Wijziging Awb, Wet tarieven burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging opbrengst van griffierechten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28740, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

22-04-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28740 nr. 6

16-04-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28740Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 740Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke
zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst van de griffierechten
(verhoging van de opbrengst van griffierechten)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 april 2003Met belangstelling heb ik kennis genomen van de opmerkingen en vragen
van de leden van de vaste commissie voor Justitie. Ik meen te kunnen constateren
dat de inbreng van de leden van de vaste commissie uiteen loopt van begripvol
tot bezorgd, maar dat vooral behoefte bestaat aan nadere verduidelijking.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om erop te wijzen dat tegelijk met deze
nota naar aanleiding van het verslag een nota van wijziging wordt ingediend.
Deze is van technische aard.De leden van de fracties van GroenLinks, de LPF en
de PvdA vragen een nadere verduidelijking ten aanzien van de 5% verhoging
bovenop de in het Strategisch Akkoord opgenomen verhoging van 10%.Zoals in de memorie van toelichting is gesteld, acht ik het van belang
dat degene die overweegt een conflict aan de rechter voor te leggen zorgvuldig
van deze mogelijkheid gebruik maakt. Dit om een doelmatig gebruik van de kostbare
voorzieningen voor rechtspraak te waarborgen. Met het oog hierop is in het
Strategisch Akkoord een verhoging van de griffierechten met 10% aangekondigd.
Het Strategisch Akkoord voorziet daarnaast in een bezuinigingsmaatregel ten
laste van de rechtsbijstand. In de financiële bijlage bij het Strategisch
Akkoord was voor het totaal van de bezuinigingen op rechtsbijstand en de verhoging
van griffierechten en leges van een structurele opbrengst uitgegaan van in
totaal € 30 miljoen in 2003, oplopend tot € 50 miljoen
in 2004. Naar mij inmiddels is gebleken behoort een structurele bezuiniging
op de rechtsbijstand, zonder een ingrijpende wijziging van de opzet van de
rechtsbijstand, niet tot de reële mogelijkheden, als we de toegang tot
de rechter voor de minder draagkrachtigen zo goed mogelijk overeind willen
houden.Bij uw Kamer ligt thans een brief (Kamerstukken II 2002/2003, 28 600
VI, nr. 118) waarin een verhoging van het uurtarief voor toegevoegde
rechtsbijstand wordt aangekondigd welke ik onvermijdelijk acht voor het instandhouden
van het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand als zodanig. Dit overigens
in lijn gekomen met de opvattingen van de Tweede Kamer zoals deze waren gebleken
uit de motie van het lid Kuijper c.s. (Kamerstukken II, 2000–2001, 27 400
VI, nr. 75). Voor een nadere beschouwing omtrent de noodzaak van deze verhoging verwijs
ik naar mijn brief van 21 oktober 2002 (Kamerstukken II, 2002/2003, 28 600
VI, nr. 7). Ik geef daar aan dat ik het noodzakelijk acht de kosten die
gemoeid zijn met de verhoging van het uurtarief te financieren binnen het
rechtsbijstandbudget. Hiertoe is onder meer voorgesteld de eigen bijdrage
van de rechtzoekende te verhogen.In het licht van de delicate positie van de rechtsbijstand ben ik tot
de conclusie gekomen dat de extra bezuinigingsmaatregel op de rechtsbijstand,
waarvan het Strategisch Akkoord nog uitging, zonder een ingrijpende wijziging
van de opzet van de rechtsbijstand, voor de toegang tot de rechtspraak voor
de minder draagkrachtigen in een onverantwoord risico zou uitmonden. Daarom
heb ik besloten deze extra bezuinigingsmaatregel ten laste van de rechtsbijstand
niet door te voeren, maar – gezien de budgettaire samenhang met de verhoging
van de griffierechten – de last van deze maatregel te verdelen over
alle rechtzoekenden via een extra verhoging van de griffierechten met 5% naast
de aanvankelijk voorgestelde 10%.Het hoeft geen betoog dat de verhoging van de griffierechten met 15 in
plaats van 10% ook gevolgen heeft voor de rechtzoekende die aangewezen is
op de rechtsbijstand, maar deze gevolgen zijn aanzienlijk minder zwaar dan
met de hiervoor genoemde maatregel het geval zou zijn geweest. Op de gevolgen
voor deze rechtzoekende wordt bij de beantwoording van de volgende vraag nader
ingegaan. Gezien het strikte budgettaire kader dat met het Strategisch Akkoord
werd beoogd en de consequenties daarvan ook voor de begroting van het Ministerie
van Justitie, zie ik geen ruimte om deze maatregel te laten vervallen.Het is van belang het thans voorliggende voorstel van wet niet te vereenzelvigen
met het voorstel zoals dat voor advies aan de Raad van State werd gezonden.
Dat voorstel bevatte ook een verhoging van de griffierechten met 15%. Deze
15% viel uiteen in enerzijds een beleidsmatige verhoging van de griffierechten
met 10% en anderzijds een indexering van de griffierechten met 5%. Hiermee
werd aanvankelijk dus een combinatie van een structurele verhoging en een
aanpassing aan het prijspeil beoogd. Deze combinatie van doelstellingen kan
bij nader inzien echter tot verwarring leiden. Om die reden heb ik besloten,
zoals inmiddels bekend is, de indexering uit het wetsvoorstel te lichten.
Deze indexering is inmiddels tot stand gekomen (Besluit van 14 januari
2003 tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke
zaken en enkele andere wetten) (indexering griffierechten bestuursrechtelijke
en civielrechtelijke wetten) (Stb. 2003, 20). Ook in de toekomst ben ik voornemens
indexeringen in verband met de verhoging van het prijspeil bij algemene maatregel
van bestuur te realiseren en (eventuele nadere) structurele wijzigingen bij
wet in formele zin te realiseren. Om de hierboven genoemde redenen is vervolgens
besloten het percentage van de structurele beleidsmatige verhoging op 15%
te stellen en in het onderhavige wetsontwerp neer te leggen.De leden van de fracties van het CDA, GroenLinks en
de PvdA vragen een nadere toelichting of door de verhoging van de griffierechten
de drempel voor de toegang tot de rechter hoger wordt en of dit effect ook
bewust wordt nagestreefd. Dit mede in het licht van de positie van de minder
draagkrachtigen. De leden van de fractie van D66 vragen het kabinet nader
in te gaan op de verhoging van de griffierechten, de eventuele verhoging van
de eigen bijdrage in de gefinancierde rechtsbijstand en de positie van de
Bureaus Rechtshulp. Daarbij vragen deze leden of het kabinet een herhaling
van de situatie verwacht dat de eigen bijdrage voor rechtshulp verlaagd dient
te worden aangezien de rechtzoekenden om financiële redenen
van rechtshulp afzien. In dat zelfde kader vragen de leden van de SP-fractie
wanneer volgens het kabinet de drempel voor de minder draagkrachtige rechtzoekende
zo hoog wordt dat deze niet of nauwelijks nog toegang heeft tot de rechter.Niet valt te ontkennen dat de drempel voor de burger die overweegt om
te procederen met de voorgestelde verhoging hoger zal worden dan thans het
geval is. De verhoging van de drempel hangt nauw samen met het signaal dat
het kabinet wenst te geven aan de burger die en het bedrijf dat overweegt
te procederen. In de afgelopen jaren heeft in toenemende mate het beeld post
gevat dat de overheid in de gedaante van de rechterlijke macht de eerst aangewezene
is om geschillen te beslechten. Met deze gedachte wordt echter miskend dat
de burgers en bedrijven ook een grote eigen verantwoordelijkheid hebben om
de eigen geschillen en conflicten op te lossen. Thans worden aan de rechterlijke
macht soms zaken voorgelegd waarbij het achteraf de vraag is of de betrokkenen
niet op andere wijze tot een bevredigende oplossing hadden kunnen komen.Zoals in de memorie van toelichting reeds is verwoord acht ik het van
groot belang dat de rechterlijke macht slagvaardig kan blijven optreden. Dit
is dan ook de reden voor het afgeven van dit signaal. Dit signaal kan niet
worden losgezien van de door Justitie ingezette initiatieven ter bevordering
van buitengerechtelijke afdoening van conflicten, waarbij met name kan worden
gedacht aan mediation. Het is dan ook verheugend te mogen constateren dat
het aantal instanties dat door de markt wordt opgericht tot afdoening van
geschillen buiten de rechter stijgende is. In dit verband kan gewezen worden
op het recente oprichten van het onafhankelijke Dutch Securities Institute
(DSI) waarvan de commissies zich bezig zullen houden met geschilbeslechting
in de sfeer van de effectenbranche (Stct. 20 maart 2003, nr. 56,
blz. 5).Bij het maken van de afweging omtrent het afgeven van het voornoemde signaal
heeft het kabinet zich uitdrukkelijk rekenschap gegeven van de positie van
minder draagkrachtigen. Allereerst is de bezuiniging op de rechtsbijstand,
die deze groep het hardst zou treffen, verdeeld over alle rechtzoekenden,
waardoor deze groep reeds ontzien wordt. Daarnaast wordt in het stelsel van
griffierechten reeds rekening gehouden met de positie van minder draagkrachtigen.
Het stelsel van griffierechten kent namelijk een differentiatie naar zaakscategorieën
en naar natuurlijke en rechtspersonen. In het bestuursrecht kent artikel 8:41,
derde lid, in onderdeel a een lager griffierecht voor huursubsidie en sociale
zekerheid. Het griffierecht zal hierbij na de voorgestelde verhoging € 36
bedragen. De voorgestelde verhoging van de eigen bijdrage in de rechtsbijstand
komt voor de laagste inkomenscategorie neer op een verhoging van € 64
naar € 96. Het blijft voor de minst draagkrachtigen mogelijk om
voor € 132 een (bestuursrechtelijke) procedure te voeren. De Wet
tarieven in burgerlijke zaken kent als eveneens een differentiatie naar zaakscategorieën.
Ook voor de minder draagkrachtigen blijft het bijvoorbeeld na de verhoging
van de griffierechten mogelijk om voor een loonvordering op grond van artikel
629 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek voor een bedrag van € 128
een procedure te voeren (€ 32 griffierecht + € 96 eigen
bijdrage). Daarbij kent de Wet tarieven in burgerlijke zaken de mogelijkheid
van de indebetstelling (een regeling voor korting op het griffierecht) voor
de minst draagkrachtigen.Bij het afgeven van het signaal jegens de burger die overweegt een procedure
aan te spannen, is er bewust voor gekozen de minder draagkrachtigen niet geheel
te ontzien. Ook voor deze personen gaat immers de stelling op dat zij allereerst
de mogelijkheid dienen te bezien om met de wederpartij de eigen conflicten
uit de wereld te helpen. Bij de eindevaluatie van de Justitieprojecten
ten aanzien inzake mediation wordt ook naar de positie van minder draagkrachtigen
gekeken.Het is op voorhand niet de verwachting dat de hoogte van de eigen bijdrage
zal dienen te worden gecorrigeerd omdat minder draagkrachtigen om financiële
redenen van rechtshulp afzien. Een herhaling van de situatie uit 1995, waarbij
een eerdere verhoging van de eigen bijdrage voor de hoogste inkomensgroepen
werd gecorrigeerd, zal zich dan ook naar verwachting niet voordoen. Aangezien
de beslissing om al dan niet met een procedure te starten van verschillende
factoren afhankelijk is, is het niet op voorhand mogelijk exact aan te geven
op welk moment de drempel voor de rechtzoekende dermate hoog wordt dat de
toegang tot de rechter wordt belemmerd.Het voorgaande laat onverlet dat ik mij bewust ben van de kwetsbare positie
van minder draagkrachtigen. Daarom zal ik het effect van de verhoging van
de eigen bijdrage in de rechtsbijstand, in samenhang met de verhoging van
de opbrengst van de griffierechten, volgen, opdat indien nodig eventuele corrigerende
maatregelen genomen kunnen worden.Op de positie van de bureaus rechtshulp wordt in deze nota naar aanleiding
van het verslag nog specifiek ingegaan. Ik zie geen verband tussen de positie
van deze bureaus en de verhoging van griffierechten en de eigen bijdrage voor
personen die zijn aangewezen op de gefinancierde rechtsbijstand.De leden van de LPF-fractie en de PvdA-fractie vragen
of naast de in het voorstel opgenomen generieke verhoging ook aanpassingen
aan het prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie blijven plaatsvinden. In
dit kader vragen de leden van de fractie van GroenLinks een reactie op de
stelling dat het meer in de rede ligt dat de voorgestelde verhoging niet meer
dan 8,65% zou mogen zijn.De indexering van de griffierechten zoals deze laatstelijk heeft plaatsgevonden
bij Besluit van 14 januari 2003 tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht,
de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten (indexering griffierechten
bestuursrechtelijke en civielrechtelijke wetten), beoogt de invloed van de
inflatie tegen te gaan. Teneinde de reële opbrengst van de ontvangen
griffiegelden op een gelijk niveau te houden vindt de indexering jaarlijks
plaats. Op de begroting van het Ministerie van Justitie bestaat geen ruimte
om deze indexering achterwege te laten. Dit is ook de reden dat naast het
voorstel tot een verhoging van de griffierechten bij het voornoemde besluit
een indexering is doorgevoerd. De eerstvolgende indexering van de griffierechten
zal per 1 januari 2004 plaatsvinden.De stelling van de fractie van GroenLinks wordt door mij niet onderschreven.
Zoals in het voorgaande is uitgewerkt, betreft de indexering een aanpassing
aan de inflatie. Indien het percentage van de indexering in mindering wordt
gebracht op het percentage zoals in het thans voorliggende wetsvoorstel is
opgenomen, dan leidt dit ertoe dat de in het Strategisch Akkoord voorgestelde
maatregelen niet gehaald zullen worden, hetgeen tot een tekort op de Justitiebegroting
zal leiden. Daarnaast zal het signaal dat ik wens te geven aan partijen die
overwegen een conflict aan de rechter voor te leggen, worden verstoord.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of het wetsvoorstel
een generieke verhoging van de griffierechten bevat of dat bepaalde wetten
bewust van de griffierechtenverhoging zijn uitgezonderd.Het wetsvoorstel behelst een generieke verhoging waarbij de griffierechten
over de gehele linie met 15% worden verhoogd. Bij de Wet van 24 december
1998 tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Beroepswet, de Wet
administratieve rechtspraak belastingzaken, het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering,
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op de
Raad van State, de Wet op de studiefinanciering, de Wet tarieven in burgerlijke
zaken en andere wetten ter verhoging van de opbrengst van griffierechten (verhoging
van de opbrengst van griffierechten) (Stb. 1998, 744) is de positie van minder
draagkrachtigen reeds aan de orde gekomen. Hierbij is besloten om voor besluiten
die worden genomen op grond van de Huursubsidiewet het lage griffierecht te
laten gelden. Gezien het feit dat op dit moment een ambtelijke werkgroep bezig
is met een onderzoek naar de mogelijkheden van de herziening van het stelsel
van griffierechten, waarbij de positie van de minder draagkrachtigen wordt
meegenomen, acht ik een aanpassing op dit moment niet opportuun.De leden van de CDA-fractie hebben tenslotte verzocht
om een toelichting ten aanzien van de opbrengst van de verhoging van de griffierechten
die in 1998 plaatsvond in relatie tot de geschatte opbrengst van de thans
voorgestelde verhoging.De Wet van 24 december 1998 tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht,
de Beroepswet, de Wet administratieve rechtspraak belastingzaken, het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering, de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek, de Wet op de Raad van State, de Wet op de studiefinanciering, de
Wet tarieven in burgerlijke zaken en andere wetten ter verhoging van de opbrengst
van griffierechten (verhoging van de opbrengst van griffierechten) (Stb. 1998,
744) bevatte een aantal voorstellen tot verhoging van de opbrengst van de
griffierechten met circa f 30 miljoen per jaar. De wet introduceerde
daartoe enkele nieuwe griffierechten, wijzigde de berekeningsgrondslag van
reeds bestaande griffierechten en bevatte daarnaast een algehele verhoging
van de griffierechten met 7,5%. De opbrengst van enkel de verhoging met 7,5%
werd destijds geschat op circa 12 miljoen gulden (Kamerstukken II 1997–1998,
25 926, nr. 3 blz. 10). Omgerekend naar euro's komt dit neer
op een bedrag van circa € 5, 45 miljoen. Het voornoemde wetsvoorstel
bevatte een aantal voorstellen waardoor de opbrengst van de griffierechten
is gestegen. Daarnaast zijn de opbrengsten van de griffierechten gestegen
ten gevolge van een toegenomen zaaksaanbod. Wanneer met het voorgaande rekening
wordt gehouden, loopt een schatting van de opbrengsten van de thans voorgestelde
verhoging van € 17 miljoen niet uit de pas.De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet
bereid is te onderzoeken wat de gevolgen van dit wetsvoorstel zullen zijn
op de toegankelijkheid van de rechtspraak. In dit verband vragen de leden
van de fractie van de SP wanneer de effecten van de generieke verhoging aan
de Kamer kunnen worden medegedeeld. Bovendien vragen deze leden of het kabinet
bereid is de Kamer terstond te informeren bij het uitblijven van de beoogde
effecten.In 2002 zijn twee onderzoeken verricht waarin ondermeer het effect van
een verhoging van de griffierechten op de instroom van zaken bij de gerechten
is onderzocht. Het betreft hier de rapporten «Civiele en administratieve
rechtspleging in Nederland 1951–2000», gepubliceerd in januari
2002 door de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden, en
«Optimalisering heffing en incasso griffierechten», uitgebracht
in juni 2002 door IOO bv. Beide rapporten onderschrijven de stelling dat andere
factoren dan de hoogte van het griffierecht (zoals het belang van de zaak en de kosten van de advocatuur) mede bepalend zijn voor de vraag of
een procedure wel of niet wordt doorgezet. Gezien de uitkomst van deze onderzoeken
acht ik de conclusie gerechtvaardigd dat met deze verhoging de toegang tot
de rechtspraak niet in gevaar zal komen en dat de afname van het aantal zaken
beperkt zal blijven. Ik zal alert zijn op eventuele signalen over een verslechtering
van de toegankelijkheid van de rechtspraak of op een grote afname van het
aantal aangebrachte zaken. De Raad voor de rechtspraak kan deze signalen afgeven
in de jaarlijkse planning- en controlcyclus met mijn departement, maar kan
mij ook op andere momenten, bijvoorbeeld tijdens het regulier overleg, informeren.
Indien deze signalen hiertoe aanleiding geven zal ik de Kamer informeren.
Daarnaast zal ik met name de positie van de minst draagkrachtigen die zijn
aangewezen op rechtsbijstand, laten volgen. Indien dit noodzakelijk blijkt,
zullen op dit punt correcties kunnen worden aangebracht.De leden van de PvdA-fractie vragen of het juist is
dat de kosten voor rechtspraak gerelateerd aan zaken waarvoor wel griffierechten
worden geheven sinds de generieke verhoging in 1998 sterker zijn gestegen
dan met de indexering ondervangen kon worden. Zij vragen daarbij om een gedetailleerde
onderbouwing.In onderstaande tabel zijn de kosten van de rechtspraak exclusief de strafsector
en de opbrengsten van de griffierechten in de periode 1999–2001 tegen
elkaar afgezet (in mln. €).  1999200020011999–2001 (%) Kosten rechtspraak232273321+ 38%Opbrengst griffierechten889399+ 12%Uit deze tabel kan worden geconcludeerd dat de kosten van de rechtspraak
in de periode 1999–2001 sterker zijn toegenomen dan de opbrengsten van
de griffierechten in dezelfde periode.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het juist
is dat het griffierecht van € 232 dat een rechtspersoon is verschuldigd
bij ontbinding van een contract van een werknemer via de kantonrechter, fiscaal
kan worden opgevoerd als bedrijfskosten.Inderdaad zijn de kosten van een gerechtelijke procedure, waaronder het
griffierecht, voor de werkgever als bedrijfskosten fiscaal aftrekbaar. Ik
wil de leden van de PvdA-fractie er wel op wijzen dat voor de werkgever aan
de ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de rechter naast het griffierecht
in het algemeen nog diverse andere kosten verbonden zijn. Ik denk daarbij
aan de kosten van rechtsbijstand, de proceskosten en de aan de werknemer te
betalen vergoeding wegens beëindiging van zijn arbeidsovereenkomst. In
het thans lopende onderzoek naar de mogelijkheden om het stelsel van griffierechten
te vereenvoudigen wordt het griffierecht voor de hier bedoelde ontbindingsverzoeken
overigens opnieuw bezien.De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts met
welk bedrag het griffierecht van € 232, dat een rechtspersoon is
verschuldigd bij ontbinding van een contract van een werknemer via de kantonrechter,
verhoogd zou dienen te worden teneinde gelijke opbrengsten te realiseren als
met het thans voorliggende wetsvoorstel worden beoogd.Met het voorliggende wetsvoorstel wordt een structurele extra opbrengst
van € 17 mln. beoogd. Indien deze opbrengst volledig moet worden
gerealiseerd door verhoging van het griffierechtentarief voor verzoeken van rechtspersonen tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de
kantonrechter, dan dient het huidige tarief te worden verhoogd van€ 232
naar € 607,- een verhoging van ruim 160%. Medebepalend voor het
effect van een dergelijke verhoging is het feit dat de werkgever een alternatief
heeft voor het indienen van een ontbindingsverzoek bij de kantonrechter. Hij
kan de arbeidsovereenkomst ook beëindigen na verkrijging van een ontslagvergunning
via de directeur CWI (artikel 6 Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen).
Overigens is van belang te realiseren dat de categorie rechtspersonen niet
eenvormig is. Tot deze categorie behoren immers zowel kleine zelfstandigen
als multinationals. Indien voor deze hele categorie het griffierecht verhoogd
zou worden tot € 607 kan dit met name voor de kleine zelfstandigen
problematisch zijn. Mede gezien het huidige economische klimaat wil ik zorgvuldig
bekijken in hoeverre een verdere verhoging van het griffierecht voor verzoeken
van rechtspersonen tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst mogelijk is.
Met het oog hierop zal ik dit punt meenemen in het onderzoek naar het stelsel
van griffierechten.De fractie van D66 vraagt waarom het voortbestaan van
de Bureaus Rechtshulp in het kabinetsbeleid ter discussie staat.Met de inwerkingtreding van de Wet op de rechtsbijstand in 1994 zijn de
Bureaus Rechtshulp geformaliseerd en hebben zij een wettelijk verankerde taak
binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand gekregen, namelijk het
verlenen van spreekuren (half uur), verlengde spreekuren (drie uur) en toegevoegde
rechtsbijstand.De Bureaus Rechtshulp hebben lange tijd een nuttige rol vervuld bij het
verlenen van rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen. In de loop der jaren
heeft zich bij de bureaus voorafgaand aan de spreekuren de zogenaamde publieksfunctie
ontwikkeld, met als doel rechtzoekenden informatie, verheldering van vragen
en doorverwijzing te bieden. Het blijkt dat deze functie, in combinatie met
het bieden van spreekuren en verlengde spreekuren rechtzoekenden goede mogelijkheden
biedt tot het verkrijgen van rechtsbijstand en daarmee toegang tot het recht.
Daarnaast hebben de bureaus tot taak toegevoegde rechtsbijstand te bieden.
Hierdoor is een takenpakket ontstaan dat bestaat uit zowel private als publieke
taken. In de loop der tijd is het accent in de tijdsbesteding bij de bureaus
meer komen te liggen op het verlenen van verdergaande rechtshulp en minder
op de publieksfunctie.In mijn brief van 16 december 2002 (Kamerstukken II 2003/03, 28 600
VI, nr. 119) heb ik uiteengezet de publieke en private taken te willen
scheiden. De publieke taken zullen worden ondergebracht in een juridisch loket
dat voorziet in de publieksfunctie en een spreekuur van een uur voor kortdurend
advies. Het loket heeft vooral een verhelderende en verwijzende functie voor
de rechtzoekende. Verdergaande rechtsbijstand wordt uitgeoefend door de advocatuur.
Hierdoor ontstaat een stelsel waarin publieke en private taken helder gescheiden
zijn en waarin de minder draagkrachtige rechtzoekende een zo doeltreffend
mogelijke toegang tot het recht wordt geboden. Het juridisch loket zal tevens
het door de D66-fractie bedoelde deëscalerende effect hebben.De leden van de SP-fractie vragen het kabinet te reageren
op de stelling van de heer Klap dat de verhoging een te grof en ongericht
middel is dat hooguit tot een afgedwongen verantwoordelijkheid van de burger
kan leiden.In zijn artikel kenschetst mr. Klap de voorgestelde verhoging als een
grof en enigszins ongericht middel dat niet echt appelleert aan hetverantwoordelijkheidsgevoel
van de burgers. Anders dan mr. Klap zie ik het thans voorliggende wetsvoorstel
niet als een te grof en ongericht middel. Het griffierecht vormt immers één
van de criteria die de beslissing om al dan niet beroep in te stellen bij
de rechter, beïnvloeden. Daarbij is de verhoging van de griffierechten
niet het enige instrument waarmee ik beoog een zorgvuldig gebruik van de rechtspraak
te stimuleren.De leden van de SP-fractie vragen op welke gronden
de verwachting is gebaseerd dat door deze verhoging het aantal rechtszaken
zal afnemen. Voorts vragen deze leden of hier empirisch onderzoek naar is
gedaan.De verwachting op dit punt is enerzijds gebaseerd op signalen uit de praktijk
en anderzijds op empirisch onderzoek van de Universiteit Leiden (het betreft
hier het rapport «Civiele en administratieve rechtspleging in Nederland
1951–2000», gepubliceerd in januari 2002 door de faculteit der
rechtsgeleerdheid van de universiteit Leiden). Met name bij de hogere griffierechten
betreft het commerciële belangen. Bij deze zaken is de keuze voor arbitrage
of mediation een aantrekkelijke. Alternatieve geschillenbeslechting zal in
bepaalde gevallen beter toegesneden zijn op het onderliggende geschil. Zoals
in het artikel «Beslechten van beleggingsgeschillen» van de hand
van prof I.C. van der Vlies reeds wordt gesteld bestaat er bij privaatrechtelijke
financiële conflicten behoefte aan snelle conflictbeslechting (Stcrt.
20-3-2003, nr. 56, blz. 5). In dit artikel wordt ook gesteld dat
dit een reden kan zijn om voor arbitrage te kiezen. Met een voortschrijdende
ontwikkeling op het gebied van de alternatieve geschillenbeslechting, die
een stimulans ontvangt met het thans voorliggende wetsvoorstel, mag een zekere
afname van het aantal rechtszaken verwacht worden. Zoals hiervoor reeds is
gesteld, is de afweging om te procederen afhankelijk van meer factoren, waar
de hoogte van het griffierecht er een van is.De leden van de fractie van D66 vragen of de opbrengsten
die worden beoogd met dit wetsvoorstel ook werkelijk ten gunste zullen komen
aan de rechtspraak. Voorts vragen deze leden op welke wijze de opbrengst van € 17
miljoen exact zal worden ingezet. Ook vragen zij welke kwaliteitsverbeteringen
binnen de rechterlijke macht zullen worden gefinancierd. In dit kader vragen
deze leden of de verhoging van de opbrengst van de griffierechten gebruikt
wordt om te investeren in de rechterlijke macht op de wijze zoals deze door
de Raad voor de rechtspraak in de brief aan de informateurs wordt geadviseerd.De opbrengsten van griffierechten komen net als de opbrengsten van boeten
en transacties ten goede aan de algemene middelen op de justitiebegroting.
Ook de beoogde opbrengsten van dit voorstel worden in principe op deze wijze
ingeboekt. Van de algemene middelen komt een deel ten goede aan de rechtspraak.
Het huidige kabinet heeft reeds geïnvesteerd in de rechterlijke macht.
Gezien de bezuinigingen die mijn departement treffen en zoals het er thans
uitziet nog zullen gaan treffen, kan ik op voorhand geen garantie geven dat
de opbrengsten aan de rechterlijke macht ten goede kunnen komen. Indien er
ruimte bestaat om van dit wetsvoorstel gelden aan te wenden voor kwaliteitsverbetering
van de rechtspraak, zal ik ten aanzien van de aanwending van deze gelden overleg
voeren met de Raad voor de rechtspraak.De leden van de fractie van D66 vragen of de garantie
kan worden geboden dat de rechtzoekende in ruil voor deze verhoging binnen
een periode van twee jaar kan rekenen op een halvering van de wachttijd voor
de behandeling en de afhandeling van een rechtszaak.De wachttijd die is gemoeid met de afhandeling van een zaak is afhankelijk
van een aantal factoren. Daartoe behoren het aantal zaken dat een gerecht
ter behandeling krijgt aangeboden, de complexiteit van de aangeboden zaken,
de snelheid waarmee partijen procederen, de beschikbaarheid van rechters om
deze zaken te behandelen en bijvoorbeeld werkachterstanden uit het verleden.
Het hoeft geen betoog dat ik het evenals de leden van de Kamer wenselijk acht
dat de wachttijd voor behandeling en afhandeling van een rechtszaak wordt
teruggedrongen. Bij de gerechten worden tal van initiatieven ontplooid om
hieraan tegemoet te komen Ik acht het in dit kader verheugend dat op een aantal
terreinen in het bestuursrecht gunstige ontwikkelingen zichtbaar zijn op het
terrein van doorlooptijden.Als gezegd wordt met dit voorstel beoogd om de partijen die overwegen
een conflict voor te leggen aan de rechter, een signaal te geven dat zij in
eerste instantie een grote eigen verantwoordelijkheid hebben om te trachten
dit conflict zelf op te lossen, eventueel met behulp van mediation of arbitrage.
Het is mijn verwachting dat het aantal zaken bij de gerechten bij een betere
benutting van deze alternatieven dan thans, af zal nemen. Ook na de thans
voorgestelde verhoging van de griffierechten blijft het echter een afweging
van partijen of zij al dan niet een beroep zullen doen op de rechter om een
geschil te beslechten. Dit leidt ertoe dat het weinig voorspelbaar is of de
wachttijden inderdaad zullen teruglopen. Een garantie kan ik dan ook niet
geven. Het moge echter wel duidelijk zijn dat ik het van groot belang acht
dat de wachttijden worden teruggedrongen en hier in nauw overleg met de Raad
voor de rechtspraak aandacht aan zal blijven besteden.De leden van de fractie van D66 vragen een reactie
op de brief van de Raad voor de rechtspraak aan de informateurs waarin de
Raad stelt dat de oplossing voor de overbelasting van de rechterlijke macht
niet gezocht moet worden in «gemakkelijke oplossingen» als de
verhoging van de griffierechten. Dit zou naar oordeel van de Raad leiden tot
bij zaken (bijvoorbeeld incasso's) met een relatief beperkt (financieel) zaaksbelang
de gang naar de rechter niet meer loont, hetgeen onrechtmatig handelen bevordert
en leidt tot hoge maatschappelijke kosten.Het kabinet onderkent het door de Raad voor de rechtspraak genoemde belang
dat ook in zaken met een relatief beperkt (financieel) zaaksbelang toegang
tot de rechter moet blijven bestaan. Enerzijds moet worden voorkomen dat vorderingen
door hoge inningskosten feitelijk oninbaar worden. Anderzijds zouden partijen
alleen een beroep op de rechter moeten doen, als zij hun conflict werkelijk
niet op een andere wijze kunnen oplossen. Met het bestaande systeem van differentiatie
naar zaakscategorieën, naar natuurlijke en rechtspersonen en het stelsel
van gefinancierde rechtsbijstand is al voorzien in een aantal waarborgen op
het punt van de toegang. Ik meen dat deze waarborgen ook met de voorgestelde
verhoging voldoende intact blijven. Daarnaast is het behoud van de toegang
tot de rechter een van de uitgangspunten in het thans lopende onderzoek naar
de mogelijkheden om het griffierechtenstelsel te vereenvoudigen.De gedachte dat de verhoging van de griffierechten een gemakkelijke oplossing
zou zijn om de overbelasting van de rechterlijke macht te verhelpen, deel
ik niet. Zoals hiervoor reeds gesteld is het van belang de voorgestelde verhoging
te beschouwen als onderdeel van een pakket van maatregelen. In dit verband
hecht ik eraan op te merken dat ik tijdens het regulier overleg met de Raad
voor de rechtspraak ook aandacht heb voor initiatieven vanuit de Raad om de
overbelasting van de rechterlijke macht tegen te gaan. De leden van de fractie van D66 vragen tot slot of
daadwerkelijk wordt verwacht dat de burgers door dit wetsvoorstel minder zullen
gaan procederen. Zo ja, vragen deze leden hoe is deze veronderstelling te
onderbouwen, nu burgers immers nu ook al een eigen bijdrage betalen en bovendien
het risico lopen op een veroordeling in de proceskosten.Zoals hiervoor reeds is verwoord heeft het kabinet de bedoeling om met
de voorgestelde verhoging een signaal af te geven aan de burger die of het
bedrijf dat overweegt een beroep te doen op de rechter teneinde een conflict
op te lossen. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling de toegang tot de rechter
af te snijden. Indien een burger of een bedrijf bij het beoordelen van de
mogelijkheid om een conflict zonder inbreng van de rechter op te lossen tot
de conclusie komt dat het inschakelen van de rechter noodzakelijk is, dient
dit mogelijk te blijven. Ook op dit moment zijn deze partijen reeds gehouden
een eigen bijdrage te leveren en lopen zij het risico tot een veroordeling
in de proceskosten. Desondanks is het kabinet van mening dat in zijn algemeenheid
te snel een beroep wordt gedaan op de rechter. Het is de verwachting dat dit
voorstel er mede toe zal bijdragen dat burgers en bedrijven bij de beslissing
of zij hun conflict al dan niet zullen voorleggen aan de rechter, een zorgvuldiger
afweging zullen maken dan thans. Een dergelijk signaal kan in samenhang met
andere maatregelen op termijn leiden tot een afname van het aantal procedures.Bij dit alles blijft het van belang te realiseren dat de hoogte van het
griffierecht slechts één van de facetten is die deel uitmaken
van de afweging om te gaan procederen.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28740-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl