerd zal worden.Indien de inspectie vermoedt dat er sprake is van tekortkomingen, kan
zij nader onderzoek instellen, en het accreditatieorgaan informeren over haar
bevindingen. Indien nodig licht de inspectie de minister in. In het uiterste
geval kan de minister na hoor en wederhoor bestuurlijke maatregelen treffen.Informatievoorziening aan de burger en samenlevingDe inspectie krijgt ook de taak om te rapporteren over aspecten van de
kwaliteit van het hoger onderwijs die vanuit het oogpunt van informatievoorziening
aan de burger in het algemeen en de student in het bijzonder van belang zijn.
Daarbij valt te denken aan onderwerpen als studeerbaarheid, studielast, en
de positie van bijzondere doelgroepen. De inspectie doet daartoe eigenstandig
onderzoek en rapporteert zonodig aan de minister. De werkzaamheden die de
inspectie in dit kader verricht zullen uiteraard eveneens van belang zijn
voor de Keuzegids hoger onderwijs.6. Bestuurlijk kader voor accreditatieAlle opleidingen waarvan de afgestudeerden titulatuur mogen voeren, zoals omschreven in artikelen 7.20 en 7.22 van de WHW, worden geaccrediteerd.Een verplichting tot accreditatie geldt voor alle initiële opleidingen
van bekostigde of aangewezen instellingen.Postinitiële opleidingen die leiden tot een mastergraad zullen apart
worden geregistreerd. Dit is voor de postinitiële mastersopleidingen
in het hbo een eerste stap op weg naar accreditatie.Voor de overige opleidingen in Nederland geldt geen verplichting tot periodieke
registratie of accreditatie. Op vrijwillige basis is dat wel mogelijk.Rechten verbonden aan accreditatieInitiële opleidingen van bekostigde of aangewezen instellingen die
geaccrediteerd zijn door een accreditatieraad namens het bij de wet ingestelde
accreditatieorgaan, zullen worden opgenomen in het CROHO. Aan de accreditatie
zijn bepaalde rechten verbonden. Deze rechten zijn afhankelijk van het soort
instelling (bekostigd, aangewezen):– Accreditatie zal bij bekostigde opleidingen een voorwaarde zijn
voor bekostiging en het verlenen van titulatuur en getuigschriften. Tevens
kunnen studenten die daarvoor in aanmerking komen aanspraak maken op studiefinanciering.– Bij opleidingen in het aangewezen onderwijs is accreditatie een
voorwaarde voor het verlenen van titulatuur en getuigschriften zoals beschreven
in de WHW. Ook hebben studenten die daarvoor in aanmerking komen recht op
studiefinanciering. Uiteraard komen instellingen voor aangewezen onderwijs
niet in aanmerking voor bekostiging.Registratie overige opleidingenRegistratie van overige opleidingen (zoals Nimbas) kan bijvoorbeeld wel
noodzakelijk zijn voor besluitvorming door het departement van Justitie over
toelating van buitenlandse studenten tot de desbetreffende opleiding.Bestuurlijke gevolgen van accreditatieEen van de doelstellingen van het toevoegen van accreditatie aan het bestaande
visitatiestelsel is de bestuurlijke consequenties bij onvoldoende kwaliteit
te verhelderen. Daarbij zullen de volgende regels gelden:– Accreditatie van opleidingen vindt plaats voor een periode van
vijf jaar. Voor deze geldigheidsduur van de accreditatie wordt de opleiding
geregistreerd in het CROHO.– De instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het tijdig verwerven
van accreditatie. Eventuele verbeteringen die noodzakelijk zijn voor het verwerven
van accreditatie dienen door de instelling gerealiseerd te zijn voordat een
nieuw keurmerk kan worden afgegeven. Dit dient derhalve plaats te vinden binnen
de periode van 5 jaar van de lopende accreditatie.– Een opleiding die de accreditatie verliest kan, na het aanbrengen
van de benodigde verbeteringen, opteren voor een versnelde accreditatie. De
accreditatieraad beoordeelt dan of een nieuwe visitatie noodzakelijk is of
dat een deelonderzoek volstaat.– Een opleiding die er niet in slaagt binnen de gestelde periode
van vijf jaar de accreditatie te verwerven, kan geen nieuwe studenten meer
inschrijven. Zij verliest voor nieuwe studenten de rechten waar voorheen aanspraak
op gemaakt kon worden (b.v. bekostiging, het verlenen van titulatuur, de aanspraak
van studenten op studiefinanciering). Voor zittende studenten heeft de instelling
de inspanningsverplichting er voor te zorgen dat deze in een
redelijke termijn de opleiding kunnen afronden dan wel hun opleiding aan een
andere instelling kunnen voortzetten. Vanzelfsprekend moet deze overgangstermijn
zo kort mogelijk zijn; een redelijke termijn hiervoor lijkt vier jaar. De
studenten behouden uiteraard hun rechten om aan een andere opleiding met studiefinanciering
te studeren.– Een opleiding die is gevisiteerd, maar waarbij de visitatie zodanige
mankementen vertoont dat deze niet kan worden gevalideerd, zal daarvan niet
de dupe worden. Bij de technische uitwerking zullen hiervoor waarborgen worden
opgenomen.7. Uitwerking van de verschillende functies van accreditatieAccreditatie van bestaande opleidingen:Voor bestaande opleidingen betekent accreditatie dat de externe kwaliteitszorg
wordt afgesloten met het verlenen van een keurmerk dat aangeeft dat de opleiding
voldoet aan de maatstaven van basiskwaliteit.1. Accreditatie van een opleiding is alleen mogelijk door de accreditatieraad
voor hbo of wo namens het bij wet ingestelde accreditatieorgaan. De accreditatieraden
baseren zich op een visitatie: de analyse en beoordeling van de kwaliteit
van opleidingen door onafhankelijke deskundigen.2. De visitatie leidt tot een oordeel over de vraag of de opleiding voldoet
aan de kwaliteitseisen. De accreditatieraad voor hbo of wo toetst de methodiek
waarlangs de visitatie tot stand is gekomen. Voldoet de methodiek aan de eisen
van de accreditatieraad, dan wordt de visitatie gevalideerd, en wordt de opleiding
in geval van een positief oordeel geaccrediteerd. Is dat niet het geval, dan
treedt de accreditatieraad in contact met de instelling om de beslissing toe
te lichten.3. De instellingen nemen zelf het initiatief tot het laten plaatsvinden
van visitatie en accreditatie. Na de visitatie volgt hoor en wederhoor met
de instelling over het door de visitatiecommissie gehanteerde feitenmateriaal.
Een verslag daarvan is een bijlage van het visitatierapport.4. De accreditatieraad voor hbo of wo geeft het accreditatiekeurmerk af
namens het accreditatieorgaan. De visitatie kan de instelling zowel door een
Nederlandse organisatie, als door een buitenlandse organisatie, laten uitvoeren.
De keuze voor de organisatie die de visitatie uitvoert wordt van tevoren gemeld
aan de accreditatieraad voor hbo of wo.5. Het accreditatieorgaan houdt een lijst bij van organisaties die visitaties
uitvoeren die naar het oordeel van het orgaan qua samenstelling, deskundigheid
en werkwijze voldoen aan de eisen die in het accreditatieprotocol worden beschreven.
Het accreditatieorgaan treedt daarbij niet actief op. Organisaties kunnen
het orgaan verzoeken tot het uitvoeren van een onderzoek om te kunnen vaststellen
of zij op de lijst kunnen worden opgenomen. Instellingen kunnen naar eigen
inzicht een organisatie selecteren die de visitatie gaat uitvoeren. De lijst
die het orgaan bijhoudt kan daarbij een belangrijk oriëntatiepunt zijn.6. Het accreditatierapport en de visitatierapporten worden openbaar gemaakt.
Dit ten behoeve van benchmarking van opleidingen en de voorlichting aan studenten.
Ook indien het om een negatief oordeel gaat zijn het visitatierapport en het
accreditatierapport openbaar. Documenten die niet ten grondslag liggen aan
de accreditatiebeslissing, zoals bijvoorbeeld managementletters die over personen
gaan, behoeven niet openbaar gemaakt te worden.Bij de nadere uitwerking van het stelsel van accreditatie zal ook de evaluatie
van de proef-accreditatie in het hbo een belangrijk oriëntatiepunt zijn. Toets vooraf voor nieuwe opleidingenDe zelfregie van de universiteiten en hogescholen bij het starten van
een nieuwe opleiding wordt verruimd door het afschaffen van de macrodoelmatigheidstoets
en het opheffen van de ACO. Als waarborg voor de kwaliteit richting aankomende
studenten wordt een toets ingevoerd die aannemelijk moet maken dat de nieuwe
opleiding van voldoende kwaliteit zal zijn.1. Deze nieuwe functie wordt uitgeoefend door de accreditatieraden voor
hbo en wo namens het bij wet ingestelde accreditatieorgaan evenals de accreditatie
van bestaande opleidingen. De combinatie van taken en de autoriteit van de
accreditatieraden waarborgt een gefundeerd oordeel.2. Een positief oordeel in de toets voor nieuwe opleidingen leidt bij
bekostigde of aangewezen instellingen tot registratie in het CROHO voor maximaal
vijf jaar.3. Deze toets vooraf wordt uitgevoerd aan de hand van een schriftelijk
dossier, waarin in ieder geval is opgenomen: de beschrijving van het benodigde
personeel voor de nieuwe opleiding naar omvang en kwalificatie, de benodigde
investeringen, het didactisch concept, en een verkenning van het bestaande
opleidingenaanbod op het gebied van de nieuwe opleiding, gekoppeld aan een
prognose van de effecten op de studentenaantallen op nationaal niveau. In
dit verband wordt ook wel gesproken over de 4 M's: mensen, middelen, methodes
en marktanalyse. Onderdeel van de toets vooraf is dus ook of door de verantwoordelijke
partijen in het veld voldoende aandacht is geschonken aan een marktanalyse
die het starten van de opleiding rechtvaardigt.4. Het rapport dat ten grondslag ligt aan de registratie in het CROHO
is openbaar.OvergangssituatieIntroductie van de toets vooraf vindt, afhankelijk van de voortgang in
het wetgevingstraject, per 1-1-2002 plaats. In het verlengde daarvan wordt
de ACO voor het wetenschappelijk onderwijs afgeschaft. De toets vooraf zal
ook voor het aangewezen onderwijs per 1-1-2002 gaan gelden.Bij de overgang naar de nieuwe systematiek zullen in ieder geval de volgende
overgangsregimes gelden:– Bij de invoering van accreditatie zullen bestaande opleidingen
een geaccrediteerde status ontvangen voor maximaal 5 jaar sinds het moment
dat de opleiding het laatst is gevisiteerd.– Bij nieuwe opleidingen in het hbo vormt de procedure voor registratie
in het CROHO 2001–2002 het uitgangspunt voor de invoering. Voor aanvragen
van nieuwe bekostigde opleidingen buiten de eigen sectoren alsmede voor opleidingen
met een landelijk numerus fixus, blijft de macrodoelmatigheidstoets van de
ACO voor het hbo nog enige tijd gehandhaafd. De bekostigde opleidingen waarbij
wel sprake is van programmeervrijheid, worden aan een procedure van zelfregulering
onderworpen. Indien deze procedure niet tot een positief resultaat leidt,
volgt ook bij deze opleidingen alsnog een toets door de ACO. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26807-19.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl