Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, enige andere wetboeken en enige wetten (opheffing algemeen bordeelverbod); Verslag schriftelijk overleg over de brief van minister Korthals (Jus) over drie onderzoeksrapporten over prostitutie in Nederland
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25437, nr. 27

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

25437 nr. 27

11-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen PvdA-fractie12345678Vragen VVD-fractie91011121314151617Vragen CDA-fractie18AlgemeenDe doelstelling beheersing en regulering van exploitatie
van prostitutie1920212223242526272829303132333435363738394041De volgende vragen van de Vaste Commissie voor Justitie
werden nagezonden:123456
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25437Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 437Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, enige andere wetboeken en
enige wetten (opheffing algemeen bordeelverbod)nr. 27VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 11 juli 2001In de vaste commissie voor Justitie1 bestond
er bij onderstaande fracties behoefte een aantal vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de minister van Justitie over zijn brief d.d. 25 september
2000 inzake drie onderzoeksrapporten betreffende prostitutie in Nederland
(25 437, nr. 26).Deze vragen alsmede de daarop door de minister gegeven antwoorden zijn
hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Swindels-RozendaalDe griffier voor dit verslag,Post Vragen PvdA-fractie1De drie rapporten hebben aan het licht gebracht dat
er nog veel informatie over de omvang en vormgeving van prostitutie in Nederland
ontbreekt. De minister is van plan bij de evaluatie nu bestaande «witte
plekken» zo veel mogelijk in te vullen. Is hij bereid daarbij met name
aandacht te besteden aan een eventuele verschuiving van prostitutie naar de
escortbranche en het illegale circuit, en aan het in kaart brengen van prostitutie
door en van minderjarigen?Ja. De regering heeft op dit moment wel signalen, maar geen harde bewijzen
dat er sprake is van een verschuiving van minderjarige en illegale prostituees
van de meer zichtbare vormen van prostitutie (zoals raamprostitutie) naar
meer verborgen en daardoor minder controleerbare vormen van prostitutie (zoals
thuiswerk, tippelzone en escort). Uit diverse onderzoeken blijkt, dat bij
veel betrokkenen verwachtingen en vermoedens bestaan dat dergelijke verschuivingen
(zullen) plaatsvinden. Ook van de kant van de politie komen er inmiddels signalen
dat er verschuivingen plaatsvinden, doch ook daar bestaat geen inzicht in
de mate waarin dit gebeurt. Het is risicovol om beleid te baseren op iets
waarin nog onvoldoende inzicht bestaat. Daarom is het noodzakelijk om verschuivingseffecten
nader te onderzoeken, in aanvulling op de nulmetingen die zich primair hebben
gericht op de zichtbare vormen van exploitatie van prostituees. Gelet op het
feit dat juist de verborgen sectoren van de prostitutie lastig te onderzoeken
zullen zijn, zal het aanvullend onderzoek vooral kwalitatief van aard kunnen
zijn. De verwachting dat dit onderzoek een volledig inzicht in die verborgen
sectoren zal kunnen bieden is, gelet op de complexe materie, niet reëel.
Het aanvullend onderzoek zal wel voldoende concrete informatie moeten opleveren
om eerdergenoemde verwachtingen en vermoedens te kunnen toetsen en eventuele
trends binnen de prostitutie te kunnen signaleren. Op basis van de resultaten
van het onderzoek kan vervolgens waar nodig het beleid worden bijgesteld.
Ook de informatie die wordt verkregen via de verschillende betrokken uitvoeringsorganisaties
o.a. (politie, belastingdienst, Gak) zal waar mogelijk worden betrokken bij
dit onderzoek. In 2001 zullen in het kader van de landelijke evaluatie en
monitoring van het prostitutiebeleid meerdere onderzoeken worden verricht,
waaronder in ieder geval ook een onderzoek naar de ontwikkelingen binnen en
verschuivingen tussen de verschillende soorten prostitutie na de opheffing
van het algemeen bordeelverbod. Het accent zal hierbij vooral liggen op de
aspecten onvrijwillige prostitutie, exploitatie van minderjarigen en exploitatie
van personen zonder geldige verblijfstitel. Met name deze aspecten zijn immers
onvoldoende aan de orde gekomen in de nulmetingen. Verder zal onderzoek worden
gedaan naar het gemeentelijk prostitutiebeleid. Waar nodig zullen in de tweede
helft van 2001 nog onderzoeken plaatsvinden om het inzicht in de prostitutie
en het prostitutiebeleid te vergroten. Daarbij valt te denken aan onderzoek
naar verschillende aspecten die verband houden met de positie van de prostituee
(zie het antwoord op vraag 5) In 2002 zullen de onderzoeken voor het merendeel
worden herhaald. Op deze manier wordt een goede basis verkregen voor de evaluatie
van de wetswijziging, die twee jaar na de inwerkingtreding plaats zal vinden.
Overigens is het de regering niet duidelijk wat vragenstellers bedoelen met
«het illegale circuit». Met de opheffing van het bordeelverbod
en de daarmee samenhangende wet- en regelgeving wordt beoogd een duidelijke
scheiding aan te brengen tussen legale en niet-legale vormen van exploitatie van prostitutie. Legale vormen van exploitatie
moeten beheerst en gereguleerd worden. Niet-legale vormen van exploitatie
moeten actief bestreden worden. De wetswijziging creëert de voorwaarden
voor een adequate aanpak. In dit verband wordt onder legale
vormen van exploitatie van prostitutie verstaan de exploitatie
van vrijwillige prostitutie. Onder niet-legale vormen van
exploitatie vallen de ongewenste (strafbare) vormen van prostitutie
waarbij gebruik wordt gemaakt van minderjarigen, illegalen of waarbij personen
(bedrijfsmatig) worden gedwongen tot het verrichten van seksuele handelingen.
De aanduiding «verschuiving naar het illegale circuit» is onjuist.
Er zijn weliswaar signalen dat verschuivingen optreden tengevolge van de opheffing
van het bordeelverbod en de daarmee samenhangende intensivering van controles
bij exploitanten. Reeds bij de aankondiging van de wetswijziging bleken met
name prostituees afkomstig uit landen van buiten de EU te verdwijnen uit de
meer zichtbare (lees: gecontroleerde) vormen van prostitutie. Onduidelijk
is, of zij uit de prostitutie stapten of zich verplaatsten naar meer verborgen
vormen van prostitutie, dan wel naar het land van herkomst of een ander land
zijn vertrokken. Een bepaalde groep zal zich uit vrees voor de belasting verplaatsen.
Maar een andere categorie zal zich verplaatsen, omdat het om verboden vormen
van exploitatie gaat. Bij intensievere controles in het kader van het vergunningstelsel
of door de politie zou bijvoorbeeld minderjarigheid van prostituees of het
ontbreken van verblijfsvergunning aan het licht kunnen komen. Het is niet
zo dat die laatste categorie prostituees (al dan niet onder druk van de exploitant)
«vlucht in de illegaliteit». De voorheen ook al verboden («illegale»)
activiteiten worden «slechts» verplaatst naar een andere, minder
zichtbare en minder gemakkelijk te controleren vorm van prostitutie in Nederland
of naar het buitenland.Wanneer met het «illegale circuit» wordt bedoeld, de seksinrichtingen
die vergunningplichtig zijn doch die geen vergunning hebben aangevraagd, vertrouwt
de regering er op dat de inzet van bestuur en politie er uiteindelijk toe
zal leiden dat dit circuit gesaneerd zal worden. Daarmee zullen minderjarigen
en personen zonder geldige verblijfsvergunning in dergelijke inrichtingen
niet meer kunnen worden geëxploiteerd. Zoals gezegd vragen de escortbranche
en andere exploitatievormen waarbij geen vaste werkplek bestaat om een specifieke
benadering. Hierop wordt ingegaan bij het antwoord op vraag 16.2Uit het onderzoek «Er gaat iets veranderen in
de prostitutie» blijkt bijvoorbeeld dat een op de vijf prostituees aangeeft
als minderjarige met het werk te zijn begonnen. Hoe verhoudt zich dat tot
het feit dat in 1998 niet meer dan 36 minderjarige slachtoffers van mensenhandel
bij politie en justitie bekend waren?Met de (voorbereiding van) de opheffing van het algemeen bordeelverbod
is bij politie en OM meer aandacht en prioriteit ontstaan voor de opsporing
en vervolging van mensenhandel. Dit verklaart, dat tot die tijd een gering
aantal minderjarige slachtoffers van mensenhandel bij politie en justitie
bekend waren.3Is de minister bereid te reageren op de inhoud van
het Amsterdamse rapport «Escort in Amsterdam» van het bureau Eysink,
Smeets en Etman? Hoe beoordeelt de minister het feit dat sommige gemeenten
de escort-branche stimuleren, door deze vorm van prostitutie als enige in
de APV toe te staan?Voor het onderzoek naar de escort in Amsterdam bestaat veel waardering.
Het is een uitgebreide scan van een lastig te onderzoeken sector in de prostitutie.
Het onderzoek geeft inzicht in de lokale escortbranche en de wijze waarop
dienstverlening en contacten tussen klanten en prostituees plaatsvinden. De
informatie uit het onderzoek zal ook nadrukkelijk worden betrokken bij de
ontwikkeling van specifiek beleid en maatregelen, gericht op de escortsector.
De regering heeft op dit moment onvoldoende inzicht in de wijze
waarop de Nederlandse gemeenten hun lokale of regionale prostitutiebeleid
hebben vormgegeven en hun vergunningenstelsel hebben ingericht. Op dit punt
zal dan ook nader onderzoek plaatsvinden. Wanneer daaruit zou blijken dat
sommige gemeenten de escort als enige vorm van prostitutie in de APV toestaan,
dan zou de regering dat, gelet op de doelstellingen van de wetswijziging,
betreuren. Het niet onder het vergunningstelsel brengen van de escortbranche,
waar Amsterdam vooralsnog voor kiest, heeft risico's. Waar er signalen zijn
dat onvrijwillige prostituees, waaronder slachtoffers van mensenhandel, zich
onder meer naar deze sector verplaatsen, zou iedere mogelijkheid om in deze
sector toezicht te houden moeten worden benut. Ook de Nationaal Rapporteur
Mensenhandel volgt om die reden de ontwikkelingen op dit punt en heeft de
aandacht van de burgemeester van Amsterdam hiervoor gevraagd. Gemeenten zijn
overigens niet verplicht een vergunningsstelsel in te voeren en zijn vrij
in het formuleren van het beleid (vgl. art 151a Gemeentewet). Gelet op de
gekozen systematiek ligt de verantwoordelijkheid voor de invulling van het
lokale prostitutiebeleid dan ook bij de gemeente, waarbij in laatste instantie
de rechter tot een beslissend oordeel over de rechtmatigheid van een op de
gemeentelijke autonomie gegrond beleid kan worden geroepen. Overigens blijkt
een aantal provincies paraplu-bestemmingsplannen geheel of gedeeltelijk te
hebben afgewezen die sommige gemeenten hadden opgesteld om prostitutie buiten
de gemeentegrenzen te houden (zie ook Binnenlands Bestuur d.d. 20 april 2001).4Hoe beoordeelt de minister het feit dat een aantal
gemeenten bewust kiest voor een nul-optie, omdat men morele bezwaren tegen
prostitutie heeft? Hoe zal de minister daar mee omgaan?Het is de regering niet bekend hoeveel gemeenten een nuloptiebeleid voeren.
Dit wordt nog nader onderzocht. Als gemeenten inderdaad een nuloptie nastreven
is het onbekend met welke motieven zij dat hebben gedaan. Een nuloptie kan
overigens betekenen dat de gemeente wel een vergunningsstelsel heeft ingevoerd
maar een beleid voert dat gericht is op ontmoediging van vestiging ofwel een
vergunningstelsel heeft ingevoerd maar in regionaal verband een maximumbeleid
heeft afgesproken dat in de praktijk neer komt op een nulsituatie voor de
desbetreffende gemeente. Ook is het mogelijk dat een gemeente een vergunningstelsel
heeft ingevoerd maar via bestemmingsplannen een beleid voert dat gericht is
op ontmoediging van vestiging, dan wel dat in de APV nog steeds een verbod
is opgenomen. Voor het overige wordt verwezen naar het antwoord op vraag 3.5Uit de twee «Profeit»-studies komt naar
voren dat verbetering van de positie van prostituees nog onvoldoende van de
grond komt. Zo «voelt op dit moment geen enkele instantie zich de hoofdverantwoordelijke
voor het terrein van arbeidsomstandigheden, -voorwaarden en -verhoudingen».
Ook wordt in veel gemeenten «verbetering van de positie van de prostituee»
uitsluitend gedefinieerd als «voorkoming van Soa-overdracht».
Hoe beoordeelt de minister deze conclusies?Een van de doelstellingen van de opheffing van het algemeen bordeelverbod
is de bescherming van de positie van de prostituee.
De maatregelen in dit kader moeten ertoe bijdragen dat vrouwen in vrijheid
kunne bepalen hoe zijn hun leven in willen richten, dat zij meer zeggenschap
krijgen over hun situatie en dat nog bestaande belemmeringen worden weggenomen.
Dit algemene doel kent verschillende facetten. Een aantal van die facetten
is arbeidsgerelateerd, zoals arbeidsomstandigheden, arbeidsvoorwaarden
en de mogelijkheid om gebruik te maken van de voorzieningen die ook andere
beroepsgroepen ter beschikking staan. Andere facetten zijn meer maatschappijgerelateerd.
Het gaat daarbij om de maatschappelijke acceptatie (normalisatie) van het
beroep van prostituee als zodanig. Dit betreft bijvoorbeeld een goede toegang
tot«normale» voorzieningen zoals gezondheidszorg, uitkeringen,
verzekeringen en banken. Op de verschillende facetten van de positie van de
prostituee wordt hieronder nader ingegaan. Overigens kan er, gezien de brede
definiëring en complexiteit van de positie van de prostituee, niet één
instantie worden aangewezen als verantwoordelijke hiervoor. Maar de afzonderlijke
facetten vallen voor een belangrijk deel wel binnen de beleidsverantwoordelijkheid
van onderdelen van de overheid. Er bestaat een duidelijke afbakening in verantwoordelijkheden,
maar er zijn daarnaast afspraken gemaakt over samenwerking tussen diverse
instanties. De afspraken over flankerend beleid die voorafgaand aan de opheffing
van het bordeelverbod door het ministerie van SZW, de VNG, Justitie en BZK
werden gemaakt, zijn neergelegd in het «Handboek Lokaal Prostitutiebeleid»
(deel I, pag. 34–42). Na de opheffing van het bordeelverbod is het zogeheten«Monitoringsoverleg
Prostitutie» ingesteld, met het oog op de monitoring en evaluatie van
het desbetreffende beleid. Naast verantwoordelijke departementen en handhavende
diensten nemen ook enkele ngo's deel aan dit overleg. Op deze wijze kan op
een integrale en actieve wijze worden gewerkt aan de doelstelling om de prostituees
zich te laten ontwikkelen tot een normale en legale beroepsgroep.Waar het gaat om arbeidsgerelateerde aspecten van de positie van de prostituee,
kan in eerste instantie worden gedacht aan de arbeidsomstandigheden binnen
seksinrichtingen. Met de opheffing van het algemeen bordeelverbod wordt niet
langer gedoogd dat deze inrichtingen niet voldoen aan de vereisten in de Arbeidsomstandighedenwet
(Stb. 1990, 94) en de Arbeidstijdenwet (Stb. 598, 95), wanneer er sprake is
van een arbeidsverhouding als bedoeld in die wetten. De verantwoordelijkheid
voor de controle op de naleving van de Arbo-Wet en de ATW ligt bij de Arbeidsinspectie
(AI). Mede in verband met de beperkte capaciteit is bepaald dat de AI na de
opheffing van het bordeelverbod niet op eigen initiatief direct handhavende
taken uitoefent. Dit neemt niet weg dat bij klachten of ongevallen de AI altijd
zelfstandig onderzoek zal verrichten. Met het oog op de verbetering van de
arbeidsomstandigheden in de prostitutiesector zijn binnen elke regio van de
AI twee inspecteurs als contactpersoon belast met het leggen van contacten
met (vooral) gemeenten waarin zich concentraties van prostitutie bevinden.
De AI heeft hiervoor tevens een speciale brochure ontwikkeld met Arbo-items,
welke brochure voorafgaand aan de opheffing van het bordeelverbod is verstuurd
naar alle gemeenten. Bovendien is deze brochure verzonden naar GGD-en, werkgevers-,
en werknemersorganisaties, de stichting Soa-bestrijding, Mr. De Graafstichting,
het Prostitutie Informatie Centrum, etc.). Via het vergunningenbeleid zijn
immers diverse (gemeentelijke) regelingen van toepassing, onder meer op het
gebied van bouw- en woningtoezicht en de brandweer, waarin op een aantal punten
ook de belangrijkste arborisico's zijn begrepen. Conform het kabinetsprogramma
«SER-adviesaanvragen 2001» werkt het departement van SZW momenteel
aan een adviesaanvraag waarbij toepasselijkheid van Arboregels voor zelfstandigen
(w.o. zelfstandige prostituees) aan de orde komt (motie-Barth, 25 437,
nr. 21). De verwachting is dat het kabinet deze adviesaanvraag komend najaar
uitbrengt.Arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen zijn in beginsel een verantwoordelijkheid
van de private partijen zelf. De wetgever acht het geen taak voor de gemeentelijke
of rijksoverheid om de rechtsverhouding tussen exploitant en prostituee te
reguleren. Over de aard van hun onderlinge werkverhouding dienen zij zelf
te beslissen. Zie ook pagina 15, deel 1 van het Handboek Lokaal Prostitutiebeleid.
Daarbij wordt onderkend dat de beroepsgroep op dit punt geen verleden
heeft dat bijdraagt aan het totstandkomen van evenwichtige arbeidsvoorwaarden
door middel van onderhandelingen op basis van gelijkwaardigheid. De regering
acht het om die reden dan ook verheugend, dat de belangenvereniging voor prostituees
Stichting «De Rode Draad» zich inmiddels heeft gewend tot de vakorganisatie
FNV-Bondgenoten, om gezamenlijk te bezien waar de totstandkoming van evenwichtige
arbeidsvoorwaarden voor prostituees kan worden gestimuleerd. De Rode Draad
heeft te kennen gegeven zich te willen ontwikkelen tot vakbond voor prostituees.
Verwacht mag worden dat dit zal bijdragen tot betere arbeidsvoorwaarden en
arbeidsverhoudingen binnen de prostitutie en daarmee tot bescherming van de
positie van de prostituee.Ook voor de maatschappelijke acceptatie van de beroepsgroep is het van
belang dat de arbeidsverhoudingen in het gereguleerde gedeelte van de branche
zich normaliseren en dat een ieder de geldende rechten en plichten op voornoemde
terreinen in acht neemt. Met name de zichtbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie bepalen immers de beeldvorming rond de prostitutiebranche. Een
goed gereguleerde en beheersbare branche, zonder criminele uitwassen of openbare
ordeproblemen, is een voorwaarde voor maatschappelijke acceptatie van en een
meer positieve beeldvorming rond prostitutie. Ook om die reden zijn een goede
voorlichting aan en informatievoorziening voor de beroepsgroep nodig over
de wetswijziging, rechten en plichten en de consequenties voor een ieder (ook
die van de exploitant). Inmiddels hebben diverse niet-gouvernementele organisaties
(met regeringssubsidie), gemeenten en uitvoeringsinstanties voorlichtings-
en informatiefolders ontwikkeld en verspreid. Onlangs heeft bijvoorbeeld het
Gak op grote schaal een tweetal brochures verspreid, gericht op prostituees
en exploitanten. Een aantal gemeenten heeft een informatiecentrum voor prostituees
opgericht of is van plan een dergelijk centrum op te richten. Een ander maatschappijgerelateerd
facet van de positie van de prostituee is de mogelijkheid voor prostituees
om gebruik te maken van maatschappelijke, reguliere diensten en voorzieningen.
Wanneer er belemmeringen zijn in de toegang tot voorzieningen (b.v. gezondheidszorg
of uitkeringen) zullen deze zoveel mogelijk moeten worden weggenomen. Ook
commerciële instellingen zoals banken en verzekeraars zullen waar mogelijk
worden gestimuleerd tot het accepteren van prostituees als klant.De gemeentelijke overheden hebben een zelfstandige verantwoordelijkheid
in het prostitutiebeleid. Sinds de opheffing van het bordeelverbod 1 oktober
2000 is de lokale overheid verantwoordelijk voor de regulering en beheersing
van de prostitutiebranche. Via het vergunningenbeleid kan toezicht op de branche
worden gehouden. De preventie van infectieziekten en de technische hygiënezorg
in brede zin zijn weliswaar bijzondere aspecten van de positie van de prostituee
waar de lokale overheid een specifieke verantwoordelijkheid toekomt, doch
uit het bovenstaande blijkt dat de rol van de gemeenten nadrukkelijk niet
alleen daartoe beperkt is. Een onderzoek naar de gemeentelijke activiteiten
op het terrein van de prostitutie zal in de tweede helft van 2001 meer informatie
hierover bieden.6Deze leden juichen het toe dat de minister het initiatief
heeft genomen om de informatieverstrekking aan prostituees te verbeteren,
aangezien dit in de onderzoeken als belangrijk knelpunt naar voren komt. Zal
de Rode Draad ook in de toekomst haar activiteiten voort kunnen zetten?Het ministerie van VWS heeft de projectsubsidie voor Stichting De Rode
Draad, die tot 31 juni 2001 duurde, op verzoek van uw Kamer met een half jaar
verlengd, waardoor deze Stichting haar activiteiten tot en met 1  januari
2002 kan voortzetten. Met de Rode Draad is bij aanvang van de lopende
subsidieperiode afgesproken dat zij in deze periode (van 1 januari 2000 –
31 december 2001) nader uitwerkt hoe zij haar organisatie kan omvormen tot
een «vakbondachtige» organisatie die meer aansluit bij de actuele
situatie. De regering zal het proces uiteraard nauwlettend volgen. Dat dit
proces kans van slagen heeft, blijkt het uit feit dat de Rode Draad inmiddels
nauw samenwerkt met FNV-Bondgenoten. Bezien wordt of prostituees op termijn
via betaald lidmaatschap gebruik kunnen gaan maken van de diensten van de
Rode Draad. Samen met FNV-Bondgenoten wordt op dit moment gewerkt aan een
model-arbeidsovereenkomst tussen prostituee en werkgever (exploitant), waarbij
aangesloten wordt bij de verschillende vormen van prostitutie. Ook op lokaal
niveau is het belangrijk dat de activiteiten van een organisatie als de Rode
Draad hun weg vinden. Daarvoor ligt subsidiering door de betreffende gemeenten
in de rede. Een goed voorbeeld hiervan is de subsidie van de gemeente Rotterdam
aan de Rode Draad voor een Steunpunt Prostitutie. Bij dit steunpunt kunnen
prostituees veilig en anoniem terecht met klachten en problemen. De medewerkers
van het meldpunt informeren indien nodig de gemeente of politie. Om de prostituees
te informeren over het beleid heeft Rotterdam tevens een folder gemaakt die
onder ander via het steunpunt wordt verspreid. Ook in Amsterdam wordt inmiddels
overwogen om een Meldpunt op te zetten. De Rode Draad is bij dit initiatief
betrokken.7Betekent de komst van de «Prostitutie Belasting
Krant» ook dat de verschillende Inspecteurs der belastingen hun beleid
ten aanzien van bijvoorbeeld anonieme aangiften hebben geharmoniseerd? Zo
neen, waarom niet, en is de minister in dat geval bereid harmonisatie te bevorderen?
Is de minister bereid gericht te monitoren op ontwikkelingen in de arbeidsomstandigheden?Voor alle duidelijkheid wil de regering er allereerst op wijzen dat de
«Prostitutie Belasting Krant» geen uitgave van de Belastingdienst
is, maar van de Stichting De Rode Draad en het Prostitutie Informatie Centrum.
In antwoord op de vraag merkt de regering op, dat het beleid van de Belastingdienst
inzake anonieme aangiften uniform is: de Belastingdienst accepteert geen anonieme
aangiften inkomstenbelasting. Wel bestaat er een in de Wet op de loonbelasting
1964 verankerd anoniementarief voor de loonbelasting (52%) dat wordt toegepast
indien een werknemer zich niet conform de daarvoor geldende eisen heeft geïdentificeerd
bij de werkgever. Meer in het algemeen kan worden opgemerkt dat binnen de
Belastingdienst een project «Fiscale Vrijplaatsen» loopt. In de
Fraudenota 96 (Kamerstukken II, 1996–1997, 17 050, nr. 201) is
uw Kamer hiervan op de hoogte gesteld. Het project Fiscale Vrijplaatsen beoogt
een op lokaal niveau in te zetten, overheidsbrede lokale behandeling van vrijplaatsen.
Een van deze vrijplaatsen is de prostitutiebranche. Om een uniforme aanpak
te bereiken zullen allereerst in samenwerking met andere instanties (in het
kader van het project Handhaving op niveau) in een aantal gemeenten pilots
worden gestart. Op basis van de uitkomsten van deze pilots zal vervolgens
worden beslist over een landelijke aanpak.De ontwikkelingen op het terrein van de arbeidsomstandigheden worden nader
onderzocht in het kader van de evaluatie. In het in vraag 5 genoemde onderzoek
naar het gemeentelijk prostitutiebeleid wordt nagegaan in hoeverre de gemeenten
met deze aspecten rekening houden.8Wat gaat de minister doen om de kennis bij politiekorpsen
over prostitutie te vergroten? Zal actiever en gerichter worden opgetreden
tegen het toegenomen geweld van (jonge) pooiers tegen prostituees? Hoe staat
het met de toegezegde uitbreiding van opvangtehuizen voor minderjarige prostituees? Door het landelijke project prostitutie/mensenhandel van de Nederlandse
politie zijn reeds stappen ondernomen op dit terrein. Inmiddels zijn de cursus
«Prostitutie Controle» en de cursus «Documenten Controle»
ontwikkeld. Beide cursussen hebben elk een duur van drie dagen. Tot nu toe
heeft het LSOP 5 cursussen kunnen uitvoeren. Aan het eind van dit jaar zullen
14 cursussen, met in totaal 230 cursisten, zijn gegeven. Aan de opleidingsvraag
kan worden voldaan.Ten aanzien van de aanpak van geweld van (jonge) pooiers tegen prostituees
wordt geen specifiek repressief beleid gevoerd. Aangiften van prostituees
worden op dezelfde wijze behandeld als andere aangiften van geweldpleging.
Indien kennelijk sprake is van slachtoffers van mensenhandel, wordt hen in
overweging gegeven aangifte van dit feit te doen, waarna verdere opvang en
begeleiding kunnen volgen. Bij prostituees zonder geldige verblijfstitel kan
opvang worden geregeld via de Stichting Tegen Vrouwenhandel, in het kader
van de zogenoemde B9-procedure (zie ook vraag 11). De aangiftebereidheid bij
deze vormen van geweldpleging is echter laag. Om die reden zijn vooral preventieve
maatregelen van belang. Specifiek met betrekking tot «lover boys»
is reeds een aantal organisaties werkzaam op het terrein van hulpverlening,
opvang, voorlichting en preventie. De Stichting Soa-bestrijding ontwikkelt
op dit moment een voorlichtingsfolder voor jonge prostituees, waarin ook aandacht
wordt besteed aan het fenomeen «lover boys», waarbij insteek is
dat vrouwen in de eerste plaats zelf bewust moeten worden van de situatie
waarin ze verkeren en hun houding ten opzichte van hun «lover».
De folder zal via de gebruikelijke kanalen worden verspreid (GGD-en, huiskamer
aanloopproject en andere hulpverleningsinstanties). Het ministerie van Justitie
heeft nu en in het verleden lokale projecten ondersteund die op een nieuwe
en experimentele wijze opvang en hulpverlening bieden aan minderjarige prostituees.
Deze projecten hanteren daarbij elk hun eigen methodiek. Het is de bedoeling
dat meerdere gemeenten eigen initiatieven hieromtrent in gang zullen gaan
zetten. Om te voorkomen dat gemeenten die zulks wensen het wiel weer opnieuw
moeten uitvinden wordt in het kader van de uitvoering van het Nationaal Actieplan
aanpak seksueel misbruik van kinderen (NAPS) een methodiekbeschrijving opgesteld
van succesvolle projecten. Deze beschrijvingen zullen in een handboek worden
opgenomen dat op een ruime schaal zal worden verspreid. Op basis van deze
informatie kunnen gemeentelijke en provinciale overheden beslissen welke initiatieven
zij willen overnemen. De implementatie van dergelijke initiatieven zal op
rijksniveau worden bevorderd met behulp van een stimuleringsregeling. Daarnaast
ontvangt een aantal zogeheten «centrumgemeenten» een specifieke
uitkering ten behoeve van vrouwenopvang. De gemeenten kunnen met dit geld
ook projecten als opvangtehuizen voor minderjarige prostituees financieren.
Hoewel geweld van pooiers tegen prostituees geen onderdeel vormt van het project
Huiselijk Geweld, dat inmiddels onder coördinatie van het ministerie
van Justitie van start is gegaan (Kamerstukken II, 2000–2001, 27 400
VI, nr. 51), zal worden bezien waar de binnen dit project ontwikkelde aanpak
van geweld in afhankelijkheidsrelaties ook toe te passen is op deze vorm van
geweld.Vragen VVD-fractie9Deze leden hechten veel waarde aan de verbetering van
de positie van de prostituee. Misstanden in en rond de prostitutie zouden
dan ook hard aangepakt moeten worden. In dat kader vragen zij de minister
hoe hij oordeelt over de stelling dat het gebrek aan inzicht in en prioriteit
voor de positieverbetering ertoe leidt dat in de meeste gemeentelijke verordeningen
nauwelijks maatregelen zijn opgenomen die de positie van de prostituee moeten
verbeteren (Trends in prostitutie en beleid, blz. 33)? Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 5.10Hoe waardeert de minister in dat kader de constatering
dat de uitvoering van de verbetering van de positie wordt bemoeilijkt doordat
overheidsinstanties het niet als hun verantwoordelijkheid zien om initiatieven
te nemen, terwijl een belangrijke deel van de organisaties/belangenbehartigers,
die daar wel de capaciteiten en de motivatie voor hebben, niet langer subsidie
zullen krijgen (Trends in prostitutie en beleid, blz. 39)?Wat betreft de verantwoordelijkheden met betrekking tot de positie van
de prostituee wordt verwezen naar het antwoord op vraag 5. Wat betreft de
subsidieverlening aan de Stichting de Rode Draad wordt verwezen naar het antwoord
op vraag 6. Het ministerie van VWS subsidieert jaarlijks de Mr. A. De Graaf
Stichting (expertisecentrum voor prostitutievraagstukken). Wat betreft een
aanverwant terrein, de bestrijding van mensen- c.q. vrouwenhandel, subsidieert
het ministerie van VWS de Stichting Tegen Vrouwenhandel. Voorts ontvangt Zorgonderzoek
Nederland – in het kader van het programma «Seksualiteitshulpverlening» –
voor de komende 4 jaar geoormerkte middelen ten behoeve van prostitutie.11Ook in de illegale prostitutie zouden organisaties
die de deskundigheid hebben om verschillende trajecten van illegale prostituees
te begeleiden aanzienlijk worden gekort (Trends in prostitutie en beleid,
blz. 39). Wat is het standpunt van de minister ten aanzien van de suggestie
om de zorg, opvang en eventuele uitzetting van prostituees die zijn opgepakt
vanwege een illegaal verblijf in Nederland nauwlettend te monitoren om zo
ongewenste neveneffecten op tijd te kunnen identificeren?De Stichting Tegen Vrouwenhandel (STV) ontvangt van het ministerie van
VWS subsidie ten behoeve van de coördinatie van de opvang van slachtoffers
van mensenhandel. Buitenlandse (illegale) slachtoffers krijgen op basis van
Hoofdstuk 9 van de Vreemdelingencirculaire verblijfszekerheid en adequate
opvang, gedurende de bedenktijd voorafgaande aan de aangifte en gedurende
de strafrechtelijke procedure (tegen de mensenhandelaar) na de aangifte. De
STV registreert ten behoeve van de rapportage door de Nationaal Rapporteur
Mensenhandel diverse gegevens van slachtoffers en informeert waar nodig de
politie. Langs deze weg worden de zorg, opvang en eventuele uitzetting van
prostituees die zijn opgepakt vanwege een illegaal verblijf in Nederland gevolgd.
De STV heeft in overleg met de Federatie Opvang besloten te integreren in
de Federatie Opvang, waarmee het voortbestaan van de werksoort wordt gewaarborgd.
Op dit moment ligt er bij het ministerie van Justitie een projectvoorstel
van de Rode Draad ter beoordeling voor met betrekking tot de informatievoorziening
aan (illegale) Spaanstalige prostituees, waarbij het netwerk en de deskundigheid
van de Stichting Esperanza gebruikt kunnen worden. Deze Stichting heeft vestigingen
in Spanje en Colombia die zich richten op preventie en voorbereiding van de
terugkeer.12Naar aanleiding van de constatering dat zeer weinig
informatie wordt verschaft aan de prostituees zelf over de gewijzigde situatie
en de gevolgen daarvan (Trends in prostitutie en beleid blz. 33) vragen deze
leden de minister of hij kan aangeven of door de prostituees inmiddels op
een vruchtbare manier gebruik gemaakt is van opgezette informatievoorzieningen
zoals hij die in zijn brief noemt («Prostitutie Belasting Krant»
en de informatiefolder van de Rode Draad)? Desgevraagd geven de Rode Draad, de Mr. A. de Graafstichting, Prostitutie
Maatschappelijk Werk van Humanitas en het Prostitutie Informatie Centrum aan
dat er steeds meer (schriftelijke) informatie beschikbaar komt voor prostituees.
Naast de Prostitutie Belasting Krant en informatiefolders over rechten en
plichten van de prostituee, is nog onlangs een tweetal brochures van het Gak
verschenen en heeft de gemeente Rotterdam een informatiefolder ontwikkeld
en een meldpunt voor prostituees ingericht. Onder meer in Amsterdam en Den
Haag wordt ook gewerkt aan een informatiepunt voor prostituees. In de media
verschijnen met regelmaat verhalen waarin facetten van de prostitutie (en
de problemen waarmee prostituees worden geconfronteerd) worden belicht. Het
diverse informatiemateriaal – in het bijzonder de Prostitutie Belasting
Krant – vindt gretig aftrek via de bovengenoemde organisaties. Vele
manieren van verspreiding worden toegepast: door bezoeken aan clubs en ramen,
door het geven van telefonische informatie, door het uitdelen van brochures
via intermediairs, etc. Dit is echter vooral het geval in de grote steden.
De kanalen naar prostituees buiten de grote steden zijn vooralsnog meer incidenteel
dan structureel. Hoewel de verschillende organisaties ook vanuit de regio
telefonisch worden benaderd met vragen rondom de wetswijziging, is volgens
de betrokken organisaties meer tijd en menskracht nodig om de informatie ook
in buiten de grote en middelgrote steden te laten doordringen.13Hoe staat de minister tegenover de genoemde angst van
de vertegenwoordigers van de GGD dat hun nieuwe taak, bestaande uit controle
van de hygiëne, ondermijnend zal zijn voor hun vertrouwenspositie (Trends
in prostitutie en beleid, blz. 32)?De regering erkent het genoemde probleem en is van mening dat technische
hygiënezorg in de prostitutie uitvoerbaar is, zolang er voor zowel de
betrokken personen als voor de volkgezondheid gezondheidswinst te behalen
is (win-win-situatie). Het stimuleren van hygiëne en eigen verantwoordelijkheid
ten aanzien van onder andere Soa-preventie dient hierbij – uit oogpunt
van volksgezondheidszorg – voorop te staan. Wanneer de nieuwe taak van
de GGD niet leidt tot oplossen maar tot verschuiven van problemen (bijvoorbeeld
doordat prostituees weer illegaal gaan werken), heeft een gemeente de vrijheid
te kiezen voor een andere werkwijze. Er vindt regelmatig overleg plaats tussen
veldorganisaties die betrokken zijn bij de Soa-bestrijding, en vertegenwoordigers
uit de prostitutie-branche om te zoeken naar een werkbare oplossing.De verwachting is dan ook, dat een helder beleid en een consequent en
consistent optreden – ook in gezamenlijkheid met andere partners vanuit
ieders verantwoordelijkheid – de GGD voldoende basis bieden om op een
goede manier invulling aan te geven aan de verschillende taken.14Met betrekking tot het lokale prostitutiebeleid vragen
deze leden de minister hoe hij staat tegenover de vraag of gemeenten prostitutiebedrijven
van haar grondgebied kunnen weren, bijvoorbeeld door te verwijzen naar een
regionaal maximumstelsel (Trends in prostitutie en beleid blz. 39)?Dat is een variant op de nuloptie (zie vraag 4) die kan voorkomen. Voor
het overige wordt verwezen naar het antwoord op de vragen 3 en 4.15Van de huidige gemeenten zonder prostitutie wil 28%
naar wegen zoeken om de prostitutie te weren (Prostitutie in Nederland in
1999, blz. 73). Kan de minister aangeven of die gemeenten dat
in de nieuwe situatie daadwerkelijk nog kunnen doen en zo ja, op welke gronden?Deze onderzoeksresultaten dateren van begin 1999. Op dat moment bestond
nog geen handboek en was de modelverordening nog niet verschenen. De verwachting
is dat bijna alle gemeenten hun APV hebben aangepast en een vergunningstelsel
hebben ingevoerd, maar dit laatste wordt nog nader onderzocht. Voor het overige
wordt verwezen naar het antwoord op de vragen 3 en 4.16Deze leden delen de zorg die wordt geuit over de ontwikkeling
van een illegale sector, indien aan legale prostituees een gebrek is (Prostitutie
in Nederland in 1999, blz. 74). Volgens deze leden bestaat de kans dat er
een verschuiving plaatsvindt naar het niet gereguleerde circuit, zoals escortservices,
06-lijnen en thuisprostitutie. Ook wordt het virtuele bordeel als voorbeeld
gegeven. Het zou volgens hen daarom voor gemeenten mogelijk moeten zijn om
ook andere dan plaatsgebonden prostitutie te reguleren (zie ook amendement
TK 25 437, nr. 18). Kan de minister toelichten hoe hij dit probleem wil
bestrijden? Mede gezien het feit dat deze vorm van prostitutie – zoals
de minister zelf ook stelt – zich door onvoldoende informatie erg moeilijk
laat meten.In de tweede helft van 2001 zal een onderzoek plaatsvinden naar verschuivingseffecten
binnen de prostitutie (zie het antwoord op vraag 1). Vragenstellers spreken
over escortservices, 06-lijnen en thuisprostitutie als niet-gereguleerd circuit.
Dit behoeft enige nuancering. Er is, voor zover bekend, maar één
gemeente die de escort niet onder het vergunningsstelsel in de APV heeft geschaard
en dat is Amsterdam. En in enkele gemeenten geldt voor escortbureaus een meldingsplicht.
Alle andere gemeenten hebben voor escortservices een vergunning verplicht
gesteld conform de modelverordening van de VNG. Ook de thuisprostitutie kan,
indien bedrijfsmatig, onder de vergunningplicht worden geschaard. Voor zover
nu bekend is hebben de meeste gemeenten dat ook gedaan. Nader onderzoek naar
het lokale prostitutiebeleid en de vergunningverlening vindt plaats om dit
beeld cijfermatig te onderbouwen. Vanwege de specifieke handhavingsproblemen
die niet-plaatsgebonden prostitutie kunnen opleveren, is in het kader van
het actieprogramma «Handhaven op Niveau» met de voorbereiding
van een aantal pilots «Stimulering Integrale Handhaving Prostitutiebeleid»
gestart (Kamerstukken II, 2000–2001, 25 437, nr. 26). Onlangs heeft
de stuurgroep Handhaven op Niveau haar goedkeuring gehecht aan een pilotvoorstel
dat specifiek betrekking heeft op de escortbranche. Bij brief van 7 mei 2001
is uw Kamer hierover separaat geïnformeerd. Juist vanwege het mobiele
karakter van de escortbranche is gekozen voor een landelijke pilot. De drie
belangrijkste onderdelen van de pilot zijn: het genereren van goede controle-
en opsporingsinformatie, binding van exploitanten aan legale werkwijzen en
het vinden van effectieve sanctie-instrumenten. Aan de pilot zal worden deelgenomen
door een drietal gemeenten die, elk vanuit verschillend perspectief, ervaring
hebben met de escortproblematiek. De looptijd van de pilot zal voorshands
twee jaar bedragen. De resultaten van de pilot zullen in de vorm van best-practices
worden uitgedragen naar andere handhavingspartners. De oplossingen uit deze
pilot zijn wellicht ook bruikbaar voor andere niet-plaatsgebonden (virtuele)
vormen van prostitutie.17Kan, in dat zelfde kader, de minister toelichten of
hij zicht heeft op de mate waarin gemeenten maatregelen nemen om dit probleem
tegen te gaan?Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 16. Vragen CDA-fractie18Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «beheersing en regulering
van exploitatie van prostitutie» is voldaan? Wat is concreet de nulsituatie
die ten behoeve van de evaluatie van die hoofddoelstelling uit de nulmeting
wordt afgeleid?AlgemeenDe resultaten van de nulmeting maken duidelijk hoe complex het beleidsterrein
van de prostitutie is en hoe moeilijk het is om goed inzicht te verkrijgen
in de aard en omvang van het verschijnsel. De onderzoeken hebben dat inzicht
in kwantitatieve zin dan ook slechts in beperkte mate kunnen verschaffen en
geven «slechts» een meer kwalitatief beeld. De respons op de enquêtes
in de onderzoeken maakt, dat betrouwbare conclusies over de aard en omvang
van de prostitutie in Nederland niet goed zijn te trekken. Een aantal aspecten
van de wetswijziging is in de nulmetingen ook onderbelicht gebleven. Waar
het gaat om illegalen en minderjarigen in de prostitutie en om de sectoren
binnen de prostitutie waarheen deze categorieën prostituees zich mogelijk
gaan verplaatsen ten gevolge van de opheffing van het bordeelverbod en van
het flankerend beleid, is te weinig informatie beschikbaar gekomen om een
concrete nulsituatie vast te stellen. Toch is ook informatie omtrent die sectoren
relevant om uiteindelijk het effect van de wetswijziging aan te kunnen geven
en om te komen tot verbetering van de aanpak van ongewenste vormen van exploitatie.
Een belangrijk deel van de prostitutie speelt zich van oudsher af in de beslotenheid.
Betrokkenen zijn vaak niet bereid om hun medewerking te verlenen aan onderzoeken.
Om die redenen is het niet reëel om te verwachten dat ooit volledig zicht
op deze branche verkregen zal kunnen worden. Toch is het streven er op gericht
om in het vervolg van de landelijke monitoring meer zicht te krijgen op de
ontwikkelingen die zich binnen de prostitutie voordoen. Op zijn minst zullen
de diverse onderzoeken voldoende resultaten moeten opleveren, die de evaluatie
van de effecten van de wetswijziging, die twee jaar naar de inwerkingtreding
zal plaatsvinden, mogelijk maakt.Conform de «Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid»
van het Ministerie van Financien (d.d. februari 2001; verder te noemen «de
regeling») moeten (beleids)doelstellingen zo veel mogelijk nader worden
geconcretiseerd tot nagestreefde finale effecten. Dat is voor het onderhavig
beleidsterrein van de prostitutie, waarmee nauwelijks tot geen beleids- en
uitvoeringservaring bestaat, bepaald niet eenvoudig. De regeling geeft echter
aan dat in de Comptabiliteitswet ruimte bestaat om voor evaluatie op dit soort
«moeilijke beleidsterreinen» de geoperationaliseerde doelstellingen
in de vorm te gieten van prestatiegegevens (te leveren prestaties of te ondernemen
activiteiten). Deze prestatiegegevens kunnen vervolgens worden vervat in intermediaire
effecten en/of effect-indicatoren, ten behoeve van de evaluatie van het beleid.
Dit is ook gedaan voor de zes hoofddoelstellingen van de wetswijziging en
het prostitutiebeleid. De geformuleerde indicatoren vormen de basis voor de
evaluatieonderzoeken. Daarbij moet bedacht worden dat de termijn waarop de
wetswijziging moet worden geëvalueerd zeer kort is. De verwachting van
betrokkenen bij de prostitutie is, dat het nog wel tien jaar kan duren voordat
er enige balans in de branche ontstaat. Desalniettemin zijn nu reeds de indicatoren
vastgesteld op basis waarvan evaluatieonderzoek en evaluatie kunnen plaatsvinden,
al was het alleen maar om te kunnen bezien hoe ver alle betrokkenen zijn met
het verwerken van de consequenties van de wetswijziging en om tussentijds
te kunnen sturen en knelpunten op te kunnen lossen. De doelstelling beheersing en regulering van exploitatie
van prostitutieHet bereiken van de doelstelling beheersing en regulering van exploitatie
van prostitutie noopt op de eerste plaats tot een adequaat gemeentelijk prostitutiebeleid.
Met name op een terrein als dit, waar handhaving moeilijk af te dwingen is,
kan gemeentelijk prostitutiebeleid slechts effectief zijn als het een integraal
beleid is. Dat veronderstelt niet alleen dat de gemeente alle relevante beleidsterreinen
in dit beleid verenigt, maar ook dat ieder van de coalitiepartners daarbij
wordt betrokken en dat elk van die partners bij het ontwikkelen en uitvoeren
van het prostitutiebeleid over de grenzen van de eigen verantwoordelijkheden
heen kijkt en waar nodig de andere partners ondersteunt bij dan wel stimuleert
tot activiteiten. Ieder van de partners is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor
een goede voorlichting en toezicht op het eigen beleidsterrein, maar waar
mogelijk kunnen die voorlichting en het toezicht worden gecombineerd. Gemeenten kunnen volgens de wetswijziging een prostitutiebeleid
voeren. Hiervoor is de juridische basis geschapen. Ze zijn er echter niet
toe verplicht. Maar het wetsvoorstel en het flankerend beleid zijn er voor
een groot deel op gericht dat gemeenten (net als de andere partners) actief
aan het prostitutiebeleid bijdragen, zelfs als het niet binnen de grenzen
van hun gemeente mocht voorkomen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) heeft daartoe modelverordeningen opgesteld en een helpdesk prostitutie
ingericht. De kerngedachte achter «beheersen en reguleren» is
dat alle gemeenten regels stellen voor de exploitatie van prostitutie, achter
deze regels beleid formuleren en deze regels bestuurlijk handhaven. Als relevante
indicatoren voor de evaluatie van deze doelstelling is te denken aan het aantal
gemeenten dat prostitutiebeleid heeft geformuleerd en dat een vergunningenstelsel
dan wel een meldingstelsel heeft ingevoerd. En aan het aantal gemeenten dat
aangeeft zicht op de branche te hebben (het (geschatte) aantal bordelen, soort
prostitutie, etc.) en vergunningen heeft verleend of geweigerd. Ook relevant
is te onderzoeken hoe gemeenten toezicht houden op de naleving (in samenwerking
met de politie), hoeveel controles door of namens de gemeente plaatsvinden
en in hoeverre gemeenten een handhavingsarrangement hebben met andere partners.
Deze en andere indicatoren vormen de basis van een onderzoek naar het Gemeentelijk
prostitutiebeleid dat op dit moment wordt uitgevoerd. In dit onderzoek wordt
zowel gevraagd naar de situatie per 1 oktober 2000 als naar de situatie op
het moment van het onderzoek, zodat met betrekking tot deze doelstelling een
concrete nulsituatie kan worden bepaald.19Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «verbetering van de bestrijding
van exploitatie van onvrijwillige prostitutie» is voldaan? Wat is concreet
de nulsituatie die ten behoeve van de evaluatie van die hoofddoelstelling
uit de nulmeting wordt afgeleid?Verwezen wordt naar het algemene deel van het antwoord op vraag 18. Het
mag niet zo zijn dat prostituees onder dwang hun beroep moeten uitoefenen.
In dat geval zal namelijk sprake zijn van uitbuiting van prostituees. Het
«klassieke» voorbeeld is de pooier die de prostituees onder bedreiging
en met vele intimidaties dwingt voor hem te werken. Het hele beleid is in
wezen ook gericht op het uitbannen van deze «tussenschakel», voor
zover hier het winstbelang van deze personen ten koste gaat van de positie
van de prostituees. Omdat deze tussenschakel moeilijk bereikbaar maar ook
moeilijk bestrijdbaar is, moet het beleid ook gericht zijn op het bieden van
alternatieven. Onvrijwillige prostitutie is moeilijk aantoonbaar en daarom
ook moeilijk te bestrijden. Onder «bestrijding» wordt een hoeveelheid aan preventieve en repressieve handhavingsactiviteiten
verstaan. Deze activiteiten laten zich ruwweg indelen in drie groepen: (1)
preventieve acties om te voorkomen dat nieuwe prostituees hun werk gedwongen
uitvoeren, (2) bij geconstateerde misstanden adequaat optreden en (3) waar
mogelijk alternatieven bieden aan prostituees, zodat zij uit het beroep kunnen
treden. Als indicatoren voor de evaluatie van deze doelstelling is bijvoorbeeld
te denken aan het aantal beschikbare preventieve projecten/activiteiten om
onvrijwilligheid te voorkomen, de mate waarin prostituees aangeven gedwongen
in de prostitutie te werken en de mate waarin prostituees aangeven over onvoldoende
uittreedmogelijkheden (beroepsalternatieven) te beschikken. De resultaten
uit het onderzoek van het NISSO «Er gaat iets veranderen in de prostitutie»
vormen een belangrijke basis (nulsituatie) voor nader onderzoek ten behoeve
van de evaluatie. Maar voor de evaluatie is ook zeer relevant wat politie
en OM doen ter bestrijding van mensenhandel. Daarom worden de rapportages
van politie, OM en de Nationaal rapporteur Mensenhandel in de evaluatie betrokken.20Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «bescherming van minderjarigen
tegen seksueel misbruik» is voldaan? Wat is concreet de nulsituatie
die ten behoeve van de evaluatie van die hoofddoelstelling uit de nulmeting
wordt afgeleid?Verwezen wordt naar het algemeen deel van het antwoord op vraag 18. De
exploitatie van minderjarigen in de prostitutie is strafbaar. Het tewerkstellen
van een minderjarige als prostituee wordt aangemerkt als seksueel misbruik
van deze minderjarige. Onder «bescherming van minderjarigen tegen seksueel
misbruik» wordt een hoeveelheid aan preventieve en repressieve handhavingsactiviteiten
verstaan. Deze activiteiten laten zich indelen in drie groepen: (1) preventieve
acties om te voorkomen dat nieuwe minderjarige toetreden tot de prostitutie,
(2) bij geconstateerde misstanden adequaat optreden en (3) waar mogelijk alternatieven
bieden aan minderjarige prostituees, zodat zij uit het beroep kunnen treden.
Indicatoren die voor de evaluatie van deze doelstelling van belang zijn, zijn
onder meer het (geschatte) aantal minderjarigen in de prostitutie en de mate
waarin minderjarigen zich verplaatsen naar meer verborgen sectoren van de
prostitutie. Verder kunnen het aantal politiecontroles, het aantal processen-verbaal,
het aantal vervolgingen door OM en veroordelingen door ZM een indicatie zijn
voor de aandacht voor deze doelstelling. Ook het aantal preventieve projecten
en (voorlichtings)activiteiten om toetreding van minderjarigen in de prostitutie
te voorkomen kan een indicator zijn, evenals het aantal voorzieningen voor
opvang en begeleiding uit de prostitutie van minderjarige prostituees. Verder
is relevant, de mate waarin minderjarige prostituees aangeven over onvoldoende
uittreedmogelijkheden (beroepsalternatieven) te beschikken. De nulmeting heeft
op dit punt onvoldoende informatie opgeleverd om een concrete nulsituatie
vast te stellen ten behoeve van de evaluatie. De genoemde indicatoren vormen
de basis voor een onderzoek in de tweede helft van 2001, naar verplaatsing
van onder andere minderjarigen binnen de prostitutie naar aanleiding van de
opheffing van het algemeen bordeelverbod en voor de rapportage door politie
en OM ten behoeve van de evaluatie.21Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «verbetering van de positie
van de prostitu(é)e» is voldaan? Wat is concreet de nulsituatie
die ten behoeve van de evaluatie van die hoofddoelstelling uit de nulmeting
wordt gedestilleerd? Ook hier wordt allereerst verwezen naar het algemeen deel van het antwoord
op vraag 18. In het antwoord op vraag 5 zijn reeds de facetten vermeld die
te maken hebben met de doelstelling die gericht is op de bescherming van de
positie van de prostituee. De indicatoren voor de beoordeling of voldaan is
aan deze doelstelling sporen hiermee. Een aantal van deze facetten is arbeidsgerelateerd,
zoals arbeidsomstandigheden, arbeidsvoorwaarden en -verhoudingen en de mogelijkheid
om gebruik te maken van de voorzieningen die ook andere beroepsgroepen ter
beschikking staan. Andere facetten zijn meer maatschappijgerelateerd. De genoemde
facetten van de positie van de prostituee zijn gedeeltelijk meegenomen in
het NISSO-onderzoek. De concrete beoordeling van de bescherming van de positie
van de prostituee zal plaatsvinden op basis van nader onderzoek dat in de
tweede helft van 2001 zal plaatsvinden. Daarin zijn voornoemde facetten nader
uitgewerkt. Wat betreft arbeidsomstandigheden zal bijvoorbeeld in beeld worden
gebracht in hoeverre werkgevers in de prostitutiebranche een risico-inventarisatie
en -evaluatie, alsmede een plan van aanpak hebben opgesteld. Voorts wordt
bezien in hoeverre werkgevers aangesloten zijn bij een arbodienst, in hoeverre
prostituees te maken krijgen met agressie en geweld en of zij bekend zijn
met de vertrouwenspersoon. Aangaande arbeidsvoorwaarden en -verhoudingen zal
in ieder geval worden nagegaan in hoeverre de samenwerking van belangenvereniging
voor prostituees de Rode Draad bij de vakorganisatie FNV-Bondgenoten heeft
geleid tot betere arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen. Wat betreft de
maatschappijgerelateerde aspecten van de positie van de prostituee zal bijvoorbeeld
worden onderzocht in hoeverre het beroep van prostituee of exploitant bij
de bevolking geaccepteerd is als «normaal» beroep, in hoeverre
prostituees belemmeringen ondervinden bij de toegang tot reguliere instellingen
in de gezondheidszorg en in hoeverre (overheids)organisaties bijdragen aan
voorlichting aan en informatievoorziening voor de beroepsgroep over de wetswijziging,
rechten en plichten en de consequenties van de wetswijzing. Maar ook is relevant
in hoeverre prostituees voldoen aan de plichten die voortvloeien uit het zijn
van een normale beroepsgroep, bijvoorbeeld fiscale verplichtingen. Voorts
zal worden onderzocht in hoeverre GGD-en toegang hebben tot de inrichting
ten behoeve van de voorlichting. De verschillende onderzoeken zullen worden
herhaald in 2002, zodat een goede basis ontstaat voor de evaluatie twee jaar
na de inwerkingtreding van de wetswijziging.22Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «ontvlechten van prostitutie
en criminele randverschijnselen» is voldaan? Wat is concreet de nulsituatie
die ten behoeve van deze evaluatie uit de nulmeting wordt afgeleid?Zoals het rapport van de Mr. A. de Graafstichting al aangeeft kunnen de
registratiesystemen van de politie niet altijd uitsluitsel geven over criminele
feiten in of rond prostitutiebedrijven, omdat deze niet als zodanig worden
geregistreerd. Wel is bekend, dat met name in de nabijheid van zichtbare vormen
van prostitutie (b.v. raamprostitutie en tippelzones) zich nogal eens verstoringen
van de openbare orde voordoen en dat geweldplegingen, vuurwapendelicten, drugshandel,
afpersing, fraude, overvallen, kinderporno en andere strafbare feiten gelieerd
kunnen zijn aan de prostitutie of de omgeving waarin de prostitutie zich voordoet.
De nulmeting geeft op dit punt geen concrete nulsituatie. Deze criminele randverschijnselen
moeten worden bestreden. Op zichzelf betekent dit geen verandering in het
beleid. Toch brengen de opheffing van het bordeelverbod en de regulering met
zich mee dat extra aandacht voor deze randverschijnselen ontstaat, met name
door het toezicht in de gereguleerde (zichtbare) sectoren. Als indicatoren
voor de evaluatie voor deze doelstelling kunnen bijvoorbeeld
worden genoemd: het aantal aangiften en processen-verbaal van overlast of
verstoring van de openbare orde of van geweldplegingen of mensenhandel en
het aantal vervolgingen door het OM. Maar ook het aantal controles dat is
gehouden door de verschillende handhavingsorganisaties, het aantal aangetroffen
wapens en het aantal strafrechtelijk vervolgde belastingdelicten binnen de
prostitutie kunnen een indicatie geven van de inspanningen die organisaties
zich getroosten, gericht op het bereiken van de doelstelling, en van de mate
waarin het lukt om criminele randverschijnselen terug te dringen. Deze indicatoren
vormen waar mogelijk dan ook de basis voor rapportage door politie, OM, de
Nationaal Rapporteur Mensenhandel en de belastingdienst. Verder zal in nader
onderzoek onder gemeenten worden nagegaan in hoeverre men zicht heeft op de
mate waarin zich rond de prostitutie criminele randverschijnselen voordoen.23Op basis van welk criterium gaat de regering over twee
jaar beoordelen of aan de hoofddoelstelling «terugdringen van prostitutie
door illegale vreemdelingen» is voldaan? Wat is concreet de nulsituatie
die ten behoeve van de evaluatie van die hoofddoelstelling uit de nulmeting
wordt afgeleid?De tewerkstelling van illegalen (personen zonder geldige verblijfstitel)
in de prostitutie is strafbaar. Hierin verschilt de prostitutiebranche niet
van andere bedrijfstakken. De belangrijkste indicator voor de evaluatie van
deze hoofddoelstelling is uiteraard het aantal illegalen dat in de prostitutie
werkzaam is. Dat is meteen ook de indicator die zich het moeilijkst laat meten.
Er zijn tot op heden slechts schattingen gemaakt van het aantal illegale prostituees.
Een volledig inzicht in het aantal illegalen in de prostitutie zal ook niet
verkregen kunnen worden. De nulmeting heeft op dit punt onvoldoende informatie
opgeleverd om een concrete nulsituatie vast te stellen ten behoeve van de
evaluatie. In de tweede helft van 2001 zal een onderzoek plaatsvinden naar
verplaatsing van onder andere illegalen binnen de prostitutie naar aanleiding
van de opheffing van het algemeen bordeelverbod. Dit onderzoek zal het inzicht
moeten vergroten. Het aantal controles door politie en de daarbij aangetroffen
personen zonder geldige verblijfsvergunning kunnen voorts een indicatie geven
van de inspanningen die worden getroost, gericht op het bereiken van de doelstelling.
Om die reden zullen ook de rapportages door politie en OM op dit punt worden
betrokken bij de evaluatie van deze doelstelling.24Welk percentage van de vrouwen die zeggen vrijwillig
in de prostitutie te werken heeft een geschiedenis van seksuele geweldservaringen,
van ernstig verstoorde gezinsverhoudingen en/of drugsverslaving? (Zie hierover
Dorien Pessers in de Volkskrant van 30 mei 2000)Er zijn heel veel verschillende groepen prostituees, waardoor ze niet
als uniforme groep beschouwd kunnen worden. Het is daarmee moeilijk om over
de groep als geheel uitspraken te doen. Uit het NISSO-onderzoek dat in opdracht
van Justitie is verricht («Er gaat iets veranderen in de prostitutie..»)
komt naar voren dat ten opzichte van onderzoeken in andere sectoren in de
maatschappij het percentage prostituees dat ervaring heeft met seksueel geweld
iets hoger ligt. Maar daarmee kan nog niet gezegd worden dat dus álle
prostituees, in het bijzonder de vrijwillige prostituees, seksueel geweld
hebben ervaren. Over het aspect vrijwilligheid is bekend dat dit voornamelijk
samenhangt met de hoogte van de leeftijd: hoe jonger van leeftijd, hoe minder
kans op vrijwilligheid. 25Wat is de omvang van de prostitutiesector in Nederland
in vergelijking tot andere Europese landen?De gevraagde vergelijking kan op dit moment niet worden gemaakt. Om een
beter beeld te krijgen van de omvang van de prostitutiesector in Nederland
wordt op dit moment nader onderzoek verricht. Niet bekend is, of in andere
Europese landen een dergelijk onderzoek is gedaan en of de eventuele resultaten
daaruit zich lenen voor vergelijking met de Nederlandse gegevens.26Hoeveel van de op 1 oktober 2000 in bedrijf zijnde
prostitutiebedrijven hebben een bordeelvergunning aangevraagd?27Hoeveel vergunningaanvragen zijn sedert 1 oktober 2000
geweigerd en op welke gronden?28Hoeveel vergunningen voor nieuw op te zetten seksbedrijven
zijn sedert 1 oktober 2000 aangevraagd?Dit is op dit moment niet bekend, maar deze vraag is meegenomen in het
onderzoek naar het gemeentelijk prostitutiebeleid.29Zijn sedert 1 oktober 2000 bordeelvergunningen verstrekt
aan personen met een strafblad, dan wel aan rechtspersonen waarin personen
met een strafblad belangen hebben? Zo ja, in hoeveel gevallen?Dit is lastig te achterhalen, nu op dit punt geen registratie plaatsvindt.
Bij de vergunningverlening wordt uiteraard wel getoetst op de antecedenten,
doch ook personen met een strafblad kunnen in aanmerking komen voor een vergunning
wanneer dit strafblad slechts kleine dan wel oude vergrijpen zijn. In andere
gevallen zal, mede op advies van de politie, geen vergunning worden afgegeven.
Naar verwachting zal in 2002 het momenteel in de Tweede Kamer in behandeling
zijnde wetsvoorstel Bevordering Integriteits Beoordelingen door het Openbaar
Bestuur (BIBOB) van kracht worden, waarmee het voor vergunningverlenende instanties
mogelijk wordt om in bepaalde (in de wet genoemde) gevallen vergunningen te
weigeren danwel in te trekken.30Kan een schatting worden gemaakt van het aantal illegale
prostituees per 1 oktober 2000?Een schatting van het aantal illegalen en minderjarigen in de prostitutie
is niet te maken op basis van de nulmetingen. In eerder onderzoek van de GG&GD
en de stichting Soa-bestrijding (Van der Helm en Van Mens, 1999; Mobiliteit
in de Nederlandse prostitutie. Een inventarisatie uitgevoerd in het kader
van Europap 1998–1999) is weliswaar het totaal aantal prostituees geschat
tussen de 20 000 en de 25 000, waarvan naar schatting tussen de
50 en 70% migrant zijn. Doch van het aantal illegale en minderjarige prostituees
is geen schatting bekend. Op dit moment is daarvoor ook geen aanvullend materiaal
beschikbaar. De verwachting is, dat op basis van het nader onderzoek naar
verschuivingseffecten binnen de prostitutie, dat in de tweede helft van 2001
zal plaatsvinden, een expertschatting van het aantal illegale prostituees
in Nederland mogelijk wordt. 31Kan een schatting worden gemaakt van het aantal minderjarige
prostituees per 1 oktober 2000?Verwezen wordt naar het antwoord op vraag 30.32Hoe wordt op basis van deze nulmeting over twee jaar
beoordeeld of een vlucht naar de escortbranche heeft plaatsgevonden?De nulmeting geeft onvoldoende basis voor een dergelijke beoordeling.
Om die reden wordt in de tweede helft van 2001 een nader onderzoek ingesteld
naar verschuivingseffecten binnen de prostitutie (onder andere naar de escortbranche).
Ook de pilot-escort uit «Handhaving op Niveau» (zie het antwoord
op vraag 16), zal mogelijk aanwijzingen kunnen opleveren over verschuivingseffecten
naar de escortbranche.33Wat wordt, uitgaande van deze nulmeting, het criterium
op basis waarvan over twee jaar wordt beoordeeld of er een meeromvattende
bordeelwet moet komen?Bij de behandeling van het wetsvoorstel opheffing algemeen bordeelverbod
heeft de regering zich op het standpunt gesteld dat het niet verstandig zou
zijn om te komen met prostitutiekaderwetgeving zolang het prostitutiebeleid
nog volop in ontwikkeling is. Daarom is er vooralsnog voor gekozen een en
ander te regelen in artikel 151a Gemeentewet. Eerst moet de nodige ervaring
worden opgedaan met de situatie die is ontstaan na opheffing van het bordeelverbod,
voordat besluitvorming kan plaatsvinden over eventuele centrale en sturende
regelgeving. Kaderwetgeving is al gauw gedetailleerd en legt daardoor te veel
vast, zodat het gevaar kan ontstaan dat de overheden niet meer flexibel kunnen
inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Daarbij komt dat het maken van kaderwetgeving
van niet-globaal karakter in dit stadium verre van eenvoudig zal zijn. Het
roept vele nieuwe vragen op. Wat is het bereik van die wetgeving? Moet zij
alle vormen van prostitutie omvatten, dus ook vormen van prostitutie zoals
prostitutie aan huis of op straat, die niet worden getroffen door het huidige
bordeelverbod? Of moet zij beperkt zijn tot seksinrichtingen en escortservicebedrijven?
Welke beleidsterreinen zou een dergelijke wetgeving moeten omvatten? Voorts
rijst de vraag of het niet beter en zinvoller is om centrale wetgeving niet
te beperken tot de prostitutiebranche, maar een breder karakter te geven,
vanuit een integrale visie op openbare inrichtingen. De regering wacht op
dit punt graag de ontwikkelingen rond het MDW-project «Openbare Inrichtingen»
af. Intussen zal bij de gemeenten worden nagegaan wat de ervaringen tot nu
toe zijn met het instrumentarium dat zij hebben om een effectief prostitutiebeleid
te voeren. De situatie in de prostitutiebranche wordt gemonitord. Het is de
bedoeling over de eerste twee jaar na inwerkingtreding van de wet een eerste
evaluatie uit te voeren. Die monitoring en evaluatie zullen zicht geven op
de aard en de omvang van de verschillende vormen van prostitutie binnen de
prostitutiebranche en de verschuivingen tussen de vormen. De evaluatie zal
ook antwoord geven op de vraag of gemeenten voldoende instrumentarium in handen
hebben om goed en effectief prostitutiebeleid te voeren. Na deze evaluatie
kan dan een verantwoorde beslissing worden genomen over de wenselijkheid van
kaderwetgeving en over de inhoud daarvan. 34Zijn de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport en Sociale zaken en Werkgelegenheid bij de nulmeting betrokken? Zo ja,
in welke zin?De ministeries van SZW en VWS hebben, evenals de andere relevante departementen,
deel uitgemaakt van de projectgroep Lokaal flankerend beleid, waarin de doelstellingen
van de wetswijziging zijn geformuleerd. Deze ministeries hebben voorts deel
uitgemaakt van de begeleidingscommissie ten behoeve van de nulmeting. Alle
relevante departementen zijn betrokken bij het monitoringsoverleg prostitutie.
Dit afstemmingsoverleg is ingesteld om de bij het prostitutiebeleid betrokkenen
departementen de gelegenheid te bieden met elkaar en met uitvoeringsorganisaties
en niet-gouvernementele organisaties van gedachten te wisselen en praktijkervaringen
te delen. Verder worden de resultaten van onderzoeken (b.v. de nulmeting)
besproken. Het monitoringsoverleg biedt gelegenheid om te spreken over knelpunten
die zich na de opheffing van het algemeen bordeelverbod voordoen en om daarvoor
gezamenlijke oplossingen te zoeken. De inbreng van niet-gouvernementele organisaties
in het monitoringsoverleg is hierbij van groot belang. Uit het monitoringsoverleg
is een projectgroep geformeerd ten behoeve van de evaluatie van de wetswijziging,
twee jaar na de inwerkingtreding. In deze projectgroep zijn ook de betrokken
departementen vertegenwoordigd. Met deze departementen vindt ook overleg plaats
over de opzet en de financiering van de evaluatie van de wetswijziging.35Waarom is in de onderzoeken de wijze van toepassing
van sociale wetgeving, zoals de WAO op de prostitutiebranche niet onderzocht?Dit werd ten tijde van de aanbesteding van de nulmeting niet als mogelijk
knelpunt gezien. Om die reden zijn er door de onderzoekers ook geen vragen
over gesteld. Naar aanleiding van signalen dat er op het punt van toepassing
van sociale wetgeving, zoals de WAO, knelpunten bestaan, zal alsnog nader
onderzoek plaatsvinden.36Kan de minister aangeven of, en zo ja, voor welke functies,
anders dan als prostituee, werk in de prostitutiebranche als passende arbeid
in de zin van de WAO moet worden geaccepteerd?Er is geen beoordelingskader, speciaal toegespitst op arbeid in de prostitutiebranche.
Per 1 augustus 1993 is tengevolge van de wetswijziging het begrip passende
arbeid in de WAO vervangen door het begrip algemeen geaccepteerde arbeid.
Bij het duiden van functies wordt derhalve geen acht meer geslagen op passendheid,
alleen op krachten en bekwaamheden. Bij de beantwoording van de vraag of een
werknemer arbeidsongeschikt is, wordt gekeken naar de resterende verdiencapaciteit
van betrokkene; deze wordt vervolgens vergeleken met het oude loon om de mate
van arbeidsongeschiktheid te bepalen. De resterende verdiencapaciteit wordt
bepaald door te onderzoeken wat iemand, gegeven zijn belastbaarheid, nog kan
verdienen in gangbare arbeid of feitelijk verdient. Hiertoe wordt gebruik
gemaakt van een computersysteem met daarin ca. 9000 functies die in Nederland
worden uitgeoefend. In dit computersysteem zitten geen functies in de prostitutie
branche. Dit neemt niet weg dat als een werknemer een functie in de prostitutiebranche
(zoals bijvoorbeeld portier of barkeeper) vervult, het daarmee verdiende inkomen
gebruikt wordt om de mate van arbeidsongeschiktheid te bepalen. 37Beschouwt de minister de 59% van de prostituees die
vanwege financiële problemen/schulden in het werk verzeild is geraakt
als een categorie die uit vrije wil prostitutie bedrijft of als een groep
voor wie hulpverlening, gericht op afbetaling van schulden en zo mogelijk
het verlaten van de branche is aangewezen?Het bestaan van financiële problemen/schulden kan mede van invloed
zijn geweest op een bepaalde arbeidskeuze. Dat geldt ook voor werkzaamheden
in de prostitutie. Van de omstandigheden in concreto hangt af of de keuze
om in de prostitutie werkzaam te zijn uit vrije wil is gedaan dan wel sprake
is van onvrijwilligheid.Schuldhulp is in beginsel voor iedereen beschikbaar, dus ook voor prostituees.
In de schuldhulpverlening wordt momenteel een integrale aanpak bepleit die
zich kenmerkt door het tegelijkertijd werken aan financieel-technische en
psychosociale oplossingen. Oplossing van de schuldenproblematiek zou ertoe
kunnen leiden dat de prostituee er voor kiest haar beroep te verlaten.38In welk percentage van de gevallen geven de exploitanten
de arbeidsverhouding met de prostituee zo vorm, dat zij de ARBO wetgeving
kunnen omzeilen? Wat onderneemt u tegen deze praktijk?Gegevens over het percentage exploitanten dat de arbeidsverhouding met
de prostituee zodanig heeft ingericht dat zij de Arbo wetgeving kunnen omzeilen
zijn er niet. In het eerdergenoemde onderzoek naar de wijze waarop gemeenten
invulling hebben gegeven aan het lokaal prostitutiebeleid wordt ook nagegaan
of in dit beleid aandacht is besteed aan arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden
en in hoeverre vanuit de gemeenten op dit punt voorlichting wordt gegeven
aan prostituees en exploitanten van prostitutiebedrijven. Wanneer de Arbeidsinspectie
bij waarneming ter plaatse constateert dat aan Arbo wet en regelgeving is
voldaan, zal handhavend worden opgetreden met de daarvoor ter beschikking
staande instrumenten. De Arbeidsinspectie zal de gemeente, in het kader van
de reeds eerder genoemde samenwerking, op de hoogte stellen van de bevindingen,
zodat het bevoegde gezag er zo nodig toe over kan gaan de verleende vergunning
in te trekken.39Is de minister bereid het onderzoek naar de escortbranche
dat in Amsterdam heeft plaatsgevonden landelijk uit te voeren (blz. 2)?Over het vervolg op het onderzoeksrapport «Escort in Amsterdam»
heeft de minister van Justitie u separaat geïnformeerd bij brief van
7 mei 2001. Zie ook het antwoord op vraag 16.40Is de minister bereid aanvullend onderzoek te verrichten
om alsnog meetbare gegevens te verkrijgen die kunnen dienen als vertrekpunt
ten behoeve van een evaluatie over twee jaar (blz. 2)?Ja, in diverse antwoorden hiervoor is reeds verwezen naar aanvullend onderzoek
op de nulmeting. Op de criteria voor de evaluatie en het daartoe te verrichten
onderzoek is ingegaan bij de antwoorden op de vragen 18 tot en met 23. Ten
behoeve van de evaluatie twee jaar na de inwerkingtreding van de wetswijziging
zullen in 2001 verschillende onderzoeken worden verricht. Allereerst is dit
een onderzoek naar het gemeentelijk prostitutiebeleid, dat door het Onderzoeks-
en Adviesbureau van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (SGBO) wordt uitgevoerd.
Aan alle Nederlandse gemeenten wordt gevraagd een enquête
in te vullen. Deze moet inzicht geven in de wijze waarop het prostitutiebeleid
en het vergunningenstelsel binnen de gemeenten vorm hebben gekregen en in
hoeverre er zicht bestaat op het verschijnsel prostitutie. Daarnaast zullen
in de tweede helft van 2001 meerdere onderzoeken worden verricht, waaronder
in ieder geval ook naar de ontwikkelingen binnen en verschuivingen tussen
de verschillende soorten prostitutie na de opheffing van het algemeen bordeelverbod.
Het accent zal hierbij vooral liggen op de aspecten onvrijwillige prostitutie,
exploitatie van minderjarigen en exploitatie van personen zonder geldige verblijfstitel.
Met name deze aspecten komen immers onvoldoende aan de orde in de nulmetingen.
Daarnaast zullen nog enkele aanvullende onderzoeken plaatsvinden om het inzicht
op deelaspecten van de prostitutie en het prostitutiebeleid (b.v. waar het
gaat om de positie van de prostituee) te vergroten. In 2002 zullen de onderzoeken
voor het merendeel worden herhaald. Op deze manier wordt een goed vertrekpunt
verkregen voor de evaluatie van de wetswijziging.41Is bekend wat de kosten voor gemeenten zijn die verbonden
zijn aan de opheffing van het bordeelverbod. Voor wiens rekening komen deze
kosten (blz. 3)?De omvang van deze kosten is niet bekend. Vele ambtenaren bij de gemeenten
zijn de afgelopen en de komende tijd bezig met het opstellen van prostitutiebeleid.
Verordeningen en bestemmingsplannen zijn aangepast en de vele honderden inrichtingen
worden gecontroleerd. Vervolgens zal de regelgeving in deze inrichtingen worden
gehandhaafd. De hiermee samenhangende kosten komen voor rekening van de gemeenten,
die primair de verantwoordelijkheid dragen voor de regulering en beheersing
van de exploitatie van prostitutie in hun gebied. Een deel van de kosten kan
worden doorberekend aan de exploitanten, in de vorm van leges voor de vereiste
vergunningen.De volgende vragen van de Vaste Commissie voor Justitie
werden nagezonden:1Als implementatieprobleem is onder andere gesignaleerd
dat prostituees niet in aanmerking kunnen komen voor speciale voorzieningen
of speciale bijstand en blijken zij geen verzekeringen of een hypotheek te
kunnen afsluiten. Kunt u een inventarisatie maken van de implementatieproblemen
zoals die nu bestaan en kunt u aangeven wat op korte termijn aan bovengenoemde
gesignaleerde problemen kan worden gedaan?Prostitutie en de exploitatie daarvan zijn tot oktober 2000 gedoogd. Dat
bracht met zich mee dat de prostitutiesector als «prostituee»
of «exploitant» niet of nauwelijks deelnam aan het maatschappelijk
en economisch verkeer. Tot voor kort waren er geen rechten, maar in veel gevallen
ook geen plichten waarop werd toegezien. Op dit moment wordt nog op vele fronten
gewerkt aan de implementatie van de wettelijke regels die op de prostitutiesector
van toepassing zijn. Er zijn signalen dat in de praktijk nog niet alles goed
verloopt. Zo kort na de opheffing van het algemeen bordeelverbod is ook niet
anders te verwachten. Betrokkenen bij de prostitutie en het prostitutiebeleid
schatten zelfs in, dat het zeker nog 10 jaar zal duren voordat de branche
in balans zal zijn. Alle betrokkenen, zowel prostituees en exploitanten als
uitvoerings- en handhavingsorganisaties, hebben tijd nodig om te wennen aan
het feit dat voor deze branche en beroepsgroep niet langer een gedoogbeleid
wordt gevoerd. Binnen de prostitutiesector is er nog geen duidelijke structuur en
bij (uitvoerings)organisaties bestaan er, vaak mede op grond van jurisprudentie,
nog reserves tegen het verlenen van rechten. Ook bij maatschappelijke
instanties, zoals banken en verzekeringsmaatschappijen, bestaan er reserves
bij het aanbieden van diensten aan prostituees en exploitanten. Deels uit
PR-overwegingen en deels uit overwegingen van risicobeperking. De prostitutiesector
is op dit moment immers nog volop in beweging. In feite moeten de maatschappelijke
integratie en deelname daaraan van de prostitutiesector nog op gang komen.
Om die reden moet op korte termijn de voorlichting die nu plaatsvindt worden
voortgezet en moet het netwerk worden versterkt waarin de sector, de overheid
en maatschappelijke instanties met elkaar in contact komen.Het is te vroeg om nu, negen maanden na de opheffing van het bordeelverbod,
reeds te spreken over structurele knelpunten. De veronderstelling is, dat
met de evaluatie er meer zicht zal komen op de effecten van de wetswijziging.
De signalen uit de praktijk die er nu reeds zijn komen in het monitoringsoverleg
prostitutiebeleid aan de orde. Daaraan nemen departementen, gemeenten, uitvoeringsinstanties
en niet-gouvernementele organisaties deel, en wordt waar mogelijk gezamenlijk
naar tussentijdse oplossingen voor gesignaleerde problemen gezocht.2Wat is uw reactie op berichten in de media dat gedwongen
prostitutie in Amsterdam is toegenomen (Trouw, d.d. 6 maart jl.), terwijl
het tegengaan hiervan een van de belangrijkste doelstellingen van de afschaffing
van het bordeelverbod was?Het betreft hier een artikel over de Amsterdamse tippelzone. De toename
van prostituees in de straatprostitutie is mogelijk te verklaren door het
feit dat in de clubs, de privéhuizen en in de raamprostitutie intensiever
gecontroleerd wordt op verblijfsvergunningen en op leeftijd. Een deel van
de vrouwen uit die sectoren (met name illegale Oost-Europese vrouwen) is kennelijk
om die reden op de tippelzone gaan werken. Het is mogelijk dat de tippelzone
in Amsterdam ook een aanzuigende werking heeft op vrouwen uit plaatsen waar
geen tippelzone bestaat. Hoewel deze beweging de toename van nieuwe vrouwen
kan verklaren, betekent dat nog niet dat het totale aantal gedwongen prostituees
is toegenomen (zie ook het antwoord op vraag 1). Over het aantal slachtoffers
van mensenhandel (waaronder Oost-Europese vrouwen) zal de Nationaal Rapporteur
Mensenhandel aan de regering rapporteren.3Uit de media (Apeldoornse Courant, d.d. 10 februari
jl.) hebben de commissie signalen bereikt dat de Oost-Europese maffia steeds
nadrukkelijker de prostitutiegebieden in ons land beheerst. Volgens de berichtgeving
zou dit gepaard gaan met een toenemende criminaliteit. Heeft u signalen die
deze berichtgeving ondersteunen? Zo ja, geeft dit u aanleiding tot aanvullende
maatregelen?In het artikel lopen twee interviews min of meer door elkaar. Voor zover
het de invloed van criminelen betreft zegt een geïnterviewde raamexploitant
met ramen in Arnhem en Doetinchem, dat criminelen uit het voormalig Oostblok
de prostitutiebuurten in Hamburg en Antwerpen domineren en dat hij vreest
dat dit ook in Nederland kan gaan gebeuren. Die vrees is volgens onze informatie
echter niet bewaarheid.4Kunt u uiteenzetten hoe de stand van zaken ten aanzien
van de handhaving van het prostitutiebeleid is? In welke mate is de beoogde
versterkte inzet van politie en justitie in de bestrijding van mensenhandel,
na de opheffing van het bordeelverbod, inmiddels gerealiseerd? In het Beleidsplan Nederlandse Politie 1999–2002 wordt de zware,
georganiseerde criminaliteit aangemerkt als één van de landelijke
beleidsthema's. Van de politiekorpsen wordt verwacht dat zij vanuit de zorg
voor de veiligheid in het algemeen en de zorg voor de strafrechtelijke handhaving
van de rechtsorde in het bijzonder, in deze periode extra aandacht besteden
aan de landelijk vastgestelde beleidsthema's. Het Beleidsplan Nederlandse
Politie 1999–2002 meldt in dit verband dat mensenhandel en mensensmokkel
gerichter zullen worden aangepakt. Van de politiekorpsen wordt gevraagd om
afhankelijk van de regionale situatie, terzake passende acties te ondernemen.Ook het OM heeft mensenhandel en mensensmokkel tot landelijke prioriteit
benoemd. Dat wil zeggen dat aan alle korpsen en parketten wordt gevraagd bij
de bestrijding van de middelzware en zware georganiseerde criminaliteit keuzes
te maken op basis van een criminaliteitsbeeldanalyse met inachtneming van
(o.a.) de landelijke prioriteiten mensenhandel- en mensensmokkel.De legalisering van het prostitutiewezen vergt, zo kort na de implementatie
van de wetswijziging, een grote inzet van de politie aangaande de samenwerking
met het bestuur bij de afgifte van vergunningen en het toezicht op de naleving
van de vergunningvoorschriften. Daarnaast verdient echter ook de bestrijding
van onvrijwillige vormen van prostitutie en de daarmee nauw samenhangende
mensenhandel, nadrukkelijke aandacht. Het politieproject «Prostitutie/Mensenhandel»,
dat mede door de ministeries van Justitie en BZK wordt gefinancierd, heeft
tot doel de versterkte inzet van de korpsen terzake te richten op de verbetering
van de aanpak door de Nederlandse politie als geheel, op een goede bestuurlijke
overgang van het bordeelverbod naar een eenduidig vergunningstelsel en op
een eenduidige operationele aanpak van mensenhandel. De stuurgroep van het
project heeft inmiddels aangegeven dat deze aanpak tot nu toe een alleszins
bevredigend resultaat heeft opgeleverd. Het beleid blijkt succesvol te zijn
waar het gaat om het genereren van meer onderzoeken mensenhandel en de strakkere,
eenduidige en vooral ook energieke aanpak heeft binnen een groot aantal regio's
geresulteerd in een consequente en consistente ontwikkeling van het legaliseringsbeleid
van de prostitutie. Wel signaleert de stuurgroep in dit verband een aantal
knelpunten, waaronder een gebrek aan voldoende personele capaciteit bij de
politie. Hierover zal nader overleg plaatsvinden met deze stuurgroep, waarbij
de regering er overigens vooralsnog vanuit gaat dat de benodigde capaciteit
binnen de bestaande personele en materiële middelen kan worden gevonden.5Wordt thans gericht opgetreden tegen prostituees van
buiten de Europese Unie, die in Nederland geen verblijfsrecht hebben? En zo
ja, in welke gebieden wordt opgetreden? Wordt door illegale prostituees gebruik
gemaakt van de beschikbare terugkeerprogramma's?Nog niet in alle regio's en gemeenten wordt dezelfde prioriteit gegeven
aan het optreden tegen niet-EU onderdanen die geen geldige verblijfstitel
hebben waarmee zij in Nederland mogen werken. Er zijn kennelijk enkele gemeenten
waar deze prostituees, in afwachting van rechterlijke afspraken, nog worden
gedoogd. Het in het antwoord op aanvullende vraag 4 genoemde project «Prostitutie/Mensenhandel»
van de Nederlandse politie streeft ook op dit punt naar een meer eenduidige
aanpak. In de meeste gemeenten wordt echter niet alleen strafrechtelijk, maar
ook bestuursrechtelijk opgetreden wanneer de politie illegalen aantreft in
seksinrichtingen. In de afgelopen maanden zijn ook al diverse inrichtingen
bestuurlijk aangepakt.Het terugkeerprogramma van de Internationale Organisatie voor Migratie
(IOM) staat in beginsel open voor alle vreemdelingen die dienen terug te keren naar het land van herkomst. In welke mate de bedoelde groep
van dit programma gebruik maakt, kan op dit moment niet worden aangegeven.6Welke (hulpverlenings-)faciliteiten kunnen worden geboden
aan prostituees die hun werkzaamheden in de prostitutiesector niet willen
voortzetten? Wordt dit onderwerp betrokken bij de evaluatie van het bordeelverbod?De reguliere voorzieningen voor (vrouwen)opvang zijn ook voor prostituees
toegankelijk. Voor een tweetal categorieën prostituees bestaan echter
bijzondere opvangvoorzieningen. Voor slachtoffers van mensenhandel biedt de
Stichting Tegen Vrouwenhandel een landelijke voorziening voor centrale aanmelding
en doorverwijzing naar de reguliere (vrouwen)opvang. Er bestaan diverse lokale
projecten waarin speciale opvang en begeleiding wordt geboden aan minderjarige
prostituees die uit de sector willen treden (zie het antwoord op vraag 8).
Hulpverleningsfaciliteiten kunnen worden gefinancierd uit de specifieke uitkeringen
voor vrouwenopvang en verslavingszorg. Prostituees kunnen vervolgens, nadat
zij met de prostitutie zijn gestopt, gebruik maken van algemene regelingen
voor mensen die niet door arbeid in het eigen levensonderhoud kunnen voorzien.
Mogelijkheden zoals beroepskeuze, onderwijs, omscholing, regelingen voor herintreders,
etc. zijn niet expliciet afgesloten voor prostituees, maar in de praktijk
zullen zij er niet snel gebruik van maken. Prostituees streven over het algemeen
naar absolute anonimiteit. Daarom is in het verleden ook gebleken, dat specifieke,
op prostituees gerichte programma's moeilijk effectief te maken zijn. Bezien
zal worden in hoeverre de noodzaak bestaat om een regeling op dit gebied uit
te werken die specifieke kenmerken heeft, doch aansluit bij algemeen beschikbare
voorzieningen, welke regeling kan worden aangeboden aan individuele prostituees.
Uiteraard zal een en ander ook worden betrokken bij de evaluatie van de opheffing
van het algemeen bordeelverbod.XNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), Rabbae (GroenLinks),
Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), ondervoorzitter, Rouvoet (ChristenUnie), O.P.G.
Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks), Weekers (VVD), Van
der Staaij (SGP), Wijn (CDA) en vacature PvdA. Plv. leden: Wagenaar (PvdA),
Balkenende (CDA), Cörüz (CDA), Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA),
Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA), Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks),
Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob (ChristenUnie), Van den Doel (VVD),
Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), Buijs (CDA), Van Baalen
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), vacature GroenLinks, De Vries (VVD), Van
Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25437-27.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl