Vaststelling van de begrotingsstaat behorende bij de begroting van de Koning (I) voor het jaar 2010; Brief minister-president over vakantiewoning HKH de Prins van Oranje
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137431
 2009-2010
 
 32 123 I
 Vaststelling van de begrotingsstaat behorende bij de begroting van de
Koning (I) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 20
 BRIEF VAN DE MINISTER PRESIDENT, MINISTER VAN ALGEMENE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 19 november 2009
 
 Heden heb ik antwoorden gegeven op vragen van de leden Pechtold (ingezonden
4 november 2009), Van Raak (ingezonden 2 november 2009) en Van Gent
(ingezonden 28 oktober en 4 november 2009) (Aanhangsel der Handelingen
II, vergaderjaar 2009–2010, resp. nrs. 707, 709, 708 en 710), over
de vakantiewoning van Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje en Hare
Koninklijke Hoogheid Prinses Máxima der Nederlanden.
 
 De Vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft mij een brief gevraagd met een reactie op de berichten dat de bestuursvoorzitter
van de Stichting Administratiekantoor Machangulo, de heer Fentener van Vlissingen,
zelf participeert in het project. Hiervoor verwijs ik u naar de antwoorden
op de vragen 14, 15 en 16 van de g.a. de heer Pechtold, vraag 2 van de g.a.
Van Gent (ingezonden 28 oktober) en vraag 1 van de g.a. Van Raak.
 Ik heb zelf ook de behoefte om aanvullend een aantal opmerkingen te maken,
deels in herhaling op wat ik in het debat met uw Kamer over de begroting De
Koning op 8 oktober jl. al heb opgemerkt.
 
 In Mozambique komen voor Hunne Koninklijke Hoogheden de Prins van Oranje
en Prinses Máxima der Nederlanden de liefde voor Afrika en de wens
een eigen vakantiehuis te bouwen op een goede manier samen. Door middel van
participatie in het Machangulo-project willen zij bijdragen aan de ontwikkeling
van de lokale bevolking. Het één is voor hen altijd onlosmakelijk
verbonden geweest met het ander. Zonder de bijdrage aan de verbetering van
de omstandigheden van de lokale bevolking zou een huis op deze locatie voor
hen niet acceptabel zijn. Tevens begrijpen zij de gevoeligheden die samenhangen
met dit project vanwege de economische crisis die zich heeft geopenbaard ná
hun beslissing deel te nemen in dit project. Zij beseffen hoe ongelukkig deze
samenloop van omstandigheden is.
 
 De Prins en de Prinses hebben geen percelen gekocht, in Mozambique blijft
land het eigendom van de staat. Wel hebben zij de bouwrechten op vier percelen
overgenomen van een voorganger die de bouwrechten niet afzonderlijk wilde
verkopen. Zij gebruiken slechts het bouwrecht op één van die
percelen. Deze rechten maken deel uit van een overkoepelende concessie die
is afgegeven aan een daartoe opgerichte lokale organisatie. Het is aan iedere
deelnemer om zelf een architect en een aannemer te selecteren en het huis
te bouwen. Er is dus geen projectontwikkelaar die een masterplan uitwerkt
en die de individuele huizen ontwerpt.
 
 De opbrengsten van de verkoop van de bouwrechten worden geïnvesteerd
in de gemeenschappelijke infrastructuur en in projecten die ten goede komen
aan de lokale bevolking. De Mozambikaanse overheid beoogt met het afgeven
van concessies voor toeristische ontwikkelingen de omstandigheden van de lokale
bevolking wezenlijk te verbeteren. Voordat een concessie wordt afgegeven,
moet zijn vastgesteld welke verbeteringen zullen worden gerealiseerd. Deze
projecten hoeven niet klaar te zijn voordat de bouw van de villa’s en
de hotels kan beginnen. Dit is nadrukkelijk een parallel proces.
 In de bijlage bij deze brief vindt u de opvatting
van de Mozambikaanse regering over dit project.
 
 Met de overheid van Mozambique is afgesproken dat de projectorganisatie
infrastructurele voorzieningen zal aanleggen, zoals waterputten, klaslokalen
en klinieken en dat een aantal huizen wordt gebouwd voor de lokale autoriteiten.
Inmiddels is er, zo heb ik begrepen, voor de bevolking al veel gerealiseerd
en zal nog meer tot stand worden gebracht. Zo heeft de woordvoerder van Machangulo
S.A. onlangs op vragen van de media een inventarisatie van de vorderingen
opgesomd. Enkele daarvan zijn: er zijn 4 scholen gebouwd; één
kliniek is september jl. in gebruik genomen, een oude kliniek wordt in de
eerste helft van 2010 vervangen alsmede voorzien van een nieuwe inrichting;
er zijn 3 waterputten gerealiseerd, 4 onder constructie en op korte termijn
in bedrijf; er zijn ruim 200 banen gerealiseerd. De tweede kliniek en de waterputten
betreffen een aanvulling boven op de in eerste instantie gemaakte afspraken.
 
 Na afronding van het project zijn de investeringen, hoewel aan de vereisten
is voldaan, niet afgelopen. Deze taken worden overgenomen door een lokale
non-gouvernementele organisatie (NGO), die mede wordt gefinancierd met donaties
van deelnemers aan het Machangulo-project. De organisatie zal zorgen voor
zowel het onderhoud van bestaande infrastructuur als voor nieuwe projecten
voor de lokale gemeenschap. Ook hieraan zullen de Prins en Prinses deelnemen.
 
 Ik heb mij met de Prins gebogen over de mogelijkheid om in Mozambique
een vakantiewoning te bouwen en als aandeelhouder te participeren in het grotere
project. Onderzocht zijn de mogelijke corruptie, de beveiligingsmaatregelen,
de toegang tot medische voorzieningen, de milieuregelgeving en de overige
(veiligheids-)risico’s. Op grond van de risico’s die naar voren
kwamen, zijn maatregelen genomen. Zo is er de Stichting Administratiekantoor
Machangulo opgericht, bedoeld om afstand te creëren tussen de Prins van
Oranje en de ontwikkeling van het project op het schiereiland Machangulo.
Het gaat alleen om het aandelenbelang van de Prins in Machangulo S.A., niet
om het vakantiehuis zelf. Dit aandelenbelang is ondergebracht in de stichting.
Bovendien is een heldere juridische structuur rond het project aangebracht.
De oorspronkelijke ontwikkelingsmaatschappij heeft inmiddels een structuur
gekregen die te vergelijken is met een Nederlandse Vereniging van Eigenaren:
Machangulo S.A.
 Hierdoor bestonden en bestaan er, zo heb ik in het debat van 8 oktober
jl. gemeld, geen belemmeringen voor de Prins en de Prinses om deel te nemen
in dit project. Dit in de context dat het nemen van ministeriële verantwoordelijkheid
ook betekent het bieden van ruimte voor het privé-leven van leden van
het Koninklijk Huis.
 
 De afgelopen tijd hebben verschillende verhalen de ronde gedaan over dit
project. Ik hecht er aan om op de belangrijkste daarvan kort in te gaan.
 Zo zou er sprake zijn geweest van corruptie. Op 29 augustus 2008
heb ik op vragen van de Tweede Kamer geantwoord dat de door de concessiehouder
aan te leggen infrastructurele voorzieningen alsmede de bouw van een aantal
huizen voor lokale autoriteiten en professionals om de klinieken en scholen
te bemensen onderdeel vormden van een overeenkomst tussen de concessiehouder
en de centrale Mozambikaanse overheid voor de ontwikkeling van het gebied.
Er kan dus niet worden gesproken van een poging tot omkoping. Dit was onderdeel
van een transparant proces.
 
 Ook zou er sprake zijn van een schietincident. Naar aanleiding van de
berichtgeving heeft de Nederlandse ambassadeur in Mozambique van de bevoegde
Mozambikaanse autoriteiten vernomen dat er zich geen schietincidenten, gerelateerd
aan dit project, hebben voorgedaan waar het leger of de politie bij betrokken
is geweest.
 Voorts zij verwezen naar de antwoorden op schriftelijke vragen van uw
Kamer.
 
 De beslissing van de Prins en de Prinses een vakantiewoning te bouwen
is een privé-beslissing. Zoals gezegd betekent het nemen van ministeriële
verantwoordelijkheid ook het bieden van ruimte voor beslissingen op dit vlak.
Het eigen afwegingskader dient hierbij zoveel mogelijk te worden gerespecteerd.
In dit licht dient niet te worden vergeten dat de Prins tijdens het staatsbezoek
aan Mexico in een gesprek met de pers heeft gezegd dat zijn werk in en voor
Nederland boven alles gaat.
 
 De minister-president, De minister van Algemene Zaken,
 J. P. Balkenende
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.