Voorstel van Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31780, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31780 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEENInhoudsopgaveHOOFDSTUK 1 INLEIDING1.1 Aanleiding1.2 Het kabinetsstandpuntSER-adviesHet kabinetsstandpunt1.3 Notitie vergroting participatie van jongeren
met een beperkingPreventie en gerichte voorbereiding op participatie in
de (voor)schoolse faseOvergang van school naar werk1.4 De voornemens in het kort: uitgangspunten wijziging
van de WajongFiguur: Hoofdstromen na wetswijziging1.5 LeeswijzerHOOFDSTUK 2 ARBEIDSONDERSTEUNING2.1 Inhoud van de ondersteuning2.1.1 Participatieplan2.1.2 Re-integratie-instrumenten2.1.3 Werkaanbod2.1.4 Plichten en sanctiesAlgemene verplichtingenSpecifieke verplichtingenSanctiebeleid2.2 Mogelijke inkomensvoorzieningen2.2.1 De werkregeling voor jonggehandicaptenGeconditioneerde inkomensondersteuningDe inkomensondersteuning tot 27 jaarDe inkomensondersteuning vanaf 27 jaar2.2.2 Een inkomenondersteuning voor jonggehandicapten
tijdens studie en school2.2.3 De uitkering voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten2.3 Het recht op arbeidsondersteuning2.3.1 Ontstaan van het recht op arbeidsondersteuning2.3.2 Eindigen van het recht op arbeidsondersteuning2.3.3 Herleven van het recht op arbeidsondersteuningHOOFDSTUK 3 OVERIGE ASPECTEN3.1 Overgangsrecht3.2 Uitvoering3.3 Ontvangen commentaren en adviezen3.3.1 Het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV)A. De uitvoeringstoets van het UWV1. Aanvang inkomensondersteuning2. Re-integratie en werkaanbod3. Beëindiging arbeidsondersteuning4. Bremanregeling5. Plichten en sanctiesUitvoeringskosten en re-integratiemiddelenExtra fteB. Reactie op de uitvoeringstoets1. Aanvang inkomensondersteuning2. Re-integratie en werkaanbod3. Beëindiging arbeidsondersteuning4. Bremanregeling5. Plichten en sanctiesUitvoeringskostenExtra fte3.3.2 De Inspectie Werk en Inkomen (IWI)Reactie op de toezichtbaarheidstoets3.3.3 ActalReactie op de administratieve lastentoetsHOOFDSTUK 4. FINANCIËLE EFFECTEN4.1. Ontwikkelingen bij ongewijzigd beleidTabel: Aantal uitkeringen en uitkeringslasten Wajong bij
ongewijzigd beleid 4.2. Gevolgen van de wetswijzigingTabel 2: Aantallen Jonggehandicapten in de werkregeling
en in de uitkering voor dva Tabel 3: Ontwikkeling participatie van Wajonggerechtigden 4.3. Budgettaire effecten van de nieuwe WajongRe-integratieuitgaven en uitvoeringskostenTabel 4: Intensivering re-integratiebudget en uitvoeringskosten UitkeringslastenTabel 5: Ontwikkeling uitkeringslasten 4.4 Gevolgen voor de administratieve lastenGevolgen voor werkgeversGevolgen voor werknemers/burgersII ARTIKELSGEWIJSArtikel I Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicaptenAOnderdeel cOnderdeel dOnderdeel iOnderdeel lBCDHOOFDSTUK 1A WERK EN ARBEIDSONDERSTEUNINGAFDELING 1 ALGEMENE BEPALINGENArtikel 5.1.1 Algemene bepaling In dit artikel is een
algemene bepaling opgenomen die gehanteerd wordt in hoofdstuk 1A. Het betreft
de term «grondslag».Artikel 5.1.2 MaatmaninkomenArtikel 5.1.3 Begrip jonggehandicapteEerste lidTweede lidArtikel 5.1.4 Definitie volledig en duurzaam arbeidsongeschiktEerste lidTweede lidDerde lidVierde lidArtikel 5.1.5 Nadere bepalingen definitie jonggehandicapte
en volledig en duurzaam arbeidsongeschiktEerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde lidZesde lidZevende lidArtikel 5.1.6 InkomenAFDELING 2. ALGEMENE PLICHTEN JONGGEHANDICAPTENArtikel 5.2.1 Informatieplicht en medewerking aan controleEerste lidTweede lid, onderdeel bDerde lidVierde lidVijfde lidZesde lidZevende lidArtikel 5.2.2 Plichten ter voorkoming van ontstaan en
bestaan van recht op arbeidsondersteuningEerste lidTweede lidArtikel 5.2.3 Plichten wettelijk vertegenwoordigerArtikel 5.2.4 DelegatiebevoegdheidAFDELING 3. UITSLUITINGSGRONDEN VOOR HET RECHT OP ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.3.1 UitsluitingsgrondenArtikel 5.3.4 Niet meewerken aan medisch onderzoek vóór
recht op arbeidsondersteuningAFDELING 4. RECHT OP ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.4.1 Recht op arbeidsondersteuningEerste lidTweede en derde lidArtikel 5.4.2 Einde van het recht op arbeidsondersteuningEerste lid, onderdeel bEerste lid, onderdeel cEerste lid, onderdeel dArtikel 5.4.3 Herleving van het recht op arbeidsondersteuningEerste lidTweede lidDerde lidAFDELING 5. RE-INTEGRATIE EN ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.5.1 Participatie en re-integratieaanpak door
het UWVArtikel 5.5.2 WerkaanbodArtikel 5.5.3 LoondispensatieArtikel 5.5.4 LoonkostensubsidieArtikel 5.5.5 Arbeidsplaatsvoorzieningen en voorzieningen
ter ondersteuning van toeleiding naar arbeidArtikel 5.5.6 Voorzieningen ter ondersteuning van toeleiding
naar arbeid als zelfstandigeArtikel 5.5.7 ProefplaatsingArtikel 5.5.8 Loonsuppletie en artikel 5.5.9 InkomenssuppletieArtikel 5.5.10 Nadere regels aanvraag re-integratie-instrumentenArtikel 5.5.11 Arbeidsinschakeling door re-integratiebedrijfArtikel 5.5.12 Scholing jonggehandicapten met ernstige
scholingbelemmeringenArtikel 5.5.13 Geen participatieondersteuning volledig
en duurzaam arbeidsongeschiktenAFDELING 6. PLICHTEN IN VERBAND MET HET RECHT OP
ARBEIDSONDERSTEUNING§ 1. Verplichtingen van de jonggehandicapte
die recht heeft op arbeidsondersteuningArtikel 5.6.1 Plichten gericht op vergroten van mogelijkheden
tot het verrichten van arbeidEerste lidTweede lid, onderdeel aTweede lid, onderdeel b en cArtikel 5.6.2 Plichten gericht op inschakeling in de arbeidEerste lidTweede en derde lidVierde lidArtikel 5.6.3 DelegatiebevoegdheidArtikel 5.6.4 Plichten volledig en duurzaam arbeidsongeschikten§ 2. Bevoegdheden en plichten Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringenArtikel 5.6.5 ControlevoorschriftenArtikel 5.6.6 Periodieke beoordeling volledig en duurzaam
arbeidsongeschikten met geringe kans op herstelArtikel 5.6.7 Beoordeling jonggehandicapte in werkregelingEerste lidTweede lidArtikel 5.6.8 ReiskostenvergoedingAFDELING 7. INKOMENSVOORZIENINGEN§ 1 Inkomensondersteuning werkregelingArtikel 5.7.1 Voorwaarden inkomensondersteuningEerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde lidZesde lidZevende lidArtikel 5.7.2 Inkomensondersteuning werkregelingEerste en tweede lidArtikel 5.7.3 Voortgezette inkomensondersteuning werkregelingArtikel 5.7.4 Breman-regeling§ 2 Inkomensondersteuning tijdens studie of
scholingArtikel 5.7.5 Inkomensondersteuning tijdens studie of
scholingEerste lidTweede lidArtikel 5.7.6 Hoogte inkomensondersteuning tijdens studie
of scholing§ 3 Uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenArtikel 5.7.7 Uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenArtikel 5.7.8 Hoogte uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenEerste lidTweede lidDerde lidAFDELING 8. AANVRAAG EN BETALING§ 1 De aanvraag van arbeidsondersteuningArtikel 5.8.1 Aanvraag van arbeidsondersteuningArtikel 5.8.2 Aanvraag inkomensondersteuning werkregeling§ 2 BetaalbaarstellingArtikel 5.8.3 BetalingArtikel 5.8.4 Herziening van de grondslagArtikel 5.8.5 Verhoging bij hulpbehoevendheidArtikel 5.8.6 Tegemoetkoming in aanvulling op inkomensvoorzieningArtikel 5.8.7 Betaling vakantiebijslagArtikel 5.8.8 Inhouding vereveningsbijdrageArtikel 5.8.9 Betaling aan instellingenArtikel 5.8.10 OverlijdensuitkeringArtikel 5.8.11 VerjaringstermijnArtikel 5.8.12 Intrekking en herziening beschikkingenArtikel 5.8.13, 5.8.14 en 5.8.15Artikel 5.8.16 Schuldregeling en artikel 5.8.17 PreferentieArtikel 5.8.18 Onvervreemdbaarheid van verstrekkingenArtikel 5.8.18 Niet voor beslag vatbare verstrekkingenAFDELING 9. SANCTIESArtikel 5.9.1 Maatregelen Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringenEerste lidOnderdeel aOnderdeel bTweede lidArtikel 5.9.2 Afstemming maatregelEerste lidTweede lidDerde lidArtikelen 5.9.3EFAFDELING 1A. ALGEMEENArtikel 5a Begrip arbeidsongeschiktheidArtikel 5b JonggehandicapteGH, J en KILMNO en PQ, R en STUVArtikel 77a Overgangsrecht in verband met artikel 5.7.2,
5.7.3 en 5.7.4Artikel 77b Overgangsrecht in verband met artikel 59aArtikel 77c Geen recht op arbeidsondersteuning en recht
op arbeidsongeschiktheidsuitkeringWArtikel 79Artikel II Integrale plaatsing en vernummeringArtikel III InwerkingtredingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31780Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 210 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 780Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
in verband met het bevorderen van de participatie van jonggehandicapten door
werk en arbeidsondersteuningnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI ALGEMEENInhoudsopgave1 Inleiding2 Arbeidsondersteuning3 Overige aspecten4 Financiële effectenHOOFDSTUK 1 INLEIDING1.1 AanleidingHet voorliggende wetsvoorstel vormt de uitwerking van de omslag in beleid
en denken over jongeren met een beperking. In de huidige wetgeving ligt de
nadruk vooral op wat jongeren níet kunnen. Daarom komen zij in aanmerking
voor zorg, voor (financiering van) extra ondersteuning in het onderwijs en –
vanaf de leeftijd van 18 jaar – voor een levenslange uitkering op grond
van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong). Het
kabinet draait dit om: voorop staat wat een jongere wel kan. Dat is dan ook
het uitgangspunt van het nieuwe beleid. De wetgeving dient daarop te worden
aangepast. Deze wordt zo ingericht dat jongeren met een beperking een grotere
kans hebben op betaalde arbeid, zodat zij actief kunnen deelnemen aan de samenleving.
Het belangrijkste doel van het wetsvoorstel is dan ook om jongeren met een
beperking te ondersteunen bij het vinden en behouden van een baan bij een
reguliere werkgever. Dit bevordert de emancipatie en integratie in de samenleving
van jongeren met een beperking beter dan door hen af te schermen. Stempels
en stigma’s dienen te worden voorkomen. Alle jongeren dienen gelijk
te worden behandeld en gelijke kansen te hebben. Er is alleen plaats voor
onderscheid indien en voor zover dat nodig is bij het vinden en behouden van
arbeid. In het wetsvoorstel staat daarom het recht op arbeidsondersteuning
centraal, en niet het recht op een uitkering. Daarnaast blijft de Wajong de
functie van inkomensvangnet houden voor diegenen die geen arbeidsperspectief
hebben. Voor jongeren die door hunbeperkingen in het geheel niet
kunnen werken, dat wil zeggen degenen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
zijn, staat inkomensbescherming voorop. Zij hebben immers geen perspectief
meer om nu of in de toekomst met arbeid (zelfstandig) een inkomen te verwerven.
Daarom ontvangen zij een uitkering waarmee ze in hun levensonderhoud kunnen
voorzien.Om het bovengenoemde doel te bereiken is een verandering van de uitvoeringspraktijk
nodig. Dit wordt mogelijk gemaakt door de in dit wetsvoorstel voorgestelde
wijzigingen van de Wajong.Het wetsvoorstel is een uitvloeisel van het kabinetsstandpunt van 28 september
20071 en de notitie met bijbehorende aanbiedingsbrief
van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 30 mei 20082.Zoals uit die stukken blijkt, is speciale aandacht nodig voor de sterk
groeiende groep jongeren die een beroep doet op de Wajong. In de afgelopen
vijf jaar is de jaarlijkse instroom verdubbeld. Niets wijst erop dat de oorzaak
van deze groei komt door een groei van ernstige ziektes of handicaps. Er is
hooguit sprake van sterke toename van het aantal jongeren met lichtere beperkingen.
De oorzaken liggen dan ook veeleer in de toenemende complexiteit van de samenleving,
waar een lichte beperking al snel gezien wordt als een grote belemmering op
de arbeidsmarkt, een aanzuigende werking van de Wajong omdat de regeling bekender
is geworden, vroegere indicatiestelling, en het school- en zorgsysteem voorafgaand
aan het 18e jaar, dat vooral afgestemd is op wat een jongere niet kan en te
weinig op het stimuleren van wat een jongere wel kan.Het zijn signalen dat steeds meer jongeren op een zijspoor raken en niet
meer meedoen in de samenleving, hoewel zij daartoe wel mogelijkheden hebben.
Het kabinet vindt dit onaanvaardbaar en wil deze kwetsbare groep daarom ondersteuning
bieden bij het vinden en behouden van werk.Centraal in het wetsvoorstel staat daarom het perspectief op arbeid dat
de jongere heeft en niet, zoals de huidige Wajong, diens arbeidsongeschiktheid.
Dit vergt een verandering van houding en gedrag bij de jongere zelf, bij diens
begeleiders, bij werkgevers, bij het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV) en in de rest van de maatschappij.Het wetsvoorstel beoogt primair jongeren met beperkingen (jonggehandicapten),
maar die wel perspectief hebben op het verrichten van arbeid (circa 70%
van de huidige instroom3 ), te ondersteunen bij
het vinden en het behouden van arbeid. Hiertoe strekt de in het wetsvoorstel
vervatte werkregeling jonggehandicapten. De arbeidsondersteuning
kan onder meer het volgende omvatten: begeleiding en ondersteuning bij het
vinden van werk, een werkaanbod door het UWV en/of een re-integratietraject.
Als onderdeel van de arbeidsondersteuning kunnen zij desgewenst inkomensondersteuning
aanvragen. Voor de jonggehandicapte die als gevolg van zijn ziekte volledig
en duurzaam niet (meer) in staat is om te werken, staat inkomensbescherming
voorop. Het wetsvoorstel bouwt met dit onderscheid voort op de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA).Het bovenstaande maakt reeds helder dat verhoging van de arbeidsparticipatie
van jonggehandicapten niet alleen via deze wijziging van de Wajong tot stand
zal komen. De groei van het aantal jonggehandicapten doet zich namelijk niet
alleen voor in de Wajong, maar ook in het speciaal onderwijs, de leerling-gebonden
financiering, de jeugdzorg en de Algemene wet bijzondere ziektekosten (persoonsgebonden
budgetten). Jongeren die gebruik maken van deze regelingen, doen
meestal ook een beroep op de Wajong. Deze wet kan daarom niet los worden gezien
van de ontwikkelingen in alle andere regelingen die voor jongeren gelden.
Voor een toename van de arbeidsparticipatie is derhalve meer nodig dan wijzigingen
in de Wajong alleen. Het kabinet zet in op preventie, de verbetering van de
werkgerichtheid van het onderwijs aan jongeren met een beperking en een betere
overgang van school naar werk.Parallel aan de aanpassing van de Wajong is het kabinet voornemens het
werkleerrecht in te voeren ter bevordering van de arbeidsparticipatie van
jongeren in het algemeen. Het wetsvoorstel investeren in jongeren (WIJ) is
bedoeld voor jongeren tot 27 jaar. Ook voor hen staat werk voorop. Het voorliggende
wetsvoorstel sluit aan bij de voornemens met betrekking tot het werkleerrecht,
maar is specifiek gericht op de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten.1.2 Het kabinetsstandpuntEind september 2007 heeft het kabinet zijn standpunt over de arbeidsparticipatie
van jongeren met een arbeidsbeperking vastgesteld. Het kabinet heeft daarin
de noodzaak en urgentie van een andere aanpak geschetst. Verhoging van de
participatie vereist een integrale aanpak waarvan zowel preventie, een verbeterde
aansluiting van school en werk als verbeterde activering van jongehandicapten
deel uitmaken. Het kabinetsstandpunt volgt op het advies van de Sociaal-Economische
Raad (SER) en is mede gebaseerd op onderzoek van onder andere TNO1.SER-adviesOp 31 oktober 2006 heeft het kabinet de SER gevraagd advies uit te
brengen over de bevordering van de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten.
Op 24 augustus 2007 heeft de SER zijn advies «Meedoen zonder beperkingen»
uitgebracht.De SER is voor een integrale aanpak van het participatievraagstuk en hanteert
daarbij een bredere doelgroep dan alleen de Wajonggerechtigden. De SER benadrukt
hierbij dat deze doelgroep zeer heterogeen is. Er bestaat een grote verscheidenheid,
zowel binnen de categorieën van de beperkingen als bij combinaties van
beperkingen. De beleidsaanbevelingen van de SER concentreren zich op twee
hoofdlijnen:• een betere overgang van school naar werk, en• perspectief op passende participatie.In de optiek van de SER is onderwijs cruciaal bij de voorbereiding van
jongeren met beperkingen op hun latere participatie op de arbeidsmarkt. Het
onderwijs zou daarom meer gericht moeten zijn op een vroegtijdige oriëntatie
op en ontwikkeling van iemands arbeidsmarktmogelijkheden.Volgens de SER kunnen meer jongeren met een functiebeperking participeren
in vormen van arbeid. Voorwaarde daarbij is dat zij voldoende ondersteuning
krijgen en dat er aanpassingen mogelijk zijn in bijvoorbeeld de arbeidsduur,
de functie-inhoud, de werktijden of de werkplek. Dit perspectief op passende
participatie vertaalt zich onder andere in enkele aanbevelingen van de SER
die de activerende werking van de Wajong moeten versterken.Het kabinetsstandpuntHet kabinet heeft op het SER-advies gereageerd met het kabinetsstandpunt «Participatie
van jongeren met een beperking», dat op 28 september 2007 aan de
Tweede Kamer is gestuurd. Daarbij koos het kabinet voor een breder perspectief
dan uitsluitend een reactie op het SER-advies. Zo werden tevens
de resultaten van een op verzoek van het kabinet uitgevoerd onderzoek van
TNO, een rapport van de IWI1 en het maatschappelijk
advies van CWP2 betrokken.Het kabinetsstandpunt richt zich op de arbeidsparticipatie van jongeren
met een beperking, en dat in elke fase van hun leven. Zij moeten worden voorbereid
op een actieve deelname aan de samenleving en niet zomaar worden afgeschreven
als ze in de Wajong belanden. Het kabinetsmotto «samen werken, samen
leven» geeft dat ook aan: participatie is een expliciet doel van het
kabinetsbeleid. Het kabinet ziet daarbij werk als een belangrijk middel voor
ontplooiing, zingeving en integratie. Om de sociale samenhang te versterken
wil het kabinet zowel de participatie als de zorg voor elkaar binnen de Nederlandse
samenleving bevorderen. Ten tijde van het kabinetsstandpunt zaten er 161 000
mensen in de Wajong en het vooruitzicht was op dat moment dat dit zou oplopen
tot meer dan 300 000 in 2040.Jongeren die kunnen werken, moeten meer uitzicht krijgen op werk en actieve
deelname aan de samenleving. Het vinden en behouden van een baan bij een reguliere
werkgever moet voorop staan; pas daarna komt werk in een beschermde werkomgeving.
Lukt dit ook niet, dan kunnen andere maatschappelijke activiteiten, zoals
vrijwilligerswerk, in beeld komen.Het kabinetsstandpunt formuleert drie actielijnen: preventie en gerichte
voorbereiding op participatie in de voorschoolse fase, verbetering van de
overgang van school naar werk en versterking van de activering van Wajonggerechtigden.1.3 Notitie vergroting participatie van jongeren
met een beperkingIn vervolg op het kabinetsstandpunt en de bespreking daarvan met de Tweede
Kamer, is op 30 mei 2008 een uitgebreide brief en notitie aan de Tweede
Kamer gestuurd met uitgewerkte voorstellen om de participatie van jonggehandicapten
te bevorderen. Ook hierbij zijn drie actielijnen aangehouden. Hieronder wordt
ingegaan op de eerste twee actielijnen. De voorstellen in de notitie met betrekking
tot de wijzigingen in de Wajong ter versterking van de activering van Wajonggerechtigden
zijn uitgewerkt in dit wetsvoorstel.Preventie en gerichte voorbereiding op participatie in
de (voor)schoolse faseHet toenemende beroep op de Wajong staat niet op zichzelf. Het kabinet
ziet een vergelijkbare ontwikkeling bij andere voorzieningen in het publieke
domein waarop een steeds groter beroep wordt gedaan (zoals het speciaal onderwijs,
de zorg voor licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen en de provinciale
jeugdzorg). Het kabinet wil de groei van het aantal Wajongers keren met investeringen
in de kracht van kinderen en gezinnen. Dit gebeurt op verschillende manieren:
meer preventie, betere signalering van problemen en meer investeren in effectieve
interventies.Jeugdzorg heeft een belangrijke rol bij het signalen van problemen bij
jongeren met een beperking. De toekomstige centra voor jeugd en gezin zullen
bij de gezinsondersteuning een belangrijke taak hebben. Het programmaministerie
voor Jeugd en Gezin doet onderzoek naar het gelijktijdig dan wel het achter
elkaar gebruiken van diverse voorzieningen met een zorgvraag. Dit onderzoek
zal ook beter zicht geven op de achterliggende problematiek van Wajongers,
zodat het preventieve jeugdbeleid daar beter op kan inspelen. Het kader voor
integraal indiceren, waarbij indicaties voor jeugdzorg, Awbz-zorg
en speciaal onderwijs worden afgestemd zal naar verwachting begin 2009 overal
worden toegepast. Daarnaast is er een rijksbreed programma stroomlijning indicatieprocessen
om de administratieve lasten in de uitvoering te verminderen.Overgang van school naar werkOnderwijs voor jongeren met een beperking, dat meer gericht is op arbeidsparticipatie,
kan bijdragen aan een kleiner beroep op de Wajong. Het kabinet werkt in het
kader van het programma «Passend onderwijs» aan een betere werkgerichtheid
van dat onderwijs. Een kernelement daarin is het planmatig aanpakken van de
voorbereiding en overstap van de jongere naar een baan. Jongeren die geen
reguliere startkwalificatie kunnen halen kunnen zich middels o.m. stages doelgericht
voorbereiden op een plek op de arbeidsmarkt. Ook worden, onder andere via
ESF middelen, kansrijke initiatieven voor een vloeiende overgang van school
naar werk die reeds in het veld zijn ontstaan, ondersteund.Daarnaast moeten scholen, samen met partners als het UWV, zorginstellingen
en gemeenten, zorg dragen voor een zo soepel mogelijke overgang van school
naar (regulier) werk. Vanaf 2009 wordt – in de vorm van een pilot –
geëxperimenteerd met de inzet van jobcoaches tijdens stages, zodat de
overgang van school (stage) naar werk begeleid kan worden door dezelfde jobcoach.
Regionale samenwerking tussen scholen en bij arbeidsmarkttoeleiding betrokken
instanties vindt plaats in Wajong-netwerken. Voor 2009 en 2010 is jaarlijks
2 miljoen beschikbaar voor projecten om de regionale samenwerking te verbeteren,
om zo een bijdrage te leveren aan een grote arbeidsparticipatie van jongeren.1.4 De voornemens in het kort: uitgangspunten wijziging
van de WajongDe nieuwe Wajong geldt voor degenen die op of na 1 januari 2010 een
aanvraag indienen. Iedereen die voor die datum een uitkering heeft aangevraagd
en recht heeft op een uitkering op basis van de huidige Wajong, behoudt dat
recht. Voor hen brengt het wetsvoorstel dus geen wijzigingen mee.Het wetsvoorstel wijzigt de citeertitel van de Wajong in de Wet werk en
arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wet Wajong), omdat ook zo tot uitdrukking
wordt gebracht dat arbeidsondersteuning voorop staat. Er is voor gekozen een
nieuw hoofdstuk 1A in de Wajong op te nemen waarin het recht op de arbeidsondersteuning
van de «nieuwe instroom» wordt geregeld. De huidige artikelen
van de Wajong blijven gelden voor de bestaande jonggehandicapten. Dit is gerechtvaardigd
omdat het nog een zeer lange tijd duurt voordat het recht op Wajong-uitkering
eindigt voor deze laatste groep.Het wetsvoorstel wijzigt niet de doelgroep van de Wajong. Deze blijft
bestaan uit jonggehandicapten, dat wil zeggen jongeren die arbeidsbeperkingen
hebben als gevolg van een ziekte. Dat kan een aangeboren of een erfelijke
ziekte zijn, maar ook een ziekte die is ontstaan op jonge leeftijd (voor de
17e verjaardag) of later tijdens studie.Centraal in het wetsvoorstel staat het recht op arbeidsondersteuning.
Jonggehandicapten die kunnen werken krijgen maximale ondersteuning bij het
vinden en behouden van werk. Er komt een individueel participatieplan, dat
wordt opgesteld met de jongehandicapte (en eventueel diens ouders), waarin
onder andere staat wat de beste manier is om een baan te vinden, welke ondersteuning
daarbij beschikbaar is en welke rechten en plichten de jongere heeft. Het
is daarbij vanzelfsprekend dat dit plan aansluit op datgene wat er in het
onderwijs met de jongere is gebeurd. De arbeidsondersteuning kan
de vorm krijgen van werkplekaanpassingen, begeleiding en bemiddeling bij het
vinden van werk, persoonlijke ondersteuning van een jobcoach, vervoersvoorzieningen,
ondersteuning bij het starten van een eigen bedrijf, een concreet werkaanbod,
een re-integratietraject, scholing of studie en/of inkomensondersteuning.Evenals in de Wet WIA wordt onderscheid gemaakt tussen enerzijds jongeren
die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn en anderzijds jongeren die
dat niet zijn. De eerstgenoemde groep heeft aanspraak op een uitkering die,
evenals in de huidige Wajong, gelijk is aan 75% van het wettelijk minimumloon
(WML). De laatstgenoemde groep kan desgewenst inkomensondersteuning ontvangen
die een aanvulling biedt op het loon, waarbij geldt dat het totale inkomen
ten minste 75% WML bedraagt als de jonggehandicapte werkt of bereid
is te werken.Het scheppen van perspectief op arbeid houdt in dat veel minder mensen
dan thans als volledig arbeidsongeschikt zullen worden «bestempeld».
In de nieuwe werkregeling zal namelijk een groot deel van degenen die onder
de huidige Wajong volledig arbeidsongeschikt zouden zijn verklaard, een inkomen
uit arbeid verdienen. Zolang niet is gebleken dat de nieuwe aanpak werkt en
het perspectief op arbeid daadwerkelijk wordt ingevuld met een baan, zal de
inkomensondersteuning van jonggehandicapten die bereid zijn te werken, een
aanvulling geven tot ten minste 75% WML.Jonggehandicapten kunnen op aanvraag inkomensondersteuning ontvangen als
aanvulling op hun inkomen uit arbeid. Deze inkomensondersteuning is zo vormgegeven
dat jonggehandicapten zoveel mogelijk zelf in hun inkomen voorzien en de systematiek
maakt het aantrekkelijk en lonend om te werken.Jonggehandicapten krijgen eerst de kans om zich verder te ontplooien.
Een jongere is namelijk nog volop in ontwikkeling rond zijn 18e jaar. Na de
aanvraag vindt daarom een «voorlopige» beoordeling plaats van
de mogelijkheden om arbeid te verrichten. Op de leeftijd van 27 jaar of (als
de jonggehandicapte zich na zijn 20ste jaar meldt bij het UWV) na een termijn
van zeven jaar, vindt een «definitieve» beoordeling plaats. Bij
die beoordeling zal continuering van de arbeid centraal staan.Mocht bij de eerste beoordeling blijken dat een jongere volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt is, dan staat inkomensbescherming voorop. Deze jonggehandicapte
ontvangt een uitkering ter hoogte van 75% WML. Ook als tijdens de werkregeling
blijkt dat iemand, anders dan aanvankelijk gedacht, duurzaam geen perspectief
heeft op arbeid, kan hij in aanmerking komen voor deze uitkering.Studerende of schoolgaande jonggehandicapten die recht op arbeidsondersteuning
hebben, kunnen, op aanvraag, een passende inkomensondersteuning naast hun
studiefinanciering of tegemoetkoming scholingskosten ontvangen. Deze inkomensondersteuning
komt tegemoet aan het feit dat de jongere met een beperking niet of minder
kan verdienen naast zijn studie. Figuur: Hoofdstromen na wetswijzigingOverigens zullen de vooral technische wijzigingen in andere wetten, waarin
wordt verwezen naar artikelen in de Wajong, nog volgen. Daarnaast zal de Toeslagenwet
worden aangepast vanwege de in de vorige alinea genoemde inkomensondersteuning
voor studerende of schoolgaande jonggehandicapten.1.5 LeeswijzerDe hiervoor geschetste hoofdlijnen van de wijziging van de Wajong worden
in het vervolg van deze memorie van toelichting nader uitgewerkt.Hoofdstuk 2 beschrijft wat arbeidsondersteuning inhoudt en wanneer daarop
recht bestaat. Paragraaf 2.1 noemt de vormen van arbeidsondersteuning
waar de jonggehandicapte recht op heeft. Daarbij komen aan bod het participatieplan,
de re-integratie-instrumenten en het werkaanbod. Ook beschrijft deze paragraaf
de plichten en sancties die bij het recht op arbeidsondersteuning horen. Paragraaf 2.2
gaat in op de inkomensvoorziening als onderdeel van het recht op arbeidsondersteuning
en de conditionering van de inkomensondersteuning in de werkregeling. In paragraaf 2.3
komt het ontstaan (waaronder de medische en arbeidskundige beoordeling), het
eindigen en het herleven van het recht op arbeidsondersteuning aan de orde.Hoofdstuk 3 beschrijft de overige aspecten, te weten het overgangsrecht,
de uitvoering en de ontvangen commentaren en adviezen.In hoofdstuk 4 komen tot slot de financiële effecten van het wetsvoorstel
aan de orde. Er wordt ingegaan op de re-integratie-uitgaven, de uitvoeringskosten,
de uitkeringslasten en de administratieve lasten. HOOFDSTUK 2 ARBEIDSONDERSTEUNINGJongeren moeten de kans krijgen om te werken en actief deel te nemen aan
de samenleving. Arbeid biedt de mogelijkheid om «bij te blijven»
in een veranderende samenleving, een gelegenheid om nieuwe kennis en vaardigheden
op te doen. Meer nog dan inkomen is arbeid een middel tot ontplooiing, zingeving
en integratie. Iedereen moet daarom kunnen meedoen. Ook jongeren met arbeidsbeperkingen
kunnen werken, mits rekening wordt gehouden met die beperkingen.Integratie in het arbeidsproces van jongeren met een beperking start reeds
in de onderwijssituatie. Het onderwijs bereidt de jongeren voor op een plaats
in het arbeidsproces en moet dat ook veel beter gaan doen. Stages kunnen daarbij
een belangrijke rol spelen. Voor deze groep worden experimenten met jobcoaches
tijdens de stages voorbereid. Zoveel mogelijk moet worden toegewerkt naar
een situatie dat de jongeren vanuit het onderwijs en vanuit de stageperiode
direct aan de slag gaan bij een werkgever, met de ondersteuning die daarbij
nodig is.Voor jonggehandicapten die arbeidsperspectief hebben, staan werk en de
hulp en begeleiding bij het vinden en behouden daarvan voorop. Toelating tot
de Wajong betekent dat de betrokkene niet in staat is om op eigen kracht regulier
werk te vinden waarmee hij in zijn levensonderhoud kan voorzien: bij het vinden
en behouden van werk heeft hij ondersteuning nodig. Deze ondersteuning is
toegesneden op de individuele jongere. Het UWV kan aan de jongere een concreet
werkaanbod doen als de jongere niet zelf een baan vindt. Om de omslag van
inkomensondersteuning naar werk te bewerkstelligen, zal de mogelijkheid van
een werkaanbod de komende jaren systematisch ingezet moeten worden. Dit vereist
uiteraard wel dat er banen beschikbaar komen die geschikt zijn voor jonggehandicapten.
Werkgevers hebben daarom een belangrijke rol.Het voorliggende wetsvoorstel voorziet in meerdere vormen van arbeidsondersteuning
(zoals werkaanbod, jobcoach, loondispensatie en werkplekvoorzieningen) voor
jongeren die door hun beperkingen problemen ondervinden bij het vinden en
uitoefenen van een baan.2.1 Inhoud van de ondersteuningDeze paragraaf gaat in op de hulp en begeleiding die voortvloeit uit het
recht op arbeidsondersteuning en op de verplichtingen die daaraan voor de
jongere verbonden zijn.2.1.1 ParticipatieplanHet participatieplan vervult een belangrijke rol. Het plan geeft de wijze
weer waarop de arbeidsondersteuning van de jongere wordt vormgegeven. Het
participatieplan geeft concreet de (toekomstige) mogelijkheden van de jongere
op de arbeidsmarkt aan en geeft de hiervoor benodigde ondersteuning aan. Het
participatieplan geeft ook aan wat er van de jongere wordt verwacht en welke
plichten hij daarbij heeft. Eveneens worden de consequenties van niet-naleving
geschetst. Het UWV stelt het participatieplan niet eenzijdig op, maar doet
dit in overleg met de betrokkene en eventueel diens ouders en school. Het
is immers belangrijk dat het participatieplan naadloos aansluit op een handelingsplan
dat al door de school is opgesteld. Het UWV kan daarbij belangrijke informatie
putten uit netwerkoverleggen welke UWV met scholen of ketenpartners onderhoudt.
Dergelijke wajongnetwerken, die rondom de schoolgaande jonggehandicapten worden
georganiseerd, kunnen bevorderen dat de overgang van school naar
werk soepel verloopt. Daarbij kan gedacht worden aan een soepele overgang
via het lopen van een stage.De totstandkoming van het participatieplan geschiedt in samenhang met
het beoordelen van het recht op arbeidsondersteuning. Als een jonggehandicapte
arbeidsondersteuning aanvraagt, verricht het UWV een verzekeringsgeneeskundige
en arbeidsdeskundige beoordeling om zich een beeld te vormen van de mogelijkheden
van de jongere, zijn sterke en zwakke punten. Er is altijd sprake van maatwerk.
Het participatieplan wordt gelijktijdig met het recht op arbeidsondersteuning
vastgesteld.Het participatieplan gaat verder dan de huidige re-integratievisie. Het
participatieplan biedt aanknopingspunten om jongeren niet alleen naar werk
te begeleiden, maar ook te borgen dat zij werk behouden. Het schetst de totale
vormgeving van de dienstverlening, inclusief de mogelijkheden die er voor
de werkgever zijn. Hoewel de inzet van werkgeversinstrumenten zoals de no
risk polis en de premiekortingsregeling gekoppeld is aan een specifieke dienstbetrekking
zal het participatieplan daarover wel informatie dienen te verstrekken. Het
betreft informatie over de re-integratieinstrumenten, waar een potentiële
werkgever mogelijk aanspraak op kan maken wanneer deze de jonggehandicapte
in dienst neemt. Op basis van de vermelding in het participatieplan kan geen
aanspraak ontleend worden. De daadwerkelijke verstrekking vindt plaats als
wordt voldaan aan de criteria, die de wet hieraan stelt. Op basis van het
participatieplan worden werkgevers uitsluitend geïnformeerd over de toepassing
van regelingen op de persoon voor wie het participatieplan is opgesteld.Net als in de re-integratievisie zullen in het participatieplan plichten
worden opgenomen. Omdat re-integratie maatwerk is, zullen de wettelijke verplichtingen
in het participatieplan worden geconcretiseerd. Het UWV zal bij het vaststellen
van deze concrete plichten vooraf kijken naar het vermogen en de bereidheid
van de jongere om deze verplichtingen na te leven.2.1.2 Re-integratie-instrumentenVoor de bevordering van de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten is
de inzet van re-integratie-instrumenten vaak nodig. Voor de re-integratie
van jonggehandicapten kan gebruik gemaakt worden van algemene instrumenten
die reeds beschikbaar zijn of komen voor alle werkzoekenden met een (grote)
afstand tot de arbeidsmarkt. Hieronder vallen bestaande instrumenten, zoals
re-integratietrajecten (waaronder Individuele Re-integratieovereenkomsten)
en proefplaatsingen. Voorts behoren hiertoe nieuwe instrumenten, zoals loonkostensubsidies
en participatieplaatsen (die uitgewerkt zijn in het wetsvoorstel stimulering
arbeidsparticipatie) en de voorgenomen regeling premiekorting voor ouderen1.Daarnaast zijn er instrumenten voor werkzoekenden met een handicap en
voor werkgevers. In de eerste plaats zijn dat instrumenten die erop gericht
zijn werkgevers te compenseren voor lagere arbeidsproductiviteit en de betreffende
werknemers voldoende inkomen te garanderen. Daartoe kunnen de volgende bestaande
instrumenten worden aangewend: no risk polis, premiekorting arbeidsgehandicapten
en loondispensatie.In de tweede plaats zijn dat instrumenten die er met name op gericht zijn
fysieke belemmeringen bij arbeidsdeelname zoveel mogelijk weg te nemen. Daartoe
kunnen de jonggehandicapte en/of zijn werkgever aanspraak maken op arbeidsplaatsvoorzieningen.
Het gaat daarbij om aanpassingen op de werkplek van de jonggehandicapte, om
vervoersvoorzieningen en om persoonlijke hulp op de werkplek in de vorm van
een jobcoach, een doventolk of voorleeshulp. Het betreft dan
aanpassingen van de werkplek die verder gaan dan de normale arbo-verantwoordelijkheid
van de werkgever.Dit wetsvoorstel brengt geen ingrijpende wijzigingen aan in het huidige
en reeds voorgenomen re-integratie-instrumentarium. Er zijn in beginsel voldoende
instrumenten voor jonggehandicapten beschikbaar die de arbeidsparticipatie
kunnen bevorderen. Re-integratie is maatwerk. Dat betekent dat uit het brede
scala van re-integratie-instrumenten die instrumenten zullen worden ingezet
die voor de individuele Wajonger het meest geschikt zijn. Wel zal het huidige
instrumentarium op een aantal punten verbeterd worden. Deels ligt de verbetering
in de uitvoering, deels zijn (op termijn) kleinere aanpassingen van wet- en
of regelgeving vereist. Onderstaand worden de voorgenomen verbeteringen toegelicht.In de eerste plaats wordt de jobcoachvoorziening verbeterd. Uit de evaluatie
jobcoaching1 is gebleken dat in een behoorlijk
aantal gevallen de inzet van de jobcoach uitmondt in een duurzaam, regulier
dienstverband, tot volle tevredenheid van de werknemer en werkgever. Tegelijkertijd
leiden de analyses tot de conclusie dat het bereik van de regelingen beperkt
is, dat er veel uitval en instabiliteit is en dat de kosten aan de hoge kant
zijn. De evaluatie bevat aanbevelingen om de professionaliteit en de doelmatigheid
van de jobcoaches te verbeteren. Hierover wordt overlegd met het UWV. Een
van de voorgenomen verbeteringen is aanpassing van het jobcoachprotocol van
het UWV om de jobcoach ook te kunnen inzetten bij jongeren die 20%
WML kunnen verdienen. Nu is de grens gelegd op 35% WML. Het UWV werkt
voorts aan voorstellen die de uitvoering van de jobcoachregeling verbeteren.
Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan maatregelen die leiden tot verbetering
van de match tussen de aard van het werk en de beperkingen van de werknemer.
Hiervoor is geen aanpassing van de wetgeving noodzakelijk.In de tweede plaats worden de mogelijkheden verruimd om een beroep te
doen op voorzieningen voor jonggehandicapten die als zelfstandig ondernemer
aan de slag willen. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de motie Van Hijum.2 Op grond van de huidige regeling kunnen arbeidsplaatsvoorzieningen
slechts voor de duur van de re-integratieperiode naar arbeid als zelfstandige
worden verstrekt. Dit kan een belemmering zijn om te kiezen voor het zelfstandig
ondernemerschap. Niet alleen voor jonggehandicapten maar ook voor personen
met een arbeidshandicap die in een vergelijkbare positie verkeren. Om het
starten als zelfstandig ondernemer te vergemakkelijken, wordt het mogelijk
gemaakt om ook na afloop van de re-integratieperiode in aanmerking te blijven
komen voor de arbeidsplaatsvoorzieningen zoals vervoersvoorzieningen en doventolk.
Voorts zal voor de jonggehandicapten voor een nader te bepalen periode de
inzet van een vorm van (job)coaching mogelijk worden gemaakt wanneer zij starten
als zelfstandige. De hiervoor benodigde wijziging zal nog worden geregeld.In de derde plaats is het kabinet voornemens het Re-integratiebesluit
aan te passen om het huidige drempelbedrag van maximaal € 6 000,
dat is ingebouwd in de subsidieregeling voor werkgevers voor de kosten van
werkplekaanpassingen, te laten vervallen. Hiermee worden de kosten van de
werkgever die daarmee gemoeid zijn, verlaagd. Daartoe zal het Re-integratiebesluit
worden aangepast.2.1.3 WerkaanbodHet UWV zal er alles aan doen om te voorkomen dat de jonggehandicapte
lang zonder werk zit en dat zijn afstand tot de arbeidsmarkt groter wordt.
Juist voor deze doelgroep is het van groot belang dat zij niet in een dergelijk «gat» vallen, maar snel aan het werk gaan. In de
praktijk blijkt dat velen van hen de aangeleerde vaardigheden snel verliezen
als zij geen werk hebben. Als regulier werk op korte termijn niet mogelijk
is, bijvoorbeeld omdat de jongere daar nog niet klaar voor is, zullen arrangementen
als een stage, een participatieplaats of een proefplaatsing kunnen worden
ingezet. Het doel is immers om de arbeidsmogelijkheden van jongeren zodanig
te ontwikkelen dat zij uiteindelijk ook feitelijk de stap naar de reguliere
arbeidsmarkt maken. Wat daarvoor nodig is en welke periode daarmee zal zijn
gemoeid, is afhankelijk van de mogelijkheden van de betrokken jongere.Een deel van de jongeren zal de mogelijkheid hebben om met begeleiding
zélf een baan bij een reguliere werkgever te vinden. Een concreet werkaanbod
zal in dat geval niet nodig zijn. Als een jongere niet zelf in staat is (gebleken)
een baan te vinden, is het echter wel noodzakelijk dat het UWV een werkaanbod
doet zodra een passend aanbod beschikbaar is.
Ook voor jongeren van wie het UWV inschat dat zij wel kunnen werken, maar
niet willen, kan het werkaanbod een stok achter de deur zijn om alsnog werk
te zoeken. Als het UWV hen een werkaanbod doet, wordt verwacht dat zij dat
aanbod ook aanvaarden.Aan het werkaanbod kan een traject met verschillende re-integratie-activiteiten
vooraf gaan. Het werkaanbod is dan het laatste zetje dat de betrokkene nodig
heeft om aan het werk te komen. De jonggehandicapte wordt dus niet zo maar
met een werkaanbod geconfronteerd, maar groeit daar naar toe door het pad
dat in het participatieplan samen met hem is uitgezet.Onder een werkaanbod wordt in beginsel verstaan: het aanbieden van concrete,
algemeen geaccepteerde arbeid in de publieke of private sector aan een persoon.
In het werkaanbod gaat het uitsluitend om werk bij een reguliere werkgever,
waarbij gewerkt wordt op basis van een arbeidsovereenkomst. Een reguliere
baan met loondispensatie of met begeleiding van een jobcoach behoort hier
dus ook toe. Het werkaanbod zoals hierboven omschreven is geschikt voor de
betreffende jonggehandicapte en dient als algemeen geaccepteerde arbeid door
de betrokkene te worden aanvaard.Van veel partijen zullen inspanningen worden gevraagd om voor jonggehandicapten
die mogelijkheden hebben tot reguliere arbeid ook daadwerkelijk de reguliere
arbeidsplaatsen te vinden waar zij, met eventuele ondersteuning kunnen werken.
In de eerste plaats geldt die inspanning voor werkgevers en werknemers in
sectoren en bedrijven, die het in hun collectieve arbeidsvoorwaarden mogelijk
moeten maken dat specifieke functies gecreëerd worden voor jonggehandicapten
en dat de loonschalen boven het minimumloonniveau daadwerkelijk worden ingevuld.
Het werk aan de onderkant van de arbeidsmarkt zal anders georganiseerd moeten
worden en daar profiteren niet alleen Wajongers van. In die zin hoeft, volgens
het kabinet, geen sprake te zijn van een verdringingseffect aan de onderkant
van de arbeidsmarkt: er kan juist meer werk ontstaan.Vervolgens is het noodzakelijk dat werkgevers en werknemers op de werkvloer
ook daadwerkelijk de bereidheid hebben om reguliere (aangepaste) werkplekken
te creëren voor deze doelgroep. Dat gaat niet vanzelf. Werkgevers zullen
daartoe gemotiveerd worden door vergoeding van werkplekaanpassingen, loondispensatie,
begeleiding van de jonggehandicapte op de werkplek en het wegnemen van administratieve
belasting. Daarnaast is voor deze groep de no risk polis beschikbaar en is
er een premiekorting.Ook de collega’s op de werkvloer zullen zich moeten inspannen. Zij
zullen moeten accepteren dat voor veel jonggehandicapten specifieke, afwijkende
werkomstandigheden gecreëerd moeten worden. Het UWV zal zich, in samenwerking met gemeenten in de Locaties voor Werk
en Inkomen (LWI’s), inspannen om voldoende reguliere arbeid voor de
Wajongers te organiseren. Zij maken hiertoe afspraken met de re-integratiebranche
om een breed scala aan arrangementen te ontwikkelen om werkplekken te vinden
voor jonggehandicapten. Hierbij kan gedacht worden aan detachering, uitzendconstructies
en payroll concepten waarbij mensen op tariefbasis worden uitgeleend. Deze
arrangementen hebben allen het uiteindelijke doel om de jonggehandicapte toe
te leiden naar reguliere arbeidsparticipatie. Ook zijn participatieplaatsen
mogelijk voor Wajongers, waarbij de feitelijke uitvoering aan de gemeente
wordt overgedragen.Het is belangrijk dat de bovengenoemde inspanningen worden ingebed in
een cultuur die uitgaat van mogelijkheden van jonggehandicapten en die niet
de nadruk legt op de beperkingen. Dat zal niet vanzelf gaan. De attitude van
onderwijs, zorginstellingen, ouders, het UWV, werkgevers en werknemers is
nu vooral gericht op zorg en uitkering. Hoe begrijpelijk dat wellicht ook
is, gelet op de problemen waar de Wajongers voor staan, zal dit hen niet helpen
op het pad naar participatie in de samenleving en in reguliere arbeid. Om
de attitude en cultuur van zorg om te buigen naar ondersteuning bij maatschappelijke
participatie, zal het kabinet een programma ontwikkelen. Het kabinet is zich
ervan bewust dat deze noodzakelijke cultuuromslag tijd vergt en dat deze cultuuromslag
geleidelijk gerealiseerd zal worden.2.1.4 Plichten en sanctiesIn dit wetsvoorstel staat het recht op arbeidsondersteuning voor de jonggehandicapte
centraal. Het hebben van rechten impliceert ook verplichtingen. In deze subparagraaf
wordt ingegaan op de algemene verplichtingen en op een aantal specifieke verplichtingen
die aan het recht op arbeidsondersteuning zijn verbonden.Algemene verplichtingenVoor de algemene verplichtingen geldt dat ze te allen tijde gelden en
dat het niet uitmaakt of de jonggehandicapte in de werkregeling zit, in de
periode die daaraan voorafgaat, studeert of volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is.Ten aanzien van de algemene verplichtingen gaat het in de eerste plaats
om de informatieplicht en de medewerking aan controle. Deze algemene verplichtingen
gelden ook nu al in de Wajong. Het gaat hierbij om verplichtingen die gericht
zijn op controle en medewerking aan hetgeen relevant is voor de arbeidsondersteuning,
waaronder de inkomensvoorziening of uitkering. Jonggehandicapten moeten relevante
informatie uit zichzelf of op verzoek mondeling meedelen of schriftelijk verstrekken.
In de tweede plaats gaat het om verplichtingen die er op gericht zijn het
bestaan van het recht op ondersteuning te voorkomen of te beperken. Dat betekent
dat de betrokkene maatregelen neemt om zijn afhankelijkheid van de arbeidsondersteuning
en/of inkomensvoorziening te voorkomen, hetzij zo beperkt mogelijk te houden
(«schadebeperkende maatregelen»). De betrokkene heeft net als
in de huidige Wajong de plicht om zijn arbeidsongeschiktheid niet opzettelijk
te veroorzaken en mee te werken aan een naar algemeen medische maatstaven
adequate behandeling.De jonggehandicapte die arbeidsondersteuning aanvraagt, moet meewerken
aan het opstellen van een participatieplan. In die zin is er sprake van een
algemene verplichting. In de periode voorafgaande aan de aanspraak op arbeidsondersteuning
kan immers van betrokkene verwacht worden dat hij zich alvast naar vermogen
oriënteert op arbeid en zijn arbeidsmogelijkheden. Het is
van belang dat alle jonggehandicapten in beginsel bereid zijn om mee te werken
aan het opstellen van een dergelijk plan. Deze plicht is vormgegeven als voorwaarde
om in aanmerking te komen voor inkomensondersteuning (zie paragraaf 2.2.1),
waardoor het onderstaande sanctiebeleid voor de handhaving ervan niet van
toepassing is.Specifieke verplichtingenNaast de algemene verplichtingen, die voor iedere jonggehandicapte gelden,
kent de Wajong ook specifieke verplichtingen die uitsluitend voor de jonggehandicapten
in de werkregeling gelden. De belangrijkste verplichtingen gelden als voorwaarde
om in aanmerking te komen voor inkomensondersteuning. Dit wordt in paragraaf 2.2.1
nader toegelicht.De Wajong kent de volgende specifieke verplichtingen De plichten om zich
geneeskundig te laten behandelen of aanwijzingen van een arts op te volgen
als het UWV of het re-integratiebedrijf daartoe opdracht geeft en de genezing
niet te belemmeren. Tevens moet de jonggehandicapte meewerken aan het opstellen
van het re-integratieplan door het re-integratiebedrijf en te voldoen aan
de verplichtingen die daarin zijn opgenomen.De jonggehandicapte dient zich voorts te onthouden van gedrag dat leidt
tot ontslag en mag evenmin meewerken aan zijn ontslag terwijl daar geen goede
reden voor is en de dienstbetrekking zonder enig bezwaar voortgezet had kunnen
worden.SanctiebeleidHet UWV geeft aan het begin van het proces duidelijke voorlichting over
de verplichtingen van de jonggehandicapte. Het UWV en het re-integratiebedrijf
maken in samenspraak met de jonggehandicapte heldere en concrete re-integratie-afspraken,
waarbij rekening wordt gehouden met zijn arbeidsbeperkingen. Deze afspraken
worden schriftelijk vastgelegd zodat de jonggehandicapte weet wat hij moet
doen. Als de jonggehandicapte zijn algemene verplichtingen niet naleeft, zal
het UWV overgaan tot het opleggen van een sanctie. Dit geldt eveneens bij
niet-naleving van een aantal specifieke plichten (in de werkregeling). Het
sanctiebeleid is een middel om te bevorderen dat de jonggehandicapte zich
houdt aan zijn verplichtingen en moet worden gezien als een stok achter de
deur.Voor de naleving van genoemde verplichtingen wordt het sanctieregime gevolgd
dat nu ook geldt voor de Wajong, de Wet WIA en de WW. Deze wetten kennen een
regime van maatregelen en bestuurlijke boetes. Een maatregel is een korting
op de hoogte en duur van de inkomensvoorziening bij overtreding van een verplichting.
De hoogte en duur worden afgestemd op de ernst van de gedraging en de mate
waarin de gedraging aan de uitkeringsgerechtigde wordt verweten. Van het opleggen
van een maatregel wordt in ieder geval afgezien als verwijtbaarheid ontbreekt.
De afstemming van de hoogte en duur van de sancties is centraal geregeld in
het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten.2.2 Mogelijke inkomensvoorzieningenDe ondersteuning bij het vinden en behouden van werk, zal er meestal toe
leiden dat een jonggehandicapte in zijn levensonderhoud kan voorzien. Immers,
als tegenprestatie voor het verrichten van arbeid ontvangt de jonggehandicapte
loon van zijn werkgever. Dit loon zal veelal toereikend zijn om de noodzakelijke
middelen van bestaan te financieren. Dit is echter niet altijd het geval,
bijvoorbeeld omdat de jonggehandicapte volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is, minder dan het wettelijk minimumloon verdient (bijvoorbeeld vanwege werken
in deeltijd of vanwege loondispensatie voor de werkgever) of studeert. In
deze situaties is het redelijk en billijk dat de jonggehandicapte
aanspraak kan maken op een inkomensvoorziening van de overheid. Dit wetsvoorstel
kent daarom de volgende vier vormen van inkomensvoorzieningen:• Werkregeling: een inkomensondersteuning voor jonggehandicapten
die kunnen werken. Deze regeling bestaat uit twee fasen:– Een inkomensondersteuning voor jonggehandicapten tot 27 jaar.– Een inkomensondersteuning voor jonggehandicapten vanaf 27
jaar.• Een inkomenondersteuning voor jonggehandicapten tijdens studie
of school.• Een uitkering voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten.De inhoud en vormgeving van deze vormen van inkomensvoorziening komen
hierna aan de orde.2.2.1 De werkregeling voor jonggehandicaptenInkomensondersteuning kan in de werkregeling onderdeel uitmaken van de
arbeidsondersteuning. De jonggehandicapte die recht heeft op arbeidsondersteuning
ontvangt echter niet vanzelfsprekend ook inkomensondersteuning. Aan het ontvangen
van inkomensondersteuning zijn voorwaarden verbonden. De jonggehandicapte
moet bereid zijn om naar vermogen arbeid te verrichten. Met andere woorden,
de inkomensondersteuning is geconditioneerd. Daarnaast zal de jonggehandicapte
door middel van een aanvraag kenbaar moeten maken dat hij behoefte heeft aan
inkomensondersteuning.Geconditioneerde inkomensondersteuningEen jonggehandicapte dient bereid te zijn om te werken. Deze bereidheid
is in het wetsvoorstel tot uitdrukking gebracht door de belangrijkste verplichtingen
als voorwaarde te stellen voor de inkomensondersteuning. De jonggehandicapte
heeft recht op inkomensondersteuning als hij aan de volgende voorwaarden voldoet.
Ten eerste moet hij (algemeen geaccepteerde) arbeid zoeken en aanvaarden.
Daartoe kan hem een werkaanbod worden gedaan. Hij mag daarbij geen eisen stellen
die het aanvaarden of verkrijgen van arbeid belemmeren. Ten tweede moet hij
meewerken aan activiteiten die het UWV voorstelt om zijn kans om een baan
te vergroten. Ten derde moet hij meewerken aan aanpassingen van de arbeidsplaats
en de verkrijging van persoonsgebonden voorzieningen. Ten slotte moet hij
meewerken aan het opstellen van het participatieplan en voldoen aan de verplichtingen
die daarin zijn opgenomen.De eigen verantwoordelijkheid van de jonggehandicapte staat voorop. Dat
brengt mee dat een jonggehandicapte zelf actief naar een baan zal moeten zoeken,
bijvoorbeeld door het raadplegen van de vacaturebank, het bezoeken van banenwebsites
en het aanschrijven, bellen of persoonlijk benaderen van een werkgever. Dit
kan uitmonden in een sollicitatie naar een baan en een uitnodiging van de
werkgever voor een gesprek. Ook kan het UWV bepaalde activiteiten van de jonggehandicapte
verlangen. Welke activiteiten in een individueel geval nodig zijn, is sterk
afhankelijk van de concrete omstandigheden Dit kan variëren van een korte
cursus waarin enkele basisvaardigheden worden geleerd, zoals een sollicitatietraining,
tot een opleiding om de jonggehandicapte bij te scholen.Het UWV kan een concreet werkaanbod doen. De jonggehandicapte dient dit
aanbod te aanvaarden. Bij de keuring is daarbij bezien wat voor werk de betrokkene
kan verrichten. Een jonggehandicapte dient alle arbeid die maatschappelijk
algemeen aanvaard is, te accepteren als hij daartoe met zijn krachten en bekwaamheden
in staat is. Het oordeel of een baan geschikt is voor een jonggehandicapte,
hangt dus mede af van de arbeidskundige beoordeling. Daarbij wordt aangetekend
dat een baan ook geschikt is als die slechts kan worden uitgeoefend met behulp
van een voorziening of persoonlijke ondersteuning, zoals een
werkplekaanpassing, een doventolk of een jobcoach. Aan de jonggehandicapte
worden dus eisen gesteld met betrekking tot zijn bereidheid om te werken.
Die bereidheid zal moeten blijken uit zijn handelen en gedrag. Alleen zeggen
dat men bereid is, is dan ook onvoldoende. Het is aan het UWV om de bereidheid
te beoordelen. Deze bereidheid ontbreekt bijvoorbeeld als de jonggehandicapte
een werkaanbod op maat weigert, zonder dat daar een goede grond voor aanwezig
is. Het werkaanbod is na een zorgvuldig proces én in samenspraak met
de jonggehandicapte tot stand gekomen. Het UWV kan daarbij met strikt persoonlijke
omstandigheden van de jonggehandicapte rekening houden. Er zal altijd sprake
zijn van maatwerk. Een weigering wordt daarom de jonggehandicapte zwaar aangerekend.
Bovendien is het een kans op regulier werk, waarmee de jonggehandicapte zelf
inkomen kan verdienen, die hij voorbij laat gaan. Bij de beoordeling of de
bereidheid bij de jonggehandicapte ontbreekt om arbeid te verrichten, gaat
het UWV niet over één nacht ijs. Er wordt veel geïnvesteerd
in het maken van maatwerkafspraken met de jonggehandicapte. Er gaat aan deze
situatie veelal een periode vooraf waarin het UWV in samenspraak met de jonggehandicapte
afspraken maakt. Het UWV neemt de afspraken door met de jonggehandicapte,
motiveert en spoort hem aan om zich welwillend en coöperatief op te stellen.
De inkomensondersteuning zal derhalve niet lichtvaardig door het UWV worden
beëindigd. Op een gegeven moment kan echter niet anders dan worden geconcludeerd
dat de jonggehandicapte niet bereid is arbeid te verrichten en dat niet langer
wordt voldaan aan de voorwaarden die gelden voor inkomensondersteuning. Ook
zullen er situaties zijn, waarbij gelijk uit handelen en gedrag blijkt dat
er geen bereidheid is om te werken.Het ontbreken van de bereidheid om arbeid te verrichten, heeft tot gevolg
dat de jonggehandicapte geen inkomensondersteuning (meer) ontvangt. Uiteraard
kan hij – als hij het met de beslissing van het UWV om de inkomensondersteuning
te beëindigen niet eens is – daartegen bezwaar aantekenen en daarna
eventueel in beroep gaan.Om (weer) in aanmerking te komen voor inkomensondersteuning zal de bereidheid
van de betrokkene duidelijk moeten blijken. Hij zal daartoe zijn gedrag en
handelen moeten aanpassen. Hij kan zich bijvoorbeeld weer actief opstellen,
alsnog meewerken aan het opstellen van het participatieplan en solliciteren.
Dit kan ertoe leiden dat het UWV vaststelt dat de jonggehandicapte weer bereid
is om arbeid te verrichten, waardoor weer aanspraak bestaat op inkomensondersteuning.
Dit geldt echter niet voor de jonggehandicapte die een passend werkaanbod
heeft geweigerd. Bij weigering van een werkaanbod komt de betrokkene slechts
weer voor inkomensondersteuning in aanmerking indien hij zelf werk vindt of
een volgend werkaanbod van het UWV aanvaard.De inkomensondersteuning tot 27 jaarDe inkomensondersteuning in de werkregeling kent twee fasen. De eerst
fase eindigt als de «definitieve» beoordeling plaatsvindt van
de jonggehandicapte. In de regel vindt die plaats als hij de leeftijd van
27 jaar bereikt. Als het recht op arbeidsondersteuning later is ingegaan dan
op de leeftijd van 20 jaar, dan vindt die beoordeling plaats als het recht
op arbeidsondersteuning zeven jaar bestaat. Hierbij heeft de volgende afweging
een rol gespeeld. Op de leeftijd van 27 jaar wordt geacht dat een goed beeld
is te geven van de arbeidsmogelijkheden en -beperkingen, nadat eerst op basis
van ervaring is gebleken of en zo ja, welke mogelijkheden er zijn. Deze termijn
is nodig om de jonggehandicapte voldoende arbeidservaring te laten opdoen,
zodat zijn resterende verdiencapaciteit met een redelijke mate van nauwkeurigheid
kan worden vastgesteld. Het kabinet verwacht dat op een eerdere leeftijd,
bijvoorbeeld twee jaar na school, nog onvoldoende werkervaring
is opgedaan, de fysieke en psychische ontwikkeling van betrokkene veelal nog
zeker niet stilstaat en het vinden van een plek in de maatschappij nog volop
gaande is, om een definitief oordeel te geven. De leeftijd van 27 jaar correspondeert
daarnaast met de voorgestelde periode van werkleerrecht voor leeftijdsgenoten,
die met elkaar gemeen hebben dat zij van school komen en aan het begin van
hun werkzame leven staan. Dat is dan ook de reden voor het onderscheiden van
twee fasen in het regime van de inkomensondersteuning. Hierna komt eerst de
hoogte van de inkomensondersteuning in de eerste fase aan bod, en daarna de
hoogte daarvan in de tweede fase.De inkomensondersteuning is zo vormgegeven dat (meer) werken lonend is.
Dit stimuleert dat jonggehandicapten hun arbeidsvermogen volledig proberen
te benutten en te vergroten. Dit opent het perspectief dat jonggehandicapten
op termijn (meer dan) het wettelijk minimumloon zullen verdienen door het
verrichten van arbeid, zodat zij geen inkomensondersteuning meer nodig hebben.Bij de vormgeving van een participatiebevorderende incentivestructuur
kan gekozen worden voor een systeem dat erin zou bestaan dat bij werken van
iedere extra euro aan inkomsten 75 cent in mindering wordt gebracht. Anders
gezegd, van iedere euro houdt de jonggehandicapte een kwartje over. Het totale
inkomen zou dan langzaam maar zeker toenemen van 75% WML tot 100%
WML. Het inkomen van de jonggehandicapte bevindt zich vaak in de range van
20% WML tot 70% WML en een systeem met een sterkere financiële
prikkel is mogelijk.De participatiebevorderende incentivestructuur van de inkomensondersteuning
ziet er daarom als volgt uit. In de regel zal de jonggehandicapte met arbeid
meer verdienen dan 20% WML. Als hij precies dat bedrag verdient, dan
ontvangt hij een inkomensondersteuning van 55% WML. Indien hij meer
verdient dan 20% WML wordt de helft van dat meerdere inkomen in mindering
gebracht op voornoemd bedrag van 55% WML. Met andere woorden, de jonggehandicapte
gaat er in totaal een halve euro in bruto inkomen op vooruit bij iedere euro
die hij meer verdient. De netto inkomensvooruitgang is zelfs nog groter doordat
de arbeidskorting toeneemt bij een hoger inkomen uit arbeid. Meer werken is
dus lonend voor een jonggehandicapte.Dit systeem brengt mee dat het totale bruto inkomen van de jonggehandicapte
gelijk is aan 100% WML als hij met werken een inkomen verdient van
70% WML. Het stelsel in Nederland kent vanuit het oogpunt van bescherming
een minimumloon en een aan dat minimumloon verbonden sociaal minimum. Voor
mensen die niet zelf het minimumloon verdienen, zoals jonggehandicapten, is
het zaak dat hun inzet om te werken lonend is. Het kabinet vindt het onlogisch
dat loonaanvulling zou kunnen plaatsvinden tot boven het minimum beschermingsniveau
voor werkenden. Dit brengt mee dat het totaal van de inkomensondersteuning én
het inkomen uit arbeid niet meer dan 100% van het wettelijk minimumloon
mag bedragen.Verder is nog het volgende van belang. Als de jonggehandicapte met werken
een inkomen verdient van meer dan 75% WML, dan voldoet hij niet meer
aan één van de voorwaarden voor het recht op arbeidsondersteuning
(zie hierna). Dit zou in theorie een reden kunnen zijn om het recht op arbeidsondersteuning
te doen eindigen, en dus ook de inkomensondersteuning. Echter, als de jonggehandicapte
meer verdient dan 75% WML met behulp van arbeidsondersteuning, dan
zou het contraproductief zijn om het recht daarop te eindigen, want dan zal
hij zijn baan zeer waarschijnlijk verliezen. Daarom eindigt het recht op arbeidsondersteuning
niet zolang de jonggehandicapte deze ondersteuning nodig heeft
om aan het werk te blijven. Alleen als de jonggehandicapte zonder arbeidsondersteuning ófwel
vijf jaar heeft gewerkt en daarna feitelijk meer verdient of gaat verdienen
dan 75% WML, ófwel gedurende één jaar meer dan
100% WML gaat verdienen, eindigt het recht daarop.Tot slot is in het wetsvoorstel er volledigheidshalve rekening mee gehouden
dat een jonggehandicapte niet werkt of minder verdient dan 20% WML.
De jonggehandicapte ontvangt in dat geval in principe een inkomensondersteuning
van 55% WML. Als de jonggehandicapte geen arbeid verricht maar aantoont
bereid is te werken of als hij minder dan 20% WML verdient maar aantoont
dat hem dat niet kan worden verweten, dan ontvangt hij een inkomensondersteuning
die gelijk is aan of het inkomen aanvult tot 75% WML. Dit bedrag geldt
voor een overgangstermijn. Zolang niet is gebleken dat de nieuwe aanpak werkt
en veel meer perspectief voor deze jongeren schept door het arbeidsaanbod
dat wordt gedaan en de arbeidsmogelijkheden die ontstaan, zal bij de inkomensondersteuning
van deze jongeren van 75% WML worden uitgegaan, hoewel zij niet volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Of de nieuwe werkregeling in dit opzicht
werkt, zal te zijner tijd een nader kabinetsbesluit vergen. Alsdan kan aan
de orde komen of voor deze groep het niveau van 75% WML blijvend moet
worden gehandhaafd. Met het oog hierop zal via monitoring en evaluatie de
werking van de nieuwe regeling en de effecten ervan ten aanzien van de doelstelling
en het sociale stelsel worden gevolgd. Om het toekomstige kabinetsbesluit
te effectueren is in het wetsvoorstel geregeld dat bij algemene maatregel
van bestuur kan worden bepaald dat de hoogte van de maximale inkomensondersteuning
70% WML bedraagt vanaf een in dat besluit te bepalen datum.De inkomensondersteuning vanaf 27 jaarOok de inkomensondersteuning in de tweede fase is zo vormgegeven dat (meer)
werken loont. Op de leeftijd van 27 jaar maar ten minste zeven jaar na het
ontstaan van het recht op arbeidsondersteuning, vindt de «definitieve»
beoordeling van de jonggehandicapte plaats. Met «definitief» wordt
in deze zin overigens niet gedoeld op het feit dat er na die leeftijd geen
beoordeling meer plaatsvindt. Ook na de leeftijd van 27 jaar wordt nog bezien
welke mogelijkheden een jonggehandicapte heeft om arbeid te verrichten1. Hierdoor kan rekening gehouden worden met het in de
loop van de tijd (tot 65 jaar) veranderende arbeidsmarktperspectief van de
jonggehandicapte als gevolg van medische, technische en economische ontwikkelingen.De «definitieve beoordeling» houdt in dat het UWV vaststelt
wat diens resterende verdiencapaciteit is. Dit is het inkomen dat de betrokkene
naar verwachting, al dan niet met arbeidsondersteuning, kan verdienen. Van
de jonggehandicapte wordt dan ook verwacht dat hij zich maximaal inspant om
dat bedrag daadwerkelijk te verdienen. Omgekeerd kan niet van hem worden verwacht
dat hij (veel) meer dan dat bedrag verdient. Het is dan ook redelijk en billijk
om de jonggehandicapte, als hij zijn resterende verdiencapaciteit volledig
benut, een inkomensondersteuning te bieden die zijn inkomen uit arbeid aanvult
tot het wettelijk minimumloon.Dit betekent dat als de jonggehandicapte bijvoorbeeld een resterende verdiencapaciteit
van 50% WML heeft én dat bedrag ook daadwerkelijk verdient,
een aanvulling tot 100% WML ontvangt. Als deze jonggehandicapte daarentegen,
hoewel hij bereid is te werken, geen of een lager inkomen uit arbeid heeft,
is zijn totale inkomen lager, met een ondergrens van 75% WML. Het systeem
bevat dus een sterke financiële prikkel om de resterende verdiencapaciteit
volledig te benutten. Voor een jonggehandicapte die werkt met begeleiding van een jobcoach én
met loondispensatie, geldt een gunstiger regeling. In dat geval neemt zijn
totale inkomen ook toe naarmate hij meer verdient, maar er kan nu een inkomensondersteuning
worden gegeven die het totale inkomen aanvult tot het voor zijn functie geldende
loon, met een maximum van 120% WML. Als een jonggehandicapte in dat
geval een resterende verdiencapaciteit van 50% WML heeft, hij dat bedrag
ook daadwerkelijk verdient én een functieloon heeft van 120%
WML, dan ontvangt hij een totaal inkomen van 120% WML.Deze regeling is een voortzetting van de huidige Bremanregeling. De Bremanregeling
houdt verband met de inkomensgelijkheid tussen enerzijds jonggehandicapten
die met een WSW-indicatie begeleide arbeid verrichten en anderzijds jonggehandicapten
die onder vergelijkbare omstandigheden in een reguliere dienstbetrekking arbeid
verrichten. In het licht van de mogelijke wijziging van de WSW zal in de toekomst
overwogen kunnen worden om de voorgestelde regeling aan te passen.2.2.2 Een inkomenondersteuning voor jonggehandicapten
tijdens studie en schoolOok met betrekking tot studie en scholing is het uitgangspunt om jongeren
die vanaf 1 januari 2010 instromen gelijk te behandelen. Er is slechts
reden om onderscheid te maken als dit functioneel is voor de ondersteuning
bij het vinden en behouden van werk. Bij studerende en schoolgaande jonggehandicapten
is dat het geval. Doordat een jonggehandicapte minder mogelijkheden heeft
om te werken naast zijn studie of school, zou hij eerder dan een jongere zonder
arbeidsbeperkingen zijn aangewezen op een studielening. Het wetsvoorstel regelt
daarom een inkomstenondersteuning voor de jonggehandicapte die studeert of
naar school gaat en aanspraak heeft op studiefinanciering, op financiële
ondersteuning door een ho-instelling uit het afstudeerfonds danwel profileringsfonds
of op een tegemoetkoming scholingskosten. Dit wordt hierna toegelicht.Het stelsel van studiefinanciering gaat uit van drie elementen: een basisbeurs,
een aanvullende beurs (of ouderlijke bijdrage) en een lening (of inkomsten
uit arbeid). Hiermee wordt invulling gegeven aan de gedeelde verantwoordelijkheid
van overheid, ouders en student zelf voor de investering in de eigen opleiding.
De hoogte van de aanvullende beurs is afhankelijk van het inkomen van de ouders
(tot circa modaal) en het aantal kinderen in het gezin. Voor het gedeelte
waarvoor de student zelf verantwoordelijk is, kan hij werken of een lening
sluiten bij de IB-Groep. Daarnaast ontvangen studenten in het hoger onderwijs
een ov-studentenkaart die recht geeft op deels gratis reizen en deels reizen
met korting. Verder kunnen studenten hoger onderwijs een collegegeldkrediet
afsluiten om het collegegeld te kunnen betalen.Het totaal beschikbare inkomen zonder werk (basisbeurs, aanvullende beurs
of ouderlijke bijdrage, lening en OV-Studentenkaart) is gelijk aan het «normbudget»
voor de kosten van levensonderhoud en studiekosten. Een student kan van dit
budget rondkomen. De normbedragen worden sinds 2002 jaarlijks aan de hand
van de inflatie geïndexeerd nadat de toenmalige minister van OCW had
geconcludeerd dat de ontwikkeling van de (normbedragen) studiefinanciering
de jaren ervoor voldoende was. Het ministerie van OCW laat regelmatig onderzoeken
hoe het is gesteld met de financiële situatie van studenten (Studentenmonitor
hoger onderwijs).Studenten die geen schulden willen maken, kunnen naast hun studie gaan
werken in plaats van een lening te sluiten. Doordat een jonggehandicapte student
minder arbeidsmogelijkheden heeft, zou hij eerder aangewezen zijn
op een lening. Het is daarom billijk om hem tijdens de studie te voorzien
van een extra inkomen, zodat hij geen schulden behoeft te maken. Daarom is
gekozen voor een inkomensondersteuning tijdens studie en school die ruwweg
overeenkomt met het bedrag dat de jongere geacht wordt zelf bij te dragen
in het stelsel van studiefinanciering: de hoogte van de inkomensondersteuning
bedraagt bij 25% WML netto, afhankelijk van leeftijd, ongeveer € 200
tot € 300 per maand, terwijl de maximale lening (hoger onderwijs) € 280
per maand is.Hierdoor wordt voorkomen dat de jonggehandicapte student schulden moet
maken die hij mogelijk niet kan terugbetalen. Immers, hij behoeft –
evenals studenten die naast hun studie werken – geen lening te sluiten
om in zijn levensonderhoud en studiekosten te voorzien.In combinatie met de studiefinanciering of andere tegemoetkomingen in
de studiekosten voorziet deze inkomensondersteuning studerende jonggehandicapten
van een adequate financiële ondersteuning. Zoals aangegeven opteert het
kabinet voor een voor alle studerende en schoolgaande jonggehandicapten uniforme
inkomensondersteuning. Dat betekent uiteraard dat de situatie dat een jonggehandicapte
naast zijn studie of school werkt, ook optreedt. Voor de studerende of schoolgaande
jonggehandicapte die gaat werken, wordt in het wetsvoorstel geregeld dat het
inkomen tot 25% WML niet wordt gekort op de inkomensondersteuning.
Daarboven wel. Deze inkomensondersteuning eindigt als de aanspraak op studiefinanciering,
op financiële ondersteuning door een ho-instelling uit het afstudeerfonds
danwel profileringsfonds, of op tegemoetkoming scholingskosten eindigt.2.2.3 De uitkering voor volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenAls een jonggehandicapte door zijn beperkingen niet kán werken,
nu niet en in de toekomst niet, dan kan hij niet in zijn eigen levensonderhoud
voorzien. Andere jongeren doen dat vanaf een bepaalde leeftijd wel. Het gebruikelijke
patroon in de maatschappij is immers dat iemand door het verrichten van arbeid
in zijn eigen levensonderhoud voorziet. Zonder hun arbeidsbeperkingen zouden
jonggehandicapten zeer waarschijnlijk ook zijn gaan werken. Vanaf een bepaalde
leeftijd zouden zij dan ook inkomen uit arbeid hebben verkregen. Nu dat feitelijk
niet het geval is, kan dan ook met recht worden gezegd dat zij inkomsten derven
door hun handicap. Dit risico valt echter niet privaat te verzekeren. Voor
hun inkomensbescherming zijn jonggehandicapten daarom vaak aangewezen op de
overheid. Dat rechtvaardigt het bestaan van een wettelijke inkomensondersteuning
voor deze groep. De gemeenschap kan langs deze weg uiting geven aan haar solidariteit
met jonggehandicapten. Daarom hebben volledig en duurzaam arbeidsongeschikten
aanspraak op een uitkering, waarvan de hoogte 75% van het wettelijke
minimumloon bedraagt.Niet uit te sluiten valt dat een volledig en duurzaam arbeidsongeschikte
toch betaalde arbeid gaat verrichten. Dit zal zich uiteraard niet vaak voordoen.
In principe zou de betrokkene, als hij meer verdient dan 20% van zijn
maatmaninkomen, geen aanspraak meer hebben op voornoemde uitkering. Het is
echter geenszins zeker dat de jongehandicapte de betreffende arbeid blijvend
zal kunnen verrichten. Daarom zullen de inkomsten uit die arbeid op dezelfde
wijze worden verrekend als in de werkregeling tot 27 jaar (zie hiervoor).
Op deze wijze worden jonggehandicapten, ondanks hun volledig en duurzame arbeidsongeschiktheid,
gestimuleerd om te gaan werken. Immers, als blijkt dat de arbeid toch te zwaar
is, ontvangen zij direct weer 75% van het wettelijke minimumloon. Deze
zekerheid behoeft echter niet permanent te worden geboden. Evenals in de IVA,
zal de jonggehandicapte door het UWV worden herbeoordeeld als hij
gedurende één jaar meer heeft verdiend dan 20% van zijn
maatmaninkomen.2.3 Het recht op arbeidsondersteuningIn deze paragraaf wordt ingegaan op de voorwaarden voor het recht op arbeidsondersteuning.
Eerst komt aan de orde onder welke voorwaarden dit recht ontstaat. Daarna
komen de omstandigheden aan de orde waaronder een bestaand recht eindigt.
Als deze omstandigheden zich niet meer voordoen, kan het recht soms herleven.
Dit houdt in dat het «oude» recht weer bestaat.2.3.1 Ontstaan van het recht op arbeidsondersteuningDe ontstaansvoorwaarden voor het recht op arbeidsondersteuning komen overeen
met de voorwaarden die gelden voor het huidige recht op Wajong. Immers, de
doelgroep van de Wajong wordt niet gewijzigd door het wetsvoorstel. Hier kan
dan ook worden volstaan met een korte toelichting op de ontstaansvoorwaarden.Allereerst geldt als eis dat de betrokkene ingezetene is, dat wil zeggen
dat hij in Nederland woont op zijn 17e verjaardag. Ten tweede dient hij, als
hij meent jonggehandicapt te zijn en daarom in aanmerking wil komen voor arbeidsondersteuning,
daarvoor een aanvraag in te dienen bij het UWV. Deze aanvraag is, anders dan
nu, een ontstaansvoorwaarde voor het recht op arbeidsondersteuning. Dit recht
ontstaat niet eerder dan zestien weken na de aanvraag, en op zijn vroegst
op de 18e verjaardag van de betrokkene.Na de aanvraag stelt het UWV eerst vast of de betrokkene met arbeid niet
meer kan verdienen dan 75% van zijn maatmaninkomen (de derde voorwaarde).
Dit maatmaninkomen is in de regel gelijk aan het wettelijke minimum(jeugd)loon.
De vaststelling of aan deze voorwaarde is voldaan geschiedt door een verzekeringsgeneeskundige
en een arbeidskundige beoordeling. Eerst stelt de verzekeringsgeneeskundige
vast of de betrokkene een ziekte of gebrek heeft, en zo ja, of hij al op zijn
17e verjaardag een ziekte of gebrek had. Verder doet hij een prognose over
het verdere verloop van de ziekte of het gebrek. Als de prognose is dat de
betrokkene volledig zal genezen of herstellen binnen één jaar,
dan ontstaat geen recht op arbeidsondersteuning. In het andere geval brengt
de verzekeringsgeneeskundige in kaart welke beperkingen de betrokkene van
zijn ziekte of gebrek ondervindt. Vervolgens stelt de arbeidskundige vast
wat de resterende verdiencapaciteit van de betrokkene is. Daarvoor dient de
arbeidskundige drie functies te duiden die de betrokkene kan verrichten ondanks
zijn arbeidsbeperkingen. Het middelste loon van die drie functies is de resterende
verdiencapaciteit. Als de arbeidskundige geen of minder dan drie functies
kan duiden, heeft de betrokkene geen resterende verdiencapaciteit.Bij het duiden van die functies wordt, althans bij de eerste («voorlopige»)
beoordeling vlak voor de 18e verjaardag, er geen rekening mee gehouden of
de betrokkene die functies eventueel met behulp van persoonlijke ondersteuning
zou kunnen verrichten. Bij de («definitieve») beoordeling vanaf
de leeftijd van 27 jaar verandert dat. De betrokkene zal in dat geval inmiddels
enkele jaren arbeidservaring hebben opgedaan, meestal met inzet van persoonlijke
ondersteuning (zoals doventolk of jobcoach) of andere re-integratie-instrumenten.
De arbeidskundige mag bij deze beoordeling daarom ook functies duiden die
de betrokkene met behulp daarvan kan verrichten. Dit zal er vaak op neerkomen
dat de betrokkene, anders dan bij de eerste beoordeling, wel een (theoretische)
resterende verdiencapaciteit heeft. Deze wordt vergeleken met
wat de betrokkene feitelijk verdient met arbeid. Het hoogste bedrag geldt
als de resterende verdiencapaciteit van de betrokkene.Als de betrokkene een resterende verdiencapaciteit heeft die hoger is
dan 75% van zijn maatmaninkomen, ontstaat in principe geen recht op
arbeidsondersteuning. De gezondheidstoestand van de betrokkene kan na de eerste
beoordeling echter verslechteren. Als dat binnen vijf jaar na de 18e verjaardag
gebeurt en het gevolg is van dezelfde ziekte of gebrek (oorzaak), kan de betrokkene
een nieuw verzoek om arbeidsondersteuning indienen. Dit verzoek dient hij
wel te onderbouwen met feiten of omstandigheden die aannemelijk maken dat
zijn gezondheidstoestand is verslechterd na de vorige beoordeling. Het UWV
beoordeelt dan opnieuw of de betrokkene niet meer kan verdienen dan 75%
van het maatmaninkomen. Zo ja, dan ontstaat alsnog recht op arbeidsondersteuning.
Dit is billijk want de oorzaak van het verlies aan verdiencapaciteit is gelegen
in de ziekte die of het gebrek dat de betrokkene al had op zijn 18e verjaardag.Als aan de bovengenoemde voorwaarden is voldaan, ontstaat in principe
een recht op arbeidsondersteuning. Dit is slechts anders als zich een uitsluitingsgrond
voordoet op de dag dat het recht zou ontstaan. Uitsluitingsgronden zijn omstandigheden
die verhinderen dat een recht op arbeidsondersteuning ontstaat. Er zijn drie
omstandigheden waarin geen recht ontstaat. De eerste omstandigheid is detentie,
dat wil zeggen dat de jonggehandicapte rechtens zijn vrijheid is ontnomen.
In dit geval bestaat geen noodzaak tot arbeidsondersteuning door het UWV.
De tweede omstandigheid is dat de jonggehandicapte buiten Nederland is gaan
wonen. De derde omstandigheid betreft het feit dat de jonggehandicapte een
vreemdeling is die niet rechtmatig verblijft in Nederland. In dit geval zou
een recht op arbeidsondersteuning het vreemdelingenbeleid doorkruisen.2.3.2 Eindigen van het recht op arbeidsondersteuningEen recht op arbeidsondersteuning blijft bestaan totdat een zich in de
wet genoemde eindigingsgrond voordoet. Het recht eindigt dus van rechtswege,
met dien verstande dat het UWV dat moet vaststellen. Onder de volgende omstandigheden
eindigt het recht:• Met ingang van de eerste dag van de kalendermaand waarin de jonggehandicapte
de leeftijd van 65 jaar bereikt.• Als de jonggehandicapte overlijdt.• Als de jonggehandicapte verzoekt om beëindiging van zijn recht.• Eén maand nadat de jonggehandicapte rechtens zijn vrijheid
is ontnomen. Hierbij worden perioden van vrijheidsontneming bij elkaar samengeteld
als zij elkaar met een onderbreking van minder dan vier weken opvolgen.• Met ingang van de eerste dag van de kalendermaand volgend op die
waarin de jonggehandicapte buiten Nederland is gaan wonen. Hierbij geldt een
hardheidsclausule op grond waarvan het UWV bevoegd is het recht voort te zetten.
Dit is een voorzetting van het huidige beleid (zie artikel 17, zevende lid,
Wajong). Een reden voor toepassing van de hardheidsclausule is bijvoorbeeld
dat de jonggehandicapte in het buitenland kan werken, terwijl dat in Nederland
niet mogelijk is.• Als de jonggehandicapte meer dan 75% van zijn maatmaninkomen
kan verdienen, tenzij hij werkt.• In dat laatste geval eindigt het recht als de jonggehandicapte ófwel
na een periode van vijf jaar werken met die arbeid feitelijk meer dan 75%
van zijn maatmaninkomen verdient ófwel gedurende één
jaar met arbeid feitelijk ten minste 100% WML verdient, tenzij hij
werkt met een structurele arbeidsondersteuning. Daaronder vallen de volgende vormen van arbeidsondersteuning: loondispensatie, jobcoach, intermediaire
voorziening (zoals bijvoorbeeld een doventolk) en vervoersvoorzieningen. Zolang
de betrokkene deze vormen van arbeidsondersteuning nodig heeft, eindigt het
recht dus niet, ongeacht wat men verdient. Dat is systematisch bezien logisch,
want de Wajong biedt arbeidsondersteuning aan degenen die dat nodig hebben.
Daarmee is niet verenigbaar dat het recht daarop zou eindigen als iemand met
behulp van die ondersteuning zijn arbeid verricht. Dat is immers het doel
van de Wajong. Het recht kan wel eindigen na één of vijf jaar
werken als de betrokkene geen structurele arbeidsondersteuning heeft, bijvoorbeeld
een werkplekvoorziening. Die voorziening verliest men namelijk niet bij het
einde van het recht op arbeidsondersteuning. Indien de werkplekaanpassing
later moet worden vervangen, kan een beroep worden gedaan op de Wet WIA.2.3.3 Herleven van het recht op arbeidsondersteuningEen geëindigd recht kan soms herleven. Herleving houdt in dat het
oude recht weer bestaat. Dat is het geval als de eindigingsgrond zich niet
meer voordoet en de betrokkene een verzoek om herleving van zijn recht heeft
ingediend. Onder de volgende omstandigheden kan het recht op arbeidsondersteuning
herleven:• Als de jonggehandicapte die eerder verzocht heeft om beëindiging,
verzoekt om herleving van zijn recht. Deze herleving kan niet eerder ingaan
nadat het recht één jaar lang beëindigd is geweest.• Als de jonggehandicapte die rechtens zijn vrijheid is ontnomen,
in vrijheid wordt gesteld en een verzoek om herleving doet. De herleving van
het recht kan ingaan vanaf de dag dat hij in vrijheid is gesteld.• Als de jonggehandicapte die buiten Nederland is gaan wonen, weer
in Nederland gaat wonen en een verzoek om herleving doet. De herleving van
het recht kan ingaan vanaf de eerste dag van de kalendermaand volgend op die
waarin de jonggehandicapte in Nederland is gaan wonen.• Als het recht is geëindigd omdat de betrokkene meer dan 75%
van zijn maatmaninkomen kan verdienen en binnen vijf jaar vanwege dezelfde
oorzaak opnieuw niet meer dan dat bedrag kan verdienen.HOOFDSTUK 3 OVERIGE ASPECTEN3.1 OvergangsrechtEen nieuwe regeling voor Wajongers doet de vraag rijzen naar de positie
van huidige uitkeringsgerechtigden. Zo dient ook in verband met het onderhavige
wetsvoorstel de vraag te worden gesteld hoe wordt omgegaan met de uitkeringsrechten
van mensen die voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze wijziging reeds
een Wajong-uitkering hadden.Het kabinet heeft gekozen voor eerbiedigende werking van bestaande rechten
van Wajongers.1 Daarbij heeft het kabinet groot
gewicht toegekend aan het feit dat de nieuwe aanpak die het kabinet voorstaat
voor jonggehandicapten nog niet in praktijk is gebracht en zich dus in zekere
zin in de praktijk nog moet bewijzen. Een overgang van bestaande Wajongers
naar de nieuwe regelingen is dan niet voor de hand liggend. Voor eerbiedigende
werking pleit verder dat de huidige Wajongers voor wat hun inkomensvoorziening
betreft reeds kortere of langere tijd (mede) afhankelijk zijn van de Wajong
en daar hun leef- en verwachtingspatroon op hebben afstemd. Een nadeel van
onmiddellijke werking zou bovendien zijn dat het UWV op korte termijn geconfronteerd
wordt enerzijds met de uitvoering van de nieuwe Wajongregelingen en anderzijds
met het omzetten en beoordelen van de huidige Wajongpopulatie
naar de nieuwe regelingen.Tevens weegt voor het kabinet mee dat voor de huidige Wajongers een aantal
maatregelen is genomen om hun kansen op werk te vergroten. Zo worden in het
kader van de herbeoordelingsoperatie, die voortvloeit uit de aanscherping
van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten, bestaande gevallen
door het UWV actief benaderd voor re-integratie op de arbeidsmarkt. Daarnaast
is het UWV gestart met een pilot om meer kansrijke Wajongers, dus met name
de recent ingestroomde Wajongers, naar werk te bemiddelen.Ook hebben rechthebbende onder de huidige Wajong profijt van een aantal
participatie-bevorderende maatregelen die het wetsvoorstel begeleiden zoals:• de afschaffing drempelbedrag voor vergoeding van aanpassingen op
de werkplek (2009)• de oprichting van het servicecentrum Wajong (oktober 2008)• de vereenvoudiging en digitalisering van aanvragen voor re-integratievoorzieningen.• de uitbreiding van voorzieningen voor zelfstandigen (2010),• de lancering van de website Wajongwerkt.nl (oktober 2008) en• betere matchingmogelijkheden door het Cliënt Volg Systeem
(2008).Hiermee zorgt het kabinet ervoor dat het belangrijkste doel van de gewijzigde
Wajong, namelijk werk voor jonggehandicapten, ook voor bestaande Wajongers
meer binnen handbereik komt.De wijziging van de Wajong zal naar verwachting met ingang van 1 januari
2010 in werking treden. De nieuwe Wajong geldt voor degenen die op of na die
datum een aanvraag hebben ingediend. Dit betekent het volgende. Iedereen die
voor 1 januari 2010 een aanvraag heeft ingediend, op die datum 17 jaar
of ouder is, en recht heeft op een uitkering op basis van de huidige Wajong,
behoudt dat recht. Als dat recht op of na 1 januari 2010 eindigt, kan
het herleven als aan de voorwaarden daarvoor is voldaan. In dit geval is immers
geen sprake van een aanvraag voor een recht op Wajong-uitkering, maar van
een aanvraag voor herleving van een «oud» recht. Hetzelfde geldt
voor degenen die recht hadden op een Wajong-uitkering die is geëindigd
voor 1 januari 2010. Ook dit «oude» recht kan herleven na
1 januari 2010.3.2 UitvoeringHet UWV heeft de taak de Wajong uit te voeren. Het UWV heeft veel ervaring
met re-integratie van mensen die gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn en heeft
de laatste jaren geïnvesteerd in de begeleiding van Wajongers, onder
andere in Wajongnetwerken en het werken met gespecialiseerde arbeidsdeskundigen.De combinatie van beperking en weinig of geen werkervaring maakt het veelal
noodzakelijk dat werkgevers aangepast werk creëren. Het UWV werkt daarbij
samen met re-integratiebedrijven en andere instanties, zoals scholen en zorginstellingen.De komende jaren geeft het UWV voor Wajongers zo snel mogelijk nadere
invulling aan de werkgeversbenadering die de fusieorganisatie UWV-CWI thans
al gebruikt voor de WW. Deze aanpak gaat nog meer dan nu het geval is uit
van de regionale arbeidsmarkt, bijvoorbeeld via vaste aanspreekpunten (accountmanagers)
voor bedrijven. In de uiteindelijke matching van vraag en aanbod zullen vanzelfsprekend
ook private partijen, zoals re-integratiebedrijven en andere
instanties, net als nu een belangrijke rol spelen.In LWI-verband zal het UWV ook samenwerken met gemeenten. Gemeenten hebben
sinds de invoering van de WWB ervaring opgegaan met het aanboren van werkgelegenheid
aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Hierbij hebben ze expertise opgedaan
over de lokale arbeidsmarkt en netwerken ontwikkeld met lokale bedrijven.
Er komen mogelijkheden om te experimenteren met betrekking tot de uitvoering
van de Wajong door gemeenten en in dat kader wordt ook bezien wat de meest
effectieve (financiële) prikkels, richting overheid, zijn om te kunnen
benutten om te komen tot het zo optimaal aan het werk helpen van Wajongers.
De wetsbasis voor experimenten zal nog worden geregeld waarna in een algemene
maatregel van bestuur de modaliteiten van experimenten kunnen worden vormgegeven.3.3 Ontvangen commentaren en adviezen3.3.1 Het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(UWV)A. De uitvoeringstoets van het UWVHet UWV is van oordeel dat het conceptwetsvoorstel uitvoerbaar en handhaafbaar
is. Ook de beoogde invoeringsdatum van 1 januari 2010 is volgens het
UWV haalbaar, mits de inhoud van de wet- en regelgeving, waaronder de lagere
regelgeving, op 1 april 2009 vaststaat. Het UWV wil op die datum namelijk
starten met de systeemaanpassingen, zodat de eerste software releases per
1 oktober 2009 kunnen plaatsvinden.In de uitvoeringstoets zelf bespreekt het UWV, na een inleiding en een
overzicht van de gehanteerde uitgangspunten, eerst zijn rol bij de preventie
van de instroom in de Wajong. Het UWV merkt op dat dienaangaande het al een
actieve rol vervult met de inzet van de ADj (arbeidsdeskundige jonggehandicapten)
als regisseur in regionale netwerken. Deze netwerken, waarin vele instanties
deelnemen, hebben tot doel om een vloeiende overgang voor de jongere te bevorderen
van school naar werk. De gewijzigde Wajong betekent dat de rol van het UWV
langs twee lijnen zal worden geïntensiveerd: in de regionale netwerken
zal het UWV de focus op doorstroom naar arbeid en het voorkomen van instroom
in de Wajong versterken. Daarnaast zal het UWV zijn poortwachtersrol bij de
instroom bevorderen.Verder vraagt het UWV in het bijzonder aandacht voor de taak van scholen.
Het UWV is van mening dat onderzocht zou kunnen worden of er nog meer mogelijkheden
zijn om scholen te stimuleren de doorstroom naar arbeid te verhogen. In dit
verband geeft het UWV drie opties in overweging: 1. Financiële prikkels
voor scholen. 2. Invoering van een eindverslag waarin scholen zich verantwoorden
over de inspanningen om leerlingen te laten doorstromen naar arbeid. 3. Inrichting
van een benchmark op basis waarvan jongeren/ouders/begeleiders de school kunnen
kiezen die de meeste kans op werk biedt.Vervolgens gaat het UWV in op vijf belangrijke onderdelen van het conceptwetsvoorstel,
waarbij tevens enkele wijzigingen worden voorgesteld.1. Aanvang inkomensondersteuningIn de eerste plaats stelt het UWV het moment waarop de inkomensondersteuning
aanvangt aan de orde. Het UWV stelt dat in de huidige uitvoeringspraktijk
veel aanvragen te laat, dat wil zeggen na de datum waarop het recht op Wajong-uitkering
is ontstaan, worden ingediend. Dit heeft diverse oorzaken, variërend
van onbekendheid tot weloverwogen handelen. Een te late aanvraag
heeft tot gevolg dat de uitkering wordt uitbetaald vanaf zijn vroegst een
jaar voor de datum van de aanvraag, met dien verstande dat in bijzondere gevallen
het UWV de uitkering met verdergaande terugwerkende kracht kan uitbetalen.
Het UWV constateert dat volgens het conceptwetsvoorstel de inkomensondersteuning
niet eerder aanvangt dan zestien weken na de aanvraag van arbeids- en inkomensondersteuning,
terwijl niet is voorzien in een mogelijkheid om in bijzondere gevallen de
inkomensondersteuning met terugwerkende kracht te verstrekken. Naar het oordeel
van het UWV kan dit tot onbedoelde effecten leiden. Ten eerste kan dit tot
een verhogend effect van het aantal aanvragen leiden. Mensen zullen ruim voor
de 18e verjaardag voor alle zekerheid arbeids- en inkomensondersteuning aanvragen
om te voorkomen dat rechten worden verspeeld. Ten tweede heeft een te late
aanvraag direct financiële gevolgen. Dit kan volgens het UWV onder meer
tot weerstand leiden bij jonggehandicapten en hun begeleiders. Het UWV pleit
er daarom voor om het UWV de bevoegdheid te geven om in (een zeer beperkt
aantal) bijzondere gevallen de inkomensondersteuning met terugwerkende kracht
te kunnen verstrekken.2. Re-integratie en werkaanbodDe uitvoering van de arbeidsondersteuning, waaronder het werkaanbod, is
volgens het UWV goed uitvoerbaar. Het UWV zal het werkaanbod voor jonggehandicapten
niet zelf uitvoeren, maar hierover afspraken maken met de re-integratiebranche.
Ook zal het UWV met gemeenten overleggen over de mogelijkheden om in samenwerking
stage- en werkplekken voor jonggehandicapten tot stand te brengen.Voor twee punten vraagt het UWV nadere aandacht. Dat betreft ten eerste
de duurzaamheid van de werkhervatting. Volgens het UWV is de focus van de
re-integratie-instrumenten nu vooral gericht op het in dienst nemen van jonggehandicapten.
Naar het oordeel van het UWV zal ook de duurzaamheid van de werkhervatting
meer moeten worden gestimuleerd.Ten tweede vraagt het UWV aandacht voor beschut werk en de rol van de
WSW. In de werkregeling zal volgens het UWV rekening moeten worden gehouden
met een groep waarvoor een concreet beschut werkaanbod nodig is. Naar het
oordeel van het UWV zal daarom een publieke voorziening voor deze groep nodig
blijven. Het UWV merkt op dat het de commissie-De Vries heeft geïnformeerd
over zijn visie op de rol van de WSW.3. Beëindiging arbeidsondersteuningHet UWV merkt op dat het recht op arbeidsondersteuning, evenals nu het
recht op een Wajong-uitkering, in principe eindigt als de jonggehandicapte
meer dan 75% van zijn maatmaninkomen kan verdienen. Daarop worden enkele
uitzonderingen gemaakt als de jonggehandicapte werkt. Met die uitzonderingen
wordt beoogd om werken te stimuleren. Volgens het UWV kan één
uitzondering leiden tot ongewenste effecten. Als de jonggehandicapte met werken
een inkomen van ten minste 100% WML verdient en blijft verdienen, dan
eindigt het recht na één jaar. Volgens het UWV is er dan veelal
nog sprake van (blijvende) beperkingen. Het is niet ondenkbaar dat de betrokkene
na dat jaar uitvalt of om andere redenen zijn werk verliest. Naar het oordeel
van het UWV is het daarom belangrijk dat het re-integratie-instrumentarium
in de werkregeling voor een langere tijd beschikbaar blijft. Onder verwijzing
naar de motie Heerts1 stelt het UWV voor dat
het recht ook dan, evenals bij een inkomen van minder dan 100% WML,
na vijf jaar werken eindigt.4. BremanregelingHet UWV merkt op dat de voorgestelde inkomensondersteuning vanaf 27 jaar een uitzondering kent voor de jonggehandicapte die werkt met
ondersteuning van een jobcoach en voor wie de werkgever loondispensatie ontvangt.
In dat geval geeft de inkomensondersteuning een aanvulling tot het voor hem
geldende functieloon, met een maximum van 120% WML. Dit vormt een voortzetting
van de huidige «Bremanregeling». Het UWV vraagt om de rechtvaardiging
voor deze uitzondering toe te lichten, mede met het oog op de informatieverstrekking
aan zijn cliënten.5. Plichten en sanctiesHet UWV merkt op dat in het conceptwetsvoorstel dezelfde re-integratieverplichtingen
en sanctiemogelijkheden zijn opgenomen als in de overige wetten. Naar het
oordeel van het UWV bevordert dit de effectiviteit van re-integratie en uniformiteit
in de uitvoering. Ook de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het nieuwe
begrip «geconditioneerde inkomensondersteuning» is volgens het
UWV uitvoerbaar.Het UWV gaat nader in op drie voorstellen op het onderdeel plichten en
sancties. Ten eerste betreft dit het voorstel dat de inkomensondersteuning,
als die is beëindigd omdat de jonggehandicapte niet bereid is om te werken,
pas weer wordt verstrekt als de jonggehandicapte feitelijk werkt. Het zou
volgens het UWV betekenen dat de inkomensondersteuning mede afhankelijk is
van de beschikbaarheid van passend werk voor die jonggehandicapte. Die factor
kan hij echter niet altijd beïnvloeden.Ten tweede plaatst het UWV een kanttekening bij het voorstel dat de hoogte
van de inkomensondersteuning 55% WML bedraagt, als de jonggehandicapte
verweten kan worden dat hij minder verdient dan 20% WML. Dit is volgens
het UWV – naast de sancties en de geconditioneerde inkomensondersteuning –
een derde vorm van «sanctionering». Naar het oordeel van het UWV
is dat onwenselijk. Overigens merkt het UWV op dat deze situatie zich in de
praktijk niet kan voordoen. Het UWV verzoekt dan ook deze bepaling te schrappen.Ten derde plaatst het UWV een kanttekening bij het voorstel dat de jonggehandicapte
verplicht is zich te onthouden van verwijtbaar gedrag dat kan worden aangemerkt
als dringende reden voor ontslag (artikel 5.6.2, tweede lid, onderdeel a)
en verplicht is zich geneeskundig te laten behandelen en zijn genezing niet
te belemmeren (artikel 5.6.1, tweede lid, onderdeel a). Het UWV geeft aan
dat in het participatieplan, naast de wijze waarop de arbeidsondersteuning
wordt gegeven en de mogelijkheden van de jongere op de arbeidsmarkt, ook de
afspraken staan die het UWV maakt met de Wajonger omtrent zijn rechten en
plichten. Deze afspraken zijn toegesneden op de persoon en situatie van de
jonggehandicapte (maatwerk). Bovengenoemde verplichtingen over behoud van
werk en geneeskundige behandelingen zijn dan in het participatieplan al aan
de orde en hoeven, volgens het UWV, niet apart worden genoemd in de wettekst,
omdat dit het leveren van maatwerk aan de cliënt niet ten goede komt.Uitvoeringskosten en re-integratiemiddelenDe extra benodigde re-integratiemiddelen bedragen volgens het UWV € 89
miljoen structureel. De structurele extra uitvoeringskosten raamt het UWV
op € 51 miljoen. Daaraan liggen de volgende uitgangspunten ten grondslag.
Basis is het voor 2010 voorziene aantal van 23 000 aanvragen om arbeidsondersteuning.
De instroom in de werkregeling zal vanaf 2010 met 10% dalen, en
de uitstroom uit de werkregeling tot 27 jaar zal 10%-punt hoger liggen
dan de huidige uitstroom van 20%. Van de instroom komen ca. 8000 personen
(52%) direct voor arbeidsondersteuning in aanmerking en ca. 2600 (17%)
personen (die om medische redenen tijdelijk niet bemiddelbaar zijn) vanaf
het tweede jaar na de instroom. De extra uitvoeringskosten worden ten eerste veroorzaakt door het participatieplan
dat in de plaats komt van de beperktere re-integratievisie. Ten tweede worden
de deelnemende cliënten zeven jaar begeleid, met een vanaf het derde
jaar sterk teruglopende intensiteit van de monitoring. De periodieke evaluatie
van het participatieplan leidt tot kleine (50%) dan wel grote (20%)
bijstellingen. Na afloop van de begeleidingsperiode, die voor de meeste jonggehandicapten
eindigt bij het bereiken van de 27-jarige leeftijd, wordt een re-integratieverslag
opgesteld en wordt men herbeoordeeld. Door deze extra frontoffice activiteiten
nemen de uitvoeringskosten toe van de huidige € 30 miljoen naar
een in 2018 te bereiken structureel niveau van € 75 miljoen. Met
inbegrip van de met de regeling samenhangende extra backoffice activiteiten
en bezwaar- en beroepsprocedures nemen de uitvoeringskosten structureel toe
met € 51 miljoen.De implementatiekosten worden door het UWV geraamd op € 16,45
miljoen in 2009 en € 2,35 miljoen in 2010.Extra fteHet UWV schat in dat in de structurele situatie ca. 550 extra fte nodig
zijn voor de uitvoering van het conceptwetsvoorstel; voor het grootste deel
frontoffice medewerkers. Hierbij is nog geen rekening gehouden met mogelijke
inverdieneffecten op frictiekosten/kosten sociaal plan door interne doorstroom
van boventallig personeel.B. Reactie op de uitvoeringstoetsIn reactie op de door het UWV besproken vijf onderdelen van het conceptwetsvoorstel,
wordt het volgende opgemerkt.1. Aanvang inkomensondersteuningIn het conceptwetsvoorstel is geregeld dat het recht op arbeidsondersteuning
niet eerder ontstaat dan zestien weken nadat daartoe een aanvraag is ingediend.
Deze tijd heeft het UWV nodig om vast te stellen of aan alle voorwaarden voor
dat recht is voldaan en om een participatieplan op te stellen. In die periode
kan de jongere tevens een aanvraag om inkomensondersteuning indienen. In dat
geval ontvangt hij, als aan alle voorwaarden voor het recht op arbeidsondersteuning
is voldaan, inkomensondersteuning vanaf de eerste dag dat hij recht heeft
op arbeidondersteuning. Als de aanvraag voor inkomensondersteuning pas daarna
wordt ingediend, wordt zij verstrekt vanaf de datum van de aanvraag.Het met terugwerkende kracht verstrekken van inkomensondersteuning past
niet bij het doel van het wetsvoorstel. Dit doel is om jongeren met arbeidsbeperkingen
te ondersteunen bij het vinden en behouden van werk. Arbeidsondersteuning
staat daarom centraal in het wetsvoorstel. Het spreekt vanzelf dat deze arbeidsondersteuning
niet eerder kan worden gegeven dan nadat de jonggehandicapte daartoe een aanvraag
heeft ingediend en het UWV de tijd heeft gehad om vast te stellen of aan de
voorwaarden is voldaan en om een participatieplan op te stellen. Een onderdeel
van die arbeidsondersteuning kan zijn dat de jonggehandicapte inkomensondersteuning
wenst en nodig heeft. Met dit karakter van de inkomensondersteuning, te weten
een onderdeel van het totale pakket aan arbeidsondersteuning, strookt het
niet dat die inkomensondersteuning met terugwerkende kracht zou kunnen worden
verstrekt. Dit zou immers betekenen dat een onderdeel van de arbeidsondersteuning
wordt verstrekt over een periode voordat het recht op arbeidsondersteuning
is ontstaan.Het kabinet deelt niet de opvatting van het UWV dat het ontbreken van
de mogelijkheid om de inkomensondersteuning met terugwerkende kracht te verstrekken,
tot onbedoelde effecten kan leiden. Volgens het UWV kan dit tot
een toename van het aantal aanvragen leiden, omdat jongeren hun aanvraag zullen
indienen ruim voor hun 18e verjaardag. Het kabinet vindt dit, anders dan het
UWV, geen onbedoeld effect. Immers, de voorspelde toename is volgens het UWV
een gevolg van het (vaker) tijdig indienen van een aanvraag. Met de voorgestelde
regeling wordt dus voorkomen dat, zoals dat in de huidige situatie het geval
is, aanvragen te laat worden ingediend. Dit is nu juist hetgeen beoogd wordt
met het aanmerken van de aanvraag als ontstaansvoorwaarde voor het recht op
arbeidsondersteuning. Het is juist wenselijk dat jongeren die ondersteuning
nodig hebben zich tijdig melden, zodat zij meteen de benodigde ondersteuning
kunnen krijgen, en niet eerst een periode laten voorbijgaan waarin zij arbeidsmogelijkheden
hebben.2. Re-integratie en werkaanbodHet is belangrijk dat jongeren met een beperking maar met perspectief
op reguliere arbeid niet alleen gaan, maar ook blijven deelnemen aan het arbeidsproces.
Het streven is dan ook dat de werkhervatting duurzaam is. De ondersteuning
en begeleiding die door het UWV aan de jonggehandicapte wordt geboden is daarom
niet alleen gericht op het vinden van een (reguliere) baan maar ook op het
behouden van een baan. Het kabinet deelt niet de opvatting van het UWV dat
de focus van het re-integratie-instrumentarium vooral gericht is op het in
dienst nemen van een jonggehandicapte. De jonggehandicapte kan immers ook
een beroep doen op voorzieningen zoals de jobcoach, arbeidsplaatsaanpassingen
en vervoersvoorzieningen die hem (structureel) in staat stellen zijn werkzaamheden
te verrichten. Bovendien heeft hij aanspraak op de no risk polis, zodat zijn
werkgever geen loonkosten heeft als de jonggehandicapte de bedongen arbeid
niet kan verrichten vanwege ziekte. Het kabinet onderschrijft het voorstel
van het UWV om in overleg met de betrokken partijen te bezien wat de mogelijkheden
zijn de duurzaamheid van de werkhervatting verder te stimuleren.Het UWV heeft aandacht gevraagd voor beschut werk en de rol van de WSW.
Dit onderwerp maakt deel uit van het advies van de commissie fundamentele
herbezinning WSW (commissie De Vries). Het kabinet zal de visie van het UWV
betrekken bij haar reactie op het advies.3. Beëindiging arbeidsondersteuningIn het wetsvoorstel is geregeld dat het recht op arbeidsondersteuning
niet eindigt als de jonggehandicapte werkt en dat werk slechts kan verrichten
omdat hij een structurele arbeidsondersteuning heeft. Onder een structurele
arbeidsondersteuning worden de volgende vormen van arbeidsondersteuning verstaan:
loondispensatie, jobcoach, intermediaire voorziening (zoals een doventolk)
en vervoersvoorzieningen. Het zou in tegenspraak zijn met het doel van het
wetsvoorstel als een jonggehandicapte die een van deze vormen van arbeidsondersteuning
ontvangt, die ondersteuning zou verliezen als hij met werken meer verdient
dan 75% van zijn maatmaninkomen.In andere gevallen doet die tegenspraak zich niet voor. Iemand die zonder
arbeidsondersteuning met werken meer verdient dan 75% van zijn maatmaninkomen
(dit is gelijk aan 75% WML), voldoet niet meer aan de kernvoorwaarde
voor het recht op arbeidsondersteuning. In principe zou dat tot beëindiging
van dat recht moeten leiden. Dat zou uiteraard geen prikkel vormen om meer
te gaan verdienen dan 75% van het WML. Daarom eindigt het recht op
arbeidsondersteuning, evenals in de huidige Wajong, in beginsel pas na 5 jaar
werken. Als de betrokkene in die periode van 5 jaar met dat werk echter meer
gaat verdienen dan 100% WML, dan is de inkomensbescherming vanuit de
Wajong niet langer nodig. De hoogte van de inkomensondersteuning bedraagt
dan immers nul. Bovendien heeft de betrokkene als hij later uitvalt
recht op loondoorbetaling of recht op ziekengeld. De hoogte daarvan bedraagt
ten minste 70% van het loon of het dagloon, en is dus (vrijwel) gelijk
aan of hoger dan de maximale inkomensondersteuning die hij op grond van de
Wajong zou kunnen ontvangen. Vanuit een oogpunt van inkomensbescherming is
een terugval op de Wajong dan ook niet nodig als de betrokkene met werken
meer verdient dan 100% WML. Daarbij is ervoor gekozen dat het recht
pas eindigt als hij dat inkomen uit arbeid gedurende één jaar
verdient, zodat er zekerheid bestaat dat hij die arbeid daadwerkelijk aankan.Het kabinet deelt niet de opvatting van het UWV dat het noodzakelijk is
dat de betrokkene na dat jaar nog een beroep kan doen op het re-integratie-instrumentarium
van de Wajong. Immers, als de betrokkene uitvalt is zijn werkgever of het
UWV verantwoordelijk voor diens re-integratie. Zowel de werkgever als het
UWV is verplicht om al het redelijkerwijs mogelijke te doen om de betrokkene
weer aan het werk te helpen. Daarbij kan een beroep worden gedaan op de re-integratie-instrumenten
van de Wet WIA. Ook de betrokkene zelf kan daar een beroep op doen, zoals
de voorzieningen tot aanpassing van de werkplek, de persoonlijke ondersteuning
tijdens werk en de vervoersvoorzieningen. Dit pakket is naar het oordeel van
het kabinet meer dan voldoende om de eigen arbeid te hervatten of passende
arbeid te vinden.De verwijzing naar de motie Heerts1 treft
volgens het kabinet geen doel. De strekking van deze motie is niet om de betrokkene
zekerheid te bieden dat hij een beroep kan doen op het re-integratie-instrumentarium
in de WAO, maar om hem zekerheid te bieden dat hij direct zijn oude WAO-uitkering
weer ontvangt als hij het werk niet aankan. Met andere woorden, de terugvaloptie
biedt inkomensbescherming. Zoals hiervoor uitgebreid is betoogd, biedt de
regeling omtrent de beëindiging van het recht op arbeidsondersteuning
dezelfde inkomensbescherming.4. BremanregelingZoals het UWV terecht opmerkt is de inkomensondersteuning aan jonggehandicapten
van 27 jaar of ouder die werken met ondersteuning van een jobcoach en voor
wie de werkgever loondispensatie ontvangt, een voortzetting van de huidige
Bremanregeling. Het is dus geen nieuw beleid. De rechtvaardiging daarvan is
destijds tweeledig geweest. Ten eerste creëert de Bremanregeling inkomensgelijkheid
tussen enerzijds jonggehandicapten die met een WSW-indicatie begeleide arbeid
verrichten en anderzijds jonggehandicapten die onder vergelijkbare omstandigheden
in een reguliere dienstbetrekking arbeid verrichten. Van vergelijkbare omstandigheden
is sprake als de jonggehandicapte zijn arbeid alleen kan verrichten met behulp
van persoonlijke ondersteuning én voor wie zijn werkgever loondispensatie
ontvangt. Omdat jonggehandicapten met een WSW-indicatie het rechtens bij de
functie geldende loon ontvangen, vergde de rechtsgelijkheid dat ook de bedoelde
groep jonggehandicapten het voor hun functie geldende loon ontvingen. Er is
voor een maximum van 120% WML gekozen, omdat het functieloon doorgaans
enigszins boven het minimumloonniveau ligt.Ten tweede voorkomt de Bremanregeling dat de uitstroom uit de WSW wordt
belemmerd als gevolg van een mogelijke inkomensachteruitgang. Een jonggehandicapte
die met toepassing van artikel 7 WSW een arbeidsovereenkomst heeft gesloten
met een werkgever, komt in aanmerking voor persoonlijke begeleiding op de
werkplek. Op basis van deze arbeidsovereenkomst ontvangt de jonggehandicapte
het loon voor die functie, terwijl de gemeente aan zijn werkgever loonkostensubsidie
verstrekt alsmede een subsidie voor de noodzakelijke kosten van arbeidsinpassing
met inbegrip van de begeleiding van de betrokkene op zijn werkplek. Indien
bij herindicatie blijkt dat de betrokken jonggehandicapte niet langer geïndiceerd
is voor de WSW, kan het behoud van die functie in gevaar komen. De werkgever
heeft immers geen aanspraak meer op de voornoemde subsidies van de gemeente.
Hij zal de jonggehandicapte niet langer in dienst willen houden als diens
arbeidsprestatie lager ligt dan in de betreffende functie als normaal wordt
beschouwd. Daarvoor kan loondispensatie in combinatie met persoonlijke ondersteuning
op basis van de Wajong uitkomst bieden. De werkgever verkeert zodoende in
dezelfde situatie als voor de intrekking van de WSW-indicatie. De jonggehandicapte
ondervindt in deze situatie echter een inkomensachteruitgang, omdat de werkgever
een lager loon betaalt dan het functieloon. Daarom biedt de huidige en voorgestelde
Wajong in deze situatie een inkomensgarantie tot dat functieloon.5. Plichten en sanctiesHet kabinet vindt het belangrijk dat jongeren met arbeidsbeperkingen daadwerkelijk
aan de slag gaan. Enerzijds krijgen zij daarbij de noodzakelijke ondersteuning
en begeleiding van het UWV, maar anderzijds wordt verwacht dat zij naar vermogen
trachten arbeid te verrichten. Als onderdeel van de arbeidsondersteuning kunnen
jonggehandicapten in aanmerking komen voor inkomensondersteuning. Voorwaarde
daarvoor is wel dat de jonggehandicapte bereid moet zijn te werken. Een werkaanbod
is niet vrijblijvend en een weigering moet volgens het kabinet dan ook leiden
tot het beëindigen van de inkomensondersteuning. Het kabinet vindt het
weigeren van een concreet, passend werkaanbod zo ernstig dat een jonggehandicapte
slechts weer voor inkomensondersteuning in aanmerking komt als hij zelf werk
vindt dan wel een nieuw werkaanbod van het UWV aanvaardt.Naar aanleiding van het voorstel van het UWV om de bepaling te schrappen
waarin is geregeld dat de hoogte van inkomensondersteuning 55% WML
bedraagt, als de jonggehandicapte verweten kan worden dat hij minder verdient
dan 20% WML, is de wettekst gepreciseerd.Het uitgangspunt is dat iemand die – al dan niet op basis van een
werkaanbod – een baan aanvaardt, daarmee ten minste 20% WML zal
verdienen. Als hij minder verdient, dan komt dat in principe voor zijn eigen
risico. Daarom ontvangt hij een inkomensondersteuning van 55% WML.
Alleen als hij aantoont dat hem niet kan worden verweten dat hij minder verdient
dan 20% WML, ontvangt hij een inkomensondersteuning dat zijn loon aanvult
tot 75% WML. Het kabinet is van oordeel dat de voorgestelde bepaling
voor de jonggehandicapte en de uitvoering een extra prikkel is om er alles
aan te doen om in voldoende mate betaalde arbeid te verkrijgen.Naar aanleiding van de verplichting dat de Wajong zich onthoudt van verwijtbaar
gedrag dat kan worden aangemerkt als dringen reden voor ontslag en de verplichting
zich geneeskundig te laten behandelen, wil het kabinet allereerst opmerken
dat in het participatieplan uitsluitend wettelijke verplichtingen kunnen worden
geconcretiseerd. De verplichtingen om zich geneeskundig te laten behandelen
en zich geneeskundig te laten behandelen en zijn genezing niet te belemmeren,
worden van zodanig belang geacht dat deze plichten, evenals dat in de Wet
WIA het geval is, in de wet zijn verankerd. Ingevolge artikel 5.6.1, tweede
lid, onderdeel a kan het UWV de jonggehandicapte opdragen een medische behandeling
te ondergaan. De wet biedt het UWV derhalve ruimte om rekening te houden met
de individuele omstandigheden en daarover afspraken te maken met de jonggehandicapte
en deze vast te leggen in het participatieplan. Het kabinet vindt het belangrijk
dat de jonggehandicapten die werken hun werk ook behouden. Daarom is geregeld
dat de jonggehandicapte die werkt, zich moet onthouden van verwijtbaar gedrag
dat leidt tot ontslag. De voorbeelden uit de artikelsgewijze
toelichting op artikel 5.6.2, tweede lid, onderdeel a zijn zoals gebruikelijk
illustratief bedoeld. Het is de bedoeling dat het UWV in voorkomende gevallen
toetst of het ontslag verwijtbaar is. Deze situatie kan zich ook voordoen
indien de verplichting niet in het participatieplan is opgenomen. Overigens
kent de Wet WIA een vergelijkbare bepaling. Gezien het vorenstaande neemt
het kabinet de suggestie van het UWV niet over om de bovengenoemde plichten
niet in de wettekst op te nemen.UitvoeringskostenDe raming van de extra re-integratiemiddelen en extra uitvoeringskosten
is afgestemd in onderling overleg tussen SZW en het UWV, met inbegrip van
de gehanteerde veronderstellingen. Het kabinet stelt vast dat de werkregeling
een ambitieus programma is met een lange doorlooptijd. Daarom wordt voorgesteld
om bij de monitoring aandacht te besteden aan de effectiviteit van de lange
begeleidingsperiode en de toegevoegde waarde van de nieuwe aanpak. Op basis
hiervan kan er reden zijn tot bijstelling van de werkwijze. Zo zou wellicht
kunnen blijken voor welke (categorieën) jonggehandicapten voortzetting
van de begeleiding naar maximaal zeven jaar zinvol is dan wel dat met een
kortere periode kan worden volstaan. Het resultaat zal van invloed kunnen
zijn op de omvang van de extra structurele uitvoeringskosten.Bij de implementatiekosten gaat het om een relatief fors bedrag van bijna € 19
miljoen. Het UWV zal dan ook worden verzocht in de tertaalverslagen 2009 en
2010 aandacht te besteden aan de voortgang.Extra fteHet kabinet is van oordeel dat het UWV, gelet op de toename met 550 fte,
rekening dient te houden met mogelijke inverdieneffecten op frictiekosten/kosten
sociaal plan uit hoofde van interne doorstroom van boventallig personeel.3.3.2 De Inspectie Werk en Inkomen (IWI)De IWI plaatst drie opmerkingen bij het conceptwetsvoorstel. In de eerste
plaats merkt de IWI op dat artikel 5.1.2 van het conceptwetsvoorstel een definitie
geeft van het begrip «maatmaninkomen». Dit artikel kent geen delegatiebepaling
waarin bij of krachtens algemene maatregel van bestuur nadere regels kunnen
worden gesteld. Daarom is het de vraag of artikel 6 van het Schattingsbesluit
arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, waarin uitvoerig is geregeld op welke
wijze het maatmaninkomen moet worden bepaald, van toepassing is op de definitie
van het begrip «maatmaninkomen». Om discussie daarover te voorkomen,
geeft de IWI in overweging om een delegatiebepaling op te nemen in het artikel
en tevens te regelen dat het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidsregelingen
mede berust op die nieuwe delegatiebepaling.In de tweede plaats merkt de IWI op dat het de bedoeling is dat de nieuwe
regeling in de Wajong alleen gaat gelden voor nieuwe gevallen. Naar de mening
van de IWI is echter niet eenduidig aangegeven en geregeld, welke gevallen
precies onder de huidige regeling blijven vallen. De paragrafen 1.3 respectievelijk
3.1 van de memorie van toelichting bevatten daarover verschillende passages,
terwijl de wettekst geen verbinding legt met het moment waarop de wetswijziging
in werking treedt. Gelet hierop verdient het naar de mening van de IWI aanbeveling
om de passages in de memorie van toelichting eenduidig te formuleren en tevens
de wettekst zodanig te formuleren dat duidelijk is wat het toetsmoment is
en welke gevallen precies onder de huidige Wajong blijven vallen. In de derde plaats merkt de IWI op dat de jonggehandicapte die recht heeft
op arbeidsondersteuning en volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, een
uitkering ontvangt, tenzij hij aanspraak heeft
op inkomensondersteuning tijdens studie of scholing. In de artikelsgewijze
toelichting staat echter dat laatstgenoemde uitzondering geldt bij het ontvangen van de inkomensondersteuning tijdens school
of studie. Naar de mening van de IWI dienen tekst en toelichting op elkaar
te worden afgestemd. Daarbij heeft de IWI een voorkeur voor het begrip «aanspraak».
Jonggehandicapten zouden immers kunnen afzien van een aanvraag voor de inkomensondersteuning
tijdens studie of scholing, omdat deze lager is dan de uitkering in verband
met volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid. Verder verdient het naar
de mening van de IWI de voorkeur om in de toelichting nadrukkelijk aan te
geven dat ook indien de aanvraag voor inkomensondersteuning tijdens studie
of scholing achterwege blijft, geen uitkering wordt verstrekt in verband met
volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid.Reactie op de toezichtbaarheidstoetsArtikel 5.1.2 van het conceptwetsvoorstel bevat, zoals de IWI constateert,
een definitie van het begrip «maatmaninkomen» in onderdeel b,
maar kent geen delegatiebepaling. Het kabinet deelt de opvatting van de IWI
dat dit tot discussie kan leiden over de vraag of artikel 6 van het Schattingsbesluit
arbeidsongeschiktheidsverzekeringen een nadere uitwerking geeft van dat begrip «maatmaninkomen».
Daarom is het advies van de IWI overgenomen en is een delegatiebepaling opgenomen
in artikel 5.1.2 van het conceptwetsvoorstel. Evenzo zal het advies van de
IWI worden gevolgd om te regelen dat het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidsregelingen
mede berust op die delegatiebepaling.De IWI merkt terecht op dat de nieuwe regeling in de Wajong alleen gaat
gelden voor nieuwe gevallen. De door de IWI genoemde passages in de memorie
van toelichting weken inderdaad van elkaar af. Deze passages zijn geherformuleerd.
In beide passages wordt nu aangegeven dat de nieuwe Wajong geldt voor degenen
die op of na 1 januari 2010 een aanvraag hebben ingediend. Dit betekent
het volgende. Iedereen die voor die datum een uitkering heeft aangevraagd
en recht heeft op een uitkering op basis van de huidige Wajong, behoudt dat
recht. Als dat recht op of na 1 januari 2010 eindigt, kan het herleven
als aan de voorwaarden daarvoor is voldaan. In dit geval is immers geen sprake
van een aanvraag voor een recht op Wajong-uitkering, maar van een aanvraag
voor herleving van een «oud» recht. Hetzelfde geldt voor degenen
die recht hadden op een Wajong-uitkering die is geëindigd voor 1 januari
2010. Ook dit «oude» recht kan herleven na 1 januari 2010.Het voorgaande is op de volgende manier in de wettekst geregeld. In het
hoofdstuk over de huidige Wajong is geregeld dat het recht alleen kan ontstaan
als de aanvraag is ingediend voor 1 januari 2010, terwijl in het hoofdstuk
over de nieuwe Wajong is geregeld dat het recht alleen kan ontstaan als de
aanvraag is ingediend op of na 1 januari 2010. Verder is in het hoofdstuk
over de huidige Wajong geregeld dat de jonggehandicapte kan verzoeken om eindiging
van zijn recht om in plaats daarvan recht te krijgen op arbeidsondersteuning
op basis van de nieuwe Wajong.Naar aanleiding van de opmerking van de IWI over de uitkering in verband
met volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid, is de artikelsgewijze toelichting
gewijzigd. In de toelichting is nu aangegeven dat de jonggehandicapte die
uitkering niet ontvangt, als hij aanspraak heeft op de inkomensondersteuning
tijdens studie of scholing. Voorts is aangegeven dat daar ook de situatie
onder valt dat de jonggehandicapte geen aanvraag voor die inkomensondersteuning
heeft ingediend. 3.3.3 ActalActal constateert dat het wetsvoorstel op twee wijzen gevolgen heeft voor
de administratieve lasten. Enerzijds nemen deze af als gevolg van een daling
van het aantal Wajongers; anderzijds nemen deze toe omdat het aandeel werkende
Wajongers stijgt. Dit leidt ertoe dat de administratieve lasten voor bedrijven
nagenoeg gelijk blijven en voor burgers afnemen.Actal vraagt in welke mate en op welke wijze het wetsvoorstel bijdraagt
aan het vereenvoudigen van de regelgeving die van toepassing is op Wajongers
en de betrokken werkgevers. Indien geen vereenvoudiging is voorzien, adviseert
Actal het kabinet met voorstellen voor vereenvoudiging te komen.Actal merkt op dat Wajongers en werkgevers te maken hebben met meerdere
uitvoeringsorganisaties en financieringsinstellingen. Naar aanleiding daarvan
adviseert Actal te onderzoeken op welke wijze de uitvoering van regelingen
waarmee Wajongers te maken krijgen, meer in één hand kan worden
gelegd en hiervan verslag te doen in de memorie van toelichting. Daarbij geeft
Actal in overweging de mogelijkheid om te experimenteren met uitvoering door
gemeenten actief te benutten en dit te melden in de memorie van toelichting.Reactie op de administratieve lastentoetsHet kabinet merkt wat de complexiteit van de regelgeving betreft op dat
het wetsvoorstel geen administratieve lasten meebrengt voor werkgevers. Noch
op macroniveau, noch op individueel niveau. Op macroniveau nemen de administratieve
lasten enerzijds af als gevolg van een lagere instroom en hogere uitstroom,
anderzijds toe als gevolg van een toename van het aantal werkende jonggehandicapten.
De verwachting is dat beide effecten elkaar in evenwicht houden. Op het individuele
niveau blijven de administratieve lasten gelijk omdat de werkgever onder dezelfde
voorwaarden als nu in aanmerking komt voor re-integratie-instrumenten. Het
is nog te vroeg om daar via dit wetsvoorstel verandering in aan te brengen.
Omdat de re-integratie-instrumenten ook in andere wetten zijn opgenomen, zouden
al die wetten op dezelfde manier moeten worden gewijzigd. Bovendien dient
eerst meer zicht te bestaan op de vraag welke voorwaarden zouden kunnen vervallen
zonder dat dat leidt tot een scherpe stijging van de collectieve uitgaven.
Daarom kiest het kabinet voor vermindering van de administratieve lasten voor
werkgevers door het instellen van een servicecentrum. Het servicecentrum Wajong
van het UWV neemt administratieve handelingen uit handen van werkgevers, zodat
zij minder last hebben van de (ervaren) complexiteit van regels. De ervaringen
die het servicepunt hiermee opdoet, kunnen als input dienen voor voorstellen
om die complexiteit, indien dat zinvol en mogelijk blijkt, te verminderen.Daarnaast zal het participatieplan transparanter maken welke ondersteuning
kan worden ingezet als een werkgever een jonggehandicapte in dienst wil nemen.
Hiervan profiteren zowel de jonggehandicapten als werkgevers, ook al is de
specifieke invulling van instrumenten als loondispensatie en werkplekaanpassing
afhankelijk van de concrete functie die de werkgever heeft.Bij de vraag wie de Wajong moet uitvoeren, heeft het kabinet zich de vraag
gesteld welke organisatie naar verwachting de beste resultaten zal boeken
bij het re-integreren van jonggehandicapten naar werk. Dit is immers de doelstelling
van het wetsvoorstel. Om jongeren met beperkingen te re-integreren is specifieke
deskundigheid vereist. Immers, vastgesteld moet worden welke arbeidsmogelijkheden
de jonggehandicapte nog heeft. Op dit terrein heeft het UWV de
meeste expertise opgebouwd. Zo heeft het UWV de afgelopen jaren veel geïnvesteerd
in de begeleiding van jonggehandicapten, bijvoorbeeld door de inzet van gespecialiseerde
arbeidsdeskundigen. Ook organisaties van doelgroepen zelf benadrukken de competenties
van het UWV op dit terrein. Bovendien is het UWV dé autoriteit bij
het beoordelen van de (mate van) arbeidsongeschiktheid. Een onderdeel van
die beoordeling is de vaststelling welke functies op de arbeidsmarkt de jonggehandicapte
met zijn krachten en bekwaamheden kan verrichten. Doordat deze beoordeling
plaatsvindt door één organisatie, wordt bovendien de gelijke
behandeling tussen jonggehandicapten gewaarborgd. Verder heeft het UWV, omdat
het landelijk werkt, meer mogelijkheden om werkgevers te vinden die jonggehandicapten
in dienst willen nemen dan gemeenten die vooral op lokale schaal werken. Dat
laat onverlet dat langs verschillende wegen een meer integrale uitvoering
wordt nagestreefd van de regelingen waarmee Wajongers te maken hebben. Ten
eerste door de vorming van de LWI’s, waarin het UWV, de CWI en gemeenten
participeren. Ten tweede doordat het UWV samenwerkt met gemeenten, scholen
en andere betrokken organisaties. Sinds 2005 is het UWV de regisseur van regionale
netwerken waaraan deze partijen deelnemen. Doel van de netwerken is het bevorderen
van een vloeiende overgang voor de jongere van school naar werk. Dit doel
verwezenlijkt het UWV door vooral de samenwerking met en tussen partijen op
de terreinen van zorg, welzijn en arbeid te regisseren en te faciliteren.
Ten derde kan er geëxperimenteerd worden met de uitvoering van de Wajong
door gemeenten.HOOFDSTUK 4. FINANCIËLE EFFECTENDe in het voorgaande beschreven aanpassingen van de Wajong hebben diverse
volume- en financiële effecten. Enerzijds wordt het re-integratiebudget
voor Wajongers aanzienlijk geïntensiveerd. Hierdoor vinden naar verwachting
meer Wajongers aansluiting bij de arbeidsmarkt, waardoor anderzijds, met name
op de langere termijn, besparingen op de uitkeringslasten te verwachten zijn.
Dit hoofdstuk licht de volume- en financiële effecten toe.4.1. Ontwikkelingen bij ongewijzigd beleidEind 2007 telde Nederland 167 000 jonggehandicapten met een Wajong-uitkering.
Dit is 1,6% van de huidige beroepsbevolking. Het aantal Wajongers groeit
volgens de laatste inzichten tot ongeveer 450 000 in 20501. Dat is bijna 5% van de beroepsbevolking op dat moment. De
uitkeringslasten Wajong bedragen momenteel bijna € 2 miljard of 0,4%
BBP en stijgen bij ongewijzigd beleid door naar € 5,3 miljard of 1%
BBP in 2050. Tabel 1 geeft een beeld van de ontwikkeling van het aantal Wajongers
en de daarmee samenhangende uitkeringslasten.Tabel: Aantal uitkeringen en uitkeringslasten Wajong bij
ongewijzigd beleid  200720082009201020112012201320202050 aantal uitkeringen ultimo (x 1 000)167179192204216227238 299450uitkeringslasten (x € 1 miljard)1,92,12,22,32,52,62,83,55,3De grote stijging van het aantal Wajongers heeft twee redenen. Aangezien
de Wajong pas sinds 1976 bestaat, is er tot 2023 sprake van een natuurlijke
oploop van het bestand, omdat pas dan de eerste generatie 18-jarige instromers
uit 1976 de 65-jarige leeftijd bereikt en om die reden uitstroomt. Het bestand
groeit echter nog snel door na 2023 vanwege de sterk gestegen
instroom van de afgelopen jaren. Een echt stabiel niveau wordt bij voortzetting
van de huidige instroomniveaus pas rond 2050 bereikt.4.2. Gevolgen van de wetswijzigingVanaf 2010 ziet de Wajong er heel anders uit dan nu. De focus ligt
op arbeidsondersteuning en de vraag wat nodig is voor iedere individuele jongehandicapte
om aan de slag te komen en te blijven in regulier werk. Door de in het wetsvoorstel
beschreven maatregelen zal de participatie langs drie lijnen toenemen: ten
eerste zullen minder jongeren in de Wajong instromen, ten tweede zullen meer
jongeren vanuit de Wajong aansluiting op de reguliere arbeidsmarkt vinden
en uitstromen en ten derde zullen meer jonggehandicapten binnen de Wajong
naar vermogen participeren. In de raming is verondersteld dat de instroom
in de werkregeling met 10% kan dalen ten opzichte van het huidige niveau.
Dit is gebaseerd op een veronderstelde betere aansluiting tussen onderwijs
en arbeidsmarkt (zogenoemde netwerkactiviteiten om de overgang en aansluiting
tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren) en de focus op werk. Tevens
is verondersteld dat de uitstroom uit de werkregeling met 10%-punten
toeneemt als gevolg van die focus op werk en de werkaanbiedingen. Uitgaande
van een dergelijk instroom- en uitstroomeffect zal het aantal uitkeringen
na invoering van het onderhavige wetsvoorstel zich als volgt ontwikkelen,
verdeeld naar regelingen:Tabel 2: Aantallen Jonggehandicapten in de werkregeling
en in de uitkering voor dva (x 1 000)201020112012201320202050aantal jonggehandicapten ultimo203214224235285408 • instroom t/m 200918618117517013420 • werkregeling + voortgezette werkregeling12223344100255• uitkering voor volledig en duurzaam ao511162151133Een daling van het aantal uitkeringen met ruim 40 000 op een totaal
verwacht aantal van 450 000 lijkt bescheiden. Dit miskent echter de participatie-effecten
die zich binnen de Wajong zullen voordoen. Een deel van de jongeren met een
beperking zal alleen met ondersteuning vanuit de Wajong aan het arbeidsproces
kunnen deelnemen.In 2007 bedroeg de participatie onder de Wajong uitkeringsgerechtigden
25%. Handhaving van een dergelijk participatieniveau zou bij een zo
snel groeiende populatie als die van de Wajongers bij ongewijzigd beleid al
erg ambitieus zijn. Met de wetswijziging verwacht het kabinet echter een substantiële
toename van de participatie te kunnen realiseren van 75–80 000
personen. Dit kan zowel gaan om banen zonder enige uitkeringsafhankelijkheid
(de mensen die volledig de Wajong uitstromen) als om kleinere banen waarin
naar vermogen wordt gewerkt met ondersteuning binnen de Wajong.Tabel 3: Ontwikkeling participatie van Wajonggerechtigden (x 1 000)201020112012201320202050participatieniveau ongewijzigd (25%)5154575975113        additionele participatie13693777 • wv. regulier buiten Wajong13451442 • wv. regulier binnen Wajong0½242334        totale participatie t.o.v. oude wet525762691121894.3. Budgettaire effecten van de nieuwe WajongRe-integratieuitgaven en uitvoeringskostenIn 2008 is aan UWV een budget van € 74 miljoen beschikbaar gesteld
voor re-integratie van Wajongers; € 11 miljoen daarvan was al een
intensivering van re-integratiemiddelen vooruitlopend op de nieuwe Wajong
uit het Iedereen Doet Mee project (IDM). Daarnaast kost de uitvoering van
de Wajong nog eens € 70 miljoen. Beide budgetten gaan aanmerkelijk
stijgen als gevolg van de wetswijziging.Tabel 4: Intensivering re-integratiebudget en uitvoeringskosten (x € 1 miljoen)200820092010201120122013Re-integratiebudget bij ongewijzigd beleid17474757878 78• Re-integratiemiddelen636364676767• Extra budget uit IDM (Begroting 2008)111112201919 • Deel IDM 2008 gereserveerd voor nieuwe wet  – 1– 9– 8– 8       Intensiveringen      • Extra re-integratiemiddelen nieuwe instroom  13365061• Extra re-integratiemiddelen zittend bestand 187          Uitvoeringskosten bij ongewijzigd beleid708778707274       Intensiveringen      • Implementatiekosten 172   • Extra uitvoeringskosten  42128341 Deze bedragen zijn nog inclusief de onderwijsvoorzieningen
die per Begroting 2009 verschuiven van de begroting van SZW naar de begroting
van OCW.Het huidige budget voor re-integratiemiddelen zal al in 2013 vrijwel verdubbeld
zijn ten opzichte van de Begroting 2008 excl. IDM-gelden. Ruim € 60
miljoen zal dan extra besteed worden aan intensivering van de re-integratiemiddelen
voor re-integratietrajecten, inzet van jobcoaches en speciale arbeidsdeskundigen,
voorzieningen etc. De IDM-gelden, die in de Begroting 2008 zijn toegevoegd,
zijn grotendeels belegd. Hieruit worden onder meer extra jobcoaches tijdens
stages1, experimenten in het kader van regionale
samenwerking en diverse subsidies (o.m. REA-scholingsinstituten en stichting
Cross-Over) betaald. In deze extra budgetten is al rekening gehouden met de
uitvoeringskosten van de re-integratie.De uitvoeringskosten zullen eveneens substantieel toenemen. Met name de
beoordeling van de participatiemogelijkheden en daarmee samenhangend het opstellen
van een participatieplan legt een additioneel beslag op de capaciteit van
UWV. In 2009 is bovendien sprake van substantiële implementatiekosten
ten behoeve van o.m. ICT, opleidingen en communicatie.Aangezien de werkregeling tot 2018 in omvang zal toenemen (omdat in 2018
de eerste lichting 18-jarigen uit 2010 de 27-jarige leeftijd zal bereiken),
nemen de kosten van de werkregeling tot 2018 nog toe. De intensivering in
re-integratiemiddelen loopt dan ook verder op van € 61 miljoen in
2013 naar € 89 miljoen in 2018 en verder. De uitvoeringskosten lopen
eveneens verder op, van € 34 miljoen in 2013 naar € 51
miljoen in 2018 en verder. De totale intensivering loopt dus op tot € 140
miljoen in 2018.UitkeringslastenTegenover de intensiveringen van re-integratiemiddelen en uitvoeringskosten
staat een daling van de uitkeringslasten. Deze zal langzaam oplopen in de
tijd en heeft drie belangrijke oorzaken. In de eerste plaats vertaalt het
lagere aantal uitkeringen zich in een daling van de uitkeringslasten.
Dit betreft alleen de daling van het aantal uitkeringen als gevolg van minder
instroom aangezien de gevolgen van stijgende uitstroom voorzichtigheidshalve
op de korte termijn buiten beeld zijn gehouden. De stijging van de uitstroom
is dus wel een nadrukkelijke ambitie van het kabinet, maar geen zekerheid
waarvoor op korte termijn al substantiële financiële besparingen
kunnen worden ingeboekt. Het kabinet kiest er nadrukkelijk voor om uitstroom
niet te beleggen met een financiële besparingsdoelstelling.De uitkeringslasten dalen verder binnen de eerste fase van de werkregeling
door de «werk moet lonen» systematiek, als gevolg waarvan de participatie
ook binnen de Wajong zal stijgen, en de inkomensondersteuning voor studerenden.
Het totale beeld aan de kant van de uitkeringslasten ziet er als volgt uit:Tabel 5: Ontwikkeling uitkeringslasten (x € 1 miljoen)20102011201220132050Uitkeringslasten bij ongewijzigd beleid2 3002 5002 6002 8005 300      Gevolgen nieuwe werkwijze– 8– 20– 37– 57– 354• Minder uitkeringen– 2– 3– 6– 12– 254• Werkregeling (studie, werk moet lonen)– 6– 17– 31– 45– 100Aangezien jongeren die studeren in de nieuwe situatie 25% WML ontvangen,
zou het kunnen zijn dat jonggehandicapten meer gebruik zullen maken van de
aanvullende leenfaciliteiten bij de studiefinanciering. Als ze die lening
niet terug kunnen betalen zal dat effect kunnen hebben op de begroting van
het ministerie van OCW.4.4 Gevolgen voor de administratieve lastenGevolgen voor werkgeversWerkgevers en onderwijsinstellingen hebben volgens de 0-meting Administratieve
Lasten uit april 2008 bij de huidige Wajong te maken met een tweetal onderdelen
die administratieve lasten veroorzaken: het aanvragen van de loondispensatie
en de subsidieregeling scholing jonggehandicapten met ernstige scholingsbelemmeringen.Het wetsvoorstel heeft langs twee wegen invloed op de ontwikkeling van
de administratieve lasten: (1) het volume neemt af ten opzichte van het basispad
als gevolg van een lagere instroom en een hogere uitstroom en (2) het aandeel
werkenden binnen de Wajong neemt toe. Eerstgenoemde leidt tot een afname van
de administratieve lasten, laatstgenoemde tot een toename. De verwachting
is dat deze twee effecten elkaar in de structurele situatie (2050) in evenwicht
houden. Binnen deze kabinetsperiode is het mogelijk om een zeer bescheiden
reductie van enkele duizenden euro’s op jaarbasis te bewerkstelligen
omdat het volume-effect in de tijd vooruitloopt op het participatie-effect.De nieuwe Wajong faciliteert werkgevers bij het in dienst nemen van Wajong-gerechtigden.
Hierbij kan gedacht worden aan de website «Wajong werkt» en een
servicepunt voor werkgevers met daaraan gekoppeld een voorlichtingscampagne.
Zo zal het servicecentrum Wajong van het UWV de papieren rompslomp voor werkgevers
zoveel mogelijk uit handen nemen, bijvoorbeeld door aanvraagformulieren vooraf
grotendeels in te vullen met de gegevens waarover het UWV reeds beschikt.
De transactiekosten die een werkgever maakt voor het in dienst nemen van een
Wajong-gerechtigde nemen hierdoor af. Echter, deze kosten vallen niet
onder de definitie van administratieve lasten en zijn in de berekeningen daarom
niet meegenomen.Gevolgen voor werknemers/burgersDe administratieve lasten voor burgers worden verdeeld in een tijdscomponent
en een kostencomponent (de zogenaamde out-of-pocketkosten). Volgens het administratieve
lastenmodel Wajong is er op dit moment een drietal onderdelen van de Wajong
dat een groot beroep op het tijdsbeslag van de uitkeringsgerechtigde doet:
de uitkeringsaanvraag, de herbeoordeling en het meedelen van relevante feiten
aan UWV.De twee effecten van de wetswijziging Wajong die hierboven zijn beschreven,
doen zich ook voor bij de gevolgen voor de administratieve lasten voor de
burger. Dit leidt er toe dat in de structurele situatie (2050) het tijdsbeslag
19 duizend uur per jaar lager is dan bij ongewijzigd beleid. De out-of-pocketkosten
blijven nagenoeg onveranderd. Binnen deze kabinetsperiode nemen zowel het
tijdsbeslag als de out-of-pocketkosten marginaal af ten opzichte van de situatie
zonder wetswijziging.II ARTIKELSGEWIJSArtikel I Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicaptenAHet nieuwe artikel 1 betreft deels handhaving van de huidige tekst en
deels aanvulling met definities die in hoofdstuk 1A worden gehanteerd. Voor
zover nodig wordt hierna een toelichting op de onderdelen gegeven. Onderdeel cDe naam van het arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten wordt in
dit wetsvoorstel gewijzigd in Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten.
De definitiebepaling is hierop aangepast.Onderdeel dIn de artikelen 5.1.3 en 5b is voor hoofdstuk 1A, respectievelijk hoofdstuk
2 geregeld wie als jonggehandicapte in de zin van dat hoofdstuk wordt beschouwd.
De begripsbepaling is hierop aangepast. In de overige hoofdstukken wordt onder
het begrip jonggehandicapte zowel de jonggehandicapte op grond van hoofdstuk
1A als de jonggehandicapte op grond van hoofdstuk 2 verstaan.Onderdeel iIn de hoofdstukken 1A en 2 wordt hetzelfde verstaan onder het begrip resterende
verdiencapaciteit. De wijze waarop deze wordt vastgesteld is in de beide hoofdstukken
afzonderlijk geregeld, namelijk in artikel 5.1.5 en in artikel 5a.Onderdeel lOp grond van dit hoofdstuk kan aanspraak bestaan op een inkomensvoorziening.
Dit kan de inkomensondersteuning werkregeling zijn (artikel 5.7.2), de voortgezette
inkomensondersteuning werkregeling (artikel 5.7.3), eventueel een verhoogde
voortgezette inkomensondersteuning in verband met de «Breman-regeling»
(artikel 5.7.4) of de inkomensondersteuning tijdens studie en scholing (artikel
5.7.5). Daarnaast ontvangen volledig en duurzaam arbeidsongeschikten op grond
van hoofdstuk 1A een uitkering (artikel 5.7.7). In dit onderdeel is geregeld
dat al deze verschillende vormen van inkomensondersteuning of
uitkering begrepen worden onder het begrip «inkomensvoorziening».BArtikel 2 vervalt op deze plaats, maar wordt opgenomen in hoofdstuk 2,
artikel 5a, dat grotendeels gelijk is aan artikel 2.CHet begrip jonggehandicapte wordt in de hoofdstukken 1A en 2 afzonderlijk
opgenomen in de artikelen 5.1.3 en 5b. Daarvoor is ten eerste gekozen om in
hoofdstuk 1A in aansluiting op de Wet WIA een positieve formulering te kunnen
gebruiken voor het begrip jonggehandicapte, waarbij uitgegaan wordt van wat
de jonggehandicapte nog wel kan verdienen, en ten tweede om te kunnen regelen
welke jonggehandicapten voor recht op arbeidsondersteuning danwel recht op
arbeidsongeschiktheidsuitkering in aanmerking komen.Het tweede tot en met het vierde lid blijft wel gehandhaafd. Daarin wordt
geregeld wie als studerende in de zin van deze wet wordt aangemerkt. Met het
oog hierop wordt ook het opschrift van artikel 5 gewijzigd.DNa hoofdstuk 1 wordt een nieuw hoofdstuk ingevoegd in de Wajong. In dit
hoofdstuk zijn de voorgestelde wijzigingen zoals omschreven in het algemene
deel van deze toelichting opgenomen. Dit betekent dat alle bepalingen in verband
met het recht op arbeidsondersteuning in dit hoofdstuk zijn opgenomen. Alle
bepalingen in verband met het huidige recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
worden in hoofdstuk 2 opgenomen.Opgemerkt wordt dat het de bedoeling is de Wajong, zoals deze luidt na
inwerkingtreding van deze wet, zodanig te vernummeren dat de Wajong een doorlopende
nummering kent.HOOFDSTUK 1A WERK EN ARBEIDSONDERSTEUNINGAFDELING 1 ALGEMENE BEPALINGENArtikel 5.1.1 Algemene bepaling In dit artikel is een
algemene bepaling opgenomen die gehanteerd wordt in hoofdstuk 1A. Het betreft
de term «grondslag».Artikel 5.1.2 MaatmaninkomenHet begrip maatmaninkomen is overgenomen uit de omschrijving van het arbeidsongeschiktheidsbegrip,
bedoeld in artikel 5a. Tevens is, net als in artikel 8, tweede lid, van de
Wajong van belang dat bij het vaststellen van het maatmaninkomen rekening
wordt gehouden met door de jonggehandicapte verkregen nieuwe bekwaamheden.Wellicht ten overvloede wordt hierbij opgemerkt dat bij het bepalen van
het maatmaninkomen, evenals in het huidige artikel 2 van de Wajong, wordt
gekeken naar hetgeen gezonde personen gewoonlijk verdienen in de woonplaats van de jonggehandicapte of de omgeving daarvan. Dit is
anders dan in de Wet WIA (waar het referentiekader is de plaats waar men arbeid verricht). De reden voor dit onderscheid
is dat jonggehandicapten veelal niet werken op hun 18e, zodat niet kan worden
verwezen naar waar de jonggehandicapte arbeid verricht. In het tweede lid wordt de mogelijkheid opgenomen op bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur verder uit te werken wat onder maatmaninkomen
wordt verstaan.Artikel 5.1.3 Begrip jonggehandicapteIn dit artikel is neergelegd, wie als jonggehandicapte in de zin van hoofdstuk
1A kan worden aangemerkt. Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat dit
begrip verschilt van het begrip jonggehandicapte dat in artikel 5b specifiek
voor hoofdstuk 2 wordt gedefinieerd, omdat in dit artikel wordt uitgegaan
van wat de jonggehandicapte nog wel kan. De doelgroep van de wet wijzigt hierdoor
echter niet.Eerste lidOm als jonggehandicapte te kunnen worden aangemerkt wordt als eis gesteld
dat men op de dag waarop men de leeftijd van zeventien jaar bereikt, of de
dag waarop men tijdens de studie ziek wordt, ingezetene is, dit wil zeggen
in Nederland woont (zie artikel 3 van de Wajong). Jonggehandicapte is de ingezetene
die aansluitend op de dag waarop hij de leeftijd van zeventien jaar heeft
bereikt of waarop hij tijdens studie ziek wordt, gedurende 52 weken niet in
staat is geweest om met arbeid meer dan 75% van het maatmaninkomen
te verdienen. Aanvullend is hier geregeld dat aannemelijk moet zijn dat de
ingezetene niet binnen een jaar volledig zal herstellen. Met volledig herstel
wordt bedoeld dat de ziekte die de oorzaak is van de arbeidsbeperkingen tijdens
de beoordeling, naar verwachting binnen één jaar zal zijn genezen.
Hiermee wordt bewerkstelligd dat alleen personen die als gevolg van ziekte,
gebrek, zwangerschap of bevalling langere tijd niet in staat zijn om 75%
van het maatmaninkomen te verdienen als jonggehandicapte recht kunnen krijgen
op arbeidsondersteuning. Doordat deze termijn nu inbegrepen wordt in het begrip
jonggehandicapte is geen wachttijd meer nodig, zoals dat momenteel geregeld
is in artikel 6.Om jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk te zijn moet de betrokkene
derhalve aan vier voorwaarden voldoen:– hij moet ingezetene zijn op de dag dat hij 17 jaar wordt of op
de dag dat hij ziek wordt tijdens studie;– hij is op die dag door zijn ziekte niet in staat om met arbeid
meer dan 75% van het maatmaninkomen te verdienen;– dit duurt onafgebroken 52 weken geduurd; en– het is niet aannemelijk dat hij daarna binnen een jaar zal herstellen.Opgemerkt wordt dat wanneer de ingezetene na voornoemde periode van 52
weken weliswaar ziek is, maar niet (meer) aan de tweede voorwaarden voldoet,
hij op grond van het tweede lid alsnog jonggehandicapte kan worden, wanneer
hij als gevolg van het reeds aanwezige gebrek of de reeds aanwezige ziekte
alsnog aan die voorwaarde gaat voldoen.Om op grond van het eerste lid, onderdeel b, als jonggehandicapte beschouwd
te kunnen worden, dient men studerende te zijn. In artikel 5, eerste lid (nieuw)
is geregeld wie als studerende wordt beschouwd. In artikel 5.1.3, eerste lid,
onderdeel b, is geregeld dat de ingezetene in het jaar voorafgaand aan de
dag waarop hij ziek werd ten minste zes maanden studerende moet zijn geweest.
Derhalve wordt de ingezetene die bij aanvang van de studie al een gebrek of
ziekte had, of waarbij dit gebrek of die ziekte, in de eerste zes maanden
van de studie ontstaat, niet als jonggehandicapte beschouwd. Op deze manier
wordt, net als in de huidige regeling, voorkomen dat een ingezetene die niet
als jonggehandicapte kan worden beschouwd, gaat studeren met als doel na zijn
achttiende levensjaar alsnog onder de doelgroep van deze wet te komen. Opgemerkt wordt dat een ingezetene die studerende is en al op de dag waarop
hij 18 jaar wordt niet in staat is om meer dan 75% van het maatmaninkomen
te verdienen, onder onderdeel a van het eerste lid valt. Tweede lidIn het tweede lid is geregeld dat de ingezetene die geen jonggehandicapte
in de zin van het eerste lid is, alsnog jonggehandicapte wordt wanneer hij
binnen vijf jaar alsnog aan de voorwaarden uit het eerste lid gaat voldoen.
Deze termijn van vijf jaar gaat lopen op het moment waarop de periode van
52 weken, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a of b, is geëindigd,
derhalve op de dag waarop de ingezetene jonggehandicapte zou zijn geworden
wanneer hij aan de voorwaarden zou hebben voldaan.Daarbij geldt wel als eis dat het verlies aan arbeidscapaciteit een gevolg
is van dezelfde ziekte die al aanwezig was na afloop van de 52 weken, bedoeld
in het eerste lid, onderdeel a of b.Artikel 5.1.4 Definitie volledig en duurzaam arbeidsongeschiktHet begrip volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is overgenomen uit de
Wet WIA.Eerste lidDe definitie van volledig en duurzaam arbeidsongeschikt in dit artikel
is afgeleid van de definitie van arbeidsongeschiktheid zoals die is opgenomen
in artikel 2 van de huidige Wajong (nu artikel 5a) (arbeidsongeschikt in de
zin van artikel 2 van de Wajong kan immers ook inhouden dat iemand niet gedeeltelijk
maar volledig arbeidsongeschikt is en voor hem op lange termijn een geringe
kans op herstel bestaat), met dien verstande dat de extensie kleiner is omdat
de arbeidongeschiktheid volledig en duurzaam moet zijn.Een redactioneel verschil met de definitie van arbeidsongeschiktheid is
dat hier het begrip maatmaninkomen wordt gebruikt. Dat begrip is in artikel
5.1.2 gedefinieerd.Alleen wanneer als rechtstreeks en objectief medisch vast te stellen gevolg
van ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling, duurzaam geen of een geringe
verdiencapaciteit bestaat kan men als volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
worden aangemerkt. Bij het vaststellen van de arbeidsongeschiktheid wordt,
net als nu, een vergelijking gemaakt tussen het maatmaninkomen en de resterende
verdiencapaciteit. De verdiencapaciteit mag maximaal 20% van het maatmaninkomen
bedragen om als volledig arbeidsongeschikt te kunnen worden aangemerkt.Tweede lidIn het tweede lid wordt het element «duurzaam» nader uitgewerkt.
Van duurzaamheid is sprake wanneer de mogelijkheid tot het verdienen van niet
meer dan 20% van het maatmaninkomen het gevolg is van een stabiele
of verslechterende medische situatie.Derde lidHet derde lid voorziet in een uitbreiding van de term duurzaam. Ook jonggehandicapten
die op lange termijn een geringe kans op herstel hebben kunnen als volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt worden beschouwd. Deze jonggehandicapten zullen
echter jaarlijks gekeurd worden tijdens de eerste vijf jaar dat zij volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt zijn (artikel 5.6.6).Vierde lidIn het vierde lid is geregeld dat de jonggehandicapte alleen als volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt kan worden beschouwd indien en zolang hij daarmee
instemt. Dit brengt met zich mee dat wanneer de jonggehandicapte
van mening is nog verdiencapaciteit te hebben, hij ervoor kan kiezen om niet
als volledig en duurzaam arbeidsongeschikt te worden verklaard. Hierdoor kan
hij in aanmerking komen voor arbeidsondersteuning. Van instemming is sprake
als de jonggehandicapte de gevolgen daarvan kan overzien. Indien hij die gevolgen
niet kan overzien, zal het UWV bij diens wettelijk vertegenwoordiger te rade
moeten gaan. Wanneer de jonggehandicapte vervolgens alsnog meent wel volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt te zijn, zal het UWV dit opnieuw beoordelen.
Opgemerkt wordt dat de wettelijk vertegenwoordiger van de jonggehandicapte,
bedoeld in artikel 5.2.3, bij de beslissing van de jonggehandicapte om al
dan niet in te stemmen, een rol van invloed van hebben.Artikel 5.1.5 Nadere bepalingen definitie jonggehandicapte
en volledig en duurzaam arbeidsongeschiktEerste lidDit lid legt, net als in de Wet WIA, expliciet vast dat de beoordeling
of iemand jonggehandicapte is en of iemand volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is, geschiedt op basis van een verzekeringsgeneeskundig onderzoek, en –
behoudens uitzonderingen – een arbeidskundig onderzoek. Alhoewel de
vraag of iemand op grond van de Wajong arbeidsongeschikt was tot nu toe ook
altijd werd beantwoord aan de hand van de genoemde onderzoeken, was dit slechts
in lagere regelgeving op grond van de Wajong vastgelegd. Ter verhoging van
de kenbaarheid wordt er nu voor gekozen dit expliciet in de wet vast te leggen.Tweede lidOp grond van het tweede lid wordt de vraag of de arbeid op basis waarvan
wordt vastgesteld op iemand in staat is inkomen te verdienen, door betrokkene
feitelijk verkregen kan worden, expliciet buiten beschouwing gelaten. Op deze
wijze wordt voorkomen dat arbeidsmarktfactoren, die geheel los staan van de
ziekte of het gebrek, van invloed zijn op de mate van arbeidsongeschiktheid.
De criteria voor de beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid zijn
vastgesteld in het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten. Het Schattingsbesluit
arbeidsongeschiktheidswetten zal mede het onderhavige artikel als wettelijke
basis krijgen.Derde lidDit lid komt overeen met het vijfde lid van artikel 5a (dit was artikel
2).Vierde lidHetgeen wordt of kan worden ontvangen voor arbeid bij wijze van sociale
werkvoorziening wordt bij de beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid
buiten beschouwing gelaten. Bij de beoordeling of iemand in staat is met arbeid
een inkomen te verwerven worden functies in het bedrijfsleven en bij de overheid
in aanmerking genomen. Het mede in aanmerking nemen van arbeid in de sociale
werkvoorziening zou betekenen dat iemand die tot WSW-arbeid in staat is, gelet
op de daaruit voortvloeiende verdiensten, geen recht op arbeidsondersteuning
op grond van deze wet krijgt, ook al is zijn handicap een belemmering voor
het verkrijgen van arbeid bij een reguliere werkgever.Vijfde lidDit lid komt overeen met artikel 5a (was artikel 2), achtste lid, met
dien verstande dat het op grond van deze bepaling voortaan niet meer mogelijk
is om afwijkende regels te stellen. Tevens is bepaald dat nadere regels gesteld
kunnen worden in verband met artikel 5.6.7. Het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten
zal mede het onderhavige artikel als wettelijke basis krijgen. Zesde lidDit lid strekt er, evenals artikel 5a (was artikel 2), negende lid, toe
dat het in het vijfde lid bedoelde besluit (en eventuele wijzigingen daarvan)
eerst wordt gepubliceerd en aan de Staten-Generaal wordt overgelegd, voordat
zij van kracht wordt. Hierdoor bestaat voor iedereen, belanghebbend of niet,
de mogelijkheid daarop te reageren.Zevende lidDe Regeling verzekeringsgeneeskundige protocollen arbeidsongeschiktheidswetten
zal mede het onderhavige artikel als wettelijke basis krijgen.Artikel 5.1.6 InkomenIn dit artikel is gedefinieerd wat onder inkomen wordt verstaan. Bij algemene
maatregel van bestuur worden op grond van het vierde lid hieromtrent nadere
regels gesteld.AFDELING 2. ALGEMENE PLICHTEN JONGGEHANDICAPTENIn deze afdeling zijn plichten opgenomen die van toepassing zijn op elke
jonggehandicapte in de zin van dit hoofdstuk, en sommige ook voor de ingezetene
die het recht op arbeidsondersteuning heeft aangevraagd. Daarnaast bevat deze
afdeling ook enkele algemene plichten die bijvoorbeeld gelden voor een wettelijk
vertegenwoordiger van een jonggehandicapte, of voor een re-integratiebedrijf.Artikel 5.2.1 Informatieplicht en medewerking aan controleEerste lidDe informatieplicht die de jonggehandicapte op grond van dit lid heeft
is vergelijkbaar met de informatieplicht die geldt op grond van artikel 59j
(dit was artikel 62).Alle feiten en omstandigheden, waarvan het de jonggehandicapte redelijkerwijs
duidelijk is dat die van belang zijn voor een juiste beoordeling van het recht
op arbeidsondersteuning, de hoogte van de inkomensvoorziening, of de betaling
van de inkomensvoorziening, moeten aan het UWV worden verstrekt. Daaronder
wordt tevens verstaan informatie omtrent het niet (kunnen) naleven van plichten
door de jonggehandicapte die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is,
zoals plichten die zijn gericht op behoud, herstel en verkrijging van mogelijkheden
tot arbeidsinschakeling en plichten die zijn gericht op daadwerkelijke inschakeling
in de arbeid (re-integratie).Onder informatie in het kader van re-integratie wordt verstaan gegevens,
die nodig zijn voor de inschakeling in de arbeid. Daarbij kan onder meer gedacht
worden aan informatie over opleidingen en arbeidsmogelijkheden, maar ook aan
in het kader van re-integratie relevante informatie over de genezing, het
behoud, herstel of bevordering van de mogelijkheid tot het verrichten van
de arbeid.Het feit dat de informatieplicht dient voor een juiste beoordeling van
het recht op arbeidsondersteuning, impliceert dat die plicht geldt voor zowel
jonggehandicapten die een vastgesteld recht op arbeidsondersteuning op grond
van dit hoofdstuk hebben, als voor jonggehandicapten die het recht op arbeidsondersteuning
hebben aangevraagd of die de wachttijd nog niet hebben doorlopen.Indien de inkomensvoorziening op grond van artikel 5.8.9 aan een in dat
artikel bedoelde instelling wordt uitbetaald geldt de in artikel 5.2.1, eerste
lid, opgenomen informatieplicht voor die instelling. Tweede lid, onderdeel bDe jonggehandicapte dient vragen te beantwoorden op een wijze die het
UWV of een door het UWV aangewezen persoon aangeeft, dat wil zeggen mondeling,
schriftelijk, digitaal of anderszins.Derde lidIn het derde lid, onderdeel a, is geregeld dat de informatie- en medewerkingsverplichtingen
ook gelden voor de ingezetene die het recht op arbeidsondersteuning heeft
aangevraagd.Vierde lidHet vierde lid regelt dat de informatie- en medewerkingsverplichtingen
ook gelden ten opzichte van re-integratiebedrijven, die een taak hebben bij
de re-integratie. De verplichtingen gelden alleen voor zover dit noodzakelijk
is voor de taken die in opdracht van UWV worden uitgevoerd.Onderdeel b ziet op personen die door het re-integratiebedrijf, dat in
opdracht van het UWV activiteiten verricht, zijn ingeschakeld. Gedacht kan
worden aan artsen, paramedici of arbeidskundigen.Vijfde lidOp grond van het vijfde lid dient de jonggehandicapte die recht heeft
op arbeidsondersteuning de reden van eventuele niet-naleving van zijn re-integratieverplichtingen
zo spoedig mogelijk te melden aan het re-integratiebedrijf. Dit betekent in
beginsel dat vooraf de reden van verzuim moet worden gemeld. Dit past binnen
het uitgangspunt dat de jonggehandicapte actief moet meewerken aan zijn re-integratie
en daarover verantwoording moet afleggen en derhalve gehouden is tot tijdige
informatieverstrekking aan het re-integratiebedrijf.De re-integratieverplichtingen van de jonggehandicapte blijken uit het
participatieplan, bedoeld in artikel 5.5.1, en omvatten in ieder geval de
verplichtingen genoemd in afdeling 6 van hoofdstuk 1A.Zesde lidIn het zesde lid is de verplichting uit artikel 37, eerste lid, onder
c, overgenomen.Zevende lidDe informatieplicht geldt ook voor de werkgever die gebruik maakt van
loondispensatie als bedoeld in artikel 5.5.3. In het geval deze plicht niet
wordt nagekomen kan het UWV een boete opleggen op grond van artikel 5.9.3.
De informatieplicht voor jonggehandicapten die gebruik maken van deze re-integratie-instrumenten
vloeit reeds voort uit het eerste lid en voor de ingezetene die de leeftijd
van 18 jaar nog niet heeft bereikt uit het derde lid, onderdeel b.Artikel 5.2.2 Plichten ter voorkoming van ontstaan en
bestaan van recht op arbeidsondersteuningDe verplichtingen in dit artikel betreffen de gedragingen die de jonggehandicapte
moet nalaten teneinde te voorkomen dat hij langer dan nodig arbeidsondersteuning
op grond van dit hoofdstuk nodig heeft. Anders dan in de Wet WIA bestaat voor
de jonggehandicapte geen plicht om het ontstaan van arbeidsongeschiktheid
te voorkomen. Anders dan bij verzekerden op grond van de Wet WIA is bij jonggehandicapten
de oorzaak van de arbeidsongeschiktheid immers over het algemeen al op jonge
leeftijd ontstaan.Eerste lidDeze bepaling geldt voor alle jonggehandicapten, en derhalve niet alleen voor jonggehandicapten die recht hebben op arbeidsondersteuning. De
bepaling bevat het algemene vereiste van schadelastbeperkend gedrag; de jonggehandicapte
dient het voortbestaan van arbeidsongeschiktheid te beperken. De jonggehandicapte
dient voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de beperking van de schadelast
te tonen en daarnaar te handelen. Dit lid bevat een algemene norm. Het artikel
ziet op zowel de periode voorafgaande aan het moment waarop het recht op arbeidsondersteuning
ontstaat, als ook op de gehele periode waarin de jonggehandicapte recht heeft
op arbeidsondersteuning of waarin dat weer kan ontstaan. Als de schade eenmaal
is ingetreden moet de jonggehandicapte er alles aan doen de schade te beperken.
Dit betekent dat de jonggehandicapte in ieder geval tijdens de wachttijd,
dus voorafgaande aan het recht op arbeidsondersteuning, zijn re-integratie
niet mag belemmeren. Hierbij wordt wel opgemerkt dat de jonggehandicapte tijdens
de wachttijd geen re-integratieplichtheeft.De jonggehandicapte dient de plicht, bedoeld in artikel 5.2.2, eerste
lid, na te leven, voor zover dit redelijkerwijs van hem kan worden verwacht,
op straffe van een gehele of gedeeltelijke weigering van de betaling van de
inkomensvoorziening. (zie voor de sancties artikel 5.9.1 en 5.9.2). De beantwoording
van de vraag wat redelijk is en wat niet, is afhankelijk van de individuele
omstandigheden van het geval. Bij de vraag wat redelijkerwijs van de jonggehandicapte
kan worden gevergd, kunnen zijn competenties, kennis, ervaring en dergelijke
mede in aanmerking worden genomen. Dergelijke persoonlijke omstandigheden
kunnen in een individueel geval de grens van de schadebeperkingsplicht verleggen,
maar zij kunnen de jonggehandicapte niet van elke zorg ontheffen.Er zijn twee voorwaarden waaraan het gedrag van de jonggehandicapte moet
voldoen, wil van een schending van de schadebeperkingsplicht sprake zijn.
Deze voorwaarden zijn afgeleid van de schadebeperkingsplicht die geldt met
betrekking tot private verzekeringen, maar ook van de invulling van de plicht,
bedoeld in artikel 24, vijfde lid, van de WW om de fondsen niet te benadelen.
Ten eerste is een voldoende causaal verband vereist tussen de gedraging van
de jonggehandicapte en de schadelijke gevolgen. Daartoe is minimaal een conditio
sine qua non vereist, in die zin dat schade zonder de gedraging van de jonggehandicapte
lager zou zijn uitgevallen dan in werkelijkheid is geschied. Dit is een noodzakelijke
doch niet afdoende toets. Om de omvangrijke kring van gevolgen in te perken
worden aan de oorzakelijkheid verdergaande eisen gesteld met behulp van de
leer van de toerekening naar redelijkheid. Voor het aannemen van voldoende
causaal verband tussen het gedrag van de jonggehandicapte en de schade wordt
niet een criterium gehanteerd, maar vindt een weging plaats van relevante
gezichtspunten in hun onderlinge verband.Ten tweede moet de causale bijdrage aan de schade van de zijde van de
jonggehandicapte aan hem kunnen worden toegerekend. Dat de jonggehandicapte
(extra) schade had kunnen voorkomen door anders te handelen, is niet voldoende
om zijn schade gedeeltelijk zelf te laten dragen. Vereist is tevens dat hij
anders had moeten handelen. Het gedrag van de jonggehandicapte moet normschendend
zijn. Het komt aan op beantwoording van de vraag of de jonggehandicapte te
kort komt ten opzichte van het normale inzicht waarvan een redelijk persoon
in de gegeven omstandigheden in zijn eigen belang blijk zou hebben gegeven
ter voorkoming of beperking van schade. Het niet nemen van schadebeperkende
maatregelen is alleen dan aan de jonggehandicapte toe te rekenen, indien op
grond van de omstandigheden van het geval moet worden geoordeeld dat het nemen
van zodanige maatregelen in redelijkheid van hem kon worden gevergd. Van een
door ernstige rugklachten gevelde jonggehandicapte mag worden verwacht dat
deze zich realiseert dat bepaalde activiteiten, zoals gedurende de ziekteperiode
stukadoren, niet herstelbevorderend is. In dergelijke situaties
dient een jonggehandicapte zich te onthouden van re-integratiebelemmerend
gedrag. Doet hij dat niet dan zou hem, op grond van artikel 5.9.1 of 5.9.2,
betaling van (een deel van) zijn inkomensvoorziening kunnen worden geweigerd.
Daarbij mag verwacht worden dat de jonggehandicapte zich in elk geval op de
hoogte stelt van de plichten en verantwoordelijkheden, die het recht op arbeidsondersteuning
met zich meebrengt en zijn verantwoordelijkheid voor de naleving van die verplichtingen
toont.Tweede lidDe ingezetene die het recht op arbeidsondersteuning heeft aangevraagd,
is, op grond van onderdeel a, verplicht mee te werken aan het opstellen van
een participatieplan en zo nodig een medische behandeling te ondergaan. Met
deze verplichtingen en de mogelijkheid om een maatregel (zie artikel 5.9.1
en 5.9.2) op te leggen, is beoogd de verantwoordelijkheid van de ingezetene
tijdens de periode die aan zijn recht op arbeidsondersteuning vooraf gaat
te benadrukken.Artikel 5.2.3 Plichten wettelijk vertegenwoordigerIndien de jonggehandicapte een wettelijk vertegenwoordiger heeft is ook
die persoon verplicht de in artikel 5.2.1, 5.2.2, 5.6.1 en 5.6.2 genoemde
plichten na te leven. Sommige plichten, zoals de informatieplicht, bedoeld
in artikel 5.2.1, eerste lid, kunnen door de wettelijk vertegenwoordiger zelf
worden nageleefd (zie ook artikel 59j). Sommige andere plichten zijn gericht
op de persoon van de jonggehandicapte, zoals bijvoorbeeld artikel 5.2.1, tweede
lid, onder c (meewerken aan onderzoek). Als het gaat om een dergelijke plicht
heeft de wettelijk vertegenwoordiger de plicht de jonggehandicapte te «sturen»of «helpen»
bij het naleven van de desbetreffende verplichting.Artikel 5.2.4 DelegatiebevoegdheidDe nadere regels over de informatieverplichting op grond van artikel 5.2.1
kunnen ook een nadere aanduiding van de soort gegevens betreffen, die moeten
worden verstrekt met het oog op de re-integratie. Deze nadere regelgeving
wordt, indien dit noodzakelijk blijkt, afgestemd op die op grond van de Wet
SUWI.AFDELING 3. UITSLUITINGSGRONDEN VOOR HET RECHT OP ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.3.1 UitsluitingsgrondenIn dit artikel zijn de omstandigheden opgesomd die leiden tot uitsluiting
van het recht op arbeidsondersteuning.– onderdeel a en artikel 5.3.2: Het
rechtens zijn vrijheid zijn ontnomen:Op grond van artikel 5.4.1 respectievelijk 5.4.2 heeft toepassing van
deze uitsluitingsgrond tot gevolg dat geen recht op arbeidsondersteuning ontstaat
of dat een recht op arbeidsondersteuning eindigt indien betrokkene rechtens
zijn vrijheid is ontnomen (met uitzondering van de situatie dat betrokkene
op grond van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen of
op grond van artikel 37, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht rechtens
zijn vrijheid is ontnomen). Dit komt overeen met de artikelen 6b en 20 van
de huidige Wajong. In artikel 5.3.2 worden hier nog enkele nadere bepalingen
aan toegevoegd. Vindt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf buiten een
justitiële inrichting plaats dan kan op grond van artikel 5.3.2, bij
algemene maatregel van bestuur worden bepaald dat voor bepaalde categorieën
personen wel recht ontstaat of blijft bestaan op arbeidsondersteuning.
Het gaat daarbij om gedetineerden die in de laatste fase van hun detentie
in aanmerking komen voor deelname aan een penitentiair programma of voor nader
te benoemen vormen van verlof. Daartoe zal het op artikel 6b, vijfde lid,
van de huidige Wajong gebaseerde Besluit extramurale vrijheidsbeneming en
sociale zekerheid tevens zijn wettelijke basis krijgen in dit artikellid.Het feit dat iemand tijdens de periode van 52 weken, bedoeld in artikel
5.1.3, eerste lid, rechtens zijn vrijheid is ontnomen heeft geen invloed op
de vraag of recht op arbeidsondersteuning ontstaat. Bepalend hiervoor is het
moment waarop die periode van 52 weken eindigt. Ontstaat op dat moment geen
recht omdat betrokkene gedurende één maand of langer rechtens
zijn vrijheid is ontnomen, dan ontstaat, voor zover ook aan de overige voorwaarden
is voldaan alsnog recht op arbeidsondersteuning zodra de vrijheidsbeneming
wordt beëindigd.Bestaat op het moment dat iemand rechtens zijn vrijheid wordt ontnomen
recht op arbeidsondersteuning op grond van dit hoofdstuk, dan eindigt dat
recht als gevolg van toepassing van het eerste lid van artikel 5.3.2 pas nadat
een maand is verstreken. In het derde lid van artikel 5.3.2 is een voorziening
getroffen opdat vrijheidsontnemingen die worden onderbroken met minder dan
vier weken, worden samengeteld. Hiermee wordt voorkomen dat bij elke nieuwe
periode van vrijheidsontneming het recht op arbeidsondersteuning pas na één
maand kan worden beëindigd. Tevens wordt hiermee geregeld dat er niet
te veel beëindigingen en herlevingen van het recht op arbeidsondersteuning
plaatsvinden.Artikel 5.4.3, tweede lid, regelt dat het recht op arbeidsondersteuning
herleeft zodra de vrijheidsbeneming wordt beëindigd.– onderdeel b en artikel 5.3.3: Het
niet in Nederland wonen:Net als in op grond van artikel 17 van de huidige Wajong geldt ook voor
een het recht op arbeidsondersteuning dat dat in beginsel niet exporteerbaar
zijn. Met andere woorden: toepassing van deze uitsluitingsgrond heeft tot
gevolg dat er geen recht op arbeidsondersteuning ontstaat indien men niet
in Nederland woont en een bestaand recht op arbeidsondersteuning eindigt als
men niet meer in Nederland woont.In het tweede lid van artikel 5.3.3 is bepaald dat het recht op arbeidsondersteuning
van een persoon die op grond van artikel 3, derde lid, als ingezetene wordt
beschouwd ook niet ontstaat of eindigt als deze persoon in het buitenland
woont of gaat wonen. Dit is conform artikel 17, vierde lid, van de huidige
Wajong.Uit de artikelen 5.4.3, tweede lid, vloeit de herleving van het recht
op arbeidsondersteuning van degene die weer in Nederland gaat wonen voort.
Deze komen overeen met de bepalingen die gelden bij het herleven van het recht
op arbeidsondersteuning bij detentie.Het derde lid van artikel 5.3.3 bepaalt dat het UWV het eerste lid, onderdeel
b, van artikel 5.3.1, buiten toepassing kan laten of daarvan kan afwijken
voor zover toepassing, gelet op het belang van de jonggehandicapte, zal leiden
tot een onbillijkheid van overwegende aard. Dit is conform artikel 17, zevende
lid, van de huidige Wajong.– onderdeel c en tweede lid: Vreemdeling die geen rechtmatig verblijf
houdtDe vreemdeling die geen rechtmatig verblijf houdt in de zin van artikel
8, onderdeel a tot en met e en l, van de Vreemdelingenwet 2000, heeft geen
recht op arbeidsondersteuning. De strekking van onderdeel d en het tweede
lid is gelijk aan artikel 6a van de huidige Wajong.– onderdeel d: Het bereiken van de leeftijd van 65 jaar:Net als op grond van de huidige Wajong heeft toepassing van deze uitsluitingsgrond tot gevolg dat het recht op arbeidsondersteuning
eindigt op de eerste dag van de kalendermaand waarin de jonggehandicapte de
leeftijd van 65 jaar bereikt.Artikel 5.3.4 Niet meewerken aan medisch onderzoek vóór
recht op arbeidsondersteuningEen eventuele aanspraak op het recht op arbeidsondersteuning wordt buiten
beschouwing gelaten zolang dit niet kan worden vastgesteld omdat betrokkene
niet meewerkt aan medisch onderzoek. Met deze bepaling wordt bevorderd dat
de persoon die een aanvraag doet voor het recht op arbeidsondersteuning meewerkt
aan medisch onderzoek.AFDELING 4. RECHT OP ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.4.1 Recht op arbeidsondersteuningEerste lidIn dit artikel is geregeld wanneer het recht op arbeidsondersteuning ontstaat.
De jonggehandicapte dient daartoe een aanvraag in te dienen. Het recht ontstaat
niet eerder dan nadat aan de voorwaarden in het eerste lid is voldaan, doch
niet eerder dan zestien weken na de dag waarop de aanvraag is gedaan. Dit
betekent dat als de jonggehandicapte op zijn 18e verjaardag recht wil krijgen
op arbeidsondersteuning, hij zijn aanvraag ten minste zestien weken daarvoor
moet hebben ingediend. Dit kan ook op een later moment, maar daar zijn wel
gevolgen aan verbonden. In dat geval geldt niet alleen dat het recht pas na
zestien weken ontstaat, maar ook dat alleen recht op arbeidsondersteuning
kan ontstaan wanneer de ingezetene vanaf het moment waarop hij als jonggehandicapte
beschouwd kon worden in staat is gebleven niet meer dan 75% van het
maatmaninkomen te verdienen.Geen recht op arbeidsondersteuning ontstaat als er een uitsluitingsgrond
van toepassing is. Opgemerkt wordt dat wanneer de uitsluitingsgrond niet langer
van toepassing is, de jonggehandicapte niet opnieuw een aanvraag hoeft te
doen om het recht op arbeidsondersteuning alsnog te laten ontstaan. Het is
wel aan te bevelen dat de jonggehandicapte dit het UWV meldt.In onderdeel d is geregeld dat het recht op arbeidsondersteuning ontstaat
als de aanvraag is ingediend op of na de datum van inwerkingtreding van deze
wet. In deze voorwaarde komt het onderscheid tussen de instroom in de «oude»
Wajong en de met deze wet te introduceren regeling tot uitdrukking.Het recht op arbeidsondersteuning omvat primair rechten die verband houden
met de re-integratie van de jonggehandicapte. Deze rechten zijn opgenomen
in afdeling 5 van hoofdstuk 1A. Het recht op arbeidsondersteuning geeft tevens
aanspraak op een inkomensvoorziening wanneer aan de voorwaarden die daarvoor
gelden, is voldaan.In beginsel hebben alle jonggehandicapten die aan de voorwaarden voldoen
recht op arbeidsondersteuning, dus ook de jonggehandicapten die studie of
opleiding volgen of die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Voor
deze groepen van jonggehandicapten zijn daar waar dat nodig is afwijkende
bepalingen opgenomen.Tweede en derde lidIn deze leden is geregeld op welke dag het recht op arbeidsondersteuning
ingaat.De termijn van zestien weken heeft het UWV nodig om iemand te keuren,
een participatieplan op te stellen en de beslissing te nemen. Het recht op arbeidsondersteuning staat voorop. Het participatieplan is daar een
wezenlijk onderdeel van. Voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten is
een participatieplan echter niet nodig; zij ontvangen immers een uitkering
en hebben duurzaam geen arbeidsperspectief. Daarom is de termijn van zestien
weken niet nodig en gaat de uitkering in op datum aanvraag. Dit zelfde geldt
voor jonggehandicapten wiens recht op arbeidsondersteuning op grond van artikel
5.4.3, eerste of tweede lid, herleeft. Voor deze personen is reeds een participatieplan
opgesteld, dat hoogstens bijstelling behoeft. Voor hen is een periode van
zestien weken niet nodig.Artikel 5.4.2 Einde van het recht op arbeidsondersteuningEerste lid, onderdeel a, tweede, derde en vierde lid.Wanneer de jonggehandicapte in staat is 75% of meer van het maatmaninkomen
te verdienen, dan eindigt het recht op arbeidsondersteuning na twee maanden.
Hierop bestaan drie uitzonderingen:– Het recht op arbeidsondersteuning eindigt op grond van het tweede
lid pas wanneer de jonggehandicapte die arbeid verricht dit gedurende vijf
jaar heeft gedaan, en na die periode ten minste 75% van het WML verdient
of gaat verdienen.– Het recht op arbeidsondersteuning eindigt, op grond van het derde
lid, eerder dan de periode van vijf jaar, bedoeld in het tweede lid, te weten
op de dag dat de jonggehandicapte gedurende een jaar met arbeid meer dan 100%
van het minimumloon verdient.– In de situatie waarin de jonggehandicapte gebruik maakt van bepaalde
arbeidsvoorzieningen, zoals een doventolk, een vervoersvoorziening of een
jobcoach, eindigt, op grond van het vierde lid, het recht op arbeidsondersteuning
niet; dit in afwijking van het eerste lid, onderdeel a, tweede en derde lid.
De jonggehandicapte is voor zijn inkomen immers afhankelijk van die arbeidsvoorzieningen
die hij op basis van zijn recht op arbeidsondersteuning krijgt. Pas wanneer
deze voorzieningen niet meer nodig zijn, kan het recht op arbeidsondersteuning
eindigen.Opgemerkt wordt dat de eventuele inkomensondersteuning vanaf het moment
dat de jonggehandicapte 100% van het minimumloon gaat verdienen nul
is (tenzij artikel 5.7.4 van toepassing is, dan kan de inkomensondersteuning
maximaal 120% van het minimumloon zijn).Opgemerkt wordt verder dat de «uitlooptermijn» van twee maanden
ook in de Wet WIA wordt gehanteerd en tevens, op grond van jurisprudentie,
geldt in het kader van de WAO.Eerste lid, onderdeel bWanneer één van de uitsluitingsgronden, bedoeld in artikel
5.3.1, van toepassing wordt op de jonggehandicapte, eindigt het recht op arbeidsondersteuning.Eerste lid, onderdeel cIndien de jonggehandicapte wenst dat het recht op arbeidsondersteuning
eindigt, dan kan hij daartoe een verzoek indienen bij het UWV. Het UWV kan
daarop besluiten het recht op arbeidsondersteuning te beëindigen. Daarbij
gaat het UWV na, teneinde een zorgvuldig besluit te kunnen nemen, of de betrokkene
zich bewust is van wat de consequentie is van het beëindigen van het
recht op arbeidsondersteuning.Eerste lid, onderdeel dWanneer de jonggehandicapte overlijdt, eindigt het recht op arbeidsondersteuning. Artikel 5.4.3 Herleving van het recht op arbeidsondersteuningIn artikel 5.4.3 is geregeld wanneer het recht op arbeidsondersteuning
weer kan herleven.Eerste lidWanneer de jonggehandicapte als gevolg van dezelfde oorzaak op grond waarvan
hij eerder recht op arbeidsondersteuning had en dat recht is geëindigd
op grond van artikel 5.4.2, eerste lid, onderdeel a, tweede of derde lid,
binnen vijf jaar weer niet in staat wordt om meer dan 75% van het maatmaninkomen
te verdienen, dan herleeft het recht op arbeidsondersteuning op aanvraag.Tweede lidWanneer het recht op arbeidsondersteuning is geëindigd doordat de
jonggehandicapte in detentie zat, in het buitenland woonde, of niet rechtmatig
verblijf hield in Nederland, dan herleeft het recht zodra die omstandigheden
zich niet meer voordoen.Derde lidDe jonggehandicapte wiens recht op arbeidsondersteuning op zijn verzoek
is beëindigd kan een aanvraag indienen om het recht op arbeidsondersteuning
weer te laten herleven. Indien zich geen uitsluitingsgronden voordoen, dan
herleeft het recht op arbeidsondersteuning op de dag van deze aanvraag, tenzij
deze dag eerder ligt dan een jaar na de dag waarop het op verzoek van de jonggehandicapte
is beëindigd. Op die manier wordt voorkomen dat de jonggehandicapte regelmatig
verzoekt het recht te beëindigen om het vervolgens kort daarop weer te
laten herleven.AFDELING 5. RE-INTEGRATIE EN ARBEIDSONDERSTEUNINGArtikel 5.5.1 Participatie en re-integratieaanpak door
het UWVOp grond van dit artikel dient het UWV voor de jonggehandicapte die recht
krijgt op arbeidsondersteuning een participatieplan op te stellen. Het participatieplan
dient uiterlijk op de dag waarop het recht op arbeidsondersteuning ingaat,
te worden vastgesteld.In het participatieplan zullen de verplichtingen die zijn gericht op re-integratie
en de voorwaarden voor inkomensondersteuning, bedoeld in artikel 5.7.1, worden
geconcretiseerd. Indien in het participatieplan de verplichting is opgenomen
dat de jonggehandicapte zo veel mogelijk meewerkt aan re-integratiewerkzaamheden
die worden aangeboden door een re-integratiebedrijf, dan betekent dit dat
de betrokkene ook daaraan moet meewerken. Ook deze verplichting zal in het
participatieplan worden opgenomen. Tevens zullen in het participatieplan de
gevolgen van het niet naleven van de verplichtingen worden opgenomen.Uit het feit dat het participatieplan in samenspraak met de jonggehandicapte
wordt opgesteld (en geëvalueerd op grond van het tweede lid) en dat hierin
ook de plichten in verband met de werkzaamheden door een re-integratiebedrijf
worden opgenomen, vloeit voort dat het UWV en de jonggehandicapte samen een
keuze voor een re-integratiebedrijf maken.Doel van het participatieplan is dat voor de jonggehandicapte duidelijk
is welke verplichtingen en rechten aan zijn uitkering zijn verbonden. Het
participatieplan is op rechtsgevolg gericht, reden waarom daartegen bezwaar
en beroep openstaat. In het tweede lid wordt uiteengezet welke re-integratie-instrumenten in
het participatieplan kunnen worden genoemd. Opgemerkt wordt dat het participatieplan
niet de basis is waarop de instrumenten worden verstrekt. Die verstrekking
vindt immers plaats op grond van de artikelen waarin de desbetreffende instrumenten
worden geregeld.Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat het instrument jobcoach weliswaar
niet expliciet wordt genoemd in het tweede lid, maar wel impliciet door de
verwijzing naar artikel 5.5.5 in het tweede lid, onderdeel d.Artikel 5.5.2 WerkaanbodArtikel 30a, tweede lid, van de Wet SUWI geeft het UWV de taak in de daar
genoemde gevallen een jonggehandicapte aanbod van concrete, algemeen geaccepteerde,
arbeid te doen. Artikel 5.5.2 regelt dat zo’n werkaanbod ook kan worden
gedaan indien het participatieplan niet expliciet vermeldt dat de jonggehandicapte
een werkaanbod zal worden gedaan.Artikel 5.5.3 LoondispensatieDe strekking van dit artikel is gelijk aan artikel 59a van de Wajong.
Het is gewenst dit instrument ook in hoofdstuk 1A op te nemen voor de jonggehandicapte/ingezetene
voor zover zijn arbeidsprestatie duidelijk minder is dan de arbeidsprestatie
die beloning met het voor hem geldende wettelijk minimumloon rechtvaardigt.De doelgroep van dit instrument omvat de:– jonggehandicapten die recht op arbeidsondersteuning hebben; en– ingezetenen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt.
Dit zijn steeds werknemers omdat zij immers aan het werk zijn.Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat wanneer na het afnemen van
de arbeidscapaciteit, het functioneren een loon rechtvaardigt dat boven het
voor betrokkene rechtens geldende wettelijk minimumloon ligt, het instrument
loondispensatie niet kan worden toegepast.Artikel 5.5.4 LoonkostensubsidieOok binnen de nieuwe regeling kan gebruik gemaakt worden van het instrument
loonkostensubsidie. Het artikel is gelijk aan artikel 59j van de Wajong, zoals
dat in deze wet zal worden opgenomen wanneer het voorstel van Wet stimulering
arbeidsparticipatie in werking treedt en zoals dat wordt gewijzigd met het
voorstel van wet tot wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen
en enige andere wetten in verband met de invoering van een premiekorting voor
het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden van 50 jaar en ouder en het
in dienst houden van werknemers van 62 jaar en ouder.Artikel 5.5.5 Arbeidsplaatsvoorzieningen en voorzieningen
ter ondersteuning van toeleiding naar arbeidOm inzichtelijk te maken dat jonggehandicapten ook gebruik kunnen maken
van arbeidsplaatsvoorzieningen, is dit artikel, waarvan de strekking gelijk
is aan artikel 35 van de Wet WIA, opgenomen in deze wet. Artikel 35 van de
Wet WIA is van toepassing op een ieder met een naar het oordeel van het UWV
structurele functionele beperking. Daaronder vallen ook jonggehandicapten.
In de Wet WIA zal nog worden geregeld dat artikel 35 niet van toepassing is
op jonggehandicapten die reeds op grond van dit artikel recht hebben op arbeidsplaatsvoorzieningen.
Dit neemt niet weg dat een jonggehandicapte die geen recht meer heeft op arbeidsondersteuning
altijd alsnog aanspraak kan krijgen op arbeidsplaatsvoorzieningen op grond
van de Wet WIA wanneer sprake is van een structurele functionele beperking. Artikel 5.5.6 Voorzieningen ter ondersteuning van toeleiding
naar arbeid als zelfstandigeDe strekking van dit artikel is gelijk aan die van artikel 59b van de
Wajong. Het Reïntegratiebesluit zal mede het onderhavige artikel als
wettelijke basis krijgenArtikel 5.5.7 ProefplaatsingDe strekking van dit artikel is gelijk aan die van artikel 59h van de
Wajong.Artikel 5.5.8 Loonsuppletie en artikel 5.5.9 InkomenssuppletieDe strekking van deze artikelen is gelijk aan die van de artikelen 59f
en 59g van de Wajong, met dien verstande dat ze uitsluitend nog van toepassing
zijn op ingezetenen in de wachttijd. Omdat het loon van jonggehandicapten
die recht hebben op arbeidsondersteuning door middel van de inkomensondersteuning
reeds kan worden aangevuld, hebben deze artikelen voor hen geen betekenis
meer.Artikel 5.5.10 Nadere regels aanvraag re-integratie-instrumentenDe delegatiebevoegdheid in dit artikel ziet op nadere regels met betrekking
tot de aanvraag van re-integratie-instrumenten, net zoals artikel 59i van
de Wajong dat doet. De Reïntegratieregeling, waarin regels zijn gesteld
met betrekking tot de aanvraag van loon- en inkomenssuppletie, zal mede worden
gebaseerd op dit artikel.Artikel 5.5.11 Arbeidsinschakeling door re-integratiebedrijfOp grond van dit artikel laat het UWV, wanneer het voor de re-integratie
van de jonggehandicapte een re-integratiebedrijf inschakelt, het re-integratiebedrijf
een re-integratieplan opstellen. In dit plan wordt door het re-integratiebedrijf
omschreven waaruit de activiteiten van het re-integratiebedrijf en de desbetreffende
jonggehandicapte zullen bestaan in het kader van zijn re-integratie.Artikel 5.5.12 Scholing jonggehandicapten met ernstige
scholingbelemmeringenDit artikel luidt hetzelfde als artikel 50a van de Wajong. Door het hier
ook op te nemen wordt het ook van toepassing op jonggehandicapten in de zin
van hoofdstuk 1A.Artikel 5.5.13 Geen participatieondersteuning volledig
en duurzaam arbeidsongeschiktenVan jonggehandicapten die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn
wordt niet verwacht dat ze re-integreren. Zij zijn daartoe op grond van artikel
5.6.4 ook niet verplicht. Derhalve kunnen deze jonggehandicapten ook geen
gebruik maken van de re-integratie-instrumenten uit deze paragraaf.Een uitzondering hierop vormen de voorzieningen op grond van de artikelen
5.5.5 en 5.5.6 (arbeidsplaatsvoorzieningen en voorzieningen in verband met
de toeleiding naar werk als zelfstandige). Deze voorzieningen staan immers
op grond van de Wet WIA ter beschikking van een ieder met een naar het oordeel
van het UWV structurele functionele beperking.Hierbij zij opgemerkt dat de jonggehandicapte op grond van artikel 5.1.4,
vierde lid, alleen als volledig en duurzaam arbeidsongeschikt in de zin van dit hoofdstuk wordt beschouwd indien en zolang hij daarmee instemt.
Wanneer de jonggehandicapte aan het UWV aangeeft niet of niet langer als volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt wil worden beschouwd, dan zullen alle rechten
en plichten op grond van dit hoofdstuk op hem van toepassing worden.AFDELING 6. PLICHTEN IN VERBAND MET HET RECHT OP
ARBEIDSONDERSTEUNING§ 1. Verplichtingen van de jonggehandicapte
die recht heeft op arbeidsondersteuningArtikel 5.6.1 Plichten gericht op vergroten van mogelijkheden
tot het verrichten van arbeidEerste lidEen jonggehandicapte die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is
heeft resterende verdiencapaciteit. Hij dient in voldoende mate te trachten
deze resterende verdiencapaciteit te behouden. Voorts dient hij in voldoende
mate te trachten mogelijkheden tot het verrichten van arbeid te verkrijgen.
Dit betekent ook dat hij zijn mogelijkheden tot medisch herstel moet benutten
en zijn genezing in geen geval mag belemmeren.Dit artikel betreft zowel medische mogelijkheden als mogelijkheden die
zijn gericht op competenties die vereist zijn voor het verrichten van arbeid.
Vergroting van die mogelijkheden verbetert de kansen op de arbeidsmarkt nadat
die kansen door de vermindering van de arbeidsgeschiktheid zijn afgenomen.Tweede lid, onderdeel aHet UWV, maar ook een door het UWV ingeschakeld re-integratiebedrijf,
kan de jonggehandicapte die recht heeft op arbeidsondersteuning opdragen een
medische behandeling te ondergaan. Een aanwijzing kan bijvoorbeeld inhouden
dat de jonggehandicapte zich onderwerpt aan een door de verzekeringsarts of
een behandelend arts noodzakelijk geachte behandeling van medische aard, die
redelijkerwijs van de jonggehandicapte mag worden gevraagd. Genezingsbelemmerende
gedragingen kunnen de gedeeltelijk arbeidsgeschikte verweten worden. Daarbij
is niet vereist dat de genezing daadwerkelijk belemmerd is. Voldoende is dat
de handeling naar algemeen geldende medische maatstaven de strekking heeft
de genezing te belemmeren.Tweede lid, onderdeel b en cHet UWV operationaliseert, in samenspraak met de jonggehandicapte de algemene
(in deze wet neergelegde) normen in heldere, concrete, uitvoerbare gedragsnormen
en legt deze vast in het participatieplan. Als het door het UWV ingeschakelde
re-integratiebedrijf een re-integratieplan opstelt, geschiedt dat in samenspraak
met de cliënt. Hierin worden de re-integratieafspraken vastgelegd en
wordt duidelijk welke re-integratieactiviteiten de jonggehandicapte zelf moet
gaan ondernemen en welke rol het re-integratiebedrijf daarin speelt. De re-integratieafspraken
maken duidelijk wat haalbaar is en waar partijen zich aan committeren.De jonggehandicapte is niet alleen verplicht aan het opstellen van dit
re-integratieplan mee te werken, maar ook de plichten die daarin zijn opgenomen,
na te leven.Artikel 5.6.2 Plichten gericht op inschakeling in de arbeidEerste lidAan de jonggehandicapte die recht heeft op arbeidsondersteuning en die
zijn resterende verdiencapaciteit niet volledig benut, kan het UWV een registratieplicht opleggen. Evenals bij de sollicitatieplicht dient
sprake te zijn van maatwerk van het UWV dat goed is afgestemd op de omstandigheden
van het individuele geval. Deze verplichting is niet van toepassing op de
jonggehandicapte die blijkens een indicatiebeschikking of herindicatiebeschikking
tot de doelgroep behoort van de Wet sociale werkvoorziening.Tweede en derde lidDoor middel van het tweede en derde lid wordt voorkomen dat de werknemer
zelf ontslag neemt zonder dat aan voortzetting van de dienstbetrekking zodanige
bezwaren verbonden zijn dat voortzetting redelijkerwijs van hem zou kunnen
worden gevergd. Daardoor zou immers langer recht op arbeidsondersteuning blijven
bestaan, en eventuele inkomensondersteuning zou erdoor verhoogd worden.Ook wanneer iemand tijdelijk arbeid verricht die voor hem niet passend
is, bijvoorbeeld omdat zijn krachten en bekwaamheden voor die arbeid niet
toereikend zijn, bestaat de mogelijkheid dat hij zijn dienstbetrekking verwijtbaar
verliest. Te denken valt aan verlies van een dienstbetrekking als gevolg van
onvoldoende streven naar verkrijging van arbeid in de dienstbetrekking. Verwijtbaar
verlies van een dienstbetrekking kan bijvoorbeeld een gevolg zijn van verwijtbaar
verlies van een werkplekaanpassing. In alle gevallen zal het gaan om gedrag,
dat niet voldoet aan de normale, reguliere plichten die aan een werknemer
worden gesteld. Dit ter onderscheid van gedrag dat al dan niet voldoet aan
de plichten die worden gesteld in het kader van de medewerking aan het herstel
en het verbeteren van de vaardigheden om de arbeid te behouden. Het verlies
van de arbeid is dus het gevolg van andere gedragingen dan waar artikel 5.6.1
betrekking op heeft.Verlies van arbeid als rechtstreeks en objectief vast te stellen gevolg
van ziekte of gebrek is veelal door de jonggehandicapte niet te voorkomen
en in die gevallen ook niet verwijtbaar. Verlies van arbeid als gevolg van
bedrijfseconomische omstandigheden is evenmin aan jonggehandicapte te verwijten.
Verwijtbaar verlies van arbeid kan zich onder meer voordoen als een werknemer
de werkgever een dringende reden geeft om het dienstverband met onmiddellijke
ingang te beëindigen, bijvoorbeeld in geval van diefstal of mishandeling
van de werkgever door de werknemer.In het derde lid is geregeld dat de jonggehandicapte niet verweten zal
worden dat hij geen verweer voert tegen zijn ontslag. Dit is conform hetgeen
hierover is bepaald in de Wet WIA en de WW.Vierde lidIn het vierde lid wordt de omschrijving gegeven van wat onder algemeen
geaccepteerde arbeid moet worden verstaan, omdat de verplichtingen in dit
artikel betrekking hebben op het behouden en verkrijgen van algemeen geaccepteerde
arbeid. Hiertoe is aansluiting gezocht bij artikel 2, vijfde lid, van de Wajong.Dit betekent dat de jonggehandicapte in principe alle algemeen geaccepteerde
arbeid waar hij toe in staat is zal moeten verrichten.Artikel 5.6.3 DelegatiebevoegdheidDit artikel komt overeen met artikel 32 van de Wet WIA. Op grond van dit
artikel kunnen jonggehandicapten die studie of scholing volgen voor een bepaalde
duur worden ontheven van bepaalde plichten. Artikel 5.6.4 Plichten volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenDe plichten in deze paragraaf zijn gericht op arbeidsparticipatie. Dat
is niet aan de orde voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. In dit
artikel wordt geregeld dat de plichten uit deze paragraaf niet van toepassing
zijn op jonggehandicapten die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn.§ 2. Bevoegdheden en plichten Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringenArtikel 5.6.5 ControlevoorschriftenDeze bepaling verleent het UWV de bevoegdheid controlevoorschiften vast
te stellen. Deze controlevoorschriften mogen niet verder gaan dan strikt noodzakelijk
is voor de juiste uitvoering van de wet. Bij de controlevoorschriften gaat
het om concretisering van wettelijke bepalingen. Het primaire doel van de
controle is het verzekeren van een juiste wetstoepassing. Secundair doel is
de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik.Artikel 5.6.6 Periodieke beoordeling volledig en duurzaam
arbeidsongeschikten met geringe kans op herstelOp grond van dit artikel dient het UWV de volledig en duurzaam arbeidsongeschikte
jonggehandicapte die op lange termijn een geringe kans heeft op herstel jaarlijks
te beoordelen. Deze plicht heeft het UWV in principe gedurende de eerste vijf
jaar na toekenning van het recht op arbeidsondersteuning. Bij deze beoordeling
hoeft het UWV slechts te toetsen of de betrokkene nog volledig arbeidsongeschikt
is en niet of hij nog duurzaam arbeidsongeschikt is.Artikel 5.6.7 Beoordeling jonggehandicapte in werkregelingEerste lidDe jonggehandicapte wordt, wanneer hij de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt,
of, indien de jonggehandicapte na het twintigste levensjaar is ingestroomd
in de Wet Wajong, wanneer hij ten minste zeven jaar recht op arbeidsondersteuning
heeft gehad, door het UWV opnieuw beoordeeld. Op dat moment kan de resterende
verdiencapaciteit nauwkeuriger worden vastgesteld, omdat de jonggehandicapte
inmiddels arbeidservaring heeft kunnen opdoen in de jaren waarin hij reeds
recht op arbeidsondersteuning had. Nadat de jonggehandicapte op grond van
dit artikel opnieuw is beoordeeld, wordt de hoogte van zijn inkomensondersteuning
mede afhankelijk van zijn resterende verdiencapaciteit omdat na de beoordeling,
op grond van dit artikel, artikel 5.7.3 of artikel 5.7.4 van toepassing wordt.Tweede lidIn het tweede lid is bepaald dat het UWV bij de beoordeling op grond van
het eerste lid rekening mag houden met hetgeen de jonggehandicapte kan verdienen
met behulp van de voorzieningen, bedoeld in artikel 5.5.5. Aldus kan de resterende
verdiencapaciteit in bepaalde situaties hoger worden vastgesteld.Artikel 5.6.8 ReiskostenvergoedingDit artikel komt overeen met artikel 34 van de Wajong. AFDELING 7. INKOMENSVOORZIENINGEN§ 1 Inkomensondersteuning werkregelingArtikel 5.7.1 Voorwaarden inkomensondersteuningEerste lidIn dit lid is bepaald dat de jonggehandicapte die inkomensondersteuning
wenst, daartoe eerst een aanvraag moet indienen bij het UWV. Dit betekent
dus dat een recht op arbeidsondersteuning niet automatisch meebrengt dat men
een inkomensondersteuning ontvangt. Daarvoor is een aparte aanvraag nodig.Dit is overigens anders voor jonggehandicapten die volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt zijn. In artikel 5.7.7 is bepaald dat artikel 5.7.1 niet
van toepassing is op de jonggehandicapte die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is. Deze jonggehandicapten ontvangen een uitkering in plaats van inkomensondersteuning.
Daarvoor hoeft geen aparte aanvraag te worden ingediend; het recht op deze
uitkering vloeit automatisch voort uit het feit dat de jonggehandicapte die
volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is recht heeft op arbeidsondersteuning.
Ook de voorwaarden voor inkomensondersteuning zijn niet van toepassing op
deze jonggehandicapten. Ook voor jonggehandicapten die studeren geldt op grond
van artikel 5.7.5 dat de voorwaarden uit het tweede en derde lid van dit artikel
niet van toepassing zijn. Voor hen geldt wel dat ze de inkomensondersteuning
niet automatisch ontvangen als ze recht hebben op arbeidsondersteuning. Zij
moeten daarvoor wel eerst een aanvraag indienen. Het eerste lid van artikel
5.7.1 is namelijk wel op hen van toepassing.Tweede lidIn het tweede lid is geregeld dat de jonggehandicapte pas inkomensondersteuning
ontvangt met ingang van de dag waarop hij aan de voorwaarden uit het derde
en vierde lid voldoet. Dit moment kan gelegen zijn na de datum waarop de inkomensondersteuning
is aangevraagd. Dit artikellid is niet van toepassing op jonggehandicapten
die studeren. De voorwaarden uit het derde en vierde lid zijn immers ook niet
op hen van toepassing.Derde lidDe hoofdregel voor inkomensondersteuning is dat de jonggehandicapte die
daar aanspraak op wil maken meewerkt aan zijn re-integratie. Dit vloeit voort
uit de voorwaarden die zijn opgenomen in het derde en vierde lid.Wanneer het UWV constateert dat de bereidheid om mee te werken aan re-integratie
niet langer aanwezig is, wordt niet langer aan de voorwaarden voor de inkomensondersteuning
voldaan, en zal de inkomensondersteuning worden beëindigd. Het recht
op arbeidsondersteuning wordt in dat geval overigens niet beëindigd.
Wanneer de jonggehandicapte aan kan tonen dat hij weer aan de voorwaarden
voor inkomensondersteuning voldoet, door weer mee te werken aan zijn re-integratie,
dan ontstaat opnieuw aanspraak op de inkomensondersteuning.Onder de voorwaarde, bedoeld in onderdeel a, kan ten minste worden begrepen
dat de jonggehandicapte dient mee te werken aan aanbodversterkende re-integratietrajecten
en bemiddelingstrajecten. Aanbodversterkende trajecten zijn in het algemeen
trajecten gericht op het verminderen van arbeidsbelemmeringen of het verbeteren
van competenties. Scholing en opleiding kunnen daarvan deel uitmaken. In bepaalde
gevallen mag van een jonggehandicapte worden verwacht dat hij, bijvoorbeeld
door middel van scholing of opleiding, tracht mogelijkheden tot verrichten
van arbeid te verkrijgen. De activiteiten die onderdeel uitmaken van
een bemiddelingstraject behelzen in het algemeen sollicitatieondersteuning
en adviseren en motiveren van cliënten, matching, bemiddeling en nazorg.
Onder dit onderdeel valt ook de verplichting tot medewerking aan een proefplaatsing,
indien het UWV de inzet van dat instrument wenselijk acht. De proefplaatsing
biedt de jonggehandicapte de mogelijkheid drie maanden werk te verrichten
bij een werkgever met behoud van zijn inkomensvoorziening. De proefplaatsing
is een wijze van verkrijging van passende arbeid waarbij de sollicitatieplicht
tijdelijk niet behoeft te gelden.De voorwaarde, bedoeld in onderdeel b, houdt in dat de betrokkene mogelijkheden
tot verkrijging van hulpmiddelen in verband met de werkplek en mogelijkheden
tot aanpassing van de werkplek, alsmede andere persoonsgebonden voorzieningen,
moet benutten in verband met zijn arbeidsinschakeling. Met andere woorden,
hij moet trachten deze hulpmiddelen te verkrijgen of deze aanpassing van de
werkplek te bewerkstelligen. Aan aanbod van deze hulpmiddelen of aanbod van
aanpassing van de werkplek dient hij zijn medewerking te verlenen.De voorwaarden, bedoeld in de onderdelen c en d spreken voor zich. Zie
voor een toelichting op de voorwaarde op onderdeel e de toelichting op het
derde lid.De onderdelen e en f zijn afgeleid van artikel 24, eerste lid, onderdeel,
b, onder 1 en 2, van de WW. Indien de jonggehandicapte die niet volledig en
duurzaam arbeidsongeschikt is en recht heeft op arbeidsondersteuning geen
arbeid verricht, dient hij elk aanbod van algemeen geaccepteerde arbeid te
aanvaarden. Zolang hem geen arbeid wordt aangeboden, dient hij in voldoende
mate te trachten algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen. Daartoe dient
hij te solliciteren, op uitnodiging sollicitatiegesprekken te voeren, en dergelijke.
Indien betrokkene zich zodanig gedraagt dat zijn gedrag verwijtbaar leidt
tot niet verkrijgen van (een voldoende mate van) algemeen geaccepteerde arbeid
(bijvoorbeeld door zich tijdens een sollicitatieprocedure onfatsoenlijk te
gedragen) voldoet hij niet aan de voorwaarde, bedoeld in artikel 5.7.1, derde
lid, onderdeel f.Opgemerkt wordt dat het moeilijk voorstelbaar is de sollicitatieplicht,
bedoeld onder f, ook van toepassing te laten zijn op de jonggehandicapte die
volledig maar niet duurzaam arbeidsongeschikt is (en dus onder het bereik
van het tweede lid valt). Omdat het gewenst is die sollicitatieplicht toch
algemeen geldend te laten zijn en de desbetreffende persoon op het moment
dat hij niet langer volledig arbeidsongeschikt is wel kan gaan solliciteren,
zal voor deze groep, op grond van het zevende lid, bij algemene maatregel
van bestuur een uitzondering op de sollicitatieplicht worden gemaakt.Onderdeel g is afgeleid van artikel 24, eerste lid, onderdeel, b, onder
4, van de WW. Dit onderdeel legt de jonggehandicapte de voorwaarde op dat
hij zich zodanig opstelt dat hij algemeen geaccepteerde arbeid kan en wil
aanvaarden. De betrokkene kan door afwijkend gedrag, het stellen van irreële
eisen of door ongebruikelijke werktijden een bemiddelingspoging belemmeren.
Op welke eisen deze plicht precies ziet is, vanwege de casuïstiek, moeilijk
aan te geven. Het UWV en zo nodig de rechter moeten beoordelen of van dergelijke
eisen sprake is.Vierde lidMeewerken aan re-integratie betekent ook dat van de jonggehandicapte verwacht
wordt dat hij algemeen geaccepteerde arbeid verricht, wanneer hij daartoe
in de gelegenheid wordt gesteld. Met het algemeen geaccepteerde arbeid verrichten
wordt iedere arbeid die op maat is voor de jonggehandicapte bedoeld. Wanneer
blijkt dat de jonggehandicapte geen algemeen geaccepteerde arbeid
verricht terwijl hij daartoe wel in de gelegenheid wordt gesteld, bijvoorbeeld
doordat hij een werkaanbod dat het UWV hem doet niet aanvaardt, dan wordt
door hem niet of niet langer aan de voorwaarden voldaan. De jonggehandicapte
heeft dan geen aanspraak meer op inkomensondersteuning. In het vierde lid
is geregeld dat in zo’n geval de enkele bereidheid om weer mee te werken
aan re-integratie niet voldoende is om weer aanspraak op de inkomensondersteuning
te krijgen. Deze aanspraak bestaat pas weer wanneer de jonggehandicapte, al
dan niet met ondersteuning van het UWV, alsnog gaat werken. Alleen dan zal
het inkomen dat de jonggehandicapte met dit werk verdient worden aangevuld.Vijfde lidIn het vijfde lid wordt duidelijk gemaakt wat onder algemeen geaccepteerde
arbeid wordt verstaan. Hiertoe is aangesloten bij het huidige artikel 2, vijfde
lid, van de Wajong.Zesde lidOp grond van het zesde lid zijn de voorwaarden, bedoeld in het tweede
lid, niet van toepassing op de jonggehandicapte die blijkens een indicatiebeschikking
of herindicatiebeschikking tot de doelgroep behoort van de Wet sociale werkvoorziening.Zevende lidZie de toelichting op het tweede lid, onderdeel f.Artikel 5.7.2 Inkomensondersteuning werkregelingEerste en tweede lidDit artikel regelt de hoogte van de inkomensondersteuning van de jonggehandicapte
die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is en aan de voorwaarden uit
artikel 5.7.1 voldoet. Deze jonggehandicapte ontvangt een inkomensondersteuning
van 55% van het minimumloon als hij minder verdient dan 20%
van het minimumloon. Als hij echter aantoont dat hem niet kan worden verweten
dat hij minder dan dat bedrag verdient, ontvangt hij een inkomensondersteuning
die zijn inkomen aanvult tot 75% van het minimumloon (zie tweede lid).
Inkomsten die de jonggehandicapte verwerft uit arbeid in het bedrijfs- en
beroepsleven worden hierop echter in mindering gebracht.Er wordt dus van uitgegaan dat de jonggehandicapte zelf in staat is om
20% van het minimumloon te verdienen. Wanneer de jonggehandicapte minder
dan 20% van het minimumloon verdient wordt de helft van zijn inkomen
boven die 20% van het minimumloon in mindering gebracht op de inkomensondersteuning
van 55% van het minimumloon, waardoor het totale inkomen van de jonggehandicapte
meer dan 75% bedraagt.Wanneer de jonggehandicapte meer dan 70% van het minimumloon gaat
verdienen, dan vult de inkomensondersteuning zijn inkomen aan tot 100%
van het minimumloon. Als de jonggehandicapte meer dan 70% van het minimumloon
verdient, neemt het totaal van inkomensondersteuning en inkomen niet verder
toe. Daarbij wordt opgemerkt dat wanneer de jonggehandicapte 100% van
het minimumloon verdient, de inkomensondersteuning nul bedraagt.Artikel 5.7.3 Voortgezette inkomensondersteuning werkregelingOp 27-jarige leeftijd, of, indien de jonggehandicapte op een later moment
is ingestroomd, nadat hij 7 jaar recht op arbeidsondersteuning heeft gehad,
wordt de jonggehandicapte op grond van artikel 5.6.7 opnieuw door het UWV
beoordeeld. Na deze beoordeling wordt dit artikel van toepassing.
Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de voorwaarden, bedoeld in artikel
5.7.1, blijven gelden.Voor het bepalen van de hoogte van de inkomensondersteuning speelt in
dit artikel de resterende verdiencapaciteit een rol. Deze is door het UWV
vastgesteld bij de hiervoor genoemde beoordeling. Van de jonggehandicapte
wordt verwacht dat hij in ieder geval zijn resterende verdiencapaciteit volledig
probeert te benutten. Als hij dat doet, dan vult de inkomensondersteuning
zijn inkomen aan tot 100% van het minimumloon. Zo niet, dan is het
totaal van inkomensondersteuning en eventueel inkomen lager dan 100%
van het minimumloon, met een minimum van 75% van het minimumloon. Indien
de jonggehandicapte meer verdient dan zijn resterende verdiencapaciteit, dan
blijft het totaal van zijn inkomen en de inkomensondersteuning 100%
van de grondslag.Artikel 5.7.4 Breman-regelingIn dit artikel is geregeld dat de inkomensondersteuning van jonggehandicapten
die op grond van artikel 5.6.7 opnieuw beoordeeld zijn en die werken met loondispensatie
en een jobcoach, het inkomen uit arbeid aanvult tot maximaal 120% in
plaats van 100% van het minimumloon. Daarbij geldt dezelfde systematiek
als in artikel 5.7.3. Deze regeling is gelijk aan die in de Regeling samenloop
arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomsten uit arbeid, die ook wel de «Breman-regeling»
wordt genoemd.§ 2 Inkomensondersteuning tijdens studie of
scholingArtikel 5.7.5 Inkomensondersteuning tijdens studie of
scholingEerste lidDe jonggehandicapte die een studie of opleiding volgt en aanspraak heeft
op studiefinanciering op grond van de Wet studiefinanciering 2000 of een financiële
voorziening als bedoeld in artikel 7.51, eerste lid, van de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, of recht heeft op een tegemoetkoming
in de onderwijsbijdrage en de schoolkosten op grond van hoofdstuk 4 van de
Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten, heeft daarnaast op grond
van dit artikel aanspraak op inkomensondersteuning, wanneer hij dit heeft
aangevraagd (zie artikel 5.7.1, eerste lid). Deze vorm van inkomensondersteuning
geldt zowel voor de jonggehandicapte die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is als voor de jonggehandicapte die dat niet is.Tweede lidIn het tweede lid is bepaald dat de artikelen 5.6.1, eerste lid, tweede
lid, onderdelen b en c, en derde lid, 5.6.2 en 5.7.1, tweede en derde lid,
tot een bij ministeriële regeling te bepalen tijdstip, niet van toepassing
zijn op de jonggehandicapte die studeert of scholing volgt. Dit betekent dat
voor hem geen voorwaarden of plichten zijn verbonden aan de inkomensondersteuning
respectievelijk arbeidsondersteuning. Het eerste lid van artikel 5.7.1 is
wel van toepassing. De jonggehandicapte die studeert of scholing volgt zal
derhalve wel een aanvraag voor inkomensondersteuning moeten doen, om deze
te kunnen ontvangen. Ook artikel 5.6.1, tweede lid, onderdeel a, is wel van
toepassing op de jonggehandicapte die studeert of scholing volgt.Bij ministeriële regeling zal worden bepaald vanaf een bepaald moment
de in de genoemde artikelen genoemde voorwaarden en plichten wel van toepassing
zijn op de jonggehandicapte die studeert of scholing volgt. Hierbij wordt
gedacht aan het moment dat is gelegen twee maanden voor het einde van de scholing
of de studie. Met deze periode van twee maanden zou worden aangesloten
bij de periode die wordt genoemd in de Regeling vrijstelling verplichtingen
WW en Wet WIA.Artikel 5.7.6 Hoogte inkomensondersteuning tijdens studie
of scholingDe inkomensondersteuning, bedoeld in artikel 5.7.5, bedraagt 25%
van het minimumloon wanneer de studerende jonggehandicapte geen inkomsten
uit arbeid heeft. Ook wanneer de jonggehandicapte inkomsten heeft die minder
dan 25% van het minimumloon bedragen blijft de hoogte van de inkomensondersteuning
25% van het minimumloon. Wanneer de jonggehandicapte meer gaat verdienen
dan 25% van het minimumloon wordt het meerdere gekort op de inkomensondersteuning.§ 3 Uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenArtikel 5.7.7 Uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenDe jonggehandicapte die recht heeft op arbeidsondersteuning en volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt is en die geen aanspraak heeft op inkomensondersteuning
als bedoeld in artikel 5.7.5 heeft, heeft aanspraak op een uitkering op grond
van dit artikel. Hieraan zijn geen nadere voorwaarden verbonden. Ook is het
niet nodig de uitkering op grond van dit artikel apart aan te vragen, zoals
het geval is bij de inkomensondersteuning als bedoeld in artikel 5.7.2.Opgemerkt wordt dat onder «geen aanspraak maken op inkomensondersteuning»
tevens de situatie wordt verstaan dat de jonggehandicapte geen aanvraag om
inkomensondersteuning heeft ingediend.Artikel 5.7.8 Hoogte uitkering volledig en duurzaam arbeidsongeschiktenEerste lidHet uitgangspunt is een uitkering ter hoogte van 75% van het minimumloon.
Veelal zal de jonggehandicapte die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
immers geen inkomsten verwerven. De uitkering wordt dan conform het eerste
lid, onderdeel a, berekend. Wanneer de jonggehandicapte die volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt is toch inkomsten verwerft, dan worden deze op dezelfde
wijze als in artikel 5.7.2 verrekend.Tweede lidIndien na afloop van een periode van twaalf maanden nog steeds door een
jonggehandicapte die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is inkomen wordt
genoten dat de in dit artikel genoemde grens van 20% van het maatmaninkomen
overschrijdt roept het UWV betrokkene op voor een herbeoordeling. Beoordeeld
dient te worden of er, gezien de arbeidscapaciteit die betrokkene in de praktijk
nog blijkt te hebben, nog wel sprake is van volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid.
De verplichting om de betrokkene na twaalf maanden op te roepen voor een herkeuring
laat onverlet de bevoegdheid voor het UWV om dat op een eerder moment te doen.
Het systeem van professionele herkeuringen brengt immers met zich mee dat
het UWV een betrokkene kan herbeoordelen op het moment dat dat geëigend
voorkomt.Derde lidOp grond van het derde lid bestaat de mogelijkheid het tweede lid buiten
toepassing te laten voor bij ministeriële regeling te bepalen groepen
volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. Hierbij kan worden gedacht aan terminale
patiënten of mensen met een voorspelbaar verslechterende medische situatie. AFDELING 8. AANVRAAG EN BETALING§ 1 De aanvraag van arbeidsondersteuningArtikel 5.8.1 Aanvraag van arbeidsondersteuningIn dit artikel is geregeld dat het recht op arbeidsondersteuning door
het UWV wordt vastgesteld. In artikel 5.4.1 wordt reeds geregeld dat het recht
op arbeidsondersteuning ontstaat op de dag waarop aan de voorwaarden wordt
voldaan, doch niet eerder dan zestien weken nadat daartoe een aanvraag is
ingediend.Het is derhalve van belang om de aanvraag tijdig in te dienen.Opgemerkt wordt dat de jonggehandicapte die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt
is een uitkering ontvangt op grond van artikel 5.7.7. Daarvoor hoeft niet
een aparte aanvraag te worden gedaan. Deze uitkering gaat in op de dag dat
het recht op arbeidsondersteuning ontstaat.Artikel 5.8.2 Aanvraag inkomensondersteuning werkregelingHet recht op arbeidsondersteuning brengt niet automatisch mee dat de jonggehandicapte
inkomensondersteuning op grond van artikel 5.7.1 ontvangt. De jonggehandicapte
heeft daar enkel aanspraak op als hij dit heeft aangevraagd. Het UWV beoordeelt
op basis van deze aanvraag of aan de voorwaarden voor inkomensondersteuning
is voldaan. Indien dat het geval is, dan wordt de inkomensondersteuning toegekend
vanaf de dag waarop de jonggehandicapte daartoe een aanvraag heeft gedaan,
maar niet eerder dan dat het recht op arbeidsondersteuning is ontstaan. Dit
laatste is geregeld in artikel 5.7.1, tweede lid.§ 2 BetaalbaarstellingArtikel 5.8.3 BetalingDe inkomensvoorziening wordt (net als op grond van artikel 47 van de Wajong
het geval is) door het UWV betaald, over tijdvakken van telkens een kalendermaand.In een viertal situaties gaat het UWV over tot opschorting of schorsing
van de betaling van de uitkering. Dat is het geval wanneer het op grond van
duidelijke aanwijzingen van oordeel is of het gegronde vermoeden heeft dat
geen aanspraak (meer) bestaat op de inkomensvoorziening, dan wel recht op
een lagere inkomensvoorziening of dat de jonggehandicapte of zijn wettelijke
vertegenwoordiger een van de verplichtingen, genoemd in artikel 5.2.1, 5.2.2,
5.6.1 of 5.6.2 niet is nagekomen dan wel de instelling bedoeld in artikel
5.8.9 de verplichting, genoemd in artikel 5.2.1 niet is nagekomen. Wanneer
vaststaat dat een van die verplichtingen niet of niet behoorlijk is nagekomen
leidt dat op grond van artikel 5.9.1 tot een maatregel. Tot het opschorten
of schorsen van de betaling van de inkomensvoorziening mag het UWV niet lichtvaardig
overgaan. Er moeten duidelijke aanwijzingen of gegronde vermoedens bestaan
dat zich een van de omstandigheden, genoemd in het tweede lid, voordoet.Het overmaken van een inkomensvoorziening naar het buitenland brengt meer
kosten met zich dan wanneer de inkomensvoorziening binnenslands wordt uitbetaald.
Het derde lid regelt daarom dat de kosten van overmaking naar het buitenland
in mindering worden gebracht op de inkomensvoorziening. De jonggehandicapte
kan ook een ander machtigen de inkomensvoorziening in ontvangst te nemen.
Hij kan die machtiging elk moment weer intrekken. In het vierde lid is bepaald
dat aan de machtiging, respectievelijk de intrekking van de machtiging zo
spoedig mogelijk moet worden voldaan. In principe bij het eerstvolgende betalingstijdvak, maar als dat gelet op het tijdstip waarop de machtiging is gedaan,
respectievelijk ingetrokken, niet mogelijk is, met ingang van het daaropvolgende
betalingstijdvak.Artikel 5.8.4 Herziening van de grondslagDit artikel is overgenomen uit artikel 7, derde en vierde lid.Artikel 5.8.5 Verhoging bij hulpbehoevendheidDit artikel is gelijk aan artikel 9 van de huidige Wajong. De verhoging
bij hulpbehoevendheid betreft alle vormen van inkomensvoorziening op grond
van dit hoofdstuk.Artikel 5.8.6 Tegemoetkoming in aanvulling op inkomensvoorzieningDit artikel is gelijk aan artikel 9a van de Wajong.Artikel 5.8.7 Betaling vakantiebijslagVoor de betaling van de vakantiebijslag is net als in de Wet WIA aangesloten
bij de constructie die ook in artikel 33, derde tot en met vijfde lid, van
de Werkloosheidswet wordt gehanteerd. Een deel van de inkomensvoorziening,
thans 8/108e, wordt maandelijks gereserveerd. De uitbetaling daarvan vindt
achteraf en eenmaal per jaar plaats, te weten in de maand mei. In geval van
eerdere eindiging van het recht op arbeidsondersteuning dan in de maand mei
vindt uitbetaling plaats in de kalendermaand waarin het recht op arbeidsondersteuning
eindigt. Dit systeem heeft ook tot gevolg dat indien de inkomensvoorziening
wordt gekort bijvoorbeeld in verband met een toegepaste sanctie of omdat inkomsten
uit arbeid worden genoten, de vakantiebijslag wordt berekend over de inkomensvoorziening
die na toepassing van die korting tot uitbetaling komt. In het tweede lid
wordt de hoogte van het percentage aan vakantiebijslag gekoppeld aan de hoogte
van het percentage aan vakantie-uitkering zoals genoemd in artikel 15, eerste
lid, van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (hierna: WML).Wijzigt het percentage in de WML dan wijzigt ook de in het eerste lid
bedoelde breuk. Krachtens het vierde lid bestaat de mogelijkheid om bij ministeriële
regeling met betrekking tot het eerste lid nadere regels te stellen.Artikel 5.8.8 Inhouding vereveningsbijdrageDit artikel is gelijk aan artikel 48 van de huidige Wajong.Artikel 5.8.9 Betaling aan instellingenDit artikel is gelijk aan artikel 49 van de huidige Wajong.Artikel 5.8.10 OverlijdensuitkeringEvenals in de huidige Wajong ontvangen nabestaanden van de overleden jonggehandicapte
die recht had op arbeidsondersteuning en een inkomensvoorziening ontving,
een overlijdensuitkering. Deze overlijdensuitkering wordt ook verstrekt indien
het recht op arbeidsondersteuning van de jonggehandicapte in de maand waarop
hij overleed was beëindigd omdat hij de leeftijd van 65 jaar had bereikt.Artikel 5.8.11 VerjaringstermijnDit artikel komt overeen met artikel 54 van de Wajong.Artikel 5.8.12 Intrekking en herziening beschikkingenDit artikel regelt, dat het UWV alvorens tot terugvordering van hetgeen
onverschuldigd betaald is over te gaan (op grond van artikel 5.8.13), een
herzieningsbeschikking neemt. Een dergelijke herzieningsbeschikking zorgt
er voor dat voor de persoon van wie wordt teruggevorderd inzichtelijk wordt,
waarom en op welke wijze dat zal gebeuren. Deze bevoegdheid laat onverlet
dat het op grond van afdeling 9 voor het UWV mogelijk is een waarschuwing
te geven of een boete of maatregel op te leggen. Indien de voorziening in
de vorm van een subsidie wordt verstrekt gelden voor de intrekking en wijzigingen
de bepalingen in de Awb (afdeling 4.2.6). Het betreft hier echter bevoegdheden.
Voor de gronden, die zijn geregeld in artikel 4:49, eerste lid, onderdelen
a, b, of c, van de Awb wordt bepaald, dat die in elk geval aanleiding zouden
moeten geven tot herziening of intrekking door het UWV. De expliciete regeling
in het tweede lid, betekent, dat het UWV gehouden is te reageren, indien de
in die artikelonderdelen genoemde omstandigheden zich voordoen. Het gaat om
nieuw gebleken feiten en omstandigheden, waarvan het UWV redelijkerwijs niet
op de hoogte kon zijn. Ook indien de subsidievaststelling onjuist is en de
subsidieontvanger dit wist of behoorde te weten of indien de subsidieontvanger
niet heeft voldaan aan de aan hem opgelegde verplichtingen is herziening of
intrekking aan de orde.Artikel 5.8.13, 5.8.14 en 5.8.15Deze artikelen komen inhoudelijk overeen met de artikelen 55, 56 en 57
van de Wajong.Artikel 5.8.16 Schuldregeling en artikel 5.8.17 PreferentieIn deze artikelen wordt de bevoegdheid voor het UWV opgenomen om onder
bepaalde voorwaarden af te zien van het (verder) terugvorderen van onverschuldigd
betaalde uitkering en wordt geregeld dat de vorderingen van het UWV –
met uitzondering van vorderingen uit opgelegde boeten – bevoorrecht
zijn.Voor een uitgebreide toelichting op deze artikelen wordt verwezen naar
het algemeen deel van de memorie van toelichting bij het voorstel van wet
tot wijziging van enkele socialezekerheidswetten teneinde de Sociale verzekeringsbank
en het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen de mogelijkheid te geven
om van terugvordering af te zien door medewerking aan voorstellen tot schuldregeling
(nr. 31 586) en naar de toelichting op artikel III van dat wetsvoorstel.Artikel 5.8.18 Onvervreemdbaarheid van verstrekkingenTeneinde te bereiken dat de op basis van deze wet verleende inkomensondersteuning
en uitkeringen zoveel mogelijk beantwoorden aan het doel waarvoor zij worden
verstrekt, te weten inkomensvoorziening, wordt in dit artikel (net als in
artikel 58 van de Wajong) bepaald dat de inkomensvoorziening niet in eigendom
kan worden overgedragen of kan worden beleend dan wel verpand. Ook met een
beding kan hiervan niet worden afgeweken. Ook voorzieningen als bedoeld in
de artikelen 5.5.5, 5.5.6, 5.5.8 of 5.5.9 zijn onvervreemdbaar en niet
vatbaar voor verpanding of belening. Artikel 5.8.18 Niet voor beslag vatbare verstrekkingenNet als op grond van artikel 59 van de Wajong is de verhoging van de inkomensvoorziening
alsmede de overlijdensuitkering uitgezonderd van de mogelijkheid tot beslaglegging.
Dit geldt eveneens voor voorzieningen als bedoeld in de artikelen 5.5.5, 5.5.6,
5.5.8 of 5.5.9.AFDELING 9. SANCTIESArtikel 5.9.1 Maatregelen Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringenHet UVW kan de inkomensvoorziening op grond van dit hoofdstuk geheel of
gedeeltelijk, blijvend of tijdelijk weigeren indien bepaalde plichten niet
worden nageleefd. De wijze waarop dit is vormgegeven is gelijk aan hoe dit
in de Wet WIA is gedaan. Daarbij doet zich één belangrijk verschil
voor. Op grond van dit hoofdstuk is het namelijk mogelijk dat de jonggehandicapte
die recht heeft op arbeidsondersteuning geen inkomensondersteuning ontvangt
omdat hij die niet heeft aangevraagd of omdat hij niet aan de voorwaarden
voor inkomensondersteuning voldoet. Voorgesteld wordt om ook in deze situatie
een maatregel op te leggen die inhoudt dat de inkomensondersteuning geheel
of gedeeltelijk, blijvend of tijdelijk wordt geweigerd wanneer bepaalde plichten
niet worden nageleefd. Op die manier heeft de jonggehandicapte die zijn plichten
niet of niet behoorlijk naleeft geen of een lagere aanspraak op inkomensondersteuning
wanneer hij die tijdens de duur van de maatregel alsnog aanvraagt.Eerste lidOp grond van dit lid dient het UWV de betaling van een inkomensvoorziening
op grond van dit hoofdstuk geheel of gedeeltelijk, blijvend of tijdelijk te
weigeren indien de jonggehandicapte verplichtingen als bedoeld in artikel
5.2.1, tweede tot en met zesde lid, 5.2.2, 5.6.1, of 5.6.2 niet of niet
behoorlijk of artikel 5.2.1, eerste lid, niet tijdig, is nagekomen. Een dergelijke
weigering wordt ook een maatregel genoemd.Onderdeel aIn de artikelen 5.2.1, 5.2.2, 5.6.1 en 5.6.2 zijn plichten voor de jonggehandicapte
geregeld.Indien de jonggehandicapte deze plichten niet of onbehoorlijk naleeft,
wordt een maatregel opgelegd.Onderdeel bEen maatregel wordt ook opgelegd indien de jonggehandicapte de informatieplicht,
bedoeld in artikel 5.2.1, eerste lid, niet tijdig naleeft, dat wil zeggen
niet binnen een door het UWV daarvoor vastgestelde termijn bepaalde informatie
aan het UWV verschaft. Indien de informatieplicht in het geheel niet of onbehoorlijk
wordt nageleefd, wordt op grond van artikel 5.9.3 een boete opgelegd. In dit
verschil komt het reparatoire karakter van de maatregel tot uitdrukking.Tweede lidOp grond van het tweede lid heeft het UWV de bevoegdheid van het opleggen
van een maatregel af te zien en te volstaan met het geven van een schriftelijke
waarschuwing onder de in het tweede lid genoemde voorwaarden. Dit artikellid
is gelijk aan artikel 39, tweede lid, van de Wajong. Artikel 5.9.2 Afstemming maatregelEerste lidHet UWV dient (ook) bij de oplegging van maatregelen de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur in acht te nemen. Dit brengt mee dat in elk geval de
in het eerste lid genoemde factoren moeten worden meegewogen. Aangegeven wordt
dat bij het ontbreken van verwijtbaarheid in ieder geval van het opleggen
van een maatregel wordt afgezien. In de algemene maatregel van bestuur die
op grond van het derde lid wordt vastgesteld, wordt nader inhoud gegeven aan
de afstemming bij het opleggen van een maatregel en het afzien daarvan in
andere gevallen. Indien het niet tijdig nakomen van de informatieplicht niet
heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag verlenen van inkomensvoorziening,
kan het UWV bijvoorbeeld afzien van het opleggen van een maatregel en een
schriftelijke waarschuwing opleggen. In het Maatregelenbesluit Sociale zekerheidswetten
is reeds bepaald dat en op welke wijze het geven van een waarschuwing meeweegt
in de hoogte en duur van de maatregel. Dit besluit zal mede op deze bepaling
gebaseerd worden.Tweede lidUit het ne bis in idem-beginsel vloeit voort dat een gedraging niet tweemaal
bestraft mag worden. Reden waarom in dit artikellid is bepaald dat geen maatregel
wordt opgelegd voor een gedraging waarvoor ook een boete op grond van artikel
5.9.3 wordt opgelegd.Derde lidBij algemene maatregel van bestuur op grond van het derde lid, zal worden
geregeld welke maatregelen in welke gevallen worden opgelegd. Daarin zal tevens
nader worden bepaald wanneer de inkomensvoorziening geheel en blijvend wordt
geweigerd. Dit is op grond van het eerste lid, ook afhankelijk van de ernst
van de gedraging en de mate waarin de belanghebbende de gedraging kan worden
verweten. Het onderscheid tussen een gehele, blijvende weigering van de inkomensvoorziening
en de uitsluitingsgronden, genoemd in artikel 5.3.1, is gelegen in het feit
dat met betrekking tot de aanwezigheid van een uitsluitingsgrond geen belangenafweging
kan worden gemaakt, terwijl die afweging met betrekking tot het weigeren van
de uitkering juist verplicht is.Artikelen 5.9.3Dit artikel komt overeen met de artikelen 40 van de Wajong. De artikelen
41 tot en met 46a zijn van overeenkomstige toepassing op dit artikel.EIn hoofdstuk 2 wordt het recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond
van de huidige Wajong geregeld. Hoofdstuk 2A en hoofdstuk 4 blijven uitsluitend
van toepassing op jonggehandicapten die recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Deze hoofdstukken worden daarom als afdelingen toegevoegd aan hoofdstuk 2.
Het opschrift van hoofdstuk 2 wordt gewijzigd om kenbaar te maken dat hierin
alle bepalingen in verband met het recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
zijn opgenomen.FAan het begin van hoofdstuk 2 wordt een nieuwe afdeling ingevoegd waarin
algemene bepalingen zijn opgenomen die alleen van toepassing zijn op dit hoofdstuk. AFDELING 1A. ALGEMEENArtikel 5a Begrip arbeidsongeschiktheidDit artikel is vrijwel identiek aan artikel 2, dat vervallen is. Hierin
wordt bepaald wat onder arbeidsongeschiktheid in de zin van dit hoofdstuk
wordt verstaan.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om delegatiebepalingen op grond
waarvan afwijkende regels gesteld konden worden te schrappen. Van de mogelijkheid
om af te wijken was geen gebruikt gemaakt.Artikel 5b JonggehandicapteOmdat het begrip jonggehandicapte in het nieuwe hoofdstuk 1A anders is
vormgegeven, wordt het begrip jonggehandicapte zoals dat was opgenomen in
artikel 5, eerste lid, verplaatst naar hoofdstuk 2, waarin het huidige recht
op arbeidsongeschiktheidsuitkering geregeld blijft.Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat antwoord op de vraag welke
jonggehandicapte recht heeft op arbeidsondersteuning op grond van hoofdstuk
1A en welke jonggehandicapte recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
op grond hoofdstuk 2, mede wordt gegeven in de artikelen 5.4.1, onderdeel
d, en 6c.Verder wordt opgemerkt dat het begrip «studerende» wordt gedefinieerd
in artikel 5.GOmdat voor afdeling 1 een afdeling 1A is ingevoegd wordt afdeling 1 vernummerd
tot afdeling 1B.H, J en KDeze artikelen bevatten technische wijzigingen in verband met de wijziging
van artikel 5.IDit voorgestelde artikel 6c regelt het einde van de instroom van jonggehandicapten
in de huidige Wajong en vormt zo het spiegelbeeld van artikel 5.4.1, onderdeel
d. Wanneer de jonggehandicapte zijn aanvraag indient op of na de datum van
inwerkingtreding van deze wet, heeft hij geen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
(als bedoeld in hoofdstuk 2).Om te voorkomen dat jonggehandicapten die de leeftijd van zeventien jaar
nog niet hebben bereikt op de dag van inwerkingtreding van deze wet nog instromen
in de huidige Wajong door al voor de zeventiende verjaardag een aanvraag te
doen, is in het tweede lid geregeld dat jonggehandicapten die op de dag van
inwerkingtreding van deze wet nog geen zeventien waren, geen recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
hebben.LDit betreft een technische wijziging in verband met de verplaatsing van
de inhoud van artikel 62 naar artikel 59j. MOmdat alle bepalingen over het recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
bij elkaar worden gehouden in hoofdstuk 2, wordt hoofdstuk 2A, waarin de re-integratie-instrumenten
voor jonggehandicapten die recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
zijn opgenomen, nu als afdeling 4 opgenomen in hoofdstuk 2.NLoondispensatie op grond van dit artikel kan in het vervolg uitsluitend
nog verstrekt worden ten behoeve van de jonggehandicapte die recht heeft op
een arbeidsongeschiktheidsuitkering in de zin van hoofdstuk 2. Ten behoeve
van werknemers die nog geen achttien zijn kan loondispensatie voortaan op
grond van artikel 5.5.3 worden verstrekt. Deze werknemers zullen, wanneer
ze jonggehandicapt zijn en aan de voorwaarden daarvoor voldoen, immers recht
op arbeidsondersteuning op grond van hoofdstuk 1A krijgen. Het derde lid kan
hierdoor ook vervallen. In artikel 77b is overigens geregeld hoe omgegaan
wordt met loondispensatie voor werknemers jonger dan 18 die al was toegekend
op de dag van inwerkingtreding van deze wet.O en PIn een nieuw aan hoofdstuk 2 toe te voegen afdeling 5 wordt de inhoud
van hoofdstuk 4 opgenomen. Artikel 59j is gelijk aan artikel 62. Hoofdstuk
4 en het daarin opgenomen artikel 62 vervalt.Q, R en SMet deze bepalingen wordt de naam Arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten
gewijzigd in Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten. Tevens wordt geregeld
dat ook inkomensvoorzieningen op grond van hoofdstuk 1A ten laste van het
fonds komen. En dat bedragen die ontvangen worden op grond van artikel 5.8.8
en boeten op grond van artikel 5.9.3 behoren tot de middelen tot dekking van
de uitgaven uit het fonds.TMet dit voorstel van wet wordt voorgesteld het instrument loonkostensubsidie
ook te regelen voor de nieuwe instroom van jonggehandicapten. Conform de wetten
waarin dit instrument tevens is geregeld, wordt in dit onderdeel voorgesteld
het artikel dat de loonkostensubsidie regelt, te laten vervallen op een bij
koninklijk besluit te bepalen tijdstip. Zoals ook aangegeven in de memorie
van toelichting bij het voorstel van wet houdende regels met betrekking tot
participatieplaatsen en loonkostensubsidies (Wet stimulering arbeidsparticipatie,
nr. 31 577) kan dat aan de orde zijn wanneer blijkt dat de loonkostensubsidie
niet aan zijn doel beantwoordt.UAan artikel 77 worden de artikelen uit het nieuwe hoofdstuk 1A waarin
sprake is van een tijdvak van vier weken toegevoegd. VArtikel 77a Overgangsrecht in verband met artikel 5.7.2,
5.7.3 en 5.7.4In dit artikel wordt de bevoegdheid gecreëerd om bij algemene maatregel
van bestuur het tijdstip vast te stellen waarop de maximale hoogte van de
inkomensondersteuning van jonggehandicapten die niet volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt wordt verlaagd naar 70% van het minimumloon. Omdat
deze verlaging ook consequenties heeft voor de wijze waarop de inkomensondersteuning
is vormgegeven indien de jonggehandicapte tussen de 20 en 70% van het
minimumloon verdient, wordt tegelijk met deze verlaging ook het getal 0,55
in de desbetreffende formule verlaagd naar 0,5. Op die manier blijft de inkomensondersteuning
op dezelfde manier opgebouwd.In het tweede lid wordt bepaald, dat de eerste en tweede kamer geïnformeerd
wordt over het voornemen om een tijdstip te gaan vaststellen voor de genoemde
wijzigingen.Artikel 77b Overgangsrecht in verband met artikel 59aIn dit artikel is geregeld dat artikel 59a, zoals dat luidde voor de inwerkingtreding
van deze wet, van toepassing blijft op loondispensatie die voor de inwerkingtreding
van deze wet was verstrekt aan werknemers jonger dan achttien. Hiermee wordt
eerbiedigende werking gegeven aan de «huidige» loondispensatie.Indien loondispensatie was verstrekt aan een werknemer die na zijn achttiende
recht op arbeidsondersteuning op grond van hoofdstuk 1A krijgt, wordt de loondispensatie
echter vanaf dat moment geacht te zijn gebaseerd op artikel 5.5.3, eerste
lid, onderdeel a. Reden hiervoor is dat de jonggehandicapte werknemer dan
geen nieuwe aanvraag hoeft in te dienen terwijl de verwachting van het UWV
dat sprake is van een duidelijk verminderde arbeidsprestatie onveranderd is.Artikel 77c Geen recht op arbeidsondersteuning en recht
op arbeidsongeschiktheidsuitkeringIn dit artikel is geregeld dat jonggehandicapten die recht hebben op arbeidsongeschiktheidsuitkering
niet tevens recht hebben op arbeidsondersteuning.WArtikel 79De Wajong staat door deze wetswijziging voor nieuwe jonggehandicapten
veel meer in het teken van werken en daarbij benodigde arbeidsondersteuning.
Om dit tot uitdrukking te brengen wordt de citeertitel van de Wajong gewijzigd
in: Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wet Wajong).Artikel II Integrale plaatsing en vernummeringDit artikel geeft de bevoegdheid tot vernummering van de Wet werk en arbeidsondersteuning
jonggehandicapten. Dit is noodzakelijk om een heldere doorlopende nummering
aan te brengen. Artikel III InwerkingtredingZo nodig kunnen de verschillende artikelen van deze wet of onderdelen
daarvan op verschillende tijdstippen in werking treden.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. P. H. Donner XNoot1Kabinetsstandpunt Participatie jongeren met een beperking, Kamerstukken
II 2007–2008, 31 224, nr. 1 naar aanleiding van Sociaal-Economische
Raad, Meedoen zonder beperkingen – meer participatiemogelijkheden voor
jonggehandicapten, publicatienummer 6, 24 augustus 2007.XNoot2Vergroting participatie van jongeren met een beperking, Kamerstukken II
2007–2008, 31 224, nr. 25.XNoot3UWV, De participatiemogelijkheden van de Wajonginstroom, Kenniscahier
08-01, 2008.XNoot1TNO, Toename gebruik ondersteuning voor jongeren met een gezondheidsbeperking,
2007.XNoot1Inspectie Werk en Inkomen, Wajong en werk, 2007.XNoot2Commissie Werkend Perspectief, Een werkend perspectief voor jongeren met
een handicap, 2004.XNoot1Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen
en enige andere wetten in verband met de invoering van een premiekorting voor
het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden van 50 jaar en ouder en het
in dienst houden van werknemers van 63 jaar en ouder, Kamerstukken II, 2009–2009,
31 707.XNoot1APE, Evaluatie jobcoaching, 2008.XNoot2Kamerstukken II 2007–2008, 31 224, nr. 8.XNoot1Bij iedere beoordeling bepaalt het UWV of en wanneer de betrokkene zal
worden opgeroepen voor herbeoordeling (de zogenoemde professionele herbeoordeling).
Daarnaast kan het UWV een jonggehandicapte voor een herbeoordeling oproepen
als het UWV dat nodig acht en kan betrokkene zelf om beoordeling vragen.XNoot1Hierbij is rekening gehouden met het Toetsingskader Overgangsrecht (Kamerstukken
I, 1999–2000, 25 900, EK 87, nr 87b). Bij de te maken keuze van
overgangsrecht moet een afweging worden gemaakt tussen de beginselen van rechtszekerheid
en rechtsgelijkheid. In zijn algemeenheid is de rechtszekerheid het meest
gediend met eerbiedigende werking en de rechtsgelijkheid met onmiddellijke
werking van nieuwe regelgeving. Bij de afweging spelen aspecten als het karakter
van de regeling en het doel van de wijziging, alsmede de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid een rol. Met betrekking tot de nieuwe regeling zijn er zowel
overwegingen die pleiten voor eerbiediging van bestaande rechten als voor
onmiddellijke werking of uitgestelde overgang naar de nieuwe regelingen. Alles
afwegende heeft het kabinet de conclusie getrokken dat overgangsrecht met
eerbiedigende werking de voorkeur geniet. Onderkend wordt dat aan de keuze
voor eerbiedigende werking nadelen zijn verbonden, maar die zijn niet prohibitief.XNoot1Kamerstukken II 2006–2007, 28 333, nr. 90.XNoot1En Wetsvoorstel Wijziging van de WAO en de WAZ om uitkeringsgerechtigden
te stimuleren arbeid te gaan verrichten.XNoot1Januarinota financiële ontwikkeling UWV-fondsen 2007–2008 en
UWV Kwartaal Verkenning UKV 2007-IV.XNoot1Amendement Ortega-Martijn, Kamerstukken II 2007–2008, 31 224. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31780-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl