Vaststelling begroting Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2006; Verslag algemeen overleg van 28 september 2005 over energieprijzen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-XIII, nr. 47

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-XIII nr. 47

21-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 XIIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische
Zaken (XIII) voor het jaar 2006nr. 47VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 november 2005De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 28 september 2005 overleg gevoerd met vice-minister-president,
minister Brinkhorst van Economische Zaken over:– energie-intensieve bedrijven die als gevolg
van hoge brandstofprijzen dreigen failliet te gaan;– de brief van de minister van Economische Zaken
van 27 september 2005 over de dreigende bedrijfssluitingen als gevolg
van stijgende energieprijzen (kamerstuk 30 300-XIII, nr. 4).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Crone (PvdA) wijst op de ernstige
situatie bij de energie-intensieve bedrijven. Een aantal overweegt zelfs om
productievestigingen stil te leggen. Dat doen de bedrijven niet zomaar want
het kost veel, zowel aan de technische als aan de sociale kant.De brief van de minister is zeer teleurstellend. De minister dient zelf
regelingen te ontwerpen en niet te wachten op het resultaat van het onderzoek
van de Europese Commissie naar de praktijken in andere landen. Die regelingen
dienen zo snel mogelijk te worden ingevoerd en moeten natuurlijk worden getoetst
aan de algemene beginselen van het Europese recht en aan wat andere landen
in dezen doen.Volgens de bedrijven ligt het probleem voornamelijk bij de brandstofmix.
Het brandstofpatroon is te duur omdat het relatief veel gas en weinig kolen,
bruinkool en kernenergie bevat. Uit de statistieken van Eurostat blijkt dat
de totale energierekening niet alleen bestaat uit de kosten van de brandstofmix,
maar ook uit kosten voor het gebruik van het netwerk, van onbalans en dergelijke.
In dat opzicht liggen de prijzen minder ver uit elkaar met die van andere
landen. Hoe groot zijn de werkelijke verschillen?De heer Crone is het niet eens met de opvatting dat er gemakkelijker goedkope
stroom geïmporteerd kan worden als er meer interconnectiecapaciteit zou
zijn. Nederland heeft de meeste interconnectiecapaciteit, meer dan 20%.
Bovendien wordt interconnectiecapaciteit geveild en moeten er dus extra veilingkosten
betaald worden. Uitbreiding van interconnectiecapaciteit kost
honderden miljoenen en vergt een lange voorbereidingstijd vanwege de procedures
et cetera. Het is goedkoper om in eigen land nieuwe centrales te bouwen dan
de interconnectiecapaciteit uit te breiden. Hoe meer interconnectiecapaciteit,
hoe meer centrales in Nederland gesloten worden.De heer Crone wil inzicht in wat er in andere landen gebeurt waardoor
de grootverbruikers goedkoper uit zijn. Als andere overheden extra dingen
doen, moet de Nederlandse overheid dat ook doen om een gelijk speelveld te
realiseren. De minister doet echter geen enkel voorstel. Weet hij niet wat
andere landen doen?De bedrijven spannen zich onvoldoende in. Ondanks allerlei waarschuwingen
wilden zij de vrijemarktwerking. Ten tijde van de nutsbedrijven werd er altijd
wel een korting geregeld voor grootverbruikers. In de nutsituatie was dat
een wettelijke legitiem systeem. Bij het liberalisme mag dat niet meer, dan
dient er sprake te zijn van gelijke speelvelden.Toen vijf jaar geleden de olieprijs 11 dollar was, is aan een aantal bedrijven
vernieuwing van het contract aangeboden. Als zij dat gedaan hadden, waren
zij nu rijk geweest. Zij hebben echter gewacht. Ook hebben veel bedrijven
de kans gehad om een bijzondere status te handhaven bij de overgang naar de
liberale markt, maar daarvan geen gebruikgemaakt. Bovendien komen zij niet
tot samenwerkingsvormen terwijl die wel mogelijk zijn. Zij hebben allemaal
belang bij een goedkope basislast en kunnen allemaal de zekerheid van afname
bieden. Ondanks dat er sprake is van onderlinge concurrentie of van onzekerheid
over de afzet van hun producten op de wereldmarkt, zullen zij toch moeten
samenwerken. Al twee jaar circuleren er berichten dat bedrijven samen een
kolencentrale willen bouwen, of gezamenlijk een contract kunnen afsluiten
met grootleveranciers, maar het gebeurt allemaal niet. Bedrijven moeten over
hun eigen schaduw heenstappen en durven samen te werken om voordelen te boeken.
Bedrijven moeten samenwerken om het vraagpatroon op elkaar af te stemmen,
pieken en dalen te scheren, te zorgen voor minder onbalans en voor capaciteitsbeperking.
Zij kunnen ook samen centrales bouwen of garanties geven als anderen dat doen.
Hij geeft de voorkeur aan biomassa, maar een kolencentrale is ook mogelijk
mits deze past binnen de CO2-normen.De minister moet aan tafel gaan zitten met de leiding van de bedrijven
en de bankiers en ervoor zorgen dat er vóór volgend weekend
een plan komt voor een duurzame oplossing en voor samenwerking tijdens het
overgangstraject zowel aan de aanbod- als aan de vraagkant.De heer Van den Brink (LPF) stelt dat er op
dit moment twee zaken belangrijk zijn. Dat is allereerst de vraag, of bij
de bedrijven het water werkelijk tot aan de lippen staat en vervolgens de
vraag, of er in andere landen dingen gedaan worden die eigenlijk niet kunnen.
