Vreemdelingenbeleid; Verslag schriftelijk overleg over brief minister Vermeend (SZW) d.d. 15 juni 2001 over voorstel tot wijziging Besluit ter uitvoering Wet arbeid vreemdelingen (SOZA-01-569)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 622

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

19637 nr. 622

01-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen van de leden van de PvdA-fractie123456789Vragen van de leden van de CDA-fractie10111213141516171819202122232425262728293031Vragen van de leden van de GroenLinks-fractie32333435
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 622VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 1 november 2001De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft over de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van 15 juni 2001 inzake het voorstel tot wijziging van het Besluit ter uitvoering
van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met de uitbreiding van de mogelijkheden
om arbeid te verrichten voor asielzoekers in procedure en vreemdelingen met
een vergunning voor bepaalde tijd onder de beperking voor (voortgezet) verblijf
als alleenstaande minderjarige vreemdelingen (SOZA-01-569) de navolgende vragen
ter beantwoording aan de regering voorgelegd. Deze vragen, alsmede de daarop
op 1 november gegeven antwoorden, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier voor deze lijst,SjerpVragen van de leden van de PvdA-fractie1Waarom is niet gekozen voor uitbreiding van het aantal
weken waarin arbeid mag worden verricht door asielzoekers? Welke mogelijkheden
zijn daartoe overwogen, wat zijn de afwegingen geweest en hoe is de regering
tot zijn uiteindelijke oordeel gekomen?Op 22 mei 2000 is een concept algemene maatregel van bestuur aan de Tweede
Kamer voorgelegd waarin de arbeidsmogelijkheden voor asielzoekers werden uitgebreid
van een periode van 12 weken in 52 weken naar een periode van 12 weken in
39 weken, en van alleen naar hun aard kortdurende werkzaamheden tot alle werkzaamheden
(SOZA-00–503). Deze arbeidsmogelijkheden werden ook toegestaan aan decentraal
opgevangen asielzoekers en houders van een vtv-ama. Bij brief van 10 januari
2000 van de Staatssecretaris van Justitie mede namens de Ministers van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en voor Grote Steden- en Integratiebeleid was de
Tweede Kamer reeds over dit voornemen geïnformeerd (Tweede Kamer, vergaderjaar
1999–2000, 26 800 VI, nr. 53).Tijdens de plenaire behandeling van het voorstel tot wijziging van de
Wet arbeid vreemdelingen op 24 mei 2000 bleek, dat bij een deel van de Tweede
Kamer bezwaren bestond tegen de voorgestelde verruiming. Deze bezwaren richtten
zich met name op de mogelijke aanzuigende werking op de komst van nieuwe asielzoekers
die uit zou gaan van een verruiming van de arbeidsmogelijkheden en op de verdringing
van prioriteitgenietend aanbod, waaronder uitkeringsgerechtigden, door asielzoekers,
die geen vrije toegang tot de arbeidsmarkt hebben.Het kabinet heeft daarop het voorstel in heroverweging genomen. Het kabinet
stelde zich ten doel om te komen tot een verruiming van de arbeidsmogelijkheden,
zonder voorbij aan te gaan aan de in de Tweede Kamer geuitte bezwaren. Door
wèl over te gaan tot een verruiming van het soort werkzaamheden naar
alle werkzaamheden, maar vast te houden aan de grens van maximaal 12 weken
in een periode van 52 weken wordt hieraan tegemoet gekomen.2Waarom wordt afgeweken van het oorspronkelijke regeringsvoorstel
van januari 2000 – in lijn met het Star-advies – om de arbeidsmogelijkheden
te verruimen tot 12 weken per 39 weken? Hoe is dit te plaatsen in het streven
van de regering om de kwaliteit van het verblijf van vreemdelingen te verbeteren?Zie het antwoord op vraag 1.Het verblijf van vreemdelingen in de opvang is in de eerste plaats gediend
met een snelle en heldere asielprocedure. Met de inwerkingtreding van de Vreemdelingenwet
2000 is hieraan een belangrijke impuls gegeven.Gedurende het verblijf in de opvang zijn mogelijkheden beschikbaar voor
een zinvolle dagbesteding, zoals het deelnemen aan dagstructureringsactiviteiten,
taalonderwijs en beroepsgerichte cursussen en daarbij behorende stages, het
verrichten van vrijwilligerswerk en tenslotte ook het verrichten van arbeid.3Hoeveel weken per 12 maanden zou het asielzoekers maximaal
kunnen worden toegestaan aaneengesloten betaald werk te verrichten, zonder
dat aanspraak op WW ontstaat? Waarom is niet gekozen om de arbeidsmogelijkheden
voor asielzoekers tot die periode te verlengen?De referte-eis in de WW bepaalt het aantal weken dat men gewerkt dient
te hebben om in het geval van werkloosheid voor een WW-uitkering in aanmerking
te komen. De gebruikelijk eis is, dat men in een periode van 39 weken voorafgaand
aan de eerste dag van werkloosheid 26 weken heeft gewerkt. In het Besluit
verlaagde wekeneis WW is bepaald voor welke groepen werknemers een lagere
wekeneis van toepassing is dan de gebruikelijke eis van 26 uit 39 weken. Deze
regeling bevat een limitatieve opsomming van soorten (seizoen)arbeid waarvoor
een wekeneis van 13, 16 of 20 weken van toepassing is.Om het risico op het ontstaan van recht op WW-uitkering uit te sluiten
dient de toegestane periode van arbeid zo vastgesteld te worden, dat niet
kan worden voldaan aan de laagste weken-eis.4Welke verdragen staan een sluitende en beperkende regeling
van de WW-aanspraken van de hier bedoelde asielzoekers in de weg en waarom?
Belemmeren dergelijke verdragsbepalingen ook niet de mogelijkheid om bij toelating
van asielzoekers tot de arbeidsmarkt procedure beperkingen te stellen aan
de maximale arbeidsduur per periode? Wat is de betekenis van artikel 3, 19
en 20 WW in dit verband?Uitsluiting van rechtmatig in het land werkzame asielzoekers uit de werknemersverzekeringen,
of beperkingen, uitsluitend voor deze groep, van uit deze verzekeringen voortvloeiende
uitkeringen, is gelet op de grondslagen van de huidige verzekeringen, niet
verenigbaar met de in een 40 tal (bilaterale en multilaterale Verdragen) neergelegde
verplichtingen om vreemdelingen in het vlak van sociale zekerheid gelijk te
behandelen als Nederlandse onderdanen. In het kader van de opstelling en parlementaire
behandeling van de Koppelingswet is reeds eerder bezien in hoeverre voor Nederland
vrijheden bestaan om vreemdelingen uit te sluiten van de sociale zekerheidswetgeving,
of voor hen een bijzonder regime te laten gelden. In dat kader is geconcludeerd
dat het internationaal toelaatbaar is in verband met de verblijfsstatus, daar
waar uitkeringsrechten er van afhankelijk zijn gesteld of de betrokken persoon
in Nederland verblijft. Dit ligt anders daar waar uitkeringsrechten niet zozeer
afhankelijk zijn gesteld van het verblijf in Nederland, maar voortvloeien
uit het verrichten van arbeid in een context waarbij het sociaal zekerheidrecht
van toepassing is. Daar waar die arbeid rechtmatig plaats vindt moet het discriminatoir
en derhalve in strijd met de al eerder genoemde internationale verplichtingen
worden geacht, indien uitkeringsrechten worden onthouden in verband met de
aard van de verblijfsstatus.Internationaalrechtelijk is het evenwel toelaatbaar dat beperkingen worden
gesteld aan de toegang tot de arbeidsmarkt van vreemdelingen, en zeker voor
vreemdelingen wier aanvraag voor een verblijfsvergunning nog in behandeling
is.De artikelen 3 en 19 WW, voorzover op vreemdelingen betrekking hebbend,
zijn in het kader van de Koppelingswet opgenomen, en vormen een neerslag van
voorstaande overwegingen.Artikel 20 WW bevat algemene uitkeringsvoorwaarden die zonder onderscheid
zowel op Nederlanders als op Vreemdelingenongeacht de aard van de verblijfsstatus-
van toepassing zijn.5Waarom is de regering van oordeel dat het ontstaan
van WW-aanspraken zich niet verhoudt tot de fase in de vreemdelingrechtelijke
procedure waarin nog geen onherroepelijke beslissing is genomen?Een WW-uitkering impliceert dat men beschikbaar is voor de arbeidsmarkt
en dat men sollicitatieplichtig is. Dat is niet in overeenstemming met het
gegeven, dat asielzoekers slechts voor een beperkte periode arbeid mogen verrichten
en zou bovendien uitgelegd kunnen worden als een vorm van integratie
of kunnen leiden tot onterechte verwachtingen over de beslissing op het asielverzoek,
hetgeen ongewenst is.Voorts geldt dat asielzoekers op grond van de Regeling verstrekkingen
asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen (Rva 1997), die kan
worden beschouwd als een voorliggende voorziening op de bijstand, materiële
opvangvoorzieningen alsmede zak-, kleed- en voedingsgeld ontvangen. Asielzoekers
met eigen inkomsten dienen een bijdrage te leveren in de kosten van de opvang
van zichzelf en die van eventuele gezinsleden. Indien betrokkene geen inkomsten
meer geniet uit arbeid, ontstaat wederom aanspraak op het volledige zak-,
kleed- en voedingsgeld. Het kabinet is van oordeel dat het ook gegeven het
feit dat asielzoekers die niet over eigen inkomsten of vermogen beschikken
aanspraak hebben op Rva-verstrekkingen, alsmede gegeven het feit dat het hier
vreemdelingen betreft die nog in procedure zijn over de asielaanvraag, niet
wenselijk is dat betrokkenen aanspraak maken op een uitkering krachtens de
WW.6Heeft de regering een arbeidsmarktonderzoek gedaan
naar de haalbaarheid van het voorstel? In hoeverre zijn werkgevers, in de
oorspronkelijke sectoren en «nieuwe» sectoren, geïnteresseerd
in het tewerkstellen van asielzoekers? In welke sectoren en op welke niveaus
verwacht het kabinet dat asielzoekers kunnen instromen? Zijn er mogelijkheden
voor hoger opgeleide asielzoekers om op hun niveau aan de slag te gaan?De regering heeft geen arbeidsmarktonderzoek gedaan naar de haalbaarheid
van het voorstel. De reden hiervan is, dat er geen taakstelling is ten aanzien
van de tewerkstelling van asielzoekers. Er is ook geen verplichting voor de
asielzoekers om te werken. Het is aan de asielzoekers om gebruik te maken
van de mogelijkheid om gedurende maximaal 12 weken in een periode van 52 weken
betaalde arbeid te verrichten.Van werkgeverszijde is belangstelling getoond voor de mogelijkheden tot
het inzetten van asielzoekers, o.a. door MKB-Nederland en bedrijven en organisaties
uit uiteenlopende sectoren en uit verschillende regio's.Gezien de voorwaarden waaronder asielzoekers arbeid kunnen verrichten
is de verwachting dat zij met name in zullen stromen in werkzaamheden die
weinig inwerktijd vergen en waarbij de inzet van een flexibel personeelsbestand
niet bezwaarlijk is. Voorbeelden zijn bepaalde werkzaamheden in de tuinbouw,
de horeca, het grootwinkelbedrijf, bezorgwerkzaamheden en allerlei soorten
piekarbeid. Het is niet uitgesloten dat asielzoekers instromen op hoger gekwalificeerde
functies. Vanwege de tijdelijkheid van het werk en de eisen die veelal worden
gesteld aan de benodigde vakkennis en vaardigheden en gegeven de inwerktijd
die doorgaans langer is naarmate het niveau van de functie hoger is, zal de
tewerkstelling op dergelijke functies niet voor de hand liggen.7Is er flankerend beleid? Hoe gaat de begeleiding en
infrastructuur er uitzien om de nieuwe mogelijkheden te communiceren en ook
daadwerkelijk tot stand te brengen? Wie gaat de asielzoekers en werkgevers
informeren en begeleiden? Hoeveel geld is daarvoor uitgetrokken?Het COA zal aan de verruiming van de mogelijkheden voor asielzoekers om
betaalde arbeid te verrichten bekendheid geven binnen de opvang. Dit betekent
dat de asielzoekers, evenals in de huidige situatie, zullen worden voorgelicht
over de mogelijkheden om betaalde arbeid te verrichten en zullen worden verwezen
naar bemiddelende instanties.Het ministerie van SZW zal via de reguliere kanalen werkgevers informeren
over de gewijzigde regelgeving. 8Waarom valt de groep jongeren van boven de 18 jaar
(voormalig ama's) met een vergunning tot voortgezet verblijf onder het regime
van de Wet Arbeid Vreemdelingen? Hoe groot is deze groep en hoe vaak gebeurt
het dat een vergunning tot voortgezet verblijf van zo'n jongere wordt ingetrokken?Vreemdelingen aan wie een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd
onder de beperking voortgezet verblijf, volgend op eerder verblijf als alleenstaande
minderjarige vreemdeling, is verleend, mogen ingevolge het voorliggende voorstel
betaald werk verrichten mits de werkgever beschikt over een tewerkstellingsvergunning.
Het betreft hier immers een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. Over de
omvang van de groep wordt u binnenkort separaat geïnformeerd door de
Staatssecretaris van Justitie. Hoe vaak deze vergunning wordt ingetrokken
is niet met zekerheid te zeggen. Intrekking van de vergunning is mogelijk
indien de vreemdeling een gevaar vormt voor de openbare orde, of indien de
vreemdeling onjuiste gegevens heeft verstrekt of gegevens heeft achtergehouden.9Waar wordt de toegang tot de arbeidsmarkt geregeld
van ex-asielzoekers die buiten hun schuld niet kunnen vertrekken uit Nederland
en die volgens het Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire 2001/6 «specifieke
arbeid» mogen verrichten?Vreemdelingen aan wie een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd regulier
is verleend onder de beperking verblijf als vreemdeling die buiten zijn schuld
niet uit Nederland kan vertrekken, alsmede vreemdelingen aan wie volgend op
die vergunning een verblijfsvergunning is verleend onder de beperking voortgezet
verblijf, vallen onder de algemene Wav-regelgeving. Zij kunnen in Nederland
arbeid verrichten indien de werkgever in het bezit is van een (volledig getoetste)
tewerkstellingsvergunning. Op de tewerkstellingsvergunning is zoals gebruikelijk
vermeld voor welke specifieke functie deze is afgegeven.Vragen van de leden van de CDA-fractie10Hoe verhoudt het onderhavige voorstel tot wijziging
zich tot de bedoeling van de Wet Arbeid Vreemdelingen, te weten een restrictieve
toekenning van tewerkstellingsvergunningen?De Wet arbeid vreemdelingen staat een restrictieve toegang tot de Nederlandse
arbeidsmarkt voor; alleen als er geen prioriteitgenietend (d.w.z. binnenlands
of EER-) aanbod beschikbaar is, kan een vreemdeling tewerkgesteld worden.
Nadat een vreemdeling 3 jaar op basis van een tewerkstellingsvergunning in
ons land arbeid heeft verricht, is hij vrij op de Nederlandse arbeidsmarkt.De mogelijkheid voor asielzoekers om gedurende een beperkt aantal weken
per jaar arbeid te kunnen verrichten, leidt niet tot een substantiële
wijziging van dit beginsel. Immers, de periode waarvoor de tewerkstellingsvergunning
wordt afgegeven is beperkt tot 12 weken per 52 weken, kan niet verlengd worden
en leidt niet tot vrije toegang tot de arbeidsmarkt.11Op grond van welke argumenten is gekozen voor uitbreiding
van de arbeidsmogelijkheden naar «alle werkzaamheden»? Momenteel zijn alleen naar hun aard kortdurende werkzaamheden toegestaan.
Dit zijn werkzaamheden die om objectieve redenen eindig zijn, zoals oogstwerkzaamheden.
Vaak komen deze werkzaamheden slechts in een beperkte periode in het jaar
voor. Daarbij komt dat deze werkzaamheden in bepaalde delen van het land nauwelijks
of in het geheel niet voorkomen. Door de aard van de werkzaamheden vrij te
laten, ontstaan gedurende het gehele jaar en in het gehele land arbeidsmogelijkheden.Voorts is in de uitvoeringspraktijk gebleken, dat de afbakening van het
begrip «naar hun aard kortdurende werkzaamheden» tot onduidelijkheden
leidt. Bijkomend voordeel van de uitbreiding naar alle werkzaamheden, is dat
deze onduidelijkheden zich niet meer zullen voordoen.12Wat is het belang van het verrichten van arbeid door
asielzoekers als het gaat om zingeving?De mogelijkheid om arbeid te verrichten betekent voor de asielzoeker dat
hij voor een korte periode in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Arbeid is
meer dan alleen een zinvolle dagbesteding, het geeft voldoening en bevordert
het gevoel van eigenwaarde en zelfstandigheid. Het werk is een welkome afwisseling
in het dagelijkse leven van de asielzoeker. Mogelijk doet de asielzoeker ook
werkervaring komt die hij, wanneer negatief wordt beslist op het asielverzoek,
kan benutten in zijn eigen land.13Hoeveel asielzoekers, (ook procentueel gezien) in de
opvang volgt taallessen, volgt beroepsgerichte cursussen, verricht arbeid
of doet vrijwilligerswerk?Het COA stelt zich ten doel aan iedere asielzoeker een aanbod te doen
voor activiteiten in het kader van Dagstructurering. Het programma van educatieve
activiteiten bestaat uit taallessen, lessen maatschappij-oriëntatie,
beroepsoriëntatie en beroepsgerichte cursussen.Deelname aan deze activiteiten is niet verplicht. De asielzoeker kan vrijwillig
en in zijn eigen tempo aan de activiteiten deelnemen waarbij tevens faciliteiten
voor zelfstudie worden aangeboden. Het overgrote deel van de asielzoekers
maakt voor korte of langere periode gebruik van deze educatieve activiteiten.Vrijwilligerswerk kan door asielzoekers zowel intern als extern worden
verricht. Op het centrum kunnen op vrijwillige basis werkzaamheden worden
verricht in het kader van zelfwerkzaamheid. De mogelijkheden om extern vrijwilligerswerk
te doen zijn sterk afhankelijk van de lokale omgeving. Voor het verrichten
van vrijwilligerswerk is geen tewerkstellingsvergunning vereist. De werkgever
kan door Arbeidsbureau Nederland vooraf laten toetsten of het aangeboden werk
inderdaad het karakter van vrijwilligerswerk heeft. Arbeidsbureau Nederland
geeft daarover dan een verklaring af. In 1999 zijn 74 verklaringen afgegeven,
in 2000 waren dit er 40. Het aanvragen van een verklaring is niet verplicht.
Bovendien wordt met de verklaring alleen vastgesteld dat bepaalde werkzaamheden
als vrijwilligerswerk zijn aan te merken en niet hoeveel asielzoekers daarbij
worden ingezet. Het aantal afgegeven verklaringen geeft noch een totaalbeeld
van het aantal vrijwilligersprojecten waarbij asielzoekers worden ingezet,
noch van het aantal personen dat daarbij wordt ingezet.In 2000 zijn 5 800 tewerkstellingsvergunningen verstrekt voor de
tewerkstelling van asielzoekers (waaronder ook een beperkt aantal voor decentraal
opgevangen vvtv-ers met een F1/F2 document). 14Welke toename van het verrichten van arbeid door asielzoekers
is ten gevolge van de onderhavige wijziging te verwachten?Er is geen raming opgesteld over de ontwikkeling van het verrichten van
arbeid door asielzoekers na uitbreiding van de arbeidsmogelijkheden. De huidige
potentiële doelgroep van de asielzoekers (langer dan 6 maanden in procedure,
in de leeftijd van 18–65 jaar) bestaat uit ruim 42 000 personen
(waarvan tweederde deel mannen). De groep asielzoekers aan wie het is toegestaan
betaalde arbeid te verrichten, wordt overeenkomstig het onderhavige voorstel
uitgebreid met de groep asielzoekers in procedure aan wie met toepassing van
de ROA opvang wordt geboden. Het totaal aantal vreemdelingen aan wie per de
datum van 1 september 2001 op grond van de ROA opvang werd geboden bedroeg
3930 personen. Eerder is al opgemerkt dat er voor asielzoekers geen arbeidsverplichting
bestaat. Het werken vindt plaats op grond van vrijwilligheid. Het aanbod van
werk speelt ook een rol. Het is dan ook niet mogelijk een verantwoorde indicatie
te geven van de gevolgen van de voorgestelde wijziging.15Waarom zou het verrichten van arbeid de mogelijkheid
van terugkeer van vreemdelingen naar het land van herkomst kunnen belemmeren
en hoe wordt dit voorkomen?De mogelijkheid van het verrichten van betaald werk kan leiden tot een
aanzuigende werking en het opbouwen van rechten die terugkeer kunnen belemmeren.
Het onderhavige voorstel, dat voorziet in de mogelijkheid voor asielzoekers
om betaalde arbeid te verrichten, bevat een aantal voorwaarden waaraan moet
zijn voldaan om voor betaalde arbeid in aanmerking te kunnen komen. Deze voorwaarden
beogen te voorkomen dat het verrichten van betaalde arbeid de eventuele terugkeer
belemmert. Het is asielzoekers in procedure immers uitsluitend toegestaan
betaalde arbeid te verrichten indien ten behoeve van de tewerkstelling van
betrokken vreemdeling een tewerkstellingsvergunning is afgegeven. Deze vergunning
wordt afgegeven indien betrokkene rechtmatig in Nederland verblijft. Is dit
niet langer het geval dan kan de tewerkstellingsvergunning worden ingetrokken.
Op die manier wordt voorkomen dat het asielzoekers is toegestaan betaalde
arbeid te verrichten terwijl zij ingevolge de asielprocedure niet langer rechtmatig
in Nederland verblijven. Gegeven het feit dat de mogelijkheid om betaalde
arbeid te verrichten is beperkt in duur, ontstaat geen aanspraak op een verblijfsvergunning
voor het verrichten van betaalde arbeid als gevolg van de afgegeven tewerkstellingsvergunning.
Het verrichten van betaalde arbeid is derhalve als zodanig niet van invloed
op de eventuele terugkeer dan wel op de verblijfsrechtelijke positie van betrokkene.16Welke gevolgen voor de verblijfsrechtelijke positie
zou het verrichten van arbeid voor de betrokken vreemdeling kunnen hebben?Zie antwoord op vraag 15.17Wat is de duur en wat zijn de kosten van een beroepsgerichte
cursus?Het totale aanbod van cursussen is divers en verschilt in duur en kosten.
Gelet op de beperkte financiële middelen voor inkoop van professionele
opleidingen wordt een groot deel van de cursussen intern verzorgd door vrijwilligers.
De kosten hiervan zijn laag en de duur is veelal beperkt tot één
of enkele maanden. Een beperkt deel van het cursusaanbod wordt extern ingekocht.Daarnaast hebben asielzoekers de mogelijkheid om deel te nemen aan reguliere
(beroepsgerichte) cursussen bij opleidingscentra, zoals bij de regionale opleidingscentra
(ROC's). Ook dit cursusaanbod is gevarieerd wat betreft duur en kosten.18In verband waarmee zullen de Rva 1997 en de ROA-regeling
eventueel worden gewijzigd?De in de toelichting bij de wijziging van het besluit genoemde mogelijkheid
dat de ROA en de Rva 1997 zullen worden gewijzigd duidt niet op een thans
voorgenomen wijziging van beide regelingen. Deze theoretische mogelijkheid
is genoemd om toe te lichten om welke reden in de formulering van artikel
2a, eerste lid, onder a, is gekozen voor een algemene verwijzing naar wettelijke
voorschriften voor verstrekkingen aan asielzoekers.19Waarom is voor degenen op wie het gewijzigde besluit
betrekking heeft een tewerkstellingsvergunning vereist?In het kader van het vreemdelingenbeleid zijn in principe alleen vreemdelingen
die voor onbepaalde tijd tot Nederland zijn toegelaten vrij op de arbeidsmarkt.
Dit houdt in, dat zij zonder tewerkstellingsvergunning arbeid kunnen verrichten.
Degenen op wie het gewijzigde besluit betrekking heeft zijn (nog) níet
voor onbepaalde tijd tot Nederland toegelaten. Daarom is voor hun tewerkstelling
een tewerkstellingsvergunning vereist. Dit geldt eveneens voor de tewerkstelling
van houders van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd asiel.Met de vergunningplicht wordt onderstreept dat de asielzoeker niet vrij
is op de arbeidsmarkt en de tewerkstelling beëindigd kan worden als betrokkene
niet langer rechtmatig in Nederland verblijft.20Op welke wijze wordt voor ex-asielzoekers die buiten
hun schuld niet kunnen vertrekken uit Nederland en die in het kader van de
aan hen verstrekte tijdelijke verblijfsvergunning arbeid mogen verrichten,
deze arbeidsmogelijkheid geregeld? Wordt het onderhavige besluit daartoe gebruikt?
Zo ja, op welke manier? Zo neen, hoe wordt dit dan geregeld?Zie antwoord op vraag 9.21Kunnen de categorieën op wie het onderhavige besluit
van toepassing is, gebruik maken van de faciliteiten van Arbeidsvoorziening?
Zo neen, waarom niet?Op grond van de Arbeidsvoorzieningswet 1996 hebben alleen personen die
vrij zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt toegang tot de dienstverlening van
de Arbeidsvoorzieningsorganisatie. De categorieën op wie het onderhavige
besluit van toepassing is zijn níet vrij op de Nederlandse arbeidsmarkt
en hebben dientengevolge geen toegang tot de dienstverlening van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.22Is er een risico dat de arbeid na ommekomst van de
12 weken illegaal wordt voortgezet en wordt erop toegezien dat dit niet gebeurt? Het risico dat de werkzaamheden na ommekomst van de 12 weken worden voortgezet,
wordt door de Arbeidsinspectie bestreden. De Arbeidsinspectie controleert
werkgevers op naleving van de Wet arbeid vreemdelingen. Deze controle strekt
zich ook uit tot de bepalingen betreffende tewerkstelling van asielzoekers.Het is ook mogelijk dat voorafgaande aan de 12 weken legale arbeid eerst
een periode illegale tewerkstelling plaatsvindt, en dat pas na controle door
de Arbeidsinspectie een tewerkstellingsvergunning wordt aangevraagd. Om te
voorkomen dat deze gang van zaken een vaste werkwijze wordt, is bij de laatste
wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen een nieuwe bepaling opgenomen (artikel
9, onderdeel g). Op grond van deze bepaling kan de tewerkstellingsvergunning
worden geweigerd, indien de werkgever belemmeringen heeft opgeworpen waardoor
de arbeidsplaats niet overeenkomstig het bij of krachtens de Wav bepaalde
door aanbod op de arbeidsmarkt vervuld kon worden. Tot deze belemmeringen
dient, aldus de Memorie van Toelichting, uitdrukkelijk gerekend te worden
de illegale tewerkstelling van vreemdelingen.23Wordt er toegezien dat de toegestane arbeid wordt verricht
onder marktconforme voorwaarden? Zo ja, op welke wijze?Ja, er wordt op toegezien dat de toegestane arbeid wordt verricht onder
marktconforme voorwaarden door toepassing van artikel 9b van de Wet arbeid
vreemdelingen: een tewerkstellingsvergunning wordt geweigerd indien van de
te vervullen arbeidsplaats de arbeidsvoorwaarden, arbeidsverhoudingen of arbeidsomstandigheden
beneden het niveau liggen dat wettelijk is vereist of in de desbetreffende
bedrijfstak gebruikelijk is.24Vergt de gewijzigde wet extra handhavingscapaciteit?
Zo ja, hoe zal die worden gerealiseerd?De uitbreiding van werkzaamheden van asielzoekers naar alle sectoren gedurende
12 weken zal geen extra handhavingscapaciteit van de Arbeidsinspectie vergen.
De Arbeidsinspectie verricht handhavingsonderzoeken in veel sectoren, zoals
de horeca, de land- en tuinbouw, de bouw, transport, uitzendbureaus. In deze
onderzoeken wordt sinds 1999 specifiek aandacht besteed aan de tewerkstelling
van asielzoekers. Ook na inwerkingtreding van de Amvb zal dat het geval zijn.25Kan er wellicht sprake zijn van strijdigheid tussen
enerzijds de beperking inzake het op basis van het onderhavige besluit mogen
verrichten van arbeid door vreemdelingen die rechtmatig in Nederland verblijven
en anderzijds het recht op arbeid zoals dat is neergelegd in artikel 6 van
het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten?Nee, internationaal-rechtelijk is het toelaatbaar dat beperkingen worden
gesteld aan de toegang tot de arbeidsmarkt van vreemdelingen.26Hoe verhoudt artikel 2a, eerste lid, onderdeel b zich
tot Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire (TBV) 2001/15, d.d. 9 juli
2001, waarin onder andere wordt toegelicht dat het verrichten van arbeid door
alleenstaande minderjarige vreemdelingen niet is toegestaan en wordt gesteld
dat een nieuw besluit over de arbeidsmogelijkheden voor alleenstaande minderjarige
vreemdelingen niet op zeer korte termijn is te verwachten? Komt er binnenkort
een nieuw TBV in verband met de positie van alleenstaande minderjarige vreemdelingen
wat betreft het verrichten van arbeid? In de betreffende TBV is de huidige arbeidsmarktpositie van alleenstaande
minderjarige vreemdelingen weergegeven. Zodra de mogelijkheid voor het verrichten
van arbeid door alleenstaande minderjarige asielzoekers van kracht zijn, zal
door middel van een nieuwe TBV de gewijzigde arbeidsmarktpositie van alleenstaande
minderjarige asielzoekers worden aangepast.27Waarom heeft de wijziging van het Besluit ter uitvoering
van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met de uitvoering van de mogelijkheden
om arbeid te verrichten voor asielzoekers in procedure en vreemdelingen met
een vergunning voor bepaalde tijd onder de beperking voor (voortgezet) verblijf
als alleenstaande minderjarige vreemdeling zolang op zich laten wachten?Op 24 mei 2000 is het eerste voorstel tot wijziging van het Besluit ter
uitvoering van de Wet arbeid vreemdelingen, waarmee werd beoogd de arbeidsmogelijkheden
van asielzoekers te verruimen, in de Tweede Kamer besproken. De reactie van
de Tweede Kamer was voor mij aanleiding om het voorstel te heroverwegen. Dat
heeft tijd gekost. Er heeft een verkenning plaatsgevonden van de mogelijkheden
om enerzijds te komen tot een werkelijke verruiming van de arbeidsmogelijkheden
voor asielzoekers, maar om anderzijds tegemoet te komen aan de bezwaren van
de Tweede Kamer.28Welke alternatieven voor verruiming van de arbeidsmogelijkheden
voor asielzoekers heeft de regering overwogen? Waarom zijn deze alternatieven
afgewezen?Het uitgangspunt van de regering dat het verrichten van arbeid niet mag
leiden tot het ontstaan van aanspraken op WW heeft deze bovengrens gesteld
aan de verruiming van de arbeidsmogelijkheden (zie ook antwoord op vraag 5).Voorts is de regering van mening, dat het verrichten van arbeid door asielzoekers
niet mag leiden tot verdringing van prioriteitgenietend aanbod op de arbeidsmarkt.
Deze verdringing zou met name op kunnen treden ten aanzien van de groep uitkeringsgerechtigden,
waartoe veel toegelaten vreemdelingen behoren. Ook dient van de arbeidsmogelijkheden
geen aanzuigende werking op potentiële nieuwe asielzoekers uit te gaan.
Dat zou kunnen leiden tot een ongewenste toename van de asielstroom. Tenslotte
dient een regeling voor arbeidsmogelijkheden goed uitvoerbaar en handhaafbaar
te zijn. Op dit punt is een regeling waarbij een variatie van de arbeidsduur
naar referte-eis is ingebouwd, zeer kwetsbaar. Dat geldt eens te meer als
asielzoekers achtereenvolgens werkzaam zijn in functies waarvoor een verschillende
referte-eis geldt.De regering heeft een aantal mogelijkheden onderzocht, variërend
van geen verruiming ten opzichte van de huidige situatie (maximaal 12 weken
per 52 weken alleen naar hun aard kortdurende werkzaamheden) tot een regime
waarbij de te werken periode is afgestemd op de referte-periode in de WW.
Ook is onderzocht of een beperkende regeling voor WW-aanspraken van asielzoekers
mogelijk is. Dat bleek niet het geval (zie antwoord op vraag 4).Binnen deze randvoorwaarden is in mei 2000 een voorstel aan de beide Tweede
Kamer der Staten-Generaal voorgelegd. Voor het verdere verloop verwijs ik
u naar het antwoord op vraag 1.29Waarom is er slechts gekozen voor de mogelijkheid van
12 weken werken per 52 weken en niet voor de mogelijkheid van 12 weken werken
per 39 weken? Zie het antwoord op vraag 1.30Waarom moeten alleenstaande minderjarige vreemdelingen
in het bezit zijn van een tewerkstellingsvergunning alvorens zij kunnen toetreden
tot de arbeidsmarkt, nu zij in beginsel permanent in Nederland mogen verblijven?In het kader van het vreemdelingenbeleid zijn in principe alleen vreemdelingen
die voor onbepaalde tijd zijn toegelaten tot Nederland, vrij op de Nederlandse
arbeidsmarkt. Vreemdelingen aan wie een verblijfsvergunning is verleend onder
de beperking voor verblijf als alleenstaande minderjarige vreemdeling, alsmede
aan wie een verblijfsvergunning is verleend onder de beperking van voortgezet
verblijf verband houdend met eerder verblijf als alleenstaande minderjarige
vreemdeling, zijn in het bezit van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd
regulier. De vergunning onder de beperking voor verblijf als alleenstaande
minderjarige vreemdeling wordt voor een periode van 1 jaar verleend. De geldigheidsduur
kan tweemaal met een jaar worden verlengd. Bij de verlening van de verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd onder de beperking voortgezet verblijf wordt beoordeeld
of betrokkene nog aan de voorwaarden voor de verlening van de verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd voldoet.31Is de regering bereid de toegang tot de arbeidsmarkt
van ex-asielzoekers die buiten hun schuld niet kunnen vertrekken uit Nederland
te regelen in het onderhavige voorstel tot wijziging van het Besluit ter uitvoering
van de Wet arbeid vreemdelingen, zoals in het Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire
2001/6 is vastgesteld?Zie het antwoord op vraag 9Vragen van de leden van de GroenLinks-fractie32Waarom is het vereist dat een aanvraag tenminste 6
maanden in behandeling is bij de minister van Justitie voordat een vreemdeling
arbeid mag verrichten in het kader van de Wet Arbeid Vreemdelingen (artikel
2a, onderdeel a van het besluit)? Waarom is het niet voldoende dat een aanvraag
in behandeling is bij de minister?Met het instellen van de voorwaarde dat de asielaanvraag tenminste 6 maanden
in behandeling is, wordt beoogd de mogelijke aanzuigende werking op de komst
van asielzoekers die uitgaat van het gegeven dat men in beperkte mate arbeid
mag verrichten te voorkomen. Tevens wordt met het instellen van deze periode
voorkomen dat vreemdelingen ten onrechte proberen via de asielprocedure een
vergunning voor het kortdurende verrichten van arbeid te verkrijgen zonder
dat de noodzaak van hun tewerkstelling wordt getoetst aan o.a. de beschikbaarheid
van prioriteitgenietend aanbod. Tenslotte komt daar nog bij, dat de activiteiten
in het kader van de dagstructureringsactiviteiten voor een belangrijk deel
plaatsvinden in de eerste maanden van het verblijf in Nederland.33Welke overwegingen liggen ten grondslag aan de 12 weken
grens uit artikel 2a, onderdeel e? Waarom mogen vreemdelingen niet meer dan
12 weken per 52 weken werken of 12 weken in een kortere periode dan 52
weken? Wat gebeurt er als de vreemdeling meer weken werkt dan is toegestaan?
Welke gevolgen heeft dit? Zie het antwoord op vraag 1.Als de vreemdeling meer werkt dan is toegestaan, is er sprake van illegale
tewerkstelling. Bij constatering van illegale tewerkstelling zal proces-verbaal
worden opgemaakt tegen de werkgever. De werknemer zal onmiddellijk de werkzaamheden
dienen te staken. Eventuele inkomsten zullen, voorzover nog niet verrekend,
alsnog worden verrekend op grond van de Regeling eigen bijdrage asielzoekers
met inkomsten en vermogen, die wordt uitgevoerd door het COA.34Aan welke criteria moet een asielzoeker voldoen wil
hij in aanmerking komen voor een tewerkstellingsvergunning? Waarom is een
tewerkstellingsvergunning niet vatbaar voor verlenging?De voorwaarden waaraan een asielzoeker moet voldoen als een werkgever
in aanmerking wil komen voor een tewerkstellingsvergunning voor hem zijn opgenomen
in artikel 2a van het ontwerp-Besluit.Op grond van artikel 11 van de Wet arbeid vreemdelingen en artikel 4a
van het besluit ter uitvoering van de Wet arbeid vreemdelingen zijn tewerkstellingsvergunningen
die voor arbeid voor bepaalde tijd zijn verleend niet vatbaar voor verlenging
(behoudens in eventueel bij Ministeriële Regeling te bepalen gevallen).
Deze bepaling is bij de wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in 2000
op 1 november 2000 in werking getreden. Met deze bepaling wordt voorkomen,
dat aanvankelijk tijdelijk verblijf ongeclausuleerd kan worden omgezet in
permanent verblijf. Vergunningen die zijn verleend voor de tijdelijke tewerkstelling
van vreemdelingen konden voor inwerkingtreding van deze bepaling door verlenging
leiden tot een situatie waarin de vreemdeling drie jaar achtereen in Nederland
arbeid heeft verricht op basis van een tewerkstellingsvergunning en vanaf
dat moment vrij is op de arbeidsmarkt en alle arbeid kan aanvaarden. Tevens
wordt hiermee een einde gemaakt aan de voorkomende situatie waarin de werkgever
de tijdelijke tewerkstellingsvergunning als een soort proefperiode gebruikt.
Functioneerde de werknemer naar tevredenheid, dan vroeg en verkreeg de werkgever
verlenging van de vergunning. Functioneerde de werknemer niet naar tevredenheid,
dan kon de tewerkstelling snel en eenvoudig worden beëindigd.Met betrekking tot asielzoekers doet het niet-verlengbare karakter recht
aan de beperking van de werkzaamheden tot maximaal 12 weken per 52 weken.35Kan de regering een reactie geven op de brieven van
Vluchtelingenwerk en het Njcm?Vluchtelingenwerk heeft mij een afschrift doen toekomen van een brief
d.d. 26 juni 2001 aan de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de Justitiewoordvoerders van de Tweede Kamerfracties. Voor een inhoudelijke
reactie op de vragen van Vluchtelingenwerk verwijs ik u naar de antwoorden
op de vragen 27, 28 en 1.Ter aanvulling op deze brief is mij ook een afschrift gestuurd van de
brief d.d. 30 juli 2001 aan de Vaste Commissies voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en Justitie. Voor de vragen in deze brief verwijs ik u naar de antwoorden
op de vragen 8, 30 en 9.Voor een reactie op de brief van het Nederlands Juristen Comité
voor de Mensenrechten verwijs ik naar het antwoord op vraag 1.XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA), Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Ten Hoopen
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-622.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl