Vreemdelingenbeleid; Verslag schriftelijk overleg over rapport landelijke commissie Medische Aspecten Vreemdelingenbeleid (commissie-Smeets)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 825

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

19637 nr. 825

17-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleiding van de ministerANTWOORDENInleidend gedeelte:Vraag 1: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 2: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 3: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 4: (SP-fractie)Antwoord:Vragen m.b.t. aanbevelingen:Vraag 1: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 2: (CDA-fractieVraag 7: (SP-fractie)Vraag 8: (SP-fractie)Vraag 9: (SP-fractie)Vraag 10: (SP-fractie)Antwoord op vragen 2, 7, 8, 9 en 10:Vraag 3: (PvdA-fractie)Vraag 5: (PvdA-fractie)Antwoord vragen 3 en 5:Vraag 4: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 6: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 11: (GroenLinks-fractie)Antwoord:Vraag 12: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 13: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 14: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 15: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 16: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 17: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 18: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 19: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 20: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 21: (CDA-fractie)Vraag 22: (CDA-fractie)Antwoord op vragen 21 en 22:Vraag 23: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 24: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 25: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 26: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 27: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 28: (PvdA-fractie)Vraag 29: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 28 en 29:Vraag 30: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 31: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 32: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 33: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 34: (PvdA-fractie)Vraag 38: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 34 en 38:Vraag 35: (PvdA-fractie)Vraag 36: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 35 en 36:Vraag 37: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 39: (PvdA-fractie)Vraag 40: (PvdA-fractie)Vraag 54: (D66-fractie)Vraag 55: (D66-fractie)Vraag 56: (CDA-fractie)Antwoord op vragen 39, 40, 54, 55 en 56:Vraag 41: (PvdA-fractie)Vraag 42: (PvdA-fractie)Vraag 42Vraag 51: (SP-fractie)Antwoord op vragen 41, 42 en 51:Vraag 43 (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 44: (PvdA-fractie)Vraag 45: (PvdA-fractie)Vraag 46: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 44, 45 en 46:Vraag 47: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 48: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 49: PvdA-fractie)Vraag 50: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 49 en 50:Vraag 52: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 53: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 57: (CDA-fractie)Vraag 71: (PvdA-fractie)Vraag 72: (SP-fractie)Antwoord op vragen 57, 71 en 72:Vraag 58: (CDA-fractie)Vraag 63: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 58 en 63:Vraag 59: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 60: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 61: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 62: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 64: (PvdA-fractie)Vraag 65: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 64 en 65:Vraag 66: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 67: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 68: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 69: (PvdA-fractie)Vraag 70: (PvdA-fractie)Vraag 78: (D66-fractie)Vraag 79: (D66-fractie)Antwoord op vragen 69, 70, 78 en 79:Vraag 73 (SP-fractie)Antwoord:Vragen 74: (SP-fractie)Vraag 75: (SP-fractie)Antwoord op vragen 74 en 75:Vraag 76: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 77: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 80: (D66-fractie)Antwoord:Vragen 81: (CDA-fractie)Vraag 82: (CDA-fractie)Antwoord op vragen 81 en 82:Vraag 83: (CDA-fractie)Vraag 84: (CDA-fractie)Antwoord op vragen 83 en 84:Vraag 85: (PvdA-fractie)Vraag 86: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 85 en 86:Vraag 87: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 88 (PvdA-fractie)Antwoord:Vragen 89: (CDA-fractie)Vraag 90: (CDA-fractie)Antwoord op vragen 89 en 90:Vragen 91: (PvdA-fractie)Vraag 92: (PvdA-fractie)Vraag 93: (PvdA-fractie)Vraag 109: SP-fractie)Antwoord op vragen 91, 92, 93 en 109:Vragen 94: (PvdA-fractie)Vraag 96: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 94 en 96:Vraag 95: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 97: (D66-fractie)Antwoord:Vraag 98: (D66-fractie)Antwoord:Vraag 99: (CDA-fractie)Antwoord:Vraag 100: (PvdA-fractie)Vraag 106: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 100 en 106:Vraag 101: (PvdA-fractie)Antwoord:Vraag 102: (PvdA-fractie)Vraag 110: (D66-fractie)Antwoord op vragen 102 en 110:Vraag 103: (PvdA-fractie)Vraag 104: (PvdA-fractie)Vraag 105: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 103, 104 en 105:Vraag 107: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 108: (SP-fractie)Antwoord:Vraag 111: (PvdA-fractie)Vraag 112: (PvdA-fractie)Antwoord op vragen 11 en 112:
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 102 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 825VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 17 juni 2004Binnen de vaste commissie voor Justitie1 hebben
enkele fracties de behoefte over het kabinetsstandpunt inzake het rappport
van de landelijke commissie Medische Aspecten van het Vreemdelingenbeleid
(commissie Smeets) enkele vragen en opmerkingen aan de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie voor te leggen.De commissie brengt van dit overleg verslag uit door openbaarmaking van
de gewisselde stukken.De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerDe adjunct-griffier van de commissie,BeukerInleiding van de ministerHierbij bied ik u, mede namens de Minister voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, aan de beantwoording van de vragen, die zijn gesteld door enkele
fracties binnen de vaste Kamercommissie voor Justitie naar aanleiding van
het Kabinetsstandpunt op het rapport van de Landelijke Commissie Medische
Aspecten in het Vreemdelingenbeleid (Commissie Smeets).Vanwege leesbaarheid en overzichtelijkheid zijn deze vragen genummerd.
Daarbij zal ik allereerst de vragen, die in het inleidende gedeelte zijn gesteld,
beantwoorden. Vervolgens zal ik de vragen met betrekking tot de aanbevelingen
van een antwoord voorzien. Waar mogelijk zullen sommige vragen, bijvoorbeeld
vanwege hun onderlinge samenhang, tezamen worden beantwoord. Dit zal ik steeds
expliciet aangeven. Ten slotte wordt ter verduidelijking bij iedere vraag
vermeld door welke fractie deze is gesteld.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. VerdonkANTWOORDENInleidend gedeelte:Vraag 1: (PvdA-fractie)De conclusies en aanbevelingen waar het Kabinet mee instemt, zijn grotendeels
al geïmplementeerd. Kunnen deze leden hieruit, alsmede uit het feit dat
de reactie van het Kabinet daags na het uitkomen van het rapport aan de Kamer
is toegezonden, concluderen dat de minister het rapport naast zich neerlegt?Antwoord:Deze conclusie is onjuist. De voornaamste reden van deze implementatie
is gelegen in het feit dat het onderhavige rapport lang op zich heeft laten
wachten. Het mag in dit verband niet onopgemerkt blijven dat de Commissie
in feite reeds in mei 2002 klaar had moeten zijn met haar werk, terwijl zij
pas op 18 maart 2004 haar rapport heeft aangeboden. Het spreekt voor
zich dat noch het Kabinet noch de Europese en Nederlandse rechter in al die
tijd stil heeft gezeten. Ter illustratie kan hier onder meer worden verwezen
naar de uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State
d.d. 11 april 2003 en 13 juni 2003, die hebben geleid tot een beleidswijziging.
Reeds eerder had het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (hierna EHRM)
vergelijkbare uitspraken gedaan. Dit is op pagina 10 van de Kabinetsreactie
nader uitgewerkt. Uit het voorgaande blijkt dat het Kabinet zich genoodzaakt
zag om gezien de ontwikkelingen tijdig maatregelen te treffen, teneinde te
voldoen aan de verplichtingen die op haar rustten. Tenslotte merkt het Kabinet
op dat zij de relevantie van het rapport van de Commissie onderschrijft en
dat zij de inhoud daarvan zal betrekken bij de verdere discussies omtrent
de medische aspecten in het vreemdelingenbeleid.Vraag 2: (PvdA-fractie)Kan de minister expliciet aangeven op welke onderdelen het rapport van
de Commissie niet meer in lijn is met nieuwe relevante wet- en regelgeving
en de stand van de jurisprudentie?Antwoord:Met in achtneming van hetgeen hiervoor bij vraag 1 is gesteld, kan nog
het volgende worden opgemerkt. Paragraaf 2.3, op pagina 11 uit het rapport,
is gewijd aan de informatie die de Commissie uit hoorzittingen heeft vergaard.
Deze hoorzittingen hebben voornamelijk plaatsgevonden in de loop van het jaar
2001. De informatie die daarbij door de respondenten verstrekt werd, was gebaseerd
op de omstandigheden van die tijd. Zo was er in die tijd niets bekend over
het effect en de invloed van de Vreemdelingenwet 2000 (hierna Vw 2000) en
lagere regelgeving, op de beslispraktijk, alsmede op het functioneren en de
organisatie van de medische advisering. De medische advisering in de huidige
structuur binnen het Bureau Medische Advisering (hierna BMA) was immers in
die tijd betrekkelijk kort operationeel.Mede op basis van deze informatie doet de Commissie, op pagina 27 e.v.
van haar rapport, enkele uitspraken omtrent de werkwijze en de organisatie
van het BMA. In dat verband dient te worden opgemerkt dat zowel van de kant
van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (hierna IND) als van de kant van
het BMA inmiddels vele inspanningen zijn verricht, teneinde ervoor te zorgen
dat de onafhankelijkheid, deskundigheid en kwaliteit van de BMA-artsen ten
volle gewaarborgd is. Kortheidshalve refereer ik hierbij aan hetgeen ter zake
is opgemerkt op pagina 12, 13 en 14 van de betreffende Kabinetsreactie. Het
is de vraag in hoeverre de Commissie zich, bij het trekken van enkele conclusies
en het doen van enkele aanbevelingen, heeft laten leiden door de vorenbedoelde
effecten en de verrichte inspanningen om zo haar rapport op bepaalde
onderdelen meer in lijn te brengen met de huidige stand van de praktijk.Verder is illustratief hetgeen de Commissie bij aanbeveling 13 in haar
rapport aanbeveelt. Zoals in de Kabinetsreactie over deze aanbeveling is vermeld,
wordt sinds 1 januari 2004 aan alle zwangere vrouwen – met inbegrip
van asielzoekers – standaard een HIV-screening aangeboden via de (opting
out methode) om zo overdracht van de HIV-infectie naar het kind te voorkomen.
Zoals uit het rapport van de Commissie (pagina 34 e.v.) valt op te maken,
is de Commissie voorbij gegaan aan deze niet onbelangrijke ontwikkeling met
als gevolg dat de door haar ter zake gedane aanbeveling niet innoverend van
karakter blijkt te zijn voor de huidige praktijk.Ten slotte verwijs ik in dit verband naar paragraaf 3.4.1. op pagina
31 van het rapport van de Commissie. Daaruit ontstaat de indruk dat de Commissie
voorbij gegaan is aan de uitspraken van enkele rechters omtrent de methode
van het leeftijdsonderzoek. Ook heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van
de Raad van State de bedoelde methode inmiddels als deugdelijk en betrouwbaar
beoordeeld.Vraag 3: (SP-fractie)Kan de minister precies aangeven wat er precies veranderd is waardoor
het rapport onbruikbaar zou zijn?Antwoord:De stelling dat het rapport zich zou baseren op verouderde beleidsregels
en jurisprudentie waardoor het rapport onbruikbaar zou zijn, komt niet voor
in de Kabinetsreactie op dit rapport en is derhalve onjuist. Het Kabinet stelt
juist op pagina 3 dat dit rapport een nuttige bijdrage levert voor de ter
zake te voeren discussie. Onder verwijzing naar hetgeen hierboven bij vraag
2 reeds is gesteld, wil ik nog het volgende opmerken. In de afgelopen twee
jaar zijn op het terrein van het vreemdelingenbeleid een reeks van beleidswijzigingen
en wijziging van werkinstructies doorgevoerd, zo dus ook in relatie tot medische
aspecten. Dit is geschied mede als gevolg van de jurisprudentiële ontwikkelingen,
maar ook vanwege de leemtes die in de praktijk werden gesignaleerd. Een voorbeeld
hiervan is het Tussentijdse Bericht Vreemdelingencirculaire 2003/2 (hierna
TBV) dat in januari 2003 is gepubliceerd. In dit TBV word onder meer de problematiek
rondom de medische noodsituatie nader geregeld. Vanuit praktisch oogpunt bezien
was het zeer gewenst om tijdig nadere regels te stellen om zo de beslispraktijk
te voorzien van de nodige handreikingen.Vraag 4: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie kunnen zich niet aan de indruk onttrekken dat
de onderhavige kabinetsreactie op het rapport van de Commissie wederom een
«papieren werkelijkheid vormt die met de werkelijkheid niks van doen
heeft». Zij vragen de reactie van de minister hierop.Antwoord:Het Kabinet deelt de mening van de SP-fractie niet. Het Kabinet heeft
in haar reactie op dit rapport getracht om juist een reëel beeld te geven
van de gang van zaken op het onderhavige terrein. Voorts heeft het Kabinet
aangegeven dat bij de vraag naar de implementatie van de bedoelde aanbevelingen
zorgvuldig is gekeken naar onder meer de uitvoeringstechnische, beleidsmatige
en financiële aspecten. Deze factoren zijn immers van groot belang bij
de vraag naar haalbaarheid en uitvoerbaarheid van een aanbeveling. Verder
is het Kabinet zich bewust van de problemen en dilemma's die zich soms voordoen
op het terrein van het vreemdelingenbeleid in relatie tot medische aspecten.
Derhalve wordt in de praktijk voortdurend gezocht naar werkbare oplossingen.
Niet moet worden vergeten dat het Kabinet daarbij in beginsel gebonden is
aan bepaalde kaders, die de wetgever heeft gesteld. In dit verband
kan onder meer worden gedacht aan het restrictieve toelatingsbeleid in Nederland. Vragen m.b.t. aanbevelingen:Vraag 1: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen of de IND en het BMA naast onaannemelijke
vluchtverhalen ook geconfronteerd worden met onaannemelijke ziekteverhalen.Antwoord:Incidenteel worden de IND en het BMA geconfronteerd met gevallen waarin
blijkt, dat de vreemdeling dan wel de behandelaar onjuiste of onaannemelijke
informatie verstrekt omtrent de medische klachten op grond waarvan men verblijf
beoogt. Voorts heeft de IND aangegeven dat het soms voorkomt dat vreemdelingen
zich beroepen op de afwezigheid van behandelmogelijkheden in het beweerdelijke
land van herkomst, terwijl er ernstige twijfels bestaan omtrent de vraag of
de vreemdeling in kwestie daadwerkelijk uit dat land afkomstig is.Vragen 2, 7, 8, 9 en 10 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 2: (CDA-fractieVoorts vragen deze leden of het terugsturen van afgewezen asielzoekers,
die medische behandeling nodig hebben, maar voor wie om financiële redenen
medische zorg in het land van herkomst niet bereikbaar is, nimmer strijd oplevert
met artikel 3 EVRM.Vraag 7: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen of Nederland in het kader van het Vluchtelingenverdrag
en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) verplicht is om
bij de beoordeling van de asielaanvraag van een persoon die in een slechte
medische toestand verkeert, te toetsen of medische zorg voor de betrokkene
al dan niet feitelijk toegankelijk is.Vraag 8: (SP-fractie)Wanneer dit het geval is, vragen deze leden, hoe en door wie de feitelijke
toegankelijkheid van de zorg wordt beoordeeld.Vraag 9: (SP-fractie)Als het mogelijk is in het kader van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM
de feitelijke toegankelijkheid te beoordelen, vragen deze leden waarom dit
dan niet mogelijk is in het kader van de verblijfsvergunning op medische gronden.Vraag 10: (SP-fractie)Voorts vragen deze leden of Nederland artikel 3 EVRM schendt als een vreemdeling
naar een land wordt gestuurd waar hij in een medische noodsituatie terecht
komt omdat hij vanwege financiële redenen geen toegang heeft tot medische
behandeling.Antwoord op vragen 2, 7, 8, 9 en 10:Volgens vaste jurisprudentie van het EHRM kunnen vreemdelingen die worden
uitgezet in beginsel niet op basis van artikel 3 EVRM aanspraak maken op langer
verblijf met het oog op voortzetting van medische, sociale of andersoortige
bijstand van de zijde van de overheid. In uitzonderlijke omstandigheden kan
uitzetting van een vreemdeling om medische redenen echter wel in strijd komen
met artikel 3 EVRM. Het gaat om zaken waarin de vreemdeling zich bevindt in
een vergevorderd en direct levensbedreigend stadium van een ongeneeslijke
ziekte (psychiatrische aandoeningen daaronder begrepen), er geen
medische voorzieningen en sociale opvang in het land van herkomst aanwezig
zijn en de vreemdeling in grote mate afhankelijk is van voorzieningen en opvang
die hij in het uitzettende land al geruime tijd ontvangt.In verscheidene procedures is bij het EHRM aangevoerd dat weliswaar de
voor de betrokken vreemdeling noodzakelijke medische zorg in het herkomstland
aanwezig is, maar dat deze – bijvoorbeeld om redenen van financiële
aard – niet feitelijk toegankelijk is. Het EHRM heeft aan dergelijke
omstandigheden tot op heden geen doorslaggevende betekenis toegekend:– In de zaak Bensaid tegen het Verenigd Koninkrijk (JV 2001/103)
en in de zaak Henao tegen Nederland (24 juni 2003, 13669/03) overwoog
het EHRM dat de enkele omstandigheid dat de behandelmogelijkheden minder gunstig
zijn in het land van herkomst dan in het land waarin toelating wordt beoogd,
niet betekent dat uit verblijfsweigering een schending van artikel 3 EVRM
volgt;– In de zaak Bensaid tegen het Verenigd Koninkrijk kende het EHRM
geen doorslaggevende betekenis toe aan de omstandigheid dat het ziekenhuis
waarin de vreemdeling moest worden opgenomen ver van zijn woonplaats lag;– Aan speculatieve redenen om een verslechtering van de gezondheidstoestand
aan te nemen (zoals de mogelijke reactie van een streng gelovige moslimfamilie,
die mantelzorg moet verlenen, op de geestesziekte van de vreemdeling) komt
blijkens de meergenoemde zaak-Bensaid evenmin doorslaggevende betekenis toe;– In de zaak S.C.C. tegen Zweden (15 februari 2000, 46553/99)
voerde de vreemdelinge, een HIV-positieve vrouw uit Zambia, aan dat medische
behandeling voor haar niet toegankelijk was om financiële redenen. Het
EHRM verklaarde nochtans het beroep niet ontvankelijk wegens kennelijke ongegrondheid.De jurisprudentie van het EHRM biedt derhalve tot op heden geen aanknopingspunten
voor de conclusie dat het nationaal beleid op het punt van de feitelijke toegankelijkheid
in strijd is met de bepalingen van 3 EVRM. Ik hecht er aan op te merken dat
de afwijzing van de verblijfsaanvraag van een HIV-geïnfecteerde Colombiaanse
vreemdeling, die wegens drugssmokkel op Schiphol was aangehouden, de toets
van het EHRM heeft kunnen doorstaan (Henao tegen Nederland, 24 juni 2003,
13 669/03). Het EHRM kende een zwaarwegende betekenis toe aan de omstandigheid
dat de behandeling in principe aanwezig was in
het land van herkomst.De leden van de SP-fractie hebben gevraagd naar de betekenis van het Vluchtelingenverdrag
voor de beoordeling van de feitelijke toegankelijkheid van de zorg. Het Vluchtelingenverdrag
is voor het vraagstuk van de feitelijke toegankelijkheid van de zorg niet
relevant. Het Verdrag bepaalt een verbod op terugzending in verband met gegronde
vrees voor vervolging op grond van ras, religie, nationaliteit, politieke
overtuiging of het behoren tot een sociale groep. De omstandigheid dat iemand –
bijvoorbeeld om financiële redenen – geen toegang heeft tot medische
zorg, valt hier niet onder; de financiële positie van de asielzoeker
in het herkomstland wordt dan ook niet onderzocht in het kader van de asielaanvraag.Wel valt onder het Vluchtelingenverdrag de situatie waarin een asielzoeker
aannemelijk maakt dat hij bij uitzetting naar het herkomstland op grond van
zijn ras, religie, politieke overtuiging of op een andere grond, discriminatoire
uitsluiting van medische zorg te duchten heeft, waardoor voor hem ernstige
medische consequenties ontstaan. In die gevallen kan op aanvraag een verblijfsvergunning
asiel worden verleend.Bij de beoordeling van reguliere verblijfsaanvragen worden dergelijke
omstandigheden echter niet betrokken. Bij de Vw 2000 is gekozen voor een heldere
scheiding tussen reguliere en asielprocedures.Ten aanzien van de vorenstaande vraagstukken dient nog te worden opgemerkt
dat de Commissie heeft geconstateerd dat de Nederlandse wet- en regelgeving
in grote lijnen in overeenstemming is met de eisen die daaraan in het internationale
recht worden gesteld (paragraaf 3.4, pagina 25 van het rapport).Vragen 3 en 5 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 3: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie merken op, dat de Commissie als één
van de factoren, die een rol zouden moeten spelen bij het beoordelen van individuele
medische omstandigheden van een vreemdeling, de feitelijke toegankelijkheid
van de benodigde zorg noemt. Uit de reactie van het Kabinet blijkt dat hieronder
verstaan wordt de financiële toegankelijkheid, terwijl de Commissie in
haar rapport onderscheid maakt tussen feitelijke toegankelijkheid en financiële
mogelijkheden. Kan de minister aangeven wat zij precies verstaat onder «feitelijke
toegankelijkheid»?Vraag 5: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie verzoeken de minister aan te geven of zij
van mening is dat indien een medische behandeling noodzakelijk wordt geacht,
de beschikbaarheid van medische zorg doorslaggevend is bij de beoordeling.
Zo neen, waarom niet? Zo ja, hoe wordt dit beoordeeld?Antwoord vragen 3 en 5:Allereerst wil ik opmerken dat in het huidige beleid de vraag naar de
feitelijke toegankelijkheid van medische zorg niet wordt onderzocht. Hieronder
wordt verstaan de toetsing van alle (ook niet-medische) factoren, zoals de
financiële, geografische verspreiding, infrastructuur, politieke stabiliteit
in het land van herkomst enz. Dit zijn immers ook factoren die bepalend zijn
voor de vraag of een vreemdeling met medische problemen in het land van herkomst
daadwerkelijk toegang kan krijgen tot de noodzakelijke medische zorg. Het
spreekt dan ook voor zich dat de BMA-artsen niet in staat kunnen worden geacht
ter zake advies uit te brengen.Bij de beoordeling van verblijfsaanvragen op medische gronden is niet
de beschikbaarheid van de medische behandeling in het herkomstland in het
individuele geval doorslaggevend, maar de aanwezigheid van die behandeling.Als een medisch adequate behandeling in het herkomstland aanwezig is,
komt aan omstandigheden die de feitelijke toegankelijkheid van de zorg betreffen,
geen betekenis toe:– Het enkele feit dat de kwaliteit van de gezondheidszorg hier te
lande gunstig afsteekt bij die van het land waarheen betrokken kan reizen,
vormt onvoldoende grond om verblijf toe te staan. Wel moet de behandeling,
gemeten naar internationale maatstaven, medisch adequaat zijn;– Hetzelfde geldt voor de omstandigheden dat de behandelmogelijkheden
aldaar door financiële omstandigheden worden beïnvloed. Immers,
medische behandeling van vreemdelingen die niet zelf hun behandeling betalen,
kunnen aanzienlijke kosten met zich brengen voor de algemene middelen. Bovendien:
waar het gaat om financiële redenen die in de weg zouden kunnen staan
aan de toegang tot de benodigde behandeling, geldt dat de betrokken vreemdeling
op dat punt in de regel niet zal verschillen van zeer vele van zijn landgenoten;– Ten aanzien van de geografische toegankelijkheid van de zorg merk
ik het volgende op. De enkele omstandigheid dat betrokkene mogelijk voor het
kunnen ondergaan van de medische behandeling aanzienlijke geografische afstanden
moet afleggen dan wel zijn woonplaats mogelijk binnen het land van herkomst
dient te verplaatsen, vormt geen grond om verblijf toe te staan. Eventuele
gevolgen van het staken van een medische behandeling kunnen niet
leiden tot verblijfsaanvaarding indien de vreemdeling het staken van een medische
behandeling kan voorkomen door zich elders in het land van herkomst te vestigen;– Dat voor een bepaalde medische behandeling wachttijden gelden,
wordt niet aangemerkt als grond om verblijf toe te staan. Wat de wachtlijsten
betreft dient te worden opgemerkt dat ook niet-vreemdelingen in de praktijk
met dit probleem worden geconfronteerd.Vraag 4: (PvdA-fractie)Uit jurisprudentie van het EHRM (St Kitts, Bensaid) volgt dat uitzetting
mogelijk in strijd komt met artikel 3 EVRM onder andere wanneer medische zorg
niet beschikbaar is. Welke rol speelt naar de mening van de minister de vraag
naar beschikbaarheid van medische zorg in het kader van uitzetting? Gaat het
hierbij om aanwezigheid van medische zorg?Antwoord:Dit laatste kan ik bevestigend beantoorden. Als dat medisch noodzakelijk
is, geeft het BMA in adviezen omtrent de vraag of een vreemdeling met gebruikmaking
van de gangbare vervoersmiddelen kan reizen, aan dat bepaalde medische voorzieningen
getroffen moeten worden. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om begeleiding
door een verpleegkundige gedurende de reis of om een overdracht van het medische
dossier aan een behandelaar in het land waarheen de vreemdeling wordt uitgezet.
De laatste reisvoorwaarde zal vanzelfsprekend alleen gerealiseerd kunnen worden
indien de vreemdeling ook feitelijk een behandelaar heeft in het land van
herkomst. De vreemdeling wordt niet verwijderd indien de door de medisch adviseur
aangegeven reisvoorwaarden niet zijn gerealiseerd.Ten aanzien van de rol die de feitelijke toegankelijkheid speelt bij de
beoordeling van verblijfsaanvragen, verwijs ik naar de antwoorden op de vragen
2 en 7–10.Vraag 6: (PvdA-fractie)Verder stelt het Kabinet dat de factor «duur van het verblijf»
geen medisch aspect is en derhalve niet aan de BMA kan worden voorgelegd.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat deze aanbeveling van de Commissie
niet spreekt over toetsing door BMA, maar door de minister. Is de minister
van mening dat duur van het verblijf geen rol speelt bij de beoordeling?Antwoord:De duur van het verblijf kan door de IND worden betrokken bij de beoordeling
van de vraag of verblijf moet worden toegestaan voor het ondergaan van een
medische behandeling. Eén van de voorwaarden die in dat kader gelden,
is dat Nederland het meest aangewezen land moet zijn voor het ondergaan van
een medische behandeling (artikel 3.46, eerste lid, Vreemdelingenbesluit 2000).
Daarbij kunnen ook niet-medische factoren leiden tot de conclusie dat Nederland
het meest aangewezen land is. Wel geldt hierbij het algemene vreemdelingenrechtelijke
uitgangspunt, dat geen betekenis toekomt aan banden die de vreemdeling gedurende
illegaal verblijf met Nederland heeft opgebouwd.Bij de beoordeling van aanvragen op grond van het beleid ter zake van
vreemdelingen die door terugkeer naar het land van herkomst in een medische
noodsituatie geraken, speelt de duur van het verblijf geen rol.Vraag 11: (GroenLinks-fractie)De leden van de GroenLinks-fractie achten het aanbevelenswaardig om de
gezondheidstoestand in de Vw 2000 op te nemen als grond voor verblijfsrecht,
zoals dat onder de oude Vreemdelingenwet was geregeld. Deze leden vinden het
van belang dat in de beslissing of er al dan niet een verblijfsvergunning
wordt verleend expliciet onderzocht wordt of deaanvrager daadwerkelijk
de specifieke medische zorg in het herkomstland kan krijgen die nodig is.Antwoord:Indien het gaat om de erkenning van een asielzoeker als vluchteling wordt
in de Vw 2000 dezelfde criteria gehanteerd, die zijn neergelegd in het Vluchtelingenverdrag
en die ook uit dien hoofde internationaal zijn erkend. Het gaat hierbij om
de zogeheten «toelatingsvraag». Voor de beoordeling van deze vraag
wordt, onderzocht of ingeval van een asielzoeker sprake is van gegronde vrees
voor verdragsrechtelijke vervolging. De gezondheidstoestand is in dit verdrag
niet als grond genoemd voor erkenning van vluchtelingenschap. Het Kabinet
heeft echter bij aanbeveling 3 uit het rapport van de Commissie ervoor gekozen
om de discriminatoire uitsluiting van medische zorg, verband houdend met één
van de gronden genoemd in het vorenbedoelde verdrag, aan te merken als een
grond voor vluchtelingenschap in de zin van artikel 29 lid 1 sub a Vw 2000.
Verder dient te worden opgemerkt dat bij de vraag naar uitzetting de gezondheidstoestand
van een asielzoeker krachtens artikel 3 EVRM wel degelijk aan de orde komt.
Artikel 3 EVRM noopt immers de lidstaten niet tot toelating van asielzoekers,
maar bevat een verbod op uitzetting, indien in het individuele geval bij terugkeer
een reëel risico bestaat op een onmenselijke behandeling in de zin van
deze bepaling.Tenslotte merkt het Kabinet op dat indien het in de asielprocedure gaat
om de toelatingsvraag de medische informatie in beginsel niet wordt betrokken
bij de beoordeling van de asielaanvraag en wel met het argument dat het asielrelaas
door de beslisser in zijn totaliteit wordt beoordeeld. Daarbij wordt allereerst
beoordeeld of het asielrelaas op zichzelf consistent en geloofwaardig is.
