Preventiebeleid voor de volksgezondheid; Brief minister met de kabinetsvisie op gezondheid en preventie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22894, nr. 134

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

22894 nr. 134

24-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Het belang van en betrokkenheid bij preventie2. Hoe gezond zijn we?InternationaalNationaal3. Maatschappelijke noodzaak voor preventieGezondheidsschade in relatie tot maatschappelijke schadeJong geleerd is oud gedaanChronische ziekten domineren de zorgvraag en de zorguitgavenTrendmatige uitgavenstijging voor een aantal veelvoorkomende
chronische aandoeningenWaarom de gezondheidssituatie nu verbeteren?4. Recente adviezen en rapporten4.1 IBO rapportage «gezond gedrag bevorderd»,
juli 20074.2 CVZ advies «van preventie verzekerd»,
juli 2007 en reactie op motie-Van der Veen. januari 20074.3 RVZ standpunt over publieke gezondheid, oktober
20064.4 KNMG preventievisie, juni 20075. Visie op gezondheid en preventie6. Concrete maatregelen en toezeggingen beleid gezondheid
en preventie6.1 De beleidslijn: koesteren en innoveren6.2 De beleidslijn: Samenhangend en integraal gezondheidsbeleid6.3 De beleidslijn: Verbinden van preventie en zorg6.4 De beleidslijn: Bestuurlijke omgeving: verbinden,
samenwerken en vernieuwen7. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 22894, nr. 134 b6Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 134 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 134 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 134 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 134 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 22894, nr. 134 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 894Preventiebeleid voor de volksgezondheidnr. 134BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 september 2007Hierbij stuur ik u mede namens de minister voor Jeugd en Gezin en de staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de kabinetsvisie op gezondheid
en preventie1.In de afgelopen 10 maanden is een aantal belangrijke adviezen en rapporten
over preventie verschenen. Mede naar aanleiding van deze rapporten en een
eerdere toezegging aan uw kamer geef ik in deze brief het kader voor het beleid
ten aanzien van gezondheid en preventie. Tevens is deze brief een reactie
van het kabinet op deze adviezen en rapporten. Dat zijn tevens de bijlagen
2 tot en met 5:11. de rapportage van het interdepartementale beleidsonderzoek (IBO) «gezond
gedrag bevorderd», juli 2007;2. het rapport van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) «van
preventie verzekerd», juli 2007;3. het rapport van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) betreffende
de publieke gezondheid, oktober 2006 en4. de visie van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering
der Geneeskunst (KNMG), juni 2007.In deze brief schets ik de hoofdlijnen van mijn beleid en in bijlage 1
treft u mijn uitgewerkte visie aan. Daarmee zet ik de agenda voor het gezondheidsbeleid
voor de komende jaren. Het kabinet realiseert zich dat gezondheid en preventie
een complex geheel is. Er zijn veel gegevens over de staat van de volksgezondheid,
ziekte en sterfte, mede in relatie tot gedrag en medische interventies. Er
is veel beschikbaar in wetenschap en onderzoek over achtergronden van ziekte:
gedrag, natuurlijke, humane en genetische milieu-invloeden. Naast ongezondheid
die iemand kan overkomen, weten we ook steeds meer dat gezondheid voor een
niet onbelangrijk deel door gedrag en leefstijl bepaald kan worden. Tegelijkertijd
moge het duidelijk zijn dat er ook veel onbekend is en dat niet alle analyses
voor honderd procent sluitend zijn of op volledige consensus kunnen rekenen
van wetenschap en politiek. Dat mag de regering echter niet weerhouden binnen deze kaders van zekerheden en onzekerheden een visie neer te
leggen. In bijlage 1 is daarom de visie verder uitgewerkt.In deze brief, die tevens een reactie is op genoemde rapporten en adviezen
gaan wij kort in op enkele hoofdlijnen uit de kadervisie gezondheid en preventie
van het kabinet voor de komende jaren. Deze kaderbrief is tevens mijn reactie
op de motie-Van de Veen1 c.s. waar wij in bijlage
6 uitvoeriger reageren2. En ik doe hiermee gestand
aan mijn toezegging in het Algemeen Overleg van 15 maart 2007 om in mijn
brief een aparte passage over de factor arbeid op te nemen3.Naast het agenderende karakter van deze brief, besluit ik deze brief met
concreet te nemen maatregelen in dit parlementaire jaar. Deze voorgenomen
maatregelen passen volledig binnen de beleidslijnen zoals die in de visie
zijn uitgewerkt. Tevens geef ik aan op welke (deel)terreinen de minister voor
Jeugd en Gezin, de staatssecretaris VWS en ikzelf nog met nader beleid ten
aanzien van gezondheid en preventie komen.1. Het belang van en betrokkenheid bij preventieVoor het opstellen van mijn visie heb ik, naast bovengenoemde 4 publicaties,
dankbaar gebruik gemaakt van de aanbevelingen en diverse adviezen van onder
andere de Gezondheidsraad, de Nederlandse Public Health Federatie, het Sociaal
Cultureel Planbureau, het Public Health Forum, van mijn collega-ministers
en diverse deskundigen. In de Volksgezondheid Toekomst Verkenningen (VTV)
2006 zijn veel gegevens bijeengebracht over de staat van de gezondheidszorg
en met name de publieke gezondheid. Kortheidshalve verwijs ik naar deze eerder
aan U toegezonden VTV 2006 publicatie4.Bij de inventarisatie bleek dat er veel betrokkenheid en enthousiasme
is om een bijdrage te leveren aan preventie en mensen in staat te stellen
langer gezond te leven. Dit gevoel voor urgentie sluit aan bij het coalitieakkoord
en beleidsprogramma van het kabinet waarin deze beleidsvisie op preventie
in het vooruitzicht is gesteld.Het kabinet zal voor de uitvoering van deze kadervisie de steun van veel
partijen nodig hebben. In eerste instantie van de burger zelf. Burgers zijn
zelf verantwoordelijk voor hun gedrag ten aanzien van gezondheid. De rol van
de overheid bestaat er uit de juiste randvoorwaarden te creëren zodat
de burger die verantwoordelijkheid ook kan nemen. Daar waar nodig en budgettair
mogelijk neemt het kabinet zijn verantwoordelijkheid door komende aanpassing
van regelgeving (zoals het rookverbod in de horeca) of subsidiëring (zoals
pilots op het terrein van bewegen op recept). Maar het wil ook een groot beroep
doen op onder andere gemeenten, het bedrijfsleven, zorgverzekeraars, patiëntenorganisaties,
scholen en zorgaanbieders om hun bijdrage te leveren en intensiever te gaan
samenwerken. Zij hebben vanuit hun eigen invalshoeken belang bij vitale burgers,
bij gezonde werknemers die minder verzuimen en productief zijn, bij gezonde
verzekerden, bij dito patiënten en bij gezonde en fitte leerlingen. Het
gaat bij de samenwerking bijvoorbeeld om de verbinding te zoeken op lokaal
niveau waarbij bestaand aanbod in samenhang veel effectiever wordt, zoals
beweegprogramma’s in de buurt. Of om scholen die er belang bij hebben
dat hun leerlingen niet ondermaats gaan presteren vanwege overmatig alcoholgebruik.
Ook kan gedacht worden aan de verbinding te zoeken om een bepaalde doelgroep
een beter aanbod te geven, zoals de zorggroepen voor diabetes.Gezondheid en preventie zijn een belangrijke prioriteit voor het kabinet.
Het is voor iedereen zichtbaar dat er een groei is in het aantal volwassenen
en kinderen met overgewicht en dat nog te veel mensen er een ongezonde
leefstijl op na houden. Als we deze, en de demografische, ontwikkelingen op
de toekomst projecteren staan we voor een forse opgave om Nederland vitaal
en gezond te houden.Deze visie op gezondheid en preventie bouwt voort op het beleid van mijn
voorgangers dat tot uitdrukking kwam in onder meer de Nota 2000 (1986) tot
aan de nota Kiezen voor Gezond Leven (2006).• Nieuw is de uitdrukkelijke ambitie bestaande beleidslijnen steviger
met elkaar te verbinden. Zo biedt het nieuwe zorgverzekeringsstelsel mogelijkheden
om verschillende vormen van preventie in het basis- en aanvullende pakket
op te nemen.• Een robuustere infrastructuur van de publieke gezondheid zoals
de gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD) en de eerstelijnsgezondheidszorg
zijn een belangrijke randvoorwaarde om partijen op lokaal niveau samen te
laten werken.Maar ik wil ook nieuwe verbindingen maken zodat meer partijen belang krijgen
om hun bijdrage te leveren aan gezondheid en preventie.• Werkgevers en ondernemers hebben belang bij preventieve maatregelen
die enerzijds het ziekteverzuim verlagen en uitval voorkomen en tegelijkertijd
de gezondheid van werknemers ten goede komen. Gezond personeel draagt immers
bij aan een gezond bedrijf, een hogere arbeidsproductiviteit en winstgevendheid
van ondernemingen.• Ondernemers en bedrijfssectoren hebben belang om de gevolgen van
reputatieschade te voorkomen. Producenten van voedsel en drank hebben dus
een eigen gerechtvaardigd belang bij gezondere voeding, een matig gebruik
van alcohol, etc.• Een gezond imago (zowel voor product als bedrijf) begint een steeds
belangrijker begrip te worden. Ook daar liggen aanknopingspunten voor een
gezamenlijke agenda: met de industrie en de handel misbruik tegen gaan. Ieder
vanuit een eigen gerechtvaardigd belang, in de wetenschap dat die belangen
goeddeels parallel lopen.• De relatie tussen alcohol en de overlast en openbare orde problematiek
is reeds genoemd. Zowel gemeenten, de politie en de horeca, hebben, ieder
vanuit een eigen perspectief, belang om deze ernstige overlastproblematiek
het hoofd te bieden. Een effectieve aanpak levert bovendien gezondheidswinst
op.• Er zijn ook groeiende aanwijzingen voor het verband tussen schoolprestaties
en schooluitval enerzijds en alcohol- en drugsgebruik anderzijds1. Met name het bewijs voor een positieve samenhang tussen fitheid en
bewegen enerzijds en cognitieve prestaties anderzijds, o.a. uit Duits en Amerikaans
onderzoek2, wordt steeds sterker. Scholen die
overmatig gebruik en misbruik van alcohol en andere genotsmiddelen uit onderwijsinterne
overwegingen bestrijden, zijn partners in preventie en bij het bestrijden
van ongezond gedrag. Dat geldt ook voor jeugd en sportorganisaties, en vooral
ook ouders!• Bij de gemeenten liggen veel kansen om gezondheid vanuit andere
beleidsdomeinen dan het volksgezondheiddomein gunstig te beïnvloeden.
Te denken valt aan onderwijs, milieu, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.
Op basis van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv, 2002) zijn
gemeenten verplicht om integraal gezondheidsbeleid te voeren. De afgelopen
jaren is de aandacht die gemeenten besteden aan de gezondheidsgevolgen van
beslissingen op andere beleidsterreinen zoals milieu, economische zaken en
maatschappelijk werk, gestegen. Toch zijn veel mogelijkheden nog onbenut3. Er ligt hier een taak voor de rijksoverheid om integraal
beleid lokaal te stimuleren en burgemeester en wethouders dienen op hun beurt
kansen op te pakken.• Door voldoende wandel- en fietspaden en buitenspeelplaatsen kan
bewegen worden gestimuleerd. Armoedebestrijding en jeugdgezondheidszorg
kunnen elkaar versterken. Wethouders onderwijs, jeugd en sport & recreatie
kunnen bijvoorbeeld gezamenlijk het thema overgewicht oppakken. Een goed voorbeeld
zijn de projecten «Lekker Fit!» en«Maatwerk op school»
(verlengen schoolweek als gemeentelijk en lokaal initiatief) in Rotterdam.Uit de praktijk blijkt dat de goede voorbeelden meestal gerealiseerd worden
door vasthoudende, ondernemende mensen die in eerste instantie niet alle medewerking
krijgen. De goede voorbeelden wil ik actief gaan promoten, zorg dragen dat
anderen erdoor geïnspireerd raken en eventuele belemmeringen in wet-
en regelgeving gaan wegnemen zodat ze een bredere navolging krijgen. Ik hecht
er wel aan dat die voorbeelden aantoonbaar tot gezondheidswinst leiden en
met name zich richten op de prioritaire thema’s roken, alcohol, overgewicht,
diabetes en depressie. Het in kaart brengen van de resultaten van de goede
voorbeelden zal een belangrijke bijdrage leveren aan de continuïteit
en de bredere uitrol ervan.In het bijzonder willen wij ook de rol van sport en bewegen benadrukken
in relatie tot gezondheid. Bewegen heeft een belangrijke positieve invloed
op het voorkomen van o.a. overgewicht en daarmee ook op diabetes type 2. Sport
en bewegen kunnen naast het sportieve en sociale in wezen ook invulling geven
aan het begrip meedoen. Sport kan dus een verbindend element zijn bij zingeving,
geborgenheid en gestructureerde dagbesteding. Daarmee heeft sport zowel op
individueel als in groeps- en verenigingsverband een eigen plaats in onze
samenleving. Dat werkt ook weer direct door op geestelijke en lichamelijke
gezondheid. De staatssecretaris zal in haar komende beleidsbrief over Sport
hierop nader ingaan onder meer op de intensiveringen in het kader van het
Nationaal Actieplan Sport en Bewegen.Gezondheid en preventie is dus een zaak van velen en op tal van onderdelen
vraagt het beleid nog om meer samenhang om aan effectiviteit te winnen. In
dat kader hebben de programmaminister voor Jeugd en Gezin en ik afgesproken
om voor gezondheid en preventie gericht op jongeren complementaire beleidslijnen
te ontwikkelen. Zo zal ik in overleg met hem en de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties in oktober met een beleidsbrief betreffende het
algemene alcoholbeleid komen. De minister voor Jeugd en Gezin zal na deze
beleidsvisie gezondheid en preventie volgend jaar aanvullend hieraan dezelfde
problematiek vanuit jongeren benaderen en komen met een nota over jeugd en
preventie.2. Hoe gezond zijn we?InternationaalDe levensverwachting van de Nederlander stijgt nog altijd licht en de
gewonnen levensjaren zijn meestal gezonde levensjaren. Wij hebben een betere
gezondheid en levensverwachting dan 100 jaar geleden. Maar enige relativering
is wel op haar plaats. In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het RIVM
in 20061 is dat uitvoerig beschreven. Ik volsta
daarom nu met een enkel getal en tabel. De stijging van de gemiddelde levensverwachting
en het aantal jaren in goede gezondheid blijft in vergelijking met andere
landen achter.Levensverwachting in de landen:In 1960In 2003Stijging van 2003 t.o.v. 1960 Noorwegen73,679,58,0%Nederland73,578,66,9%Zwitserland71,680,412,3%Groot-Brittannië70,878,510,9% België70,678,110,6%Frankrijk70,379,412,9%Italië69,879,914,5%Spanje69,880,515,3%Duitsland69,678,412,6%OECD-gemiddelde68,578,614,7%Japan67,881,820,6%Nu en de komende jaren valt verder op dat het aantal mensen met overgewicht/obesitas
zorgelijk snel stijgt in vergelijking met veel andere vergelijkbare landen.
Zeker de stijging bij kinderen baart zorgen. Op het gebied van de alcoholconsumptie
door jongeren bezet Nederland de laatste jaren een twijfelachtige eerste plaats.De conclusie is dan ook dat Nederlanders (en nu ook weer de jeugd) te
veel roken, te veel alcohol drinken en te zwaar aan het worden zijn. Ongeveer
50% van de ziektelast wordt veroorzaakt door het eigen (ongezonde)
gedrag van mensen. Dit leidt tot grotere fysieke en mentale zorgen voor die
inwoner van ons land, tot minder gezonde levensjaren, minder beschikbaar human
capital en druk op de solidariteit en trekt een zware wissel op de toekomstige
vitaliteit van Nederland in relatie tot andere OECD landen.NationaalBinnen Nederland bestaan er aanzienlijke verschillen in gezondheid en
in de spreiding van risicofactoren voor ziekte en sterfte. Lager opgeleide
mannen en vrouwen leven gemiddeld respectievelijk 4,9 jaar en 2,6 jaar korter
dan hoog opgeleiden. Het gemiddelde verschil in het aantal jaren dat in minder
goede gezondheid wordt doorgebracht is zelfs 15 jaar. De sociaal economische
en etnische gezondheidsachterstanden zijn de afgelopen jaren hardnekkig gebleken
en zijn sterk verweven met achterstanden op andere terreinen zoals huisvesting,
onderwijs, arbeidsparticipatie en ruimtelijke ordening. Ook is er een verschil
in zorggebruik tussen allochtonen en autochtonen. Verder neemt door de demografische
ontwikkelingen en door de ongezonde leefstijl het aantal mensen met een chronische
ziekte de komende jaren fors toe. Dit geldt zowel voor somatische als psychische
aandoeningen. Voor een uitgebreide verwijzing naar onderzoeks- en statistische
gegevens verwijs ik U kortheidshalve naar de Volksgezondheid Toekomst Verkenning
van 2006 van het RIVM of naar de bronnen genoemd op blz. 38–40 van de
preventievisie in bijlage 1.3. Maatschappelijke noodzaak voor preventieGezondheid is in de regel belangrijk om goed te functioneren in de maatschappij.
Aan de andere kant heeft een succesvolle samenleving ook veel gezonde mensen
nodig. Individu en samenleving hebben dus een wederzijds belang bij gezondheid.
Voor een deel is een mindere gezondheid door ziekte of gebrek iets dat een
mens kan overkomen door bijvoorbeeld een genetische afwijking, een besmetting,
een ongeval of een andere externe oorzaak. Gezondheid is helaas dus niet altijd
vanzelfsprekend. Bovendien geeft het hebben van één ziekte een
grotere kans om meerdere ziekten te krijgen.Gezondheidsschade in relatie tot maatschappelijke schadeGezond gedrag heeft invloed op ieders persoonlijk leven maar ook op de
rest van de samenleving op verschillende niveaus. Zo veroorzaakt bijvoorbeeld
overmatig alcoholgebruik 4,5% van de ziektelast, 1 op de 4 daders van
agressie in de privésfeer heeft alcohol gebruikt, het ziekteverzuim
van probleemdrinkers ligt 2 tot 6 keer hoger dan bij anderen en 5,2%
van de burgers heeft overlast van dronken mensen op straat1. De gevolgen van een slechte gezondheid worden ook buiten
de gezondheidszorg ondervonden. Zo worden onder andere gemeenten, politie
en justitie, het bedrijfsleven en onderwijs dagelijks geconfronteerd met de
gevolgen van mensen met een slechte gezondheid en/of slechte leefstijl.Jong geleerd is oud gedaanDe basis van een verkeerde leefstijl kan al op vroege leeftijd ontstaan.
Zo kan een ongezonde leefstijl op jonge leeftijd zoals te weinig beweging
en verkeerde/overmatige voeding leiden tot overgewicht, soms overigens ook
al op jonge leeftijd. Dit kan resulteren in onder andere een grotere kans
om gepest te worden op school, lagere schoolprestaties, emotionele problemen
bij het volwassen worden, het ontwikkelen van diabetes (en de bijbehorende
complicaties) en op latere leeftijd klachten en slijtage van het bewegingsapparaat.
Naast een levenlang minder individuele gezondheid zijn er ook de nodige maatschappelijke
effecten: in onder andere het onderwijs, de jeugdzorg, op de arbeidsmarkt
(minder human capital) en in de gezondheidszorg.Chronische ziekten domineren de zorgvraag en de zorguitgavenDe komende jaren zal het aantal mensen met een chronische ziekte fors
stijgen. De vergrijzing is hiervan de voornaamste oorzaak2. Veel van deze chronische ziekten zijn veroorzaakt of verergerd door
een ongezonde leefstijl waaronder roken, te weinig bewegen, ongezond eten.
Vaak treedt er ook een stapeling op van chronische aandoeningen, de zogenaamde
multi-morbiditeit.Chronische ziekten verlagen de kwaliteit en lengte van leven en veroorzaken
maatschappelijke kosten door een beroep op zorg en mantelzorg en een lagere
arbeidsproductiviteit en -participatie3. Preventie
en gezond gedrag helpen de persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van chronische
ziekten beperken.Uit modelberekeningen komt naar voren dat het effect van gezonder leven
en preventieve interventies op de zorgkosten gemengd is omdat enerzijds minder
mensen chronisch ziek zijn maar anderzijds mensen langer leven. De per saldo
uitkomst van gezond leven en preventie over een langere periode is met onzekerheid
omgeven, maar er zijn bronnen die er op wijzen dat de zorgkosten stijgen zodat
op termijn de financiële opgave in verband met de vergrijzing groter
wordt. In dit opzicht is preventie vergelijkbaar met curatie. Deze opgave
moet echter in het perspectief worden geplaatst van het persoonlijk welbevinden
alsook de positieve effecten van gezond gedrag op onder meer de productiviteit,
de arbeidsparticipatie, wellicht de schoolprestaties van leerlingen en de
kwaliteit van het gezinsleven. Gezond leven zal dus de brutokosten van de
vergrijzing wellicht enigszins vergroten maar biedt tevens een bijdrage aan
de financiële dekking. Met gezondheidszorg wordt bij wijze van spreken
menselijk geluk en kapitaal onderhouden. Ook de institutionele arrangementen
(het fiscale stelsel, de oudedagsvoorziening waar onder AOW) spelen daarbij
een rol. Er zijn echter ook aanwijzingen dat met name op het gebied van dementie
en depressiviteit preventieve maatregelen een gunstige invloed hebben op de
zorgkosten. Het kabinet zal daarom de relatie tussen preventie, gedrag en
maatschappelijke kosten nader bestuderen.Trendmatige uitgavenstijging voor een aantal veelvoorkomende
chronische aandoeningenZiektezorguitgaven 1999 (in mln. euro’s)demografische + epidemiologische trendzorguitgaven 2020 (in mln. Euro’s
van 1999)Kanker228+ 49%342Diabetes431+ 67%721 Psychische aandoeningen962+ 13%1 101 Beroerte (c.q. de gevolgen)1 029+ 57%1 615Hartziekten1 228+ 66%2 048Astma/COPD594+ 66%987 Ziekten van het bewegingsapparaat396+ 44%567Totaal4 868 7 381Bron: Van patiënt tot partner, Nyfer (2005)Waarom de gezondheidssituatie nu verbeteren?Voor mij zijn er drie redenen om nu de gezondheidssituatie te verbeteren;– Gezond gedrag leidt tot meer gezonde levensjaren en daarmee tot
meer kwaliteit van leven. Mensen (op alle leeftijden) zijn niet zelden in
staat om hun leefstijl te verbeteren en hiermee zelf een belangrijke bijdrage
te leveren aan het voorkomen van ziekte of aan het verergeren van ziekte.– Gezonde burgers dragen bij aan de vitaliteit van de samenleving.
Immers ongezondheid leidt tot minder ondernemerschap, minder arbeidsparticipatie,
lagere productiviteit, schooluitval en tal van vermijdbare kosten bij gemeenten,
politie en justitie. Om die reden valt de stelling1
te verdedigen dat de zorg – evenals het onderwijs – menselijk
talent onderhoudt en «produceert».– Het is van belang dat iedereen blijft meebetalen aan de kosten
van ons zorgstelsel. Solidariteit is en blijft een belangrijke pijler. Vermijdbare
kosten door ongezond gedrag kunnen de solidariteit onder druk zetten.4. Recente adviezen en rapportenIn het kader van gezondheid en preventie zijn recentelijk een aantal belangrijke
adviezen uitgebracht die ik betrokken heb bij het op stellen van de visie
opgenomen in bijlage 1 en deze brief. De rapporten en adviezen treft u aan
in de bijlagen 2 tot en met 5:– de rapportage van het interdepartementale beleidsonderzoek (IBO) «Gezond
gedrag bevorderd»;– het advies van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) «Van
preventie verzekerd»;– het rapport van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ)
over de publieke gezondheid;– de visie van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering
der Geneeskunst (KNMG) op Volksgezondheid en Preventie.4.1 IBO rapportage «gezond gedrag bevorderd»,
juli 2007Het IBO analyseert de motieven en instrumenten voor overheidsinterventie
in de leefstijl van mensen en de rol van de belangrijkste betrokken partijen.
Het heeft een leidraad willen bieden voor het bepalen van deze balans. Zij
onderscheidt verschillende motieven voor overheidsinterventies in relatie
tot de leefstijl van mensen. Het IBO rapport onderscheidt drie motieven voor
overheidsingrijpen:1. externe effecten: dit zijn effecten van ongezond gedrag die neerslaan
bij anderen; 2. informatietekort: de omstandigheid dat mensen onvoldoende informatie
hebben om een goede afweging te kunnen maken;3. normatieve overwegingen: de overheid kan van mening zijn dat het gedrag
van mensen niet in hun eigen belang is (paternalisme) dan wel dat zij een
bijzondere verantwoordelijkheid heeft voor mensen in achterstandssituaties
(solidariteit).Bij de vraag of ingrijpen door de overheid gerechtvaardigd is, is de maatschappelijke
kosten-batenanalyse van groot belang: voor zover mogelijk moeten alle relevante
effecten van beleid worden betrokken bij het besluitvormingsproces. Naast
gezondheidseffecten en financiële effecten moet ook worden meegewogen
dat burgers niet zelden genot ontlenen aan gedrag dat de gezondheid meer of
minder ingrijpend kan schaden. Afwegingen daarbij zijn in de regel een zaak
van mensen afzonderlijk. Die afwegingen zijn ook legitiem: de overheid moet
niet te snel paternalistisch optreden. In een vrije samenleving is er ruimte
om zelf risico’s in te schatten en de effecten daarvan te dragen. Bovendien
geldt dat, indien de overheid al wil interveniëren, er niet alleen een
gerechtvaardigd motief moet zijn voor overheidsingrijpen, maar ook een passende
mogelijkheid voor overheidsingrijpen: er moeten instrumenten beschikbaar zijn
die voldoende (kosten)effectief en proportioneel zijn. Daarnaast is het van
belang dat de overheid die instrumenten kiest die zoveel mogelijk de eigen
verantwoordelijkheid van mensen en maatschappelijke organisaties honoreren
en versterken: subsidiariteit is hierbij het richtsnoer.Overigens zal preventie en een gezonder leefstijl naast meer jaren in
gezondheid niet met zekerheid resulteren in lagere gezondheidsuitgaven. Bij
de gezondheidskosten moet niet alleen naar de korte termijn gezondheidswinst
worden gekeken. Gezond leven kan op de lange termijn ook tot meer kosten voor
de gezondheidszorg leiden. Langjarige modelberekeningen van het RIVM geven
aan dat het uitbannen van overgewicht en de toename van de levensverwachting
die daar het gevolg van is, tot 2% hogere zorgkosten over de levensloop
leidt. Als geen enkele Nederlander meer zou roken, zou volgens dit model over
de hele levensloop 6% meer worden uitgegeven aan medische zorg. De
relatie is complex, want er zijn ook andere indicaties. Hierboven is al gewezen
op gewezen dat preventieve maatregelen ook een gunstige invloed kunnen hebben.
Het kabinet wil er geen misverstand over laten bestaan dat het juist de gezondheidswinst
is, naast een verbeterde kwaliteit van leven, die als de intrinsieke waarde
en baat van preventie moet worden gezien en die het investeren in preventie
de moeite waard maakt. Ook op de maatschappelijke baten is al verschillende
malen gewezen.Het kabinet vindt in het IBO-rapport aanknopingspunten voor een beleid
met de volgende prioriteiten:• bescherming van de jeugd tegen de mogelijke aantrekkingskracht
van een ongezonde leefstijl; jongeren zijn niet altijd in staat om weloverwogen
een eigen keuze te maken;• het bevorderen van een gezonde omgeving zodat de gezonde keus de
gemakkelijke keus is;• bescherming van de samenleving tegen de gevolgen van ongezond gedrag,
zoals schade die mensen oplopen bij het passief meeroken of de gevolgen die
het ongeboren en jonge kind raken als de ouders ongezond leven.In het IBO rapport wordt geconstateerd dat een probleem bij het formuleren
van een optimaal pakket van maatregelen is dat er weinig bekend is van de
kosteneffectiviteit van maatregelen. Vaak wordt slechts een beperkt deel van
de kosten, opbrengsten en effecten meegenomen bij de evaluatie, is niet bekend
wat de maatregelen voor effect hebben op specifieke doelgroepen
(zoals groepen met een lage sociaal-economische status (SES), jongeren) en
is vaak nader onderzoek nodig om te bepalen onder welke voorwaarden grootschalige
invoering van een experiment succesvol zal zijn.Hieronder worden de beleidsopties uit het IBO rapport gegeven en hoe het
kabinet met de beleidsopties uit het IBO rapport omgaat. De kabinetsvoornemens
voor maatregelen en nader onderzoek sluiten in grote lijnen aan bij de conclusies
en beleidsopties uit het IBO. Hieronder wordt daarom kortheidshalve –
naast een korte reactie op de beleidsopties – verwezen naar de maatregelen
in hoofdstuk 6 die relevant zijn in het kader van de desbetreffende IBO-beleidsoptie.1. Vergroot de kennis over kosteneffectiviteit. Doe
experimenten met interventies die gezond gedrag beogen te bevorderen. Voor
zover het interventies in de huisartsenzorg betreft, zou de mogelijkheid hiertoe
gecreëerd kunnen worden door gebruik te maken van de bestaande regeling
module modernisering en innovatie huisartsen. Richt experimenten eveneens
op preventieve activiteiten (die vooral de leefstijl van minderjarigen en
mensen met een lage SES ten goede kunnen komen) die in aanmerking kunnen komen
voor opname in het verzekerde basispakket.Het kabinet onderschrijft de IBO-conclusie dat onze kennis over de kosteneffectiviteit
van maatregelen nog te beperkt is en dat goed ingerichte experimenten deze
kennis kunnen vergroten. Zo kunnen we beter zicht krijgen op de effectiviteit,
gezondheidswinst, kosten, opbrengsten en maatschappelijke neveneffecten van
beoogde maatregelen. Daarbij gaat het vooral om de jeugd, lage SES-groepen
en allochtonen. Succesvolle preventie kan leiden tot minder ziektelast en
lagere zorgkosten. Maar ook in de sfeer van onder meer arbeid, onderwijs,
verkeersveiligheid en openbare orde kan investeren in preventie maatschappelijk
rendabel zijn. Méér en betere kennis over al deze positieve
(kosten)effecten komt een meer gerichte verdeling van de schaarse middelen
ten goede; dat leidt tot betere besluitvorming (zie ook hoofdstuk 6 maatregelen
en toezeggingen, m.n. par. 6.1.3; 6.3.1 en 6.3.2). Ook gaat het kabinet de
mogelijkheid en wenselijkheid van een onderzoeksprotocol om de consistentie
en bruikbaarheid van de verkregen onderzoeksresultaten te verbeteren onderzoeken.2. Bevorder samenwerking tussen ministeries. Zorg voor
meer samenhang in het preventiebeleid van het Rijk, bijvoorbeeld door de interdepartementale
aanpak van de beleidsprioriteiten van de preventienota van het Rijk sterker
te benadrukken.3. Bevorder een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.
Houd in het ruimtelijke ordeningsbeleid en huisvestingsbeleid expliciet rekening
met de mogelijkheden voor gezond gedrag (vooral ruimte om te bewegen). Geef
hierbij in het bijzonder aandacht aan de mogelijkheden voor mensen met een
lage sociale economische status.Het IBO rapport wijst op het samenvallen van een ongezonde sociale en
fysieke leefomgeving met een lage sociaal economische status. Vanuit de doelstelling
om de sociaal-economische gezondheidsverschillen terug te dringen vindt het
kabinet het van groot belang dat de relatie van leefomgeving met gezondheidsbevordering
verder wordt ingevuld (zie ook hoofdstuk 6, m.n. par. 6.2, van de maatregelen
en toezeggingen). Het kabinet gaat daarbij actief op zoek naar samenwerking
tussen de gezondheidssector en andere sectoren1.
Hiertoe zijn reeds initiatieven genomen. Er zijn al een aantal programma’s
waar gezondheid integraal meegenomen wordt in andere beleidsterreinen, maar
waar de gezondheidssector zelf beter bij moet aansluiten (gezondheid
en milieu; jeugd, natuur, voeding en gezondheid). Het kabinet heeft daarbij
speciaal oog voor de eerder genoemde parallellie van belangen.4. Gebruik prijsmaatregelen en wet- en regelgeving
optimaal. Zorg voor een betere handhaving van ge- en verboden: vooral m.b.t.
het verbod op alcoholverkoop aan jongeren en de intensiteit van alcoholcontrole
in het verkeer. Onderzoek ook de voor- en nadelen van een verbod op snoepautomaten
op scholen. Onderzoek de mogelijkheden om productinformatie en gezondheidswaarschuwingen
bij voeding te verbeteren en de mogelijkheden voor regulering van reclame-
en marketingactiviteiten voor voeding gericht op kinderen. Beëindig regelingen
met een bewezen groot deadweight loss en een geringe effectiviteit.5. Overweeg op basis van een onderzoek naar de effecten
op de gezondheid van jongeren, een verhoging van accijns op alcohol (bovenop
de verhoging die in het Coalitieakkoord is afgesproken). Onderzoek hoe er
voor kan worden gezorgd dat het gebruik van alcohol in sportkantines en op
sportevenementen wordt verminderd. Onderzoek de mogelijkheden voor een financiële
prikkel om mensen tot gezond eten te verleiden. Start hiervoor een onderzoek
naar de mogelijkheden om een nader af te bakenen productcategorie onder het
hoge BTW-tarief te plaatsen. Betrek bij dit onderzoek ook de (verbruiksbelasting
op) niet alcoholische dranken.Het kabinet onderstreept het belang van een integrale en samenhangende
visie op de aanpak van roken, alcoholmisbruik en overgewicht. Het kabinet
neemt een pakket van maatregelen waar prijsmaatregelen en wet- en regelgeving
op elkaar ingrijpen en aanvullend zijn op de al bestaande wet- en regelgeving.
Daarbij gaat het om verschillende combinaties van accijnsverhoging, rookverbod
en versterking van de handhaving (zie verder ook hoofdstuk 6 maatregelen en
toezeggingen, par. 6.2 en par. 6.4, met name 6.2.1; 6.2.2; 6.2.5; 6.4.1 en
6.4.2).De aanpak van overgewicht met prijsmaatregelen en wet- en regelgeving
ligt complex. Zoals in het IBO ook wordt geconstateerd is er weinig bekend
over de effecten van het hanteren van financiële prikkels om het nuttigen
van ongezond voedsel te ontmoedigen. Bovendien is het lastig om ongezonde
voeding gericht af te bakenen van gezonde voeding. Zo zijn vet en suiker niet
in alle hoeveelheden en in alle producten ongezond. Ook zijn maatregelen niet
eenvoudig in te passen in EU-regelgeving.6. Gebruik massamediale campagnes alleen in samenhang
met andere maatregelen.Het kabinet onderkent de noodzaak om massamediale campagnes uitsluitend
toe te passen in combinatie met andere interventies en ziet ook in deze aanbeveling
reden om meer samenhang in het beleid aan te brengen.4.2 CVZ advies «van preventie verzekerd»,
juli 2007 en reactie op motie-Van der Veen. januari 2007Hoe preventie meer dan nu kan worden gefinancierd via de Zorgverzekeringswet
is de vraag die de Tweede Kamer in een motie-Van der Veen cs.1 heeft gesteld . Een uitgebreide reactie op de motie is als bijlage
6 bij deze brief gevoegd. Op deze plaats wil ik daar mede tegen het licht
van het CVZ rapport «Van preventie verzekerd» enkele belangrijke
punten noemen.Het CVZ geeft aan dat individuele preventie tot het domein van de zorgverzekering
behoort. Het gaat daarbij zowel om preventieve zorg voor mensen
bij wie ziekte al is vastgesteld als om zorg voor mensen die nog niet ziek
zijn maar een aanwijsbaar verhoogd risico lopen om ziek te worden. Naast de
medische indicatie is ook een voorwaarde voor de dekking dat de betreffende
preventieve zorg beantwoordt aan de eisen van werkzaamheid, zoals vastgesteld
op basis van de stand van de medische wetenschap. Dat is mede de reden dat
nog relatief weinig preventieve zorg onder de dekking van de zorgverzekering
valt. Ook het IBO-rapport wijst erop dat er nog relatief weinig bekend is
over de (kosten)effectiviteit van gedragsgerelateerde preventieve interventies.
Voor in het pakket verankerde of te verankeren vormen van preventieve zorg
zal dus moeten worden bezien hoe die kennisleemte snel kan worden opgevuld,
bijvoorbeeld via experimenten.Het CVZ-rapport maakt toch duidelijk dat het mogelijk is dat via de Zorgverzekeringswet
een breder assortiment aan preventieve zorg wordt gefinancierd dan nu het
geval is. Aan de hand van de vijf prioriteiten uit de Preventienota van 2006
zal het CVZ vanaf dit jaar een serie vervolgrapportages uitbrengen om aan
te geven om welke preventieve zorg het kan gaan. In eerste instantie richt
de aandacht zich daarbij op interventies om mensen te laten stoppen met roken
en hen meer te laten bewegen.Uiteindelijk is toelating van nieuwe zorgvormen een politieke beslissing.
Daarbij spelen budgettaire afwegingen een rol. Ook preventieve zorg kost –
zeker in eerste instantie – geld. Voor eventuele nieuwe aanspraken zijn
dan ook duidelijke, op hoge risico’s gerichte indicatieprotocollen gewenst.
Ook dient de wenselijkheid van eigen bijdragen serieus te worden bezien. Ter
stimulering van de motivatie wordt in een aantal lopende leefstijlprojecten
van de deelnemers een eigen bijdrage gevraagd, die zij terugkrijgen als zij
een groot deel van het programma hebben voltooid. Het kabinet vindt het belangrijk
dat bij de CVZ-vervolgrapportages nadrukkelijk wordt nagegaan of de opname
in het wettelijk verzekerd pakket van de in aanmerking komende nieuwe zorgvormen
implicaties heeft voor de vergoeding van geneesmiddelen die niet zelden gerelateerd
zijn aan de leefstijl zoals cholesterolgehalte, bloeddruk en maagzuur.Naast het onder de dekking van de Zorgverzekeringswet brengen van preventieve
zorg is een belangrijk aandachtspunt hoe financiële prikkels in ons stelsel
uitwerken op preventie. In de overweging van de motie-Van der Veen cs. wordt
de preventieparadox als de oorzaak gezien van onvoldoende prikkels die ten
gunste van preventie werken. De redenering achter deze paradox is: verzekeraars
hebben belang bij het voorkomen van schadelast maar door hun acceptatieplicht
en de jaarlijkse overstapmogelijkheid voor verzekerden durven zij niet in
preventie te investeren omdat de baten van die investering bij de concurrent
terecht kunnen komen. Hoewel deze redenering volstrekt valide is, is ook een
zekere relativering op haar plaats. In bijlage 6 ga ik daar ook uitgebreider
op in. Voor zover er van de preventieparadox een remmende werking uitgaat,
zou feitelijke opneming van preventie in het wettelijk verzekerd pakket hiertegen
een remedie zijn. Veel collectieve contracten kennen nu al een looptijd van
drie jaar. Ook het terugbetalen van de een deel van de preventieve kosten
is een te bestuderen optie.De kostenafweging tussen preventie en curatie die verzekeraars maken,
valt op dit moment echter nog door een andere oorzaak in het nadeel van preventie
uit. De kosten van preventie worden voornamelijk gemaakt in de eerste lijn
en verzekeraars dragen daarvoor 100% risico. De kosten van en besparingen
op ziekenhuiszorg delen zij echter voor een belangrijk deel met andere verzekeraars.
Dat is geen optimale stimulans voor preventie. Het beleid is erop gericht
om de risicodragendheid van verzekeraars voor ziekenhuiszorg te vergroten
in samenhang met een verdergaande aanpassing van de ziekenhuisbekostiging1.Een andere stimulans voor preventie kan komen via het bij de Tweede Kamer
ingediende wetsvoorstel voor het verplichte eigen risico1. Daarin is opgenomen dat bij Algemene Maatregel van Bestuur vormen
van zorg of overige diensten kunnen worden aangewezen waarvan de zorgverzekeraar
kan bepalen dat deze buiten het verplichte eigen risico vallen en onder welke
voorwaarden. Daarmee kunnen verzekeraars kortingen geven aan degenen die gebruik
maken van voorkeuraanbieders die de zorgverzekeraar heeft gecontracteerd.
Dat zou ook kunnen worden toegepast op preventieve zorg. Als bijvoorbeeld
verzekerden deelnemen aan preventieprogramma’s waardoor zij gezonder
gaan leven en minder ziektekosten hebben (bijvoorbeeld minder gebruik van
leefstijlgeneesmiddelen), kan een zorgverzekeraar zijn verzekerden hiervoor
belonen door de kosten van het preventieprogramma niet (geheel) onder het
verplichte eigen risico te laten vallen. Ik wil dit met relevante partijen
nader bespreken maar in verband met de benodigde voorbereiding kan de hiervoor
noodzakelijke AMvB in ieder geval niet eerder dan in 2009 worden geactiveerd.
Een aandachtspunt is de kans op ongewenste risicoselectie.Voor een steviger plek van preventie in de reguliere zorgverlening is
uiteraard noodzakelijk dat er tarieven zijn voor de preventieve zorg op basis
waarvan zorgverleners kunnen declareren. Op dit moment lijkt de NZa-beleidsregel
geïntegreerde eerstelijnszorg en innovatie, die 1 januari 2007 van
kracht is geworden daarvoor voldoende ruimte te bieden. Die beleidsregel wordt
nu al gebruikt voor onder andere geïntegreerde diabeteszorg.Die geïntegreerde diabeteszorg zie ik als de voorloper van een brede
programmatische aanpak van chronische ziekten. Die aanpak is nodig om de groei
van deze ziekten af te vlakken en te bevorderen dat potentiële aandoeningen
zich zo laat mogelijk in de levensloop voordoen en dat mensen die eenmaal
chronisch ziek zijn, minder (snel) complicaties krijgen. Samen met de beroeps-
en patiëntenorganisaties willen wij de ontwikkeling van ketenzorg voor
chronisch zieken stimuleren. Dat doen we ook door kwaliteit inzichtelijk te
maken en onder meer op die manier verzekeraars ruimte en prikkels te bieden
om geïntegreerde zorg te stimuleren, waarvan (tertiaire) preventie deel
uitmaakt. Een sluitende keten bestaat niet alleen uit goede diagnostiek, behandeling
en begeleiding maar ook – anders dan nu – uit zelfmanagement,
vroege opsporing preventie en voorlichting op maat. Met zelfmanagement wordt
ondermeer bedoeld dat de patiënt een leefstijl kiest die de ziekte zoveel
mogelijk voorkomt en/of beheersbaar maakt. Het is aan verzekeraars en zorgaanbieders
om dit met multidisciplinaire zorgverlening te ondersteunen. Zorgstandaarden
zetten daarvoor de norm. Er is momenteel een zorgstandaard die beschrijft
wat goede diabeteszorg is. Op basis van deze standaard kopen zorgverzekeraars
bij multidisciplinaire «zorggroepen» al diabeteszorg in. De standaard
omvat op dit moment wel preventieve zorg die erop is gericht het leven met
diabetes zo dragelijk mogelijk te doen zijn, maar geen preventieve zorg voor
mensen bij wie de diabetes nog niet is gediagnosticeerd maar die wel een hoog
risico lopen diabetes te krijgen. Die vorm van preventie wordt daarom ook
nog niet gecontracteerd. Op basis van onder andere de vervolgrapportages van
het CVZ op het rapport «Van preventie verzekerd» zal ik bezien
of in die leemte kan worden voorzien.Indachtig het CVZ rapport en mijn reactie op de motie-Van der Veen cs.
zal het kabinet in de begroting 2008 middelen reserveren voor een pilot stimuleren
van «Bewegen op recept» en een proefimplementatie «Versterken
ondersteuning bij stoppen met roken». Daarmee worden projecten gefinancierd
die de informatie moeten opleveren op basis waarvan het CVZ en in tweede instantie
het kabinet kan beoordelen of deze preventieve interventies in
aanmerking komen om opgenomen te worden in het basisverzekeringspakket. Het
kabinet streeft ernaar om in 2009 hiertoe al de eerste stappen te zetten,
met inachtneming van de beschikbare financiële ruimte en de kanttekeningen
die hierboven zijn gemaakt over duidelijke indicatieprotocollen, het zo nodig
toepassen van eigen bijdragen etc. Hierbij wordt een trendbreuk niet alleen
beleden, maar concreet in daden omgezet. Preventie en curatie worden meer
met elkaar verbonden.Al eerder is gewezen op het belang van de arbeidsomgeving op de gezondheid.
Arbeid heeft positieve aspecten voor burgers. Zowel direct door activering,
structurering en zingeving als indirect door interventieprogramma’s
en gezondheidsbevordering via de werkplek is gezondheidswinst te behalen.Daarnaast heeft het voorkomen van uitval en het snel re-integreren van
werknemers na ziekte of uitval een positief effect op gezondheid en is in
belang van werknemer en werkgever. In termen van wet- en regelgeving sluiten
de stelsels van sociale zekerheid en zorg goed op elkaar aan en is er een
min of meer sluitende keten van verzuimpreventie en re-integratie ontstaan.
Het is nu aan de verantwoordelijke veldpartijen om het beleid te vertalen
naar bedrijfsniveau. Hier ligt ook een verantwoordelijkheid én een
belang voor verzekeraars, werkgevers en werknemers. De overheid monitort de
ontwikkeling, bewaakt de belangen van kwetsbare groepen en verschaft informatie
via het Arbo-portaal, een digitaal informatieloket over arbeidsomstandigheden,
preventie, verzuim en re-integratie. Een betere verbinding tussen de bedrijfsgeneeskundige
zorg en de eerste lijn zal ook hier een positief effect hebben op zowel gezondheid
als het voorkomen van uitval uit arbeid en verminderde arbeidsproductiviteit.
Het kabinet is van mening dat verzuimverzekeringen en zorgverzekeringen krachtiger
met elkaar verbonden moeten worden en zet het overleg met verzekeraars hoe
de huidige aanzetten daartoe verder versterkt kunnen worden voort. Daarnaast
roept het kabinet werknemers en werkgevers op om het arbeidsomstandighedenbeleid
vast te leggen in een arbo-catalogus. De overheid stimuleert dat werkgevers
en werknemers die verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk kunnen nemen.4.3 RVZ standpunt over publieke gezondheid, oktober
2006Op 22 januari 2007 heeft mijn ambtsvoorganger aan uw kamer het kabinetsstandpunt
toegezonden op het RVZ advies over de publieke gezondheid. De RVZ geeft aan
dat de afgelopen jaren dat volksgezondheid vooral het probleem van VWS is
geweest. De Raad stelt dat belangen van andere partijen dan die in de zorg
verbonden kunnen worden aan gezondheidsproblemen. De overheid zou daartoe
nieuwe structuren voor samenwerking moeten opzetten, waarbij vanuit een gezamenlijke
visie op het gezondheidsprobleem ieder actief bijdraagt aan een gezamenlijke
oplossing. De overheid kan die betrokkenheid beïnvloeden met financiële
prikkels of verbodsbepalingen. De Raad adviseert verder de integrale aanpak
te bevorderen. Daartoe moet de overheid meer dan voorheen een aantal randvoorwaarden
scheppen: het verbeteren van de bestaande kennisinfrastructuur, het stimuleren
van regionale informatievoorziening en het (laten) uitvoeren van kosteneffectiviteitanalyses.
De Raad beveelt partijen in het werkveld publieke gezondheid aan meer aandacht
te hebben voor noodzakelijke nieuwe vaardigheden van professionals en het
investeren uit algemene middelen in de noodzakelijke randvoorwaarden. Partijen
die profiteren van de aldus verkregen (gezondheids)winst zouden moeten bijdragen
in de kosten. De Raad ziet meer mogelijkheden voor preventie bij zorgverzekeraars.
Hij doet een aantal concrete voorstellen om zorgverzekeraars te prikkelen
zich actiever op te stellen op dit terrein.Deze adviezen sluiten aan bij het IBO rapport en het CVZ rapport. Ik onderschrijf
met mijn ambtvoorganger voor een belangrijk deel de analyse en aanbevelingen
van de RVZ. Op 6 oktober 2006 heeft het kabinet de vierjaarlijkse landelijke
Preventienota Kiezen voor gezond leven uitgebracht1.
In die nota zijn de rijksprioriteiten op het terrein van volksgezondheid benoemd
voor de jaren 2007–2010 en is per speerpunt aangegeven op welke wijze
deze worden aangepakt. Bij de opstelling van die nota en de keuze van de speerpunten
is het veld nauw betrokken geweest, waarbij ook de mogelijke rol van partijen
bij de aanpak aan de orde kwam. Bij een aantal speerpunten was al sprake van
een gezamenlijke aanpak: het Nationaal Programma Tabaksontmoediging en het
Convenant overgewicht. Bij de keuze van de speerpunten is gebruik gemaakt
van kosteneffectiviteitanalyses.De adviezen van de RVZ heb ik verder verwerkt in de kadervisie op gezondheid
en preventie in bijlage 1 en in deze brief met name de aspecten:– het opzetten van nieuwe structuren voor samenwerking waarbij vanuit
een gezamenlijke visie op het gezondheidsprobleem ieder actief bijdraagt aan
een gezamenlijke oplossing;– betrokkenheid beïnvloeden met financiële prikkels of
verbodsbepalingen;– kiezen voor een integrale aanpak;– een aantal randvoorwaarden scheppen zoals kennisinfrastructuur,
(regionale) informatievoorziening en kosteneffectiviteitstudies.4.4 KNMG preventievisie, juni 2007De grenzen tussen ziekte en gezondheid worden steeds minder scherp. Zo
ziet de curatieve zorg zich door de toename van chronische patiënten
steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van een tekortschietend preventiebeleid.
Naast het verbinden van gedrag en omgeving, zijn er nog twee terreinen die
om een verbinding vragen. Het gaat om de openbare gezondheidszorg en de arbeids-
en bedrijfsgeneeskunde, die traditioneel belast is met preventietaken, en
de curatieve zorg. De eerste lijn van de curatieve zorg is bij uitstek geschikt
voor het maken van de verbinding met de openbare gezondheidszorg. Huisartsen
zien binnen één jaar het grootste deel van hun patiënten
minimaal één keer. Maar ook het verwijzen en behandelen van
de bedrijfsarts in samenwerking met de eerste lijn verlengt de keten van de
burger/patiënt/werknemer met zijn omgeving (familie, werkgever en verzekeraar.
Het kabinet onderschrijft ook de notie in het recente rapport van de KNMG
(zie bijlage 5) dat artsen bij preventie en gedragsverandering een belangrijke
motiverende en overtuigende rol kunnen spelen. De KNMG constateert dat deze
rol, afgezet tegen de genoemde gezondheidsbedreigingen, nog onvoldoende uit
de verf komt. Dat inzicht wordt ook gedeeld door een brede groep zorgverleners
in de eerste lijn, getuige het in juli 2007 opgerichte «partnership
huisartsenzorg in beweging». De partners zijn hierbij van mening dat
de huisarts een cruciale rol heeft in het bevorderen van een gezonde leefstijl,
ziektepreventie en bewegen.Voor het opstellen van de visie op gezondheid en preventie heb ik dankbaar
gebruik gemaakt van het rapport van de KNMG.5. Visie op gezondheid en preventieOp basis van voornoemde adviezen en rapporten, de VTV 2006 van het RIVM,
en op basis van de vele gesprekken met het veld is de conclusie van het kabinet
dat het huidige beleid ten aanzien van gezondheid en preventie en de uitvoering
daarvan te vrijblijvend en te versnipperd is. Bovendien levert het niet genoeg
gezondheidswinst op. Het kabinet wil daarom meer samenhang creëren
tussen de verschillende beleidslijnen die elkaar onderling moeten gaan versterken.
Daartoe is het beleidskader voor het kabinetsbeleid in deze vastgelegd in
bijlage 1 bij deze brief. Deze vier beleidslijnen zijn:1. Koesteren en innoveren. Het bestaande beleid
t.a.v. gezondheidsbescherming en ziektepreventie continueren. Het versterken
van de infectieziektepreventie en nieuw beleid ontwikkelen t.a.v. de voorspellende
geneeskunde.2. Samenhangend en integraal gezondheidsbeleid.
Het creëren van meer gezonde omgevingen zoals op de school, het werk,
sportkantines en buurten en wijken, waarbij ook aangesloten zal worden bij
het «krachtwijken» beleid van WWI. Het bevorderen van gezond gedrag
op de thema’s roken, alcohol, overgewicht, diabetes en depressie. Vooral
voor deze beleidslijn is het van belang creatieve netwerken te vormen met
en tussen tal van maatschappelijke instituties en het bedrijfsleven. Het gaat
hierbij om het benoemen en uitwerken van wederzijdse belangen. Bijvoorbeeld
op lokaal niveau de belangen van de gemeente en de huisartsen als het gaat
om beweegprogramma’s, tussen scholen en centra voor Jeugd en Gezin over
preventieprogramma’s, tussen GGD’en en mondhygiënisten als
het gaat om jeugdtandzorg. Maar ook de scholen zelf hebben een belang bij
gezonde leerlingen. Gezondere leerlingen hebben betere schoolprestaties en
een gezondere leefstijl leidt tot minder schoolverzuim. Een gezondere leefstijl
(bijvoorbeeld minder verslavingen) leidt ook tot minder inzet van justitie
en politie. Op landelijk niveau denk ik aan de maatschappelijke opgave van
bedrijfssectoren (zoals de dreiging van reputatieschade in alcoholindustrie)
en VWS om het alcoholgebruik bij de jeugd terug te dringen. Ik wil dus integraal
gezondheidsbeleid realiseren door de gerechtvaardigde belangen van andere
sectoren en bedrijven als aangrijpingspunt voor een gezamenlijke agenda te
gebruiken. Op basis van deze benadering zal ik mijn beleid verder uitwerken.3. Verbinden van preventie en zorg. Zorgaanbieders
willen een belangrijke rol vervullen in het voorkomen of verergeren van ziekten.
Het CVZ advies om preventie op te nemen in de basisverzekering levert een
belangrijke bouwsteen voor verdere politieke discussie. Tevens dient een sterkere
verbinding tussen de bedrijfsgezondheidszorg en de eerstelijnszorg een bijdrage
te leveren aan minder arbeidsverzuim. Het verbinden van preventie en zorg
richt zich op de primaire, secundaire en tertiaire vormen van preventie.4. Bestuurlijke omgeving: verbinden, samenwerken en
vernieuwen. Gemeente en GGD zullen zichtbaarder moeten worden als
belangrijke partner op het terrein van gezondheid en preventie. Op lokaal
niveau zullen zij verbindingen moeten leggen tussen o.a. de eerstelijnszorg,
zorginstellingen, scholen, jeugdzorg en het bedrijfsleven. Op deze wijze zijn
zij in staat om een samenhangend gemeentelijk beleid gericht op gezondheid
en preventie te realiseren.Voor de uitwerking van deze vier thema’s staan de volgende principes
centraal.– Parallellie van belangen: de overheid
ziet gezondheid als maatschappelijke kernwaarde, maar vooral ook als gerechtvaardigd
belang in relatie tot andere gerechtvaardigde belangen. Actief op zoek gaan
naar waar die belangen elkaar versterken of waar gezondheid ten dienste kan
zijn aan andere belangen levert belangrijke synergie.– Effectiviteit als norm: preventieve
interventies die niet werken stoppen, veelbelovende interventies onderzoeken
op (kosten)effectiviteit. Bewezen (kosten)effectieve interventies dienen in
principe in het verzekerd pakket, de AWBZ of daartoe relevante rijksregelingen
opgenomen te worden, afhankelijk van budgettaire afwegingen.– De gezonde keus de makkelijke of de enige keus: de omgeving van mensen zodanig inrichten en de producten op een
manier aanbieden dat mensen «automatisch» kiezen voor gezondheid.
Het kan hierbij gaan om de trap uitnodigender te positioneren dan de lift,
de gezonde producten op ooghoogte in het schap van de winkel te plaatsen en
gezond eten aan te bieden in kantines van scholen en bedrijven.– Innovatief communiceren: beter gebruik
maken van oude en nieuwe media en marketingstrategieën en gezondheidsboodschappen
uit verschillende omgevingen die op elkaar aansluiten.– Leren van het buitenland en andere sectoren: niet alles zelf uitvinden, successen delen en toepasbaar maken
voor het behalen van gezondheidswinst.– Belang jeugd voorop in preventie:
in het preventiebeleid specifieke aandacht geven aan maatregelen die ten goede
komen aan de jeugd. Jong geleerd is immers oud gedaan. De leefstijl die iemand
hanteert wordt in belangrijke mate bepaald door de opvoeding.Het kabinet roept al haar partners in preventie met parallelle belangen –
binnen en vooral ook buiten de gezondheidssector – op om bij te dragen
en mee te werken aan het realiseren van deze agenda voor verandering en versterking
van ons preventiebeleid6. Concrete maatregelen en toezeggingen beleid gezondheid
en preventieOp basis van bovenstaande en de budgettaire mogelijkheden voor 2008 heeft
het kabinet al tot een aantal concrete maatregelen besloten. Uiteraard wordt
voortgebouwd op eerder ingezet beleid door de regering in voorgaande jaren.
In de Rijksbegroting 2008 is dat budgettair verwerkt. In het onderstaande
som ik alleen de belangrijkste beleidswijzigingen op ten opzichte van voorgaande
jaren.Daarnaast zegt het kabinet u toe op een aantal (deel)terreinen nog met
aanvullend beleid te komen, dat past in het kader van de beleidsvisie. Deze
staan gerubriceerd onder geagendeerde toezeggingen. Zowel de maatregelen als
de geagendeerde toezeggingen som ik op langs de lijnen die ik in het beleidskader
in bijlage 1 uiteengezet heb. Dit beleidskader is richtinggevend voor het
beleid in deze kabinetperiode op het terrein van gezondheid en preventie.6.1 De beleidslijn: koesteren en innoverenTe nemen maatregelen in 2008:1. De ministerraad is inmiddels akkoord gegaan met de eerste tranche van
het opstellen van de Wet publieke gezondheid. De nieuwe wet maakt het mogelijk
om sneller in te grijpen bij dreigingen van bijvoorbeeld Sars of vogelgriep.
De Wet publieke gezondheid regelt onder andere dat er voldoende voorzieningen
komen om infectieziekten snel op te kunnen sporen en te bestrijden. Ook krijgt
de minister van VWS meer bevoegdheden om bij landelijke infectieziektecrises
de regie te voeren. De wet publieke gezondheid vervangt de Wet Collectieve
Preventie Volksgezondheid (WCPV), de Infectieziektewet en de Quarantainewet.
Na advies van de Raad van State willen wij deze wet zo mogelijk rond de komende
jaarwisseling 2007/2008 als wetsontwerp aan uw kamer sturen.Geagendeerde toezeggingen:2. Ik heb de Gezondheidsraad en de RVZ gevraagd mij te adviseren over
mijn toekomstig beleid ten aanzien van de voorspellende geneeskunde, zoals
screeningen en testen. Na ontvangst van deze advisering zal ik u in loop van
2008 nader informeren over mijn beleid hierover.3. Onderzoek naar en ontwikkeling van preventieve interventies heeft al
het nodige opgeleverd. Het ligt voor de hand om nu voorrang te geven aan het
invoeren van de beschikbare effectieve preventieve interventies met de hoogste
maatschappelijke opbrengsten (gezondheidswinst en andere positieve maatschappelijke
effecten). Dat doe ik met de hieronder genoemde beleidsvoornemens. Daarnaast
beweegt ZonMw zich nu ook op het terrein van proefimplementaties van effectief
gebleken interventies. Dat zal aanvullende kennis over rendabele investeringen
in preventie opleveren. Bij de onderzoeksprogrammering in de komende jaren
wil ik ZonMw vragen het accent te leggen bij een programmalijn die wordt ontwikkeld
waarin de kosteneffectiviteit in de brede zin van het woord in aansluiting
op de preventievisie een stevigere basis krijgt.6.2 De beleidslijn: Samenhangend en integraal gezondheidsbeleidTe nemen maatregelen in 2008:1. Het kabinet heeft besloten via de Mediawet tot een verbod op reclame
voor alcohol op de publieke en commerciële Nederlandse omroepen van 06.00
tot 21.00 uur. Met buitenlandse commerciële omroepen die zich op Nederland
richten zal in overleg getreden worden om te dit beleid te volgen en daarmee
een belangrijk signaal af te geven naar de doelgroep jeugd.2. Per 1 juli 2008 wordt een algemeen rookverbod in de horeca van
kracht. Op 31 juli 2007 heb ik op basis van artikel 12 van de Tabakswet
de Kamer twee ontwerpen voor een algemene maatregel van bestuur toegezonden,
te weten het Besluit nadere uitvoering Tabakswet en het Besluit tot intrekking
of wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur op het terrein
van de tabakswetgeving.3. De staatssecretaris van VWS en de bewindslieden van OCW stellen vanaf 2008
extra geld beschikbaar voor meer samenhang tussen brede scholen, sport en
cultuur. Hiermee wil zij professionals inzetten die het beleid op deze terreinen
op elkaar afstemmen en intensiveren. Het kabinet wil hiermee het aantal brede
scholen met sport- en cultuuraanbod uitbreiden, sportverenigingen inzetten
voor onderwijs, naschoolse opvang en de wijk, een dagelijks sport- en beweegaanbod
op en rond scholen, en daarnaast ook jongeren tot 18 jaar vertrouwd maken
met kunst en cultuur. Daartoe wil het kabinet 2500 combinatiefuncties tussen
(brede) scholen, sportverenigingen en culturele instellingen faciliteren.
De impuls is in eerste instantie bedoeld voor de steden uit het Grotestedenbeleid
(G-31). Hier horen ook de gemeenten met de veertig krachtwijken bij. In de
jaren na 2008 kunnen meer gemeenten aanspraak maken op het budget. Als voorbeeld
dient o.a. de recente succesvolle aanpak «Lekker Fit» in de gemeente
Rotterdam1.4. Accijnzen voor alcohol en tabak zijn in het belastingplan 2008 opgenomen.
De kamer is bij het aanbieden van de begroting op Prinsjesdag over de hoogte
van de accijnzen geïnformeerd.Geagendeerde toezeggingen:5. De staatssecretaris van VWS zal najaar 2007 uw Kamer een beleidsbrief
over Sport zenden, waarin o.a. zal worden ingegaan op een verdere intensivering
van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen.6. Op dit moment bereid ik, o.a. in overleg met de minister van Jeugd
en Gezin en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een
hoofdlijnenbrief alcoholbeleid voor. We zullen deze vóór de
begrotingsbehandeling van VWS aan U sturen. In ieder geval is het ons voornemen
de capaciteit bij de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) in 2008 voor enkele
jaren uit te breiden om het toezicht op de naleving van de leeftijdsgrenzen
uit de Drank- en Horecawet te verscherpen, in afwachting van
een wijziging van die wet waarin gemeenten als toezichthouders worden aangewezen.7. Eind dit jaar zal ik een voedingsnota uitbrengen waarin wordt ingegaan
op het Nederlandse voedingspatroon en de acties die worden ingezet om dit
te verbeteren (minder zout, voorkomen van allergieën, etc). Deze inhoudelijke
nota biedt input voor het beter richten van onder andere voorlichtings- en
innovatieactiviteiten op het gebied van gezonde voeding.8. Ik ben voornemens voor het voorjaar 2008 een beleidsbrief aan de Tweede
Kamer te sturen over overgewicht, waarin de bredere samenhang wordt geschetst
tussen de activiteiten op het gebied van voeding en beweging, de verbinding
van preventie en zorg en de samenwerking tussen de bestuurlijke partners.
Voeding (incl. allergieën) enerzijds en overgewicht anderzijds zijn onderwerpen
die veel met elkaar te maken hebben maar ook onderscheiden thema’s behandelen.
Ik zal deze nota’s achtereenvolgens publiceren maar in beide nota’s
het verband aangeven naar de andere.9. Ik ga, in overleg onder meer met het bedrijfsleven, verkennen of het
effectief en zinvol is om via prijsmaatregelen een gezonde leefstijl te bevorderen.
Er is weinig bekend of het zinvol is om met accijnsverhogingen te werken en
ongezond voedsel duurder te maken.10. In overleg met mijn collegae en de partijen in het onderwijsveld ga
ik de samenhang tussen gezondheid en schoolprestaties verder onderzoeken en
bekijken of er gezamenlijke projecten mogelijk zijn. Dit sluit goed aan bij
de plannen die de staatssecretaris van VWS en de bewindslieden van OCW die
gelden beschikbaar stellen vanaf 2008 voor meer samenhang tussen brede
scholen, sport, bewegen en cultuur en ter voorkoming van schooluitval.11. Met de komst van een programmaminister voor Jeugd en Gezin onderstreept
het kabinet het belang van een samenhangend beleid voor de jeugd. Vanuit deze
benadering zal het kabinet met een aanvullende nota komen met speciale focus
op de Jeugd en zijn omgeving.12. Ik zal vanuit de benadering – zoeken naar wederzijdse belangen –
de komende maanden bezien waar er kansen liggen om andere sectoren voor gezondheid
en preventie te winnen. De uitwerking kan verschillende vormen krijgen, zoals
gezamenlijke projecten, schriftelijke afspraken of een convenant. Voor overgewicht
is er al een convenant waarin verschillende partijen elkaar gevonden hebben
en activiteiten afstemmen en ondernemen, naast de agenderingstaak. Per onderdeel
en sector zal die samenwerking vooral in de hierboven aangekondigde beleidsbrieven
verder aangegeven worden, Deze kaderbrief en met name bijlage 1 zijn uitgangspunt
voor het overleg met betrokken partijen.6.3 De beleidslijn: Verbinden van preventie en zorgTe nemen maatregelen in 2008:1. In 2008 wordt gestart met een pilot op het terrein van bewegen op recept
en zal verder gegaan worden met de proefimplementatie versterking van ondersteuning
bij stoppen met roken. Daarmee geef ik invulling aan het adagium van nazorg
naar voorzorg. In de begroting 2008 heb ik daar middelen voor gereserveerd.2. De leeftijdsgrens voor de griepprik gaat vanaf najaar 2008 omlaag van
65 naar 60 jaar. In de begroting 2008 zal daartoe het benodigde budget opgenomen
worden. Daarmee neem ik een aanbeveling over van de Gezondheidsraad, die in
maart 2007 adviseerde om de doelgroep van het nationale griepprogramma te
verruimen. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat griep ook bij gezonde mensen
op jongere leeftijd – met name tussen 60 en 65 jaar – kan leiden
tot meer huisartsenbezoeken, ziekenhuisopnames en sterfte. De
Tweede Kamer heb ik daarover per brief van 10 juli jl. geïnformeerd.3. Ik creëer met het reeds ingediende wetsvoorstel voor het verplichte
eigen risico1 de mogelijkheid om de preventieparadox
af te zwakken. In het wetsvoorstel is de mogelijkheid voorzien om bij Algemene
Maatregel van Bestuur (AMvB) vormen van zorg of overige diensten aan te wijzen
waarvan de zorgverzekeraar kan bepalen dat deze buiten het verplichte eigen
risico vallen. Daarmee kan een verzekeraar kortingen geven aan degenen die
gebruik maken van voorkeuraanbieders die de zorgverzekeraar heeft gecontracteerd
waaronder preventieve zorg. De zorgverzekeraar kan zijn verzekerden belonen
door de kosten van een preventieprogramma niet (geheel) onder het verplichte
eigen risico te laten vallen. Een aandachtspunt is de kans op ongewenste risicoselectie.
Ik wil met relevante partijen nader overleggen. Vanwege de noodzakelijke voorbereidingstijd
zal de AMvB in ieder geval niet eerder dan in 2009 kunnen worden geactiveerd.Geagendeerde toezeggingen:4. Ik wil meer preventie in het basispakket opnemen. Aan de hand van de
vervolgrapportages van het CVZ ven de ervaringen met de pilots bewegen op
recept en stoppen met roken, zal ik de kamer in het kader van de besluitvorming
rond de begroting 2009 informeren of en onder welke voorwaarde meer preventieve
zorg onder de dekking van de zorgverzekering kan worden gebracht. Naast de
budgettaire mogelijkheden acht ik het van belang dat er heldere indicatieprotocollen
zijn en dat preventieve interventies kosteneffectief zijn.5. De Gezondheidsraad (GR) bereidt voor het einde van 2007 een advies
aan mij voor over de noodzaak om te starten met vaccinatie tegen het humaan
papillomavirus (HPV). Van groot belang daarbij is het gedegen wetenschappelijk
oordeel over de verwachte effectiviteit, de te vaccineren doelgroep, samenhang
met het screeningsprogramma baarmoederhalskanker en de kosteneffectiviteit.
De GR zal op basis van de stand van de wetenschap zijn advies uitbrengen.
Het College van Zorgverzekeringen heeft mij medio 2007 geadviseerd het vaccin
niet op te nemen in het basispakket en eveneens het advies van de Gezondheidsraad
af te wachten. Ik zal mijn standpunt voor medio 2008 bepalen.6. Ik bereid een beleidsbrief voor over de aanpak van chronische ziekten
die ik in overleg met veldpartijen aan het opstellen ben. In die brief zal
ik ingaan op het ombuigen van de huidige trend van meer en meer chronische
ziekten door een brede programmatische aanpak. De aanpak voorziet ondermeer
in een zoveel mogelijk sluitende keten van preventie, vroeg opsporen en zelfmanagement.
In die beleidsbrief zullen ondermeer de positie van de patiënt, multifunctionele
samenwerking op basis van ketenzorg en diseasemanagement, zorgstandaarden,
het inzichtelijk maken van kwaliteit(sverschillen) en de dynamiek van zorgsysteem
en verzekeraars aan de orde komen. Ik bouw daarbij verder voort op het eerder
door mijn voorgangers uitgezette beleid en de inmiddels opgedane ervaringen
met diabeteszorg. Ik streef naar een programmatische aanpak zoals gezegd voor
het realiseren van integrale zorg waarin preventie en zelfmanagement met de
zorgverlening worden verbonden. Of zoals M. Porter2
het verwoordt: «We need patient-focused practice
groups that bring together all the professionals and delivery systems to treat
an individual’s medical condition, not the discreet medical incidents
that result from that condition. It’s not that physicians will no longer
specialize; it’s that they will no longer practice in specialty silos
divorced or only marginally connected to all the other people providing that
particular patient’s short- and long-term care». Ik wil
dit beleid met partijen in het veld afstemmen en streef er naar u de brief
uiterlijk in het voorjaar 2008 te sturen.6.4 De beleidslijn: Bestuurlijke omgeving: verbinden,
samenwerken en vernieuwenTe nemen maatregelen in 2008:1. VWS en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
starten in 2008 in ca tien gemeenten met pilots gemeentelijk toezicht Drank-
en Horecawet, vooruitlopend op de hiervoor genoemde wetswijziging. Binnenkort
zal ik gemeenten uitnodigen in te schrijven op deelname aan de pilot.2. Samen met de ministers voor Jeugd en Gezin en van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijkrelaties kom ik in de hoofdlijnenbrief alcoholbeleid met een
voorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet. Daarin wil ik onder meer
gemeenten aanwijzen als toezichthouder. Nadere besluitvorming zal plaatsvinden
over de vraag aan wie de opbrengsten van de bestuurlijke boeten ten goede
komen.3. De centravorming bij het RIVM (o.a. Centra voor Gezond Leven, voor
Bevolkingsonderzoek, voor Jeugdgezondheid) zal worden afgerond.Geagendeerde toezeggingen:4. Ik werk verder aan de afronding van een robuustere infrastructuur voor
van de publieke gezondheidzorg. Het gaat hierbij onder andere om het realiseren
van de gebiedscongruentie tussen veiligheidsregio’s en de 25 GGD regio’s.
Dit is ook al door het kabinet besloten, vastgelegd, en door de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties via het voorstel «Wet op de
Veiligheidsregio’s» op 30 juli 2007 aan Uw kamer toegezonden.
Ik zal hierop aansluitend een goede intermediaire verbinding vormgeven voor
de publieke gezondheidszorg. Dat is dan de intermediaire structuur tussen
de 25 GGD regio’s en het Rijk, in casus VWS en het agentschap van VWS:
het RIVM. In de kringen van de betrokken koepels zoals GGD Nederland is ondersteuning
voor deze uitgangspunten. Ik ben voornemens deze beleidslijn in de tweede
helft van deze kabinetsperiode in de tweede tranche van de wet Publieke Gezondheid
vast te leggen.7. Tot slotBij het opstellen van de kadervisie zijn veel partijen gehoord en hebben
hun bijdrage geleverd. Ik heb gebruik gemaakt van de in deze brief genoemde
adviezen, rapporten en gesprekken.In deze brief heb ik tevens een korte reactie gegeven op de vier rapporten
zoals genoemd in hoofdstuk 4 van deze brief en opgenomen in bijlagen 2 tot
en met 5. In bijlage 6 wordt uitvoerig stilgestaan bij mijn reactie op de
motie-Van der Veen cs. van januari 2007.De beleidsvisie die U aantreft in bijlage 1 ziet het kabinet als beleidskader
voor de agenda op het terrein van gezondheid en preventie. Ik hanteer daarbij
vier beleidslijnen, namelijk– koesteren en innoveren,– een samenhangend en integraal gezondheidsbeleid,– het verbinden van preventie en zorg– en in de bestuurlijke omgeving: verbinden, samenwerken en vernieuwen.Duidelijk merkbaar is dat het denken over gezondheid en preventie in een
nieuwe fase is gekomen maar ook een nieuw elan krijgt. Preventie is niet het
alleen recht van de gezondheidszorg en de publieke gezondheid. De parallellie
van belangen maakt het noodzakelijk andere partijen te betrekken bij het vorm
en inhoud geven aan preventie. Of dat nu een gemeente is die concreet aan
de slag gaat op terrein van overgewicht bij kinderen, een bedrijf dat werk
maakt van een actief preventieprogramma of een huisarts die een beweegprogramma
start in zijn wijk, ze delen gezamenlijk het belang van gezondheid
en preventie. Ik wil voorzover dat al niet reeds gebeurt actief partijen die
het aangaat benaderen en hen uitnodigen de preventievisie samen meer vorm
en inhoud te geven.Een aantal concrete maatregelen voor 2008 van het kabinet heb ik opgesomd
onder punt 6 van deze brief. Het kabinet onderkent dat de aanpak en het verbeteren
van gezondheid en preventie een complex vraagstuk is, dat om een langjarige
aanpak vraagt. De visie in bijlage 1 is de kapstok voor de lijnen waarlangs
de minister voor Jeugd en Gezin, de staatsecretaris van VWS en ik dat in de
kabinetsperiode verder gaan uitwerken. Dit heeft ons niet weerhouden concrete
maatregelen te benoemen die per 2008 ingaan respectievelijk die wij de komende
maanden en in 2008 aan u zullen voorleggen.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. KlinkXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Tweede Kamer, 2006/07, 30 800 XVI, nr. 74.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot3Tweede Kamer, 2006/07, 25 253, nr. 10.XNoot4Tweede Kamer, brief 4 juli 2006, met rapport, tevens te downloaden
via www.rivm.nl/vtv.XNoot1WHO Euro, Health Behaviour of School Children (HBSC), 2003.XNoot2Zie o.a. www.forumpraevention.de/forum-praevention_1234/images//Kongress07/Pr%C3%A4sentationPfeifer.pdf
en www.dslv-thueringen.de/texte/Deutschland%20bewegt%20sich.pdfXNoot3Staat van de Gezondheidszorg van de Inspectie voor de Gezondheidszorg
(IGZ, 2005). Zie ook Storm I, F. van Zoest en L. den Broeder, Integraal Gezondheidsbeleid:
theorie en toepassing, RIVM 2007.XNoot1Zie www.rivm.nl/vtv.XNoot1In de beleidsbrief alcohol najaar 2007 wordt hier nader op ingegaan.XNoot2Vergrijzing en toekomstige ziektelast, RIVM 2007.XNoot3Van patiënt tot partner, Nyfer (2005).XNoot1Zie ook Bovenberg, L., in ESB, 21 september 2007.XNoot1Dit is ook onderdeel van de kabinetsreactie op het advies van de Gezondheidsraad
in het kader van de WIA-advisering.XNoot1Tweede Kamer, 2006/07, 30 800 XVI, nr. 74.XNoot1Brief over het risicovereveningssysteem 18 januari 2007, Kamerstuk
2006–2007, 29 689, nr. 129, en brief uitbreiding vrije prijzen
van 11 juli 2007.XNoot1Het wetsvoorstel voor het verplichte eigen risico is op 3 juli 2007
naar de Tweede Kamer gestuurd.XNoot1Nota kiezen voor gezond leven; www.minvws.nl/kamerstukken/pg/2006/preventienota-kiezen-voor-gezond-leven.aspXNoot1Rotterdam heeft met het programma «Lekker Fit» een goede integrale
aanpak ontwikkeld op het gebied van overgewicht. Het programma combineert
een aantal succesvolle factoren: meer bewegingsonderwijs, betere voeding,
combinaties hiertussen, doorgeleiding naar de sportvereniging, bereikbaarheid
van de sportvereniging, oudervoorlichting, speciale aandacht aan de inactieve
leerling (overgewicht is hierbij voor scholen een belangrijk selectiecriterium).
Het project «Maatwerk op school» (verlengde schoolweek) is een
ander veelbelovend initiatief van de gemeente Rotterdam. Los van de onderwijsdoelstellingen
die worden bereikt met een verlengde schoolweek is het goed dat de extra leertijd
(mede) wordt benut voor meer bewegen op en via de school. Lekker Fit is hier
een onderdeel van. De impuls van VWS en OCW kan hieraan bijdragen.XNoot1Het wetsvoorstel voor het verplichte eigen risico is op 3 juli 2007
naar de Tweede Kamer gestuurd.XNoot2M. Porter; www.worldhealthcareblog.org/2007/04/22/michael-porter-on-health-care-reform/ 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22894-134.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl