Vaststelling begroting provinciefonds voor het jaar 2010; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST132839B
 2009-2010
 
 32 123 C
 Vaststelling van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het
jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 Inhoudsopgave blz.
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingswetsvoorstel
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 Begrotingstoelichting
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Leeswijzer
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 Het beleid
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.1.
 
 De beleidsagenda
 
 4
 
 
 2.1.1.
 Beleidsmutaties
 5
 
 
 2.2.
 
 Het beleidsartikel
 
 5
 
 
 2.2.1.
 Algemene beleidsdoelstelling
 5
 
 
 2.2.2.
 Verantwoordelijkheid minister
 6
 
 
 2.2.3.
 Succesfactoren van beleid
 6
 
 
 2.2.4.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 6
 
 
 2.2.5.
 Operationele doelstellingen
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Het verdiepingshoofdstuk
 
 
 10
 
 
 
 3.1.
 Opbouw verplichtingen, uitgaven
en ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting
 10
 
 
 3.2.
 Integratie-uitkeringen
 13
 
 
 3.3.
 Decentralisatie-uitkeringen
 13
 
 
 3.4.
 Opbrengst lokale heffingen 2009
 14
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 Bijlagen bij de begroting
 
 
 16
 
 
 
 Bijlage 1
 Beleidsmutaties
 16
 
 
 Bijlage 2
 Moties en toezeggingen in
het vergaderjaar 2008–2009
 17
 
 
 Bijlage 3
 Lijst met afkortingen
 18
 
 
 Bijlage 4
 Lijst met belangrijke termen
en hun betekenis
 19
 
 
 
 
 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
 Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)
 De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het provinciefonds voor het jaar 2010 vast te stellen.
 
 Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten samen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2010. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2010.
 
 Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2010 vastgesteld. Het begrotingsartikel dat
in de begroting van het provinciefonds is opgenomen wordt in onderdeel B.
van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 Wetsartikel 3 (verplichtingenbedrag bedoeld in artikel
5 van de Financiële-verhoudingswet)
 Ingevolge artikel 5, eerste lid van de Financiële-verhoudingswet
juncto artikel 6, vierde lid van de Invoeringswet Financiële-verhoudingswet,
hebben de provincies gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als
verplichting voor het totaal van de algemene uitkering is opgenomen. Het in
dit wetsartikel opgenomen bedrag is niet rechtstreeks uit de begrotingsstaat
af te leiden. Het bedrag wordt nader onderbouwd in paragraaf 2.2.4. van deze
memorie.
 
 De staatsecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten
 De minister van Financiën,
 W. J. Bos
 
 B. BEGROTINGSTOELICHTING
 1. LEESWIJZER
 De provinciefondsbegroting maakt onderdeel uit van de Rijksbegroting maar
heeft daarbinnen, evenals de gemeentefondsbegroting, een eigen bijzonder karakter.
Zo kent de provinciefondsbegroting in tegenstelling tot een departementale
begroting slechts één beleidsartikel: het provinciefonds. Het
beleid dat wordt gevoerd ter realisatie van de algemene beleidsdoelstelling
is direct verbonden met dit ene beleidsartikel. Voorts zijn de fondsbeheerders
systeemverantwoordelijk voor het provinciefonds en niet voor de resultaten
die provincies met hun budget uit dit fonds realiseren. Provincies zijn, met
inachtneming van de wet- en regelgeving, autonoom in het voeren van hun beleid
bekostigd uit het provinciefonds. De begroting van het provinciefonds bevat
geen output- en/of outcomegegevens. Deze worden door de provincies in hun
begrotingen gepresenteerd.
 
 De voorliggende toelichting bij de begroting 2010 van het provinciefonds
kent de volgende indeling.
 Na dit hoofdstuk met de leeswijzer start hoofdstuk 2 met de beleidsagenda
van het provinciefonds, waarin onder meer de beleidsprioriteiten voor 2010
en de belangrijkste beleidsmutaties worden beschreven. Vervolgens wordt ingezoomd
op hét beleidsartikel: het provinciefonds. Hierin komen de met het
beleid samenhangende algemene beleidsdoelstelling en nader geoperationaliseerde
doelstellingen aan bod. Ook worden de hierbij behorende prestatie-indicatoren
behandeld. De tabel Budgettaire gevolgen van beleid geeft inzicht in de integrale
uitgaven die samenhangen met de algemene beleidsdoelstelling.
 Hoofdstuk 3 is het verdiepingshoofdstuk. In dit hoofdstuk wordt de opbouw
aangegeven van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van het provinciefonds
vanaf de stand ontwerpbegroting 2009 naar de stand ontwerpbegroting 2010.
In hoofdstuk 3 wordt ook ingegaan op de ontwikkeling van de integratie- en
decentralisatie-uitkeringen. Verder wordt in dit hoofdstuk het provinciefonds
in een breder kader geplaatst, waarbij nader wordt ingegaan op de opbrengst
van lokale heffingen. In hoofdstuk 4 treft u de bijlagen aan.
 
 Tot slot van deze leeswijzer verdienen de apparaatuitgaven enige aandacht.
De apparaatuitgaven in de zin van materiële en personele uitgaven van
de medewerkers bij de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Financiën die betrokken zijn bij het fondsbeheer, zijn niet in
de tabel Budgettaire gevolgen van beleid opgenomen. Deze kosten worden in
de respectievelijke departementale begrotingen verantwoord. Dit geldt eveneens
voor het algemene beleid inzake decentrale overheden als gemeenten en provincies,
waarbij deze uitgaven zijn terug te vinden in de begroting van het ministerie
van BZK.
 2. HET BELEID
 2.1. De beleidsagenda
 Voor burgers vormen Rijk, gemeenten en provincies één overheid.
De burger verwacht een slagvaardig openbaar bestuur. Dit vraagt om een duidelijke
taakverdeling tussen de verschillende overheden en goede interbestuurlijke
en financiële verhoudingen. Het provinciefonds voorziet provincies van
voldoende financiële middelen voor het uitvoeren van hun taken. Daarnaast
voorziet het in een dusdanige verdeling van de beschikbare financiële
middelen over provincies dat deze in staat zijn om hun inwoners een gelijkwaardig
voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lasten te kunnen leveren.
 
 Met provincies zijn voor de komende jaren afspraken gemaakt over de ontwikkeling
van het provinciefonds. De bestaande normeringssystematiek is als gevolg van
de financieel economische crisis en de daarmee samenhangende druk op de overheidsuitgaven
tijdelijk buiten werking gesteld. In plaats daarvan is er met de provincies
voor deze jaren een reeks van nominale uitkeringen voor het provinciefonds
overeengekomen. De behoedzaamheidsreserve is daarmee ook tijdelijk komen te
vervallen. Hoewel provincies door deze maatregel wellicht minder of meer ontvangen
dan wanneer de normeringssystematiek zou zijn gehandhaafd, weten zij voor
de komende jaren wel precies waar zij in financiële zin aan toe zijn.
Zekerheid in onzekere tijden dus. Tegelijkertijd is afgesproken dat medeoverheden
tijdelijk extra EMU-ruimte krijgen voor automatische stabilisatie en investeringsversnellingen.
 
 Het is alweer ruim tien jaar geleden dat het provinciefonds in zijn geheel
is doorgelicht. Op de vraag of de omvang en de verdeling van de provinciale
middelen nog voldoende aansluit bij de provinciale taken, heeft de Raad voor
financiële verhoudingen (Rfv) in 2009 een advies uitgebracht. De Rfv
constateert dat provincies in staat zijn € 597 miljoen meer te bekostigen
uit eigen middelen dan bij de bepaling van de algemene uikering uit het provinciefonds
werd verondersteld. Op basis daarvan heeft het kabinet besloten om het provinciefonds
met ingang van 2011 structureel te verlagen met € 300 miljoen. Kabinet
en IPO hebben tevens afgesproken dat op basis van het advies van de Rfv en
de contra-expertise een verdiepingsslag nodig is om tot gezamenlijk gedeelde
opvattingen te komen. De inzet van kabinet en IPO is om tot duurzame afspraken
over de financiële verhouding tussen Rijk en provincies te komen. Als
de verdiepingsslag leidt tot een andere uitkomst dan de voorgenomen verlaging
van het provinciefonds dan zal het kabinet zijn voornemen nader wegen.
 
 In 2010 zal verder worden gewerkt aan het terugdringen van het aantal
specifieke uitkeringen naar 45. Deze operatie heeft tot gevolg dat het aantal
decentralisatie-uitkeringen fors toeneemt. Het uiteindelijke streven is er
op gericht om deze middelen zoveel als mogelijk te integreren in de algemene
uitkering van het provinciefonds.
 
 Rijk en provincies hebben in 2008 een Bestuursakkoord gesloten over de
kerntaken en zichtbaarheid van provincies. Conform het coalitieakkoord vindt
er een decentralisatie van taken en bevoegdheden plaats en wordt de zelfstandigheid
van provincies met kracht bevorderd. Mede op basis van de decentralisatievoorstellen
van de Gemengde Commissie Decentralisatievoorstellen provincies
onder voorzitterschap van mevrouw Lodders-Elferich (commissie Lodders) hebben
het Rijk en de provincies afspraken gemaakt over:
 – bestuurlijke en financiële verhoudingen;
 – decentralisatie van taken en overheveling van financiële
middelen;
 – deregulering en vermindering van administratieve lasten;
 – investeringen van de provincies in de realisatie van rijksdoelen.
 
 Doel van deze afspraken is een zodanige toerusting van provincies dat
zij hun specifieke rol als middenbestuur optimaal kunnen vervullen en tegelijkertijd
maximaal bijdragen aan de nationale beleidsdoelstellingen van het kabinet.
De afspraken over decentralisatie worden geïmplementeerd. Over de voortgang
vindt regelmatig overleg plaats met VNG en IPO. Ook nieuwe beleidsvoornemens
worden steeds beoordeeld op het decentralisatiegehalte.
 2.1.1. Beleidsmutaties
 Door wijzigingen in beleid van verschillende departementen kan worden
overgegaan tot het beleggen of juist onttrekken van taken bij provincies.
Soms gaat dit gepaard met een toevoeging aan of een uitname uit het provinciefonds.
In tabel 2.1.1. worden de mutaties per uitgavencategorie weergegeven als gevolg
van de beleidsmutaties. Voor een overzicht van de beleidsmatige mutaties vanaf
ontwerpbegroting 2009 wordt verwezen naar bijlage 1. In tabel 3.1.2. wordt
van af de stand ontwerpbegroting 2009 een aansluiting gegeven naar de stand
ontwerpbegroting 2010. De weergegeven mutaties worden in de verdiepingsbijlage
(paragraaf 3) afzonderlijk toegelicht voor zover dit nog niet gebeurd is in
een eerder begrotingsstuk.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 2.1.1.Beleids mutaties (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 
 Apparaatuitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kosten Financiële-verhoudingswet
 0
 0
 0
 0
 0
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Algemene uitkering ca en de aanvullende uitkeringen
 – 3 446
 – 5 593
 – 309 749
 – 309 749
 – 309 749
 – 309 749
 
 
 2. Integratie-uitkeringen
 1
 0
 0
 0
 0
 0
 
 
 3. Decentralisatie-uitkeringen
 34 121
 9 833
 9 358
 8 123
 0
 0
 
 
 
 Totaal mutaties (inclusief meerjarige
doorwerking 1e suppletore 2009)
 
 
 30 676
 
 
 4 240
 
 
 – 300 391
 
 
 – 301 626
 
 
 – 309 749
 
 
 – 309 749
 
 
 
 
 
 2.2. Het beleidsartikel
 2.2.1. Algemene beleidsdoelstelling
 Via het provinciefonds wordt bewerkstelligd dat de provincies de juiste
middelen krijgen toebedeeld om hun taken naar behoren uit te voeren. Deze
doelstelling valt uiteen in twee onderdelen:
 1. De omvang van de middelen moet adequaat zijn;
 2. De verdeling van de middelen moet adequaat zijn.
 2.2.2. Verantwoordelijkheid minister
 De fondsbeheerders, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties –
i.c. de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties –
en de minister van Financiën, zijn verantwoordelijk voor de financiële
verhoudingen tussen Rijk, provincies en gemeenten. Zij dragen daarbij zorg
voor een adequate omvang alsmede een goede werking van de verdeelsystematiek
van het provinciefonds. De fondsbeheerders zijn niet verantwoordelijk voor
de resultaten die provincies met hun bijdrage uit dit fonds realiseren: provincies
zijn, met inachtneming van de wet- en regelgeving, autonoom in het voeren
van hun beleid bekostigd uit het provinciefonds. Ook de eigen provinciale
belastingsopbrengsten kennen deze karakteristiek.
 Dit in tegenstelling tot de overige inkomstenbronnen van provincies, specifieke
uitkeringen en heffingen en retributies. Niet alleen de bestedingsrichting,
ook de effectiviteit van de inzet van de middelen is een provinciale verantwoordelijkheid,
waarin het college van gedeputeerde staten wordt gecontroleerd door provinciale
staten.
 2.2.3. Succesfactoren van beleid
 Het feit dat de fondsbeheerders systeemverantwoordelijk zijn, neemt niet
weg dat van tijd tot tijd vragen opkomen of de provincies als collectiviteit
geen andere prioriteiten zouden moeten stellen, bijvoorbeeld ter ondersteuning
van gezamenlijk onderschreven prioriteiten van het Rijk. In een dergelijk
geval kunnen het Rijk en de provincies bestuurlijke afspraken maken over de
accenten in de bestedingsrichting van de provincies. De desbetreffende vakministers
spelen hier naast de fondsbeheerders een belangrijke rol. De uiteindelijke
verantwoordelijkheid voor resultaten blijft bij de provincies.
 2.2.4. Budgettaire gevolgen van beleid
 In onderstaande tabel worden voor zowel de verplichtingen, de uitgaven
als de ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds
weergegeven.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
2.2.1. Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 
 Verplichtingen:
 
 1 321 417
 
 1 302 485
 
 997 452
 996 217
 988 094
 988 094
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 1 328 856
 
 1 302 485
 
 997 452
 996 217
 988 094
 988 094
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatuitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kosten Financiële-verhoudingswet
 100
 
 100
 
 100
 100
 100
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Algemene uitkering ca en de aanvullende uitkeringen
 1 252 432
 
 1 250 350
 
 945 792
 945 792
 945 792
 945 792
 
 
 2. Integratie-uitkeringen
 42 203
 
 42 202
 
 42 202
 42 202
 42 202
 42 202
 
 
 3. Decentralisatie-uitkeringen
 34 121
 
 9 833
 
 9 358
 8 123
 0
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten:
 
 1 328 856
 
 1 302 485
 
 997 452
 996 217
 988 094
 988 094
 
 
 
 
 
 Normaliter is er een verschil in enig jaar tussen de verplichtingen en
de uitgaven. Dit verschil wordt veroorzaakt door de behoedzaamheidsreserve
(€ 18 152 000), die wel in de verplichtingenstand wordt
meegenomen, maar pas in het jaar na afloop van het begrotingsjaar –
doorgaans voor een deel – tot uitkering komt. De behoedzaamheidsreserve
wordt dan verrekend met de nacalculatie van de accressen. Echter, door het
tijdelijk buitenwerking stellen van de normeringssystematiek en de daarbij
behorende tijdelijke afschaffing van de behoedzaamheidsreserve (zie hiervoor
ook paragraaf 2.1) is er vanaf 2010 geen verschil tussen het verplichtingenbedrag
en het uitgavenbedrag. Beide bedragen komen voor 2010 uit op € 1 302 485 000.
Het verplichtingenbedrag voor 2010 van de algemene uitkering bedraagt € 1 250 350 000.
 
 In tegenstelling tot een departementale begroting zijn bij een fonds als
het provinciefonds de verplichtingen leidend. Dit houdt in dat zij, eenmaal
geaccordeerd, altijd geheel tot uitbetaling komen. Geld dat in enig jaar nog
niet aan provincies wordt uitgekeerd, wordt automatisch aan het volgende begrotingsjaar
toegevoegd. Zo bezien kunnen de uitgaven niet worden beïnvloed.
 Ontvangsten
 Wetsartikel 4, eerste lid van de Financiële-verhoudingswet regelt
dat bij (begrotings)wet voor ieder uitkeringsjaar een bedrag aan middelen
voor het Rijk wordt afgezonderd ten behoeve van het provinciefonds. Op grond
van het tweede lid zijn de uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Gelet hierop
is ten behoeve van de dekking van de uitgaven ten laste van het provinciefonds
een post Ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet geraamd
(zie in tabel 2.2.1. onder ontvangsten).
 
 Ter informatie geeft figuur 2.2.2. het verloop van de uitkering uit het
provinciefonds (totaal programma-uitgavenbedrag) per inwoner van 2000–2014
weer. De bedragen 2000 tot en met 2008 zijn op basis van de jaarverslagen.
De bedragen 2009 tot en met 2014 zijn op basis van de miljoenennota 2010.
 Figuur 2.2.2. Uitkering provinciefonds in € per
inwoner
 
 
 De provincies ontvangen in 2010 uit het provinciefonds € 1 302 385 000
(programma-uitgaven). Per inwoner komt de uitkering uit op een landelijk gemiddelde
van € 79 per inwoner. Ten opzichte van 2009 betekent dit een daling
van € – 2 per inwoner door voornamelijk de omvang van
het accres. De stijging in 2009 ten opzichte van 2008, de stijging in 2008
ten opzichte van 2007 en de stijging in 2007 ten opzichte van 2006 komt ook
voornamelijk door de omvang van het accres. De daling van 2004 ten opzichte
van 2003 is het gevolg van de uitname in verband met het BTW-compensatiefonds.
 2.2.5. Operationele doelstellingen
 De bijdrage van de fondsbeheerders om te komen tot het bewerkstelligen
dat de provincies via het provinciefonds de juiste middelen krijgen toebedeeld
om hun taken naar behoren uit te voeren wordt geoperationaliseerd door twee
doelstellingen:
 • De provincies via het provinciefonds voorzien van voldoende financiële
middelen voor het uitvoeren van hun taken;
 • Een verdeling van de beschikbare financiële middelen over
provincies die elk van de provincies in staat stelt om hun inwoners een gelijkwaardig
voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lastendruk te kunnen leveren.
 Operationele doelstelling 1: De provincies via het provinciefonds
voorzien van voldoende financiële middelen voor het uitvoeren van hun
taken.
 Motivering
 De omvang van het provinciefonds ontwikkelt zich normaliter volgens de
normeringssystematiek en door de toevoegingen en/of onttrekkingen aan het
fonds in verband met specifieke taakmutaties. De normeringssystematiek houdt
in dat het fonds meebeweegt met de netto gecorrigeerde rijksuitgaven, volgens
het principe: «samen de trap op, samen de trap af». Op die wijze
wordt het jaarlijkse groeipercentage (het zogenaamde accres) bepaald. Deze
systematiek werkt sinds 1995 en berust op een bestuurlijke afspraak tussen
het Rijk, de VNG en het IPO. Zoals gemeld in paragraaf 2.1 geven zwaarwegende
redenen echter aanleiding om deze systematiek tijdelijk buiten werking te
stellen. Daarnaast zijn er jaarlijks diverse specifieke taakmutaties die tot
toevoegingen en/of onttrekkingen aan het provinciefonds kunnen leiden. Het
Rijk zorgt voor de uitwerking van de afspraak door de precieze accresberekeningen
te maken en de provincies te informeren door middel van de circulaires. Daarnaast
heeft het Rijk een verantwoordelijkheid bij het bepalen van de hoogte van
specifieke uitnamen en/of toevoegingen als gevolg van taakmutaties.
 Activiteiten 2010
 Het Bestuurlijk overleg financiële verhouding (Bofv) tussen de fondsbeheerders,
de VNG en het IPO zal twee keer per jaar plaats vinden, rond het verschijnen
van de Voorjaarsnota en de Miljoenennota. Iedere partij is gerechtigd om agendapunten
in te brengen (open agenda). De deelnemers aan het overleg zijn de fondsbeheerders,
de VNG en het IPO. Indien noodzakelijk en gewenst kunnen ook andere bewindslieden
aanwezig zijn.
 
 Het kabinet zal artikel 2 van de Financiële-verhoudingswet onverkort
toepassen en naleven. De vakministers zijn primair verantwoordelijk voor het
aangeven van de kosten en bekostigingswijze van taakwijzigingen van provincies.
Daartoe treden zij tijdig in overleg met de fondsbeheerders en daarna –
conform de Code interbestuurlijke verhoudingen – met het IPO. Er zal
daarbij meer aandacht zijn voor de gevolgen van nieuw Europees beleid om met
de gemeenten en provincies te bezien of er sprake is van financiële consequenties
en op welke wijze die (kunnen) worden gedekt.
 Prestatie-indicatoren
 De vraag of de omvang van het provinciefonds als adequaat kan worden beschouwd,
wordt beantwoord in het Bestuurlijk overleg financiële verhouding (Bofv).
Volgens een in 1995 gemaakte afspraak vindt dit overleg tweemaal per jaar
plaats. Wanneer één van de partijen (Rijk of VNG/IPO) de uitkomsten
van de normeringssystematiek op enig moment onredelijk vindt, kan dit in het
Bestuurlijk overleg aan de orde worden gesteld. In dit verband moet ook «De
provinciale financiën, een interprovinciale vergelijking» worden
genoemd: de analyse van de financiële positie van de provincies.
 Operationele doelstelling 2: Een verdeling van de beschikbare
financiële middelen over provincies die elk van de provincies in staat
stelt om hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal
gelijke lasten te kunnen leveren.
 Motivering
 Het budget van de algemene uitkering van het provinciefonds wordt over
de provincies verdeeld via een verdeelsysteem van 11 verdeelmaatstaven. Het
Rijk is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en onderhouden van het systeem
van verdeelmaatstaven dat de verdeling tot stand brengt. Dit verdeelsysteem
stelt provincies in staat hun voorzieningen op een onderling gelijkwaardig
niveau te brengen tegen globaal gelijke lastendruk en rekening houdend met
de structuurkenmerken van de provincies. De provincies kunnen zelf bepalen
aan welke voorzieningen zij hun geld bij voorkeur besteden (eigen prioriteitenstelling).
Zij leggen resultaatverantwoording af aan provinciale staten. Zolang voor
een uitkeringsjaar de voor de verdeelmaatstaven noodzakelijke statistische
gegevens nog niet bekend of definitief zijn, worden de provincies bevoorschot
op basis van voorlopige cijfers. Hierbij wordt ernaar gestreefd de voorschotten
zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de algemene uitkering waarop een
provincie uiteindelijk recht heeft, zoals deze vastgesteld kan worden nadat
de statistische gegevens definitief zijn vastgesteld.
 
 Het gedurende en na afloop van het uitkeringsjaar beschikbaar komen van
bepaalde definitieve volumegegevens leidt tot bijstellingen in de bevoorschotting.
Aangezien voor het provinciefonds de verplichtingen leidend zijn, zullen deze
altijd tot uitkering komen.
 Voor de bevoorschotting van de integratie- en decentralisatie-uitkeringen
geldt eveneens dat ernaar gestreefd wordt deze zo goed mogelijk te laten aansluiten
bij de integratie- en decentralisatie-uitkeringen waarop een provincie uiteindelijk
recht heeft.
 Prestatie-indicator
 Zie hiervoor bij «Prestatie-indicatoren» bij «Operationele
doelstelling 1».
 3. HET VERDIEPINGSHOOFDSTUK
 In paragraaf 3.1. wordt de opbouw van de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
vanaf de stand ontwerpbegroting provinciefonds 2009 naar de stand van de voorliggende
ontwerpbegroting 2010 beschreven. De mutaties die hierin worden genoemd die
betrekking hebben op de 1e suppletore begroting 2009 (Kamerstukken II, vergaderjaar
2008–2009, 31 965 C, nr. 1) kunt u in genoemde begrotingsstukken
terugvinden. De nieuwe mutaties worden toegelicht.
 In paragraaf 3.2. wordt een overzicht van de integratie-uitkeringen gegeven
en in 3.3 van de decentralisatie-uitkeringen. In 3.4. wordt ingegaan op de
opbrengst van lokale heffingen in 2009.
 3.1. Opbouw verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
vanaf de vorige ontwerpbegroting
 Verplichtingen
 Onderstaande tabel geeft de opbouw aan van de verplichtingen van het provinciefonds
vanaf de stand ontwerpbegroting 2009 naar de stand ontwerpbegroting 2010.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
3.1.1. Opbouw verplichtingen provinciefonds (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2009
 
 1 316 332
 
 1 316 397
 
 1 315 995
 1 315 995
 1 315 995
 1 315 995
 
 
 Nota van wijziging (Kamerstukken II 2008–2009, 31 700
C, nr. 6)
 1 000
 
 300
 
 0
 0
 0
 0
 
 
 Mutaties 1e suppletore begroting 2009
 – 29 351
 
 – 39 351
 
 –
39 351
 – 39 351
 – 39 351
 – 39 351
 
 
 
 Stand 1e suppletore begroting 2009
 
 1 287 981
 
 1 277 346
 
 1 276 644
 1 276 644
 1 276 644
 1 276 644
 
 
 Nieuwe mutaties
 33 436
 
 25 139
 
 – 279 192
 – 280 427
 – 288 550
 – 288 550
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2009
 
 1 321 417
 
 1 302 485
 
 997 452
 996 217
 988 094
 988 094
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag kosten Financiële-verhoudingswet
 
 100
 
 100
 
 100
 100
 100
 100
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag algemene uitkering
 
 1 244 993
 
 1 250 350
 
 945 792
 945 792
 945 792
 945 792
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag integratie-uitkeringen
 
 42 203
 
 42 202
 
 42 202
 42 202
 42 202
 42 202
 
 
 
 Waarvan verplichtingenbedrag decentralisatie-uitkeringen
 
 34 121
 
 9 833
 
 9 358
 8 123
 0
 0
 
 
 
 
 Uitgaven
 Onderstaande tabel geeft de opbouw aan van de uitgaven van het provinciefonds
vanaf de stand ontwerpbegroting 2009 naar de stand ontwerpbegroting 2010.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
3.1.2. Opbouw uitgaven provinciefonds (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2009
 
 1 298 180
 
 1 298 245
 
 1 297 843
 1 297 843
 1 297 843
 1 297 843
 
 
 Nota van wijziging (Kamerstukken II 2008–2009, 31 700
C, nr. 6)
 1 000
 
 300
 
 0
 0
 0
 0
 
 
 Mutaties 1e suppletore begroting 2009
 – 3 760
 
 – 21 199
 
 –
21 199
 – 21 199
 – 21 199
 – 21 199
 
 
 
 Stand 1e suppletore begroting 2009
 
 1 295 420
 
 1 277 346
 
 1 276 644
 1 276 644
 1 276 644
 1 276 644
 
 
 Mutaties nog niet eerder opgenomen in een begrotingsstuk:
 
 
 
 
 
 
 
 
 1a) Accres tranche 2010
 
 
 6 177
 
 6 177
 6 177
 6 177
 6 177
 
 
 1b) Incidentele bijdrage 2010
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 1c) Accres tranche 2011
 
 
 6 207
 6 207
 6 207
 6 207
 
 
 2) Verlaging naar aanleiding advies Rfv
 
 
 -
300 000
 – 300 000
 – 300 000
 – 300 000
 
 
 3) Financiering basisregistratie adressen, gebouwen en topografie
 – 810
 
 – 871
 
 – 934
 – 934
 – 934
 – 934
 
 
 4) Regeling cultuurparticipatie (decentralisatie-uitkering)
 8 123
 
 8 123
 
 8 123
 8 123
 
 
 
 
 5) Uitstel Wet Electronische Bekendmaking
 125
 
 
 
 
 
 
 
 6) Stimulering lokaal klimaatbeleid (SLOK) (decentralisatie-uitkering)
 1 755
 
 1 710
 
 1 235
 
 
 
 
 
 7) Herstructurering bedrijventerreinen project Moerdijk
(decentralisatie-uitkering)
 24 243
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal nieuwe mutaties
 
 33 436
 
 25 139
 
 – 279 192
 – 280 427
 – 288 550
 – 288 550
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2010
 
 1 328 856
 
 1 302 485
 
 997 452
 996 217
 988 094
 988 094
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag kosten Financiële-verhoudingswet
 
 100
 100
 100
 100
 100
 100
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag algemene uitkering
 
 1 252 432
 1 250 350
 945 792
 945 792
 945 792
 945 792
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag integratie-uitkeringen
 
 42 203
 42 202
 42 202
 42 202
 42 202
 42 202
 
 
 
 Waarvan uitgavenbedrag decentralisatie-uitkeringen
 
 34 121
 9 833
 9 358
 8 123
 0
 0
 
 
 
 
 Toelichting op de nieuwe mutaties
 1) Accres 2010, incidentele bijdrage 2010 en accres 2011
 Dit betreft de afspraken met IPO en VNG over het niet hanteren van de
bestaande normeringssystematiek. De financiële gevolgen zijn vanaf 2010:
 • Voor de jaren 2010 en 2011 wordt het reële accres op 0%
gesteld, de bijbehorende nominale accressen bedragen respectievelijk € 6,177
miljoen en € 6,207 miljoen. Het nominale accres voor de jaren 2010–2011
ligt daarmee vast.
 • Er wordt voor de periode 2009–2011 niet meer gewerkt met
een behoedzaamheidsreserve en er zal over 2009–2011 geen nacalculatie
plaatsvinden.
 • Provincies ontvangen een incidentele bijdrage van € 10
miljoen in 2010
 2) Verlaging naar aanleiding advies Rfv
 Op 19 maart 2009 heeft de Raad voor Financiële Verhoudingen zijn
advies «Naar een herijking van de financiële verhouding tussen
Rijk en provincies» uitgebracht. In zijn advies constateert de Raad
dat provincies in staat blijken te zijn om van hun takenpakket uit eigen middelen € 597
miljoen meer te bekostigen dan tot nu toe bij de bepaling van
de algemene uitkering uit het provinciefonds wordt verondersteld. Het kabinet
acht het verantwoord om mede op basis van dit advies het provinciefonds met
ingang van 2011 structureel met € 300 miljoen te verlagen.
 3) Financiering basisregistratie adressen, gebouwen en
topografie
 Gezien het rijksbrede belang en het verplichte gebruik van de basisregistratie
topografie is in het kader van de begrotingsbesluitvorming dit jaar binnen
het kabinet afgesproken de exploitatie van deze basisregistratie budgetgefinancierd
te maken. De bijdragen zijn gebaseerd op een verdeelsleutel. Uitgangspunt
daarbij is dat iedere overheidslaag (departementen, provincies, gemeenten
en waterschappen) een bijdrage levert gebaseerd op beleidsbelang en verwacht
gebruik en deze bijdrage structureel ter beschikking stelt. Voor provincies
betekent dit een uitname uit het provinciefonds van € 0,810 miljoen
in 2009, van € 0,871 miljoen in 2010 en vanaf 2011 structureel € 0,934
miljoen.
 4) Regeling Cultuurparticipatie (decentralisatie-uitkering)
 Het Actieplan Cultuurbereik is met ingang van 2009 beëindigd. Daarvoor
in de plaats komt de Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten
2009–2012. Hierover zijn op 2 april 2008 bestuurlijke afspraken gemaakt
tussen de minister van OCW, het IPO en de VNG. De regeling is bedoeld voor
de provincies en voor de 35 gemeenten die per 1 januari 2007 meer dan 90 000
inwoners hebben en/of cultuurconvenantgemeente zijn. Zij komen in aanmerking
voor een bijdrage van € 1,13 (voor de G4, Arnhem, Eindhoven, Enschede,
Groningen en Maastricht) dan wel € 0,79 per inwoner (voor de overige
gemeenten en voor de provincies). De regeling wordt uitgevoerd door het Fonds
voor Cultuurparticipatie (FCP). De missie van dit fonds is dat iedere Nederlander,
te beginnen met jongeren, in aanraking komt met een cultuurdiscipline, zodat
een culturele loopbaan mogelijk wordt. De centrale doelen die de missie ondersteunen,
zijn dat meer mensen meedoen aan cultuur en dat er betere faciliteiten en
ondersteuning voor hen beschikbaar komen. Om deze doelstellingen te realiseren,
zijn er drie programmalijnen bepaald, te weten: amateurkunst, cultuureducatie
en volkscultuur en drie doorsnijdende thema’s: diversiteit, vernieuwing
en verankering.
 5) Uitstel Wet Electronische Bekendmaking
 In het wetsontwerp Elektronische Bekendmaking, dat op 25 november 2008
door de Eerste Kamer is aanvaard, wordt onder meer geregeld dat de Staatscourant
in de toekomst in elektronische vorm wordt uitgegeven. Daarbij is berekend
dat bij de gemeenten en provincies ca. € 5,2 miljoen aan advertentiekosten
zal worden bespaard. Uitgaande van inwerkingtreding van de wet per 1 januari
2009 is een deel daarvan, namelijk € 0,6 miljoen (gemeentefonds € 0,35
miljoen en provinciefonds € 0,25 miljoen) vanaf 2009 uitgenomen
t.b.v. de kosten die gemoeid zijn met de elektronische bekendmaking van publicaties
van gemeenten en provincies in de Staatscourant. Aangezien inwerkingtreding
van de wet is uitgesteld van 1 januari naar 1 juli 2009, dient de uitname
in 2009 te worden verminderd (gemeentefonds € 175 000 en provinciefonds € 125 000).
 6) Stimulering lokaal klimaatbeleid (SLOK) (decentralisatie-uitkering)
 De minister van VROM heeft in totaal voor de periode 2009 tot en met 2011 € 4,7
miljoen beschikbaar gesteld in het kader van structurele initiatieven voor
duurzame en efficiënte energievoorziening en de reductie van broeikasgassen.
De bedragen worden uitgekeerd op basis van een aanvraagprocedure. Voor 2010
is € 1,7 miljoen begroot.
 7) Herstructurering bedrijventerreinen project Moerdijk
(decentralisatie-uitkering)
 De Minister van Economische Zaken en de Minister van VROM hebben met de
provincie Noord-Brabant een overeenkomst gesloten met betrekking tot de brede
gebiedsontwikkeling Moerdijk. De doelstelling is ten eerste het creëren
van ruimte voor economie door optimaal gebruik te maken van het bestaande
industriegebied en door het realiseren van het Logistiek Park Moerdijk. Ten
tweede het verberen van de kwaliteit van de leefomgeving op andere locaties
binnen de gemeente Moerdijk, door met name in te zetten op versterking van
de leefbaarheid, het milieu en de ruimtelijke kwaliteit. Voor 2009 wordt daarvoor € 24,2
miljoen als decentralisatie-uitkering in het provinciefonds gestort.
 3.2. Integratie-uitkeringen
 Als een toevoeging aan de algemene uitkering van het provinciefonds in één
keer bezwaarlijk is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten wordt normaliter
gesproken een integratie-uitkering toegepast. De integratie-uitkering voorziet
dan in een geleidelijke overgang van specifieke uitkering of eigen inkomsten
naar de algemene uitkering.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
3.2.1. Overzicht integratie-uitkeringen provinciefonds (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 Ontwerpbegroting 2009:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rivierdijkversterking / hoofdwaterkering
 42 202
 
 42 202
 
 42 202
 42 202
 42 202
 42 202
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2009
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 
 1e suppletore begroting 2009:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop integratie-uitkeringen 2008
 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletore begroting 2009
 
 
 42 203
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2010
 
 
 42 203
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 42 202
 
 
 
 
 
 3.3. Decentralisatie-uitkeringen
 Met ingang van de begroting 2009 bestaat binnen het provinciefonds naast
de algemene uitkering en de integratie-uitkering ook de decentralisatie-uitkering.
Deze nieuwe uitkering is noodzakelijk om de kabinetsdoelstelling om het aantal
specifieke uitkeringen te verminderen te realiseren. De verdeling van de decentralisatie-uitkering
volgt evenmin als de integratie-uitkering de regels van de verdeling van de
algemene uitkering van het provinciefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering,
waar de termijn van overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat,
ontbreekt bij de decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Dat maakt
de uitkering geschikt voor de overheveling van specifieke uitkeringen, ook
als die termijn nog niet bekend is. Ook maakt het de uitkering geschikt voor
middelen die slechts tijdelijk beschikbaar zijn. In tabel 3.3.1. is een overzicht
opgenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
3.3.1. Overzicht decentralisatie-uitkeringen provinciefonds (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 Ontwerpbegroting 2009:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2009
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 1e suppletore begroting 2009:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletore begroting 2009
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 Nog niet eerder opgenomen in een begroting:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regeling cultuurparticipatie
 8 123
 
 8 123
 
 8 123
 8 123
 
 
 
 
 Stimulering lokaal klimaatbeleid (SLOK)
 1 755
 
 1 710
 
 1 235
 
 
 
 
 
 Herstructurering bedrijventerreinen project Moerdijk
 24 243
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2010
 
 
 34 121
 
 
 9 833
 
 
 9 358
 
 
 8 123
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 In artikel 13 lid 5 van de Fvw wordt bepaald dat jaarlijks, in overleg
met de ministers die het aangaat, wordt bezien of een decentralisatie-uitkering
kan worden gewijzigd in een integratie-uitkering of een algemene uitkering.
In de toelichting op de begrotingen van het provinciefonds en van het gemeentefonds
wordt hiervan verslag gedaan. Van de nog niet eerder in een begroting opgenomen
decentralisatie-uitkeringen wordt bij begroting 2011 bezien of ze kunnen worden
omgezet naar integratie-uitkering of algemene uitkering.
 3.4. Opbrengst lokale heffingen 2009
 Provinciale opcenten op de motorrijtuigenbelasting (MRB) mogen door provincies
worden geheven op basis van artikel 222 Provinciewet. De opcenten worden geheven
bovenop het rijkstarief van de motorrijtuigenbelasting. De hoogte van de provinciale
opcenten is wettelijk gemaximeerd. De vaststelling van de opcenten geschiedt
door Provinciale Staten. Omdat het een algemene belasting betreft komt de
opbrengst toe aan de algemene middelen van de provincie.
 
 Voor de periode vanaf 1 april 2009 tot en met 31 maart 2010 mag het aantal
opcenten ten hoogste 111,9 procent bedragen. Geen enkele provincie heft het
maximum aantal opcenten daar de opcenten variëren van 67,9 tot 95,0.
In vergelijking met 2008 is de opbrengst in 2009 met € 127 miljoen
gestegen tot € 1,369 miljard. Dit is een stijging van 10,2 procent.
Daarbij wordt aangetekend dat ook als de opcenten door provincies zelf niet
of weinig worden verhoogd, de opbrengst aan provinciale opcenten toch stijgt
in verband met de volumeontwikkeling (inclusief zwaarte) van het gemotoriseerde
verkeer.
 Voor de periode van 1 april 2010 tot en met 31 maart 2011 is het aantal
te heffen opcenten wettelijk gemaximeerd op 116,7 procent. In het op 15 april
2009 met medeoverheden, waaronder de provincies gesloten aanvullende beleidsakkoord
is wel afgesproken dat medeoverheden zullen inzetten op vermijding van een
stijging van lokale belastingen in 2009 en 2010.
 
 De ontwikkeling van de opbrengst van de opcenten op de motorrijtuigenbelasting
wordt weergegeven in tabel 3.4.1.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel
3.4.1. Opbrengsten provinciale opcenten MRB (in mln. euro’s)
 
 
 
 
 
 
 2006
 2007
 2008
 2009*
 2008–2009
 
 
 Provinciale opcenten MRB
 1 119
 1 138
 1 242
 1 369
 10,2%
 
 
 
 
 Bron: Belastingdienst* Voorlopig
 
 4. BIJLAGEN BIJ DE BEGROTING
 BIJLAGE 1:
 
 BELEIDSMUTATIES
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsmutaties
(x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 2010
 
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 Nota van wijziging (Kamerstukken II 2008–2009, 31 700
C, nr. 6)
 1 000
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 Structurele doorwerking nacalculatie accres 2008
 – 10 713
 – 10 713
 – 10 713
 – 10 713
 – 10 713
 – 10 713
 
 
 Uitkering behoedzaamheidsreserve 2008/ nacalculatie accres 2008
 7 439
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstelling accres 2009
 – 29 455
 – 29 455
 – 29 455
 – 29 455
 – 29 455
 –
29 455
 
 
 Afschaffen Behoedzaamheidsreserve
 18 152
 18 152
 18 152
 18 152
 18 152
 18 152
 
 
 Incidentele bijdrage 2009
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop algemene uitkering 2008
 – 1
 
 
 
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop integratie-uitkeringen 2008
 1
 
 
 
 
 
 
 
 Regionale steunfunctie monumentenzorg en archeologie
 817
 817
 817
 817
 817
 817
 
 
 Accres tranche 2010
 
 
 6 177
 
 6 177
 6 177
 6 177
 6 177
 
 
 Incidentele bijdrage 2010
 
 
 10 000
 
 
 
 
 
 
 
 Accres tranche 2011
 
 
 6 207
 6 207
 6 207
 6 207
 
 
 Verlaging naar aanleiding advies Rfv
 
 
 – 300 000
 – 300 000
 – 300 000
 – 300 000
 
 
 Financiering basisregistratie adressen, gebouwen en topografie
 – 810
 
 – 871
 
 –
934
 – 934
 –
934
 – 934
 
 
 Regeling cultuurparticipatie (decentralisatie-uitkering)
 8 123
 
 8 123
 
 8 123
 8 123
 
 
 
 
 Uitstel Wet Electronische Bekendmaking
 125
 
 
 
 
 
 
 
 Stimulering lokaal klimaatbeleid (SLOK) (decentralisatie-uitkering)
 1 755
 
 1 710
 
 1 235
 
 
 
 
 
 Herstructurering bedrijventerreinen project Moerdijk
(decentralisatie-uitkering)
 24 243
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties (inclusief meerjarige
doorwerking 1e suppletore 2009)
 
 
 30 676
 
 
 4 240
 
 
 – 300 391
 
 
 – 301 626
 
 
 – 309 749
 
 
 – 309 749
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE 2:
 
 MOTIES EN TOEZEGGINGEN VERGADERJAAR 2008–2009
 
 A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties
 Onderdeel A.1 Afgedaan
 Niet van toepassing
 Onderdeel A.2 In behandeling
 Geen
 B. Door de bewindspersonen gedane toezeggingen
 Onderdeel B.1 Afgedaan
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
van de toezegging
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 De staatssecretaris van BZK zal de Tweede Kamer informeren
over haar standpunt met betrekking tot de pm-ramingen voor de acressen in
de jaren 2012 en verder voor het gemeentefonds en provinciefonds zolas opgenomen
in de meicirculaire gemeentefonds 2009 en junicirculaire provinciefonds 2009
 Verslag AO over Financiële positie
van de decentrale overheden d.d. 30 juni 2009
 De staatssecretaris van BZK heeft de Tweede Kamer per brief van 6 juli 2009
met kenmerk 2009–0 000 367 202 geïnformeerd over
haar standpunt (Kamerstuk 2008–2009, 31 700 B, nr. 19, Tweede Kamer)
 
 
 
 
 Onderdeel B.2 In behandeling
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
van de toezegging
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 De staatssecretaris van BZK heeft de Tweede Kamer
toegezegd met een standpunt te komen over de omvang van het provinciefonds
die past binnen duurzame financiële verhoudingen tussen Rijk en provincies.
Uitgangspunt hiervoor is een verdiepingsslag waarin het Rfv-rapport over de
financiële verhouding Rijk-provincies en de contra-expertise uitgevoerd
in opdracht van het IPO (het rapport van de commissie Boorsma) worden vergeleken.
 Verslag AO over Financiële positie
van de decentrale overheden d.d. 30 juni 2009
 De tweede Kamer kan het standpunt rond de jaarwisseling 2009–2010 verwachten.
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE 3:
 LIJST MET AFKORTINGEN
 
 
 
 
 
 
 AMvB
 Algemene maatregel
van bestuur
 
 
 BBV
 Besluit Begroting
en Verantwoording gemeenten en provincies
 
 
 BCF
 BTW-compensatiefonds
 
 
 BDUR
 Besluit doeluitkering
rampen en zware ongevallen
 
 
 Bofv
 Bestuurlijk overleg
financiële verhouding
 
 
 CBS
 Centraal Bureau voor
de statistiek
 
 
 EMU
 Economische en Monetaire
Unie
 
 
 FOG
 Financieel Overzicht
Gemeenten
 
 
 FOP
 Financieel Overzicht
Provincies
 
 
 Fvw
 Financiële-verhoudingswet
 
 
 GF
 Gemeentefonds
 
 
 IPO
 Interprovinciaal Overleg
 
 
 MILH
 Monitor Inkomsten
Lokale Heffingen
 
 
 OEM
 Overige Eigen Middelen
 
 
 OSU
 Onderhoudsrapportage
Specifieke Uitkeringen
 
 
 OZB
 Onroerende-zaakbelastingen
 
 
 PF
 Provinciefonds
 
 
 POR
 Periodiek Onderhoudsrapport
 
 
 UvW
 Unie van Waterschappen
 
 
 VNG
 Vereniging Nederlandse
Gemeenten
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE 4:
 
 LIJST VAN DE BELANGRIJKE TERMEN EN HUN BETEKENIS
 
 
 
 
 
 
 
 Accres
 Bedrag waarmee
het beschikbare bedrag van het provinciefonds jaarlijks wordt aangepast, gebaseerd
op een bestuurlijk overeengekomen normeringsystematiek (zie ook normeringsystematiek).
 
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering uit het provinciefonds
 Uitkering aan alle provincies die ten goede komt aan de
algemene middelen.
 
 
 
 
 
 
 Behoedzaamheidreserve
 Gedeelte van de algemene uitkering (€ 18 152 000 per jaar)
dat niet aan de provincies wordt uitgekeerd, maar als reservering apart wordt
gehouden. Eventuele fluctuaties in de hoogte van de algemene uitkering uit
hoofde van de normeringsystematiek worden na afloop van het begrotingsjaar
verrekend met de behoedzaamheidreserve. Indien er achteraf voldoende ruimte
is om de behoedzaamheidreserve uit te keren, dan gebeurt dit ook. Het kan
echter ook gebeuren dat de behoedzaamheidreserve slechts ten dele of helemaal
niet wordt uitgekeerd.
 
 
 
 
 
 
 Cluster
 Samenhangend geheel
van beleidsterreinen uit oogpunt van kostenoriëntatie en verdeling.
 
 
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkering uit het provinciefonds
 Sinds 2008 bestaat binnen het provinciefonds naast
de algemene uitkering (zie algemene uitkering uit het provinciefonds) en de
integratie-uitkering (zie integratie-uitkering uit het provinciefonds) ook
de decentralisatie-uitkering. De verdeling van de decentralisatie-uitkering
volgt evenmin als de integratie-uitkering de regels van de verdeling van de
algemene uitkering van het provinciefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering,
waar de termijn van overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat,
ontbreekt bij de decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Dat maakt
de uitkering geschikt voor de overheveling van specifieke uitkeringen, ook
als die termijn nog niet bekend is. Ook maakt het de uitkering geschikt voor
middelen die slechts tijdelijk beschikbaar zijn.
 
 
 
 
 
 
 Financiële-verhoudingswet (Fvw)
 Wet waarin is vastgelegd dat er een gemeentefonds en provinciefonds
is. De wet regelt daarnaast globaal de wijze van verdeling van het provinciefonds.
Sinds 1 januari 1998 maakt de regeling voor het provinciefonds onderdeel uit
van de Financiële-verhoudingswet.
 
 
 
 
 
 
 Integratie-uitkering uit het provinciefonds
 Uitkering die wordt toegepast als overheveling van een
specifieke uitkering of eigen middelen naar de algemene uitkering bezwaarlijk
is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet
dan in een geleidelijke overgang naar de algemene uitkering.
 
 
 
 
 
 
 Normeringsystematiek
 Bepaling van het accres van het provinciefonds op basis van een norm. De norm
is de jaarlijkse procentuele ontwikkeling van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven.
De netto gecorrigeerde rijksuitgaven zijn de bruto-rijksuitgaven minus de
niet-belastingontvangsten van het Rijk gecorrigeerd voor onder meer de uitgaven
voor ontwikkelingssamenwerking, de Europese Unie, het gemeentefonds en het
provinciefonds. Als de netto gecorrigeerde rijksuitgaven stijgen (dalen),
nemen het gemeentefonds en het provinciefonds met hetzelfde percentage toe
(af). Deze systematiek staat ook wel bekend onder het principe van «samen
de trap op en samen de trap af».
 
 
 
 
 
 
 Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv)
 Adviesorgaan op het terrein van de gemeentelijke en provinciale
financiën.
 
 
 Uitkeringsbasis
 De uitkeringsbasis
wordt berekend door de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van een set
van verdeelmaatstaven met de bijbehorende gewichten (bedragen per eenheid).
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsfactor
 Via de
normeringsystematiek wordt jaarlijks de omvang van het provinciefonds bepaald
(voeding). De uitkeringsfactor is de verhouding tussen de voeding en de totale
landelijke uitkeringsbasis. De uitkeringsfactor wordt afgerond op 3 decimalen
achter de komma. Het derde decimaal achter de komma wordt ook wel een «punt»
uitkeringsfactor genoemd. Als de uitkeringsfactor bijvoorbeeld stijgt van
1,253 naar 1,265 is dit een stijging van 12 punten.
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsjaar
 Het kalenderjaar
waarover het recht op uitkering ontstaat.
 
 
 
 
 
 
 Verdeelmaatstaf
 Maatstaf
ter verdeling van de algemene uitkering die verband houdt met de provinciale
behoefte aan algemene middelen.
 
 
 
 
 
 
 Verdeelreserve
 Gedeelte
van de algemene uitkering dat niet aan de provincies wordt uitgekeerd, maar
als reservering apart wordt gehouden. De verdeelreserve dient om onverwachte
effecten bij de meting van maatstaven op te vangen. Op het moment dat maatstaven
definitief zijn of geen onverwachte ontwikkelingen meer kunnen doormaken wordt
de verdeelreserve verrekend.