De brief van de minister is in dezen onvoldoende en leidt slechts tot één
conclusie, namelijk dat de minister het niet weet. Dat is triest. Er komen
onderzoeken naar de vraag hoe het wel in elkaar zit. Als dan eindelijk blijkt
dat het fout zit, is er maar een conclusie: operatie geslaagd, patiënt
dood! Deze minister wil daaraan toch niet meewerken?Het is noodzakelijk dat eigenlijk vandaag al duidelijk wordt of er wel
of niet sprake is van een level playing field. Kan de minister de energieprijzen
in Frankrijk, Duitsland en België aangeven per 1 januari 2005 en
per heden? En hoe liggen die in Nederland? Op die manier wordt duidelijk of
de prijzen gedurende de laatste negen maanden zijn gaan afwijken. Als er inderdaad
sprake van afwijking, stapt de minister dan naar Brussel stappen met het verzoek
om dit terug te draaien, of staat hij dan in Nederland ook een afwijking toe?
Terugdraaien duurt vaak heel lang en in het laatste geval zondigt iedereen
in gelijke mate. Mevrouw Gerkens (SP) benadrukt dat haar fractie
geen principieel tegenstander is van het verlenen van steun aan bedrijven,
maar daaraan moet wel een aantal voorwaarden verbonden worden. Er moet goed
gecontroleerd worden of het geld niet terechtkomt bij de aandeelhouders maar
de werkgelegenheid ten goede komt.Volgens een bericht in het Dagblad van het Noorden heeft de Europese projectontwikkelaar
van duurzame energie (Evelop) aangegeven twee bio-energiecentrales te gaan
bouwen in het Metalpark Delfzijl. Hiermee wordt 100 megawatt (eenderde van
de totale energiebehoefte) geleverd. Als alles meezit, kunnen deze centrales
begin 2008 gaan draaien. Deze energie is goedkoper te leveren vanwege de subsidie
op deze centrales. Zij zouden ook goedkoper kunnen leveren aan andere bedrijven.
Kan de minister dit bevestigen en aangeven welke andere oplossingen er nog
zijn in het kader van duurzame energie? Wat vindt de minister van een overgangsregeling
met de harde eis dat aan het einde daarvan een duurzame oplossing is ontwikkeld
door de bedrijven?Is een relatie tussen de importcontracten en de hoge energieprijzen voor
grootverbruikers? Er circuleren berichten dat de prijs voor grootverbruikers
sinds 1 september is gedaald. Kan de minister dit bevestigen en hoe schat
hij de toekomstige prijsontwikkeling is?Kan de minister aangeven hoeveel arbeidsplaatsen er in heel Nederland
verloren dreigen te gaan? Hoe reëel is de kans dat de bedrijven uit Nederland
zullen vertrekken? Het gaat immers niet alleen om energieprijzen, maar ook
transportmogelijkheden, belastingniveau, taal, knowhow enzovoorts! Volgens
de minister is er sprake van een level playing field op enkele landen na.
Maar dat is toch altijd al zo geweest? Waarom vormt dit ineens een probleem?
Kan de minister ingaan op berichten dat er in Duitsland overcapaciteit is
die mogelijk niet wordt geïmporteerd?De minister wil de problemen oplossen door net als vroeger een specifiek
beleid voor de zakelijke markt te gaan voeren. Kan hieruit geconcludeerd worden
dat hij niet tevreden is met het systeem van marktwerking? Hij grijpt nu immers
naar in zijn ogen oude communistische middelen. Faalt het vergunningenbeleid
niet waardoor er te weinig binnenlandse productie is?Mevrouw Gerkens steunt de minister in zijn voornemen om in Europa met
de vuist op tafel te slaan als blijkt dat er oneigenlijk subsidie wordt gegeven,
maar dit kan inderdaad tot vertraging leiden.Ten slotte vraagt zij de minister, een onderzoek te verrichten naar nut,
noodzaak en naar de kosten van ingrijpen in deze markt en de Kamer hierover
met spoed te rapporteren.De heer Hessels (CDA) vreest dat door de hoge
energiekosten wellicht veel mensen hun banen gaan verliezen in kwetsbare regio’s
van Nederland. Het betreft banen in een succesvolle, innovatieve en winstgevende
industriële sector. De energie-intensieve industrie verkeert in de gevarenzone
vanwege de sterke prijsstijging van gas en elektriciteit. Er is absoluut geen
sprake van een Europees level playing field op energiegebied. Wat denkt de
minister daaraan te doen?De heer Hessels wijst erop dat zijn fractie reeds twee jaar pleit voor
een crashteam concurrentievervalsing, dat naast en met de bedrijven gaat strijden
tegen concurrentievervalsing vanwege staatssteun, ook in de Europese landen.
Wordt dit team nu ingezet?Voorstellen om de energiesector in Nederland te verzwakken, verzwakt ook
de investeringspositie van de energiebedrijven alsmede de voorzieningszekerheid.
Het ministerie van Economische Zaken is er om bedrijven sterker te maken,
niet zwakker! Veel van de voorgestelde oplossingen zijn onuitvoerbaar, onbetaalbaar
of onhaalbaar, maar er moet wel geprobeerd worden het onmogelijke mogelijk
te maken. Het is goed dat de minister samen met het bedrijfsleven en met VNO-NCW
(Verbond van Nederlandse Ondernemingen en het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond) zoekt naar een uitweg. Er wordt veel gesproken over de virtuele
energiecentrale. Er liggen al concrete plannen op tafel, er is een locatie
beschikbaar en er is gekozen voor een bepaalde brandstofmix. Hoever staat
het met die plannen? Geeft de minister absolute prioriteit aan de ondersteuning
van het consortium dat zich daarmee bezighoudt? Op welke termijn is deze oplossing
te verwachten?Ook in de gassector is de nood hoog, met name in die bedrijven die gas
niet alleen als brandstof maar ook als grondstof gebruiken. In hoeverre kan
het staatseigendom van het gastransportnet een rol spelen in de tarifering?Energiekosten bestaan voor een deel uit belastingen. Kan er snel inzicht
gegeven worden in de omvang van deze belastingen voor de energie-intensieve
industrie? Is er wel eens gedacht over het inbouwen van een plafond in deze
heffing? Welke kosten zijn hiermee gemoeid voor de overheid? Hoe wegen die
op tegen de nadelen?De heer Hessels is ervan overtuigd dat de oplossing vooral gezocht moet
worden in Europees perspectief. Het onderwerp schijnt al informeel aan de
orde gekomen zijn in de TTE-Raad (de Telecom, Transport en Energie Raad)van
juni 2005. Wat is er toen afgesproken? Is de minister bereid om dit onderwerp
met spoed te agenderen voor de TTE-Raad van 6 oktober aanstaande? Wat
is daarbij zijn inzet?Haast is geboden. Na 1 januari 2006 vervallen de inkoopcontracten
van de meeste bedrijven en is verder produceren economisch onverantwoord.
Voor die tijd moet er een oplossing zijn. De heer Hessels verwacht vóór
1 november 2005 een concreet voorstel met een tijdpad resulterende in
een oplossing uiterlijk 1 januari 2006.De heer De Krom (VVD) vindt het niet verwonderlijk
dat in Nederland de energieprijzen hoger zijn dan in Frankrijk en Duitsland.
Nederland heeft een monocultuur op het gebied van gas. Na de eerste en de
tweede energiecrisis in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw was
de conclusie twee keer dat de brandstofmix verbreed moest worden. Dat is echter
niet gebeurd want gas was schoon, dicht bij huis voorradig en de prijzen daalden.
Elke energiecrisis geeft dus hetzelfde probleem, nu en gegarandeerd de volgende
keer ook! Het probleem wordt echter steeds groter vanwege de exploderende
vraag naar energie en de rol van gas daarbij. Het debat over energievoorziening
concentreert zich eigenlijk slechts op de rol van duurzame energie. Die rol
is belangrijk maar marginaal als het gaat om de energievoorziening in de komende
25 jaar. Als op de huidige manier wordt doorgegaan, gaan de prijzen omhoog,
blijft de volativiteit in de markt en wordt Nederland steeds meer gedreven
in de armen van Poetin en de ayatollahs.De heer De Krom wijst erop dat de liberalisering wel degelijk een kostenbesparend
effect heeft gehad. De toezichthouder en de Europese Commissie concluderen
dat zonder liberalisering de kosten 15% tot 20% hoger geweest
waren.Als er niet snel schone kolencentrales en kernenergiecentrales gebouwd
worden, blijft het probleem bestaan en moet er niet gezeurd worden over de
strategische en politieke risico’s.Brussel moet snel, hard en serieus optreden. Het probleem is niet een
teveel aan liberalisering maar juist gebrek daaraan. De markten worden afgeschermd,
de import- en exportcapaciteit wordt beperkt en er wordt direct en indirect
oneigenlijk gesubsidieerd, met als gevolg dat er teveel wordt betaald en dat
bedrijven geen energie kunnen komen waar zij willen. Dit alles leidt tot valse
concurrentie en tot verlies van arbeidsplaatsen in Nederland. Wat gaat de
minister concreet doen in Brussel? Urgentie is geboden.Er is geen magische knop die kan worden ingedrukt om vandaag het probleem
op te lossen. Het is niet aan de overheid om in te grijpen in de prijzen of
om commerciële risico’s van het bedrijfsleven af te dekken. De overheid moet geen marktpartij worden, maar er kan ook niet gewacht
worden totdat de structurele problemen zijn opgelost. De heer De Krom vindt
het bouwen van een extra kolencentrale de meest realistische oplossing, met
op langetermijnafzetcontracten gebaseerde financiering, het Franse model.
Een consortium van banken en industrie zou dat inderdaad moeten kunnen verwezenlijken.
Hij sluit zich aan bij de opmerking dat de industrie wel de eerste verantwoordelijkheid
moet nemen en vraagt zich af, of de industrie bereid is om zélf te
investeren. Als het antwoord «ja» is, welke randvoorwaarden kan
de overheid dan bieden om ervoor te zorgen dat het project zo snel mogelijk
van de grond komt? Wat gaat de minister nu doen? Er wordt al heel lang over
deze optie gepraat maar er gebeurt niets. Welke belemmeringen zijn er en wat
gebeurt er om die weg te halen? De minister moet zijn faciliterende rol hierbij
krachtig spelen.Kan de minister ingaan op de suggesties om voor de energie-intensieve
industrie importcapaciteit te reserveren en om de basislast vrij te stellen
van veilingkosten?Belangrijk is hoe op korte termijn de liquiditeit van de markt wordt vergroot.
Wat doet de minister? Er ligt een groot aantal suggesties van de DTe (Dienst
Uitvoering en Toezicht Energie). Wat wordt daarmee gedaan? Wat gebeurt er
op het terrein van energiebesparing? De glastuinbouwsector geeft zelf aan
dat daar veel mogelijkheden zijn om het gebruik van gas te verminderen. Wanneer
komt de minister met een concreet energiebesparingsplan, met concrete opties,
maatregelen en financiering, die leiden tot een substantiële vermindering
van het gasverbruik?Het Financieele Dagblad meldt dat de elektriciteitsproducenten de prijzen
van CO2-emissierechten in de kostprijzen doorberekenen terwijl
zij deze voor niets gekregen hebben. Kan de minister hierop ingaan?De heer De Krom verwacht dat de minister binnen de spelregels en mogelijkheden
die er zijn, alles uit de kast haalt om de problemen op te lossen. Waarop
kan de minister afgerekend worden?Antwoord van de ministerDe minister bevestigt dat het om een ernstige
problematiek gaat en wijst erop dat hij vanaf het begin van zijn aantreden
zeer actief in gesprek geweest is, zowel met de bedrijven waarover thans gesproken
wordt als met de energie-intensieve industrie in het algemeen. Er zijn structurele
problemen op langere termijn. Destijds zijn er keuzes gemaakt gebaseerd op
goedkoop gas. Er is tot het begin van de jaren negentig een hoeveelheid gas
gereserveerd voor de energie-intensieve bedrijven, het zogenaamde potjesgas.
Daarop was zeer veel kritiek, zowel van de concurrenten binnen Nederland als
daarbuiten. Het werd als ongeoorloofde staatssteun gezien. Dat is begin jaren
negentig afgeschaft met bijzondere tarieven. Door de toevallige omstandigheid
dat begin jaren negentig de stroomprijzen zeer laag waren, zijn er langdurige
contracten afgesloten. Medio 2005 lopen die contracten af en dat is de directe
aanleiding voor de huidige problemen.De minister meent dat ontwikkelingen op de energiemarkt als geheel positief
genoemd kunnen worden. De handel op de beurzen waar de bedrijven contracten
kunnen sluiten, groeit sterk. De prijzen zijn inderdaad hoog. Dat heeft ook
te maken met de gasprijs. Op termijn wordt er gestreefd naar een betere brandstofmix
in Nederland, waarbij kolen en biomassa naast gas en duurzaamheid in bredere
zin een rol spelen. Er wordt ook gestreefd naar een actievere interconnectie
met Duitsland. Nederland heeft een relatief hoge interconnectie, maar als
gevolg van het feit dat Duitsland een overmaat aan windenergie produceert,
wordt het Nederlandse net ook gebruikt voor interconnectie met name met Frankrijk.
Ondanks 50 jaar Europese samenwerking is er namelijk nog steeds een gebrek
aan interconnectie tussen Duitsland en Frankrijk. Er wordt gestreefd naar
een Noordwest-Europese energiemarkt. Onderdeel daarvan is versterking
van de interconnectie. In Duitsland moet er meer geïnvesteerd worden
in de noord-zuidverbinding. Nu wordt er vanuit Duitsland over België
naar Nederland en vervolgens naar Frankrijk geëxporteerd. Tussen Duitsland
en Frankrijk bestaat er slechts een smalle verbinding aan de zuidkant. De
eerste resultaten van de realisatie van een grotere interconnectie zijn echter
niet voor 2007/2008 te verwachten.De Nederlandse marktprijs van kale elektriciteit verschilt met de Duitse
marktprijs. Bij de huidige notering is dat €8 à €12 per MWh.
Mei jongstleden was de prijs ongeveer gelijk en begin dit jaar was er een
soortgelijk prijsverschil. De andere kosten in Duitsland zijn veel hoger.
Er is een gebrek aan transparantie bij de transportkosten, de heffingen op
duurzame energie, de warmtekrachtkoppeling en bepaalde optionele kortingen.
Het totale beeld is echter dat deze kosten hoger zijn. De Duitse industrie
klaagt eveneens over de hoge prijs en claimt dat zij het duurste uit is. De
minister meent dat er in Duitsland geen sprake is van een overcapaciteit.
De Duitse overheid worstelt met hetzelfde probleem als Nederland en heeft
aangegeven geen directe oplossing te weten.In het allerslechtste scenario gaat het in het Noorden van Nederland mogelijk
om verlies van werkgelegenheid voor 1000 werknemers. Het betreft de bedrijven
Methanor, Aldel en Collo Sic. In Zeeland gaat het om 250 werknemers bij Alcan
Pechiney en bij Budel Zink gaat het om 200 werknemers. Als al deze energie-intensieve
bedrijven zouden verdwijnen, gaat het om ongeveer 3000 werknemers. Er wordt
naarstig gezocht naar mogelijkheden voor deze ondernemingen om te kunnen blijven
concurreren. De minister wijst op zijn gesprekken met de diverse bedrijven
en met de Europese Commissarissen voor mededinging en energie. Er is ook gesproken
met de Franse en de Spaanse directeur-generaal energie en er is contact geweest
met Duitsland.Er is ook geprobeerd om een directe aansluiting op het hoogspanningsnet
voor grootverbruikers te realiseren om een besparing van transportkosten te
bereiken. Dat is gedeeltelijk haalbaar gebleken en ook doorgevoerd.De minister heeft de indruk dat de bedrijven vooral individueel opereren
en collectief klagen. De oplossing kan niet alleen van de overheid komen.
In het Franse model is samenwerking zeer essentieel. Ook in Finland wordt
intensief samengewerkt. Het opnieuw starten en het bouwen van een kerncentrale
in Finland zijn het gevolg van intensieve samenwerking tussen particuliere
bedrijven. De overheid bouwt geen centrales meer en grijpt ook niet in in
de directe prijzen.Verder is er gekeken naar voorrangsmogelijkheden bij veiling van interconnectie.
Verder is er gekeken naar de kwestie van de preferente positie. Niet zo lang
geleden heeft het Hof van Justitie een uitspraak gedaan, waarin specifieke
regelingen voor grootgebruikers van elektriciteit als onrechtmatig zijn aangeduid.
Een preferente positie is ook niet wenselijk, want daardoor kunnen andere
gebruikers worden geschaad.Er is ook gekeken naar afschakelcontracten. Er is een tender uitgevoerd
waarbij werd ingespeeld op de flexibiliteit. Daardoor kon een win-winsituatie
worden bereikt met als doel leveringszekerheid tot stand te brengen. Een aantal
partijen heeft een contract verworven. Op bepaalde korte momenten heeft dat
resultaat voor hen opgeleverd.Er wordt onderzoek verricht naar afschakelcontracten om de capaciteit
van de interconnectie technisch te vergroten. TenneT, DTe en de organisatie
van grootverbruikers zijn nauw daarbij betrokken.Er is contact geweest met een Duitse centrale die dicht aan de Nederlandse
grens staat en niet gebruikt wordt. De vraag was, of deze verbonden kon worden
met het Nederlandse net. De VEMW hebben de contractbesprekingen beëindigd.
De minister acht deze optie echter nog steeds mogelijk en is bereid daarbij
een faciliterende rol te spelen.Teruggave van veilinggelden is niet conform de Europese spelregels en
ook niet conform de Nederlandse regels. Het is ook beleidsmatig niet gewenst,
want er wordt juist geïnvesteerd in de uitbreiding van de interconnectie,
o.a. door versterking van de kabel van Noorwegen naar Nederland. Dit is belangrijk
om de leveringszekerheid in Nederland te vergroten.Ook is gekeken naar de mogelijkheid om de transportkosten te verlagen.
Het is duidelijk dat dit leidt tot een lastenverzwaring bij het MKB en bij
de consument. Dat is in strijd met het principe van kostenveroorzaking en
verlaagt ook de transparantie.De energie-intensieve industrie ondervindt grote problemen vanwege de
gestegen energieprijzen. Daarbij speelt de discussie over een level playing
field een belangrijke rol.De minister zet zeer grote vraagtekens bij de situatie in Spanje. Daar
bestaat een speciaal tarief voor grootverbruikers zoals in Nederland in de
jaren negentig het geval was. Dat is niet conform de Europese spelregels.
De Europese Commissie zit er bovenop. De minister is absoluut niet voornemens
om in Nederland een speciaal tarief te hanteren. Dat gaat bovendien ten koste
van de kleine zakelijke afnemers en de consumenten. Een voordeel voor de een,
verstoort het voordeel voor de ander.De Franse aanpak is wél interessant. Daarbij maken vooraf gefinancierde
langetermijncontracten met producenten investeringen mogelijk in nieuwe centrales.
De tegenprestatie is directe levering uit bestaande centrales tegen een aantrekkelijke
prijs. De minister zet alles op alles om samen met de marktpartijen te bekijken
of een dergelijke constructie in Nederland haalbaar is. Iedereen moet zijn
verantwoordelijkheid nemen en waar nodig worden partijen bij elkaar gebracht.
Het onderzoek is nog niet afgerond. Er wordt naar gestreefd om dit vóór
10 oktober gereed te hebben. Mocht het eerder zijn, dan wordt de Kamer
daarvan onmiddellijk in kennis gesteld. De minister wijst erop dat de bedrijven
zelf maandenlang geen collectieve actie hebben ondernomen en dat hij onmogelijk
ijzer met handen kan breken.Succes is echter niet bij voorbaat verzekerd, want er zijn duidelijke
verschillen met de Franse situatie. De basis van de Franse constructie is
kernenergie. De prijsontwikkeling van kernenergie is redelijk stabiel. De
prijs is een factor X lager dan de gas- of de kolenprijzen. Bovendien is het
maatschappelijk niet realistisch om te veronderstellen dat een toekomstige
centrale is Nederland gebaseerd wordt op kernenergie. Het zou ook buitengewoon
ongewenst zijn als de huidige problematiek van energie-intensieve bedrijven
belast wordt met een discussie over kernenergie. Wellicht is een kolencentrale
of een centrale met biomassa haalbaar. Dat sluit aan bij de visie dat de brandstofmix
in Nederland absoluut breder moet.Daarnaast is er onduidelijkheid over de precieze rol van de banken. De
Nederlandse banken zijn in het verleden niet erg sterk geweest in industrie-investeringen.
De minister bekijkt welke mogelijkheden er zijn. Hij heeft persoonlijk met
de bedrijven om de tafel gezeten en zal dat volgende week weer doen. Tussendoor
is er dagelijks contact met de bedrijven.In 2003/2004 is mede op initiatief van de metaalbedrijven een verkenning
gehouden voor de bouw van een kolencentrale, de koalastudie. Die was redelijk
hoopgevend. In 2004 was het namelijk mogelijk om een redelijk stabiele stroomprijs
op een aantrekkelijk niveau te krijgen, ongeveer €30 à €35
per MWh. Het is niet duidelijk welke vervolgstappen de grootverbruikers hebben
gezet, maar er zijn geen contracten afgesloten. Niets houdt hen echter tegen
om vandaag nog tot de bouw van een kolencentrale te besluiten. Ook als daarbij
samenwerking met de gevestigde energiebedrijven nodig is, zijn er tal van
mogelijkheden. De energieproducenten zijn geïnteresseerd. De minister
is bereid een bemiddelende rol te spelen.Ook de minister heeft in de krant gelezen dat er gesproken wordt over
een biomassacentrale. Men zit in de onderhandelingsfase. Alle bedrijven proberen
individueel aan stroom te komen. Een enveloppe kan daaraan mogelijk bijdragen.
De minister is van mening dat het moet komen uit deonderhandelingen
tussen de gezamenlijke producenten aan de ene kant en de energie-intensieve
bedrijven aan de andere kant.Het crashteam is eind vorig jaar in het leven geroepen. Bedrijven kunnen
zich daar direct melden bij vermoedens van oneerlijke internationale concurrentie.
Dan wordt er meteen actie ondernomen. Tot nu toe is weinig concreet materiaal
aangeleverd.Het is zeker waar dat als gevolg van de liberalisering de liquiditeit
bij elektriciteit sterk verbeterd is in 2005. De suggesties van de DTe worden
geïmplementeerd.De minister stelt met nadruk dat er gewerkt moet worden aan één
Noordwest-Europese energiemarkt. Het klimaat daarvoor wordt beter. De bevindingen
van commissaris Kroes over het functioneren van de huidige energiemarkt zullen
positief zijn. De Europese Commissie ziet steeds meer in dat de Nederlandse
lijn dat er meer concurrentie moet zijn en minder oligopolie positief is.
Verder is er samenwerking nodig met België, Duitsland, Frankrijk en Luxemburg
om obstakels op de energiemarkt weg te nemen. Nederland heeft daartoe het
initiatief genomen tijdens het voorzitterschap. In juni zijn er in Luxemburg
afspraken gemaakt over een betere samenwerking. Er wordt gesproken met de
netbeheerders, de toezichthouders en de overheden. Daarbij spelen vijf elementen,
te weten interconnectie, informatie-uitwisseling, stroomlijning van wet- en
regelgeving, koppelen van markten en leveringszekerheid. De minister acht
het bemoedigend dat op de volgende bijeenkomst die voor het einde van het
jaar zal plaatsvinden, nadere resultaten gemeld kunnen worden. Bovendien is
het zeer belangrijk dat er meer gedaan wordt aan innovatie, want naast een
betere marktwerking moet er gekomen worden tot energie-efficiënte productie
en duurzaamheid. Alleen dan kan dit type industrie voor Nederland behouden
worden. Daarbij is een verbreding van de brandstofmix met bijvoorbeeld kolen
of biomassa verstandig, gegeven de afhankelijkheid van olie en gas. Zo zijn
er ook perspectieven op de afvang en opslag van CO2. Verder moeten
de productieprocessen meer energie-efficiënt gemaakt worden bijvoorbeeld
door slimme koppeling met het opwekken van energie. Er zijn middelen vrijgemaakt
voor het faciliteren hiervan. Het betreft nieuw verworven gelden via het Waddenfonds
en de Borsellegelden. Het Waddenfonds is toegevoegd aan duurzame energie en
aan het tot stand komen van een Energy Valley in het Noorden. Ook de Borsellegelden
bieden mogelijkheden om bedrijven te stimuleren, met name tot vergroting van
energie-efficiency. Er zijn plannen voor een biomassacentrale in Delfzijl.
Mogelijk wordt er een LNG-terminal aangelegd in Delfzijl door Essent en een
Amerikaanse partner. Een LNG-terminal in het Eemshavengebied is een interessante
optie en elders wordt ook gesproken over mogelijke LNG-terminals.Het debat over concrete energiebesparingsplannen die tot minder gasverbruik
leiden, wordt op 12 oktober in de Kamer voortgezet. Alle bedrijven in
het benchmarkconvenant hebben getekend.Het probleem van de hoge olieprijzen is twee weken geleden aan de orde
geweest in de vergadering van de Europese ministers van Financiën. Daarbij
is uitdrukkelijk afgesproken dat er geen steunmaatregelen komen. De minister
wijst erop dat hij al twee jaar lang in de Energie Raad pleit voor een verbetering
van het level playing field.Samenvattend merkt de minister op dat op korte termijn alles op alles
gezet moet worden om samen met de producenten, de bedrijven en de overheid
te kijken of het Franse model in Nederland kan werken. Daarnaast wordt er
vaart gemaakt met vergroting van de interconnectie en van de samenwerking
met de buurlanden. Voor de lange termijn wordt er gestreefd naar één
Noordwest-Europese energiemarkt waarin innovatie en perspectief op duurzame
economische ontwikkeling gepaard gaan met energie-efficiency en diversificatie.
Tegen die achtergrond hoopt de minister zeer dat Energy Valley van de grond
komt. Nadere gedachtewisselingDe heer Crone (PvdA) meent dat de minister
moet ophouden met verhalen over een Noordwest-Europese markt en vergroting
van interconnectiecapaciteit. Het is technisch onzinnig om stroom over een
afstand van méér dan 200 km te vervoeren. Het is economisch
niet optimaal want het kost honderden miljoenen en Nederland heeft al veel
capaciteit. Het is politiek bijna harakiri omdat weinig landen hieraan zullen
meewerken. Het is een dwaalweg. Er is maar één hoofdroute mogelijk:
iets in de buurt van het Franse model plus een actie voor voldoende capaciteit
in Nederland. Of dat nu bestaande capaciteit is waarbij de kostprijs plus
een beetje opslag de norm wordt, of een nieuwe centrale, dat is techniek.
Er wordt al twee jaar gesproken over een koalacentrale, op de Maasvlakte of
in Delfzijl. Het is aan de minister om met rugdekking van de Tweede Kamer
ervoor te zorgen dat er op 10 oktober inderdaad een resultaat wordt gepresenteerd.
De Kamer kan daarover dan op 11 oktober spreken. Er moet zekerheid komen
voor de langere termijn en een perspectief voor de overgangstermijn. Het moet
een combinatie zijn van goedkopere capaciteitsbenutting, al of niet door nieuwe
centrales. De overheid moet daarbij expliciet een rol spelen, de bedrijven
moeten over hun schaduw heen springen en de banken moeten bereid zijn te financieren.De heer Crone verzoekt de bedrijven, het Kamerdebat af te wachten voordat
er tot sluiting of ontslagen wordt overgegaan.De heer Van den Brink (LPF) stelt dat hoe
groter de problematiek van vandaag is, hoe liever mensen zich bezighouden
met toekomstbeschouwingen. Hij daagt de minister uit om nú met een
oplossing te komen! Een centrale die over drie jaar gereed is, lost de huidige
problemen niet op.Mevrouw Gerkens (SP) onderschrijft de opmerking
van de heer Crone over interconnectiecapaciteit.Nieuwe centrales bieden een gouden kans op duurzame energie, vooral biomassa.
Hier ligt ook een verantwoordelijkheid voor de energie-intensieve industrie.
De bedrijven moeten alle kansen grijpen, want zij hebben een verantwoordelijkheid
voor de economie en de werkgelegenheid.De heer Hessels (CDA) vraagt nogmaals aandacht
voor de werkgelegenheid in de energie-intensieve sector. De heer Hessels meent
dat het crash team ook zelf signalen moet oppakken. De contracten in Spanje
en Italië lopen tot 2010. Hier is sprake van concurrentievervalsing.
Wat doet de minister daaraan met zijn crashteam? En waarom willen bedrijven
wél het Duitse model terwijl dat volgens de minister niet zo geweldig
is?Welke mogelijkheden zijn er voor kolenvergassers? Is het waar dat de Flevocentrale
stil staat? Is het mogelijk om die centrale weer op te starten waardoor er
op korte termijn een oplossing kan komen?De heer Hessels is blij met de datum van 10 oktober 2005 en verwacht
dat de minister zodanig druk uitoefent op alle partijen dat er een goede oplossing
wordt bereikt. Hij verzoekt de bedrijven, geen onomkeerbare beslissingen te
nemen. Er wordt hard gewerkt aan een oplossing. De overheid zet zich volledig
daarvoor in en de Kamer staat erachter.De heer De Krom (VVD) wacht de brief van 10 oktober
met spanning af. Er zijn echter wel voorwaarden. Een bedrijfstak niet mag
worden bevoordeeld ten koste van andere, andere bedrijfstakken mogen niet
voor de kosten opdraaien en de maatregelen moeten passen binnen het regelgevend
kader van de Europese Unie. De heer De Krom is het oneens met de opmerking van de heer Crone over
de interconnectiecapaciteit. Het bedrijfsleven zelf ziet een vergroting van
interconnectiecapaciteit namelijk wél als oplossing.In Europa wordt 35% van de elektriciteit opgewekt door kernenergie:
25% in Duitsland en 75% in Frankrijk. De langetermijnafzetcontracten
in Frankrijk zijn op basis van kernenergie. Nederland doet dat niet en het
probleem blijft bestaan. De minister noemt biomassa een wezenlijke bijdrage
tot een verbreding van de brandstofmix. Dat heeft echter grote consequenties
want daarvoor moeten allerlei grondstoffen uit de hele wereld gesubsidieerd
naar Nederland gesleept worden. De heer De Krom betwijfelt of dit een haalbare
kaart is. Hij geeft de voorkeur aan schone kolentechnologie en kernenergie.
Natuurlijk staat een dergelijke centrale er morgen niet, maar een van de redenen
dat men daarin niet durft te investeren, is een gebrek aan politieke rugdekking.
Hij roept de minister op, de belemmeringen weg te nemen.De minister ziet een Noordwest-Europese energiemarkt
als de enige optie op termijn. De afnemers moeten kunnen kiezen, bijvoorbeeld
voor energie uit bruinkool. Door interconnectie kunnen de markten naar elkaar
toegroeien.Er wordt natuurlijk gekeken naar een betere concurrentieverhouding op
termijn en naar efficiencyverbreding van de brandstofmix. De optie biomassa
is inderdaad op korte termijn inderdaad duurder. Dat geldt ook voor kolenvergassing.
Maar er moet eerst een oplossing komen voor de korte termijn. De brief zal
er inderdaad zijn op 10 oktober maar daarmee is een oplossing niet gegarandeerd.
De minister wijst erop dat zijn verantwoordelijkheid niet het bouwen van een
centrale is, maar dat het wel zijn verantwoordelijkheid is om ervoor te zorgen
dat er zodanige mogelijkheden zijn dat partijen tot resultaten kunnen komen.
Er kunnen niet ongelimiteerd subsidies gegeven worden als de bedrijven zelf
niet meewerken. De minister is zeer gemotiveerd om een faciliterende rol te
spelen. Bedrijven en banken moeten echter wel meewerken. In het verleden hebben
die echter niet hard gelopen.Het crash team is er maar krijgt geen signalen. Als er concrete zaken
zijn, worden die opgepakt. Bedrijven die zich door concurrentieverstoring
aangetast voelen, moeten dat zélf melden. Het is niet de verantwoordelijkheid
van het crash team om achter ieder krachtenbericht aan te lopen.Spanje overtreedt de Europese spelregels. Spanje hanteert anno 2005 nog
door de overheid vastgestelde elektriciteitsprijzen. De grootverbruikers betalen
ongeveer €15 te weinig per MWh. De gewone gebruikers in Spanje brengen
dat op en betalen dus te veel. Dit is gemeld aan de Commissie. De Spaanse
regering wil in overleg met de Spaanse industrie de regeling tot 2010 voortzetten.
Kruissubsidiëring is echter verboden. De Commissie werkt er hard aan.Op korte termijn is een kolenvergasser geen goedkope optie en dat geldt
ook voor biomassa. De minister wil deze mogelijkheden wel openhouden voor
de langere termijn want dat is de enige weg naar duurzaamheid.Tot slot meldt de minister dat de emissiehandel de kosten van CO2-emissie in de elektriciteitsprijs internaliseert. De studie van ECN
laat zien dat elektriciteitsproducenten de kostprijs van emissierechten voor
een deel doorberekenen aan de klant. Het probleem is niet de emissiehandel,
het probleem is dat de elektriciteitscentrales de rechten voor het grootste
deel gratis krijgen. Daardoor dragen de elektriciteitsgebruikers de meeste
kosten van de emissiehandel en verdienen de elektriciteitsbedrijven eraan.
Dat laatste wordt overigens niet onderkend door de elektriciteitsbedrijven.
De minister kan daaraan voorlopig niet veel doen. De emissiehandel is pas
van start gegaan. Elektriciteitsprijzen komen door een veelvoud van factoren
tot stand. Het is zaak de gevolgen van de emissiehandel op de elektriciteitsmarkt
beter in beeld te krijgen. De DTe heeft daarin schone taak. De DTe zal ook
de ervaringen in het buitenland daarbij meenemen. De richtlijn
emissiehandel verplicht het grootste deel van de emissierechten gratis weg
te geven. Regulering van de marginale kosten in de vrije markt ligt niet voor
de hand. In 2006 wordt de hele zaak geëvalueerd. Op zeer korte termijn
kan niet gezegd worden dat dit substantieel heeft bijgedragen tot de problemen.De voorzitter herhaalt de toezegging van de
minister, de Kamer uiterlijk 10 oktober 2005 schriftelijk te informeren
over mogelijke oplossingsrichtingen voor de energie-intensieve bedrijven.
De minister zal zich tot het uiterste inspannen om de brief eerder bij de
Kamer te doen zijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1 Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD),
voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD), Slob (ChristenUnie),
Van As (LPF), Van den Brink (LPF), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Van Velzen
(SP), Algra (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA),
De Krom (VVD), Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD),
Jonker (CDA), Jungbluth (GroenLinks), Irrgang (SP).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Dittrich (D66), Örgü (VVD), De
Nerée tot Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Duyvendak
(GroenLinks), Joldersma (CDA), Van Egerschot (VVD), Van der Vlies (SGP), Varela
(LPF), Hermans (LPF), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Haan (CDA),
Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens (PvdA), Szabó (VVD), Van Dijk (CDA),
Van Gent (GroenLinks), Gerkens (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-XIII-47.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl