Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO); Brief staatssecretaris over o.a. de algemene stand van zaken m.b.t. de lopende WTO-dienstenonderhandelingen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25074, nr. 41

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-09-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

25074 nr. 41

29-08-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI WTO-DienstenonderhandelingenI.1 Stand van zaken en vooruitblikI.2 Belangen en inzetI.2.1 AlgemeenI.2.2 EU en NederlandOffensieve belangenGevoelighedenConsultatie van geïnteresseerden en belanghebbendenI.2.3 OntwikkelingslandenI.3 Specifieke KamervragenII Relatie WTO TRIPs-verdrag en biodiversiteitIII Vierde WTO Ministeriële Conferentie, Doha (Qatar),
9–13 november 2001: stand van zaken voorbereidingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25074Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 074Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO)nr. 41BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 29 augustus 2001In vervolg op mijn mondelinge toezeggingen tijdens het overleg met de
vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer op 13 juni
2001 over mijn brief van 18 mei 2001 inzake WTO/voortgangsrapportage
en vooruitblik op Qatar (25 074, nr. 39) informeer ik u hierbij over
de algemene stand van zaken en een aantal specifieke aangelegenheden in verband
met de lopende WTO-dienstenonderhandelingen en over de dwarsverbanden tussen
het WTO/TRIPs-verdrag en biodiversiteit. Tot slot volgt een beknopt overzicht
van de meest actuele stand van zaken ten aanzien van de voorbereiding van
de vierde Ministeriële WTO-conferentie te Doha (Qatar, 9–13 november
2001).I WTO-DienstenonderhandelingenI.1 Stand van zaken en vooruitblikTer bevordering van de economische groei van alle handelspartners en de
ontwikkeling van ontwikkelingslanden via uitbreiding van de handel in diensten
onder voorwaarden van transparantie en progressieve liberalisatie, bepaalt
artikel XIX van het WTO-verdrag inzake de handel in diensten (GATS) dat WTO-leden
successieve onderhandelingsronden zullen voeren met als oogmerk de verdere
liberalisatie van de handel in diensten. De eerste ronde is per 1 januari
2000 gestart (GATS 2000). De dienstenonderhandelingen vormen met die over
landbouw de «Ingebouwde Agenda» van de Uruguay Ronde (UR).Door het mislukken van de derde Ministeriële WTO-conferentie te Seattle
eind 1999 zijn de onderhandelingen in de WTO-Raad voor de Handel in Diensten
(GATS Raad) onder bijzonder ongunstige omstandigheden gestart. Het onderhandelingsproces
in de zeswekelijkse Speciale Zittingen van de GATS-Raad verloopt tot dusver
zeer traag en heeft vooralsnog een sterk technisch en voorbereidend karakter.
Concrete resultaten tot op heden betreffen de vaststelling door de Raad in
maart 2001 van onderhandelingsrichtsnoeren en -procedures in aanvulling op
het brede onderhandelingsmandaat neergelegd in artikel XIX van
het GATS-verdrag en de indiening in de Raad tot dusver van rond negentig onderhandelingsvoorstellen
door een veertigtal WTO-leden.Het voorlopige werkprogramma van de GATS-Raad loopt tot eind maart 2002.
Tijdens de zittingen van de Raad in mei, juli en oktober 2001 vindt een technisch-inhoudelijke
bespreking van de onderhandelingsvoorstellen plaats. Verder zijn bijeenkomsten
gepland in december 2001 alsmede in februari en maart 2002. De agenda van
deze laatste bijeenkomsten staat nog niet vast aangezien niet kan worden vooruitgelopen
op de uitkomsten van de vierde Ministeriële WTO-conferentie te Doha.Over de vraag hoe de dienstenonderhandelingen tijdens de Ministeriële
Conferentie aan de orde zullen komen, kan op dit moment geen duidelijke uitspraak
worden gedaan. Enerzijds is al een behoorlijke basis voor substantiële
onderhandelingen gelegd via het algemene onderhandelingsmandaat, de aanvullende
onderhandelingsrichtnoeren en -procedures en de (technische bespreking van)
ingediende onderhandelingsvoorstellen. Anderzijds zouden in Doha belangrijke
andere zaken geregeld kunnen worden, zoals het vaststellen van data voor de
uitwisseling van initiële bilaterale onderhandelingsverzoeken en -aanbiedingen.
Duidelijk is in elk geval dat de lancering te Doha van een brede multilaterale
onderhandelingsronde met voldoende uitruilmogelijkheden een belangrijke impuls
tot substantiële voortgang van de dienstenonderhandelingen kan leveren.I.2 Belangen en inzetI.2.1 AlgemeenDiensten domineren de economieën van de ontwikkelde landen en van
diverse ontwikkelingslanden. Het aandeel van de commerciële dienstenhandel
in de totale wereldhandel daarentegen bedraagt slechts rond 20% ($ 2 170
miljard op een totaal van $ 10 000 miljard in 1999). Er is echter
nog een enorm potentieel voor vergroting van dat aandeel. WTO-leden zijn in
de UR namelijk veelal slechts beperkte liberalisatie-verplichtingen aangegaan.De dienstenhandel is sterk geconcentreerd. De vijftien belangrijkste handelslanden
vertegenwoordigen rond 70% van de totale handel. Grensoverschrijdende dienstverlening
is de belangrijkste component met 41% van het totaal. Commerciële aanwezigheid
in het buitenland komt op de tweede plaats met 38%. Consumptie in het buitenland
komt op de derde plaats met 20%. Dienstverlening op tijdelijke basis in het
buitenland door natuurlijke personen in dienst van bedrijven of werkzaam als
zelfstandige beroepsbeoefenaars in de zin van het verdrag komt op de laatste
plaats met 1%. Toerisme en transport vertegenwoordigen tezamen meer dan de
helft van de dienstenhandel.I.2.2 EU en NederlandOffensieve belangenDe Europese Unie (EU) is mondiaal gezien de belangrijkste exporteur van
commerciële diensten. Nederland bezet mondiaal de zevende plaats zowel
wat betreft de invoer als de uitvoer van diensten.De inzet van de EU en Nederland in de onderhandelingen is in hoofdzaak
gericht op verdere liberalisatie van de handel in diensten via substantiële
vergroting van het aantal en de kwaliteit van verplichtingen van WTO-leden
inzake markttoegang en nationale behandeling in alle dienstensectoren en leveringswijzen
van diensten enerzijds en het opstellen van disciplines teneinde
te verzekeren dat nationale maatregelen inzake kwalificatievereisten en -procedures,
technische standaarden en vergunningvoorwaarden geen onnodige belemmeringen
voor de handel in diensten vormen anderzijds. Daarnaast is de inzet gericht
op afronding van de in het GATS-verdrag voorziene onderhandelingen over vrijwaring,
subsidies en overheidsaanbestedingen.De EU heeft in Genève een omvangrijk pakket initiële onderhandelingsvoorstellen
ingediend met betrekking tot sectoren en onderwerpen waaraan zij belang hecht:
professionele diensten, zakelijke diensten, telecommunicatiediensten, postdiensten,
bouw- en gerelateerde ingenieursdiensten, distributiediensten, milieudiensten,
energiediensten, financiële diensten, toerismediensten, transportdiensten
en de tijdelijke aanwezigheid van dienstenaanbieders. De voorstellen zijn,
evenals die van andere indieners, zeer algemeen van aard en bieden slechts
inzicht in de globale doelstellingen van de EU. Het betreft werk in uitvoering.
De voorstellen kunnen desgewenst worden aangepast. Ook kunnen nieuwe voorstellen
worden ingediend.Voor Nederland genieten transport, distributie, telecom, post en financiële
diensten prioriteit. De UR had slechts beperkte implicaties voor transportdiensten,
mede door de positie van de VS inzake maritiem vervoer en de grote omslag
die het opengooien van het bilaterale stelsel betekent voor de luchtvaartsector.
Gezien de grote EU-belangen – transport vertegenwoordigt 27% van de
EU-export van diensten en 29% van de EU-import van diensten – zet de
EU in op een aanzienlijke reductie van handelsbarrières met behoud
van kwaliteit van de dienstverlening en van veiligheid. Overigens gaan de
ambities van Nederland op luchtvaartgebied verder dan die van veel andere
EU-Lid-Staten.Distributie vormt een cruciale link tussen producenten en consumenten.
Het betreft een belangrijke en arbeidsintensieve economische activiteit. De
EU zet in op meer en betere verplichtingen van WTO-leden inzake markttoegang
en nationale behandeling.Telecommunicatie vormt een basisinfrastructuur voor alle economische activiteiten
en handelsactiviteiten. Nieuwe investeringen in die sector stimuleren de ontwikkeling
van elektronische handel. En een concurrerende telecommunicatiemarkt is een
noodzakelijke voorwaarde voor de opkomst van de informatiemaatschappij. De
EU-inzet is gericht op meer en betere verplichtingen inzake markttoegang en
nationale behandeling en op regels ter bevordering van de mededinging in die
sector onder behoud van de kwaliteit van de dienstverlening, waaronder begrepen
de universele dienstverlening.De EU onderstreept het belang van efficiënte, betrouwbare en kwalitatief
hoogwaardige post- en koeriersdiensten tegen betaalbare prijzen en streeft
marktopening en nationale behandeling na voorzover verenigbaar met de universele
dienstverleningsverplichting en met handhaving van de kwaliteit van de dienstverlening
en consumentenbescherming.Ook hier gaan de ambities van Nederland verder dan die van veel andere
EU-Lidstaten.Financiële dienstverlening is ook een sleutelactiviteit voor een
gezonde economische ontwikkeling. Het belang van de sector is gelegen in het
infrastructurele karakter ervan. Financiële diensten zijn noodzakelijk
voor het functioneren en ontwikkelen van andere economische sectoren. De aanwezigheid
van buitenlandse dienstenaanbieders kan bijdragen aan de totstandkoming van
een efficiënte financiële sector en aan het benodigde kapitaal voor
verdere economische ontwikkeling. De EU-inzet is gericht op verdere vergroting
van bestaande markttoegang alsmede op het bevorderen van de transparantie
van de financiële markten en het daarop uitgeoefende toezicht. Het is
daarbij nadrukkelijk niet de bedoeling dat de WTO in de rol treedt
of de plaats inneemt van de competente internationale organisaties van financiële
toezichthouders.GevoelighedenIn algemene zin dient in de onderhandelingen rekening te worden gehouden
met gevoeligheden omtrent sectoren die zich traditioneel in de sfeer van de
publieke dienstverlening bevinden zoals energie, watervoorziening, onderwijs
en gezondheid.Voorzover echter sectoren voor de markt zijn opengesteld, is Nederland
van mening dat WTO-leden bereidheid moeten tonen om te onderhandelen over
markttoegang en nationale behandeling. Verzoeken tot en mogelijkheden voor
het aangaan van verplichtingen inzake markttoegang voor en nationale behandeling
van buitenlandse dienstenaanbieders zullen van geval tot geval worden bekeken.Ten aanzien van de culturele en audiovisuele sector onderschrijven de
EU Lidstaten nog steeds de EU-inzet voor de Ministeriële Conferentie
te Seattle, die luidt: «during the forthcoming WTO negotiations the
Union will ensure, as in the Uruguay Round, that the Community and its Member
States maintain the right to preserve and develop their capacity to define
and implement their cultural and audio-visual policies for the purpose of
preserving their cultural diversity.» Over de wijze waarop dit doel
te bereiken, wordt door de Lidstaten onderling echter verschillend geoordeeld.
Nederland pleit voor het aangaan door de EU van verplichtingen inzake markttoegang
en nationale behandeling, met inachtneming van de specifieke belangen, uitgangspunten
en beleidsdoeleinden op cultureel en audiovisueel gebied. Voorkomen moet immers
worden dat een al te krampachtige opstelling ten aanzien van deze sector afbreuk
doet aan een offensieve EU-opstelling in de dienstenonderhandelingen als geheel.
Voorwaarde is wel dat belangrijke andere WTO-leden bereid zijn om vergelijkbare
verplichtingen aan te gaan. Slechts essentiële belangen dienen te worden
beschermd, en wel op zo licht mogelijke wijze. Essentieel voor Nederland is
dat een beleidsinstrumentarium gericht op stimulering, cofinanciering en subsidiëring
van de culturele en audiovisuele sector – met inbegrip van de instandhouding
van een publiek omroepbestel en daaraan toegewezen voorrechten – kan
worden gehandhaafd. Tot slot vindt Nederland dat de EU een pro-actieve strategie
dient te ontwikkelen en het niet op het slot van de onderhandelingen aan moet
laten komen.Wat betreft dienstverlening op tijdelijke basis in het buitenland door
natuurlijke personen in dienst van bedrijven of werkzaam als zelfstandige
beroepsbeoefenaars in de zin van het verdrag – zoals bijvoorbeeld architecten
en consultants – heeft de EU voorgesteld in WTO-kader na te denken en
discussie te voeren over aspecten die zouden kunnen resulteren in het aangaan
door WTO-leden van nieuwe verplichtingen inzake markttoegang en het opstellen
van regels ter ondersteuning van die markttoegang.Consultatie van geïnteresseerden en belanghebbendenDe betrokken departementen in Nederland onderhouden intensieve contacten
onderling en met de zakelijke en maatschappelijke achterban teneinde steeds
een zo goed mogelijk beeld te hebben van de Nederlandse belangen en wensen
ten aanzien van verdere vrijmaking van de handel in diensten in derde landen
evenals van de liberalisatie die desgevraagd aan derde landen kan worden aangeboden.
Ook wordt over de dienstenonderhandelingen gesproken met een aantal maatschappelijke
organisaties.Op Europees niveau is het European Services Network (ESN) actief. Het
ESN is een netwerk van vertegenwoordigers van de Europese dienstensector
dat het belang bevordert van de Europese dienstensector en zich inzet voor
de liberalisatie van dienstenmarkten wereldwijd in verband met de GATS 2000-onderhandelingen.Op mondiaal niveau is het zogenaamde World Services Congress (WSC) van
belang.Het WSC fungeert als internationaal forum voor vertegenwoordigers van
bedrijfsleven, overheid en regelgevers, academische wereld en media voor discussie
over belangrijke economische en beleidsmatige zaken in verband met de mondiale
diensteneconomie en richt beleidsaanbevelingen aan het adres van de dienstenonderhandelaars
in Genève. Het WSC wordt in september 2001voor de tweede keer georganiseerd,
ditmaal in Hong Kong.I.2.3 OntwikkelingslandenHet aandeel van de zestien leidende ontwikkelingslanden in de dienstenhandel
bedraagt rond 16,5%. Daarnaast onderkennen ontwikkelingslanden het belang
van infrastructuurdiensten als financiële diensten, telecommunicatie
en transport voor hun algemene economische en maatschappelijke ontwikkeling.
Helaas tonen zij als groep vooralsnog een relatief geringe interesse in de
dienstenonderhandelingen. Uitzondering hierop zijn enkele terreinen waar zij
over comparatieve voordelen beschikken zoals bouw, toerisme en de tijdelijke
aanwezigheid van dienstverleners. De ontwikkelingslanden zijn van mening dat
de dienstenonderhandelingen vooral in het belang van ontwikkelde landen zijn
en kennen hogere prioriteit aan landbouw en implementatie van bestaande WTO-verplichtingen
toe.De algemene structuur van het GATS-verdrag biedt de nodige flexibiliteit
om de belangen van landen in verschillende fasen van ontwikkeling te accommoderen.
Daarnaast bevat het verdrag enkele bepalingen die specifiek zijn toegesneden
op de situatie van ontwikkelingslanden, met speciale aandacht voor de minst
ontwikkelde landen (MOL's). Zo wordt voorzien in de mogelijkheid voor ontwikkelingslanden
om bij het verlenen van markttoegang voor buitenlandse dienstenleveranciers
minder sectoren te openen, minder types transacties te liberaliseren en markttoegang
geleidelijk te vergroten in lijn met de ontwikkelingsfase waarin zij zich
bevinden. Ook kunnen zij aan markttoegang voorwaarden verbinden, gericht op
versterking van de binnenlandse dienstencapaciteit en de efficiency en concurrentiecapaciteit
daarvan.Tot slot ligt ook in de in maart 2001 door de GATS-Raad vastgestelde aanvullende
onderhandelingsrichtsnoeren enprocedures een sterk accent op de noodzaak om
voldoende rekening te houden met de belangen van de ontwikkelingslanden.I.3 Specifieke KamervragenTijdens het algemeen overleg op 13 juni 2001 hebben enkele Kamerleden
specifieke vragen over het WTO-dienstendossier gesteld waarop hieronder nader
wordt ingegaan.V. De heer Koenders (PvdA) heeft een vraag gesteld over de afbakening
tussen enerzijds het non-discriminatiebeginsel en anderzijds de daaraan te
stellen grenzen met het oog op het voeren van een maatschappelijk verantwoord
beleid door nationale regeringen.A. In het GATS-verdrag wordt het recht van WTO-leden om diensten te reguleren
in het kader van het realiseren van nationale beleidsdoeleinden – zoals
de bescherming van de consument, het milieu of de financiële stabiliteit –
expliciet erkend. Voorts is nationale wet- en regelgeving evenzeer
van toepassing op buitenlandse als op binnenlandse dienstenaanbieders.V. De heer Van Walsem (D66) heeft een vraag gesteld over de definitie
van publieke diensten en de consequenties van openstelling van het onderwijs,
de gezondheidszorg en waterleidingbedrijven voor buitenlandse dienstenleveranciers
in binnen- en buitenland.A. Het GATS-verdrag is enkel van toepassing op de handel in commerciële
diensten.Diensten die worden geleverd «in the exercise of governmental authority»
zijn expliciet uitgezonderd van het werkingsgebied van het verdrag. Het betreft
hier diensten die noch op commerciële basis noch in concurrentie met
een of meerdere dienstverleners worden geleverd. Voorzover sectoren voor de
markt zijn opengesteld, kunnen onderhandelingen over markttoegang en nationale
behandeling voor buitenlandse dienstenaanbieders plaatsvinden. De consequentie
van toelating van buitenlandse dienstenleveranciers is dat diensten voortaan
ook door die aanbieders mogen worden geleverd, in principe onder toepasselijkheid
van dezelfde wetten en regels die voor binnenlandse dienstenaanbieders gelden.
Er kunnen echter aanvullende voorwaarden aan buitenlandse dienstenaanbieders
worden gesteld. Overigens heeft de Ministerraad onlangs besloten dat waterleidingbedrijven
in handen van de overheid blijven en dat onderzoek zal worden verricht naar
de mogelijkheden om de leverantie van water aan het bedrijfsleven te privatiseren.V. De heer Van Walsem (D66) heeft daarnaast een vraag gesteld over de
effectiviteit van het toezicht door De Nederlandsche Bank (DNB) op Nederlandse
banken, inclusief hun vestigingen in ontwikkelingslanden.A. DNB houdt geconsolideerd toezicht op de Nederlandse banken. Dat wil
zeggen dat niet alleen de binnenlandse activiteiten van de banken maar ook
de activiteiten van de buitenlandse vestigingen – inclusief die in ontwikkelingslanden –
onder toezicht staan.De buitenlandse activiteiten worden meegenomen in de periodieke rapportages
van de banken aan DNB en deze verricht zonodig onderzoeken ter plekke bij
buitenlandse vestigingen om na te gaan of aan de toezichteisen wordt voldaan.
Voorts vindt waar dienstig informatie-uitwisseling plaats met de lokale bankentoezichthouder.V. De heer Van Walsem (D66) heeft voorts gevraagd hoe ik aankijk tegen
concentratie in de dienstensector als gevolg van globalisering, hetgeen zou
kunnen leiden tot oligopolies.A. Het mededingingsbesluit van de Europese en Nederlandse mededingingsautoriteiten
geldt uiteraard ook voor bedrijven van buiten de EU voorzover deze op de Europese
en Nederlandse markt actief zijn. Het EU-streven naar WTO-afspraken over mededinging
zou eveneens kunnen helpen om ongewenste oligopolies te bestrijden.V. Tot slot heeft mevrouw Karimi (GroenLinks) opgemerkt dat WTO-leden
onder grote druk zouden staan om dienstensectoren als financiële diensten,
water, gezondheidszorg en onderwijs te liberaliseren.A. Het GATS-verdrag wordt gekenmerkt door de nodige ingebouwde flexibiliteit.WTO-leden bepalen zelf of, in hoeverre en onder welke eventuele voorwaarden
zij liberalisatieverplichtingen aangaan en welke beperkingen zij handhaven,
zulks in overeenstemming met hun nationale prioriteiten en doelstellingen.
Zelfs kunnen verplichtingen – onder bepaalde voorwaarden – gewijzigd
of teruggedraaid worden.Zie ook het antwoord op de vraag van de heer Van Walsem over de definitie
van publieke diensten en de consequenties van openstelling van het onderwijs,
de gezondheidszorg en waterleidingbedrijven voor buitenlandse dienstenleveranciers
in binnen- en buitenland.II Relatie WTO TRIPs-verdrag en biodiversiteitEen aantal ontwikkelingslanden heeft in diverse internationale fora (onder
andere WIPO, Conventie inzake Biodiversiteit (CBD), FAO en UNCTAD) zorgen
geuit over de effecten van de bescherming van intellectuele eigendomsrechten
op het behoud van biodiversiteit en refereert daarbij aan de relatie tussen
WTO/TRIPs en de CBD. Zo zouden de voordelen van intellectuele eigendomsrechten
alleen toekomen aan houders van octrooien en niet aan landen waar de genetische
hulpbron vandaan is gekomen. Ook zouden sommige bedrijven octrooi hebben aangevraagd
op vindingen die eigenlijk geen vindingen zijn maar behoren tot de traditionele
kennis van inheemse volkeren.De Europese Gemeenschap (EG) – met inbegrip van Nederland –
erkent dat er een relatie bestaat tussen TRIPs en de CBD. De door ontwikkelingslanden
geuite zorgen zijn echter niet direct toe te schrijven aan TRIPs. TRIPs regelt
een minimumniveau van bescherming van intellectuele eigendomsrechten en gaat
niet over de wijze waarop de baten van het gebruik van deze eigendomsrechten
verdeeld moeten worden. Dit ligt op het terrein van de CBD. De CBD schrijft
immers een billijke verdeling van de voordelen die voortvloeien uit het gebruik
van genetische bronnen voor. Het is aan de partijen bij de CBD zelf om te
bepalen hoe ze dat doen.Om in TRIPs-kader octrooi te krijgen moet een vinding voldoen aan een
aantal voorwaarden (nieuw zijn, op uitvinderwerkzaamheid berusten en industrieel
toepasbaar zijn). Traditionele kennis voldoet niet aan deze voorwaarden en
valt daarmee niet onder het toepassingsbereik van TRIPs voor de bescherming
van octrooirechten.De bescherming van traditionele kennis ligt eveneens op het terrein van
de CBD. Ook hier is het aan de overheden om zelf regels op te stellen met
het oog op de bescherming van traditionele kennis.Dit betekent niet dat daarmee de zaak is afgedaan. De relatie intellectuele
eigendomsrechten – biodiversiteit – bescherming kennis inheemse
bevolking – toegang tot genetische hulpbronnen – gerechtvaardigde
en billijke verdeling van voordelen die voortvloeien uit het gebruik van genetische
hulpbronnen staat inmiddels op de agenda van diverse internationale fora (o.a.
CBD, WIPO en UNCTAD).Een van de hoofdonderwerpen van de 6e Conferentie van Partijen van de
CBD die begin volgend jaar onder voorzitterschap van Nederland in Den Haag
zal worden gehouden, is het beheer en behoud van genetische hulpbronnen. Nederland
zal als voorzitter streven naar het opstellen van richtsnoeren over de toegang
tot genetische hulpbronnen en een billijke verdeling van voordelen.In WIPO-kader is eind vorig jaar een Intergouvernementeel Comité
voor intellectuele eigendom, genetische hulpbronnen, traditionele kennis en
folklore opgericht. Dit Intergouvernementeel Comité zal de komende
twee jaar onder andere nagaan op welke wijze de intellectuele eigendomsbescherming
van biodiversiteit beter geregeld kan worden. Dat is mogelijk te realiseren
door opleidingen en andere vormen van kennisoverdracht, het in kaart brengen
van de genetische bronnen, nieuwe of aangescherpte regelgeving en modelovereenkomsten.
Daarbij zal ook aandacht worden gegeven aan de toegang en instandhouding van
genetische bronnen en een eerlijke verdeling van de voordelen
die voortvloeien uit het gebruik daarvan.In UNCTAD-kader heeft vorig jaar oktober een expertbijeenkomst plaatsgevonden
over de vraagstukken inzake bescherming van traditionele kennis van inheemse
volkeren. Tijdens die bijeenkomst is informatie uitgewisseld over traditionele
kennis, de lacunes in de informatieverschaffing over traditionele kennis en
de problemen waar inheemse volkeren tegen aanlopen bij de bescherming van
hun traditionele kennis. UNCTAD heeft naar aanleiding van de uitkomsten van
de bijeenkomst een aantal aanbevelingen gedaan waarin overheden gevraagd wordt
waar nodig te werken aan nationale regelgeving t.a.v. eerlijke verdeling van
de opbrengsten uit het gebruik van genetische hulpbronnen. UNCTAD bepleit
verder het uitwisselen van informatie over nationale systemen die zijn opgezet
met het oog op de bescherming van traditionele kennis en adviseert om na te
gaan in hoeverre tot internationale standaarden terzake gekomen kan worden.In WTO-kader wordt de discussie over de relatie TRIPs-biodiversiteit ook
voortgezet.Deze discussie moet leiden tot meer inzicht in de relatie tussen TRIPs
en biodiversiteit. Mocht TRIPs in de praktijk leiden tot negatieve effecten
dan zullen deze moeten worden aangepakt. Zo nodig via aanpassing van de TRIPs-regels.In WTO-kader wordt voorts gesproken over de wens van een aantal (ontwikkelings-)
landen om de mogelijkheden octrooi aan te vragen op levend materiaal in te
perken en de TRIPs-regels dienovereenkomstig aan te passen. De discussie over
deze materie is nog volop gaande. De EG wil de mogelijkheden die TRIPs terzake
biedt niet inperken. Nederland bevindt zich in een wat lastige positie. Het
heeft het Hof van Justitie te Luxemburg gevraagd om vernietiging van de EG-richtlijn
betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen. Het Hof
heeft nog geen uitspraak gedaan. Echter in afwachting van de uitspraak van
het Hof is Nederland wel gehouden aan het implementeren van deze richtlijn.III Vierde WTO Ministeriële Conferentie, Doha (Qatar),
9–13 november 2001: stand van zaken voorbereidingIn de periode sinds het Algemeen Overleg op 13 juni jl. is het voorbereidingsproces
in Genève ten behoeve van de 4e Ministeriële WTO Conferentie (9–13 november
a.s.) verder geïntensiveerd. Het overleg is grotendeels gevoerd in informele
sessies van de Algemene Raad van de WTO onder voorzitterschap van Ambassadeur
Stuart Harbinson van Hong Kong, China. Op 31 juli jl. vond de laatste
bijeenkomst voor het zomerreces plaats en werd een voorlopige balans opgemaakt.
Daaruit bleek dat er op enkele terreinen sprake is van enige vooruitgang,
maar dat nog bij geen enkel onderwerp gesproken kan worden van een ontluikende
consensus. Zowel ten aanzien van de implementatiekwesties, als ten aanzien
van de mogelijke agenda van een nieuwe ronde liggen de standpunten nog ver
uit elkaar.Het enige concrete besluit dat op 31 juli jl. werd genomen had betrekking
op de implementatietermijnen van het Verdrag inzake Handelsgerelateerde Investeringsmaatregelen
(«TRIMs»-Verdrag). De verzoeken van negen ontwikkelingslanden1 om hun TRIMs-maatregelen te verlengen werden gehonoreerd.
De maatregelen die oorspronkelijk zouden moeten zijn afgeschaft op 1 januari
2000 kunnen nu tot 1 januari 2004 worden gehandhaafd. Ten aanzien van
de andere implementatiekwesties kon geen besluit worden genomen. Er circuleren
nu diverse voorstellen voor implementatiekwesties die nog vóór
Doha zouden kunnen worden opgelost. De voorzitter van de AR WTO, Harbinson,
heeft hieruit een selectie gemaakt van kwesties waarover mogelijk al in september
overeenstemming kan worden bereikt. Hij heeft tevens een speciale Algemene
Raad inzake implementatie vastgesteld op 3 oktober a.s. waar eventuele
besluiten daarover zouden kunnen worden genomen.Het gebrek aan substantiële voortgang op het terrein van de implementatiekwesties
heeft ook een weerslag gehad op de discussie over de wenselijkheid van een
nieuwe ronde en een mogelijke agenda daarvoor. Een aanzienlijke groep van
ontwikkelingslanden houdt vast aan de koppeling van een mogelijke nieuwe ronde
met voortgang op het terrein van implementatie. En zolang er geen sprake is
van consensus over de start van een nieuwe ronde als zodanig, verloopt de
discussie over een mogelijke agenda van zo'n ronde uiteraard moeizaam. Op
dit moment is alleen sprake van een groot draagvlak voor onderhandelingen
over de zogenaamde markttoegangs-onderwerpen: landbouw, diensten en industriële
tarieven. De voorwaarden waaronder deze onderhandelingen kunnen worden gevoerd
staan echter nog open. Met name bij landbouw is de centrale vraag welke parameters
er voor de onderhandelingen zullen gaan gelden, wanneer deze in een nieuwe
ronde zouden worden ingebed. De Cairns-groep wijst erop dat de onderhandelingen
over landbouw nog behoren tot de uitkomsten van de Uruguay-ronde en dat inbedding
in een nieuwe ronde aanscherping van de huidige parameters (i.c. ambitieuzere
doelstellingen) vereist.De agendering van de overige onderwerpen staat nog volledig open. Dit
betekent niet dat er helemaal geen voortgang zou zijn geboekt. De intensieve
contacten van Commissaris Lamy met USTR Zoellick beginnen voorzichtig vruchten
af te werpen. Nadat de nieuwe VS-regering zich al eerder sterk voorstander
van een nieuwe ronde gericht op markttoegang betoonde, toont men nu ook enige
interesse in de onderwerpen «handel en mededinging» en «handel
en investeringen». De VS kan agendering van deze onderwerpen ondersteunen,
maar wel in een beperktere opzet dan de EU voor ogen staat. Belangrijk is
daarnaast dat ook ontwikkelingslanden zoals Brazilië en Egypte interesse
tonen in agendering van «handel en investeringen». Een consensus
over deze onderwerpen is desalniettemin nog ver weg en zal een verdere intensivering
van de inspanningen van de EU vergen. In versterkte mate geldt dit voor het
onderwerp «handel en milieu». Dit blijft het meest controversiële
onderwerp in de EU-agenda en ondanks alle inspanningen staat de EU hier nagenoeg
geïsoleerd. Vanuit de EU is nader toegelicht dat de inzet hier hoofdzakelijk
is gericht op verduidelijking van de WTO-regels op basis van bestaande jurisprudentie.
Dit heeft de scepsis echter niet kunnen wegnemen en er is nog steeds sprake
van een breed verzet van zowel ontwikkelings- als geïndustrialiseerde
landen.Al met al is het beeld nog geenszins positief. Duidelijk is dat er in
eerste instantie concrete voortgang op het terrein van implementatie nodig
is, willen de besprekingen over de agenda van een nieuwe ronde daadwerkelijk
van de grond komen. De EU en de VS zouden daarbij beiden het voortouw moeten
nemen. Ik zal hier zowel tijdens de informele bijeenkomst van de EU-Handelsministers
te Brugge op 7 september a.s., als tijdens mijn aansluitende reis naar
de VS op aandringen. Van de informele bijeenkomst van de EU-Handelsministers
zal ik u ook schriftelijk verslag doen.De Staatssecretaris van Economische Zaken,G. YbemaXNoot1Filippijnen, Colombia, Mexico, Argentinië, Chili, Roemenië,
Maleisië, Pakistan en Thailand. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25074-41.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl