Wet wijziging systematiek herbeoordelingen arbeidsongeschiktheidswetten; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29498, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29498 nr. 6

19-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Achtergrond3. Vervallen wettelijke herbeoordelingen4. Cohortsgewijze herbeoordelingen5. Uitzondering voor bepaalde groepen6. Financiële gevolgen7. Adviezen UWV, IWI en Actal8. ARTIKELSGEWIJSArtikel IArtikel VII. InwerkingtredingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29498Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 498Wijziging van de arbeidsongeschiktheidswetten in verband met de wijziging
van de systematiek van de herbeoordelingen (wet wijziging systematiek herbeoordelingen
arbeidsongeschiktheidswetten)nr. 6VERSLAGVastgesteld 19 mei 2004De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat te hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid.Inhoudsopgave:1. Algemeen2. Achtergrond3. Vervallen wettelijke herbeoordelingen4. Cohortsgewijze herbeoordelingen5. Uitzonderingen voor bepaalde groepen6. Financiële gevolgen7. Adviezen UWV, IWI en Actal8. Artikelsgewijs1. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel voor wijziging van de herbeoordelingsystematiek arbeidsongeschikten.
Het spreekt de leden van de fractie aan dat in dit voorstel wordt voortgebouwd
op de visie dat niet langer de arbeidsongeschiktheid maar de arbeidsgeschiktheid
en de kansen op de arbeidsmarkt meer centraal moet komen te staan. Degenen
met de meeste kans op werk komen namelijk het eerst aan de beurt. Dit past
binnen de lijn dat werk en kansen op werk voorrang verdienen op een uitkering,
die de hier aan het woord zijnde leden op diverse dossiers trekken.Hierdoor wordt het arbeidsmarktbeleid meer activerend en krijgen werkzoekenden
en uitkeringsgerechtigden een betere kans om weer deel te nemen aan de betaalde
arbeid. De leden van de CDA-fractie zijn dan ook van mening dat het thans
voorliggende wetsvoorstel voldoet aan de eisen van activering, binnen randvoorwaarden
van solidariteit die aan voorstellen op het gebied van werk en zekerheid mogen
en moeten worden gesteld met het oog op een duurzaam, betaalbaar en houdbaar
stelsel van sociale zekerheid. Bovendien draagt het voorstel bij aan een meer
systematische herbeoordeling dan nu plaatsvindt. Tevens biedt
het de gelegenheid om nieuwe kansen op de arbeidsmarkt na herbeoordeling onmiddellijk
te koppelen aan een reïntegratietraject en de mogelijkheid tot plaatsing
in een arbeidsorganisatie.Wel merken deze leden op dat de finale beoordeling van de uitwerking van
dit voorstel slechts mogelijk is na het beoordelen van het te hanteren tijdspad
en de invulling van de cohort-benadering op leeftijd, evenals het nieuwe schattingsbesluit.
In die samenhang wensen deze leden het totaalpakket te kunnen beoordelen.
Kan de regering aangeven hoe die samenhang in beoordeling en behandeling door
haar wordt bezien?De leden van de CDA-fractie hebben aan de herbeoordeling de voorwaarde
verbonden dat er – indien nodig – een adequaat en doelgericht
reïntegratietraject zou worden gekoppeld aan de herbeoordeling. Kan de
regering bevestigen dat dit het geval is, waarbij tevens wordt aangegeven
om hoeveel trajecten het naar schatting zal gaan en hoe herbeoordeling en
reïntegratie zodanig worden gekoppeld dat niemand onnodig aan de zijlijn
van de arbeidsmarkt blijft staan? Welk budget is daarvoor nodig en beschikbaar?De leden van de PvdA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van dit wetsvoorstel. De leden van deze fractie staan voor een zorgvuldige
wetsbehandeling. Daarbij is het van belang dat uitvoeringstechnische en inhoudelijke
wijzigingen tegelijkertijd behandeld worden. Dit wetsvoorstel regelt het uitvoeringstechnische
moment van herbeoordeling voor arbeidsgehandicapten. Dit leidt pas tot verandering
als hierbij nieuwe criteria worden toegepast. Deze staan in het Schattingsbesluit
Arbeidsongeschiktheidswetten dat inhoudelijk nog niet behandeld is. De leden
van de PvdA-fractie betreuren dit. De reacties van de betrokken partijen op
dit besluit en de mogelijke gevolgen voor arbeidsongeschikten zijn van belang
voor de leden van de PvdA-fractie om het voorliggende wetsvoorstel te kunnen
beoordelen. Zo maakt de Raad van State in haar advies het voorbehoud dat zij
bij latere regelgeving de samenhang met het onderhavige wetsvoorstel aan de
orde kan stellen. De Inspectie Werk en Inkomen (hierna: de IWI) geeft aan
de toezichtbaarheid van de cohortsgewijze herbeoordeling niet goed te kunnen
beoordelen omdat de betreffende maatregelen van bestuur niet getroffen zijn.
De leden van de PvdA-fractie kunnen dit wetsvoorstel dus niet goed beoordelen
zonder onder andere deze inhoudelijke reacties op het schattingsbesluit en
zonder inzicht in de gevolgen voor de herkeurde arbeidsongeschikten. Zij vragen
de regering in hoeverre er tegemoetgekomen is aan de wens van de Raad van
State en de IWI om het schattingsbesluit te kunnen beoordelen en inzage in
de verschillende reacties op dit besluit.De leden van de PvdA-fractie vinden het net als de regering van belang
dat er gekeken wordt naar de arbeidsgeschiktheid van mensen in plaats van
de arbeidsongeschiktheid. Het verbaast deze leden dan ook dat de regering
bij de cohortsgewijze herkeuring leeftijd als criterium neemt en niet de kansen
op reïntegratie zoals het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(hierna: het UWV) heeft voorgesteld. Deze leden vragen wat de regering ervoor
doet om deze mensen daadwerkelijk kans op werk of meer werk te geven. Zij
moeten helaas concluderen dat de bij hen bekende maatregelen op dit terrein
marginaal zijn. De leden van de fractie van de PvdA vragen wat de concrete
doelstelling van dit wetsvoorstel nu precies is. Is dit meer arbeidsgehandicapten
aan het werk of lagere financiële lasten? Op welke indicatoren gaat de
regering monitoren? Wat zijn de streefcijfers? Hoe wordt bepaald of de uitvoering
ook aan de verwachtingen voldoet? Welke instrumenten zet de regering nog meer
in om haar doelstellingen te behalen? Wat doet de regering om ervoor te zorgen
dat de herbeoordeelde arbeidsgehandicapten ook daadwerkelijk kunnen reïntegreren?De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de Wet wijziging systematiek herbeoordelingen arbeidsongeschiktheidswetten.Alhoewel zij het achterliggende doel van de wet onderschrijven hebben
zij toch een aantal vragen aan de regering.Zij vragen hoe onderhavig wetsvoorstel zich verhoudt tot de afspraken
die gemaakt zijn met de sociale partners tijdens het Najaarsoverleg. De regering
heeft aangegeven dat – als het Najaarsakkoord geen stand houdt omdat
geen overeenstemming bereikt wordt over maatregelen omtrent pré-pensioen
en VUT – alle oude Kabinetsplannen – zoals afgesproken in het
Hoofdlijnenakkoord – weer op tafel komen. Deze situatie lijkt zich nu
wellicht te gaan voordoen. Betekent dit dat de regering onderhavig wetsvoorstel
dan intrekt en dat het oude plan om arbeidsongeschikten jonger dan 45 jaar
te gaan herkeuren conform het nieuwe volledig en duurzaam criterium weer doorgevoerd
zal worden?De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan aangeven met welke
indicatoren zij gaat monitoren of de uitvoering van het wetsvoorstel op koers
ligt.Ook vragen zij of de regering kan ingaan op de wijze waarop zij het geld
bestemt voor reïntegratie na de herbeoordelingsoperatie zo efficiënt
mogelijk in gaat zetten.Tevens vragen zij of de regering kan aangeven wat de verschillen en overeenkomsten
zijn tussen de wijze waarop de herbeoordelingsoperatie in het kader van de
Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (hierna: Wet
TBA) heeft plaatsgevonden en de wijze waarop deze nu gaat plaatsvinden?De leden van de VVD-fractie merken op dat er geen evaluatiebepaling in
het wetsvoorstel is opgenomen. Deze leden zijn echter van mening dat een dergelijke
bepaling wel opgenomen zou moeten worden. Immers, het gaat hier om een grootschalige
operatie waarbij achteraf bepaald moet kunnen worden of deze succesvol is
geweest. Kan de regering alsnog een evaluatiebepaling opnemen?De leden van de SP-fractie hebben met verontrusting kennis genomen van
het wetsvoorstel voor de herbeoordeling van arbeidsongeschikten en het nieuwe
Schattingsbesluit.De arbeidsongeschikte uitkeringsgerechtigden worden voor herbeoordeling
op geroepen op basis van leeftijd. Hoe verhoudt dit zich met het uitgangspunt
dat mensen met de meeste kans op reïntegratie en mensen die kort een
uitkering hebben als eerste zouden worden beoordeeld?Het wetsvoorstel beoogt in de komende periode de huidige arbeidsongeschikten
eenmalig opnieuw te beoordelen in plaats van het oude 1–5 jaar regime
toe te passen. Vindt er ook een verzekeringsgeneeskundige herbeoordeling plaats
volgens het nieuwe schattingsbesluit?De leden van de fractie van GroenLinks hebben met grote verontrusting
kennis genomen van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden menen dat een
herbeoordelingsoperatie van het zittende bestand belangrijk is en goed kan
worden uitgevoerd door de vrijvallende capaciteit in het jaar 2005. Deze leden
hebben echter zwaarwegende bezwaren tegen de met dit wetsvoorstel samenhangende
aanpassing van het Schattingsbesluit voor bestaande WAO-ers. Zij zullen hier
bij de behandeling van wijzigingen van het Schattingsbesluit op terug komen.De leden van de fractie van GroenLinks staan niet negatief tegenover een
grote herbeoordelingsoperatie van bestaande WAO-ers; wel staan deze leden
negatief over de nieuwe criteria die gehanteerd zullen worden bij deze herbeoordelingsoperatie.
Kan de regering aangeven waarom zij oude gevallen onder het nieuwe stelsel
wilde laten vallen, terwijl zij nu meent dat dat niet moet gebeuren, en toch
kiest voor een ingrijpende herbeoordelingsoperatie waarbij er
meer bestaande WAO-ers hun arbeidsongeschiktheidsuitkering wordt ontnomen
dan bij de oorspronkelijke plannen uit het Hoofdlijnenakkoord?De leden van de fractie van GroenLinks menen dat het cruciaal is dat er
bij aanvang van de grote herbeoordelingsoperatie perspectief is op de arbeidsmarkt
voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten. Zij menen echter dat de huidige arbeidsmarktsituatie
en vooral de houding van werkgevers het ergste doet vermoeden. Deze leden
hebben op 29 april jl. een motie ingediend (28 333, nr.28) om te
zorgen dat werkgevers een draai maken om ook hun maatschappelijke verantwoordelijkheid
in deze te nemen vóórdat begonnen wordt met de herbeoordeling
van bestaande WAO-ers. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft
aangegeven in principe wel positief te staan tegenover de motie en alleen
moeite te hebben met de tijdsvolgorde. De leden van GroenLinks zouden graag
een uitgebreide toelichting op dit bezwaar krijgen aangezien het naar hun
mening essentieel is om allereerst de kansen van gedeeltelijk arbeidsgeschikten
te vergroten waarbij de werkgevers de essentiële schakel zijn. Alleen
dan zal de herbeoordeling ook daadwerkelijk leiden tot meer werk en meer meedoen,
in plaats van een operatie waarbij het afpakken van de uitkering centraal
staat.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de regering naast de
besparingsdoelstelling andere concrete doelstellingen heeft met het wetsvoorstel
en of zij deze doelstellingen met indicatoren gaat meten.De leden van de D66-fractie vinden het een goede zaak dat met behulp van
herbeoordelingen wordt gekeken of mensen die op grond van arbeidsongeschiktheidsregelingen
uitkeringsgerechtigd zijn inmiddels weer volledig dan wel gedeeltelijk kunnen
werken. Op hoofdlijnen steunen zij daarom dit wetsvoorstel. Wel hebben de
leden van de D66-fractie nog een aantal vragen en opmerkingen, die in dit
verslag zijn opgenomen.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel, waarmee wordt beoogd de wettelijke herbeoordelingen
zoals die thans in de arbeidsongeschiktheidswetten staan te vervangen door
een eenmalige herbeoordeling. Deze leden hebben al eerder te kennen gegeven
moeite te hebben met een herbeoordeling van de huidige WAO-gerechtigden op
basis van strengere criteria. Te verwachten is dat het overgrote deel van
degenen die als gevolg hiervan met een vermindering van hun arbeidsongeschiktheidspercentage
(en van de uitkeringshoogte) worden geconfronteerd op korte termijn niet aan
het werk kan komen, terwijl de mogelijkheid van bijverzekeren (vrijwel) geheel
ontbreekt. Om die reden hebben zij de betreffende motie De Wit c.s. (28 333,
nr. 27), waarmee werd beoogd dit voornemen ongedaan te maken, gesteund.Deze leden verzoeken de regering inzicht te bieden in de mate, waarin
arbeidsongeschikten die sinds de inwerkingtreding van de Wet TBA (1993) geheel
of gedeeltelijk zijn goedgekeurd erin zijn geslaagd betaald werk te vinden.
Kan een overzicht per jaar worden gegeven en een uitsplitsing naar leeftijdscohort?
In dit kader verwijzen de leden van de fractie van de ChristenUnie naar het
commentaar van de IWI, waarin wordt geconstateerd dat door de focus op productie
en achterstanden onvoldoende aandacht is besteed aan onderzoek naar de mogelijkheden
tot reïntegratie van cliënten.De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren of de voorbereiding
van de overige wetsvoorstellen met betrekking tot het nieuwe WAO-stelsel op
schema ligt.2. AchtergrondDe leden van de CDA-fractie merken op dat voor de uitvoering een delegatiebepaling
is geïntroduceerd. Kan worden toegelicht hoe deze delegatiebepaling er
uit ziet? Wat wordt gedelegeerd, aan wie en voor hoe lang? Hoe verhouden de
ministeriële verantwoordelijkheid en uitvoeringsverantwoordelijkheid
van het UWV zich tot elkaar? Is het in deze bepaling mogelijk dat de regering
indien noodzakelijk, dan wel op aandringen van de Kamer, tussentijds kan bijsturen?De leden van de SP-fractie constateren dat bij de herbeoordeling twee
groepen zijn uitgezonderd: zij die op 1-7-2005 55 jaar of ouder zijn en zij
die bij eerdere herbeoordelingen zijn ontzien. Hun afstand tot de arbeidsmarkt
is te groot. Waarom hanteert de regering een leeftijdscriterium om de afstand
tot de arbeidsmarkt te bepalen?De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat de achtergrond die
bij dit wetsvoorstel geschetst wordt, te weten de wijziging van het nieuwe
stelsel, door het UWV gezien wordt als mogelijk obstakel voor het realiseren
van de veronderstellingen die de regering bij het onderhavige wetsvoorstel
hanteert en de besparingen die hiermee samenhangen. Kan de regering toelichten
waarom het UWV en de regering hier blijkbaar verschillend over denken?De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren wanneer meer duidelijkheid
kan worden geboden ten aanzien van volgorde en tijdpad van de herbeoordeling
van bestaande arbeidsongeschikten. Zij menen dat tijdige en adequate voorlichting
in de richting van de betrokken arbeidsongeschikten erg belangrijk is, gelet
op de onrust die onder deze mensen is ontstaan. Wat zal de regering in dat
opzicht doen?Ten aanzien van de groepen die worden uitgezonderd van de herbeoordelingsoperatie
informeren deze leden om welke aantallen het per categorie precies gaat.3. Vervallen wettelijke herbeoordelingenDe leden van de CDA-fractie constateren dat herbeoordeling ook zal plaatsvinden
voor Wajongers en WAZ-ers. Welke gevolgen heeft dat voor elk van deze categorieën
en hoe verhoudt dit zich tot de reïntegratieaanpak en het budget? Kan
worden aangegeven om hoeveel Wajongers en WAZ-ers het naar verwachting zal
gaan?De leden van de PvdA-fractie merken op dat met dit wetsvoorstel de vijfde-
en eerstejaars wettelijke herbeoordelingen komen te vervallen. Voor hoeveel
jaar wordt het arbeidsongeschiktheidsniveau met de gewijzigde herbeoordeling
bepaald? Wat zijn de mogelijkheden bij een volgende herbeoordeling? Wanneer
vindt deze plaats? Wat betekent dit voor de uitvoering vragen de leden van
PvdA-fractie.Zij willen enkele concrete voorbeelden van mensen die met het oude schattingsbesluit
niet zelfredzaam waren en dit door het nieuwe besluit wel worden met voorbeelden
van banen waarvoor deze mensen nu wel geschikt zijn.Met het nieuwe schattingsbesluit wordt bij het bepalen van de functies
die iemand nog kan verrichten, nog wel gekeken naar opleiding maar niet langer
naar het aantal uren dat iemand werkte, het arbeidspatroon en het al dan niet
hebben van bepaalde bekwaamheden voor de arbeidsmarkt die niets te maken hebben
met ziekte. Daarbij hoeven er minder banen per geschikte functie te zijn.
De leden van de PvdA fractie vragen wat dit betekent voor de gelijke behandeling
van mensen als alleen nog rekening gehouden wordt met het opleidingsniveau
en niet langer met bepaalde bekwaamheden en arbeidstijden en omvang.
Wat zijn bepaalde bekwaamheden en hoe verhouden ze zich tot het opleidingsniveau?
Kunnen mensen gedwongen worden om nachtdiensten te gaan draaien of in voltijd
te gaan werken? Wat gebeurt er als mensen door sociale redenen zoals zorgtaken
genoodzaakt zijn om in deeltijd te blijven werken, vervalt het uitkeringsrecht
dan in zijn geheel? Deze leden willen graag enkele concrete voorbeelden van
mensen die nu wel recht op een uitkering hebben en dat verliezen vanwege de
nieuwe vereisten en voorbeelden van banen die zij vervulden en nu kunnen gaan
vervullen.De leden van de SP-fractie interpreteren dat bestaande gevallen worden
herbeoordeeld tegen de nieuwe normen uit het Schattingsbesluit, maar niet
tegen het nieuwe arbeidsongeschiktheidcriterium. Is deze lezing juist?Het nieuwe Schattingsbesluit (artikel 2 vijfde lid onderdeel d) bevat
een aangescherpte bepaling voor de situaties waarin de verzekeringsarts volledige
arbeidsongeschiktheid kan aannemen. De bepaling heeft betrekking op psychische
zelfredzaamheid. Volgens het oude schattingsbesluit kon worden afgezien van
een arbeidskundig onderzoek bij psychische aandoeningen indien «de betrokkene
in zijn zelfverzorging, in zijn directe samenlevingsverband, alsook in zijn
sociale contacten, waaronder zijn werkrelaties, niet of dermate minimaal functioneert
dat hij psychisch niet zelfredzaam is.» Volgens het nieuwe Schattingsbesluit
moet de verzekeringsarts een beoordeling maken van 1. De mate van zelfverzorging
(hygiëne, dagritme en initiatief kunnen nemen) 2. Het samenlevingsverband
(relaties met partner, ouders of kinderen) 3. De sociale contacten buiten
het gezin). Als op een van de drie de kandidaat wel functioneert, volgt een
arbeidskundige beoordeling.Wat is de motivatie van deze aanscherping? Wat houdt de aanscherping van
dit medische beoordelingscriterium precies in? Hoeveel mensen zullen als gevolg
van toepassing dit criterium een arbeidskundige beoordeling krijgen? Zijn
verzekeringsartsen toegerust om dit oordeel te vellen? Welk diagnostisch instrument
wordt toegepast? Kan een borderline patiente met twee kinderen en die dankzij
het netwerk van de familie nog enige mate kan functioneren nu wel of niet
uitgesloten worden van een arbeidskundige beoordeling?Zijn in de functie binnen het CBBS de psychische belastingskenmerken op
genomen? Heeft de arbeidskundige een instrumentarium om dit te beoordelen?
Wel is dat?In het wetsvoorstel wordt voor wat betreft de bepalingen de resterende
verdiencapaciteit verwezen naar het nieuwe Schattingsbesluit. De voorstellen
zijn bedoeld om te komen tot het vaststellen van een hogere resterende verdiencapaciteit.
Kan de regering beargumenteren waarom de huidig toegepaste schatting van de
resterende verdiencapaciteit te laag is?Het oordeel van de Stichting van de Arbeid luidt: «Met het voorgenomen
arbeidsplaatsencriterium is geen reële duiding mogelijk van hetgeen iemand
doorgaans kan verdienen.» Wat is het commentaar van de regering hierop?De leden van de fractie van GroenLinks menen dat vaker herkeuren dan momenteel
het geval is en meer flexibiliteit in de keuringen een goede zaak is. Ook
menen deze leden dat het een goede zaak is dat de vrijvallende capaciteit
bij het UWV door de verlenging van de loondoorbetaling goed wordt benut. Kan
de regering aangeven wat de besparingen zijn van het onderhavige wetsvoorstel
indien géén aanpassing van het Schattingsbesluit zou plaatsvinden,
maar de vrijvallende capaciteit wel gebruikt wordt om conform onderhavig wetsvoorstel
vaker en flexibeler te keuren.De leden van de fractie van GroenLinks willen een toelichting op de aanscherping
van de geneeskundige kant van de claimbeoordeling. Deze leden
willen weten of er een forse aanscherping plaatsvindt bij de toepassing van
de regeling voor «Geen Duurzaam Benutbare Mogelijkheden».De leden van de fractie van GroenLinks willen een uitgebreide reactie
van de regering op de SER-advisering over de vier andere onderdelen voor een
gewijzigd Schattingsbesluit, naast de punten van de aantallen te duiden functies
en het hanteren van een maximum dagloon. Is de regering het met de SER eens
dat het in de rede ligt bij de «eenvoudig te verwerven bekwaamheden»
de betreffende personen ook de trajecten aan te bieden om deze bekwaamheden
ook daadwerkelijk op te laten doen, alvorens deze factoren die medebepalend
zijn voor de functies die iemand nog kan verrichten, zomaar weg te schatten.De voorgestelde herbeoordeling van bestaande arbeidsongeschikten komt
in de plaats van de vijfde- en eerstejaars wettelijke herbeoordeling. Begrijpen
de leden van de D66-fractie het goed dat hiermee een éénmalige,
eens-en-voor-altijd herbeoordeling wordt geïntroduceerd en dat er daarna
geen wettelijke basis meer is voor nieuwe incidentele of periodieke herbeoordelingen?
Wat is de reden voor het afschaffen van periodieke herbeoordelingen? Het lijkt
de leden van de D66-fractie veel verstandiger ook in de toekomst geregeld
te blijven toetsen of mensen inmiddels meer of minder kunnen werken.De leden van de D66-fractie begrijpen uit de toelichting op de wijziging
van het Schattingsbesluit dat er tot en met 2007 circa 72 000 WAO-reïntegratietrajecten
beschikbaar zijn en circa 12 000 WAZ- en Wajongtrajecten. Hierover hebben
zij enkele vragen:kunnen de aantallen trajecten en beschikbare budgetten per jaar worden
gegeven?hoe verhouden deze aantallen en budgetten zich tot het tijdpad van de
herbeoordelingen?wat wordt ermee bedoeld als gezegd wordt dat de prijs gemiddeld netto € 4000,-
is? Wat is het verschil tussen netto en bruto?kan op basis van praktijkervaring iets gezegd worden over de effectiviteit
van reïntegratietrajecten en hoe kan deze worden verhoogd?De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat het voorliggende
wetsvoorstel in combinatie met de voorgestelde wijziging van de algemene maatregel
van bestuur Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten de grondslag moet
bieden voor een nieuw herbeoordelingsregime. De leden van de fractie van de
ChristenUnie willen bij de parlementaire behandeling van het Schattingsbesluit
ingaan op de concrete voorstellen met betrekking tot het nieuwe Schattingsbesluit.
Het is de leden van de fractie van de ChristenUnie opgevallen dat in de toelichting
op het nieuwe Schattingsbesluit de verwachting wordt uitgesproken dat ongeveer
110 000 mensen met een vermindering van hun arbeidsongeschiktheidspercentage
te maken krijgen, terwijl zonder dit wetsvoorstel en zonder de wijziging van
het Schattingsbesluit naar verwachting ongeveer 90 000 personen met een
verlaging of beëindiging worden geconfronteerd. Deze leden vragen of
hun veronderstelling juist is dat handhaving van het huidige herbeoordelingsbeleid
voor de huidige WAO-gerechtigden ertoe zou leiden dat het WAO-volume met ongeveer
20 000 personen zou stijgen.4. Cohortsgewijze herbeoordelingenDe leden van de CDA-fractie vragen wie bepaalt de samenstelling bepaalt
van het cohort en in welk tempo zal de gehele herbeoordelingoperatie zich
kunnen afspelen.De vraag hoe de professionele herbeoordeling zal plaatsvinden, mag voor
de leden van de CDA-fractie nog iets scherper worden ingekleurd. Vindt herbeoordeling
plaats door één of meer keuringsartsen, is de arbeidskundige betrokken en wordt het herbeoordelingsbesluit genomen door een
team? Vindt er te allen tijde een oproep plaats of worden herbeoordelingen
soms schriftelijk afgedaan? Als dat laatste tevens het geval kan zijn, dan
zien deze leden graag een beschrijving van het proces dat dan plaatsvindt.Een andere vraag die leeft bij deze leden is de vraag naar de herbeoordeling
op eigen verzoek. Hoe krijgt de behandeling van individuele verzoeken vorm?
Wie bepaalt de kansrijkheid van de uitkeringsgerechtigde en kan een uitkeringsgerechtigde
er op rekenen dat een ingediend verzoek om herkeuring wordt gehonoreerd?De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering ervoor kiest
om de volgorde van de cohorten waarin de arbeidsongeschikten opgeroepen worden,
te bepalen op basis van leeftijd. Daarnaast blijft mede op aandringen van
het UWV die de reïntegratiemogelijkheid bepalend wil laten zijn, professionele
herbeoordeling op basis van oproep en professionele inschatting en herbeoordeling
op eigen verzoek mogelijk. De leden van de PvdA-fractie vragen wat dit voor
gevolgen heeft voor de druk op de uitvoering en de onzekerheid bij arbeidsgehandicapten.
De regering heeft aangegeven niet te kunnen inschatten hoeveel professionele
herbeoordelingen er zullen plaatsvinden. De leden van de PvdA-fractie willen
weten wat de streefcijfers en prioriteiten zijn en hoe en op welke termijn
betrokkenen voorgelicht worden.De leden van de VVD-fractie constateren dat de herbeoordelingen cohortsgewijs
zullen plaatsvinden op basis van leeftijd. Eerst zal begonnen worden met herbeoordeling
van de jongeren. Kan de regering uitvoerig motiveren waarom gekozen is voor
een dergelijk systematiek? Kan de regering daarbij ook ingaan op het commentaar
van het UWV op de herbeoordeling die aangeeft liever een herbeoordeling op
professionele inschatting had gezien? Bestaat door het niet keuren op basis
van professionele inschatting niet het risico dat ouderen met goede kansen
op een baan pas veel te laat herbeoordeeld worden?De leden van de SP-fractie vragen waarom de volgorde van de herbeoordelingen
wordt bepaald op basis van leeftijd. Men wil bereiken dat personen met de
«beste reintegratiekansen en de grootste kans op verlaging van de arbeidsongeschiktheid
het eerst aan de beurt komen». Kan de regering uitleggen waarom leeftijd
samenhangt met reïntegratie kansen? Moet dat niet zijn de mate van arbeidsongeschiktheid?
Is het niet, zoals het UWV in zijn beoordeling van de uitvoerbaarheid stelt
dat «kansrijkheid ten aanzien van werkhervatting minder door leeftijd
en meer door andere, namelijk inhoudelijke factoren, wordt bepaald.»
Welke factoren zijn dat?Doet een indeling van cohorten aan de hand van een combinatie van AO-klasse
en leeftijd (lage AO-klasse en lage leeftijd) niet meer recht aan de werkelijke
reintegratiekansen?Wordt bij de cohortsgewijze beoordeling begonnen met de jongeren?Is de regering het met de leden van de SP-fractie eens dat reintegratieperspectieven
niet alleen afhankelijk zijn van de gezondheidstoestand en medische beperkingen
maar ook van de kansen op de arbeidsmarkt? Kan de regering aangeven hoe een
verlaging van de AO-klasse de arbeidsongeschikte aantrekkelijk voor een werkgever
maakt?MKB Nederland wil geen afspraken maken in de vorm van een convenant of
anderszins om tot plaatsing van gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers in
het MKB te komen. Wat gaat de regering doen om de werkgevers te bewegen om
arbeidsongeschikten die geconfronteerd worden met een inkomensachteruitgang
werk te bieden? Het MKB ziet problemen vanwege «de huidige conjunctuur»,
de «combinatie van kenmerken van de doelgroep»en de «geboden
voorwaarden». Hoe denkt de regering deze door het MKB gesignaleerde
obstakels voor reïntegratie weg te nemen? Wat zijn de uitkomsten van
de gesprekken die u met werkgevers zou voeren?De leden van de fractie van GroenLinks willen weten of er inmiddels al
meer duidelijkheid over de precieze invulling van de cohortsgewijze herbeoordelingen
in samenhang met de professionele herbeoordelingen. Ook willen deze leden
weten of er een helder tijdspad is aan te geven voor de verschillende cohorten
en of de regering en het UWV overeenstemming hebben ten aanzien van de realiseerbaarheid
van deze ambitie.De leden van de D66-fractie constateren dat de volgorde waarin de cohorten
arbeidsongeschikten worden opgeroepen, wordt bepaald op basis van leeftijd
omdat dit de grootste kans op reïntegratie en de grootste kans op verlaging
van de arbeidsongeschiktheid zou bieden. Zij zien graag een kwantitatieve
onderbouwing van deze keuze in de vorm van een tabel waarin leeftijd, reïntegratiekans
en kans op verlaging van de arbeidsongeschiktheid tegen elkaar worden afgezet.
Ook zien zij graag een (kwantitatieve) verschillenanalyse tegemoet waarin
reïntegratiekansen, -volumes en arbeidsongeschiktheidskansen en -volumes
worden vergeleken in geval van cohortsgewijze herbeoordeling op basis van
leeftijd (het voorstel van de regering) en herbeoordeling op basis van professionele
inschatting (de UWV-voorkeur).Oudere arbeidsongeschikten van 55 jaar of ouder kunnen zelf om een herbeoordeling
vragen. De leden van de D66 fractie hebben hierover de volgende vragen:binnen welke termijn en onder welke voorwaarden zal aan zo'n verzoek worden
voldaan?wijst het feit dat de herbeoordeling geschiedt op basis van het oude Schattingsbesluit
er op dat de reïntegratiemiddelen voor deze groep niet of in mindere
mate beschikbaar zijn?Het is de leden van de fractie van de ChristenUnie nog niet helemaal duidelijk
hoe de cohortsgewijze herbeoordelingen zich verhouden tot de professionele
herbeoordelingen. Kan iemand die een professionele herbeoordeling achter de
rug heeft, ook nog worden opgeroepen voor een cohortsgewijze herbeoordeling?
Zo ja, welke meerwaarde heeft die tweede herbeoordeling precies?De professionele herbeoordelingen vinden ook plaats op verzoek van de
uitkeringsgerechtigde zelf. Wordt een verzoek altijd gehonoreerd en zo nee,
waarom niet vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie.Zij verzoeken de regering ondubbelzinnig te bevestigen dat herbeoordelingen
van arbeidsongeschikten van 55 jaar en ouder op basis van het huidige Schattingsbesluit
zullen plaatsvinden.5. Uitzondering voor bepaalde groepenDe leden van de PvdA-fractie merken op dat voor bepaalde groepen oudere
werknemers bij de herbeoordeling een uitzondering wordt gemaakt. Een argument
dat de regering noemt is dat de financiële opbrengst van de herbeoordeling
voor deze groepen minimaal zou zijn. De leden van de fractie van de PvdA vragen
wat het belangrijkste argument is om deze groepen niet te herbeoordelen en
wat dit betekent voor de hoofddoelstelling van de wet.De leden van de VVD-fractie constateren dat arbeidsongeschikten die bij
eerdere herbeoordelingsoperaties zijn ontzien ook nu weer worden ontzien.
Kan de regering uitvoerig motiveren waarom hiervoor gekozen is? Hoe groot
is deze groep arbeidsongeschikten en welke besparing zal gerealiseerd worden
wanneer deze groep ook herkeurd wordt?Van de herbeoordelingen zijn een aantal groepen uitgesloten. Zijn deze
groepen nu ook uitgesloten van de professionele herbeoordeling op basis van
het nieuwe Schattingsbesluit vragen de leden van de SP-fractie.De leden van de D66-fractie merken op dat het wetsvoorstel twee groepen
uitzondert van herbeoordeling: alle arbeidsongeschikten die bij eerdere herbeoordelingsoperaties
zijn ontzien en mensen die op 1-7-2004 55 jaar of ouder zijn. Voor sommigen
wordt deze uitzondering gemaakt omdat ze in 1987 en 1993 al bewust onder het
overgangsrecht zijn geplaatst. Zij verzoeken nog eens de argumenten te geven
waarom destijds al een uitzondering is gemaakt en waarom het nodig is dat
te blijven doen.De regering beweert dat de financiële opbrengst van herbeoordeling
voor de uitgezonderde groepen minimaal zou zijn, terwijl er wel veel UWV-capaciteit
nodig zou zijn. De leden van de D66-fractie missen hier een kwantitatieve
onderbouwing per uitgezonderde groep en ziet deze graag alsnog tegemoet.Verschillende groepen worden uitgezonderd van de cohortsgewijze herbeoordeling.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vinden het veelzeggend dat ter
onderbouwing expliciet wordt aangegeven dat de financiële opbrengst van
een herbeoordeling van deze groepen toch maar minimaal zou zijn. Dit lijkt
het beeld te bevestigen dat in deze operatie primair wordt gekozen voor een
kwantitatieve benadering.6. Financiële gevolgenDe leden van de CDA-fractie vragen of er voldoende herbeoordelingscapaciteit
is binnen het UWV in combinatie met arbeidsdeskundigheid en reïntegratieaanpak,
om dit sociaal maatschappelijk zeer gewenste maar tevens kwetsbare proces
aan te pakken en tot een goed resultaat te komen.De leden van de PvdA-fractie vragen hoeveel werkloze arbeidsgehandicapten
er verdwijnen door de herbeoordeling voor de statistieken doordat zij vanwege
partner- en of middelentoets niet langer recht op een uitkering hebben?Daarnaast vragen zij of redenerend vanuit het Hoofdlijnenakkoord een lange
termijn overzicht worden verstrekt waarin de verschillende voorstellen op
het gebied van de WAO en reïntegratie met de daarbij behorende uitgaven
en besparingen in lasten en volume worden gepresenteerd, met daarnaast een
raming van de oorspronkelijke plannen en een raming bij ongewijzigd beleid?De leden van de fracties van de PvdA, de VVD en de ChristenUnie vragen
of aangegeven kan worden waar de besparing van € 380 mln in 2007
is opgenomen in de begroting 2004?Tevens vragen de leden van de fracties van de PvdA, VVD en GroenLinks,
of ,in volume en financieel beslag, een vergelijking kan worden gemaakt tussen
het aantal eenmalige herbeoordelingen enerzijds en het aantal te vervallen
einde wachttijd beoordelingen en WAZ-beoordelingen anderzijds?De leden van de VVD-fractie vragen of de regering naast de netto besparing
die onderhavig wetsvoorstel met zich meebrengt ook kan aangeven wat de besparing
in uitkeringsjaren is van het wetsvoorstel?Tevens vragen zij of – redenerend vanuit het Hoofdlijnenakkoord –
een overzicht kan worden gegeven waarin de verschillende voorstellen op het
gebied van de WAO met de daarbij behorende besparingen worden gepresenteerd?De leden van de SP-fractie constateren dat de regering een weglek verwacht
naar de WW en de bijstand. Volgens de toelichting bij het Schattingsbesluit)
is de weglek in 2004 50% van de bruto besparing. In 2005 bedraagt die 57%,
in 2006 49% en in 2007 29%. Kan de regering uitleggen waarom de weglek in
het begin veel hoger is dan in 2007? Hoe verhouden deze verschillen zich met
de aankondiging dat de kansrijkste arbeidsongeschikten eerst worden herbeoordeeld?
Is het niet zo dat de kans op een aanvullende WW-uitkering het geringst is
als eerst de kansrijken worden herbeoordeeld?In de Memorie van toelichting wordt niet gesproken over de financiële
gevolgen voor de arbeidsongeschikte die opnieuw wordt beoordeeld. De toelichting
op het Schattingsbesluit geeft wel enig inzicht, 30 tot 35% Van de volledig
arbeidsongeschikten krijgt te maken met een achteruitgang van de uitkering.
Van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten is voor 20 tot 25% een achteruitgang
te verwachten. Gesteld wordt dat over de hele linie voor 25% van de arbeidsongeschikten
de uitkering met twee a drie klassen daalt. Is het waar dat mensen die nu
80–100% arbeidsongeschikt zijn er bij een achteruitgang met twee klassen
40% in inkomen op achteruitgaan en de lagere AO-klassen resp 31, 33 en 40%?De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat de regering besloten
heeft om meer te bezuinigen door een andere aanpak van de bestaande WAO-ers
dan oorspronkelijk gepland was in het Hoofdlijnenakkoord.De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat ook in de Nota
van toelichting bij de wijziging van het Schattingsbesluit de financiële
consequenties niet helder opgesplitst zijn. Deze leden willen dan ook dat
per onderdeel van de aanpassing van het Schattingsbesluit de financiële
consequenties in kaart gebracht worden, waarbij opsplitsing plaatsvindt in
de 6 onderdelen van het arbeidskundige deel en indien relevant ook de besparing
door de aanpassing in het verzekeringskundige deel in beeld komt.De leden van de fractie van de ChristenUnie missen in de toelichting een
onderbouwing van de verwachte besparing van € 380 miljoen in 2007.
Kan die alsnog worden gegeven?7. Adviezen UWV, IWI en ActalDe leden van de CDA-fractie vragen met de Raad van State hoe het mogelijk
is dat het UWV een jaar langer denkt nodig te hebben voor de operatie dan
de regering voornemens is, respectievelijk. 2008 en 2007. Kan worden aangegeven
wat de werkelijke fasering zal zijn?De leden van de PvdA-fractie merken op dat de Raad van State de verwachting
dat alle herbeoordelingen in 2007 gereed zijn niet reëel acht. De Raad
van State baseert zich daarbij op de uitvoeringstoets van het UWV. De leden
van de fractie van de PvdA hebben hierover de volgende vragen:Kan, analoog aan de tabel in de uitvoeringstoets van het UWV van 16 januari
2004, de regering een nieuwe tabel aanleveren waarin per jaar het aantal herbeoordelingen,
het aantal reïntegratievisies en het aantal trajecten worden gepresenteerd?Wanneer heeft het UWV de tekst en strekking van het Schattingsbesluit
ontvangen? Is het UWV nog steeds van mening dat zij het wetsvoorstel kan uitvoeren
zes maanden nadat de tekst en strekking van het Schattingsbesluit bekend is?
Graag zien zij een toelichting tegemoet.Wat is het oordeel van de IWI over de toezichtbaarheid van de cohortsgewijze
herbeoordeling naar aanleiding van het schattingsbesluit?De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan ingaan op het feit
dat het UWV van mening is dat de gehele herbeoordelingsoperatie pas in 2008
afgerond zal zijn (blijkens haar uitvoeringstoets). Dit in tegenstelling tot
de regering die meent dat de herbeoordelingsoperatie al in 2007 gereed zal
zijn. Graag zien deze leden het commentaar van de regering hierop tegemoet.
Kan de regering daarbij ook ingaan op ontwikkelingen die het UWV te wachten
staan met betrekking tot de invoering van het nieuwe WAO-stelsel en die ongetwijfeld
ook capaciteit zullen kosten?De leden van de fractie van GroenLinks willen weten wanneer het UWV de
tekst en de strekking van het Schattingsbesluit heeft ontvangen en of het
UWV van mening is dat de herbeoordelingsoperatie per 1 juli kan aanvangen.De leden van de D66-fractie constateren dat er kritische opmerkingen van
de Raad van State zijn te lezen naar aanleiding van de uitvoeringstoets van
het UWV: volgens het UWV zijn de herbeoordelingen niet in 2007 maar pas in
2008 afgerond en kunnen deze doorkruist worden door de invoering van de stelselwijziging,
en dan zouden de tekst en de reikwijdte van het aangepaste Schattingsbesluit
begin 2004 al bekend moeten zijn. Hoewel de wijziging van het Schattingsbesluit
inmiddels is voorgehangen en ook de contouren ervan al wel enigszins bekend
waren, verlangen de leden van de D66-fractie toch meer duidelijkheid over
het tijdpad en de daaraan verbonden risico's.8. ARTIKELSGEWIJSArtikel IWat betekent het wetsvoorstel voor de duur van het uitkeringsrecht en
mogelijke herbeoordelingen in de toekomst na de voorgestelde wettelijke herbeoordeling,
vragen de leden van de PvdA-fractie.Artikel VII. InwerkingtredingDe leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de beoogde datum
van inwerkingtreding haalbaar is. In dit kader wijzen zij op het commentaar
van het UWV van 16 januari 2004, waarin wordt gesteld dat een voorbereidingstermijn
van 6 maanden nodig is. Los hiervan informeren zij in hoeverre de uitvoering
anticipeert op de beoogde wijzigingen.De voorzitter van de commissie,HamerAdjunct-griffier van de commissie,EsmeijerXNoot1Samenstelling:Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), De Vries (VVD), De Wit (SP),
Van Gent (GL), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Voorzitter, Bussemaker (PvdA),
Vendrik (GL), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), Örgü (VVD), Weekers (VVD),
Rambocus (CDA), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), Ondervoorzitter, Huizinga-Heringa
(CU), Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen (CDA), Aptroot (VVD),
Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt (LPF) en Hirsi Ali
(VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Dittrich (D66), Blok (VVD), Kant (SP), Halsema
(GL), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Tonkens (GL), Omtzigt (CDA),
Adelmund (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Algra (CDA), Vacature
(algemeen), Vietsch (CDA), Van der Vlies (SGP), Hessels (CDA), Hermans (LPF),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Egerschot (VVD), Van Dijken
(PvdA), Blom (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Van As (LPF) en Schippers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29498-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl