Wet raadplegend referendum Europese Grondwet; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28885, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28885 nr. 8

08-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN2. De Europese Conventie en de Europese Grondwet3. Het referendum in de (toekomstige) lidstaten van de
EU3.1 Referenda over Europese integratie3.2. Referenda over de Europese Grondwet4. Het referendum in Nederland4.1. Het raadplegend referendum5. Een referendum over de Europese Grondwet6. Opzet van het wetsvoorstel6.2. Referendumcommissie6.3. KostenARTIKELENArtikel 3Artikel 8Artikel 9Artikel 15Artikelen 24, 25, 26Artikel 29Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28885Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 885Voorstel van wet van de leden Karimi, Dubbelboer en Van der Ham betreffende
het houden van een raadplegend referendum over het grondwettelijk verdrag
voor de Europese Unie (Wet raadplegend referendum Europese Grondwet)nr. 8VERSLAGVastgesteld 8 oktober 2003De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de indieners de gestelde vragen tijdig zullen
hebben beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.ALGEMEENDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het initiatiefwetsvoorstel
van de leden Karimi, Dubbelboer en Van der Ham. Naar aanleiding van het voorstel
van wet en de daarbijbehorende memorie van toelichting willen deze leden de
volgende vragen stellen.De leden van de CDA-fractie menen dat een referendum geen versterking
van de representatieve democratie inhoudt. Integendeel, het ondermijnt de
verantwoordelijkheden en het mandaat van de leden van de Staten-Generaal.
De indieners van het wetsvoorstel menen daarentegen dat een referendum over
het Europees grondwettelijk verdrag een waardevolle toevoeging is aan het
instrumentarium dat reeds binnen de representatieve democratie bestaat. De
leden van de CDA-fractie zouden een toelichting daarop op prijs stellen. Kunnen
de indieners van het wetsvoorstel toelichten waarom een uitspraak van de bevolking
in een raadplegend referendum het draagvlak van het besluit van de Staten-Generaal
vergroot? Komen ze daarmee niet dicht bij een beslissend referendum, dat in
strijd is met de Nederlandse Grondwet?Bovendien beogen de indieners van het wetsvoorstel de betrokkenheid van
de burgers bij de Europese onderwerpen te vergroten door middel van het referendum.
De leden van de CDA-fractie vragen of er geen andere middelen beschikbaar
waren om dit doel te bereiken. Hebben de indieners van het wetsvoorstel geen
andere instrumenten overwogen, zoals het voeren van een brede maatschappelijke
discussie over Europa?Naast de vragen over het beoogde doel van het wetsvoorstel stellen de
leden van de CDA-fractie ook de vraag, waarom nu juist bij dit grondwettelijk
verdrag een referendum gewenst zou zijn. In welke zin vormt dit verdrag een
uitzondering op andere Europese en internationale verdragen? Er is in dit
verdrag geen sprake van een substantiële bevoegdheidsoverdracht
van de nationale lidstaten aan de Europese Unie. Er is slechts sprake van
andere besluitvormingsregels en een scherpere bevoegdheidsomschrijving. Ook
de bindende werking van het Europese grondrechtenhandvest is volgens het verdrag
beperkt: het gaat uitsluitend om het gedrag van Europese instellingen en alleen
een nationale overheid kan worden aangesproken op haar rol als uitvoerder
van Europese regels. Het neemt niet de plaats in van de Nederlandse Grondwet.
Toch menen de indieners van het wetsvoorstel dat het tot op zekere hoogte
kan worden gezien als een grondwetsherziening. Kunnen de indieners van het
wetsvoorstel dit toelichten?In de titel van het wetsvoorstel wordt voorgesteld om te spreken over
een raadplegend referendum Europese Grondwet. Kunnen de indieners van het
wetsvoorstel nader ingaan op hun woordkeuze? De officiële titel van het
document, die de Conventie heeft vastgesteld, luidt immers: Verdrag tot vaststelling
van een Grondwet voor Europa. In deze naam wordt nadrukkelijk vermeld dat
het in de eerste plaats gaat om een verdrag. In de tweede plaats gaat het
niet om een Europese Grondwet, maar om een Grondwet voor Europa.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel dat beoogt een raadplegend referendum over het grondwettelijk
verdrag voor de Europese Unie mogelijk te maken. Deze leden zijn met de indieners
van mening dat door het vragen van advies aan de burgers door middel van een
raadplegend referendum over de bekrachtiging door Nederland van het grondwettelijk
verdrag, de betrokkenheid van burgers bij de Europese constitutie kan worden
bevorderd. Deze leden hopen dan ook dat het te houden nationaal raadplegend
referendum over de definitieve verdragstekst vooraf zal worden gegaan door
een breed publiek debat over de Europese integratie in het algemeen en het
grondwettelijke verdrag in het bijzonder. De leden van de PvdA-fractie hebben
nog wel twee vragen.De leden van de VVD-fractie hebben met zeer veel belangstelling kennisgenomen
van het voorstel van wet van de leden Karimi, Dubbelboer en Van der Ham betreffende
het houden van een raadplegend referendum over het grondwettelijk verdrag
voor de Europese Unie. Het betreft een referendum vóórdat de
Staten-Generaal beslissen over de goedkeuring van de Europese Grondwet. In
de ogen van de leden van de VVD-fractie gaat het om een unieke zaak, een eenmalig
referendum over een van tevoren aangegeven onderwerp. In de Europese Grondwet
zijn niet alleen de institutionele verhoudingen binnen de Europese Unie aan
de orde, er worden tevens grondrechten in opgenomen. De totstandkoming van
de Europese Grondwet, de leden van de VVD-fractie sluiten zich aan bij de
Raad van State, is tot op zekere hoogte te vergelijken met een Nederlandse
grondwetswijziging en dan ook nog eens een zware grondwetswijziging, die voor
Nederland ingrijpend en veelomvattend is. Over een grondwetswijziging kunnen
burgers zich bij verkiezingen uitspreken. Zonder referendum zou dat niet mogelijk
zijn in het geval van de Europese Grondwet. De leden van de VVD-fractie menen
dat de Nederlandse bevolking zich daarover moet kunnen uitspreken. Dat is
voor deze leden de voornaamste reden om in te stemmen met het raadplegend
referendum. Dat de betrokkenheid van de burgers bij de Europese Unie met het
referendum wordt vergroot, is een mooie bijkomstigheid, maar voor hen geen
doorslaggevende reden.De leden van de VVD-fractie stemmen dus in met het raadplegend referendum
over de Europese Grondwet. Het betreft een unieke en eenmalige zaak. Maar
zij merken daarbij op, dat dit standpunt niets zegt over eventuele andere,
in de toekomst te houden referenda, van welke aard dan ook. Zij binden zich
niet voor de toekomst. Als zich opnieuw een dergelijke vraag voordoet,
maken zij opnieuw een afweging. Zij willen zich niet voor de toekomst vastleggen.Met betrekking tot een eventueel stemadvies van de VVD-fractie aan de
kiezers merken de leden van deze fractie op, dat zij voornemens zijn zo'n
advies uit te brengen, als de tekst van het verdrag bekend is. Voorts merken
zij op, dat zij het eindoordeel over het verdrag mede laten afhangen van de
opkomst bij het referendum en de uitslag daarvan. Het zou immers in strijd
met het karakter van het raadplegend referendum zijn als zij daar nu een definitieve
uitspraak over zouden doen. Het referendum is en blijft een zeer zwaarwegend
advies.Alvorens een definitief standpunt over het initiatiefwetsvoorstel in te
nemen, willen zij nog enkele opmerkingen maken en de indieners enkele vragen
voorleggen.De leden van de D66-fractie hebben met buitengewone belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel van de leden Karimi, Dubbelboer en Van der Ham betreffende
het houden van een raadplegend referendum over het grondwettelijk verdrag
voor de Europese Unie (Wet raadplegend referendum Europee Grondwet). Zij willen
de indieners graag complimenteren met hun initiatief. Evenwel hebben zij enkele
vragen en opmerkingen bij dit initiatiefwetsvoorstel.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben vanuit een open houding
kennisgenomen van voorliggend initiatiefvoorstel van de collega's Karimi,
Dubbelboer en Van der Ham. Zij danken de initiatiefnemers voor hun werk. Ook
genoemde leden hechten aan een grotere betrokkenheid van burgers bij beslissingen
over de toekomst van Nederland in de Europese Unie. Daarnaast hechten zij
echter ook zeer aan het vertegenwoordigende democratische stelsel zoals we
dat in Nederland kennen, waarbinnen de beslissingsbevoegdheid uiteindelijk
bij de volksvertegenwoordiging ligt. Beide aspecten bepalen de houding van
de deze leden met betrekking tot voorliggend voorstel, waarover zij nog wel
een aantal vragen hebben.De leden van de fractie van de ChristenUnie houden moeite met de term
«Europese Grondwet». Naar hun mening behoren de voorstellen van
de Conventie niet uit te monden in een Europese Grondwet, onder meer omdat
niet kan worden gesproken van een Europese staat en een Europees volk. Het
gaat naar hun mening om een Verdrag tot herziening van de bestaande Europese
verdragen waar diverse (meer of minder) ingrijpende wijzigingen in worden
aangebracht. In het vervolg van deze inbreng zullen zij dan ook deze aanduiding
gebruiken.De leden van de SGP-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. De argumenten van de indieners voor het houden
van een volksraadpleging over het verdrag tot vaststelling van een Grondwet
voor Europa hebben hen in het geheel niet kunnen overtuigen van de wenselijkheid
en noodzaak daarvan.De leden van de SGP-fractie merken op dat zij belangrijke bedenkingen
hebben bij het instrument referendum als zodanig. Zij achten het hanteren
van dit instrument in strijd met het karakter en het functioneren van de representatieve
democratie, zoals we die in ons land kennen. Het wezenskenmerk van dat stelsel
is dat de bevolking zich door middel van verkiezingen laat vertegenwoordigen
door personen die zij geschikt en bekwaam acht om namens het volk de wetgevende
en vooral controlerende taak te vervullen. De leden van de SGP-fractie zijn
van mening dat een directe uitspraak van het volk over een concreet beslispunt
wezensvreemd is aan het stelsel van de representatieve democratie en daar
ook afbreuk aan doet. Zij vragen een reactie van de indieners op deze zienswijze.De leden van de SGP-fractie stellen vast dat de indieners de meeste adviezen
en opmerkingen uit het advies van de Kiesraad hebben overgenomen. Zij vragen
expliciet aan te geven op welke punten dat niet het geval is.2. De Europese Conventie en de Europese GrondwetIn het voorstel geven de indieners van voorliggend voorstel hun zienswijze
weer op de Intergouvernementele Conferenties (IGC's) die in het verleden hebben
plaatsgevonden. Terecht stellen zij, aldus de leden van de fractie van de
ChristenUnie, dat het resultaat van deze IGC's achterblijft bij de uitdagingen
waarvoor de Europese Unie staat. Het proces van compromis- en besluitvorming
tijdens de Europese topontmoetingen is weinig transparant en moeilijk te controleren
door de nationale parlementen. De leden van de fractie van de ChristenUnie
vragen of dat gevaar niet ook nu aanwezig is. Hoewel er in tegenstelling tot
voorgaande IGC's nu een door de Conventie uitgewerkt voorstel op tafel ligt,
wordt steeds meer duidelijk dat aan dit Conventievoorstel het nodige zal worden
veranderd. Zo sprak de voorzitter van de Europese Commissie onlangs nog van
een «onaf» voorstel («de uitgebreide Unie onbestuurbaar
zal worden en vastlopen als de ontwerpgrondwet niet op enkele belangrijke punten wordt verbeterd»). Genoemde leden vragen
hierop een reactie van de indieners, ook met het oog op hun stelling dat de
komende IGC «slechts een gering aantal wijzigingen» zal opleveren.
Zij vragen of, indien dit anders blijkt te zijn, het invloed zal hebben op
hun voorstel.3. Het referendum in de (toekomstige) lidstaten van de
EUTerecht stellen de indieners van voorliggend wetsvoorstel dat in de diverse
Europese lidstaten referenda in verschillende vormen en met een verschillende
status voorkomen. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of juist
dat gegeven het niet lastig maakt om de uitkomsten van de verschillende referenda
met elkaar te vergelijken. Daarbij komt dat de positie van een land waarin
een referendum leidt tot een negatieve uitslag vaak lastig is. Zo stemden
de burgers van Ierland eerst tegen het Verdrag van Nice, maar werden zij vervolgens
in een tweede ronde haast «gedwongen» om toch vooral in stemmen
met dit Verdrag aangezien anders de consequenties ervan niet te overzien zouden
zijn (gevolgen voor de EU-uitbreiding en dergelijke).3.1 Referenda over Europese integratieDe leden van de CDA-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
staat dat er 37 referenda zijn gehouden, waarvan 8 maal een «nee»
werd gescoord en 29 maal een «ja». Na bestudering van de bijlage
komen de leden van de CDA-fractie tot de conclusie dat deze aantallen niet
juist zijn: er is 28 maal een positief antwoord op de gestelde vraag gegeven
en negen maal een negatief antwoord. In de tweede plaats valt het deze leden
op dat de referenda in het overgrote deel de mogelijke aansluiting van een
lidstaat aan de EU betrof. Alleen in de gevallen van Denemarken (1986, 1992,
1993, 1998, 2000), Ierland (1987, 1992, 1998, 2001, 2002) en Frankrijk (1972
en 1992) was er sprake van een referendum over een verdragswijziging. In alle
andere gevallen was er sprake van een toetredingsreferendum. (Het referendum
in Italië past onder geen van beide categorieën.)De leden van de CDA-fractie vragen, of de conclusie kan worden beargumenteerd
dat de opkomst bij referenda in de regel hoger is dan bij verkiezingen voor
het Europees parlement (EP) in hetzelfde land. De indruk bestaat bij deze
leden dat juist in enkele nieuwe lidstaten de opkomst veel hoger
is dan in de huidige lidstaten, terwijl in die lidstaten nog geen EP-verkiezingen
hebben plaatsgevonden.3.2. Referenda over de Europese GrondwetIn deze paragraaf van de memorie van toelichting maken de indieners melding
van een breed gedragen initiatief in de Europese Conventie voor het houden
van een Europa-breed referendum. De leden van de CDA-fractie vragen of er
een meerderheid in de Conventie voor dit voorstel was. Kunnen de indieners
de redenen aangeven waarom de Conventie het niet heeft overgenomen?De leden van de fractie van de ChristenUnie ontvangen graag enige toelichting
op de stelling van de Conventieleden, die de indieners lijken over te nemen,
dat «een Europese publieke ruimte zou ontstaan als een Europa-brede
volksraadpleging zou plaatsvinden». Naar de mening van de leden van
de fractie van de ChristenUnie heeft voorliggend voorstel weinig te maken
met het wegwerken van het «democratisch tekort» waarvan in de
Europese Unie sprake is, omdat dat tekort zich in het bijzonder manifesteert
in de relatie tussen de nationale parlementen en de Unie. Bovendien is ratificatie
van het gewijzigde Verdrag een nationale aangelegenheid.4. Het referendum in NederlandHoewel de leden van de D66-fractie altijd meer voor een correctief referendum
dan voor een raadplegend referendum zijn geweest, zijn ze toch blij dat er
nu kansrijke plannen voorliggen voor het houden van het eerste nationale (raadplegend)
referendum in Nederland. Ze hopen dat deze voor veel Nederlandse kiesgerechtigden
eerste kennismaking met het referendum nog meer draagvlak voor het instrument
referendum tot gevolg zal hebben. Bovenal hopen deze leden dat door ervaring
met een referendum de koudwatervrees van veel politici voor het referendum
zal verdwijnen.4.1. Het raadplegend referendumDe indieners hebben gekozen voor een raadplegend referendum voorafgaand
aan de besluitvorming door de Staten-Generaal. Hoewel de leden van de VVD-fractie
dus instemmen met dit referendum, vragen zij de indieners deze keuze nog eens
nader te motiveren. Waarom is niet gekozen voor een raadgevend referendum
ingevolge de Tijdelijke Referendumwet. Als zo'n referendum wordt georganiseerd,
moet de Kamer het wetsvoorstel in heroverweging nemen, als de bevolking uitspreekt
tegen het desbetreffende wetsvoorstel te zijn. De bevolking kan zich ook dan
uitspreken en de betrokkenheid van de burgers bij de Europese Unie kan worden
vergroot door een publiek debat over de Europese integratie. Zou er dus niet
evengoed van al bestaande wetgeving gebruik kunnen worden gemaakt? Gaarne
krijgen de leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.De geschiedenis van het referendum in de Nederlandse politiek is lang
en divers. De indieners verwijzen daar terecht naar. Bij hun initiatief sluiten
ze aan bij een aantal onderdelen van de Tijdelijke Referendumwet. Een raadplegend
referendum zou binnen de mogelijkheden van de Grondwet passen, mits het initiatief
daartoe van de wetgever uitgaat en de wet tevens de modaliteiten van het referendum
bepaalt.Bij de genoemde argumenten voor een referendum vinden de leden van de
fractie van de ChristenUnie het eerste argument het meest overtuigend. Net
zoals bij een wijziging van de Grondwet nieuwe verkiezingen nodig
zijn (tweede lezing), zou dit argument kunnen worden gebruikt bij een (ingrijpende)
wijziging van de Europese Verdragen. Daarbij zijn wel voorwaarden nodig zoals
de indieners die ook terecht stellen. Zo moet bijvoorbeeld vooraf duidelijk
zijn welke status moet worden toegekend aan de uitslag en hoe zwaar de opkomst
zal meewegen bij de beoordeling van de uitslag van het referendum. De leden
van de fractie van de ChristenUnie vragen of de indieners denken dat dit op
een bevredigende wijze kan worden uitgelegd aan de burgers. Wordt er geen
onbegrip en frustratie gekweekt als juist op dit punt – achteraf –
onduidelijkheid voor de burgers ontstaat (bijvoorbeeld als de wetgever afwijkt
van de uitslag)?Minder overtuigend vinden de leden van de fractie van de ChristenUnie
het tweede argument voor een referendum. Naar de mening van de indieners zouden
burgers met het voorgestelde referendum een stem krijgen en een serieus onderdeel
zijn van het functioneren van de democratie. Naar de mening van genoemde leden
hebben burgers deze stem momenteel al, namelijk bij de democratische verkiezingen.
Juist daarbij kunnen zij hun stem gebruiken bij hun beoordeling van onder
andere de visie op Europa en de Europese integratie.Over het derde argument kan op dit moment weinig gezegd worden. De leden
van de fractie van de ChristenUnie zouden verheugd zijn als een referendum
inderdaad een impuls zou vormen voor het publieke debat over de Europese integratie.
Maar zij vragen wat er gebeurt (en wat de consequenties zouden zijn) als blijkt
dat het hiertoe niet zal leiden en zal blijken dat ook met een referendum
het publieke debat niet (of onvoldoende) van de grond komt.Het gegeven dat de uitslag van een referendum niet bindend is, vormt voor
de leden van de fractie van de ChristenUnie wel een voorwaarde naast de verzekering
dat de verantwoordelijkheid van vertegenwoordigende organen er niet door terzijde
wordt geschoven. Zij stemmen dan ook in met de stelling van de indieners dat
de uitslag niet meer kan zijn dan een zwaarwegend advies.De leden van de SGP-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
indieners hebben gekozen voor de vorm van een raadplegend referendum, omdat
wijziging van de Grondwet niet binnen korte tijd is te realiseren. Mogen zij
daaruit concluderen dat de indieners over het verdrag tot vaststelling van
een Grondwet voor Europa het liefst een beslissend referendum hadden willen
laten houden?5. Een referendum over de Europese GrondwetIn hoofdstuk 5 van de memorie van toelichting stellen de indieners van
het wetsvoorstel dat het gelijktijdig laten plaatsvinden van het referendum
en de EP-verkiezingen een bijdrage levert aan het aanzuiveren van het democratisch
tekort van de EU. Kunnen de indieners beantwoorden welk democratisch tekort
op deze manier wordt gedicht, vragen de leden van de CDA-fractie. Waarom zijn
de indieners van mening dat een referendum de meest reële manier is om
het maatschappelijke draagvlak te verkrijgen? In hoofdstuk 6 wordt gesteld
dat de gelijktijdigheid het publieke debat ten goede zal komen. Is gelijktijdigheid
wel het meest adequate middel, vanuit een van de doelstellingen die de indieners
van het wetsvoorstel beogen te bereiken via het referendum, namelijk het vergroten
van het publieke debat?Ofschoon de indieners van het wetsvoorstel bepleiten om dit referendum
te laten samenvallen met de verkiezingen voor het EP is de kiezerspopulatie
verschillend. De Kiesraad merkt op dat dit lastig is, maar niet onoverkomelijk.
Hebben de indieners van het wetsvoorstel in hun overwegingen betrokken, dat
het voor de kiezers die wel aan de EP-verkiezingen mogen deelnemen, maar niet
aan het referendum, moeilijk te begrijpen is dat zij niet aan het referendum
mogen deelnemen, terwijl door dat referendum de bevolking zal
worden geraadpleegd over onder andere de rechten en bevoegdheden van het EP?De Kiesraad meent dat een termijn van 50 dagen volstaat voor de feitelijke
organisatie van de stemming. Is 50 dagen volgens de indieners ook genoeg voor
een breed publiek debat en een discussie over de definitieve tekst, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de passage «In de eerste
plaats kan een referendumuitspraak het maatschappelijk draagvlak vergroten
voor het besluit van het parlement over het al dan niet goedkeuren van de
Europese Grondwet» precies moet worden gelezen. Deze leden vragen op
welke manier in geval van een positieve referendumuitspraak het onthouden
van goedkeuring door de Staten-Generaal aan de Europese Grondwet of het goedkeuren
van het grondwettelijk verdrag in geval van een negatieve uitspraak, het maatschappelijk
draagvlak voor het besluit van de Staten-Generaal vergroot. Deze leden menen
dat een referendumuitspraak het maatschappelijk draagvlak voor het besluit
van de Staten-Generaal pas verhoogt als sprake is van een aanzienlijke opkomst
en van een gelijkluidende uitspraak van de Staten-Generaal en de meerderheid
van de opgekomen kiesgerechtigden.De leden van de D66-fractie achten de Europese Grondwet bij uitstek een
geschikt onderwerp voor een referendum. Immers, het betreft enkele fundamentele
wijzigingen die gelijk staan aan een wijziging van de Grondwet. Bij een dergelijk
belangrijk onderwerp moeten de inwoners op enigerlei wijze worden betrokken.
Een raadplegend referendum is daarvoor een goed middel. Kunnen de indieners
beargumenteren waarom zij niet hebben afgewacht of misschien zelfs gestimuleerd
of volgens de Tijdelijke referendumwet een correctief raadgevend correctief
van onderop zou worden aangevraagd?De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar een uitwerking
en tijdschema van de zaken die «nader moeten worden uitgewerkt naar
aanleiding van voorliggend wetsvoorstel. Het tijdschema is vooral interessant,
omdat inmiddels duidelijk is dat aan de Conventievoorstellen nog het nodige
zal worden gesleuteld. Ook vragen deze leden op welk moment de uitslag van
het referendum bekend mag worden gemaakt. Bij de Tweede Kamer is het wetsvoorstel
(28 991) in behandeling waarin wordt geregeld dat de officiële uitslag
van de Europese verkiezingen pas op zondagavond mag worden bekend gemaakt
(in verband met de verschillende data waarop deze verkiezingen worden gehouden).
Zij vragen of dat ook van toepassing is op de uitslag van het referendum,
omdat deze uitslag anders wellicht de uitslag en opkomst in andere EU-lidstaten
kan beïnvloeden.De indieners stellen voor dat de raadpleging vooraf gaat aan de besluitvorming
door de Staten-Generaal. Dat lijkt de leden van de fractie van de ChristenUnie
een logische keuze. Wel vragen zij of deze oordeelsvorming in het parlement
inderdaad na het referendum zal plaatsvinden. Zij vragen dan ook in hoeverre
het oordeel van de Staten-Generaal over de uitkomsten van de IGC niet al te
beschouwen is als een oordeel over de voorgestelde «Europese Grondwet»
en ontvangen daarop graag een reactie van de indieners.De leden van de SGP-fractie hebben er oog voor dat er aan het voorgestelde
referendum een bijzondere motivering ten grondslag ligt. Zij stellen vast
dat het daarbij voornamelijk gaat om het ingrijpende karakter van de verdragsherziening
en het belang van de betrokkenheid van de bevolking daarbij, alsmede het creëren
van draagvlak voor het door het parlement te nemen besluit. De leden van de
SGP-fractie erkennen voluit dat er sprake is van een ingrijpende verdragsherziening.Het houden van een referendum is wegens de aard van dat instrument naar
de mening van de leden van de SGP-fractie geen verkieslijke route. Een raadgevend
referendum is naar hun mening bovendien een wassen neus: bij een negatieve
uitkomst zal het vrijwel zeker niet worden overgenomen en als het serieus
wordt genomen, functioneert het als een bindend referendum, wat Grondwettelijk
niet is toegestaan. De genoemde leden vragen of de indieners serieus hebben
gekeken naar mogelijke alternatieven om de betrokkenheid van de burgers bij
het debat over de positie van Nederland in Europa gestalte te geven en zo
ja, om welke redenen is gekozen voor het houden van een raadplegend referendum.
Ten overvloede zij vermeld dat de leden van de SGP-fractie van mening zijn
dat de betrokkenheid van de burgers gestalte dient te krijgen binnen de kaders
van het stelsel van de representatieve democratie.Als in het licht van het ingrijpende karakter van de beoogde verdragsherziening
een vergelijking wordt gemaakt met herziening van de Grondwet, dan wijzen
de leden van de SGP-fractie er op dat in artikel 91, derde lid van de Grondwet
wordt bepaald dat, als een verdrag bepalingen bevat die afwijken van de Grondwet
of tot het afwijken daarvan noodzaken, het parlement alleen goedkeuring kan
verlenen met tenminste twee derde van het aantal uitgebrachte stemmen. Zij
zijn niet zonder meer van mening dat de beoogde verdragswijziging dwingt tot
toepassing van dit artikellid, maar achten toepassen daarvan overeenkomstig
het door de indieners aangeduide ingrijpende karakter van de verdragswijziging
wel in de rede liggen. De leden van de SGP-fractie vragen of de indieners
het met hen eens zijn dat toepassing van artikel 91, derde lid Grondwet recht
doet aan het ingrijpende karakter van de beoogde verdragswijziging en daarom
ook in het verlengde van hun eigen argumentatie aanbeveling verdient.De aan het woord zijn de leden hebben er behoefte aan om te stellen dat
de verdragstekst, die zoals voorgenomen aan de bevolking zal worden voorgelegd,
zich naar hun mening niet leent voor een eenvoudig ja of nee en dat de materie
dermate complex is dat niet verwacht mag worden dat de doorsnee burger zich
daar een zodanig inzicht in kan verwerven dat nodig is om een gefundeerd oordeel
te kunnen geven en dienstovereenkomstig te stemmen. Ook om deze reden achten
de leden van de SGP-fractie een referendum over het verdrag tot vaststelling
van een Grondwet voor Europa niet het aangewezen middel om de betrokkenheid
van burgers bij het debat over de positie van Nederland in Europa vorm te
geven. Zij vragen een reactie van de indieners hierop.De aan het woord zijnde leden stellen vast dat de uitkomst van het voorgestelde
referendum moet worden gezien als een advies van de bevolking aan de volksvertegenwoordiging.
Zij lezen in de memorie van toelichting ook over een zwaarwegend advies. Tevens
constateren de leden van de SGP-fractie dat de indieners de verschillende
fracties in het parlement oproepen om aan te geven op welke wijze zij met
de uitkomst van het referendum zullen omgaan. Hieruit concluderen zij dat
de precieze functie van het referendum kennelijk nog niet duidelijk en dus
blijkbaar rekbaar is. Zij vragen welke ruimte de indieners zien in de functie
van het referendum en binnen welke kaders de fracties dus kunnen omgaan met
de uitkomst van het referendum. Zijn de indieners het met de leden van de
SGP-fractie eens dat fracties zich in ieder geval niet kunnen binden aan de
uitkomst van de voorgenomen volksraadpleging, omdat de aard van het referendum
dan feitelijk beslissend wordt?De leden van de SGP-fractie constateren dat er de indieners veel aan is
gelegen om het voorgenomen referendum te houden op 10 juni 2003 en dus tegelijkertijd
met de verkiezingen voor de leden van het Europees Parlement. Zij vragen de
indieners hiervoor een inhoudelijke argumentatie te geven en wijzen erop dat
het eigen karakter van de verkiezingen voor het Europees Parlement en van
het referendum over het verdrag tot vaststelling van een Grondwet
voor Europa veel beter tot uitdrukking kan komen als wordt gekozen voor afzonderlijke
stemmingen. De leden van de SGP-fractie vragen of de indieners het wel gewenst,
of in ieder geval acceptabel vinden dat de aandacht van de reguliere verkiezingen
ten koste kan gaan van de aandacht voor de voorgenomen volksraadpleging of
andersom.6. Opzet van het wetsvoorstelIn de Tijdelijke referendumwet (Trw) is een drempel voor de opkomst van
de kiezers ingesteld, aldus de leden van de CDA-fractie. De indieners hebben
er in dit wetsvoorstel voor gekozen om geen drempel te hanteren zonder een
motivatie te geven. Waarom niet? Eerder hebben de indieners betoogd dat het
referendum het besluit van de Staten-Generaal voor een gewenst maatschappelijk
draagvlak zal verschaffen. Is daarvoor geen drempel in de opkomst noodzakelijk?Gesteld al dat de opvatting van de indieners van het wetsvoorstel juist
is, maken de indieners van het wetsvoorstel geen gebruik van de bepalingen
van de Trw, die het namelijk mogelijk maakt om de bevolking het initiatief
voor een referendum te laten nemen. Kunnen de indieners van het wetsvoorstel
motiveren waarom zij geen referendum conform de Trw hebben georganiseerd,
terwijl het draagvlak voor een referendum over dit onderwerp, volgens de indieners
van het wetsvoorstel erg groot is, vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de SGP-fractie wijzen erop dat conform de Tijdelijke referendumwet
het initiatief tot een referendum van onderop dient te komen. Zij vragen waarom
de indieners zich niet aan die bepaling hebben geconformeerd, maar besloten
hebben om zelf het initiatief te nemen door middel van het in het leven roepen
van een wettelijke regeling. Zij vragen daarbij specifiek in te gaan op de
proportionaliteit van de gekozen route.De leden van de SGP-fractie constateren dat de indieners het merkwaardig
zouden vinden om een wetsvoorstel over een referendum aan een referendum te
onderwerpen. Zij vinden het in tegenstelling tot de indieners juist inconsequent
om het voorliggende wetsvoorstel van referendabiliteit uit te sluiten. Graag
vernemen zij van de indieners hierover een nadere inhoudelijke motivering.
Waarom zou, denkend vanuit het standpunt van de voorstanders van het instrument
referendum, de bevolking zich niet mogen uitspreken over de wenselijkheid
van een volksraadpleging over het verdrag tot vaststelling van een Grondwet
voor Europa en waarom zou hun dus de mogelijkheid onthouden moeten worden
om uit te spreken dat zij daaraan geen behoefte hebben?De aan het woord zijnde leden vragen de indieners inhoudelijk te motiveren
waarom in afwijking van de bepalingen in de Tijdelijke referendumwet bij in
het voorliggende wetsvoorstel ten aanzien van de geldigheid van de uitkomst
geen drempel (van dertig procent van de kiesgerechtigden) is opgenomen. In
de toelichting op het voorgestelde artikel 15 lezen zij dat het opnemen van
een drempel alleen zin heeft als aan het behalen daarvan bepaalde consequenties
zijn verbonden, zoals de verplichting om de aan een referendum onderworpen
wet te heroverwegen. Willen de indieners hiermee zeggen dat het al of niet
geldig verklaren van een raadgevende uitspraak van de bevolking geen wezenlijke
betekenis heeft, zo vragen de leden van de SGP-fractie. Naar hun mening maakt
het in ieder geval wel degelijk uit of de uitkomst van het referendum in formele
zin geldig is of niet. Daarom achten zij het al of niet invoegen van een drempel
ten aanzien van de geldigheid van de uitkomst van de voorgenomen
volksraadpleging bepaald wel een relevante kwestie. Zij vragen een reactie
van de indieners op dat standpunt.6.2. ReferendumcommissieDe leden van de CDA-fractie merken op dat in afwijking van de Trw de indieners
de instelling van een referendumcommissie bepleiten, die zich moet bezighouden
met drie taken:– de vraagstelling;– een feitelijke samenvatting;– het opstellen van een subsidieregeling en het beslissen over de
subsidietoekenning.De Raad van State plaatst vooral bij de laatste taak enkele kritische
kanttekeningen, omdat de indieners van het wetsvoorstel ervan uitgaan dat
de referendumcommissie een ZBO-status krijgt. De Raad bepleit een subsidieregeling
op basis van een algemene maatregel van bestuur, hetgeen de normale gang van
zaken in Nederland is. De indieners wijzen deze suggestie van de hand, omdat
zij vermoeden dat de overheid niet onafhankelijk kan opereren. Kunnen de indieners
van het wetsvoorstel dan verklaren waarom ze er wel van uitgaan dat de regering
een neutrale, opkomstbevorderende campagne kan voeren?Kunnen de indieners van het wetsvoorstel motiveren waarom de regering
een neutrale campagne zou moeten voeren?De referendumcommissie is afkomstig uit de praktijk van de plaatselijke
referenda. Daar worden referenda georganiseerd als een verzet tegen de besluiten
van de gemeentelijke overheid. In hoeverre kan de instelling van deze referendumcommissie
beschouwd worden als een actie, waaruit blijkt dat het gaat om een actie tegen
het nieuwe Europees grondwettelijke verdrag? Indien dat niet het geval is,
waarom is de referendumcommissie dan nog noodzakelijk?De indieners stellen voor een bepaling op te nemen over een onafhankelijke
referendumcommissie, aldus de leden van de VVD-fractie. Deze referendumcommissie
moet bepalen over welke verdragstekst het referendum zal worden gehouden;
stelt een feitelijke samenvatting van het verdrag vast; stelt een subsidieregeling
vast en beslist over het toekennen van subsidies. De commissie moet de onafhankelijkheid
van het referendumproces waarborgen, zo stellen de indieners. Ingevolge de
Tijdelijke referendumwet stelt de minister die het aangaat in overeenstemming
met de minister-president een feitelijke samenvatting van het wetsvoorstel
vast. Zie artikel 114 van die wet. Waarom zou de regering niet in staat zijn
om onafhankelijk te zijn in geval van de Europese Grondwet? Het maken en vaststellen
van een samenvatting kan heel goed aan de regering worden overgelaten. Ook
bij een «gewoon» wetsvoorstel zou er sprake kunnen zijn van partijdigheid,
de regering heeft er dan immers ook belang bij dat een wetsvoorstel niet door
de kiezers wordt verworpen. Maar ook dan wordt het aan de regering overgelaten.
De leden van de VVD-fractie vermogen niet in te zien, waarom de regering die
onafhankelijkheid niet bij de Europese Grondwet zou kunnen opbrengen. En als
er dan al sprake zou zijn van een onjuiste dan wel ongenuanceerde weergave
van het verdrag, dan wordt dat door mondige burgers wel «doorgeprikt».
Maar de leden van de VVD-fractie gaan daar niet van uit. Gaarne krijgen de
leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.In het algemeen sluit de procedure rondom het raadplegend referendum grosso
modo aan bij de Tijdelijke referendumwet. Waarom dan ook niet op dit punt?
Hebben de indieners overwogen de samenvatting van het verdrag door de Tweede
Kamer te laten vaststellen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.De Raad van State geeft in overweging te bepalen dat de subsidieregeling
wordt vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur en niet door de referendumcommissie. De Raad van State merkt op dat de subsidieregeling
een algemeen verbindend voorschrift is. Het is onwenselijk dat deze door een
zelfstandig bestuursorgaan wordt vastgesteld. De leden van de VVD-fractie
sluiten zich aan bij de Raad van State. Zij vragen de indieners dit onderdeel
van het wetsvoorstel te heroverwegen.Ook als het gaat om het toekennen van subsidies zijn deze leden van mening
dat dit een taak van de regering is. De regering moet de criteria formuleren
op basis waarvan de subsidieaanvraag moet worden beoordeeld. Gaarne krijgen
de leden van de VVD-fractie daarop een reactie.De leden van de D66-fractie zien met de indieners nut en noodzaak van
een onafhankelijke referendumcommissie in. De Raad van State ziet geen belemmeringen
voor het instellen van een onafhankelijke commissie, maar vraagt zich af of
deze commissie wel de subsidieregeling zou moeten vaststellen. De indieners
beargumenteren waarom zij blijven vasthouden aan het vaststellen van de subsidieregeling
door de onafhankelijke referendumcommissie. Hierbij gaan de indieners niet
in op het principiële bezwaar dat de Raad van State naar voren brengt
dat het in het algemeen onwenselijk is dat publiek geld wordt besteed zonder
dat daarop publieke controle plaats kan vinden. De leden van de D66-fractie
verzoeken de indieners alsnog op dit punt in te gaan.Mocht er in Nederland een referendum worden georganiseerd dan hechten
de leden van de fractie van de ChristenUnie zeer veel waarde (net zoals de
indieners) aan de onafhankelijkheid van het referendumproces. Er leven bij
hen nog wel enkele vragen hoe dit te garanderen is. Op het voorstel van de
indieners om subsidies te verlenen voor de te voeren campagne, reageert de
Kiesraad dat hierover veel vragen zijn te stellen, zoals wat de criteria zijn
om voor subsidie in aanmerking te komen en via welke sleutel wordt de subsidie
verdeeld. Ook vragen zij wat de rol van politieke partijen hierbij is. Naar
de mening van genoemde leden moet op deze vragen een duidelijk antwoord komen.
Verder vragen zij of de indieners zich bewust zijn van het gevaar dat het
referendum zal leiden tot de keuze voor of tegen Europa. Het gevaar van een
referendum is immers dat complexe vragen worden vereenvoudigd tot een eenvoudige
ja-nee vraagstelling. Is «Europa» uit te leggen aan de burgers
en daarop verdergaand: zijn de gevolgen en consequenties die voortvloeien
uit het Verdrag in voldoende mate aan de burgers uit te leggen? Genoemde leden
vragen hoe de indieners de mogelijke versimpeling van het onderwerp willen
voorkomen.De leden van de SGP-fractie vermogen niet in te zien dat de taken van
de beoogde referendumcommissie niet kunnen worden uitgevoerd door de regering.
Zij stellen vast dat de indieners een aparte commissie voorstellen vanuit
het oogpunt van onafhankelijkheid. De genoemde leden stellen echter vast dat
de regering dergelijke taken of veel andere terreinen wel zelf vervult, terwijl
daarbij ook vaak sprake is van een bepaalde mate van betrokkenheid. Zij vragen
de indieners toe te lichten waarom zij van mening zijn dat het vaststellen
van het onderwerp van de voorgenomen volksraadpleging (uiteraard conform de
bepalingen in het onderhavige wetsvoorstel), het vaststellen van een feitelijke
samenvatting van het verdrag en het regelen van de subsidieverstrekking niet
aan de regering kan worden overgelaten. De genoemde leden merken daarbij op
dat het parlement te allen tijde controle dient uit te oefenen op het beleid
en de uitvoering van het beleid door de regering. Overigens stellen zij vast
dat het referendum een middel is dat het parlement en niet de regering ten
dienste staat.De leden van de SGP-fractie vragen waarom de indieners het wenselijk vinden
om ook voor- en tegenstanders van het te beoordelen verdrag subsidie te verstrekken.
Zij doen de suggestie om de subsidiëring te beperken tot
neutrale voorlichting over het voorgenomen referendum en de inhoudelijke profilering
geheel over te laten aan maatschappelijke instanties die behoefte hebben om
zich in het debat over het verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor
Europa te mengen. Daarmee wordt naar hun mening het opstellen van een subsidiereling
bovendien sterk vereenvoudigd.6.3. KostenWaarop berust de schatting die de indieners maken van de kosten van het
houden van een referendum, vragen de leden van de D66-fractie. Onderschrijft
de regering deze schatting? Zijn de kosten voor het gratis verstrekken van
de tekst van de conventie hier ook bij berekend? Is het feit dat de groep
kiesgerechtigden voor het referendum en de groep kiesgerechtigden voor de
verkiezing van het Europees Parlement niet gelijk zijn, nog een kostenverhogend
element?Wanneer kan de regering volgens de indieners uitsluitsel geven over de
vraag of de experimentwet Kiezen op Afstand wordt toegepast bij de EP-verkiezingen?
Valt er al iets te zeggen over de extra kosten die dat met zich mee zou brengen?Met betrekking tot de kosten die samenhangen met een nationaal referendum,
vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie hoe voorliggend initiatief
past in de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor het jaar
2004.Deze leden vragen naar het oordeel van de indieners over het eventueel
combineren van het referendum met het experiment Kiezen op Afstand dat bij
de Europese verkiezingen in juni 2004 zal worden gehouden.De leden van de SGP-fractie zijn ontevreden over de reactie van de indieners
op de opmerking van de Raad van State over de kosten. Zij vernemen graag alsnog
ten laste waarvan de indieners de voorgenomen volksraadpleging willen financieren.
De genoemde leden vragen ook wat de gevolgen van het niet samenvallen van
de verkiezingen van de leden voor het Europees Parlement en de voorgenomen
volksraadpleging naar verwachting zullen betekenen voor de hoogte van de kosten.ARTIKELENArtikel 3In de memorie van toelichting bij artikel 3 wordt het volgende gesteld:
«Of de Experimentenwet KoA, indien deze volgend jaar van toepassing
zou zijn op de verkiezing van het Europees Parlement, eveneens van toepassing
moet worden op het onderhavige referendum, als dat op dezelfde dag gehouden
zou worden, moet nader worden overwogen». Waar hangt dat van af, vragen
de leden van de VVD-fractie. Welke factoren spelen daarbij een rol? Moet voor
het toepasselijk zijn van de Experimentenwet KoA op het raadplegend referendum
het onderhavige wetsvoorstel worden aangepast? Gaarne krijgen de leden van
de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.Artikel 8Artikel 8 maakt op de leden van de VVD-fractie een omslachtige indruk.
Waarom kan het niet simpeler? Waarom wordt er niet van uitgegaan, dat de wet,
na aanvaarding in de Eerste Kamer, zo snel mogelijk in werking treedt? In
de wet kan dan een aantal mogelijkheden met betrekking tot de dag van de stemming
worden aangegeven. De datum van inwerkingtreding is verwarrend.
Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.Artikel 9De feitelijke samenvatting van het verdrag zal ten minste veertien dagen
voor de stemming aan het adres van de kiezers worden bezorgd. Waarom is gekozen
voor «veertien» dagen, vragen de leden van de VVD-fractie. Is
deze termijn niet wat krap? Het gaat tenslotte om een veelomvattend verdrag,
waarin veel zaken worden geregeld. Waarom is niet gekozen voor «vier»
weken, waarbij wordt aangesloten bij de termijn met betrekking tot beschikbaar
zijn van de tekst van het verdrag op de gemeentesecretarie? Gaarne krijgen
de leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.Hoewel het traject van de Conventie volgens de indieners «op een
ongekend open wijze» heeft plaatsgevonden, weten maar weinig burgers
waarover het in de Conventie ging en wat de consequenties zijn van de voostellen
waarover tijdens de IGC wordt gesproken. Deze feitelijke constatering vormt
voor de leden van de fractie van de ChristenUnie wel direct een «pijnpunt»
voor een referendum zoals nu wordt voorgesteld. Zij vragen of het wel mogelijk
is dat de werkelijke voorstellen op een eerlijke en neutrale wijze aan de
burger worden gepresenteerd. De in artikel 9 aangekondigde «feitelijke
samenvatting» zal onherroepelijk tot discussie leiden. Genoemde leden
vragen hierop een reactie en vragen verder wat het politieke en juridische
gezag is van een dergelijk document. Voorts vragen zij of het mogelijk is
dat de regering een «neutrale, opkomstbevorderende campagne» organiseert
aangezien de regering bij de IGC toch een (eind) oordeel over de resultaten
heeft gegeven.Artikel 15In het wetsvoorstel is geen drempel opgenomen voor de geldigheid van het
referendum. Het gaat erom of een meerderheid van de kiesgerechtigden die bij
de stemming een geldige stem hebben uitgebracht zich voor het verdrag heeft
uitgesproken. Er geldt dus niet, zoals bij de Tijdelijke referendumwet, dat
wil er sprake zijn van een geldig referendum het moet gaan om een meerderheid
van diegenen die hebben gestemd en tevens om een meerderheid die ten minste
30% van alle kiesgerechtigden moet omvatten. Waarom is er niet voor gekozen
om drempels voor de geldigheid op te nemen? Vergroten deze drempels niet de
legitimiteit dan wel het gewicht van de uitslag van het referendum? Gaarne
krijgen de leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners. Zij
begrijpen niet goed dat het opnemen van drempels slechts zin heeft, als aan
het behalen daarvan bepaalde consequenties worden verbonden, zoals de verplichting
de aan een referendum onderworpen wet te heroverwegen.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen waarom de indieners
niet hebben gekozen voor de opneming van een drempel voor de geldigheid van
de uitslag van het referendum. Er wordt door de indieners veelvuldig verwezen
naar de Tijdelijke referendumwet. In deze wet is wel een drempel opgenomen,
dus dat zou in voorliggend voorstel ook zo kunnen worden geregeld. Wat heeft
de indieners ervan doen afzien in hun wetsvoorstel eenzelfde regeling op te
nemen?Artikelen 24, 25, 26Hoewel de leden van de VVD-fractie ernstige bedenkingen hebben bij het
instellen van een referendumcommissie, zoals moge blijken uit hun opmerkingen
bij paragraaf 6.2, zijn ze benieuwd naar de maatschappelijke organisaties.
Aan welke organisaties denken de indieners? Gaarne krijgen de leden van de
VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.Over de invulling van de referendumcommissie bestaat bij de leden van
de fractie van de ChristenUnie onduidelijkheid. Zij vragen op welke wijze
de «5 gezaghebbende personen» worden gekozen, die «geen
inhoudelijke binding hebben met het onderwerp van het referendum en komen
uit de kring van de wetenschap, de overheid en maatschappelijke organisaties».
Genoemde leden vragen of de politieke voorkeur van de leden van deze commissie
niet al een «inhoudelijke» binding aan het onderwerp van het referendum
is. Verder begrijpen deze leden de keuze voor het formeren van deze commissie
tot een zelfstandig bestuursorgaan niet, aangezien deze naar hun mening te
veel op afstand staat van de verantwoordelijke bewindspersoon. Naar hun mening
vallen de commissiewerkzaamheden onder de verantwoordelijkheid van de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en zou dat in de verantwoordelijkheidsstructuur
moeten worden meegenomen. Graag ontvangen zij een reactie hierop.Artikel 29In artikel 29 wordt op twee manieren bepaald dat het onderhavige wetsvoorstel
niet aan een referendum op grond van de Tijdelijke Referendumwet kan worden
onderworpen. Het is de leden van de VVD-fractie niet duidelijk waarom daar
twee bepalingen voor nodig zijn. Waarom kan niet worden volstaan met één
bepaling? Gaarne krijgen zij daarop een reactie van de indieners.De voorzitter van de commissie,Noorman-den UylDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling:Leden: Van Fessem (CDA), Kalsbeek (PvdA), van Heemst (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), voorzitter, Vos (GL), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), de Wit
(SP), Van Beek (VVD), ondervoorzitter, van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD),
De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Lazrak (SP), Wolfsen (PvdA), Tonkens
(GL), Smilde (CDA), Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Haverkamp (CDA),
Straub (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Hirsi Ali (VVD), Szabó (VVD), Van
Hijum (CDA), Vacature (D66).Plv. leden: Van Bochove (CDA), De Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens
(PvdA), Halsema (GL), Schippers (VVD), Dubbelboer (PvdA), Kant (SP), Rijpstra
(VVD), Slob (CU), Wilders (VVD), Rambocus (CDA), Varela (LPF), Vergeer-Mudde
(SP), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van Gent (GL), Algra (CDA), Çörüz
(CDA), Nawijn (LPF), Atsma (CDA), Bruls (CDA), Hamer (PvdA), Leerdam, MFA
(PvdA), Griffith (VVD), Balemans (VVD), Eski (CDA), Giskes (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28885-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl