Bepalingen over de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio's); Verslag schriftelijk overleg over ontwerpbesluit personeel veiligheidsregio's en het ontwerpbesluit veiligheidsregio's
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134368
 2008-2009
 
 31 117
 Bepalingen over de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing
en de geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio’s)
 
 
 
 
 Nr. 
 33
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 4 september 2009
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties naar aanleiding van de brief van
12 juni 2009 inzake het ontwerpbesluit personeel veiligheidsregio’s
en het ontwerp voor het Besluit veiligheidsregio’s (Kamerstuk 31 117,
nr. 31).
 De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 1 september
2009.
 Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Leerdam
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Van Doorn
 
 I VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Algemeen
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
voorliggende ontwerpbesluiten. Zij willen nog wel enkele vragen stellen en
kanttekeningen plaatsen bij zowel het ontwerp van het Besluit veiligheidsregio’s,
als bij het ontwerp van het Besluit personeel veiligheidsregio’s.
 
 De leden van de fractie van de SP hebben met interesse kennisgenomen van
de voorgehangen besluiten. Zij hebben nog enkele opmerkingen.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het ontwerp van het Besluit Veiligheidsregio’s en van het Besluit personeel
veiligheidsregio’s. De leden van de VVD-fractie willen wel graag nadere
uitleg op een aantal punten.
 Ontwerp voor het Besluit veiligheidsregio’s
 De leden van de CDA-fractie constateren dat het Landelijk Beraad Crisisbeheersing
in zijn advies enkele normen heeft gesteld aan de snelheid waarmee de meldkamer
meldingen verwerkt met betrekking tot rampenbestrijding en crisisbeheersing
en meldingen over reguliere incidenten die zich gelijktijdig afspelen. Uit
de toetsing van deze normen is gebleken dat deze als niet effectief en niet
haalbaar werden beoordeeld. Kan de regering nader toelichten en onderbouwen
waarom hierover geen nadere eisen zijn gesteld? Artikel 2.2.1 bepaalt nu dat
het bestuur van de veiligheidsregio criteria hiertoe vaststelt. Om welke reden
wordt het bestuur deze vrijheid gegeven? Geeft een landelijke norm en/of richtlijn
niet meer duidelijkheid naar alle betrokken diensten? Met de nu vastgelegde
ruimte voor het bestuur van een veiligheidsregio kan het voorkomen dat regio’s
die aan elkaar grenzen en die getroffen worden door een grensoverschrijdende
ramp of crisis, verschillende criteria stellen voor de situaties waarin de
meldkamer tot grootschalige alarmering overgaat. Graag ontvangen deze leden
een inhoudelijke reactie hierop, waarbij wordt ingegaan op de kennelijke overtuiging
van de regering dat dit geen problemen oplevert.
 De leden van de CDA-fractie merken op dat artikel 2.3.2 aangeeft dat de
hoofdstructuur van de rampenbestrijding en crisisbeheersing in staat moet
zijn gedurende een ramp of crisis onafgebroken te functioneren. In de nota
van toelichting wordt dit enigszins uitgewerkt en toegelicht. Hoe wordt dit
precies geregeld voor de betrokken burgemeesters? Treden de locoburgemeesters
als hun vervangers op? Wie vervangt in deze situatie de voorzitter van het
regionale beleidsteam?
 De aan het woord zijnde leden constateren dat artikel 3.1.2 aangeeft waaruit
een basisbrandweereenheid bestaat. Artikel 3.1.3 en artikel 3.1.4 doen dit
voor andere eenheden. Op basis van artikel 3.1.5 kan het bestuur besluiten
tot een andere samenstelling van de eenheid onder 3.1.2. Is de aangegeven
bezetting in dit artikel niet de absoluut minimaal noodzakelijke bezetting
voor verantwoorde hulpverlening? Wat geeft de regering de overtuiging dat
het verantwoord is om hiervan af te wijken door te werken met een eenheid
die een kleinere omvang heeft? Deze leden hebben ernstige twijfels bij de
gegeven ruimte in artikel 3.1.5. Zij stellen voor dit artikel niet in het
Besluit op te nemen.
 
 De aan het woord zijnde leden vragen waarom in artikel 3.1.2, tweede lid
onder d, het begrip grijpredding niet wordt gebruikt. Kan dit alsnog gebeuren?
Zo nee, waarom niet? Waarom is de duikeenheid, als basiseenheid,
niet apart in dit ontwerpbesluit opgenomen? Kan dit alsnog apart worden opgenomen?
Zo nee, waarom niet?
 De leden van de CDA-fractie menen dat de bedoeling van artikel 3.2.1,
mede in relatie met het gestelde in de nota van toelichting, duidelijk is.
Het geeft slechts aanleiding tot een enkele vraag ter nadere verduidelijking
van de gekozen uitwerking. Artikel 3.2.1, eerste lid onder a, geeft aan dat
het bestuur van de veiligheidsregio, indien het afwijkende opkomsttijden vaststelt,
moet aangegeven op welke locaties de opkomsttijden afwijken van de tijdnormen.
Hier kan toch niet worden bedoeld dat dit voor bijvoorbeeld elke individuele
woning gemotiveerd moet worden gedaan? Kan hier worden volstaan met clusters
van woningen, wijken, etc.? Kan worden toegelicht waarom in artikel 3.2.1,
tweede lid, gekozen is voor een opkomsttijd die niet hoger mag zijn dan 18
minuten terwijl op dit moment 15 minuten het uitgangspunt is? De ruimte die
het bestuur van de veiligheidsregio krijgt om opkomsttijden vast te stellen
die afwijken van de aangegeven tijdsnorm, heeft de instemming van deze leden.
Daardoor kan het zo zijn dat op basis van deze ruimte de opkomsttijd in min
of meer vergelijkbare omstandigheden per regio kan verschillen. Wel vragen
deze leden of dit geen problemen geeft met bijvoorbeeld verzekeraars en verschillen
in premiestelling.
 De aan het woord zijnde leden merken op dat artikel 8.2 bepaalt dat verschillende
regio’s in verband met extra voorzieningen jaarlijks een bepaald bedrag
krijgen. Dit zijn, in tegenstelling tot artikel 8.3, structurele bijdragen.
Waarop is de omvang van deze bedragen gebaseerd? Zijn deze bijdragen geïndexeerd?
Zo nee, op welke wijze worden de bedragen dan jaarlijks aangepast/verhoogd?
Kan deze lijst worden uitgebreid met andere regio’s die met een omvangrijke
extra voorzieningen worden geconfronteerd?
 Artikel 8.3 geeft de mogelijkheid tot het verstrekken van incidentele
bijdragen. In welke situaties is dit voorzien?
 
 De leden van de SP-fractie merken op dat de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties tijdens de behandeling van de Wet veiligheidsregio’s
in de Tweede Kamer heeft aangegeven in overleg met het Veiligheidsberaad te
werken aan één ICT-systeem voor alle veiligheidsregio’s.
In het ontwerpbesluit worden wel eisen gesteld aan het informatiemanagement,
met als doel deze netcentrisch in te richten. Deze leden lezen echter nergens
dat de regering één ICT-systeem als standaard wenst. Zij verzoeken
dit alsnog in het Besluit op te nemen.
 De aan het woord zijnde leden brengen in herinnering dat tijdens de behandeling
van de Wet veiligheidsregio’s, de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties ook heeft aangegeven het model van het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu voor het berekenen van de opkomsttijden, voor
te leggen aan het Veiligheidsberaad om zo te komen tot één systeem
van berekenen. Hierover lezen deze leden niets terug in het ontwerpbesluit.
Zij stellen voor het Besluit hierop aan te passen. Daarnaast vragen zij of
de regering de suggestie wil overnemen om niet alleen met één
rekenmodel, maar ook met één landelijk dekkingsplan te werken,
zoals nu al gebeurt bij de ambulances.
 Deze leden maken zich met de Vakvereniging voor Brandweervrijwilligers
zorgen over de mogelijkheid om af te wijken van de standaardbezetting van
zes mensen voor een basisbrandweereenheid. Dat kan alleen onder de voorwaarde
dat de veiligheid van de brandweerlieden gewaarborgd is en een eenheid in
staat is om een vergelijkbare slagkracht te produceren als een eenheid met
zes mensen. De leden van de SP-fractie vragen wie toeziet op deze voorwaarden
en wie eventueel kan ingrijpen. De regering laat deze mogelijkheid open om
innovatie niet te blokkeren. Deze leden vragen of dat met handhaving van de
standaardbezetting wel het geval is. Ook in dat geval kunnen nieuwe technologische
ontwikkelingen gebruikt en getoetst worden. Mocht blijken dat de bezetting
dankzij de technologie inderdaad omlaag kan, dan staat de regering
niets in de weg een nieuw besluit te nemen. Tot die tijd hechten deze leden
aan het handhaven van de standaardbezetting en zij roepen de regering op dit
ook in het Besluit op te nemen.
 Ten slotte merken de leden van de SP-fractie op dat de Vakvereniging voor
Brandweervrijwilligers wijst op een omissie in de opsomming van taken van
een basisbrandweereenheid. Zij stelt dat grijpredding hoort tot de basisbrandweerzorg.
Deze leden vragen om een reactie van de regering en, indien nodig, een aanvulling
in het betreffende artikel.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen waarom er geen opkomsttijden in het
ontwerpbesluit zijn opgenomen voor de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen (GHOR)? Tevens willen zij graag weten hoe de verplichting van artikel
2.5.1 om jaarlijks een oefening te houden moet worden gezien in relatie met
de tenminste eenmaal per drie jaar te houden oefening, zoals beschreven in
artikel 6.1.7.
 De aan het woord zijnde leden vragen om een nadere toelichting bij het
oprekken van de op de opkomsttijd van 15 naar 18 minuten.
 De leden van de VVD-fractie vragen of op de bedragen zoals opgenomen in
artikel 8.2 de prijsindexering van toepassing is.
 Ontwerpbesluit personeel veiligheidsregio’s
 De leden van de CDA-fractie merken op dat artikel 4, tweede lid, Onze
Minister de mogelijkheid geeft ontheffing te verlenen voor het in het bezit
zijn van een diploma van de bij de desbetreffende functie behorende opleiding.
Zij vragen welke criteria hierbij worden gehanteerd.
 De aan het woord zijnde leden constateren dat artikel 5, tweede lid onder
b, aangeeft dat andere organisaties, die naar het oordeel van Onze Minister
representatief zijn voor het personeel van de brandweer, toegelaten kunnen
worden tot het overleg zoals bedoeld in artikel 18, vijfde lid, Wet veiligheidsregio’s.
Aan welke soort organisaties in het algemeen, en meer concreet aan welke organisaties
in het bijzonder wordt hier gedacht? Kan worden aangegeven waarom deze organisaties
geen stemrecht hebben? Wordt hiermee niet in strijd gehandeld met de bedoeling
van het amendement op de Wet veiligheidsregio’s over ruimte voor betrokkenheid
van onder anderen de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (Kamerstuk 31 117,
nr. 17)?
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat in het ontwerpbesluit ruimte
wordt gelaten aan organisaties die het brandweerpersoneel vertegenwoordigen
om mee te praten over het ontwerp van een algemene maatregel van bestuur.
Deze organisaties hebben echter geen stemrecht. Deze leden menen dat dit wel
de wens was van de Tweede Kamer, zoals onder meer blijkt uit het met algemene
stemmen aangenomen amendement Anker (Kamerstuk 31 117, nr. 17).
Deze leden vragen waarom is besloten betreffende organisaties wel mee te laten
praten maar geen stemrecht te geven. Zij ontvangen graag een toelichting.
 
 De leden van de VVD-fractie merken op dat het in de praktijk de bedoeling
is dat de directeur GHOR met de zorginstellingen de afspraak maakt dat enkele
van hun medewerkers in de repressieve fase GHOR-functies uitoefenen. Deelt
de regering de mening van deze leden dat het van belang is vooraf vast te
stellen welke sectoren van de zorginstellingen zullen deelnemen aan oefeningen
ter voorbereiding van een zwaar ongeval, ramp of crisis en dat het daarom
van belang is meer bindende afspraken hierover te maken?
 De aan het woord zijnde leden wijzen erop dat de Inspectie Openbare Orde
en Veiligheid in de praktijk is belast met het toetsen van de wijze waarop
een orgaan van een veiligheidsregio uitvoering geeft aan haar taken.
Kan de regering aangeven over welke taken het gaat bij de GHOR en welke instantie
de toezichthoudende taak heeft bij de GHOR? Welke toezichthoudende instantie
houdt bij de GHOR toezicht op de wijze van uitvoering van taken met betrekking
tot opleiding, oefening en het vakbekwaam blijven van het personeel binnen
de veiligheidsregio?
 De leden van de VVD-fractie constateren dat artikel 4, tweede lid, bepaalt
dat Onze Minister voor het personeel van de brandweer in een individueel geval
ontheffing kan verlenen van de diploma-eis, bedoeld in het eerste lid. Op
deze wijze kan een persoon die niet in het bezit is van het vereiste diploma
toch een functie uitoefenen. Kan nader worden toegelicht op grond waarvan
een dergelijke ontheffing kan worden verleend en wat de criteria zijn waaraan
voldaan moet worden?
 II REACTIE VAN DE REGERING
 Ontwerp voor het Besluit veiligheidsregio’s
 De leden van de CDA-fractie vragen een toelichting bij de keuze om in
het Besluit Veiligheidsregio’s geen nadere eisen te stellen aan de snelheid
waarmee de meldkamer meldingen moet kunnen verwerken. Daarnaast willen deze
leden graag weten waarom het bestuur de vrijheid krijgt zelf criteria voor
de grootschalige alarmering vast te stellen. Bovendien willen zij weten of
dit er niet toe kan leiden dat regio’s bij grensoverschrijdende rampen
verschillende criteria opstellen.
 
 De normen waarover de CDA-fractie spreekt horen bij het kritische proces
melding en alarmering. De kwaliteit van dit proces wordt bepaald door twee
factoren. Ten eerste de schifting van meldingen die wel en niet gerelateerd
zijn aan een bepaald incident. Ten tweede het verkrijgen van de gegevens die
nodig zijn voor het in gang zetten van de alarmering van de benodigde eenheden.
Het gaat dan om de vragen wat, waar, wanneer en hoe iets is gebeurd, over
aantallen slachtoffers en bijzonderheden over de aard van de ramp. Het is
bij een groot aantal meldingen van belang om deze meldingen snel te kunnen
verwerken, om zoveel mogelijk informatie te verzamelen.
 Uit het bovenstaande mag blijken dat de snelheid waarmee de meldkamer
meldingen verwerkt weliswaar belangrijk is, maar niet doorslaggevend voor
de kwaliteit van het proces melding en alarmering. Doorslaggevend voor de
kwaliteit van dit proces is de mate waarin de bijzonderheden van een incident
uit de meldingen gehaald worden.
 Uit de toetsing van dergelijke eisen is gebleken dat deze effectief noch
haalbaar zijn. Het opnemen van een landelijke eis over de verwerkingssnelheid
is niet zinvol; meldingen over een groot incident komen vaak in een beperkte
tijd binnen en zijn ook niet gelijkmatig verspreid in de tijd. Afhankelijk
van het type ramp of crisis kunnen er veel dezelfde meldingen binnenkomen
of juist allemaal verschillende. De geraadpleegde experts adviseerden het
selectieproces te normeren en dat advies is opgevolgd.
 Het bestuur van een veiligheidsregio krijgt niet de vrijheid maar de plicht
om zelf criteria voor de grootschalige alarmering op te stellen. Wat als een
ramp of crisis wordt beschouwd, kan per regio verschillen en is afhankelijk
van het risicoprofiel en de ervaring van een regio. Dat heeft ook gevolgen
voor het moment waarop het noodzakelijk wordt geacht de hoofdstructuur van
de crisisorganisatie ineens te activeren. Om die reden is ervoor gekozen om
het bestuur van de veiligheidsregio zelf, op basis van het risicoprofiel en
de inrichting en slagkracht van de regionale organisatie van rampenbestrijding
en crisisbeheersing, de criteria te laten vaststellen voor die situaties waarvan
zij vinden dat er grootschalig gealarmeerd moet worden. 
 De beschrijving van de criteria waarmee bepaald wordt of men overgaat
tot het in één keer opschalen van de hoofdstructuur van de rampenbestrijding
en crisisbeheersing, dan wel in stappen, maakt onderdeel uit van het crisisplan.
Dit crisisplan dient te worden afgestemd met de crisisplannen van aangrenzende
regio’s. Bij deze afstemming van crisisplannen kan ook duidelijkheid
over de criteria van opschaling in de betreffende regio’s geschapen
worden en kunnen de opschalingscriteria op elkaar worden afgestemd, dan wel
kan worden beschreven hoe met verschillen daarin moet worden omgegaan. Het
ligt daarbij voor de hand om «regiogrensoverschrijdend» als één
van de criteria voor grootschalige opschaling te hanteren.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe er ten aanzien van de betrokken
burgemeester voor gezorgd kan worden dat de hoofdstructuur van rampenbestrijding
en crisisbeheersing gedurende een ramp of crisis onafgebroken kan functioneren.
 Een burgemeester kan in het RBT worden vervangen door de locoburgemeester.
De voorzitter van de veiligheidsregio kan worden vervangen door een collega-burgemeester
uit het bestuur van de regio. Art. 11, derde lid, van het wetsvoorstel bepaalt
dat het bestuur van de veiligheidsregio een van zijn leden aanwijst die de
voorzitter bij afwezigheid vervangt. Daarbij is het praktisch als de plaatsvervangend
korpsbeheerder (ook benoemd uit het midden van het regionale college) ook
plaatsvervangend voorzitter van de veiligheidsregio is. Op deze manier is
continuïteit verzekerd.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de SP vragen of de mogelijkheid
om af te wijken van de standaardvoertuigbezetting voor een basisbrandweereenheid
wel verantwoord is. Zij zijn van mening dat innovatie ook mogelijk is zonder
van de voertuigbezetting af te wijken en roepen op deze bepaling te schrappen.
De leden van de SP-fractie vragen daarnaast wie toeziet op de voorwaarden
waaronder afgeweken kan worden van de standaardbezetting van zes personen
en wie kan ingrijpen als aan deze voorwaarden niet voldaan wordt.
 
 De standaardbezetting van een basiseenheid zoals nu in de amvb is opgenomen,
is ontleend aan de Leidraad repressieve basisbrandweerzorg. Deze leidraad
is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de branche. In de leidraad
is de standaardbezetting van een basisbrandweereenheid op zes personen gesteld.
Dit aantal houdt verband met de meest gangbare wijze van optreden van een
basisbrandweereenheid. Ik heb de mogelijkheid om af te wijken van de standaardbezetting
niet primair ingebracht om innovatie mogelijk te maken, maar om brandweerkorpsen
de mogelijkheid te geven (een deel van) hun eenheden beter af te stemmen op
bepaalde regiospecifieke risicosituaties of om andere knelpunten op te lossen.
Daarbij moet in ogenschouw worden genomen dat het bij meer dan 50%
van de brandweeruitrukken niet gaat om het gaan blussen van een brand, maar
om andere hulpverleningsactiviteiten. Hier moet flexibel op kunnen worden
ingespeeld.
 In de huidige praktijk komen afwijkingen van de bezetting zoals omschreven
in de leidraad ook al voor als oplossing voor bepaalde knelpunten waar brandweerkorpsen
zich mee geconfronteerd zien. Ik wil de oplossingen die in de praktijk goed
werken, niet terugdraaien of blokkeren en ik handhaaf daarom de mogelijkheid
om af te wijken van de standaardbezetting. Dit onder de voorwaarde dat het
veilig gebeurt en geen afbreuk doet aan de kwaliteit van de brandweerzorg.
Overigens gaat het niet alleen om het afwijken door minder personeel bij een
eenheid in te zetten, ook een afwijking door meer personeel in te zetten,
wordt hierdoor mogelijk gemaakt. 
 De personele bezetting van basisbrandweereenheden is al langere tijd onderwerp
van gesprek in de Nederlandse brandweerwereld. Het gaat hierbij vooral om
de mogelijkheden om met minder mensen op een veilige manier hetzelfde of een
beter resultaat te bereiken. De veiligheid van het personeel neemt daarbij
een centrale plaats in. Een kleinere bezetting èn op een veilige manier
tot hetzelfde resultaat komen, is mogelijk door het gebruik van nieuwe technieken
in voertuigen, nieuwe pompen, andere procedures, de inzet van ICT en moderne
incidentbestrijdingsmethoden.
 Er wordt op dit moment bij diverse brandweerkorpsen geëxperimenteerd
met een kleinere voertuigbezetting. De kleinere bezetting kan eerder uitrukken
en een eerste klap uitdelen en biedt ook een oplossing voor een beperkte beschikbaarheid
van brandweerlieden, met name overdag, en inzet voor bestrijding van andere
incidenten. Als dat nodig is kan ondersteuning in de tussentijd beschikbaar
komen. Op deze manier kunnen de opkomsttijden voor de eerste eenheid die ter
plaatse komt omlaag gebracht worden. Daarmee is de brandweerzorg gediend.
In Utrecht, Amersfoort, Delft, Leeuwarden, Almelo, Oostzaan en bij de Westerscheldetunnel
wordt gewerkt met een kleinere bezetting, wordt ermee geëxperimenteerd
of wordt er onderzoek naar gedaan. Als voorbeeld van een gecombineerde innovatieve
oplossing voor een bijzondere risicosetting en een beschikbaarheidsprobleem,
geef ik aan hoe de brandweerzorg bij Westerscheldetunnel georganiseerd is.
De brandweerkorpsen aan beide zijden van de tunnel, in Borssele en Terneuzen,
beschikken elk over een zogenaamd snel interventievoertuig. Het voertuig heeft
een bezetting van vier mensen en beschikt over blusmiddelen, gereedschap voor
het openen van een autodeur na een botsing en nog enkele kleine uitrustingsstukken
gericht op de afscherming een incident, het vrijmaken van de route en het
voorzien in verlichting. Dit voertuig heeft twee functies: het rukt als eerste
uit naar incidenten in de tunnel en het fungeert als ondersteunend voertuig
voor de buitenposten in het gebied, zodat ook daar de uitruk gegarandeerd
is. Het is in dat gebied vaak niet mogelijk om op tijd een complete bezetting
met vrijwilligers in de kazerne te krijgen. Als stelregel wordt gehanteerd
dat bij elke brand en elk incident in elk geval een tankautospuit met ten
minste twee brandweerlieden ter plaatse komt. Samen met de vierkoppige bemanning
van het snelle interventievoertuig is de totale slagkracht dan altijd zes
brandweerlieden. Als ter plaatse van het incident blijkt dat de tankautospuit
wel de complete bezetting van zes vrijwillige brandweerlieden heeft, kan het
snelle interventievoertuig de inzet indien nodig blijven ondersteunen. Vrijwilligers
in dit gebied zijn tevreden met deze oplossing, omdat zij nu ook met een beperktere
bemanning kunnen uitrukken en op een veilige manier inzet kunnen plegen met
de ondersteuning van het snelle interventievoertuig.
 
 In antwoord op de vraag van de SP-fractie over het toezicht, merk ik op
dat de Inspectie openbare orde en veiligheid toezicht houdt op de kwaliteit
van de brandweerzorg. Zij kan een oordeel geven over de slagkracht van een
brandweereenheid. Zij zal hierbij ook de veiligheid van het personeel in beschouwing
nemen. Het oordeel van Inspectie Openbare Orde en Veiligheid kan leiden tot
een aanwijzing van de minister van BZK. De Arbeidsinspectie voert daarnaast
periodiek inspecties uit en kan in een voorkomend geval ingrijpen als zich
situaties in het werk dreigen voor te doen, die tot onaanvaardbare risico’s
voor de betrokken brandweerlieden leiden.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom de duikeenheid niet apart als
basiseenheid in dit ontwerpbesluit opgenomen en of dit alsnog kan gebeuren. 
 
 Voorop staat dat ten aanzien van de basisbrandweerzorg alleen organisatieonderdelen
worden geregeld die voor grootschalig optreden noodzakelijk zijn. Dan moet
immers gerekend kunnen worden op inzet van vergelijkbare eenheden, zodat gezamenlijk
als een organisatie kan worden opgetreden. Aan het opnemen van de duiktaak
en het in stand houden van een duikeenheid ligt een regionale risico-inschatting
ten grondslag. Het bestuur van de veiligheidsregio zal op grond van de regionale
inventarisatie van risico’s tot waterongevallen beslissen of de duiktaak
een noodzakelijke invulling is van de, in artikel 3 lid 1 sub b Wet Veiligheidsregio’s,
geformuleerde taak tot het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en
dieren bij ongevallen anders dan bij brand.
 Ik acht het niet wenselijk om deze taak, waaraan een regionale risicoafweging
aan ten grondslag dient te liggen, op te nemen als wettelijk vereiste invulling
van de brandweerzorg en daarom is de duikeenheid, als basiseenheid, niet apart
opgenomen in dit ontwerpbesluit. Mocht het bestuur van de regio besluiten
tot het opnemen van de duiktaak, dan worden in het Besluit personeel veiligheidsregio’s
en de daarop gebaseerde ministeriële regeling wel wettelijke eisen gesteld
aan de functionarissen die de duiktaak uitvoeren.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de SP vragen waarom in de opsomming
van de taken van de brandweer in artikel 3.1.2 het begrip grijpredding niet
wordt gebruikt. Zij vragen of dit begrip alsnog in het besluit opgenomen kan
worden.
 In artikel 3.1.2 is in algemene termen beschreven wat de taakstelling
van een basisbrandweereenheid is. De grijpredding vormt hier een specifieke
uitwerking van. Zie hiervoor de artikelsgewijze toelichting.
 
 De leden van de CDA-fractie gaan in op de motivering die het bestuur van
de veiligheidsregio moet geven als het afwijkt van de opkomsttijden in het
besluit. Zij vragen of de afwijking voor ieder object afzonderlijk dient te
gebeuren of dat clustering van objecten ook mogelijk is.
 Indien het bestuur van een veiligheidsregio afwijkt van de tijden in het
besluit, maakt het een bestuurlijke afweging waarbij rekening wordt gehouden
met het risicoprofiel. Als de motivering voor clusters van woningen of wijken
hetzelfde is, bijvoorbeeld omdat er (overwegend) dezelfde typen objecten staan,
kan met een motivering voor het cluster of de wijk worden volstaan. Als zich
binnen een cluster of wijk een object met een bijzonder risico bevindt, moet
de afwijking daarvoor apart worden gemotiveerd.
 
 De leden van de CDA-fractie stemmen in met de ruimte die het bestuur van
de veiligheidsregio krijgt om opkomsttijden vast te stellen die afwijken van
de aangegeven tijdsnorm. Zij constateren dat daardoor de opkomsttijd in min
of meer vergelijkbare omstandigheden per regio kan verschillen en ze vragen
of dit geen problemen geeft met bijvoorbeeld verzekeraars en verschillen in
premiestelling.
 Nee, dat geeft geen problemen. Het stelsel van opkomsttijden is gericht
op het redden van mensen, het beperken van de schade en het voorkomen van
schade aan aanpalende percelen, terwijl premiestelling door verzekeraars hoofdzakelijk
is gebaseerd op de herbouwwaarde van een object. Bij het bepalen van het verzekerde
bedrag wordt van de situatie uitgegaan, dat het object totaal verloren gaat.
De opkomsttijd van de brandweer speelt daarbij geen rol.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen een toelichting
op het verruimen van de maximale opkomsttijd van 15 naar 18 minuten. Kan worden
toegelicht waarom in artikel 3.2.1, tweede lid, gekozen is voor een opkomsttijd
die niet hoger mag zijn dan 18 minuten terwijl op dit moment 15 minuten het
uitgangspunt is? 
 De opkomsttijden zijn gebaseerd op de concept Leidraad repressieve brandweerzorg. Deze leidraad gaat ook uit van een maximale opkomsttijd
van 18 minuten. De 15-minutengrens wordt gehanteerd in de ambulancesector.
 
 De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen waarop de bedragen
voor bijzondere voorzieningen in artikel 8.2 zijn gebaseerd en of deze bijdragen
zijn geïndexeerd.
 De bedragen voor bijzondere voorzieningen in artikel 8.2 zijn gebaseerd
op onderzoek en afspraken met de desbetreffende veiligheidsregio’s:
de veiligheidsregio’s worden grotendeels gefinancierd door de gemeenten
die voor deze uitgaven via het gemeentefonds (cluster Openbare Orde en Veiligheid)
middelen ontvangen. Door middel van periodiek onderhoud van het gemeentefonds
wordt bezien of onderzoek naar herijking van de verdeling van de middelen
noodzakelijk is. Als dat het geval is dan vindt dit onderzoek ook plaats voor
de bijdragen op grond van artikel 8 van het Besluit veiligheidsregio’s,
de voormalige brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR). Uit dat onderzoek
blijkt dan ook of bijdragen voor bijzondere voorzieningen moeten worden bijgesteld
of ingevoerd of dat ze kunnen vervallen. Vanwege het bijzondere karakter worden
de bijdragen genoemd in het besluit zelf. Gelet op de periodiciteit van onderhoud
en herijking is er geen aanleiding tot indexering. Ook tussentijds kunnen
voor veiligheidsregio’s in verband met bijzondere voorzieningen tegemoetkomingen
worden vastgesteld en toegekend. Het moet dan gaan om structurele omstandigheden,
die niet te honoreren zijn door middel van het verdeelmodel. Het uitgangspunt
is dat nieuwe bijzondere bijdragen uit het totaal beschikbare bedrag voor
de BDUR worden gefinancierd.
 
 De CDA-leden noemen verder dat artikel 8.3 de mogelijkheid geeft tot het
verstrekken van incidentele bijdragen en vragen in welke situaties dit is
voorzien.
 In incidentele gevallen kan BZK al dan niet op verzoek een extra uitkering
verstrekken op grond van artikel 8.3. De artikelsgewijze toelichting van het
Besluit veiligheidsregio’s geeft daarover de nodige informatie. Voor
incidentele bijdragen worden als regel middelen boven op het totaal beschikbare
bedrag beschikbaar gesteld. Ter illustratie dienen de volgende twee voorbeelden
van incidentele bijdragen:
 • Om de vorming van de veiligheidsregio’s te stimuleren ontvingen
de veiligheidsregio’s in de periode 2005–2007 een incidentele
bijdrage op aanvraag.
 • De convenanten, die 19 veiligheidsregio’s met BZK in 2008
hebben afgesloten met het doel de rampenbestrijding en crisisbeheersing op
orde te hebben, gaan gepaard met een incidentele bijdrage in twee tranches.
 
 De leden van de SP-fractie merken op dat de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties tijdens de behandeling van de Wet veiligheidsregio’s
in de Tweede Kamer heeft aangegeven in overleg met het Veiligheidsberaad te
werken aan één ICT-systeem voor alle veiligheidsregio’s.
In het ontwerpbesluit worden wel eisen gesteld aan het informatiemanagement,
met als doel deze netcentrisch in te richten. Deze leden lezen echter nergens
dat de regering één ICT-systeem als standaard wenst. Zij verzoeken
dit alsnog in het Besluit op te nemen.
 Het is niet de bedoeling om één ICT-systeem als standaard
voor te schrijven, maar wel dat de gegevens uniform worden opgeslagen en dat
deze op basis van open standaarden kunnen worden uitgewisseld (artikel 22
van de Wet veiligheidsregio’s).
 Een van de maatregelen die ik neem om de regio’s te ondersteunen
bij het bereiken van de bovengenoemde doelstelling is het ter beschikking
stellen van het crisismanagementsysteem CEDRIC. Dit is een crisismanagementsysteem
dat het netcentrisch werken ondersteunt.
 Het is de bedoeling dat de veiligheidsregio’s zelf het beheer van
dit systeem en de doorontwikkeling ervan op zich nemen. Dat is ook de strekking
van artikel 22 van de wet, dat de besturen van de veiligheidsregio’s
opdraagt zorg te dragen voor de inrichting van een uniforme informatie- en
communicatievoorziening. Het Veiligheidsberaad heeft de rol om dit te bevorderen
(art.22, vierde lid).
 
 De leden van de SP-fractie merken op dat ik tijdens de behandeling van
het wetsvoorstel veiligheidsregio’s heb aangegeven het model van het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) voor het berekenen van
opkomsttijden, voor te leggen aan het Veiligheidberaad om zo te komen tot één
systeem van berekening. Zij stellen voor het Besluit hierop aan te passen.
Daarnaast vragen zij of de regering de suggestie wil overnemen om niet alleen
met één rekenmodel, maar ook met één landelijk
dekkingsplan te werken.
 De veiligheidsregio is op grond van de wet verantwoordelijk voor het organiseren
van een optimale brandweerzorg en het vaststellen van opkomsttijden. De bestuurlijke
afweging over de inrichting van de brandweerzorg moet resulteren in het dekkingsplan.
De bestaande rekenmodellen zijn een hulpmiddel voor het bestuur van de veiligheidsregio
bij de inrichting van de brandweerzorg. De keuze voor het te hanteren rekenmodel
en het dekkingsplan is en blijft dan ook een verantwoordelijkheid van het
bestuur van de veiligheidregio. Het vastleggen van een landelijk rekenmodel
of een landelijk dekkingsplan in het Besluit veiligheidsregio’s past
niet bij deze regionale verantwoordelijkheid. Tijdens de behandeling van het
wetsvoorstel veiligheidsregio’s heb ik toegezegd het RIVM-model met
een positief advies voor te leggen aan het Veiligheidsberaad. Ik heb inmiddels
het Veiligheidsberaad een brief gestuurd waarin ik aandacht vraag voor de
wenselijkheid om landelijk één berekeningsmodel te hanteren
waarbij ik speciaal aandacht heb gevraagd voor het RIVM-model.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen waarom er geen opkomsttijden in het
ontwerpbesluit zijn opgenomen voor de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen (GHOR).
 De Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) maakt onderdeel
uit van de hoofdstructuur van de regionale crisisorganisatie. De tijdeisen
die gelden voor de hoofdstructuur, gelden ook voor de GHOR-onderdelen daarvan.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen hoe de verplichting in artikel 2.5.1
om jaarlijks een oefening te houden moet worden gezien in relatie met de tenminste
eenmaal in de drie jaar te houden oefening, zoals beschreven in artikel 6.1.7.
 De jaarlijkse oefening van de hoofdstructuur van de crisisorganisatie
is bedoeld om routine te brengen in de opschaling en het aansturen van een
grootschalig incident. De nadruk ligt op het beoefenen van de generiek processen
zoals bedoeld in de basisvereisten.
 De driejaarlijkse oefening zoals beschreven in artikel 6.1.7 heeft als
doelstelling de juistheid, volledigheid en bruikbaarheid van een specifiek
rampbestrijdingsplan te toetsen. Het gaat dan om situaties die zich kunnen
voordoen bij objecten waar met gevaarlijke stoffen gewerkt wordt. Deze specifieke
verplichting om te oefenen en de frequentie ervan is opgenomen op grond van
Europese regelgeving.
 Ontwerpbesluit personeel veiligheidsregio’s
 De leden van de fracties van CDA en VVD vragen op grond van welke criteria
in een individueel geval aan personeel van de brandweer een ontheffing verleend
kan worden voor het in het bezit zijn van een diploma van de bij de desbetreffende
functie behorende opleiding.
 
 Iedere persoon dient voorafgaand aan de uitoefening van een of meer functies
zoals genoemd artikel 2 eerste en vierde lid, in het bezit te zijn van het
diploma van de bij de desbetreffende functie behorende opleiding of in het
bezit te zijn van een erkenning van beroepskwalificaties als bedoeld in artikel
5 van de Algemene wet erkenning EG-beroepskwalificaties, afgegeven ten aanzien
van de te vervullen functie. Er kunnen zich zeer uitzonderlijke situaties
voordoen, waarbij een persoon bijvoorbeeld solliciteert naar de functie van
commandant van dienst en daarbij niet over het vereiste diploma beschikt én
waarbij het Nederlands bureau brandweerexamens geen vrijstelling kan verlenen
voor een examen. Deze persoon zou uit gebleken ervaring en kennis wel geschikt
kunnen zijn voor die functie. Daarom heb ik in artikel 4, als ultimum remedium,
de mogelijkheid opengelaten dat personen die niet in het bezit zijn van het
vereiste diploma met een ontheffing de functie kunnen uitoefenen. In dat geval
kan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, een ontheffing
verlenen van de diploma-eis, waarbij dient te worden aangetoond dat de persoon
in kwestie niet in staat is om de functiegerichte opleiding af te sluiten
met een rijksexamen en dat er geen vrijstelling voor een examen kan worden
verleend door het Nederlands bureau brandweerexamens. Deze bevoegdheid maakt
momenteel deel uit van het Besluit brandweerpersoneel (artikel 5). Kortom,
gezien het vangnetkarakter van deze bevoegdheid en mijn voornemen om terughoudend
gebruik te maken van deze bevoegdheid acht ik het niet noodzakelijk om voor
deze bevoegdheid op voorhand criteria op te stellen.
 
 De leden van de CDA-fractie constateren dat andere organisaties dan centrales
van overheidspersoneel, die naar het oordeel van Onze Minister representatief
zijn voor het personeel van de brandweer, toegelaten kunnen worden tot het
overleg bedoeld in artikel 18, vijfde lid, Wet veiligheidsregio’s. Zij
vragen aan welke soort organisaties in het algemeen, en meer concreet aan
welke organisaties in het bijzonder wordt hier gedacht. Voorts informeren
zij of kan worden aangegeven waarom deze organisaties geen stemrecht hebben
en of hiermee niet in strijd wordt gehandeld met de bedoeling van het amendement
op het wetsvoorstel veiligheidsregio’s over ruimte voor betrokkenheid
van onder andere de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (Kamerstuk 31 117,
nr. 17).
 
 De leden van de SP-fractie constateren dat in het ontwerpbesluit ruimte
wordt gelaten aan organisaties die het brandweerpersoneel vertegenwoordigen
om mee te praten over het ontwerp van een algemene maatregel van bestuur.
Deze organisaties hebben echter geen stemrecht. Deze leden menen dat dit wel
de wens was van de Tweede Kamer, zoals onder meer blijkt uit het met algemene
stemmen aangenomen amendement Anker (Kamerstuk 31 117, nr. 17).
Deze leden vragen waarom is besloten betreffende organisaties wel mee te laten
praten maar geen stemrecht te geven.
 
 Het amendement Anker is opgenomen in artikel 18, derde lid, van de wet.
Dit heeft tot strekking om de ruimte te bieden om ook andere organisaties
dan de centrales te betrekken bij de totstandkoming van regels die worden
gegeven voor het personeel van de brandweer over opleiden, examineren, bijscholen
en oefenen. Mijns inziens kan dat op twee manieren, namelijk met de consultatie
en door deel te nemen aan het in het onderhavige besluit geregelde
overleg. Zoals in de toelichting van het besluit is vermeld, is dit besluit
aan heel veel organisaties ter consultatie voorgelegd, waaronder de Vakvereniging
van Brandweer Vrijwilligers. Deze vakvereniging heeft voorts deelgenomen aan
het in dit besluit geregelde overleg.
 
 Aangaande de toekenning van stemrecht bij het in dit besluit geregelde
overleg, merk ik allereerst op dat ik de totstandkoming van een algemene maatregel
van bestuur als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de wet slechts bevorder
indien daarover overeenstemming bestaat met de meerderheid van de vakcentrales
van overheidspersoneel. De in onderhavig besluit opgenomen regeling over het
stemrecht is gelijk aan de regeling die thans in het Besluit overleg brandweerpersoneel
is opgenomen. De huidige toekenning van het stemrecht doet recht aan de positie
van de vakcentrales omwille van de continuïteit en uniformiteit van gesprekspartners.
Het stemrecht wordt toegekend aan die partijen die tevens deelnemen aan het
Landelijk Overleg over Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden (LOGA). Tussen het
College van Arbeidszaken van de VNG (de vertegenwoordiger van de gemeentelijke
en regionale werkgevers) en de ambtenarenvakbonden (Abvakabo FNV, CNV Publieke
Zaak en CMHF). Dit LOGA-overleg is ingericht aan de hand van de voorwaarden
die de SER stelt aan representatieve organisaties. Het is mogelijk dat de
Vakvereniging van Brandweer Vrijwilligers stemrecht krijgt, indien deze vereniging
voldoet aan de voorwaarden voor representativiteit van vakbonden zoals opgesteld
door de SER en zoals deze ook worden gehanteerd door het CvA. Zoals ook toegezegd
bij de behandeling van de wijziging van de Brandweerwet 1985 (Handelingen
II, 2007/2008, 30 875, nr. 5, blz. 252) is de Vakvereniging gevraagd
naar haar reactie op de inhoud van het besluit.
 
 De leden van de VVD-fractie merken op dat het in de praktijk de bedoeling
is dat de directeur GHOR met de zorginstellingen de afspraak maakt dat enkele
van hun medewerkers in de repressieve fase GHOR-functies uitoefenen. Zij vragen
of de regering hun mening deelt dat het van belang is vooraf vast te stellen
welke sectoren van de zorginstellingen zullen deelnemen aan oefeningen ter
voorbereiding van een zwaar ongeval, ramp of crisis en dat het daarom van
belang is meer bindende afspraken hierover te maken.
 
 Ik deel de mening van de leden dat het van belang is om afspraken te maken
over welke sectoren bijdragen aan oefeningen. Ik laat het echter aan de directeur
GHOR en de betreffende zorginstellingen zelf over om die afspraken in te vullen
en ga ervan uit dat die afspraken zodanig zijn dat als er daadwerkelijk sprake
is van een ongeval, ramp of crisis, de medewerkers van de zorginstellingen
precies weten wat hen te doen staat. Daartoe dienen ook de oefeningen. Daarbij
stellen veel regio’s jaarlijks een oefenprogramma op waarin is meegenomen
met welke partners (dus ook ziekenhuizen) het komende jaar wordt geoefend.
Het in een jaarprogramma vastleggen van één of meerdere oefeningen
is bindend.
 
 De VVD-leden wijzen erop dat de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid
in de praktijk is belast met het toetsen van de wijze waarop een orgaan van
een veiligheidsregio uitvoering geeft aan haar taken. Zij vragen of aangegeven
kan worden over welke taken het gaat bij de GHOR en welke instantie de toezichthoudende
taak heeft bij de GHOR. Voorts informeren zij welke instantie bij de GHOR
toezicht houdt op de wijze van uitvoering van taken met betrekking tot opleiding,
oefening en het vakbekwaam blijven van het personeel binnen de veiligheidsregio.
 
 De inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) houdt m.b.t. de GHOR toezicht
op processen en actoren, de rol en positie van de directeur GHOR, het
operationeel presterend vermogen (hoeveel gewonden/slachtoffers kan de regio
aan) en de afspraken die daaromtrent met de zorginstellingen zijn gemaakt.
De IOOV houdt ook toezicht op opleiden, oefenen en vakbekwaam blijven van
het gehele (operationele) personeel van de veiligheidsregio. Dit gebeurt bijvoorbeeld
met het lopende onderzoek «Multidisciplinair opleiden en oefenen»,
dat eind dit jaar wordt afgerond. De Inspectie voor de Gezondheidszorg houdt
toezicht op de kwaliteit van de gezondheidszorg die ook in geval van een ramp
of crisis moet kunnen worden geleverd. De beide inspecties stemmen hiervoor
hun onderzoekprogramma’s op elkaar af.
 
 De Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) houdt met betrekking tot
de GHOR toezicht op de coördinerende en afstemmende rol van de GHOR en
de samenhang met OOV-aspecten. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
houdt toezicht op de kwaliteit van de gehele gezondheidszorg onder alle omstandigheden.
De beide inspecties stemmen hiervoor hun onderzoekprogramma’s ten aanzien
van de GHOR op elkaar af. De verdeling tussen IOOV en IGZ ten aanzien van
het toezicht op de GHOR is vastgelegd in het Koninklijk Besluit van 1993.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GL), Van der Staaij (SGP), De Pater-van
der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam (PvdA),
voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer (PvdA),
Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg (VVD), Brinkman
(PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA), Leijten
(SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA), Anker (CU) en Vacature (CDA).
 Plv. leden: Teeven (VVD), Azough (GL), Van der Vlies (SGP), Vacature (CDA),
Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD),
Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA), Cramer (CU) en Knops (CDA).
 
 
 Kamerstukken 2008/09, 31 117, nr. 31, blz. 30.
 
 
 Seveso-2 richtlijn: Richtlijn 96/82/EG.
 
 
 Koninklijk Besluit van 13 december 1993, staatsblad nr. 9.