Hierbij worden de medische aspecten weliswaar niet als afzonderlijke elementen
bij de beoordeling betrokken, nochtans komen deze aan de orde bij de beoordeling
van het gehele asielrelaas. Het in de wet opnemen van de gezondheidstoestand
als grond voor verblijfsrecht, heeft voor de vreemdeling tot consequentie
dat hij daarbij qua bewijslast in een moeilijkere positie komt dan thans het
geval is. Dit heeft te maken met het feit dat daarbij de medische aspecten
afzonderlijk als zelfstandig element dienen te worden getoetst.Vraag 12: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen het oordeel van de minister over het
artikel «Wachten op een status is ziekmakend», waarin een causaal
verband tussen de lange asielprocedure en psychiatrische problematiek wordt
gelegd.Antwoord:Ik vind het een lezenswaardig artikel. Ik kan mij echter niet verenigen
met alle uitspraken die in dat artikel worden gedaan. Zo wordt in dat artikel
gesteld dat de aandacht voor medische informatie met betrekking tot asielzoekers
bij de beoordelingsprocedure door de IND gemarginaliseerd is. In het onderstaande
wordt uiteengezet op welke wijze in de asielprocedure betekenis wordt toegekend
aan medische informatie. Niettemin wil hier reeds opmerken, dat ik mij er
van bewust ben, dat er een groot verschil bestaat in de aard en doelstellingen
van curatieve medische zorg enerzijds, en de vreemdelingenrechtelijke praktijk
anderzijds. Dit verklaart waarom deze twee werkterreinen op onderdelen met
elkaar kunnen conflicteren, en waarom de medische invalshoek niet bij uitsluiting
de richting van het vreemdelingenbeleid kan bepalen.Als ontwikkelingen in het medisch recht of het vreemdelingenrecht daartoe
aanleiding geven, wordt echter steeds het nodige gedaan om de rol en betekenis
van deze twee werkvelden binnen de asielprocedure beter in balans te brengen.Verder wordt in dat artikel gesteld dat de lengte van de asielprocedure
als belangrijkste risicofactor wordt gezien voor het ontstaan van de medische
problemen bij asielzoekers. In dit verband wil ik allereerst opmerken dat
een zorgvuldige beoordeling van de asielaanvragen met zich brengt dat enige
tijd nodig is om tot een weloverwogen besluit te komen. Verder bestaat voor
asielzoekers de mogelijkheid om rechtsmiddelen aan te wenden tegen een beslissing.
Bij de tot stand koming van de Vw 2000 is er juist voor gekozen om de asielprocedure
te verkorten. Voor een nadere reactie op dit artikel verwijs ik u kortheidshalve
naar hetgeen op pagina 5 van de Kabinetsreactie op aanbeveling 1 uit het rapport
van de Commissie is opgemerkt.Vraag 13: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen of voorbeelden gegeven kunnen worden
van landen waar men op grond van ras, religie, politieke overtuiging of een
andere grond, discriminatoire uitsluiting van medische zorg te duchten heeft,
waardoor ernstige medische consequenties ontstaan.Antwoord:De huidige beslispraktijk heeft als uitgangspunt een zorgvuldige beoordeling
van aanvragen op basis van de individuele omstandigheden van de vreemdeling,
die al dan niet medische gronden heeft aangevoerd. Verder wordt mede op basis
van de ambtsberichten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en andere
gezaghebbende rapporten gekeken of er wellicht landen zijn waar sommige mensen
in het algemeen op grond van ras, religie, politieke overtuiging of een andere
grond, discriminatoire uitsluiting van medische zorg te duchten hebben. Op
dit moment zijn er geen concrete voorbeelden te noemen. Het is echter niet
ondenkbaar dat een situatie, zoals bij aanbeveling 3 uit het rapport van de
Commissie vermeld is, zich zal voordoen, waardoor het bieden van bescherming
door de Nederlandse overheid onontbeerlijk is.Vraag 14: (CDA-fractie)Deze leden vragen hoeveel verblijfsvergunningen op grond van deze omstandigheden
de afgelopen drie jaar zijn verleend.Antwoord:Deze vraag veronderstelt dat in de systemen van de IND na te gaan is wat
de reden voor verlening van een asielvergunning is geweest. Dat is niet het
geval. De IND registreert wel de grond voor verlening (artikel 29 onder a,
b, c, d, e of f Vw 2000), maar niet de daaraan ten grondslag liggende overwegingen.
De hier aangehaalde aspecten zijn in het algemeen aspecten die tot vluchtelingschap
leiden, dus een vergunning op grond van artikel 29 onder a Vw 2000. Daarnaast
bestaat nog de mogelijkheid om op grond van artikel 3 EVRM een verblijfsvergunning
te verlenen vanwege de medische situatie van de betrokken vreemdeling. Dat
is een vergunning op basis van artikel 29 onder b Vw 2000.Daarvan zijn er in de periode 1 april 2001 tot en met april 2004
631 verleend. Dat betreft overigens niet allemaal zaken, waarvan verblijf
is toegestaan op medische gronden.Vraag 15: (PvdA-fractie)Deze aanbeveling wordt in beginsel wel door het Kabinet overgenomen, echter
de leden van de PvdA-fractie hebben wel vragen over het standpunt. Kan de
minister een verduidelijking geven van het standpunt, dat het bij discriminatoire
uitsluiting van medische zorg in het land van herkomst, waarbij indien hiervan
sprake is aan de asielzoeker een verblijfsvergunning onder artikel 29(1)(a)
Vw 2000 kan worden verleend, niet gaat om de vraag naar «feitelijke
toegankelijkheid»?Antwoord:Waar het hier primair om gaat, is dat de asielzoeker aannemelijk dient
te maken dat hij vanwege één van de verdragsrechtelijke gronden
discriminatoire uitsluiting van medische zorg te duchten heeft, waardoor bij
afwijzing van zijn asielverzoek voor hem ernstige medische consequenties ontstaan.
De vraag naar de feitelijke toegankelijkheid tot de medische zorg hangt, zoals
hiervoor reeds is aangegeven, af van enkele factoren. Deze aspecten zijn hier
in feite niet aan de orde. Deze vraag wordt in casu puur asielrechtelijk beoordeeld.
Niettemin kan hierbij het financiële aspect een belangrijke rol spelen.
Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn, indien vaststaat dat de noodzakelijke
medische zorg in een bepaald land door de overheid (bewust) tegen een hoger
bedrag beschikbaar wordt gesteld aan een bepaalde bevolkingsgroep in vergelijking
met de rest van de bevolking. Dit kan leiden tot discriminatoire uitsluiting
van de medische zorg jegens die bevolkingsgroep.Vraag 16: (PvdA-fractie)Is het niet zo dat de mate van feitelijke toegankelijkheid juist onderdeel
is van het onderzoek naar eventuele discriminatoire uitsluiting van medische
zorg?Antwoord:Onder verwijzing naar hetgeen hiervoor is gesteld, merk ik nog op dat
uit oogpunt van helderheid van groot belang is om een onderscheid te maken
tussen de begrippen de feitelijke toegankelijkheid tot de medische zorg enerzijds
en de discriminatoire uitsluiting van de medische zorg anderzijds. Deze twee
begrippen hebben immers een andere inhoud en strekking en worden derhalve
in de praktijk verschillend getoetst.Vraag 17: (PvdA-fractie)In welke gevallen ziet de minister een verdragsrechtelijke verplichting
om aan de asielzoeker die claimt gediscrimineerd te worden wanneer het gaat
om toegang tot medische zorg, een verblijftitel te verlenen?Antwoord:De verdragsrechtelijke verplichting ontstaat voor Nederland indien een
asielzoeker aannemelijk maakt dat hij bij uitzetting naar het herkomstland
op grond van zijn ras, religie, politieke overtuiging of op een andere grond,
discriminatoire uitsluiting van medische zorg te duchten heeft, waardoor voor
hem ernstige medische consequenties ontstaan. Het Vluchtelingenverdrag omvat
de hiervoor genoemde gronden. Met de woorden «of op een andere grond»
wil het Kabinet in haar reactie op aanbeveling 3 van het rapport van de Commissie
tot uitdrukking brengen dat er ook onvoorziene omstandigheden kunnen bestaan
als gevolg waarvan sommige asielzoekers discriminatoire uitsluiting van medische
zorg te duchten kunnen hebben. Indien zij dit aannemelijk kunnen maken, zullen
zij in Nederland bescherming krijgen.Vraag 18: (PvdA-fractie)Kan de minister reageren op de stelling dat het «singled-out criterium»
niet mag worden gehanteerd indien er sprake is van een uitzonderlijke medische
noodsituatie waarbij medische zorg in theorie aanwezig is, maar een hoge financiële
barrière bestaat, buiten de schuld van de asielzoeker?Antwoord:Zoals het Kabinet in haar reactie op aanbeveling 1 uit het rapport van
de Commissie heeft gesteld, worden de aanvragen van asielzoekers op een zorgvuldige
wijze beoordeeld en wel op basis van de individuele omstandigheden van de
vreemdeling, die al dan niet medische gronden heeft aangevoerd. Hieruit volgt aldus dat bij het hanteren van
het singled-out criterium ook de medische aspecten van de asielaanvraag aan
de orde kunnen komen. Tevens dient te worden opgemerkt dat indien een asielzoeker
in een uitzonderlijke medische noodsituatie verkeert, in het beleid voorzien
is in de mogelijkheid tot het bieden van de adequate medische zorg; ongeacht
de vraag hoelang de behandelingsduur zal zijn. Om die reden wordt vanuit de
praktijk geen noodzaak gezien om het singled-out-criterium los te laten. Tenslotte
bestaat nog voor de asielzoekers met medische problemen altijd de mogelijkheid
om via de reguliere procedure een aanvraag in te dienen voor het ondergaan
van de medische behandeling.Vraag 19: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze voorkomen wordt, dat
vreemdelingen ten aanzien van wie ernstige redenen zijn om te veronderstellen
dat zij zich bijvoorbeeld schuldig hebben gemaakt aan (oorlogs)misdrijven,
aan misdrijven tegen de menselijkheid of aan terrorisme, aan wie geen verblijfsvergunning
wordt verleend en die evenmin worden uitgezet naar het herkomstland, illegaal
in Nederland zullen blijven.Antwoord:De weigeringsgrond in de Vw 2000 die voortvloeit uit artikel 1F van het
Vluchtelingenverdrag wordt ingegeven door de gedachte dat het asielrecht is
bedoeld om hen die vluchten voor onrecht te beschermen, en niet is bedoeld
voor hen die gerechtigheid ontvluchten. Vreemdelingen die artikel 1F is tegengeworpen
kunnen inderdaad niet in alle gevallen worden uitgezet, in sommige gevallen
staat artikel 3 EVRM hieraan in de weg. De rechtsverplichting om vreemdelingen
niet onmenselijk te laten behandelen geldt ook voor deze groep. Echter, geen
enkele (financiële) ondersteuning wordt na tegenwerping van artikel 1F
aan deze vreemdelingen gegeven. Gestreefd wordt naar strafrechtelijke vervolging
in het land van herkomst en indien niet kan worden uitgezet, zal worden bezien
of de vervolging in Nederland kan plaatsvinden. Dat dit meestal zeer complex
is, is in de praktijk bekend. Tenslotte merk ik op dat dit probleem ook binnen
het Europees verband wordt onderkend.Vraag 20: (CDA-fractie)Wordt in deze gevallen standaard tot ongewenstverklaring overgegaan, zo
vragen deze leden.Antwoord:Er wordt niet standaard tot ongewenstverklaring overgegaan, thans wordt
voor een beperkte groep zaken bekeken of dit juridisch mogelijk is. Enkele
vreemdelingen zijn reeds ongewenst verklaard. Echter, er is nog niet voldoende
jurisprudentie om te beoordelen of deze handelwijze ook bij de rechter stand
houdt.Vragen 21 en 22 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 21: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen of, medische informatie over traumata
en littekens, waarvan wordt gesteld dat deze in beginsel geen rol dient te
spelen bij de beoordeling van asielaanvragen, wel bij kan dragen aan de geloofwaardigheid
van het asielrelaas.Vraag 22: (CDA-fractie)Indien dat het geval is vragen deze leden of onderzoek dan niet juist
kan bijdragen tot uitsluitsel inzake die geloofwaardigheid.Antwoord op vragen 21 en 22:De aanname dat medische informatie geen rol speelt in het traumatabeleid
is juist. De beoordeling van het asielrelaas geschiedt op de binnen het asielbeleid
gebruikelijke wijze ten aanzien van de geloofwaardigheid en aannemelijkheid
daarvan. De verklaringen van betrokkene worden dan ook getoetst aan het gehele
asielrelaas en aan de informatie die bekend is over de situatie en de gangbare
praktijken in het land van herkomst. Daarbij geldt dat naarmate de traumatische
gebeurtenis later in de asielprocedure is aangedragen, de aannemelijkheid
daarvan eerder in het geding is. De betrokken asielzoeker zal opheldering
moeten verschaffen over de vraag waarom deze traumatische gebeurtenis niet
eerder is aangevoerd. Evenwel dient ten aanzien van de vraag of het asielrelaas
consistent is, rekening te worden gehouden met de geestelijke gesteldheid
van betrokkene in het licht van het traumatabeleid. Een gedetailleerd, niet
geheel consistent asielrelaas omtrent gebeurtenissen die traumatiserend zijn
geweest, kan toch geloofwaardig zijn in het licht van het algehele asielrelaas
en hetgeen over het land van herkomst bekend is.Medisch onderzoek naar het gestelde trauma past niet binnen het traumatabeleid.
Binnen het traumatabeleid staat niet het gestelde trauma, maar de traumatische
gebeurtenis in relatie tot het vertrek uit het land van herkomst centraal.
Een asielzoeker hoeft dus niet te bewijzen dat hij een trauma heeft opgelopen.
Hierom past medisch onderzoek naar geestelijke en/of lichamelijke beschadigingen
niet binnen het traumatabeleid. Bovendien zou dergelijke medische informatie
niet van invloed zijn op de geloofwaardigheid van het asielrelaas.Vraag 23: (CDA-fractie)Kan de minister nader onderbouwen waarom zij van mening is dat medisch
onderzoek in beginsel niet kan bijdragen aan de geloofwaardigheid van een
asielrelaas, of het aannemelijk maken van vervolging, nu de minister stelt
dat het asielrelaas in zijn totaliteit wordt beoordeeld?Antwoord:In aanvulling op hetgeen bij vraag 11 is gesteld, merk ik hierbij nog
het volgende op. Niet het medisch onderzoek, maar de medische aspecten c.q.
de medische informatie kunnen in beginsel bijdragen aan de geloofwaardigheid
van een asielrelaas en zo dus ook aan het aannemelijk maken van vervolging.
Het is in beginsel niet mogelijk om met een medisch onderzoek zekere uitspraken
te doen over causale verbanden tussen medische problemen en beweerde gebeurtenissen.
Tevens kan over het algemeen ook geen sluitend medisch oordeel gegeven worden
over het tijdvak, waarin de medische aandoeningen zich hebben voorgedaan.
Maar indien een gedane uitspraak omtrent een medisch probleem – dat
mede aanleiding is geweest tot het vluchten – past in het gehele asielrelaas
van betrokkene (het vereiste van consistentie), dan zal dat medische aspect
bijdragen tot het geloofwaardig maken van zijn asielverhaal.Vraag 24: (CDA-fractie)De minister gebruikt de term «in beginsel». Kan de minister
aangeven wanneer er sprake is van uitzonderingen?Antwoord:Het Kabinet spreekt in haar reactie op onder meer aanbeveling 6 uit het
rapport van de Commissie over de medische informatie en niet over het medisch
onderzoek. De medische omstandigheden van een asielzoeker kunnen evenwel aanleiding
geven om iemand niet uit te zetten. In dat geval dienen de medische omstandigheden
als uitzettingsverbod in de zin van artikel 3 van het EVRM te worden aangemerkt.Vraag 25: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie verzoeken de minister nader te verklaren
waarom zij vindt dat het lastiger wordt voor de asielzoeker om medische informatie
als bewijs te leveren om de geloofwaardigheid van zijn relaas aan te tonen?
Ligt het bieden van een reële mogelijkheid het asielrelaas nader te onderbouwen
niet juist in de lijn van het beleid van de minister dat de asielzoeker aan
zijn stelplicht ex artikel 4:2 Awb moet voldoen?Antwoord:Het is inderdaad juist dat een asielzoeker aan zijn stelplicht moet voldoen
om zo verblijf in Nederland te verkrijgen. De stelplicht houdt in dit geval
in dat de betrokkene aannemelijk moet maken dat voor hem gegronde vrees voor
verdragsrechtelijke vervolging bestaat. Hiervoor wordt de asielzoeker gehoord
door de IND, waarbij hij geacht wordt om zijn asielrelaas zo volledig mogelijk
weer te geven. Hierbij bestaat uiteraard ook de nodige ruimte voor de asielzoeker
om medische informatie te verstrekken, die zijn asielrelaas kan ondersteunen
op het punt van geloofwaardigheid. Vervolgens wordt het asielrelaas van de
asielzoeker door de IND in zijn totaliteit beoordeeld. Hieruit volgt dan ook
dat de medische informatie wel degelijk kan dienen als nadere onderbouwing
van het asielrelaas. Het spreekt voor zich dat het aantonen van afzonderlijke elementen door een asielzoeker van zijn asielrelaas –
waaronder de medische factoren – een moeilijke opgave voor hem is. Daarbij
is nog de vraag of al deze elementen afzonderlijk toetsbaar en verifieerbaar
zijn voor de beslispraktijk.Vraag 26: (PvdA-fractie)Op p. 7 van de Kabinetsreactie wordt gesteld: «[..] het asielrelaas wordt door de beslisser in zijn totaliteit beoordeeld.
Daarbij wordt allereerst beoordeeld of het asielrelaas op zichzelf geloofwaardig
is». De leden van de PvdA-fractie vragen of hiermee de geloofwaardigheid
van het relaas gekoppeld wordt aan de consistentie ervan.Antwoord:Het antwoord op deze vraag is ja. De geloofwaardigheid van een asielrelaas
wordt voor een heel belangrijk deel ingegeven door het feit dat de door de
asielzoeker verstrekte gegevens, in hun onderlinge samenhang bezien, kloppen.
In dat verband wordt derhalve door de IND gekeken of er hiaten in het asielrelaas
van een asielzoeker zitten, die aan de geloofwaardigheid van zijn relaas in
de weg staan.Vraag 27: (PvdA-fractie)Hoe beoordeelt de minister dit in het licht van het beleid dat uit Vc
2000 naar voren komt, namelijk dat gedetailleerde verklaringen over traumatiserende
gebeurtenissen geloofwaardig kunnen zijn in het licht van het asielrelaas
en de algemene situatie in het land van herkomst, ook al is het asielrelaas
niet consistent?Antwoord:Ter aanvulling op hetgeen bij de beantwoording van vraag 21 is gesteld,
wordt hier nog het volgende opgemerkt.Binnen de beslispraktijk bestaat geen verschil in de beoordeling van een
asielrelaas van een «gewone» asielzoeker en het asielrelaas van
een mogelijk getraumatiseerde asielzoeker. Voor beide geldt het vereiste van
geloofwaardigheid. Indien de betrokkene niet voldoende aannemelijk heeft kunnen
maken dat in zijn geval sprake is van gegronde vrees voor vervolging, dan
wordt aan hem geen verblijfsvergunning in de zin van artikel 29 lid 1 sub
a Vw 2000 verleend. Niettemin bestaat nog de mogelijkheid dat hij op een andere
grond in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning, zoals bijvoorbeeld
op grond van artikel 29 lid 1 sub c Vw 2000. Hierop kunnen de getraumatiseerde
asielzoekers een beroep doen. In dat geval wordt de asielaanvraag
van betrokkene beoordeeld volgens het traumatabeleid, waarbij rekening wordt
gehouden met de mogelijkheid dat de betrokkene zich vanwege zijn geestelijke
gesteldheid zou kunnen vergissen, bijvoorbeeld in het chronologische verloop
van de gebeurtenissen. Dit leidt ertoe dat indien het asielrelaas van de betrokkene
niet geheel consistent is, maar waarbij de beslisser de overtuiging heeft
dat het verhaal geloofwaardig is, wordt besloten om aan hem een verblijfsvergunning
krachtens artikel 29 lid 1 sub c Vw 2000 te verstrekken.Vragen 28 en 29 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 28: (PvdA-fractie)Is de minister het eens met de stelling van de leden van de PvdA fractie
dat traumatiserende ervaringen invloed kunnen hebben op de benodigde positieve
overtuigingskracht van een asielrelaas?Vraag 29: (PvdA-fractie)Zo neen, waarom niet?Antwoord op vragen 28 en 29:Gelet op hetgeen hiervoor is gesteld, wordt opgemerkt dat een asielzoeker
aannemelijk moet maken dat hij een traumatische ervaring heeft meegemaakt.
De traumatische ervaringen, zoals hier bedoeld, staan limitatief opgesomd
in het traumatabeleid. Gezien de aard en de ernst van deze ervaringen is het
niet ondenkbaar dat aan een asielzoeker, bij de beoordeling van zijn asielrelaas,
het voordeel van de twijfel wordt gegeven. Dit kan bijvoorbeeld het geval
zijn indien de volgorde van tijd of plaats in zijn verhaal niet helemaal correct
is.Vraag 30: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie zouden graag willen weten wat de minister
vindt van de omstandigheid dat inconsistenties in een asielrelaas zeer goed
te verklaren zouden kunnen zijn door de psychische problemen van de getraumatiseerde
asielzoeker?Antwoord:Gelet op hetgeen eerder hierover is opgemerkt, kan ik de stelling van
de PVDA-fractie onderschrijven dat inconsistenties in het asielrelaas verklaard
zouden kunnen worden door de psychische problemen van de getraumatiseerde
asielzoekers.Vraag 31: (PvdA-fractie)In hoeverre wordt hier tijdens het afnemen van het nader gehoor naar gekeken?Antwoord:De hoormedewerkers IND dienen zich altijd te realiseren dat inconsistenties
in het asielrelaas het resultaat kunnen zijn van de psychische gesteldheid
van de asielzoeker. Zij moeten daarbij letten op signalen die wijzen op een
dergelijke gesteldheid.Zo nodig kan het gehoor onderbroken worden, om de asielzoeker tot rust
te laten komen. Volledigheidshalve verwijs ik u naar het antwoord op vraag
33.Vraag 32: (PvdA-fractie)Welke instructies krijgen de contactambtenaren?Antwoord:De hoormedewerkers krijgen een specifieke opleiding, gericht op het horen
van asielzoekers. Daarnaast worden er geen instructies gegeven. Wel kan in
het landgebonden asielbeleid, hoofdstuk C8 van de Vreemdelingencirculaire
2000, (hierna Vc2000) specifiek aandacht worden gevraagd voor veel voorkomende
situaties of de positie van bepaalde bevolkingsgroepen, waarmee bij het horen
rekening gehouden kan worden.Vraag 33: (PvdA-fractie)In hoeverre zijn zij in staat trauma's te (h)erkennen?Antwoord:De hoormedewerkers krijgen naast de basisopleiding een training, gericht
op het horen van asielzoekers in situaties waarin klemmende redenen van humanitaire
aard een rol kunnen spelen. Daarbij wordt onder andere aandacht besteed aan
het beleid, de achtergronden van traumata, en de eigen houding.De opleiding start met behandeling van artikel 29c Vw 2000 ten behoeve
van het inzicht in het beleid. Daarnaast wordt gewerkt aan de toepassing van
het beleid en de bijkomende dilemma's die vertaald kunnen worden naar een
concrete hoorsituatie. Verder wordt getraind op:– beheersing van gesprekstechnieken om op een respectvolle, deskundige
manier, met professionele afstand te horen;– de relevante hoorervaring op grond van individuele/persoonlijke
kwaliteiten op een niveau van methodisch handelen te brengen;– het kunnen onderkennen van mogelijk cultureel bepaalde signalen
van getraumatiseerden;– het vergroten van bewustwording door kennis omtrent Post Traumatisch
Stress Syndroom (PTSS) en traumagerelateerde ziektebeelden;– het reflecteren op eigen emoties en omgangsvormen;– collegiale ondersteuning.Vragen 34 en 38 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 34: (PvdA-fractie)Moet de minister hier niet de conclusie trekken dat het van belang is,
in het kader van de beantwoording van de vraag of van de asielzoeker kan worden
gevergd dat hij consistent verklaart en dus een zorgvuldige beslisprocedure,
dat zij zo spoedig mogelijk op de hoogte geraakt van mogelijke trauma's?Vraag 38: (PvdA-fractie)De Commissie adviseert voorts dat er medisch onderzoek zou moeten plaatsvinden
bij indicatie van traumatische ervaringen dan wel indien de asielzoeker hierom
vraagt. Het Kabinet is van mening dat het vrijwel onmogelijk is oorzakelijk
verband aan te tonen tussen vaststelling van trauma en de reden van de vlucht.
De leden van de PvdA fractie wensen hierbij op te merken dat de asielzoeker
zijn relaas geloofwaardig en aannemelijk moet
maken om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning. Een onderzoek
naar bijvoorbeeld Post Traumatische Stress-Stoornis kan hiertoe bijdragen.
Graag een nadere toelichting van de minister.Antwoord op vragen 34 en 38:Met in achtneming van hetgeen hiervoor bij de beantwoording van vraag
23 is gesteld, wil ik nog het volgende opmerken. In het traumatabeleid is
vastgelegd dat bij de beoordeling van een asielrelaas op het punt van consistentie
rekening dient te worden gehouden met de geestelijke gesteldheid
van de asielzoekers. Op grond hiervan is het niet strikt noodzakelijk dat
een asielrelaas (volkomen) consistent moet zijn om de geloofwaardigheid daarvan
aan te kunnen nemen. Zo kan een gedetailleerd asielrelaas – omtrent
gebeurtenissen die voor betrokkene traumatiserend zijn geweest –, dat
weliswaar niet geheel consistent is, desondanks geloofwaardig zijn en wel
in het licht van het algehele asielrelaas en hetgeen omtrent het herkomstland
bekend is. Door deze minder strenge eis wordt aan deze asielzoekers, als het
ware, het voordeel van twijfel gegeven. Dit heeft te maken met het feit dat
de vaststelling van het trauma alsmede het oorzakelijke verband met de reden
waarom de vreemdeling zijn herkomstland verlaten heeft, in de praktijk nagenoeg
onmogelijk is. Ook is van belang om te melden dat het gestelde trauma in dit
verband niet door middel van medisch onderzoek behoeft te worden bewezen.
Binnen het traumatabeleid hoeft een trauma zich niet gemanifesteerd te hebben.
Als de mogelijk traumatiserende gebeurtenis aannemelijk is en valt binnen
de in het traumatabeleid gegeven limitatieve opsomming, is dit voldoende voor
verblijfsaanvaarding.Vragen 35 en 36 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 35: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA fractie verzoeken de minister aan te geven in hoeveel
gevallen er tijdens het afnemen van het nader gehoor om medisch advies gevraagd
is teneinde te beoordelen of een asielzoeker in staat is te verklaren over
asielmotieven.Vraag 36: (PvdA-fractie)In hoeveel gevallen is er alsnog afgezien van het afnemen van een gehoor?Antwoord op vragen 35 en 36:Er wordt geen registratie bijgehouden van het aantal gevallen waarin vanwege
medische omstandigheden is afgezien van het houden van een nader gehoor; evenmin
wordt bijgehouden hoe vaak wordt gevraagd om medisch advies. Overigens komt
het slechts heel zelden voor dat er nooit kan worden gehoord; daarbij gaat
het om personen van wie de psychische gesteldheid dermate slecht is, dat er
nimmer een gehoor zal kunnen worden afgenomen. In de overige gevallen kan
enig uitstel van het gehoor de vreemdeling de nodige rust bieden. Als dat
vanwege bijzondere omstandigheden noodzakelijk is, levert de IND maatwerk,
opdat zo veel als redelijkerwijs mogelijk tegemoet wordt gekomen aan de medische
beperkingen van de vreemdeling.Vraag 37: (PvdA-fractie)Zijn er met betrekking tot dit advies regels vastgelegd? Graag een reactie
van de minister.Antwoord:Dit betreft een inschatting van de individuele situatie, die zich niet
in regels laat vastleggen. Op basis van een advies van een arts moet de IND
bepalen of er een gehoor kan plaatsvinden. Ook als tijdens een gehoor blijkt
dat betrokkene niet in staat is om een verklaring af te leggen, kan het gehoor
alsnog worden afgebroken en zo mogelijk op een later tijdstip worden voortgezet.Vragen 39, 40, 54, 55 en 56 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 39: (PvdA-fractie)Waarom kan er, in het kader van het aannemelijk maken van een asielrelaas,
geen waarde worden gehecht aan een uitspraak van een arts dat een litteken
hoogstwaarschijnlijk is ontstaan door marteling of dat causaal verband meer
dan aannemelijk is, terwijl deze uitspraken reeds een grotere mate van zekerheid
aangeven dan verwacht wordt in de asielprocedure, waarin juist het gaat om
aannemelijkheid?Vraag 40: (PvdA-fractie)Onbegrijpelijk vinden de leden van de PvdA-fractie de opmerking van de
minister dat een onderzoek naar trauma geen toegevoegde waarde heeft omdat
in het kader van het traumatabeleid niet van belang is of iemand medisch gezien
daadwerkelijk is getraumatiseerd. Graag een diepgaande reactie van de minister.Vraag 54: (D66-fractie)De leden van de D66-fractie plaatsten vraagtekens bij de opmerking van
de regering dat «(...) medische informatie omtrent traumata en littekens
in beginsel geen rol dient te spelen bij de beoordeling van asielaanvragen».
Deze informatie kan toch bij uitstek juist een asielrelaas onderbouwen?Vraag 55: (D66-fractie)De leden van de D66-fractie begrijpen niet waarom er geen causale verbanden
zouden kunnen worden gelegd tussen medische aandoeningen en beweerde gebeurtenissen.
Zeker bij verkrachting, marteling en foltering kan medische informatie een
belangrijke rol spelen. Kan de minister hier een nadere toelichting geven?Vraag 56: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen of de stelling, dat niet van belang
is of iemand medisch gezien daadwerkelijk getraumatiseerd is maar slechts
of hij een potentieel traumatiserende gebeurtenis heeft meegemaakt, betekent
dat nimmer (medisch) onderzoek wordt gedaan om een beweerd trauma vast te
stellen.Antwoord op vragen 39, 40, 54, 55 en 56:Gelet op hetgeen reeds bij de beantwoording van de vragen 21 en 22 ter
zake is gesteld, wil ik nog het volgende opmerken. De reden daarvoor is dat
het gestelde trauma niet door middel van medisch onderzoek behoeft te worden
bewezen. Binnen het traumatabeleid hoeft een trauma zich niet gemanifesteerd
te hebben. Als de mogelijk traumatiserende gebeurtenis aannemelijk is en deze
verband houdt met de reden van het vertrek uit het herkomstland, is dit op
grond van artikel 29 lid 1 sub c Vw 2000 en met in achtneming van het ter
zake gemaakte beleid voldoende voor verblijfsaanvaarding. De aannemelijkheid
van de mogelijk traumatiserende gebeurtenis vloeit voort uit de beoordeling
van het asielrelaas in zijn totaliteit, waarbij op het punt van mate van consistentie
rekening wordt gehouden met de geestelijke gesteldheid van de betrokken asielzoeker.
Voor alle duidelijkheid wil ik hier nog eens opmerken dat bij een (asielrechtelijke)
toetsing, zoals hier bedoeld, het niet gaat om de vraag of de gebeurtenis
daadwerkelijk traumatiserend is geweest, en een trauma hoeft zich bovendien
niet gemanifesteerd te hebben. Hierbij gaat het om het vereiste van aannemelijkheid
en dus bijvoorbeeld niet om het vereiste van het leveren van onweerlegbaar
bewijs.Vragen 41, 42 en 51 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 41: (PvdA-fractie)Hoe oordeelt de minister over de uitspraak dat de asielprocedure zich
in het geheel niet leent voor zekere uitspraken en medisch onderzoek als ondersteunend
bewijs juist kan bijdragen aan een betere beeldvorming en een zorgvuldiger
oordeel?Vraag 42: (PvdA-fractie)Vraag 42Kan de minister in dit licht nader verklaren waarom zij zich op het standpunt
stelt dat medisch onderzoek geen toegevoegde waarde heeft?Vraag 51: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen hoe het in feite nadelig kan zijn voor
de asielzoeker als hij medische stukken overlegt die zijn asielrelaas ondersteunen
en deze stukken door de minister worden betrokken in de beoordeling van het
asielverzoek.Antwoord op vragen 41, 42 en 51:In de asielprocedure is juist gekozen voor het aannemelijkheidscriterium,
teneinde de asielzoeker niet onevenredig te belasten met het leveren van allerlei
bewijs om zo zijn asielrelaas geloofwaardig te maken. Dit neemt uiteraard
niet weg dat de IND te allen tijde bevoegd is om in het belang van de waarheidsvinding
onderzoek in te stellen naar de juistheid en de echtheid van door de asielzoeker
gedane beweringen en de door hem overgelegde stukken. Dit kan de IND bijvoorbeeld
doen door het opvragen van een individueel ambtsbericht bij het Ministerie
van Buitenlandse Zaken over betrokken asielzoeker. Verder hebben de asielzoekers
uiteraard de mogelijkheid om allerlei feiten en omstandigheden aan te dragen
om zo aannemelijk te maken dat zij bescherming in Nederland moeten krijgen.
Hierbij kan het ook gaan om feiten en omstandigheden, die medisch gerelateerd
zijn, evenals het overleggen van medisch gerelateerde stukken. Dit laatste
kan als ondersteunend bewijs dienen en draagt derhalve bij tot de geloofwaardigheid
van het gehele asielrelaas. Deze informatie zal vervolgens worden betrokken
bij de beoordeling van het asielrelaas in zijn totaliteit. Langs deze weg
wordt iedere asielaanvraag op zijn eigen merites zorgvuldig beoordeeld. Tenslotte
wil ik in dit verband opmerken dat het verrichten van een medisch onderzoek
in feite dient ter vaststelling van een medische klacht c.q. aandoening, alsmede
de genezing daarvan. In de asielprocedure gaat het daarentegen in de eerste
plaats om de vraag of ingeval van een asielzoeker sprake is van een gegronde
vrees voor vervolging bijvoorbeeld vanwege zijn ras of zijn politieke overtuiging.
Indien een relatie zou bestaan tussen de medische omstandigheden van een asielzoeker
en de gegronde vrees voor verdragsrechtelijke vervolging, dan zal die relatie
uit zijn (gehele) asielrelaas moeten blijken.Vraag 43 (PvdA-fractie)Voorts zouden de leden van de PvdA-fractie graag willen vernemen van de
minister hoeveel vergunningen onder artikel 29(1)(c), traumata, er in de afgelopen
drie jaar afgegeven zijn.Antwoord:In de afgelopen drie jaar zijn er in totaal 2504 verblijfsvergunningen
verleend op grond van artikel 29 onder c Vw 2000.Vragen 44, 45 en 46 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 44: (PvdA-fractie)Speelden in deze zaken medische aspecten/medische rapportages een rol?Vraag 45: (PvdA-fractie)Zo ja, welke?Vraag 46: (PvdA-fractie)Zo neen, waarom niet en wat was de overweging over te gaan tot het verlenen
van de vergunning?Antwoord op vragen 44, 45 en 46:Het traumatabeleid vereist niet dat er medische rapporten worden overgelegd.
De beoordeling kan dus zonder medische rapportage geschieden. Uitgangspunt
in het beleid is immers dat het relaas omtrent de aangevoerde gebeurtenissen,
die tot een veronderstelde traumatiserende ervaring leiden, geloofwaardig
moet zijn, en dat de beslismedewerker vanwege die geloofwaardigheid de overtuiging
heeft dat de bedoelde gebeurtenis heeft plaatsgevonden, op de manier waarop
de vreemdeling heeft gesteld dat zij heeft plaatsgevonden. Is dat het geval,
dan is het niet nodig dat relaas nader te onderbouwen met een medische verklaring:
die voegt niets toe en zou de beslissing maar onnodig vertragen.Vraag 47: (PvdA-fractie)In het kader van de opmerkingen van de Commissie over de rol van medische
informatie bij waarheidsvinding, vragen deze leden naar het standpunt van
de minister over het belang van medische rapportages van Amnesty International
en de weging daarvan in de asielprocedure.Antwoord:De rapportages van de medische beroepsgroep van Amnesty International
vormen veelal een belangrijk argument in de stellingname van de asielzoeker.
Daarmee wordt immers beoogd aan te geven dat betrokkene vluchteling is, of
op een andere grond een verblijfsvergunning asiel zou moeten krijgen. Voor
zover met het inbrengen van dat medische rapport wordt beoogd bij te dragen
aan de waarheidsvinding, blijf ik bij mijn standpunt dat een medisch onderzoek
niet bijdraagt aan de waarheidsvinding. Immers, de medische vaststelling van
littekens en dergelijke zegt niets over de omstandigheden waaronder deze zijn
ontstaan.Vraag 48: (PvdA-fractie)Is de minister nog van mening dat deze rapportages ter advisering moeten
worden voorgelegd aan het BMA zoals blijkt uit de Vc 2000, nu uit het Kabinetsstandpunt
volgt dat medisch onderzoek in het kader van artikel 29(1)(a) Vw 2000 geen
rol dient te spelen?Antwoord:Ja. Net als elk ander aangedragen argument moet ook de rapportage van
Amnesty International goed worden onderzocht en bij de besluitvorming worden
betrokken. Het kan uiteraard zo zijn dat in de informatie van Amnesty International
aanleiding wordt gevonden voor nader onderzoek. Dat zou bijvoorbeeld het geval
kunnen zijn bij de beoordeling van de mogelijke schending van artikel 3 EVRM,
die zou kunnen leiden tot verlening van een verblijfsvergunning op grond van
artikel 29, eerste lid, onder b Vw 2000. Echter, in tegenstelling tot de medische
onderzoeksgroep (MOG) van Amnesty International kijkt het BMA overeenkomstig
haar werkwijze slechts naar de consistentie van de rapportages van Amnesty
International.Vragen 49 en 50 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 49: PvdA-fractie)Kan de minister reageren op de uitspraken van de Commissie over de jurisprudentie
van het Comité tegen foltering (CAT) en het Europese Hof voor de Rechten
van de Mens (EHRM)?Vraag 50: (PvdA-fractie)De leden vragen zich af hoe het Kabinetsstandpunt dat medisch onderzoek
geen rol dient te spelen zich verhoudt met deze internationale uitspraken
waaruit volgt dat medisch onderzoek bijdraagt aan toetsing en waarheidsvinding
in asielprocedures.Antwoord op vragen 49 en 50:De terugzending van een zieke vreemdeling naar het land van herkomst kan
zoals ook de Commissie op pagina 18 van haar rapport opmerkt – in strijd
zijn met artikel 3 EVRM, indien de vreemdeling daardoor terecht zou komen
in een mensonwaardige situatie. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn indien
in het herkomstland geen medische behandeling is. Naar het oordeel van het
EHRM is een gebrekkige gezondheidszorg in het land van herkomst slechts bij
hoge uitzondering reden om mensonwaardige situatie aan te nemen. Verder dient
hierbij te worden opgemerkt dat geen enkel Verdrag de lidstaten verplicht
tot verlening van verblijfsvergunning op medische gronden. Niettemin bevatten
deze Verdragen strekkende tot een uitzettingsverbod, indien een vreemdeling
bij terugzending naar zijn herkomstland in een onacceptabele situatie terecht
zou komen. In de bedoelde Verdragen wordt overigens geen expliciete relatie
gelegd met de medische omstandigheden van een vreemdeling.Om tegemoet te komen aan de uitspraken van het EHRM en de Raad van State
is, zoals reeds op pagina 10 van de Kabinetsreactie op het rapport van de
Commissie is aangegeven, in het beleid opgenomen dat de medische informatie
thans niet langer wordt uitgesloten bij de asielprocedure, indien het gaat
om de vraag omtrent de uitzetting van de asielzoekers. Het betreft hier de
situatie van artikel 3 EVRM. Dit leidt ertoe dat voor de toepasselijkheid
van onderdeel b van artikel 29 Vw 2000 juncto artikel 3 EVRM niet vereist
is dat de redenen van vertrek uit het land van herkomst verband houden met
asielgronden. Hieronder worden ook begrepen de medische omstandigheden die
al dan niet in Nederland zijn ontstaan. Ik wil hierbij opmerken dat dit laatste
qua beleidsruimte verder strekt dan hetgeen het EHRM ter zake heeft geoordeeld.Ten aanzien van de uitspraak van het CAT, waarover de Commissie op pagina
19 van haar rapport spreekt, merk ik het volgende op. De vreemdelingenbewaring
heeft, overeenkomstig het bepaalde in artikel 59 Vw 2000, primair tot doel
om een effectieve en tijdige uitzetting van vreemdelingen mogelijk te maken.
Om die reden worden alleen die vreemdelingen vastgehouden van wie evident
is dat in hun geval geen sprake is van uitzettingsbeletselen. In dit verband
komen uiteraard de medische aspecten van vreemdelingen aan de orde. Indien
blijkt dat een vreemdeling krachtens artikel 64 Vw 2000 vanwege zijn gezondheidstoestand
niet kan worden uitgezet, dan zal hij niet worden vastgehouden in vreemdelingenbewaring.
Een beslissing om tot de vreemdelingenbewaring over te gaan wordt in alle
gevallen tijdig ter beoordeling aan de rechter voorgelegd.Vraag 52: (PvdA-fractie)Deze leden vragen hoe de Nederlandse overheid kan weigeren om medische
rapportages een rol te laten spelen bij asielverzoeken als het EHRM en de
toezichthoudende comités bij de VN-verdragen dat wel doen.Antwoord:Het is van belang om in dit verband op te merken dat noch het EHRM noch
de CAT zich bij hun oordeelsvorming bezighouden met de vraag naar toelating
van een vreemdeling tot een lidstaat (artikel 29 lid 1 sub a Vw 2000). Dit
is een beslissing die uitsluitend aan de landen zelf wordt overgelaten. Dit
blijkt ook uit het feit dat in het internationale recht geen bepaling bestaat,
die de lidstaten noopt tot de toelating van een vreemdeling, bijvoorbeeld
op medische gronden. Het oordeel van deze internationale rechtscolleges beperkt
zich slechts tot de vraag of de uitzetting van een vreemdeling legitiem is.
Deze wijze van toetsing heeft in feite een andere dimensie dan de toetsing
door de IND, waarbij primair de asielgronden worden onderzocht in het licht
van het gehele asielrelaas. Ook bij het oordeel van de IND staat de waarheidsvinding
voorop. Het is echter niet zo dat het verrichten van een medisch onderzoek
in de asielprocedure bevorderlijk kan zijn voor de waardheidsvinding. Vanuit
een medische invalshoek bezien kunnen immers in beginsel geen zekere uitspraken
gedaan worden over causale verbanden tussen medische aandoeningen en beweerde
gebeurtenissen. Tevens kan over het algemeen geen sluitend medisch oordeel
gegeven worden over het tijdvak, waarin de medische aandoeningen zich hebben
voorgedaan. Gezien de verplichting, voortvloeiend uit artikel 3 EVRM, zal
de IND echter de medische omstandigheden van een vreemdeling – die al
dan niet in Nederland zijn ontstaan – bij zijn oordeel betrekken.Vraag 53: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen wat de minister vindt van de opmerking
van de Commissie dat de overheid selectief gebruik maakt van medische informatie.Antwoord:Deze opmerking van de Commissie, zoals deze op pagina 31 van haar rapport
is opgenomen, richt zich uitsluitend op de wijze van het verrichten van het
leeftijdsonderzoek in relatie tot de waarheidsvinding. De door de overheid
toegepaste methode inzake het leeftijdsonderzoek is inmiddels door de verschillende
rechters aanvaardbaar bevonden. Bovendien heeft de Raad van State in hoger
beroep deze methode als deugdelijk en betrouwbaar beoordeeld. Daarnaast is
inmiddels door het Kabinet een onafhankelijke Commissie ingesteld, die onderzoek
gaat doen naar de ethische aspecten van het leeftijdsonderzoek. Zoals uit
de tekst van paragraaf 4.3.1 van het rapport van de Commissie blijkt,
is de Commissie voorbij gegaan aan deze ontwikkelingen. Verder wil ik opmerken
dat de overheid in het belang van de waarheidsvinding vele inspanningen verricht,
illustratief is hierbij het uitbrengen van zowel individuele ambtsberichten
als periodieke ambtsberichten omtrent de algehele situatie van een land. Het
voorgaande leidt aldus tot de slotsom dat deze opmerking van de Commissie
niet terecht is.Vragen 57, 71 en 72 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 57: (CDA-fractie)Voorts vragen deze leden of het kabinet, ondanks de kritiek van niet alleen
de Commissie maar ook van Human Rights Watch, UNHCR en ACVZ, dat de AC-procedure
zich niet leent voor afdoening van asielverzoeken waarbij er aanwijzingen
zijn van traumatische ervaringen, blijft bij het standpunt dat er geen aanleiding
is de AC-procedure aan te passen.Vraag 71: (PvdA-fractie)Wanneer kan de Tweede Kamer een kabinetsreactie over het ACVZ advies over
de AC-procedure verwachten?Vraag 72: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie zijn van mening, dat na alle kritiek op de
AC-procedure van UNHCR, Human Rights Watch, Amnesty International, de ACVZ,
Vluchtelingenwerk, Pharos, rechtsbijstandverleners en wetenschappers niet
langer staande kan worden gehouden dat de AC-procedure zorgvuldig is. Zij
vragen wat de minister van deze kritiek vindt.Antwoord op vragen 57, 71 en 72:Ik streef er naar de reactie op het advies van de ACVZ «Naar één
snelle en zorgvuldige asielprocedure» in juni aan uw Kamer toe te zenden.
In deze reactie zal ik nader ingaan op de AC-procedure, daarbij zal ik de
kritiek van de betreffende organisaties op de AC-procedure zoveel mogelijk
bij mijn reactie betrekken. Derhalve zal ik in deze brief niet inhoudelijk
ingaan op deze vragen. Echter wil ik hierbij wel opmerken dat in mei 2003
een Kabinetsreactie (TK 738, vergaderjaar 2002-2003) op het rapport van Human
Rights Watch inzake de AC-procedure aan uw Kamer is toegezonden.Vragen 58 en 63 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 58: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen hoe vaak bij aanwijzingen van traumatische
ervaringen of op grond van de medische situatie de asielzoeker van de AC-procedure
doorverwezen wordt naar de gewone procedure.Vraag 63: (PvdA-fractie)In hoeveel gevallen is de medische situatie van asielzoeker aanleiding
tot overplaatsing naar de OC-procedure en op welke gronden?Antwoord op vragen 58 en 63:Dit wordt niet geregistreerd. Wel is het zo dat bij de OC-verwijzing de
medische aspecten een rol (kunnen) spelen.Vraag 59: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie vragen of de minister «de relevantie
van de medische situatie» in de AC-procedure niet te beperkt invult:
medische situatie houdt immers meer in dan de mogelijkheid verhoord te worden.Antwoord:Van een te beperkte invulling van «de relevantie van de medische
situatie» in de AC-procedure is geen sprake. De asielzoeker heeft in
de AC-procedure de gelegenheid om de asielmotieven volledig uiteen te zetten.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid tot onderzoek naar de vraag of een asielzoeker
in verband met zijn of haar medische situatie in de AC-procedure kan worden
gehoord. Voor wat betreft het betrekken van de medische informatie bij de
asielprocedure en de beoordeling van de medische informatie geldt in de AC-procedure
hetzelfde toetsingskader als in de normale asielprocedure, met dien verstande
dat de zaak voor verder onderzoek dient te worden verwezen naar de normale
procedure, wanneer een beslissing niet op een zorgvuldige wijze binnen 48
procesuren mogelijk is. Wanneer de asielaanvraag in de AC-procedure is afgewezen
en daarna blijkt dat de vreemdeling niet kan reizen, wordt met een eventueel
geslaagd beroep op artikel 64 Vw 2000 – net zo als in de normale asielprocedure –
de uitzetting achterwege gelaten en alsnog opvang gegeven.Vraag 60: (PvdA-fractie)Welke criteria hanteert de medische dienst bij de beoordeling of iemand
gehoord kan worden?Antwoord:De medische dienst beoordeelt of de asielzoeker, gezien zijn lichamelijke
dan wel psychische gesteldheid, in staat kan worden geacht de vraagstelling
van het gehoor te begrijpen en in staat is hierop te antwoorden. Dit is een
beoordeling die niet volgens algemene criteria kan worden gegeven, maar die
gebaseerd dient te worden op de specifieke individuele situatie van de asielzoeker.Vraag 61: (PvdA-fractie)Kan de asielzoeker zelf een beroep doen om door een arts te worden gezien?Antwoord:Ja, de asielzoeker kan dit op elk moment van de procedure aangeven. Veelal
zal de medische dienst ook kijken of het noodzakelijk is een arts in te schakelen.
De medische dienst doet overigens ronde in de wachtruimtes en geeft vaak vroegtijdig
aan dat er klachten zijn bij bepaalde asielzoekers. Ook de IND-medewerkers
zijn alert op signalen. Zo kan het gebeuren dat de IND al een arts heeft ingeschakeld
voordat de asielzoeker met de rechtshulpverlener heeft gesproken.Vraag 62: (PvdA-fractie)Worden de asielzoekers van deze mogelijkheid op de hoogte gesteld?Antwoord:Ja, de asielzoeker krijgt bij aanmelding een folder waarin staat dat betrokkene
zonder kosten medische hulp kan krijgen en dat er artsen en verpleegkundigen
in het AC aanwezig zijn.Vragen 64 en 65 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 64: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie vragen in dit kader of de minister kan aangeven
of vreemdelingen in het AC worden gewezen op de mogelijkheden om een reguliere
aanvraag in te dienen, indien medische aspecten een zeer grote rol blijken
te spelen.Vraag 65: (PvdA-fractie)Hoeveel vreemdelingen worden vanuit de AC procedure verwezen naar de reguliere
procedure op grond van medische aspecten?Antwoord op vragen 64 en 65:De jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State over de beoordeling van medische aspecten in de asielprocedure, heeft
ertoe geleid dat dergelijke medische aspecten moeten worden getoetst aan artikel
3 EVRM (onder andere de uitspraak van 11 april 2003 (200301121/1). De
beoordeling vindt dus plaats in de asielprocedure, en wel aan artikel 29 onder
b Vw 2000. Er wordt dus niet meer gewezen op de mogelijkheid om een aanvraag
om een verblijfsvergunning regulier in te dienen.Vraag 66: (PvdA-fractie)Is de minister bekend in hoeverre de hoge leges voor verblijfsvergunningen
een rol spelen bij het doen van een asielaanvraag in plaats van reguliere
aanvraag op medische gronden?Antwoord:Nee, vreemdelingen zullen over het algemeen niet melden dat zij een asielaanvraag
indienen alleen om geen leges te hoeven te betalen.Vraag 67: (PvdA-fractie)Verder stellen deze leden vraagtekens bij de uitspraak van de minister
dat aanvragen van slachtoffers van marteling en seksueel geweld niet zomaar
in de AC-procedure worden afgewezen. Graag een reactie van de Minister.Antwoord:Allereerst geldt dat, wanneer het onduidelijk is of een asielzoeker in
verband met zijn of haar medische situatie, bijvoorbeeld een posttraumatische
stressstoornis, kan worden gehoord, hierover advies wordt gevraagd aan de
op het aanmeldcentrum aanwezige medische dienst. Indien deze dienst oordeelt
dat de asielzoeker niet kan worden gehoord, wordt de asielaanvraag niet in
het AC behandeld.Voor wat betreft het betrekken van de medische informatie bij de asielprocedure
en de beoordeling van de medische informatie geldt in de AC-procedure hetzelfde
toetsingskader als in de normale asielprocedure, met dien verstande dat de
zaak voor verder onderzoek dient te worden verwezen naar de normale procedure,
wanneer een beslissing niet op een zorgvuldige wijze binnen 48 procesuren
mogelijk is.Daarnaast kunnen slachtoffers van marteling en seksueel geweld op grond
van het zgn. traumatabeleid (Vc2000 Hoofdstuk C1/4.4.2) in aanmerking komen
voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. Daarbij speelt wel
een rol wanneer deze gebeurtenissen hebben plaatsgevonden en wat de aanleiding
van het vertrek uit het land van herkomst is geweest. Vraag 68: (PvdA-fractie)Hoe beziet de minister in dit kader de kritiek van onder andere Human
Rights Watch in haar rapport van 25 september 2003 over de afwijzing
in de AC procedure van Sierra Leonese vrouwen die zijn misbruikt door rebellengroeperingen
en gedwongen werden tot prostitutie?Antwoord:In het rapport van Human Rights Watch is geen sprake van afwijzing in
de AC-procedure van dergelijke zaken van Sierra Leoonse vrouwen in het algemeen,
maar wordt verwezen naar een individueel geval, waarin kennelijk is geoordeeld
dat de betrokkene niet voldoet aan de voorwaarden voor een verblijfsvergunning.Afgezien hiervan, in de asielprocedure staat voorop dat iedere asielaanvraag
op zijn eigen merites beoordeeld wordt. In de AC-procedure krijgt de asielzoeker
de gelegenheid zijn/haar asielmotieven volledig uiteen te zetten. Wanneer
de zaak zich daar inhoudelijk toe leent en geen nader onderzoek vereist is,
kan de aanvraag in de AC-procedure worden afgewezen. Indien de asielzoeker
van oordeel is dat zijn/ haar asielaanvraag ten onrechte in de AC-procedure
is afgewezen, kan hij/ zij de (zorgvuldigheid) van de beslissing laten toetsen
in beroep bij de onafhankelijke rechter.Vragen 69, 70, 78 en 79 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 69: (PvdA-fractie)In hoeverre is het redelijk en voor de hand liggend om asielaanvragen
waarbij mogelijk sprake is van ernstige marteling en seksueel geweld, standaard
door te verwijzen naar het Opvang Centrum (OC)?Vraag 70: (PvdA-fractie)Hoe staat de minister ten opzichte van de stelling dat dergelijke zaken
per definitie niet AC kunnen worden afgedaan omdat zij dermate complex zijn
en tijdrovend onderzoek verlangen dat het onmogelijk is om ze in de 48-uurs
procedure af te doen, zeker in het licht van alle kritiek op de zorgvuldigheid
van de AC-procedure?Vraag 78: (D66-fractie)De leden van de D66-fractie vragen of het Kabinet kan aangeven welke bezwaren
er zijn tegen het niet langer afwijzen in de ACprocedure van mensen waarbij
de mogelijkheid bestaat dat de medische situatie relevant is.Vraag 79: (D66-fractie)Zij vragen of het in deze gevallen toch niet beter is zorgvuldigheid te
laten prevaleren.Antwoord op vragen 69, 70, 78 en 79:Omdat de asielprocedure zorgvuldig moet zijn, staat in de asielprocedure
voorop dat iedere asielaanvraag op zijn eigen merites wordt beoordeeld. Wanneer
de zaak zich daar inhoudelijk toe leent en geen nader onderzoek vereist is,
kan de aanvraag in de AC-procedure worden afgewezen. Wanneer de zaak dermate
complex is en tijdrovend onderzoek vergt zodat de aanvraag niet zorgvuldig
in de 48-uursprocedure kan worden afgedaan, wordt de zaak verwezen naar de
verdere asielprocedure. Of asielaanvragen waarbij mogelijk sprake is van ernstige
marteling en seksueel geweld dermate complex zijn en tijdrovend onderzoek
vergen dat het onmogelijk is om ze in de 48-uursprocedure af te doen wordt
van geval tot geval bezien. Indien in strijd met het beleid een afwijzende
beslissing in de 48-uursprocedure zou zijn genomen staat tegen een dergelijk
besluit beroep bij de rechtbank open.Het standaard doorverwijzen van zaken waarbij de mogelijkheid bestaat
dat de medische situatie relevant is, waaronder zaken waarbij mogelijk sprake
is van ernstige marteling en seksueel geweld, acht ik niet in overeenstemming
met het beleid dat de individuele merites van de asielaanvraag doorslaggevend
zijn bij de vraag of de asielaanvraag in het AC kan worden behandeld. Bovendien
staat in de Vw 2000 een korte en snelle statusbepaling centraal, zodat de
langdurige onzekerheid voor asielzoekers over blijven of teruggaan wordt beperkt.
De AC-procedure is daarbij van wezenlijk belang. Door de filterfunctie van
de AC-procedure krijgen asielzoekers snel duidelijkheid over de beoordeling
van hun aanvraag en wordt voorkomen dat asielzoekers die onvoldoende asielmotieven
hebben onnodig lang in de asielprocedure en in de opvang verblijven en uiteindelijk
toch Nederland moeten verlaten. In dit perspectief is het niet zorgvuldig
om zaken waarbij de mogelijkheid bestaat dat de medische situatie relevant
is standaard door te verwijzen naar de verdere procedure, wanneer deze zaken
zorgvuldig binnen 48 procesuren kunnen worden afgedaan. Voor een nadere reactie
verwijs ik u naar hetgeen op pagina 11 en 12 van de Kabinetsreactie op aanbeveling
7 uit het rapport van de Commissie is hieromtrent is opgemerkt.Vraag 73 (SP-fractie)Voorts vragen deze leden op welk moment in het AC advies wordt gevraagd
aan een arts over de vraag of een asielzoeker gehoord kan worden. Zij vragen
of dat gebeurt als de rechtsbijstandverlener of een medewerker van VluchtelingenWerk
Nederland daarom vraagt en indien dat niet het geval is vragen deze leden
waarom dit niet gebeurt.Antwoord:Er wordt getracht zo vroeg mogelijk een advies in te winnen. Rechtsbijstandsverleners
geven in voorkomende gevallen aan dat er sprake is van medische omstandigheden
waarvoor een arts geraadpleegd dient te worden. Maar de IND-medewerkers zijn
zelf ook alert op signalen waaruit blijkt dat een asielzoeker niet kan worden
gehoord. Indien een asielzoeker niet kan worden gehoord wordt het gehoor stil
gelegd en gevraagd om een medisch advies.Vragen 74 en 75 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vragen 74: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen of de asielzoeker die in een land-AC
of AC-Schiphol de procedure doorloopt, de mogelijkheid heeft om een second
opinion te vragen met betrekking tot het advies van een GGD-arts over bijvoorbeeld
de mogelijkheid om hem te horen over zijn asielmotieven.Vraag 75: (SP-fractie)Als dit het geval is, hoe werkt dit dan in de praktijk en wie betaalt
de kosten, zo vragen deze leden.Antwoord op vragen 74 en 75:Nee, die gelegenheid wordt niet gegeven binnen de AC-procedure; dit enerzjds
vanwege het vertrouwen in de medische expertise van de GGD-arts en anderzijds
vanwege de betrekkelijk korte proceduretermijn. Het komt wel voor dat betrokkene
na een afwijzing, een tweede verzoek indient en dit ondersteunt met medische
stukken. Met deze stukken worden bij de behandeling van het tweede asielverzoek
uiteraard, indien relevant, wel rekening gehouden.Vraag 76: (SP-fractie)Het standpunt van GGD-Nederland is, zo stellen de leden van de SP-fractie,
dat GGD-artsen geen medische adviseringstaak in het kader van het terugkeerbeleid
op zich moeten nemen. De GGD-en houden zich niet met advisering bezig omdat
het vaak GGZ-problematiek betreft, waar de GGD-en geen deskundigheid voor
hebben. Tegelijkertijd wordt GGD-artsen in de AC's gevraagd om medisch advies
uit te brengen over de vraag of een asielzoeker in staat is gehoord te worden.
Ook kan een GGD-arts om advies gevraagd worden in het kader van een verzoek
om uitstel van vertrek, of in het kader van de vraag of een asielzoeker tijdens
de 48-uursprocedure al dan niet voor centrale opvang in aanmerking komt. De
leden van de SP-fractie vragen hoe dit volgens de minister met elkaar te rijmen
valt.Antwoord:Het gaat hierbij weliswaar om enkele van elkaar verschillende procedures,
waarbij voor iedere procedure een geëigend advies vereist is. Nochtans
hebben deze procedures samen gemeen dat het daarbij niet gaat om (diepgaand)
medisch onderzoek, waarvoor heel specialistische kennis vereist is. Dit geldt
daarentegen wel ingeval van psychische klachten. Om een goed beeld te krijgen
van de psychische gesteldheid van een vreemdeling is een langdurig en intensief
contact nodig tussen de patiënt en de behandeld arts. Bij de AC-procedure
is vanzelfsprekend onvoldoende tijd om zo'n diepgaand onderzoek te doen. Om
die reden gaat het daarbij om de vraag of een vreemdeling naar de mening van
een arts gehoord kan worden, zonder dat daarbij een grondige onderzoek plaatsvindt
naar de fysieke of psychische klachten van betrokkene. Indien het gaat om
de feitelijke behandeling van een vreemdeling met psychische klachten, dan
is het wel vereist dat de betrokkene door de GGZ-arts wordt behandeld en niet
door een GGD-arts; dit vanwege de vereiste deskundigheid. Voorts wil ik in
dit verband opmerken dat het niet zo is dat bij de vraag naar uitzetting van
een vreemdeling krachtens artikel 64 Vw 2000 door de BMA-artsen uitsluitend
medische informatie wordt gevraagd aan de GGD-artsen. Indien een vreemdeling
bij een GGZ-arts in behandeling is, dan zal de BMA-arts de betreffende arts
benaderen voor medische informatie.Vraag 77: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen hoe het voor een arts mogelijk is om
tijdens de AC-procedure voldoende beeld te krijgen van de psychische problemen
van een asielzoeker om te kunnen oordelen of hij een nader gehoor kan ondergaan.Antwoord:Het is uiteraard aan de arts om aan te geven of hij of zij een beoordeling
kan maken over de mogelijkheid om te worden gehoord.Vraag 80: (D66-fractie)Deelt het Kabinet de mening dat bij de beoordeling van medische dossiers
tijd een belangrijke factor kan spelen om alle aspecten in kaart te brengen?Antwoord:Deze vraag dient bevestigend te worden beantwoord. Naar het oordeel van
het Kabinet dient een zorgvuldige beoordeling van aanvragen, hetzij asiel
hetzij regulier, op basis van de individuele omstandigheden van de vreemdeling
als uitgangspunt te dienen voor de beslispraktijk. De hoeveelheid tijd die
nodig is om op een aanvraag te beslissen, is mede afhankelijk van de omvang
en de complexiteit van een aanvraag. Een aanvraag van een vreemdeling kan
omvangrijk en complex zijn bijvoorbeeld vanwege de uitvoerige medische informatie,
die zich in het dossier bevindt. Hierbij brengt de eis van een zorgvuldige
beoordeling met zich dat een langere tijd nodig is om die zaak op zijn eigen
merites – al dan niet medische aspecten – te beoordelen. Tegenover
deze eis bestaat de eis van het nemen van een beslissing binnen (een redelijke
termijn) om zo de vreemdelingen zo min mogelijk in onzekerheid te laten. Derhalve
wordt binnen de beslispraktijk voortdurend gezocht naar een balans tussen
deze twee vereisten.Vragen 81 en 82 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vragen 81: (CDA-fractie)Kan het Kabinet aangeven of een los van de IND staand BMA problemen zou
geven, bijvoorbeeld omdat dit een soepele, efficiënte werkwijze in de
weg zou staanVraag 82: (CDA-fractie)Kunnen de aangegeven voordelen zoals eenvoudige afstemming en korte lijnen
niet evenzeer met een apart functionerend bureau worden behaald, zo vragen
deze leden.Antwoord op vragen 81 en 82:Ik acht, met het oog op de onafhankelijke advisering door het BMA, een
duidelijke taakafbakening en heldere organisatorische grenzen tussen het BMA
en de beslisunits van de IND zonder meer wenselijk.De huidige situatie is mijns inziens toereikend. Tussen het BMA en de
beslisunits bestaan nu reeds heldere grenzen, die voortvloeien uit de organisatorische
inbedding van het BMA binnen de IND en uit de onderscheidenlijke taken en
bevoegdheden (advisering met een strikt medisch karakter/juridische beoordeling)
van het BMA en de beslisunits.Verzelfstandiging van het BMA acht ik evenwel onwenselijk. Dat institutionele
grenzen barrières kunnen vormen voor effectieve, snelle afstemming
tussen organisaties, is een ervaringsfeit. Het creëren van een grotere
afstand tussen IND en BMA kan gevolgen hebben voor het vertrouwen, de communicatie
en de samenwerking. De voordelen van eenvoudige afstemming en korte lijnen
zouden door verzelfstandiging van het BMA weliswaar niet geheel
teniet gedaan behoeven te worden, maar zij zouden wel ernstig onder druk kunnen
komen te staan.Vragen 83 en 84 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 83: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de Inspectie van Volksgezondheid
van het Ministerie van VWS daadwerkelijk controles uitoefent op het functioneren
van het BMA.Vraag 84: (CDA-fractie)Indien dit het geval is willen deze leden graag weten wat het oordeel
van de Inspectie is over het functioneren van het BMA.Antwoord op vragen 83 en 84:De Inspectie voor de Gezondheidszorg controleert het BMA niet daadwerkelijk.
Wel kan het handelen van de artsen in dienst van het BMA worden getoetst aan
de Wet BIG. Eventueel zou de Inspectie op grond van een dergelijk onderzoek
over kunnen gaan tot het indienen van een tuchtklacht.Vragen 85 en 86 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 85: (PvdA-fractie)Ten slotte vragen deze leden of het functioneren van het BMA vaker onderwerp
van discussie is in gerechtelijke procedures.Vraag 86: (PvdA-fractie)Indien dit het geval is willen deze leden graag weten wat doorgaans het
oordeel van de rechter is.Antwoord op vragen 85 en 86:Aangezien adviezen van het BMA een belangrijke rol kunnen spelen in vreemdelingenrechtelijke
procedures, worden de conclusies van het BMA niet zelden aangevochten indien
deze voor de vreemdeling niet gunstig zijn. In de jurisprudentie van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden de adviezen van het BMA aangemerkt
als deskundigen-adviezen. Het BMA wordt geacht een bijzondere deskundigheid
en ervaring te hebben op het gebied waarover het adviseert. Dit betekent dat
de IND bij de besluitvorming mag afgaan op de adviezen van het BMA als het
BMA in het advies op onpartijdige, objectieve en inzichtelijke wijze volledige
informatie heeft verschaft, de bronnen, waaraan de informatie is ontleend,
zijn aangeduid, en anderszins geen concrete aanknopingspunten bestaan voor
twijfel aan de juistheid van het advies.Vraag 87: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie verzoeken de minister een nadere en uitgebreide
toelichting te geven op de rol en positie van het BMA, haar functies en bevoegdheden
en de verhouding en inter-actie tussen het BMA en de IND.Antwoord:Hieronder voldoe ik aan uw verzoek.Functie BMA:Het BMA heeft als doelstelling om op verzoek van de beslismedewerker medisch-kwalitatief
verantwoorde, onafhankelijke en tijdige adviezen over de gezondheidstoestand
van vreemdelingen te geven, in relatie tot verblijfsaanvragen dan wel verzoeken
tot verlenen van het Nederlanderschap waarbij medische aspecten relevant zijn
voor de besluitvorming.De advisering door het BMA is geen instrument voor waarheidsvinding ten aanzien van feiten met een niet-medisch karakter, in het bijzonder
niet ter bevestiging of verificatie van niet-medische feiten die de betrokkene
aan zijn verblijfsaanvraag ten grondslag legt. Zo zal de arts zich niet uitspreken
over de vraag of de in principe in een land aanwezige behandelmogelijkheden
daadwerkelijk toegankelijk zijn voor een vreemdeling, aangezien die beoordeling
in feite een niet-medisch karakter heeft.Positie BMA:De medisch adviseur is bij het BMA werkzaam onder verantwoordelijkheid
van de Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie. Het BMA is organisatorisch
ondergebracht bij het Gemeenschappelijk Centrum Kennis, Advies en Ontwikkeling
van de IND. In dit Centrum is een breed scala aan kennis-gerelateerde dienstonderdelen
ondergebracht, zoals bijvoorbeeld Bureau Land en Taal en het opleidingsinstituut
van de IND. Daarmee bevindt het BMA zich op afstand van de beslisprocessen
van de IND.De medisch adviseur is bij het BMA werkzaam onder verantwoordelijkheid
van de Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, maar is onafhankelijk
in diens medische oordeelsvorming. Deze onafhankelijkheid is neergelegd in
het «Protocol medische advisering aan de Immigratie- en Naturalisatiedienst
en het kantoor Landsadvocaat». Dat de medisch adviseur onafhankelijk
is in diens oordeelsvorming, betekent dat hij vrijheid van oordeelsvorming,
handeling en advisering heeft, gegeven de voor de arts geldende wettelijke
kaders en de voor adviserend geneeskundigen geldende professionele standaard,
ten aanzien van de beantwoording van vragen van medische aard. Deze professionele
autonomie heeft zowel betrekking op de relatie tussen de arts en de vreemdeling
als op de relatie tussen de arts en de IND-beslismedewerkers.Verhouding en interactie met de IND:Het BMA brengt advies uit op verzoek van de beslismedewerkers van de IND.
De vragen die de beslismedewerkers aan het BMA stellen zijn gestandaardiseerd,
tenzij de bijzondere aspecten van een individuele zaak nopen tot een afwijkende
vraagstelling.Het verzoek om een advies wordt ingediend door middel van een nota, en
wordt beantwoord in de vorm van een nota.De beslismedewerkers treden niet in de medische oordeelsvorming door het
BMA.Dit betekent dat het BMA relevante informatie met betrekking tot de gezondheidstoestand
van de vreemdeling en de gezondheidszorg in het herkomstland op de eigen intrinsiek-medische
merites kan beoordelen en dienovereenkomstig kan adviseren, zonder daarbij
beïnvloed te worden door voor de medische oordeelsvorming irrelevante
vreemdelingenrechtelijke factoren, zoals bijvoorbeeld de precedentwerking
van een bepaald medisch advies of criminele antecedenten van de vreemdeling.Een ander voorbeeld ten aanzien van de onafhankelijkheid van het BMA is,
dat de BMA-artsen weliswaar geacht worden de vragen te beantwoorden die door
de beslismedewerkers aan hen worden gesteld. Echter, de BMA-arts (bijvoorbeeld
om redenen van medisch-ethische aard) kan het noodzakelijk achten medische
informatie te verstrekken aan de beslismedewerker in aanvulling op de informatie
die de BMA-arts verstrekt naar aanleiding van de standaardvragen. De artsen
van het BMA zijn immers onafhankelijk in hun medische oordeelsvorming. Het
is aan de beslismedewerkers van de IND om de aanvullende informatie vreemdelingenrechtelijk
te wegen.De IND faciliteert de artsen in hun kennisopbouw en -onderhoud:– BMA-artsen volgen bij indiensttreding een meerweekse cursus over
vreemdelingenrecht;– Voorts is door de IND een budget beschikbaar gesteld voor opleidingen.
Aangezien de artsen zich zowel dienen te verdiepen in de juridische achtergronden
van hun advisering, als in medisch-inhoudelijke aspecten daarvan, is het budget
(per arts) het dubbele van het budget dat (per persoon) voor beslismedewerkers
bestaat;– Verder nemen de artsen deel aan het Inter-Collegiaal Overleg (ICO)
met andere artsen, waarmee de deskundigheid eveneens bevorderd wordt;– Er vindt periodiek overleg plaats tussen het BMA en de IND, opdat
de artsen op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen op het gebied van beleidsvorming
en jurisprudentie.Vraag 88 (PvdA-fractie)In hoeverre komt de taakstelling van het BMA tegemoet aan de internationaal
rechtelijke verplichtingen van Nederland?Antwoord:Met de huidige werkwijze wordt voldaan aan de internationale verplichtingen,
meer in het bijzonder aan de eisen die uitgaan van artikel 3 EVRM.Vragen 89 en 90 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vragen 89: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen hoe vaak het voorkomt dat de BMA-arts
twijfelt aan de diagnose of de medische behandeling door de behandelende arts
van de betrokken vreemdeling.Vraag 90: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen of de opmerking, dat het BMA er de
voorkeur aan geeft dat het onderzoek door de behandelende arts zelf wordt
verricht, betekent dat het BMA zelden zelf onderzoek verricht en dat het BMA
doorgaans de bevindingen van die behandelend arts overneemt.Antwoord op vragen 89 en 90:Het komt slechts sporadisch voor dat het BMA twijfelt aan de diagnose
of de medische behandeling door de behandelend arts van de betrokken vreemdeling.
Om die reden neemt de medisch adviseur doorgaans de medische bevindingen van
de behandelende arts over, en verricht de medisch adviseur slechts zelden
zelf onderzoek naar de ziekte en de behandeling van de vreemdeling. Opvattingen
en verklaringen van behandelaars met een niet-medisch karakter worden door
de BMA-artsen buiten beschouwing gelaten.Vragen 91, 92, 93 en 109 zullen hieronder tezamen worden beantwoord. Vragen 91: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie vragen hoe vaak het in de praktijk voorkomt
dat het BMA de vreemdeling zelf onderzoekt.Vraag 92: (PvdA-fractie)Wat zijn de resultaten van dergelijke onderzoeken?Vraag 93: (PvdA-fractie)Hoe vaak komen de adviezen overeen?Vraag 109: SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen hoe vaak het voorkomt dat een BMA-arts
aanleiding ziet om de betrokken vreemdeling zelf te (laten) onderzoeken.Antwoord op vragen 91, 92, 93 en 109:In 2003 heeft BMA 72 maal een vreemdeling in persoon gezien op een spreekuur;
voorts heeft in dat jaar 46 maal een medisch onderzoek plaatsgevonden door
een extern medisch expert. Ik ben echter, gelet op de specifieke medische
omstandigheden van elk geval, niet in staat om hier te volstaan met één
algemeen antwoord over de onderzoeksresultaten.Vragen 94 en 96 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vragen 94: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat de minister aangeeft dat
oproeping geen toegevoegde waarde zal hebben indien er over de medisch inhoudelijke
feiten geen verschil van mening bestaat. Ook bij psychische klachten zou oproeping
weinig toevoegen gezien het ontbreken van een vertrouwensband met de BMA arts.
De minister wijst vervolgens ook op het financiële aspect: persoonlijk
onderzoek van asielzoekers zou teveel gaan kosten. De leden van de PvdA-fractie
vragen hoe deze argumenten moeten worden verstaan in relatie tot zorgvuldige
besluitvorming?Vraag 96: (PvdA-fractie)Kan de minister de kosten-baten afweging die zij hier maakt nader toelichten?Antwoord op vragen 94 en 96:Allereerst is het algemene uitgangspunt in het bestuursrecht dat degene
die een aanvraag heeft ingediend, verplicht is de aanvraag zo veel als redelijkerwijs
mogelijk te onderbouwen met gegevens en bescheiden. De bewijslast ligt derhalve
in de eerste plaats bij de aanvrager, niet bij het bestuursorgaan. Dit geldt
vanzelfsprekend ook voor aanvragen tot het verlenen van een vergunning tot
verblijf op medische gronden.Weliswaar vergaart het bestuursorgaan op grond van artikel 3:2 Algemene
wet bestuursrecht bij de voorbereiding van een besluit de nodige kennis omtrent
de relevante feiten en de af te wegen belangen. Dat betekent echter niet dat
de onderzoeksplicht van een bestuursorgaan onbeperkt is in omvang, nauwkeurigheid
of diepgang. Bij de afweging van verschillende onderzoeksmogelijkheden wordt
onder andere gelet op de effectiviteit van het onderzoek, de neveneffecten
van een onderzoek en de lasten die het onderzoek zou meebrengen voor de overheid
en de betrokken burgers, bedrijven en instellingen. Daarbij wordt uiteraard
het zorgvuldigheidsbeginsel niet uit het oog verloren.Vraag 95: (PvdA-fractie)Als de vertrouwensband tussen asielzoeker en arts zo van belang wordt
geacht, waarom worden rapporten van artsen die een dergelijk band hebben met
een asielzoeker in de procedure met enige regelmaat als niet relevant af gedaan?Antwoord:Een vertrouwensband tussen een behandelaar en zijn patiënt kan –
met name bij psychologische of psychiatrische patiënten – van belang
zijn voor het welslagen van een behandeling.Echter, vanwege de relatie tussen de behandelaar en zijn patiënt
kan het voor de behandelaar moeilijk zijn om onbevooroordeelde conclusies
en oordelen te geven ten aanzien van aanspraken op overheidsvoorzieningen,
zoals verblijfsvergunningen. Blijkens richtlijnen van de Koninklijke Nederlandse
Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst mag van een behandelend arts,
die uit dien hoofde een bijzondere vertrouwensrelatie met zijn patiënt
heeft, niet worden gevergd dat hij zijn oordeel geeft over eventuele aanspraken,
bijvoorbeeld op een verblijfsvergunning, omdat een dergelijk oordeel in vrijwel
alle gevallen niet geheel onbevooroordeeld zal zijn. Om die reden wordt aan
rapporten van behandelend artsen niet zondermeer een doorslaggevende betekenis
toegekend.Vraag 97: (D66-fractie)Het is de leden van de D66-fractie niet duidelijk wat in de dagelijkse
praktijk de procedure is indien het BMA voornemens is af te wijken van de
opvattingen van de hulpverleners van de betrokken asielzoeker. Indien deze
persoon zich in Nederland bevindt, wordt deze dan wel of niet persoonlijk
door een BMA-arts of door een externe deskundige onderzocht?Antwoord:Indien het BMA voornemens is af te wijken van het medisch oordeel van
de behandelaar, dan zal de vreemdeling persoonlijk worden onderzocht door
een BMA-arts of een externe medicus. Opvattingen en verklaringen van behandelaars
met een niet-medisch karakter en andere opvattingen die buiten het kennisgebied
van de behandelaar liggen, behoeven geen aanleiding te zijn voor een dergelijk
onderzoek.Vraag 98: (D66-fractie)Hoe vaak komt het voor dat er geen persoonlijk onderzoek door een BMA-arts
kan plaatsvinden, omdat de vreemdeling zich in het buitenland bevindt?Antwoord:Dit wordt niet geregistreerd.Vraag 99: (CDA-fractie)De leden van de CDA-fractie vragen hoe wordt gehandeld in gevallen waarin
het BMA twijfelt aan de aanwezigheid van behandelmogelijkheden in landen van
herkomst.Antwoord:Als vanwege een ongewisse situatie in het land van herkomst het BMA niet
in staat is om te adviseren omtrent de aanwezigheid van behandelmogelijkheden
in het herkomstland, wordt (door de IND) aangenomen dat geen behandelmogelijkheden
aanwezig zijn.Vragen 100 en 106 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 100: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie vragen, met betrekking tot de beoordeling
van het BMA over de aanwezigheid van een medische behandeling voor een bepaald
ziektebeeld in het land van herkomst, welke bronnen de BMA-artsen ter beschikking
staan en gebruiken om dit oordeel te geven.Vraag 106: (PvdA-fractie)Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie of de minister aan kan geven
welke bronnen de BMA-artsen ter beschikking staan om een oordeel te geven
over de aanwezigheid van een medische behandeling voor een bepaald ziektebeeld
in het land van herkomst.Antwoord op vragen 100 en 106:Bij het onderzoek verricht naar de behandelmogelijkheden maakt de medisch
adviseur met name gebruik van de volgende informatiebronnen:– informatie van International SOS, een wereldwijd operende organisatie,
die op verzoek van BMA specifieke medische informatie omtrent de beschikbare
behandelmogelijkheden in verschillende landen verstrekt;– ambtsberichten van de minister van Buitenlandse Zaken;– informatie van (vertrouwens-)artsen, ziekenhuizen en andere instanties
uit de desbetreffende landen;– informatie verzameld uit eigen onderzoek (bezoek aan het desbetreffende
land).Vraag 101: (PvdA-fractie)In het waar dat het BMA geen oordeel geeft over de feitelijke toegankelijkheid
van een medische behandeling?Antwoord:Dat is waar. De vraag of een in het herkomstland aanwezige medische behandeling
voor een individuele vreemdeling feitelijk toegankelijk is, is geen medisch
vraagstuk. In de adviezen van het BMA wordt vermeld dat de informatie over
de behandelmogelijkheden enkel betrekking heeft op de medisch-technische beschikbaarheid
daarvan en geen informatie verschaft over de individuele toegankelijkheid
tot die behandeling, waarbij niet medische factoren zoals politieke, geografische
en economische aspecten een rol spelen. De reden van deze vermelding is dat
artsen niet over de deskundigheid beschikken om over dergelijke niet-medische
zaken een oordeel te vormen. Zo is de arts bijvoorbeeld niet geëquipeerd
om de financiële situatie van aanvragers te beoordelen, of om zich een
oordeel te vormen over buitenlandse volksverzekeringssystemen. Indien een
arts zich desondanks over deze aspecten een oordeel zou vormen, kan hem dit
tuchtrechtelijk verweten worden. Hij begeeft zich dan immers buiten zijn deskundigheid
als arts. Volgens de vaste tuchtrechtelijke jurisprudentie behoort de rapportage
van een medisch adviseur zich te beperken tot de gebieden waarop hij deskundig
is.Vragen 102 en 110 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 102: (PvdA-fractie)Wiens taak is het om een oordeel te vormen over de feitelijke toegankelijkheid
en waarop wordt dit oordeel gebaseerd?Vraag 110: (D66-fractie)De leden van de D66-fractie vragen of er door de IND op enige wijze aandacht
wordt besteed aan de vraag of de vreemdeling feitelijke toegang heeft tot
de medische behandeling in zijn land van herkomst.Antwoord op vragen 102 en 110:In het beleid is neergelegd dat het feit of de behandelmogelijkheden in
het herkomstland door financiële omstandigheden worden beïnvloed,
onvoldoende grond vormt om verblijf toe te staan. Hetzelfde geldt voor het
feit dat de kwaliteit van de gezondheidszorg in Nederland gunstig afsteekt
bij de kwaliteit van de zorg in het herkomstland.In de jurisprudentie is uitgemaakt dat de enkele omstandigheid dat betrokkene
voor het kunnen ondergaan van de medische behandeling aanzienlijke geografische
afstanden moet afleggen dan wel zijn woonplaats mogelijk binnen het land van
herkomst dient te verplaatsen, geen grond vormt om verblijf toe te staan.
Eventuele gevolgen van het staken van een medische behandeling kunnen niet
leiden tot verblijfsaanvaarding indien de vreemdeling het staken van een medische
behandeling kan voorkomen door zich elders in het land van herkomst te vestigen.Dit betekent dat de IND dergelijke omstandigheden niet hoeft te onderzoeken.Als de IND dergelijke omstandigheden zou moeten onderzoeken, zou zij voor
aanzienlijke uitvoeringsproblemen gesteld worden. Zo zal het bijvoorbeeld
vrijwel onmogelijk zijn te onderzoeken of een vreemdeling daadwerkelijk buiten
staat is om een bepaalde behandeling te betalen; ook de vreemdeling zal de
afwezigheid van de daartoe benodigde financiële middelen niet kunnen
aantonen.Vragen 103, 104 en 105 zullen hieronder tezamen worden beantwoord.Vraag 103: (PvdA-fractie)De minister gaat niet in op de aanbeveling dat Nederland zich ervan zou
moeten vergewissen of de noodzakelijk zorg ook daadwerkelijk zal worden verleend.
Kan de minister hier alsnog op reageren, zo vragen deze leden.Vraag 104: (PvdA-fractie)Zij vragen voorts aan wat voor soort waarborgen de minister denkt. Hoe
staat de minister tegenover zogenoemde «sanitaire repatriëring»,
de overdracht van een medisch dossier door een arts aan een arts in het land
van herkomst?Vraag 105: (PvdA-fractie)Zij vragen of dit zou moeten worden geïnstitutionaliseerd.Antwoord op vragen 103, 104 en 105:Waar het hier in principe om gaat is dat de Commissie van oordeel is (zie
aanbeveling 12 van het rapport) dat de Nederlandse overheid in sommige gevallen
dient over te gaan tot het verlenen van adequate medische zorg in het land
van herkomst en wel op individuele basis. Gezien de vele praktische bezwaren
die hieraan kleven, acht het Kabinet zich in feite niet in staat om dit op
een behoorlijke wijze uit te voeren. Ook dient hierbij te worden opgemerkt
dat de Commissie bij de onderhavige aanbeveling niet heeft aangegeven hoe
deze op een adequate wijze kan worden gerealiseerd. Gelet op de complexiteit
en onuitvoerbaarheid van het bieden van adequate medische zorg aan de individuele
vreemdelingen in hun herkomstland, heeft de Nederlandse overheid gekozen om
in het kader van ontwikkellingssamenwerking adequate medische voorzieningen
in ontwikkelingslanden tot stand te brengen. Dit zijn tevens landen waar de
meeste asielzoekers vandaan komen. Het thans ter zake geldende overheidsbeleid,
zoals dit op pagina 18 van de Kabinetsreactie op het rapport van de Commissie
is beschreven, is primair erop gericht om in die landen lange termijn oplossingen
met betrekking tot toegang tot de medische zorg te realiseren; met als resultaat
zelfstandigheid en zelfredzaamheid van die landen.Verder wil ik opmerken dat het BMA bij het opstellen van adviezen omtrent
de vraag of een vreemdeling met de gangbare vervoersmiddelen kan reizen, de
nodige aandacht besteedt aan eventuele medische reiscondities. Daarbij kan
onder meer worden gedacht aan het melding maken van de diagnose van de aandoening
en de daarbij te nemen maatregelen tijdens de reis, alsmede de te gebruiken
medicijnen. Voorts kan als reisvoorwaarde worden gesteld dat de betrokken
vreemdeling in zijn herkomstland de arts moet kunnen (laten) informeren over
zijn ziekte en de behandelwijze, opdat wordt voorkomen dat de betreffende
arts opnieuw een medisch onderzoek moet gaan instellen en er wordt gewaarborgd
dat de behandeling kan worden voortgezet. Verder kan het advies van het BMA
betrekking hebben op vreemdelingen die psychische klachten hebben en van wie
gevreesd wordt dat zij een gevaar voor zichzelf dan wel voor anderen zouden
kunnen vormen. In dat geval wordt door het BMA bijvoorbeeld geadviseerd om
zorg te dragen voor medische begeleiding bij de terugkeer naar het herkomstland.Als van dergelijke reiscondities sprake is, wordt de vreemdeling in beginsel
niet uitgezet indien deze reiscondities niet zijn gerealiseerd. De afdeling
van de IND die betrokken is bij de daadwerkelijke verwijdering van de vreemdeling,
beschikt over expertise ter zake van medische repatriëring. De IND schakelt
zonodig commerciële bureaus en/of diensten in, die daarin gespecialiseerd
zijn.Het is van belang om in dit verband op te merken dat de BMA-artsen, mede
gezien hun onafhankelijke positie, geen (actieve) rol spelen in de daadwerkelijke
uitvoering van de terugkeer van vreemdelingen. Het BMA heeft hierbij slechts
een adviserende rol.Het voorgaande leidt aldus tot de slotsom dat thans voldoende waarborgen
bestaan om de continuatie van de medische behandeling in het land van herkomst
op een passende wijze te laten plaatsvinden.Vraag 107: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen of de minister naar aanleiding van de
uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege voor de gezondheidszorg te 's-Gravenhage
van 20 januari 2004 van plan is de werkwijze van het BMA te wijzigen.Antwoord:De uitspraak van het Regionaal tuchtcollege voor de gezondheidszorg te
's-Gravenhage van 20 januari 2004 heeft betrekking op een advies dat
dateert van november 2000. Sedert november 2000 zijn maatregelen getroffen
waarmee tegemoet is gekomen aan de door de tuchtrechter geuite bedenkingen.
De belangrijkste maatregel is dat de bronnen waarop de BMA-adviezen zijn gebaseerd,
tegenwoordig meer gedetailleerd in de adviezen worden vermeld.Vraag 108: (SP-fractie)De leden van de SP-fractie vragen wat nog de toegevoegde waarde van het
BMA is als een BMA-arts slechts beoordeelt of de behandeling voor een bepaalde
aandoening in een bepaald land mogelijk is door middel van raadpleging van
het landeninformatiesysteem van de IND.Antwoord:Met name als het gaat om medisch complexe behandelingen zullen niet-medici
minder zorgvuldig dan medici kunnen beoordelen of in het land van herkomst
aanwezige behandelmogelijkheden in een specifiek geval als medisch adequaat
kunnen worden aangemerkt. Daarin ligt de toegevoegde waarde van de BMA-arts,
die deze beoordeling op zich neemt.Vragen 111 en 112 zullen hieronder tezamen worden benatwoord.Vraag 111: (PvdA-fractie)De leden van de PvdA-fractie betuigen hun instemming met het voornemen
van de minister om de komende jaren het functioneren van de toegankelijkheid
tot medisch noodzakelijke zorg voor vreemdelingen zonder wettig verblijf te
gaan onderzoeken. Graag willen zij van de minister weten op welke wijze dit
onderzoek gaat plaatsvinden.Vraag 112: (PvdA-fractie)Deze leden verzoeken de minister om de Tweede Kamer hiervan op de hoogte
te houden.Antwoord op vragen 11 en 112:Zowel het Ministerie van VWS als de Inspectie voor de Gezondheidszorg
heeft capaciteit en financiële middelen gereserveerd voor onderzoek naar
de toegankelijkheid van medisch noodzakelijke zorg voor illegalen. De Inspectie
heeft in haar werkplan aangekondigd onderzoek te zullen doen in de vorm van
gesprekken met betrokken organisaties en hulpverleners. Tevens zullen bij
de Inspectie binnengekomen signalen en vragen worden geanalyseerd. Op de rijksbegroting
voor 2004 zijn financiële middelen gereserveerd voor onderzoek naar knelpunten
in de toegankelijkheid van de medisch noodzakelijke zorg. Vanwege de kenmerken
van de groep illegalen richt dit type onderzoek zich op sleutelfiguren en
organisaties die zich voor illegalen inzetten. De Tweede Kamer zal over de
resultaten worden geïnformeerd.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos (GL),
Rouvoet (CU), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD),
Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter, Wolfsen (PvdA), De Vries (CDA), Van
Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Fessem (CDA),
Straub (PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van der Laan (D66), Visser (VVD),
Azough (GL) en Vacature (algemeen).Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GL), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA),
Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA),
Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Hermans (LPF),
Örgü (VVD), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Karimi (GL) en Vergeer
(SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-825.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl