Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2010; Brief minister met voorstel nieuw model consumenteninvloed op programma-aanbod kabelexploitanten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135872
 2009-2010
 
 32 123 VIII
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 14
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 15 oktober 2009
 
 Hierbij doe ik u een brief toekomen met een voorstel voor een nieuw model
van consumenteninvloed op het analoge en digitale programma-aanbod van kabelexploitanten.
 1. Belang van pluriform kabelaanbod
 Al decennia lang vervult de kabel een belangrijke functie in de samenleving
door voor het overgrote deel van de huishoudens de distributie van omroepprogramma’s
(radio- en televisiezenders) te verzorgen. De kabel heeft zich de afgelopen
jaren sterk ontwikkeld tot een innovatieve en concurrerende infrastructuur
voor verschillende soorten diensten. Voor omroepdistributie is het gebruik
van satelliet en digitale ether de afgelopen jaren weliswaar toegenomen, maar
de kabel is nog steeds dominant met een marktaandeel van 79,4%. Het kabinet vindt een pluriform en betaalbaar programmapakket
van belang voor het democratisch functioneren van de samenleving. Daarom verzekert
het kabinet de invloed van de consument op het programma-aanbod van de kabel.
 
 De invloed van de consument op het aanbod van de kabelexploitant is sinds
eind jaren ’90 gewaarborgd via de programmaraden. De programmaraden
adviseren op gemeentelijk niveau over de samenstelling van het wettelijk minimumpakket
van omroepprogramma’s dat via de kabel wordt aangeboden (zie verder
paragraaf 2 van deze brief).
 Ontwikkelingen in de kabelsector hebben de afgelopen jaren niet stil gestaan.
Kabelexploitanten hebben hun dienstenaanbod uitgebreid en 37,8% van
de kabelhuishoudens heeft ook digitale kabel.
In Nederland is inmiddels 60% van alle huishoudens op een vorm van
digitale televisie aangesloten. Naast digitale kabel gaat het ook om satelliet
en digitale ethertelevisie.
 Er zijn ook ontwikkelingen buiten de kabelsector. Een uitspraak van de
Raad van State beperkt de invloed van de programmaraden en er is kritiek van
de Europese Commissie op het Nederlandse programmaradenmodel.
 Het kabinet hecht zeer aan de invloed van consumenten (kijkers en luisteraars)
op het programma-aanbod en vindt het van belang dat de invloed van consumenten
blijft aansluiten bij de groei en veranderingen van het aanbod.
 
 Deze brief bevat daarom een voorstel voor een verbeterd model voor de
invloed van consumenten op het analoge en digitale programma-aanbod van kabelexploitanten.
Ook wordt ingegaan op de invloed van consumenten op het aanbod van KPN/Digitenne.
Voorafgaand daaraan wordt de functie en ontwikkeling van programmaraden en
consumenteninvloed op de kabel geschetst.
 
 Het kabinet geeft met deze brief invulling aan een tweetal moties. In
de eerste motie vragen de leden van de Tweede Kamer Atsma (CDA) en Slob (ChristenUnie)
om een versterking van de positie van programmaraden en een uitbreiding naar
het digitale kabel- en etheraanbod. Het lid Jasper
van Dijk (SP) vraagt in zijn motie een programmaraad voor KPN/Digitenne in
te stellen met bindende zeggenschap over ten minste eenderde van de beschikbare
kanalen van KPN/Digitenne, buiten de publieke zenders.
 2. De functie en ontwikkeling van programmaraden
 In de Mediawet 2008 is voor kabelexploitanten de zogenoemde doorgifteplicht
opgenomen. Daarbij gaat het om de doorgifte van ten minste 15 televisieprogrammakanalen
en 25 radioprogrammakanalen. De verplichting om de programmakanalen analoog
en/of digitaal door te geven geldt als een significant aantal aangeslotenen
het programma-aanbod op analoge wijze en/of op digitale wijze ontvangt. Een deel van de kanalen die (moeten) worden doorgegeven
is in de Mediawet 2008 al ingevuld (de zogenoemde «must carry kanalen»). De overige door te geven kanalen worden voor het analoge
pakket ingevuld door programmaraden die daarover aan kabelexploitanten een
zwaarwegend advies geven. Deze programmaraden
moeten worden ingesteld door gemeenteraden in gemeenten waar omroep via de
kabel verspreid wordt. Sinds een aantal jaar worden de 54 programmaraden die
er in Nederland zijn ondersteund door het landelijk steunpunt Kabelraden.nl.
 
 De bepalingen over de programmaraden zijn ontstaan ten tijde van de liberalisering
van de mediawetgeving midden jaren negentig. Als gevolg daarvan kwam de strikte
scheiding tussen de aanbieders van diensten (programma’s) en de beheerders
van de infrastructuur (zenders, kabel) te vervallen. Infrastructuurbeheerders
mochten voortaan zelf programma’s gaan verzorgen. De kabelexploitanten
kregen daarmee meer vrijheid om de beschikbare kanalen te vullen. In het kader
van de noodzakelijke checks-and-balances zijn er daarom tegelijkertijd doorgifteverplichtingen
voor de kabelexploitanten in de wet opgenomen. Doel van de doorgifteplicht
is garanties bieden voor een voldoende gevarieerd informatieaanbod voor degenen
die zijn aangeslotenen op het kabelnetwerk. Verder
moet dat aanbod toegesneden zijn op de voorkeuren van de verschillende bevolkingsgroepen.
Destijds werd opgemerkt dat, zolang de Nederlandse burgers programma’s
nog niet per stuk kunnen afnemen en daarmee zelf hun pakket kunnen samenstellen,
het van belang is dat zij op een andere wijze invloed hebben op de samenstelling
van het programma-aanbod. Die invloed van de
burgers is vervolgens verzekerd via programmaraden. Het programmaradenmodel
is kortom een vorm van consumenteninvloed met als doel het verzekeren van
de pluriformiteit van de analoge programmakanalenpakketten van de kabelexploitanten.
 
 Hiervoor constateerde het kabinet al dat – gelet op de huidige marktontwikkelingen
en doelen van het mediabeleid – de invloed van consumenten
op het kabelaanbod onverminderd van belang is. De afgelopen jaren is echter
gebleken dat die invloed onvoldoende wordt gegarandeerd door het huidige programmaradenmodel.
Dit heeft de volgende oorzaken.
 Invloed programmaraden gering
 Het advies van een programmaraad geldt alleen voor het analoge pakket
van programmakanalen en daarbij gaat het na aftrek van de «must carry
kanalen» feitelijk over slechts 8 kanalen. In de loop der tijd is gebleken
dat programma-aanbieders en kabelexploitanten met elkaar kunnen afspreken
een programmakanaal niet op te nemen in het pakket waarover een programmaraad
adviseert. Programmaraden kunnen zo de facto buiten spel worden gezet. Dit
is bevestigd door een uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State («Bollenstreek zaak»).
Kortom, de invloed van programmaraden is gering.
 Kritiek Europese Commissie
 De Europese Commissie is in juli 2006 een inbreukprocedure tegen Nederland
gestart. De Commissie was aanvankelijk van mening dat programmaraden een te
brede discretionaire bevoegdheid hebben en dat het model niet voldoende rechtstransparantie
en rechtszekerheid biedt. Daarop heeft Nederland in 2006 schriftelijk gereageerd.
Vervolgens heeft daarover nog enige malen mondeling overleg met de Commissie
plaatsgevonden, waarbij van Nederlandse zijde onder meer is aangegeven dat
het model thans alleen geldt voor het analoge pakket van de kabelexploitanten.
De inbreukprocedure is uiteindelijk op 25 juni 2009 beëindigd. Uit
overleg met vertegenwoordigers van de Europese Commissie bleek echter wel
dat uitbreiding naar het digitale pakket waarschijnlijk een nieuwe inbreukprocedure
tot gevolg zal hebben. Het risico bestaat dat het model dan moet verdwijnen
en er helemaal geen garantie meer in de wet is opgenomen.
 Programmaraden steeds omslachtiger
 Een derde bron van kritiek op de programmaraden komt uit de praktijk en
wel van alle betrokken partijen: kabelexploitanten, programma-aanbieders,
programmaraden en gemeenten. Het systeem is tamelijk omslachtig en geeft administratieve
lasten voor alle partijen. Enkele jaren geleden is Kabelraden.nl ingesteld
om programmaraden te ondersteunen en te professionaliseren. Maar dit lost
de geschetste problemen niet afdoende op. Bovendien zijn er door fusies en
overnames steeds minder kabelexploitanten (met overwegend grote internationale
en commerciële belangen). De netwerken van de grote kabelexploitanten
hebben zich als gevolg daarvan ontwikkeld tot bovenregionale netwerken. Daardoor
is het minder logisch geworden de consumenteninvloed op gemeentelijk niveau
te organiseren. Het model sluit niet langer meer aan bij de technische werkelijkheid.
 
 Alles overziend vindt het kabinet dat het huidige model van programmaraden
niet toekomstbestendig is. Het kabinet heeft reeds eerder alternatieve modellen
voor consumenteninvloed de revue laten passeren.
Ook de genoemde moties van de leden Atsma en Slob en het lid Jasper van Dijk
bevatten voorstellen voor verbetering van de invloed van consumenten. In de
volgende paragraaf worden alternatieve voorstellen geschetst en gewogen. Daarna
volgt het voorstel van het kabinet voor een nieuw model van consumenteninvloed.
 3. Verbetering van consumenteninvloed: alternatieve
modellen
 Model 1. Uitbreiding invloed programmaraden naar
het digitale pakket van kabel en ether
 De leden van de Tweede Kamer Atsma (CDA) en Slob (ChristenUnie) vragen
in een motie om de positie van programmaraden te versterken en uit te breiden
naar het digitale kabel- en etheraanbod. Het lid Jasper van Dijk (SP) vraagt
in een motie een programmaraad voor KPN/Digitenne in te stellen met bindende
zeggenschap over ten minste eenderde van de beschikbare kanalen van Digitenne,
buiten de publieke zenders.
 Het voordeel van het voorstel van de leden Atsma en Slob is de uitbreiding
van de consumenteninvloed naar het digitale pakket. Het kabinet deelt dat
streven, maar vindt dat dit doel op andere wijze dan via de huidige programmaraden
beter kan worden bereikt. Het belangrijkste argument is dat het eenvoudig
uitbreiden van de reikwijdte van het advies geen oplossing biedt voor de geschetste
problemen in paragraaf 2 van deze brief, waaronder de bezwaren van de
Europese Commissie. Zoals hiervoor is opgemerkt heeft de Commissie weliswaar
onlangs de lopende inbreukprocedure tegen Nederland beëindigd, maar heeft
zij ook aangegeven dat de bezwaren juist zullen toenemen bij uitbreiding van
de invloed van programmaraden naar het digitale pakket van de kabelexploitanten.
Er zal dan mogelijk een nieuwe inbreukprocedure volgen. Het risico bestaat
dat het model dan moet verdwijnen en er dus geen garantie meer in de wet is
opgenomen. Verder merkt het kabinet in reactie op beide moties op dat het
huidige, op gemeentelijk niveau georganiseerde, programmaradenmodel niet past
op het landelijke net van KPN/Digitenne. Daarnaast is uitbreiding van de invloed
van programmaraden naar satelliet niet goed mogelijk, omdat de satelliet in
buitenlandse handen is.
 Model 2. Voorstel programmaraden
 De programmaraden erkennen zelf dat de huidige situatie verre van ideaal
is. Het kabinet is dan ook blij dat zij, via Kabelraden.nl, zelf een alternatief
voorstel doen. Kabelraden.nl stelt voor dat een programmaraad voortaan één
tot twee wijzigingen kan aanbrengen in het totale pakket van de kabelexploitant.
De kabelexploitant kan deze in beginsel niet weigeren (hoewel uitzonderingen
onder voorwaarden mogelijk blijven). Ook stelt men voor het aantal programmaraden
terug te brengen tot 20 à 25. Verder worden de programmaraden onafhankelijke
stichtingen die zelf verantwoordelijk worden voor de opvolging van de leden.
 
 Het voordeel van dit systeem is dat een programmaraad ook adviseert over
het digitale pakket. Daar staat tegenover dat de programmaraad in verhouding
minder invloed krijgt. Hij kan immers slechts één tot twee wijzigingen
aanbrengen in het pakket. Ook van dit model is het nadeel dat programma-aanbieders
en kabelexploitanten programmaraden nog steeds buiten spel kunnen zetten.
Verder worden ook de overige kritiekpunten zoals genoemd in paragraaf 2
met dit model niet opgelost. Aangezien programmaraden in verhouding ook nog
minder invloed krijgen, is dit voorstel op zichzelf dan ook niet voldoende
om de pluriformiteit van het analoge en digitale pakket in voldoende mate
te verzekeren.
 Model 3. Co-reguleringsmodel kabelexploitant
 Het kabinet heeft de afgelopen jaren in reactie op de kritiek en na gesprekken
met alle betrokkenen een voorstel ontwikkeld voor een alternatief voor het
programmaradenmodel, het zogenoemde co-reguleringsmodel. Een combinatie van wetgeving en zelfregulering die bestaat uit drie
onderdelen: (1) een onafhankelijk en representatief marktonderzoek naar
de voorkeuren van kabelabonnees dat openbaar wordt gemaakt, (2) een representatief
en onafhankelijke klantenpanel waarin abonnees meepraten over het aanbod van
zenders en (3) voorlichting aan klanten.
 
 Het marktonderzoek heeft betrekking op ten minste 15 vrij toegankelijke
analoge televisiekanalen en 30 vrij toegankelijke digitale televisiekanalen,
waarvan ten hoogste 20% door de kabelexploitant naar eigen voorkeur
mag worden gekozen. De burgers hebben dan ook invloed op minimaal 24 digitale
kanalen. Verder wordt het marktonderzoek zodanig ingericht dat uit de resultaten
de regionale voorkeuren blijken en zullen de uitkomsten van het marktonderzoek
worden gevalideerd aan de hand van kijk- en luistercijfers van de Stichting
KijkOnderzoek. Indien de kabelexploitant afwijkt van de uitkomsten van het
marktonderzoek (waarvan de uitkomsten openbaar zijn), moet hij dat verantwoorden
aan het klantenpanel.
 
 Kabelexploitanten zijn verantwoordelijk voor de invoering van dit model,
maar het is niet vrijblijvend. Het Commissariaat voor de Media kan sancties
opleggen. Dit voorstel tot co-regulering is zorgvuldig afgewogen en afgestemd
met betrokken partijen, maar is uiteindelijk niet in de Mediawet 2008 opgenomen.
Inmiddels was duidelijk geworden welke wensen in de Tweede Kamer leven voor
toekomstige consumenteninvloed: een steviger model met meer garanties en uitbreiding
van de invloed van consumenten naar het digitale pakket.
 
 Het kabinet heeft daarom gemeend een nieuw model te moeten ontwikkelen
dat aan de bezwaren van de geschetste modellen tegemoet komt en waarbij het
zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de wensen uit de Kamer. Dit leidt
tot het zogenoemde «waarborgmodel kabel en aardse digitale ether»
dat in de volgende paragraaf wordt toegelicht.
 4. Voorstel kabinet: Waarborgmodel kabel en aardse
digitale ether
 Het kabinet heeft in het waarborgmodel een aantal goede elementen uit
het hiervoor genoemde co-reguleringsmodel overgenomen. Het wil de invloed
van klanten op het kabelpakket en de verzekering van de pluriformiteit van
het aanbod regelen via de drieslag van marktonderzoek naar de voorkeuren van
kabelabonnees, invloed van klanten en voorlichting. Op deze manier vindt er
actief raadpleging van wensen en behoeften plaats bij de kijkers en luisteraars,
is er concreet invloed op het pakket en worden klanten van kabelexploitanten
actief geïnformeerd over hun analoge en digitale pakket en wijzigingen
daarin. Er zijn echter een paar belangrijke verschillen met het co-reguleringsmodel.
 Marktonderzoek
 Het marktonderzoek naar de voorkeuren van kabelabonnees heeft niet betrekking
op minimaal 24 digitale kanalen zoals in het co-reguleringsmodel het geval
was, maar op minimaal 30 digitalen kanalen. De invloed van de consumenten
op het digitale programma-aanbod neemt dus toe.
 Het aantal analoge kanalen waarop het marktonderzoek betrekking heeft,
blijft 15. Dit is nodig om de kabel de ruimte te geven het analoge pakket
te verkleinen om verdere digitalisering mogelijk te maken. De uitkomsten van
het marktonderzoek zijn openbaar. Verder wordt het marktonderzoek net als
in het co-reguleringsmodel zodanig ingericht dat uit de resultaten de regionale
voorkeuren blijken en zullen de uitkomsten van het marktonderzoek worden gevalideerd
aan de hand van kijk- en luistercijfers van de Stichting KijkOnderzoek.
 Klantenraad
 De invloed van de klanten op het programma-aanbod wordt steviger aangezet.
Een onafhankelijke klantenraad adviseert zwaarwegend over 2 analoge én
2 digitale kanalen. Dat advies dient goed onderbouwd te zijn. Met dit element
meent het kabinet tegemoet te komen aan de motie van de leden Atsma en Slob
en wordt een belangrijk element uit het voorstel van Kabelraden.nl en de programmaraden
verwerkt. Niet alleen de uitslag van het marktonderzoek telt (en daarmee de
stem van de meerderheid). Het zwaarwegende advies van de klantenraad over
de analoge en digitale kanalen leidt ertoe dat ook kleinere publieksgroepen
kunnen worden bediend, dat rekening kan worden gehouden met nieuwkomers of
dat desgewenst invulling kan worden gegeven aan regionale voorkeuren. Bij de grote kabelexploitanten met een netwerk in verschillende
delen van Nederland zal meer dan één klantenraad worden ingesteld,
zodat optimaal rekening kan worden gehouden met de regionale voorkeuren.
 
 Verder moet de kabelexploitant, net als in het co-reguleringsmodel, verantwoording
afleggen aan de klantenraad als hij afwijkt van de uitkomsten van het marktonderzoek.
Zoals gezegd zijn de uitkomsten van het marktonderzoek openbaar en is ook
het eventuele afwijken van die uitkomsten door een kabelexploitant voor een
ieder zichtbaar. Er is daarmee sprake van een transparant systeem.
 Belangrijke rol Commissariaat voor de Media
 Het Commissariaat voor de Media krijgt als toezichthouder een belangrijke
rol in het nieuwe model om de pluriformiteit van het programma-aanbod en de
consumenteninvloed daarop te garanderen.
 Het Commissariaat ziet er allereerst nauwkeurig op toe dat de kabelexploitanten
zorgvuldig met de resultaten van het marktonderzoek omgaan en de klantenraden
serieus nemen. Het Commissariaat ziet er ook op toe dat het marktonderzoek
wordt uitgevoerd door een onafhankelijk en gerenommeerd bureau. Verder ziet
het Commissariaat er op toe dat de klantenraden onafhankelijk zijn en zodanig
zijn samengesteld dat zij volwaardige gesprekspartners voor de kabelexploitanten
vormen. Zonodig kan het Commissariaat beleidsregels opstellen en sancties
opleggen (een boete of een last onder dwangsom om gewenst gedrag af te dwingen).
Ook krijgt het Commissariaat voor de Media de taak om onafhankelijke informatie
te geven over nieuwe programmakanalen die vervolgens opgenomen worden in het
marktonderzoek.
 
 Het Commissariaat voor de Media krijgt verder de bevoegdheid om één
of meer programmacategorieën aan te wijzen die in ieder geval onderdeel
moeten uitmaken van het programma-aanbod. Indien het Commissariaat voor de
Media deze bevoegdheid toepast wordt het waarborgmodel dwingender. Er wordt
als het ware al voorgesorteerd door ook programmacategorieën vast te
leggen. Doel van deze bevoegdheid is het inbouwen van een correctiemechanisme,
een extra slot op de deur om de pluriformiteit van het programma-aanbod te
verzekeren. Het Commissariaat kan van deze bevoegdheid gebruik maken als het
constateert dat het model in de praktijk onvolkomenheden heeft of op onderdelen
tekortschiet (bijvoorbeeld omdat nieuwkomers systematisch worden geweerd of
het marktonderzoek niet wordt gevolgd). Deze taak sluit aan bij de wettelijk
vastgelegde taak van het Commissariaat voor de Media om mediaconcentraties
in Nederland te monitoren. Hiertoe brengt hij jaarlijks de mediaconcentratiemonitor
uit. In dit rapport wordt ingegaan op de pluriformiteit van het media-aanbod
waaronder dat van de kabel.
 Uitgangspunt voor de pluriformiteit van het programma-aanbod is een goede
mix van Nederlandse en buitenlandse publieke en commerciële kanalen.
Denk bijvoorbeeld aan categorieën als Engelstalige, Franstalige of Duitstalige
publieke omroep, Nederlandstalige commerciële kanalen met een algemene
programmering, een kinderzender of een muziekzender. De kabelexploitant maakt
een keuze uit de programma’s die in deze categorieën passen en
baseert deze keuze op het onafhankelijk en representatief marktonderzoek naar
de voorkeuren van kabelabonnees. Uitzondering hierop vormen de twee analoge
en twee digitale programma’s waarover de klantenraad zwaarwegend advies
uitbrengt.
 Radio
 In de praktijk blijkt dat er over de doorgifte van radiokanalen niet of
nauwelijks problemen zijn. Daarom kan worden overwogen om het waarborgmodel
alleen voor radio te laten gelden als een kabelexploitant minder dan 35 analoge
en/of 45 digitale kanalen aanbiedt.
 Garanties pluriformiteit digitale ether
 Een belangrijk voordeel van het waarborgmodel is dat het ook van toepassing
kan worden verklaard op de aardse digitale ether. Dit moet dan wel in aangepaste
vorm, omdat er vergeleken met het programma-aanbod via de kabel geen analoge
kanalen worden aangeboden en er minder ruimte is voor digitale kanalen. Artikel
31 van de Universeledienstrichtlijn stelt dat, wil een lidstaat een doorgifteverplichting
kunnen opleggen, de desbetreffende infrastructuur een significant aantal eindgebruikers
moet hebben. Aan deze voorwaarde kan worden voldaan door in de Mediawet 2008
te bepalen dat de verplichting geldt als een significant aantal aangeslotenen
het programma-aanbod via de aardse digitale ether ontvangt. Zo wordt binnen de Europeesrechtelijke randvoorwaarden zoveel mogelijk
tegemoetgekomen aan motie Atsma (CDA) en Slob (ChristenUnie) en motie Jasper
van Dijk (SP). 
 Voordelen van het model
 Het kabinet ziet grote voordelen in het waarborgmodel. De feitelijke invloed
van burgers wordt vergroot via marktonderzoek en klantenraad, er wordt tegemoet
gekomen aan de vele bezwaren uit de praktijk en het model sluit aan bij de
technologische ontwikkelingen. Verder garandeert het model dat voldoende rekening
wordt gehouden met regionale voorkeuren en nieuwkomers. Belangrijk winstpunt
is de feitelijke en directe invloed van consumenten (kijkers en luisteraars)
op de samenstelling van zowel het analoge als het digitale programma-aanbod
van de kabel en het aanbod van de aardse digitale ether. Invoering van het
model leidt bovendien tot lastenverlichting voor alle partijen. Er is een
beperkt aantal representatieve en onafhankelijke klantenraden. Dit is voor
alle partijen efficiënter en effectiever dan de programmaraden op gemeentelijk
niveau.
 
 Het model komt biedt in de ogen van het kabinet voldoende rechtstransparantie
en rechtszekerheid, ook als het Commissariaat voor de Media besluit om één
of meer programmacategorieën aan te wijzen. Het nieuwe model komt daarmee
tegemoet aan de kritiek van de Europese Commissie.
 Toekomst Kabelraden.nl
 Het landelijk steunpunt Kabelraden.nl is enkele jaren geleden ingericht
om programmaraden te ondersteunen en te professionaliseren. Het wordt gefinancierd
uit de mediabegroting. De stichting ondersteunt de 54 programmaraden met op
maat gesneden en praktische informatie (kijk- en luisteronderzoek, informatie
van kabelexploitanten en programma-aanbieders). Kabelraden.nl
houdt relevante ontwikkelingen op mediagebied bij en helpt bij juridische
procedures van programmaraden. Een deel van deze taken zal na invoering van
het nieuwe model vervallen. Maar er is ook kennis en kunde beschikbaar bij
Kabelraden.nl die in het nieuwe model beter op zijn plek is bij het Commissariaat
voor de Media. In overleg met Kabelraden.nl en het Commissariaat voor de Media
zal het kabinet daarom bezien welke kennis en taken overgedragen kunnen worden
aan het Commissariaat voor de Media.
 5. Conclusie
 In de inleiding van deze brief stelde het kabinet vast dat een pluriform
en betaalbaar programmapakket van belang is voor het democratisch functioneren
van de samenleving. De kabel is in dat aanbod dominant, maar ook digitale
ether neemt in belang toe. Het kabinet vindt het onverminderd van belang om
de invloed van consumenten op het aanbod en de pluriformiteit ervan te verzekeren.
Consumenteninvloed moet daarom aansluiten bij de groei en veranderingen van
het aanbod. Programmaraden zijn daarvoor niet effectief genoeg meer, daarom
is gezocht naar een alternatief.
 
 Het kabinet is van mening dat het waarborgmodel een goed alternatief is
voor het huidige programmaradenmodel. In dit model probeert het kabinet zowel
rekening te houden met de wensen van de Tweede Kamer als met de eisen die
de Europese Commissie stelt. Het is de bedoeling dit model in de Mediawet
2008 vast te leggen en het Commissariaat voor de Media een stevige positie
te geven om dit model te handhaven. Het model zal worden ingevoerd naast de
al bestaande doorgifteverplichting, waaronder de «must carry verplichting»
en zal na drie jaar worden geëvalueerd. Daarmee meent het kabinet een
goede garantie te bieden voor het verzekeren van de pluriformiteit van het
analoge en digitale programma-aanbod en van de invloed van consumenten op
de samenstelling daarvan en op die manier voldoende invulling te hebben gegeven
aan de moties.
 
 De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 R. H. A. Plasterk
 
 
 
 
 Bron: TNO september 2009, Marktrapportage Elektronische Communicatie.
 
 
 Daarnaast zorgt het voor doelmatige marktordening en toezicht en excellente
informatie- en communicatienetwerken.
 
 
 Bron: TNO september 2009, betreft cijfers eerste kwartaal 2009.
 
 
 Bronnen: Immovator, Monitor digitale TV Q2 2009 en TNO september 2009,
Marktrapportage Elektronische Communicatie.
 
 
 Kamerstukken II 2007/08, 31 200 VIII, nr. 47.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 700 VIII, nr. 47.
 
 
 Zoals toegelicht in de memorie van antwoord bij de voorgestelde Mediawet
2008 (Kamerstukken I 2008/09, 31 356, D) kiest de regering er voor om
het begrip significant door het Commissariaat voor de Media te laten bepalen.
Wel heeft de regering aangegeven (Kamerstukken II 2007/08, 31 356, nr. 7)
dat er zeker sprake is van een significant aantal eindgebruikers wanneer minimaal
de helft van de aangesloten huishoudens op een netwerk analoog dan wel digitaal
ontvangt. Het is dus niet uitgesloten dat het Commissariaat op basis van zijn
analyse in bepaalde situaties tot de conclusie komt dat bij een lager percentage
ook sprake is van een significant aantal.
 
 
 Zie artikel 6.13 van de Mediawet 2008.
 
 
 Zie de artikelen 6.13, eerste lid, 6.15 en 6.20 van de Mediawet 2008.
 
 
 Kamerstukken II 1996/97, 24 808, nr. 5.
 
 
 Kamerstukken II 2002/03, 28 639, nr. 5, blz. 8.
 
 
 Het gaat om een uitspraak in hoger beroep van 28 juli 2004, zaaknummer
200400154/1, in het geding tussen het Commissariaat voor de Media en kabelexploitant
Casema. Deze uitspraak is te raadplegen via http://www.raadvanstate.nl.
 
 
 Bijlage bij kabinetsreactie op WRR advies (Kamerstukken II 2005/06, 29 692,
nr. 14, hoofdstuk 19).
 
 
 Idem: Bijlage bij kabinetsreactie op WRR advies (Kamerstukken II 2005/06,
29 692, nr. 14, hoofdstuk 19).
 
 
 Als gevolg van een amendement van het lid Atsma (CDA) (Kamerstukken II
2007/08, 31 356, nr. 30) is in de Mediawet 2008 overigens al een
bepaling opgenomen die tegemoet komt aan de wensen van burgers ten aanzien
van regiozenders van naburige provincies voor zover het gaat om het digitale
pakket van de kabelexploitanten (zie artikel 6.13, tweede lid, aanhef en onderdeel
b).
 
 
 Zie www.mediamonitor.nl
 
 
 Zoals toegelicht in de memorie van antwoord bij de voorgestelde Mediawet
2008 (Kamerstukken I 2008/09, 31 356, D) kiest de regering er voor om
het begrip significant door het Commissariaat voor de Media te laten bepalen.
Wel heeft de regering aangegeven (Kamerstukken II 2007/08, 31 356, nr. 7)
dat er zeker sprake is van een significant aantal eindgebruikers wanneer minimaal
de helft van de aangesloten huishoudens op een netwerk analoog dan wel digitaal
ontvangt. Het is dus niet uitgesloten dat het Commissariaat op basis van zijn
analyse in bepaalde situaties tot de conclusie komt dat bij een lager percentage
ook sprake is van een signi0 ficant aantal.
 
 
 Het waarborgmodel is besproken met de VNG, de VESTRA (koepelorganisatie
voor commerciële omroepen), NLkabel (tezamen met de grote kabelexploitanten),
de Consumentenbond, Kabelraden.nl en KPN. De eerste drie partijen reageerden
positief op het nieuwe model. De Consumentenbond heeft vanwege prioriteitstelling
besloten geen standpunt in te nemen over de voorgenomen plannen. De samenstelling
van kabelpakketten staat niet hoog op de agenda van de achterban en de leden
en er komen bij de bond slechts incidenteel klachten binnen over het onderwerp.
Kabelraden.nl merkte op niet namens alle programmaraden te kunnen spreken
en verwees naar het eigen voorstel. Zoals hiervoor al is aangegeven is een
belangrijk onderdeel uit dat eigen voorstel van Kabelraden.nl en de programmaraden
in het waarborgmodel overgenomen: de bevoegdheid van de klantenraden om zwaarwegend
te adviseren over 2 analoge én 2 digitale kanalen. Verder is in dit
verband van belang dat er in dit nieuwe model geen plaats meer is voor Kabelraden.nl
en de programmaraden. Voor KPN is onder meer van belang dat het waarborgmodel
ook van toepassing zal zijn op de digitale ether en daarmee op KPN/Digitenne.
KPN heeft weliswaar begrip voor deze keuze, maar aangezien er thans voor de
digitale ether geen vergelijkbare regels gelden, kan van dit bedrijf redelijkerwijs
niet verwacht worden dat het deze keuze met instemming begroet. Daarnaast
is het model besproken met het Commissariaat voor de Media dat belast is met
de bestuursrechtelijke handhaving van de mediawetgeving. Het Commissariaat
ziet op voorhand geen problemen bij de handhaving van dit model.