Milieubeleid 2002-2006; Lijst van vragen en antwoorden over de notitie Vaste waarden, nieuwe vormen: Milieubeleid 2002-2006
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28663, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28663 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314151617 en 271819202122232425262829303132 en 3433353637383940414243444546474849515052535455565758596061626364656667686970717273747576777879
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28663Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 88 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 663Milieubeleid 2002–2006nr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 19 november 2002De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de regering over
de notitie «Vaste waarden, nieuwe vormen: Milieubeleid 2002–2006».Deze vragen en de daarop bij brief d.d 19 november 2002 gegeven antwoorden
zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,BuijsDe griffier van de commissie,Van der Leeden 1Kan de regering concreet aangeven op welke wijze de
motie Feenstra c.s. (27 801, nr. 4) zijn beslag heeft gekregen in de
notitie?In de motie Feenstra wordt gevraagd om een onderzoek naar de mogelijkheden
voor internalisering van milieukosten ter realisering van de NMP4-ambities.
De uitgevoerde activiteiten naar aanleiding van deze motie hebben enerzijds
direct aan de basis gestaan van paragraaf 3.3.4 «Internaliseren
van milieukosten en vergroening» op blz. 16 en 17 van de Uitvoeringsnotitie.
Anderzijds hebben zij ook een rol gespeeld bij de afwegingen en keuzes ten
aanzien van de in te zetten instrumenten op de vijf behandelde beleidsterreinen.2Kan de regering concreet aangeven welke onomkeerbare
effecten optreden als gevolg van het uitstel van de langetermijnambities?De langetermijnambities van het milieubeleid, het doorvertalen ervan naar
langetermijndoelstellingen en het aanpakken via transities blijven onverkort
gehandhaafd en worden dan ook niet uitgesteld. Op de kortere termijn zullen
door het ontbreken van middelen wel een aantal doelstellingen worden gefaseerd.
Het is echter nooit uit te sluiten dat bepaalde kwaliteiten niet of nauwelijks
meer te herstellen zijn (natuur).3Welke EU-milieudoelen wil de regering (zo mogelijk)
uitstellen en welke onverkort handhaven?In de eerste plaats is Nederland vastberaden om tijdig en volledig te
voldoen aan de binnen de EU overeengekomen milieuwetgeving. Echter, zoals
reeds in het NMP 4 is aangekondigd, zal Nederland, met betrekking tot de luchtkwaliteitsdoelstellingen
ten aanzien van NO2, dit niet kunnen realiseren binnen de daarvoor
vastgestelde termijn en derhalve aansturen op fasering. Ook ten aanzien van
fijn stof is fasering gewenst.Als er in Europa echter geen overeenstemming wordt bereikt ten aanzien
van fasering met betrekking tot deze twee dossiers dreigt een ingebrekestelling
voor Nederland.Zie verder ook antwoord op vraag 5 en 16.4In hoeverre zijn de ambities rond externe veiligheid
te combineren met de ambitie om stationslocaties te willen ontwikkelen (o.a.
Rotterdam)?In het voorjaar van 2002 is het project KIEV gestart (Knelpunten Infragerelateerde
Investeringsprojecten en Externe veiligheid). Het Rijk werkt in dit interdepartementale
project samen met gemeenten en provincies. Gezamenlijk wordt besluitvorming
voorbereid over de vraag of en in welke vorm en binnen welke randvoorwaarden
de stedelijke ontwikkelingen kunnen doorgaan. Daarbij moet een afweging worden
gemaakt tussen te accepteren veiligheidsrisico's, benodigde maatregelen om
de risico's te beperken en de belangen die gemoeid zijn met de voortgang van
de bewuste projecten. Vooralsnog worden 8 projecten waaronder de sleutelprojecten
Rotterdam CS, A'dam Zuidas, Arnhem, Breda, en Utrecht in het kader van dit
project behandeld. De resultaten van dit project worden in de komende jaren
verwacht.5In hoeverre is het mogelijk de stedelijke structuurverbetering,
die gericht is op een betere luchtkwaliteit, te temporiseren in het licht
van de huidige Europese regelgeving en de daaruit voortvloeiende Algemene
maatregelen van bestuur? Van de normstelling voor stikstofdioxide in de eerste Europese dochterrichtlijn
luchtkwaliteit kan niet worden afgeweken. Uiterlijk in 2010 dient overal in
Nederland aan die normen voldaan te worden. Als gevolg van het nationale en
Europese emissiebeleid is de luchtkwaliteit de afgelopen jaren reeds aanzienlijk
verbeterd. Ook voor de komende jaren wordt verdere verbetering verwacht, waardoor
de omvang van de normoverschrijding sterk zal afnemen. Daarom is het op dit
moment niet noodzakelijk om in alle bestaande knelpuntsituaties specifieke
maatregelen te treffen ter verbetering van de luchtkwaliteit.Met name langs zeer drukke snelwegen in stedelijk gebied zal echter naar
verwachting, ondanks de reeds genomen en geplande generieke maatregelen, niet
overal tijdig aan de luchtkwaliteitnormstelling voor stikstofdioxide voldaan
kunnen worden. Het ontbreken van de ICES-middelen voor stedelijke structuurverbetering
heeft dan ook als gevolg dat het thans helaas niet mogelijk is om deze resterende
knelpunten binnen de gestelde termijnen op te lossen middels het integraal
inpassen van infrastructuur. Technologische innovatie waardoor het wegverkeer
veel schoner wordt, kan op langere termijn wel een oplossing bieden voor deze
resterende knelpunten. Daarom streeft het kabinet in het kader van de geplande
evaluatie van de betreffende richtlijn naar het aanpassen van de termijn waarop
de normstelling voor stikstofdioxide gerealiseerd dient te zijn van 2010 naar
2015. Verwacht wordt dat op die termijn voor de meeste knelpuntsituaties ook
zonder de aanpassing van de stedelijke structuur aan de normstelling voor
stikstofdioxide voldaan kan worden. Voor wat betreft die situaties waar ook
op langere termijn niet aan de normstelling kan worden voldaan (zoals bij
Rotterdam Overschie) zal moeten worden bezien welke specifieke aanvullende
maatregelen getroffen kunnen worden.6Is de regering voornemens extra geld voor de ontwikkeling
van een waterstofeconomie beschikbaar te stellen? Hoeveel geld is nu beschikbaar
voor deze ontwikkeling?De ontwikkeling van een waterstofeconomie wordt op dit moment ondersteund
door een aantal activiteiten. NWO is, mede ondersteund door de ministeries
van Economische Zaken en VROM en het bedrijfsleven, in 2002 gestart met een
meerjarig onderzoeksprogramma «Duurzaam Waterstof» (totale rechtstreekse
overheidsbijdrage is € 18 miljoen). De transitie naar een duurzame
energiehuishouding bevat een deelproject «Nieuw Gas». Dit deelproject
bekijkt in hoeverre er bij maatschappelijke actoren bereidheid is om deel
te nemen aan nieuwe vormen van gas waaronder waterstof. Het totaal budget
van dit soort projecten voor de toekomst moet nog bepaald worden. Begin 2003
zal de Staatssecretaris van Economische Zaken rapporteren over de voortgang
van de energietransitie. Daarnaast is het binnen het bestaande en vernieuwde
instrumentarium mogelijk om waterstof te stimuleren (zoals het MEP-onderdeel
klimaatneutrale fossiele energiedragers; de EOS speerpunten voor energieonderzoek;
en ICES-KIS).7Kunt u in aanvulling op de tabel van pagina 6 concreet
per milieuthema (in termen van bijvoorbeeld toename van het aantal huizen
dat is blootgesteld aan geluidsoverlast) aangeven wat de consequenties zijn
van het niet beschikbaar komen van de middelen van de Interdepartementale
commissie voor economische structuurversterking (ICES)? Kunt u ook concreet
hierbij aangeven welke Europese richtlijnen mogelijk overschreden gaan worden? Voor wat betreft de natuurkwaliteit, zie het antwoord op vraag 2. Het
is heel moeilijk om risicopercentages te noemen aangezien herstel afhankelijk
is van vele a-biotische en biotische factoren zoals de kwaliteit van het bodemwatersysteem
en de kwaliteit van zaden die als buffer in de grond liggen opgeslagen, etc.In algemene zin is het aannemelijk dat als er risico's ontstaan dit het
eerst tot uitdrukking zal komen in de meest kwetsbare natuurdoeltypen zoals
levend actief hoogveen, heischraallanden en vennen.Voor wat betreft externe veiligheid blijft er uitzicht op het realiseren
van de ambities. Voor meer informatie hierover zie ook de brief die 7 november
jongstleden aan de Kamer is verzonden (VROM 021002). Voor wat betreft geluid,
zullen meer mensen de komende tijd nog blootstaan aan geluidsoverlast. De
luchtkwaliteitsproblemen zullen deels later worden opgelost. Kern van deze
problematiek ligt rond de drukke snelwegen in het stedelijk gebied, waarvan
circa 2100 woningen ernstige hinder ondervinden. Als gevolg van het niet beschikbaar
komen van middelen streeft het kabinet in Europees verband naar het faseren
van de luchtkwaliteitsdoelstellingen van 2010 naar 2015. Wanneer dit niet
lukt, bestaat de kans op ingebrekestelling.8Hoe groot is het risico dat de gewenste natuurkwaliteit
nooit meer te herstellen is?Het is heel moeilijk om hier risicopercentages te noemen aangezien herstel
afhankelijk is van vele a-biotische en biotische factoren zoals de kwaliteit
van het bodemwatersysteem en de kwaliteit van zaden die als buffer in de grond
liggen opgeslagen, etc.9Welke technologiesubsidies worden meer op het transitieproces
ingericht? Hoeveel middelen zijn hiermee gemoeid?Het ministerie van EZ bereidt, samen met het ministerie van VROM en andere
betrokken departementen, een stroomlijning van het technologiesubsidie-instrumentarium
voor. Het Kabinetsstandpunt Interdepartementaal Beleidsonderzoek Technologiebeleid
van 7 oktober jl. vormt de basis voor deze stroomlijning. Het kabinet
geeft duurzaamheid, zoals gedefinieerd in de transities, hierbij nadrukkelijk
een plaats. Voorbeelden van programma's die bij deze herinrichting de aandacht
krijgen zijn Economie, Ecologie en Technologie (EET) en het Programma Milieu
en Technologie (ProMT). Het nieuwe subsidieinstrumentarium moet per 1 januari
2004 operationeel zijn.Daarnaast stimuleert het kabinet het ontwikkelen van technologie voor
het bereiken van een duurzame energiehuishouding via de implementatie van
de Energieonderzoeksstrategie (EOS). Een onderdeel hiervan is het opstellen
van een energie R&D portfolio en een heroriëntatie op het energieonderzoek
instrumentarium. Het kabinet zal de Tweede Kamer hierover inlichten.Omdat beide trajecten nu lopen, is nu niet concreet aan te geven welke
technologiesubsidies met welke middelen op het transitieproces gericht zullen
worden10Wat houdt de coördinerende rol van de staatssecretaris
van VROM bij de transities in en welke instrumenten staan de staatssecretaris
hiervoor ter beschikking? Heeft de staatssecretaris ook een bevoegdheid in
financiële zin? Bij de transities worden de problemen vanuit een brede (systeem)benadering
bekeken. Het realiseren van een transitie is daardoor niet een zaak van één
departement alleen. Dit stelt voor de realisatie van de transities hoge eisen
aan het optreden van de overheid voor wat betreft beleidscoherentie en onderlinge
afstemming van activiteiten. De staatssecretaris probeert hiervoor op politiek
niveau waarborgen te scheppen mede als uitvloeisel van zijn verantwoordelijkheid
voor de implementatie van het NMP4.De transities kennen hun eigen dynamiek. Elk departement dat een transitieproces
heeft opgestart, heeft een eigen verantwoordelijkheid voor het opstellen van
een visie, het organiseren van betrokkenheid van relevante partners binnen
en buiten de overheid, het bewaken van beleidscoherentie, de voortgangsbewaking,
de rapportage daarover en eventuele bijstelling van het programma. Dit geldt
ook voor de financiële bevoegdheid. Wel is er overleg tussen de departementen
over de financiële instrumenten die een bijdrage leveren aan de transities.Daarnaast is samenwerking tussen de departementen een belangrijke voorwaarde
voor het vormgeven van transitieprocessen. Dat betekent dat er zowel gezamenlijk
als apart wordt gerapporteerd over de transities. De staatssecretaris is aanspreekbaar
op dit gezamenlijke deel en coördineert de gezamenlijke rapportage over
de voortgang aan de Tweede Kamer.In het eerste voortgangsbericht Transities (april 2002) is aangegeven
welke gezamenlijke activiteiten de departementen zullen uitvoeren. De staatssecretaris
coördineert deze gezamenlijke activiteiten van de rijksoverheid. Concreet
betekent dit bijvoorbeeld dat de staatssecretaris de verschillende transities
ondersteunt door het uitzetten van gemeenschappelijke (kennis)vragen en het
organiseren van mogelijkheden voor het uitwisselen van kennis- en leerervaringen.
En wordt als onderdeel van het stimuleringsprogramma Burger en Milieubeleid
de komende jaren de participatie van burgers in transitieprocessen bevorderd.
Ter ondersteuning van de transities zal de staatssecretaris de contacten met
mensen uit het bedrijfsleven, kennisinstituten en belangrijke maatschappelijke
actoren verdiepen en uitbreiden om maatschappelijke dynamiek en reflectie
op de transities te organiseren.11Heeft het rondetafelgesprek inzake de transitie naar
duurzame mobiliteit, dat in het najaar van 2002 zal plaatsvinden, al plaatsgevonden?
Zo ja, wat zijn de uitkomsten?Nee, dit rondetafelgesprek zal medio december 2002 plaatsvinden.12In hoeverre wordt een energiehuishouding die meer berust
op biomassa nog fiscaal gefaciliteerd? Is dit voldoende om daadwerkelijk investeringen
bij bedrijven uit te lokken en waarop is die verwachting gebaseerd?Voor wat betreft de fiscale facilitering van biomassa binnen de energiehuishouding
is artikel 36i van de Wbm van toepassing. Voor stroom opgewekt uit biomassa
geldt dus een verlaagd REB-tarief. Dit fiscale voordeel is beperkt tot de
toepassing van zuivere biomassa en gekoppeld aan groencertificaten. Daarnaast
geeft de EIA-regeling een fiscaal voordeel op investeringen in installaties
waar biomassa wordt ingezet. Met de niet-fiscale MEP-regeling wordt beoogd
vanaf 2003 de binnenlandse productie van onder meer energie uit biomassa,
meerjarig te ondersteunen. Het kabinet is van mening dat deze faciliteiten
tezamen de komende tijd de gewenste impuls zal geven voor een vergroting van
de inzet van biomassa teneinde de nationale doelstelling voor duurzame energie
te kunnen realiseren. In het voorstel voor de MEP-regeling is een tariefvoorstel
opgenomen. Dit is gebaseerd op een studie van ECN/KEMA. Bij de
behandeling in de Kamer van dat voorstel kan verder over deze tarieven en
de effecten van de MEP-regeling worden gesproken.Binnen het deeltraject Biomassa Internationaal als onderdeel van de Transitie
naar een duurzame energiehuishouding zal uiteindelijk moeten worden bepaald
op welke wijze een grootschalige toepassing van biomassa op de langere termijn
gestalte kan krijgen.13Wanneer zijn de transities geslaagd? Is vooraf een
einddoel geformuleerd? Is dat meetbaar? Wat is het tijdspad waarbinnen de
transities moet plaatsvinden?Transitiemanagement richt zich op langetermijnveranderingen om de NMP4
langetermijndoelstellingen voor 2030 te realiseren. De transities zijn geslaagd
als in 2030 die doelstellingen zijn bereikt. Hoe het beeld er over dertig
jaar er precies uitziet en of dit een eindbeeld is, is niet bekend. Daarom
werken de betrokken departementen gezamenlijk met maatschappelijk organisaties,
bedrijfsleven en kennisinstellingen aan een visie. Deze visie is geen blauwdruk
van hoe de samenleving er over dertig jaar uit moet zien, maar bevat ambities
ten aanzien van de drie duurzaamheidselementen: sociaal, economie en ecologie.
Dit zal onzekerheden met zich meebrengen waarmee op een slimme manier moet
worden omgegaan, bijvoorbeeld door te werken met scenario's en opties open
te houden. De gezamenlijke departementen werken aan een methodiek waarmee
de voortgang van transities gemonitord kan worden, procesparameters over de
mate waarin een transitieproces op gang komt zullen daarin een belangrijke
rol spelen.14Bij de voorjaarsnota wordt een overzicht opgesteld
van de financiële middelen die deze kabinetsperiode voor het milieubeleid
beschikbaar zijn. Dan wordt bezien of het nodig is milieugerelateerde budgetten
van andere departementen in te zetten voor milieubeleidsprioriteiten. Waarom
is dit overzicht nu nog niet beschikbaar? Wat is de rol van de staatssecretaris
bij deze operatie? Wat zijn de bevoegdheden van de staatssecretaris waar het
gaat om de aanwending van milieugerelateerde budgetten van andere departementen?Via de overzichtsconstructie is er ook op dit moment wel enig zicht op
de milieugerelateerde budgetten bij andere departementen. Bij de voorjaarsnota
zal echter een uitgebreider en meer samenhangend overzicht worden gegeven,
gerelateerd aan de milieubeleidsprioriteiten en gebaseerd op een analyse van
welke budgetten milieugerelateerd zijn. De staatssecretaris zal het initiatief
nemen tot het opstellen van een dergelijk overzicht. De staatssecretaris heeft
als coördinerend bewindspersoon geen directe zeggenschap over de besteding
van de middelen, maar is er wel bij betrokken. In overleg met zijn collega's
kunnen dan ook besluiten worden genomen over het eventueel anders inzetten
van deze budgetten.15Waar denkt u aan bij herprioritering tussen milieugerelateerde
budgetten ten gunste van de luchtkwaliteit?Herprioritering ten gunste van de luchtkwaliteit is voorlopig niet aan
de orde. Eerst wordt ingezet op uitstel van de termijn waarop de EU-doelstelling
gerealiseerd moet worden van 2010 naar 2015. Dit om technologische innovaties
die het verkeer schoner maken te kunnen benutten. Daarnaast wordt ingezet
op alternatieve maatregelen die in het NVVP en in de nota Verkeer en emissies
worden gepresenteerd. Indienondanks deze inspanningen Nederland
op termijn toch door de EU in gebreke dreigt te worden gesteld moet overwogen
worden om aanvullende maatregelen in te zetten. Wanneer daarvoor aanvullende
overheidsfinanciering nodig is moet daarvoor geld worden gevonden. Daarbij
kan bijvoorbeeld gedacht worden aan milieugerelateerde middelen die nu al
worden ingezet in het kader van stedelijke structuurversterking en infrastructuur.16Wat is de stand van zaken met betrekking tot de «Europese
duurzaamheidsagenda»? Is de regering van plan te pleiten voor fasering
van de doelen die in Europees verband zijn gesteld?Het kabinet zet in op een krachtig internationaal milieubeleid. In veel
gevallen is het Europese niveau optimaal om ambitieuze doelstellingen te realiseren.
Het kabinet zal eind dit jaar komen met de opzet van het Actieprogramma Duurzame
Ontwikkeling, dat zal bestaan uit een internationaal en een nationaal deel.
Acties liggen op verschillende schaalniveaus: nationaal, Europees en mondiaal.
De Kamer ontvangt eveneens einde dit jaar een notitie, waarin wordt geschetst
hoe en waar, in relatie tot de Nederlandse milieuambities de geconstateerde
beleidstekorten in het Europese spoor worden opgepakt. Deze agenda geeft inzicht
in thema's en dossiers die voor Nederland belangrijk zijn, onder meer in relatie
tot de Europese voorjaarstoppen.In algemene zin is de inzet van Nederland niet gericht op fasering van
milieudoelen. In het Strategisch Akkoord heeft het Kabinet immers als uitgangspunt
gekozen om in de inzet richting Europa de «lat hoog te leggen»
om daarmee de vaststelling van ambitieuze milieudoelen te stimuleren. Daarbij
zullen milieubelangen niet alleen binnen het milieudomein gerealiseerd moeten
worden maar eveneens door de integratie van milieu in andere beleidsvelden.
Zie verder antwoord vraag 3 en 5.17 en 27Kan de regering voorbeelden geven van nieuwe vormen
van maatschappelijke contracten? Zijn dergelijke contracten al in voorbereiding?
Wat is de doelstelling hiervoor?Hoe verhoudt de kritische noot over convenanten in
het NMP 4 (pagina 73) zich tot de keuze voor partnerschap in het milieubeleid?
Welke inhoudelijke argumenten kunnen de verandering van visie onderbouwen?Het kabinet kiest voor zijn beleid instrumenten die inspelen op de verantwoordelijkheidsbeleving
en handelingsmogelijkheden van burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven.
De in gang gezette transities uit het NMP 4 vormen een maatschappelijk zoekproces
naar en een leerproces voor nieuwe partnerschappen tussen overheid, bedrijven,
maatschappelijke organisaties en burgers. Het kabinet denkt hierbij aan een
nieuwe generatie convenanten in de vorm van «innovatiecontracten»,
waarbij co-makership het uitgangspunt is. De partnerships die in Johannesburg
voor duurzame ontwikkeling zijn aangegaan kunnen voorbeeld, dan wel inspiratiebron
zijn, om tot een nieuwe generatie convenanten te komen.Zoals is aangekondigd in het NMP 4 evalueert VROM in overleg met alle
betrokken departementen en maatschappelijke actoren het instrument milieuconvenant
dat nu al bijna 20 jaar wordt ingezet om milieudoelstellingen (mede) te realiseren.
De verwachting is dat de evaluatie aanknopingspunten zal bieden voor de vraag
wanneer, hoe en onder welke omstandigheden het instrument convenant succesvol
is (of juist niet) – eventueel in combinatie met welke andere instrumenten –
om een optimaal milieubeleid te realiseren. Mede op basis van de evaluatie zal VROM de mogelijkheden van een nieuwe
generatie convenanten in het milieubeleid verkennen. Deze verkenning start
na afronding van de evaluatie in maart 2003. De verkenning naar een nieuwe
generatie convenanten ook wel aangeduid als maatschappelijke contracten, innovatie
contracten of partnerships wordt afgerond eind 2003. Daarbij is nadrukkelijk
aan de orde of de beoogde milieudoelstellingen door dergelijke instrumenten
voldoende kunnen worden gewaarborgd.Van een verandering van visie op convenanten is geen sprake, een oriëntatie
en verkenning daaromtrent is in ontwikkeling.18Zijn additionele financiële middelen beschikbaar
voor het Actieprogramma Duurzame Ontwikkeling?Het Actieprogramma duurzame ontwikkeling zal een nationaal en een internationaal
deel bevatten. De voorbereiding voor beide delen is op dit moment in volle
gang. Het kabinet zal bij het aanbieden van het actieprogramma aan de Tweede
Kamer inzicht geven in de financiële consequenties van het actieprogramma.Overigens streeft het kabinet er ook naar additionele private middelen
via partnerships beschikbaar te krijgen.19Wat houdt de versimpeling van de normen voor geluidhinder
concreet in? Kan dit betekenen dat meer mensen last krijgen van geluidhinder?De versimpeling van de normering heeft vooralsnog met name betrekking
op de introductie van de dosismaat, ingevolge voorschriften uit de EU-richtlijn
omgevingslawaai. Het is de bedoeling om de nieuwe dosismaat snel en breder
in te voeren dan bedoeld in de EU-richtlijn. (De EU-richtlijn ziet in eerste
tranche op agglomeraties van meer dan 250 000 inwoners). Het is uitdrukkelijk
de bedoeling dat er norm neutrale omzetting plaatsvindt.20Waarom kiest de regering voor de volgorde dat eerst
een regelgevingsvoorstel moet leiden tot vermindering van regeldruk en pas
daarna de inhoudelijke reden (bescherming van milieu) wordt beoordeeld?In mijn brief van 23 oktober jl. over de aanpak van de herijking van de
VROM-regelgeving heb ik aangegeven dat een eerste stap is om alle VROM-regelgeving
in clusters in te delen en deze vervolgens door te lichten. Ten behoeve van
deze doorlichting wordt thans een methodiek ontwikkeld waarvan in ieder geval
een vragenlijst deel zal uitmaken. Voor wat betreft de milieuwet- en regelgeving
ligt het voor de hand dat een aantal clusters samen met de ministeries van
LNV en V&W worden doorgelicht.In de methodiek die voor de doorlichting wordt ontwikkeld, dienen de achterliggende
inhoudelijke redenen (bescherming van het milieu) van de regelgeving naar
voren te komen. Op deze wijze komt de inhoudelijk reden in de eerste stap
van het proces van herijking van de VROM-regelgeving aan de orde.Nadat deze doorlichting heeft plaatsgevonden, zullen in de clusters daar
waar mogelijk voorstellen tot vereenvoudiging en sanering van de betreffende
wet- en regelgeving worden ontwikkeld. In juni 2003 zal het resultaat van
de doorlichting aan de Tweede Kamer worden voorgelegd. Vervolgens zal gewerkt gaan worden aan de wijziging van de betreffende
wet- en regelgeving die uiteindelijk moet leiden tot een vermindering van
de regeldruk.21In het Nationaal Milieubeleidsplan 4 (NMP4) lag de
nadruk sterk op economische instrumenten (pag. 71 van het NMP4). Waarom wordt
in de notitie «Vaste waarden, nieuwe vormen» aan fiscale instrumenten
een lagere prioriteit toegekend dan aan regelgeving en subsidies?Het is juist dat aan de ontwikkeling van fiscale instrumenten op rijksniveau
een wat mindere prioriteit wordt toegekend dan onder het vorige kabinet. Hiervoor
zijn verschillende argumenten aan te voeren. Naar aanleiding van het rapport
van de Werkgroep vergroening van het fiscale stelsel II is geconcludeerd dat
er nog enkele fiscale vergroeningsmogelijkheden voorhanden zijn die èn
een duidelijke milieu-effectiviteit hebben, èn een voldoende omvangrijke
en stabiele belastingopbrengst, èn een voldoende draagvlak onder de
bevolking. Kansrijke opties worden verder onderzocht. Voorts is uit evaluatie-onderzoek
gebleken dat in het bestaande fiscale energie- en milieupakket onvolkomenheden
zijn geslopen met betrekking tot overstimulering, free-ridergedrag en weglekken
van Nederlandse belastingmiddelen naar het buitenland. Er is voorrang gegeven
aan het wegwerken van deze onvolkomenheden. Verder leidt de moeilijke begrotingssituatie
meer tot ombuigingen in het uitgebreide veld van belastingsubsidies dan tot
nieuwe fiscale experimenten met milieuheffingen enerzijds en gelijktijdige
terugsluis van opbrengsten anderzijds met het oog op de lastendruk en de maatschappelijke
acceptatie.Het is niet zo dat de regering aan economische instrumenten een lagere
prioriteit toekent dan aan regelgeving of subsidies. Zoals op blz. 14 van
de notitie is aangegeven blijft de regering inzetten op een mix van instrumenten,
waaronder ook internalisering van milieukosten en vergroening. De mogelijkheden
hiertoe worden nu meer gezocht in systemen van verhandelbare emissierechten,
in vergroening op lokaal en provinciaal niveau en in nieuwe financiële
opties waarbij de rijksoverheid veel meer een rol op afstand zal spelen.22Is het mogelijk de inventarisatie van de projecten,
die voor de bezuinigingen op Groen beleggen in de knel komen, te ontvangen
voor het nota-overleg van 25 november 2002? Wat is het doel van deze inventarisatie?De inventarisatie is gelet op de actuele ontwikkelingen ten aanzien van
de regeling niet meer opportuun. Aanvankelijk zou de heffingskorting voor
Groen beleggen komen te vervallen, maar door amendementen op het belastingplan
2003 blijft de heffingskorting gehandhaafd.23Kan concreter worden aangegeven waaraan wordt gedacht
als gesproken wordt over het vergroten van de mogelijkheden van fiscale vergroening
op lokaal en regionaal niveau?Er zijn twee aangrijpingspunten voor fiscale vergroening op lokaal en
regionaal niveau. In de eerste plaats gaat het om het vergroenen van bestaande
milieuheffingen. Het rioolrecht, het reinigingsrecht, de afvalstoffenheffing
en de Wvo-heffing (voor huishoudens en kleine bedrijven) kennen nu veelal
een forfaitair tarief. De tarieven moeten in ieder geval kostendekkend zijn
en zouden vergroend kunnen worden door de heffing te baseren op het werkelijk
gebruik. Op die manier wordt zo veel mogelijk recht gedaan aan het vervuiler
betaalt beginsel en wordt milieuvriendelijk gedrag gestimuleerd.
Momenteel lopen overigens al enige experimenten en projecten, zoals bijvoorbeeld
het «kleine waterspoor» om de kosten van riolering in het watertarief
op te nemen.In de tweede plaats kan onderzocht worden hoe vergroeningselementen in
de andere lokale en regionale belastingen kunnen worden meegenomen.Bij het nadere onderzoek naar vergroeningsmogelijkheden zullen relevante
partijen, zoals bijvoorbeeld IPO en VNG, worden betrokken.24Past in het stimuleringsprogramma Burger en Milieubeleid
het werk van de Stichting de Nationale Toekomstprijs? Is de regering voornemens
het werk van deze stichting financieel te ondersteunen?De SNTP heeft dit jaar in het kader van de Subsidieregeling Maatschappelijke
Organisaties en Milieu (SMOM) een subsidieaanvraag ingediend. Gezien de inhoud
van het project zal bezien worden of dit project uit de module «Burger
en Milieubeleid» van de regeling een bijdrage kan ontvangen, waarvoor
vanuit het Stimuleringsprogramma Burger en Milieubeleid dit jaar extra gelden
ter beschikking zijn gesteld.De SMOM is een tenderregeling, waarbij alle vóór 1 september
ingediende aanvragen integraal worden beoordeeld. De Staatssecretaris van
VROM neemt over het gehele pakket in december een besluit, zodat nog voor
het eind van het jaar de beschikkingen verstuurd worden. Vóór
die tijd kunnen vanzelfsprekend geen mededelingen gedaan worden over mogelijke
voornemens om bepaalde projecten wel of niet te subsidiëren. Begin 2003
zal de staatssecretaris de Kamer net als voorgaande jaren informeren over
zijn besluit t.a.v. van alle subsidieverzoeken.Overigens kan wel gemeld worden dat de regering in voorgaande jaren via
andere departementen het werk van de Stichting tot nu toe al financieel gesteund
heeft.25Is de regering niet bevreesd dat bij invoering van
een Europese ecotax de bedrijven verder zullen afzien van het benchmarkingsproces?In het convenant Benchmarking Energie-efficiency is vastgelegd dat de
regering zal bevorderen dat bedrijven die tot het convenant zijn toegetreden
geen additionele specifieke nationale maatregelen gericht op verdere energiebesparing
of CO2-reductie zal worden opgelegd. Toch valt minimumharmonisatie
van energiebelastingen op Europees niveau niet onder deze toezegging omdat
zo'n mogelijke belasting niet specifiek is en ook niet nationaal.26Wat wordt bedoeld met «als daaraan beleidsmatig
behoefte bestaat» bij de passage over vergroenen van het belastingstelsel?
Is het niet beschikbaar zijn van financiële ruimte op de rijksbegroting
niet een voldoende beleidsmatige reden? Zo ja, wanneer kan de Kamer nieuwe
voorstellen tegemoet zien? Zo nee, welke redenen moeten er nog meer zijn om
verder te gaan met vergroening?Voor verdere vergroening van het belastingstelsel geldt dat nieuwe fiscale
instrumenten effectief dienen te zijn en efficiënter dan niet-fiscale
instrumenten zoals regelgeving en subsidies. Vergroening van het belastingstelsel
is geen doel op zich, maar dient beleidsmatig afgewogen te worden ten opzichte
van andere instrumenten om bepaalde milieudoelen te bereiken. Eenzijdige verhoging van milieubelastingen om extra inkomsten te genereren
leidt tot een stijging van de lastendruk en heeft (sociaal-)economische consequenties.
In het Strategisch Akkoord zijn reeds maatregelen aangekondigd die de lastendruk
verhogen. Een extra verhoging van de lastendruk, buiten de maatregelen die
reeds uit het Strategisch Akkoord voortvloeien, acht het kabinet niet gewenst.Met de gemaakte beleidskeuzen zijn de mogelijkheden voor het verder internaliseren
van milieukosten voor wat betreft de fiscale instrumenten weliswaar beperkt
maar niet uitgesloten. Onderzoek zal worden gedaan naar nog kansrijke opties,
waarbij de voorwaarden gelden zoals die in de eerste alinea zijn genoemd.
Aangrijpingspunt biedt onder andere het rapport van de werkgroep Vergroening
van het fiscale stelsel II.28Is de regering het eens met de stelling dat de doelen
worden aangepast al naar gelang de moeilijkheidsgraad? Zo nee, waarom niet?De regering is het niet eens met deze stelling. De doelen worden niet
aangepast. Wel worden er zo nodig andere instrumenten ingezet, worden er nadere
prioriteiten gesteld, worden bestaande middelen gerichter ingezet en worden
de doelstellingen voor 2010 zo nodig later gerealiseerd.29Wat is de inzet van de regering voor het geval dat
de EU het gewenste «realistische tijdpad» voor het halen van de
doelen voor luchtverontreiniging niet goedkeurt? Hoe gaat u ervoor zorgen
dat de doelen toch worden gehaald, om te voorkomen dat Nederland in gebreke
wordt gesteld?Zoals in de notitie «Vaste waarden, nieuwe vormen» is aangegeven,
wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van alternatieve maatregelen. Deze
maatregelen zullen in het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (NVVP) en in
de Nota Verkeer en emissies gepresenteerd worden. Het is op dit moment echter
nog niet mogelijk om aan te geven in hoeverre de normen voor stikstofdioxide
hiermee toch tijdig gehaald kunnen worden. Op basis van analyses van het RIVM
zou bij het bereiken van de NMP4 emissiedoelstelling voor NOx (reductie
totale emissies van NOx tot 231 kton in 2010) de normoverschrijding
voor NO2-concentraties langs drukke snelwegen aanzienlijk worden
teruggebracht van ca. 2000 woningen in gebieden met normoverschrijding (bij
thans vastgesteld beleid) tot ca. 350 woningen. Van de normen voor fijn stof
kan met zekerheid gesteld worden dat deze, ook met inzet van extra maatregelen,
niet binnen de gestelde termijnen bereikt kunnen worden. Dit probleem zal
zich ook in een groot aantal andere lidstaten voordoen. Dit is dan ook de
reden waarom deze grenswaarden in 2003 zullen worden geëvalueerd. Nederland
zal de komende periode in Europees verband sterk blijven aandringen op aanpassing
van de luchtkwaliteitsrichtlijn en op versterking van het communautaire bestrijdingsbeleid
(emissie-eisen).30Wat wordt bedoeld met de opmerking op blz. 19 dat de
departementen bezuinigingstaakstellingen krijgen «die gedeeltelijk worden
ingevuld met budgetten die bestemd waren voor klimaatbeleid»? Om wat
voor budgetten gaat het? Wat is de relatie met klimaatbeleid? Wat is de rol
van de staatssecretaris van VROM hierbij?In het Strategisch Akkoord zijn met betrekking tot het onderwerp Mobiliteit,
Ruimtelijke Ordening en Milieu bezuinigingen opgenomen die oplopen naar € 460
mln in 2006. VROM diende in dit verband € 120 mln in 2006 aan ombuigingen
te realiseren. Het aandeel hierin van het directoraat-generaal
Milieu bedroeg € 47 mln. Deze ombuigingstaakstelling is gedeeltelijk
ingevuld met budgetten die ten dienste staan van het klimaatbeleid. In concreto
gaat het hierbij om drie deelprogramma's: de voortzetting van LOREEN (ondersteuning
bevoegde gezagen bij het lokale milieubeleid), de subsidieregeling BANS-klimaatconvenant
(na 2006 geen budget voor een vervolg) en daarnaast de transitie naar een
duurzame energiehuishouding (budgetten voor 2003 en 2004). In totaal gaat
het hierbij om een bezuiniging van€ 8,9 mln in 2006. Wat betreft
de eerste twee programma's wordt er van uitgegaan dat klimaatbeleid bij het
lokale bestuur dan in voldoende mate is verinnerlijkt en geen financiële
ondersteuning meer behoeft. Wat betreft de transitieprojecten staan op de
VROM-begroting na 2004 geen middelen meer. Het ministerie van EZ is trekker
van de transitie naar een duurzame energiehuishouding en dat zal via de EZ-begroting
moeten lopen.31Hoe worden de 8 miljoen euro ingezet die beschikbaar
zijn voor het stimuleren van technieken die belangrijk zijn voor de lange
termijn ambities? Aan welke projecten wordt gedacht?Per abuis is in de nota een bedrag van 8 miljoen euro gemeld, dit was
echter het bedrag in guldens. Met het bedrag van 3,5 miljoen euro zullen worden
gefinancierd het project schoon fossiel en het project betreffende niet-duurzame
neveneffecten van klimaatbeleid.32 en 34De regering zal erop toezien dat de doelgroepen de
gemaakte afspraken naleven en de regelgeving handhaven. Zijn hiervoor extra
inspanningen nodig en zo ja, door wie moeten die gepleegd worden?Beschikt de regering over sanctiemogelijkheden of andere
dwangmiddelen als stok achter de deur om «erop toe te zien dat de doelgroepen
de gemaakte afspraken naleven en de regelgeving handhaven»? Zo nee,
hoe garandeert de regering dat de CO2-reductie wordt gehaald?In de convenanten waar het hierom gaat zijn ook afspraken gemaakt over
de monitoring van de uitvoering en over rapportage en evaluatie. Dit betekent
vrijwel altijd dat er jaarlijks beoordeeld kan worden of doelgroepen gemaakte
afspraken nakomen. Dit is een reguliere activiteit van de convenantspartijen
en het vraagt dus niet om een extra inspanning.Voor handhaving van regelgeving (binnen het klimaatdossier gaat het met
name om bouwregelgeving en de AmvB Glastuinbouwbedrijven) staan de gebruikelijke
middelen open.Sanctiemogelijkheden zijn beperkt. In sommige gevallen kan worden teruggevallen
op de Wet Milieubeheer en de milieuvergunning. In de toekomst is emissiehandel
op basis van een plafond en boetes bij overtreding een alternatief voor sommige
van de convenanten.Bij gemaakte afspraken en regelgeving gaat het kabinet er dus niet op
voorhand vanuit dat de beoogde effecten niet zullen worden gerealiseerd. Zou
ze dat wel doen dan zou er al tot beleidsintensivering moeten worden besloten
zonder dat daar aanleiding toe is. Het politieke en maatschappelijke draagvlak
hiervoor zou naar verwachting niet groot zijn. Wel wordt er steeds een pakket
met reservemaatregelen ontwikkeld en op peil gehouden waaruit geput kan worden
mocht het toch tegenzitten.33Is de komende jaren 150 miljoen euro per jaar beschikbaar
voor energieonderzoek? Staan deze middelen op de begroting van Economische Zaken? Wat is de rol van de staatssecretaris bij de inzet van dit
budget?De publieke gelden voor energieonderzoek vallen in twee onderdelen uiteen:• Deels gaat het om gelden die niet rechtstreeks voor dit doel worden
geoormerkt. Dat geldt bijvoorbeeld voor een algemene subsidieregeling als
de EET waar naast energie andere thema's aan de orde kunnen komen. Dat geldt
bijvoorbeeld ook voor de publieke middelen voor energieonderzoek die te herleiden
zijn tot de begroting van het ministerie van OCenW. Daarbij gaat het om middelen
voor universiteiten en NWO-instituten die hun eigen autonomie hebben om te
bepalen hoeveel geld aan welke onderwerpen wordt besteed. In deze gevallen
is dus slechts achteraf vast te stellen welk deel van de gelden naar energieonderzoek
is gegaan.• Daarnaast wordt een deel van de publieke middelen wél direct
voor energieonderzoek geoormerkt, bijvoorbeeld als het gaat om de middelen
die het Energieonderzoekcentrum Nederland (ECN) ontvangt. In 2003 is in de
begroting van EZ hiervoor geen substantiële verandering voorzien.Terugkijkend blijkt in de afgelopen jaren per jaar in totaal uit de overheidsgelden
ca. 150 miljoen euro te zijn besteed aan energieonderzoek. Deze middelen zijn
afkomstig uit de begroting van diverse ministeries. Voor 1999 was het beeld
als volgt: EZ € 99 mln., OCenW € 35 mln., VROM € 3
mln. en overige ministeries € 6 mln.De beleidslijnen voor het energieonderzoek zijn aangegeven in de nota
Energie Onderzoek Strategie (EOS) die eind 2001 instemming van de Kamer heeft
gekregen. Bij deze nota zijn betrokken geweest de ministeries van EZ, VROM,
OCenW, LNV en VenW. De minister van Economische Zaken zal de Kamer informeren
over de implementatie van EOS.35Hoe lang zal de kerncentrale in Borssele open blijven?
Wanneer verloopt de vergunning van de Borssele kerncentrale? Welke maatregelen
moeten worden genomen worden om Borssele langer open te kunnen houden? Wat
zijn de kosten van deze maatregelen?Zoals ook aangegeven in antwoord op schriftelijke vraag 74 voor de begrotingsbehandeling
van EZ is de huidige vergunning voor de KCB verleend voor onbepaalde tijd.
Dit brengt met zich mee dat de centrale Borssele open mag blijven, zolang
aan alle dan geldende wettelijke voorschriften wordt voldaan. Het openblijven
van de KCB zal onder meer bezien moeten worden in relatie tot de economische
en veilige levensduur van de kerncentrale alsmede de verwerking en opslag
van radioactief afval.Met EPZ zullen afspraken gemaakt worden, die samenhangen met de voorgezette
bedrijfsvoering zoals ontmantelingskosten en de berging van het radioactieve
afval; daarbij heeft VROM het voortouw. EPZ zal als de eigenaar van de centrale
maatregelen dienen te nemen voor de verwerking en de opslag van de splijtstof
die vanaf 2004 zal worden ingezet.Welke overige maatregelen op termijn genomen moeten worden, hangt af van
de uiteindelijke bedrijfsduur van de centrale en van de uitkomsten van de
10-jaarlijkse evaluatie van de veiligheid die op dit moment gaande is. Over
de resultaten van deze evaluatie is pas eind 2003 iets bekend. Over de kosten
van de maatregelen, die door de eigenaar gedragen moeten worden, kan derhalve
ook nog niets gezegd worden. 36Welke alternatieven voor CO2-reductie heeft
de regering beschikbaar in de periode tot 2012 (Kyoto-doel) of voor de periode
na 2012, als Borssele te zijner tijd gesloten zal worden?Een belangrijke maatregel uit het reservepakket wordt nu ingezet en enkele
andere maatregelen uit dat pakket acht de regering nu niet opportuun, bijvoorbeeld
het verhogen van benzineaccijnzen en het verhogen en verbreden van de regulerende
energiebelasting. In overleg met betrokkenen zullen daarom nieuwe reservemaatregelen
worden voorbereid. De uitkomsten van een inventarisatie van mogelijke reservemaatregelen
die nog vóór 2012 een substantiële emissiereductie kunnen
opleveren worden bij de begroting 2004 gepresenteerd. Hierbij denkt de regering
ondermeer aan het grootschalig inzetten van biomassa en het ondergronds opslaan
van CO2. Veelbelovende maatregelen worden nader uitgewerkt, zodat
bij de evaluatie van het klimaatbleid in 2005 indien dat nodig is een besluit
kan worden genomen.37Is het waar dat, als Borssele in 2012 dicht gaat, de
CO2-emissies met 1,4 Mton toenemen? Zo ja, wat gaat u doen om deze
CO2-emissiegroei vanaf 2013 te compenseren?Als de kerncentrale dicht gaat, zal daardoor elders meer elektriciteit
opgewekt moeten worden. Indien de opwekking binnen Nederland op basis van
fossiele brandstoffen gebeurt, zal de Nederlandse CO2-emissie ook
toenemen. Onderzoeksinstituten hebben dit effect ingeschat op 1,4 Mton per
jaar. De regering bereidt thans nieuwe reservemaatregelen voor, die zonodig
ingezet kunnen worden om toekomstige emissiegroei te compenseren. Voor zover
deze extra electriciteit duurzaam of in het buitenland wordt opgewekt, is
uiteraard geen compensatie nodig. Zie ook het antwoord op vraag 36.38Is het, gegeven het feit dat kernenergie niet geoorloofd
is voor Clean Development Mechanism (CDM) en Joint Implementation (JI), consequent
dat Nederland voor zichzelf het openhouden van Borssele als CO2-reductiemaatregel
laat meetellen bij het halen van de klimaatdoelstelling?Volgens de internationale afspraken onder het Kyoto-Protocol dienen landen
af te zien van kernenergieprojecten binnen het CDM en JI. Het gebruik van
kernenergie op zich is op grond van het Kyoto-protocol niet ongeoorloofd.
Het openhouden van de kerncentrale in Borssele leidt in Nederland tot een
lager gebruik van fossiele brandstoffen. De vermindering van emissies als
gevolg daarvan telt automatisch mee voor het realiseren van de verplichtingen
onder het Kyoto-protocol.39Als aanvullende maatregel om de Kyoto-doelstellingen
te halen wordt gesproken over de reductie van de uitstoot van lachgas in de
chemie. Om hoeveel bedrijven gaat het? Wat is de stand van zaken rond de uitbreiding
van het convenant? Wanneer kunnen naar verwachting de afspraken worden gemaakt?Het gaat om twee ondernemingen en zes fabrieken. Er wordt al lang samengewerkt
met die bedrijven om de ontwikkeling van de benodigde technologie te stimuleren.
Afspraken zullen worden vastgelegd zodra eenwerkende technologie
op de markt komt. Naar verwachting kunnen afspraken ter zake ruim vóór
het 2de ijkmoment in 2005 hun beslag krijgen.40Wat wordt bedoeld met «buitenlandse inspanningen»
bij de passage over emissiehandel in Europa? Wordt bijvoorbeeld bedoeld de
inspanningen van EU-landen die participeren in emissiehandel, of wordt de
algemene scheiding tussen binnenland en buitenland opgeheven?Met buitenlandse inspanningen wordt bedoeld emissierechten of CO2-reducties die of door de Nederlandse overheid, of door Nederlandse
bedrijven buiten de landsgrenzen worden aangekocht om het Kyoto-doel van –6%
te realiseren.41Waarom acht de regering enkele andere maatregelen uit
het reservepakket niet oppurtuun?Het betreft hier een verhoging van de benzineaccijnzen en een relevante
verhoging/verbreding van de regulerende energiebelasting. Deze maatregelen
passen niet in de afspraken die in het Strategisch Akkoord zijn vastgelegd.42Wanneer denkt de regering de ontkoppeling tussen CO2-uitstoot en economische groei te bereiken?Als wij naar het totale pakket van zes broeikasgassen kijken, dan zien
wij de afgelopen vier jaar stabilisatie in de emissie op een niveau circa
3% boven het niveau van 1990. Een absolute ontkoppeling tussen CO2-uitstoot
en economische groei zal echter alleen op de langere termijn haalbaar zijn.
Een exact jaartal is niet te geven, en is afhankelijk van internationale en
economische ontwikkelingen en financiële mogelijkheden. Ontkoppeling
is trouwens niet nodig om aan het Kyoto-doel in 2008–2012 te kunnen
voldoen.43Wat betekent de mogelijkheid dat bij inwerkingtreding
van het Europees systeem geen strikte verdeling meer is tussen binnenlandse
en buitenlandse maatregelen voor de druk op de binnenlandse maatregelen? Neemt
die niet nu al af, omdat er binnenkort de mogelijkheid is om feitelijk alle
CO2-reducties buiten NL te realiseren (naast JI en CDM, nu ook
Europese emissiehandel)?Op dit moment vindt de gebruikmaking van de Kyoto-mechanismen (JI, CDM
en emissiehandel) uitsluitend plaats via de overheid die daarvoor ook bugetten
beschikbaar stelt. Daardoor is relatief eenvoudig vast te stellen hoe groot
het buitenlandse deel is en kan daarop worden gestuurd. Bij in werkingtreding
van het Europese systeem van emissiehandel krijgen ook bedrijven de mogelijkheid
om emissierechten buiten Nederland aan te kopen. De omvang van deze aankoop
zal van jaar tot jaar verschillen waardoor het voor de overheid veel moeilijker
zou worden om op een vaste verhouding tussen binnenlandse en buitenlandse
maatregelen te sturen. Er kan hoogstens achteraf worden vastgesteld wat het
buitenlandse aandeel is geweest.44Is het juist dat in het kader van CDM en JI, kernenergie
niet meetelt? Is kernenergie bij het derde flexibele instrument – emissiehandel –
wel toegestaan als reductiemaatregel? Volgens de internationale afspraken onder het Kyoto-Protocol dienen landen
af te zien van kernenergieprojecten binnen het CDM en JI. Voor emissiehandel
geldt dit niet, aangezien daarbij als principe geldt dat een land een deel
van zijn toegestane emissieruimte in de eerste budgetperiode verkoopt aan
een ander land. De manier waarop het verkopende land vervolgens binnen zijn
dientengevolge verkleinde emissieruimte blijft, valt onder de verantwoordelijkheid
van dit land zelf.45Hoe rijmt u ondergronds opslaan van CO2
met brongericht i.p.v. effectgericht beleid?Vanuit het perspectief van klimaatverandering is CO2-opslag
een brongerichte maatregel: het voorkomt immers bij de bron dat de CO2 in de atmosfeer komt. Vanuit het perspectief van de transitie naar
een duurzame energiehuishouding (NMP4, hoofdstuk 5) is CO2-opslag
een onderdeel van de hele portfolio aan mogelijke maatregelen. Realiseren
van CO2-opslag betekent dat (een deel van) het gebruik van fossiele
brandstoffen klimaatneutraal te maken is. CO2-opslag leidt dus
niet zoals bij energiebesparing en hernieuwbare energie tot vermindering of
substitutie van het gebruik van fossiele brandstof. Maar het doel van de transitie
is niet het afschaffen van fossiele brandstoffen maar het realiseren van een
duurzame energievoorziening. Over de rol en mogelijkheden voor klimaatneutrale
fossiele energie (en dus ook CO2-opslag) is nog onvoldoende bekend.
In het voorjaar van 2003 zal de Minister van EZ u een beleidsnotitie Schoon
Fossiel doen toekomen waarin onze positie over dit onderwerp bepaald zal worden.46Hoe hard worden de streefwaarden voor CO2-emissies
per sector? Zijn hier sancties aan verbonden?Er zijn geen sancties verbonden aan de streefwaarden. Zij worden als inspanningsverplichtingen
geformuleerd. Als de streefwaarde dreigt te worden overschreden, dan moet
in eerste instantie binnen de sector naar een oplossing worden gezocht. Dit
neemt niet weg dat er ook een collectieve verantwoordelijkheid voor het behalen
van de Kyoto-verplichting blijft bestaan.47Wat wordt bedoeld met het belonen van bedrijven die
zich meer dan gemiddeld hebben ingespannen? Wat is meer dan gemiddeld (ten
opzichte waarvan)? Om wat voor beloning gaat het?Naar aanleiding van het voorstel van de Europese Commissie voor een richtlijn
inzake de handel in broeikasgassen is er onderzoek uitgevoerd naar de wijze
waarop emissierechten kunnen worden gealloceerd. Daarbij is ondermeer gezocht
naar een aansluiting met het tot dusverre gehanteerde beleid voor de betreffende
bedrijven, i.c. met het convenant Benchmarking energie-efficiency, waarbij
bedrijven zich hebben vastgelegd om tot de wereldtop op het gebied van energie-efficiency
te gaan behoren.Naar aanleiding van eerder genoemd onderzoek zal gezocht worden naar mogelijkheden
om, de afstand tot de wereldtop mede bepalend te laten zijn voor hoeveel CO2-rechten die bedrijven toebedeeld krijgen. Op deze manier kunnen bedrijven
nog worden beloond voor inspanningen die zij in het verleden in het kader
van afspraken met de overheid of anderszins hebben verricht. Zou hiermee geen
rekening worden gehouden dan zou bij het gratis toedelen van emissierechten
de vervuiler immers relatief worden beloond. 48Wat wordt bedoeld met «Het kabinet beziet of
via de Milieukwaliteit electriciteitsproductie (MEP) ook het produceren van
energie uit het biomassagedeelte van afvalverbrandingsinstallaties kan worden
gestimuleerd»? Het MEP-voorstel voorziet hier toch al in?Inderdaad. In het recent naar de TK gestuurde wetsvoorstel MEP is afvalverbranding
als categorie opgenomen. Daarmee is invulling gegeven aan het voornemen zoals
vermeld op pagina 21–22.49Per jaar is 10 miljoen euro beschikbaar voor het uitvoeren
van voornemens. Wat wordt onder deze 10 miljoen verstaan? Komt deze bovenop
de € 54 miljoen? Waarvoor worden deze middelen aangewend?51Wat wordt bedoeld met de zin dat per jaar € 10
miljoen beschikbaar is voor het uitvoeren van de voornemens? Om wat voor voornemens
gaat het? Wat gebeurt er met de rest van het bedrag (€ 54 miljoen
in 2003, oplopend tot € 72 miljoen in 2006)?Gecombineerd antwoord:Er is een maximaal budget in 2003 van 10 miljoen euro voor de uitvoering
van de Energiepremieregeling (EPR). Onder deze uitvoeringskosten vallen de
afhandelingskosten van de energiebedrijven, de communicatiekosten en de kosten
van de afhandeling van de bezwaar- en beroepszaken door VROM. Deze € 10
miljoen komt bovenop de € 54 miljoen die in 2003 beschikbaar is
voor het verstrekken van subsidies; dit budget loopt in de komende jaren op
naar ca. € 72 miljoen. De conceptlijst, met apparaten en energiebesparende
bouwkundige voorzieningen waarvoor in 2003 energiepremie kan worden aangevraagd,
kunt u vinden op www.vrom.nl50Voor de financiering van onderzoeksprojecten voor de
transitie naar vergaande technologische innovaties wordt een beroep gedaan
op de ICES-Kennisinfrastructuurmiddelen. Wat is het totale budget dat hiervoor
beschikbaar is en welk deel is hiervan beschikbaar voor de genoemde onderzoeksprojecten?In het Fonds Economische Structuurversterking is voor de periode 2003–2010
805 mln Euro gereserveerd voor de ICES-Kennisinfrastructuur (ICES-KIS). Binnen
de ICES-KIS zijn nu 5 thema's benoemd te weten:– Duurzame systeeminnovaties,– ICT,– Kwalitatief hoogwaardig ruimtegebruik,– Microsysteem- en nanotechnologie,– Gezondheids-, voedings-, gen- en biotechnologische doorbraken
(waaronder genomics).Onder het thema duurzame systeeminnovaties zijn speerpunten benoemd waaronder
de transitie duurzame mobiliteit, transitie duurzame landbouw en transitie
duurzame energiehuishouding.Er is geen budget «geoormerkt», noch voor de speerpunten binnen
de thema's noch voor de thema's zelf. Welk budget zal toevallen aan de diverse
speerpunten is het resultaat van het besluitvormingsproces voor het beoordelen
van businessplannen dat eerder omschreven is in de brief van de vorige minister
van EZ aan de tweede kamer d.d. 26 maart 2002. Het proces dat voor ogen staat
is het volgende. Na het publiceren van een AMvB over de ICES-KIS, aanvankelijk
gepland in september 2002, kunnen businessplannen worden ingediend.
De wetenschappelijke kwaliteit en de maatschappelijk-economische relevantie
van de voorstellen wordt getoetst, door respectievelijk de Koninklijke Nederlandse
Academie van Wetenschappen en de planbureaus. Daarna zal de Commissie van
Wijzen een advies aan het kabinet uitbrengen. Naar verwachting zal het in
juni 2003 beslissen welke voorstellen zullen worden gehonoreerd. Dit betekent
dat de kwaliteit van de plannen uiteindelijk bepaalt of het totale budget
gebruikt wordt en hoe de verdeling van de middelen tussen de thema's en de
speerpunten eruit ziet.52Wat is interactie tussen de doelen van het klimaatbeleid
en het verzuringsbeleid? Welke klimaatmaatregelen dragen wel en welke niet
bij aan het verzuringsbeleid? Voor welke klimaatmaatregelen is de bijdrage
aan het verzuringsbeleid het grootst?De interactie tussen de doelen voor klimaat en verzuring en grootschalige
luchtverontreiniging is groot. Beide thema's worden gedomineerd door «energiegerelateerde
emissies». Bij klimaat gaat het zoals bekend om CO2 en bij
verzuring en grootschalige luchtverontreiniging gaat het om SO2,
NOx, NH3, VOS en fijn stof.Klimaatmaatregelen in Nederland die aangrijpen op energie (verschuiving
van kolen en olie naar gas, energiebesparing, wind/water/zonne-energie (géén
biomassa, want hierbij komen emissies van SO2, NOx,
etc. vrij) zijn goed voor verzuring en grootschalige luchtverontreiniging.
Hier is sprake van een meelifteffect.Klimaatmaatregelen van Nederland in het buitenland, via Joint Implementation
(emissiehandel) en het Clean Development Mechanism, hebben zelden invloed
op beperking van de effecten verzuring en grootschalige luchtverontreiniging
in Nederland, omdat grootschalige luchtverontreiniging op regionaal niveau
plaats vindt. De grootschalige luchtverontreiniging wordt mede veroorzaakt
door emissies elders in Europa. Als JI in Oost-Europa plaatsvindt kan eventueel
wel een beperkt positief effect optreden.De Referentieraming van het RIVM en ECN laten voor 2010 een synergie van
binnenlandse klimaatmaatregelen voor verzuring en grootschalige luchtverontreiniging
zien van circa 1 kton SO2, 5 kton NOx, 2 kton VOS en
0,1 kton fijn stof (als PM10).53Welke bijdrage wordt verwacht van de NOx-emissiehandel
aan de reductie van broeikasgassen? Welke klimaatmaatregelen zullen de grootste
stimulans ondervinden van de nieuwe NOx-emissiehandel?Er is geen directe bijdrage te verwachten van de NOx-emissiehandel
aan de reductie van broeikasgassen. Indirect kunnen er wel meelifteffecten
optreden, wanneer bedrijven overschakelen van aardoliegestookte installaties
naar gasgestookte installaties. Dit emitteert zowel minder NOx
als minder CO2, maar een concrete voorspelling van het effect is
op dit moment niet mogelijk.54Wat zijn de gezondheidsrisico's van verzurende stoffen?Elk van de stoffen die een rol spelen in het kader van verzuring kunnen
potentieel effecten op de gezondheid veroorzaken. Het zijn met name NO2, ozon en fijn stof die momenteel het meest in de aandacht staan door
hun effecten op de gezondheid. Het ontstaan van ozon is verbonden met NOx-emissies, doordat ozon gevormd wordt uit een reactie van NOx met vluchtige organische stoffen. De relatie van fijn
stof met de verzurende stoffen bestaat op grond van het feit dat reactie van
de gassen SO2, NOx en NH3 in de lucht leidt
tot deeltjesvormige luchtverontreiniging, zogenaamd secundair aërosol
(ammoniumsulfaat en ammoniumnitraat).Blootstelling aan fijn stof, ozon of NO2 leidt tot dezelfde
type gezondheidseffecten: vermindering van longfunctie, luchtwegklachten,
verergering van de luchtwegsymptomen bij astmatici, met als gevolg verhoogd
medicijngebruik, en mogelijk extra spoedopnamen in het ziekenhuis. Met name
fijn stof wordt ook in verband gebracht met voortijdige sterfte. Resultaten
van onderzoek wijzen overigens vooral in de richting van roetdeeltjes van
verbrandingsprocessen, zoals aanwezig in de uitlaatgassen van het verkeer,
als relatief extra schadelijk. Mogelijk speelt het secundair aërosol
hierbij een meer ondergeschikte rol. Dat is op dit moment een punt van wetenschappelijke
discussie.Relatief bescheiden gezondheidseffecten zoals luchtwegklachten, kunnen
algemeen in de bevolking optreden, en dus bij veel mensen. De relatief ernstige
effecten, zoals spoedopname in een ziekenhuis of voortijdige sterfte, komen
vooral voor bij gevoelige personen, met name bij mensen met longaandoeningen
of hart- en vaatziekten. Op grond van epidemiologische studies wordt geschat
dat in Nederland jaarlijks zo'n 1700 tot 3000 mensen vroegtijdig overlijden
als acuut gevolg (binnen enkele weken) van blootstelling aan luchtverontreiniging.
In Amerikaanse studies is ook gekeken naar het effect van langdurigeblootstelling aan fijn stof. Op basis van de resultaten
van die studies zouden in Nederland mogelijk 10 000 tot 15 000 mensen
jaarlijks vroegtijdig overlijden. Of de Amerikaanse bevindingen ook geldig
zijn voor de Nederlandse situatie is onzeker door verschillen in de aard en
samenstelling van luchtverontreiniging. De tussentijdse resultaten van een
lopende Nederlandse studie, die wijzen op een sterk verhoogd sterfterisico
voor mensen die wonen langs drukke wegen, lijken vooralsnog de Amerikaanse
conclusies te bevestigen. Momenteel wordt door het RIVM in samenwerking met
andere onderzoeksinstituten (TNO, ECN en Universiteit Utrecht) een evaluatiedocument
over fijn stof opgemaakt. Dit document, dat binnenkort gereed komt, zal ik
u doen toekomen.55Op grond waarvan komt de regering tot de conclusie
dat het afschaffen van de kilometerheffing en het langer openlaten van de
kerncentrale in Borssele elkaar compenseren? Ten opzichte van welk referentiescenario
zijn de effecten van het langer openhouden van Borssele en het niet invoeren
van de kilometerheffing berekend? Welke milieu-effecten zijn in de vergelijking
betrokken (fijn stof, NOx, CO2, etc.)?Op grond van een analyse van de effecten van beleidswijzigingen Strategisch
Akkoord op energiebesparing, duurzame energie en CO2-emissies in
2010 die door RIVM en ECN is uitgevoerd. Het gaat alleen om de effecten voor
CO2. De CO2-emissies zijn vergeleken met de emissies
bij uitvoering van de beleidsplannen van Paars-2, zoals aangegeven in de Evaluatienota
Klimaatbeleid (2002).56Welke gewenste natuurkwaliteit zal onder druk komen
te staan als gevolg van de bijstelling van de ambities uit het NMP4?Het is heel moeilijk om risicopercentages te noemen aangezien herstel
afhankelijk is van vele a-biotische en biotische factoren zoals de kwaliteit
van het bodemwatersysteem en de kwaliteit van zaden die als buffer in de grond
liggen opgeslagen, etc. In algemene zin is het aannemelijk dat als er risico's ontstaan dit het
eerst tot uitdrukking zal komen in de meest kwetsbare natuurdoeltypen zoals
levend actief hoogveen, heischraallanden en vennen.57Wat zijn de concrete doelen m.b.t. het extensiveren
van de melkveehouderij? Welk plan van aanpak heeft de regering hiervoor?De concrete doelen m.b.t. het extensiveren van de melkveehouderij zijn
eerder verwoord in het Kabinetsstandpunt advies «Grondgebonden melkveehouderij:
regionaal maatwerk» van de Commissie herstructurering Melkveehouderij.
Dit Kabinetsstandpunt is u op 20 juli 2001 door de minister van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, mede namens de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer toegezonden (TRC 2001/7571) (Kamerstuk 26 729
nr. 45). Ik citeer: «Het kabinet stelt zich, in kwetsbare en waardevolle
gebieden waar sprake is van meerdere, met elkaar samenhangende milieuproblemen,
die om een integrale aanpak vragen en waarbij grondgebonden melkveehouderij
kan bijdragen aan de oplossing, ten doel het bereiken en behouden van grondgebondenheid
op gebiedsniveau in de periode tot 2010 teneinde in deze gebieden de gebiedsspecifieke
milieukwaliteit te kunnen realiseren en bij te dragen aan «groene diensten».Onder grondgebondenheid op gebiedsniveau wordt verstaan een gemiddelde
veebezetting per hectare, waarbij de geproduceerde dierlijke mest in het gebied
kan worden afgezet met inachtneming van de algemene en gebiedsspecifieke milieukwaliteitsdoelstellingen
en waarbij tevens binnen het gebied voldoende ruwvoer wordt geproduceerd.»
De Provincies zijn door het Kabinet uitgenodigd om in de reconstructieplannen
en gebiedsplannen maatregelen op te nemen om deze doelstelling te realiseren.
Er is frequent overleg tussen de Provincies en het Rijk over de mogelijke
maatregelen en de eventueel benodigde aanpassingen van bestaande subsidie-instrumenten.
Er zijn hierover nog geen besluiten genomen.58Wat wordt concreet bedoeld met de zin «Wanneer
deze alternatieven (financieringsbronnen) onvoldoende blijken om de doelstellingen
te halen, zal het kabinet aangeven welke natuurgebieden als eerste meer bescherming
zullen krijgen»? Wat betekent dit voor de natuurgebieden die niet als
eerste bescherming zullen krijgen? In hoeverre levert dit uitblijven van bescherming
onomkeerbare schade op?Wanneer er keuzen moeten worden gemaakt, kan worden gedacht aan het geven
van prioriteit aan die natuurgebieden met natuurdoeltypen die zijn aangewezen
in het kader van de EU-Vogel- en Habitatrichtlijn. Het is geen automatisme
dat de hoogste prioriteit wordt gegeven aan natuurgebieden met de meest kwetsbare
natuurdoeltypen. Dit kan betekenen dat in bepaalde natuurgebieden de huidige
of de beoogde natuurdoeltypen, zoals het levend actief hoogveen, heischraallanden
en vennen, niet kan worden beschermd dan wel niet kan worden gerealiseerd.
In voorkomende gevallen zal het ambitieniveau qua natuurdoeltype moeten worden
bijgesteld: (zeer) kwetsbare natuurdoeltypen worden ingewisseld voor minder
kwetsbare natuurdoeltypen59Gesteld wordt dat er minder budget beschikbaar is voor
externe veiligheid. Met een groot aantal gemeenten, provincies en anderen
zijn gesprekken gaande over investeringen die gedaan moeten worden in het
kader van de externe veiligheid. Is bekend hoeveel situaties het betreft?
Is hiervan een overzicht beschikbaar en kan zo snel mogelijk aan betrokkenen
duidelijk worden gemaakt of bepaalde ontwikkelingen wel of niet met
steun van de regering mogelijk worden gemaakt? Is de regering bijvoorbeeld
nog voornemens om te blijven investeren in de projecten in Breda, Venlo en
Ede of kunnen deze projecten niet meer worden uitgevoerd?Aan een aantal gemeenten zijn door de vorige minister toezeggingen gedaan
om gelden die bestemd zijn voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit
in te zetten als «trigger-money» om de externe veiligheidsproblematiek
bij (o.a. binnenstedelijke emplacementen) op te lossen, bijvoorbeeld door
verplaatsing. Deze toegezegde gelden blijven gehandhaafd. Op 7 november jl.
is een brief inzake het externe veiligheidsbeleid toegezonden aan de Tweede
Kamer. Bij deze brief is een bijlage gevoegd met een overzicht van de thans
bekende knelpunten, waarbij is aangegeven welke financiële middelen reeds
beschikbaar zijn gesteld door het vorige kabinet en welke voortvloeien uit
het Strategisch Akkoord. Over veel van deze knelpunten vindt overleg plaats
met betrokken partijen. De beschikbare financiële middelen maken het
overigens noodzakelijk om veel meer de nadruk te leggen op structurele oplossingen
van veiligheidsproblemen. Deze oplossingen moeten o.a. voortkomen uit een
samenhangende visie ten aanzien van een stofketen of een vervoerssysteem en
zijn efficiënter dan een benadering per knelpunt. Per project zal worden
bezien of een structurele oplossing mogelijkheden biedt of dat er een lokale
oplossing moet worden gevonden. De resultaten van de ketenstudies zullen hierin
meer inzicht geven.60Hoe hanteert de regering het criterium dat het bij
het minimum beschermingsniveau voor burgers niet om «grootschalige sloop
van bestaande bebouwing» mag gaan? Hoe gaat de regering dit criterium
werkbaar maken (geen willekeur, handhaafbaar, controleerbaar)?Bedoeld criterium krijgt zoals in het NMP4 is aangegeven zijn vertaling
door een hardheidsclausule met betrekking tot de relevante wet- en regelgeving,
met daarbij procedures voor het toepassen van deze hardheidsclausule. In de
ontwerp amvb kwaliteitseisen externe veiligheid inrichtingen milieubeheer
is hiertoe een evaluatie bepaling opgenomen. De evaluatie kan ertoe leiden
dat de minister van VROM vóór 2010 (wanneer bestaande situaties
uiterlijk moeten voldoen aan de grenswaarde met betrekking tot het minimum
beschermingsniveau) gebieden aanwijst waarvoor op een later tijdstip aan de
betrokken grenswaarde moet zijn voldoen dan wel waarvoor het heersende risiconiveau
wordt geaccepteerd.61Wanneer ontvangt de Kamer het wetsvoorstel waarin het
individuele risico de status van wettelijke grenswaarde krijgt?De grenswaarden voor het plaatsgebonden risico waarop in de vraag wordt
gedoeld, zijn opgenomen in een ontwerp-algemene maatregel van bestuur op grond
van artikel 5.1 van de Wet milieubeheer. Het ontwerp van deze algemene maatregel
van bestuur is u op 16 september 2002 door de minister van VROM toegezonden
(ontwerp-Besluit kwaliteitseisen externe veiligheid inrichtingen milieubeheer).
In de brief van de minister van VROM van 7 november 2002, waarin het kabinetsbeleid
inzake externe veiligheid wordt uiteengezet, wordt op deze ontwerp-amvb nader
ingegaan.62Wat zullen de ketenstudies LPG, ammoniak en chloor
aan concrete resultaten opleveren? De ketenstudies LPG, ammoniak en chloor zijn gericht op het ontwikkelen,
doorrekenen en vaststellen van instrumenten- en maatregelenpakketten voor
het wegnemen van Externe Veiligheidsknelpunten. De grenswaarde voor het plaatsgebonden
risico en termijn (2010) zijn kaderstellend voor deze pakketten.Deze door te rekenen maatregelen- en instrumentenpakketten kunnen bijvoorbeeld
bestaan uit bronmaatregelen, aanscherping/verandering van transportvoorschriften/routering,
bijstelling van het planologische beleid rond transportroutes of opslag- en
distributielocaties, (gedeeltelijk) uitfasering van risicovolle activiteiten
in een nader te bepalen termijn etc.De maatregelen zullen worden beoordeeld op alle relevante effecten, waaronder
externe veiligheid, economie, ruimtelijke ordening, verkeer& vervoersaspecten
en milieu.Eind 2003 worden de resultaten (een integrale kosten basten analyse van
de meest kansrijke pakketten) voor politieke besluitvorming voorgelegd.Het Centraal Planbureau zal de producten van dit project toetsen.63Wat wordt bedoeld met «het inzicht in de benodigde
financiële middelen voor het oplossen van knelpunten is verdiept»?
Wat is dat verdiepte inzicht precies?Met deze passage is bedoeld dat sinds het uitkomen van het NMP-4 een beter
gefundeerd inzicht is verkregen in de kostenaspecten van de beleidsvernieuwing
op het gebied van externe veiligheid, o.a. door het uitvoeren van een quick-scan
onderzoek, dat in december 2001 aan de Tweede Kamer is aangeboden. In de brief
over het Kabinetsbeleid inzake Externe Veiligheid die onlangs aan de Tweede
Kamer is toegezonden is dit inzicht voor een aantal categorieën (BRZO-bedrijven,
CPR-15 bedrijven, ammoniak koelinstallaties) nader gespecificeerd.Het nog globale inzicht uit deze quick-scan zal met de resultaten van
de ketenstudies naar chloor, ammoniak en LPG worden aangevuld. Daarbij zal
met name de kosten-batenanalyse van de voornoemde ketens belangrijke en concrete
informatie verschaffen over de werkelijk benodigde saneringen, over de keuzes
die moeten worden gemaakt uit de in de ketenstudies voorgestelde oplossingen
van knelpunten en over de daarvoor noodzakelijke financiële middelen.64Wat zijn de concrete doelstellingen m.b.t. het accepteren
van risico's in relatie tot de omvang van mogelijke rampen door bestuur en
politiek? Welk plan van aanpak hanteert de regering hierbij?Naast de norm voor de minimale bescherming van elk individu ten opzichte
van activiteiten met risico's, zoals vastgelegd in het plaatsgebonden risico,
richt het externe veiligheidsbeleid zich op het voorkomen van rampen met een
grote maatschappelijke ontwrichting. Het gaat hierbij om rampen met veel slachtoffers
(doden en gewonden), materiële schade, verstoring van maatschappelijke,
economische en sociale processen en bijzondere belasting voor de hulpverlening.
De huidige invulling van het begrip «groepsrisico», geeft onvoldoende
aan hoe de afweging van het belang van ontwikkelingen en activiteiten enerzijds
en de mogelijke effecten voor de samenleving anderzijds moet plaatsvinden.
Dit leidt tot onvoldoende helderheid over de afwegingsruimte en de toedeling
van verantwoordelijkheden bij de acceptatie van groepsrisico's. Het kabinet
zal eind 2003 haar standpunt ten aanzien van het omgaan met de afweging en
acceptatie van groepsrisico's kenbaar maken. 65De regering werkt aan de ontwikkeling van alternatieve
maatregelen gericht op het halen van de doelstellingen ten aanzien van de
luchtkwaliteit. Wanneer kunnen de alternatieve maatregelen van het Nationaal
Verkeers- en Vervoersplan (NVVP) en de nota Verkeer en Emissies tegemoet worden
gezien?De huidige planning is dat zowel het NVVP als de nota Verkeer en Emissies
medio 2003 aan u zullen worden voorgelegd.66Wanneer wordt de Europese richtlijn voor lokale luchtkwaliteit
geëvalueerd? Wat zijn de gevolgen van een ingebrekestelling?Ingevolge artikel 10 van de eerste EU dochterrichtlijn luchtkwaliteit1 dient de Europese Commissie uiterlijk 31 december 2003
verslag uit te brengen over de bij de toepassing van de richtlijn opgedane
ervaringen. Dit verslag gaat, volgens de richtlijn, zo nodig vergezeld van
voorstellen om de richtlijn te wijzigen. De Commissie zal met name de grenswaarde
voor PM10 bestuderen en de jaargrenswaarde voor stikstofdioxide
analyseren en een voorstel tot bevestiging of wijziging van deze grenswaarden
indienen.De Commissie heeft aangekondigd dat er in 2003 een evaluatierapport van
de eerste dochterrichtlijn luchtkwaliteit zal worden uitgebracht, waarin op
de problemen met betrekking tot de richtlijn zal worden ingegaan en conclusies
getrokken zullen worden. Daarin zullen echter geen voorstellen tot wijziging
van de richtlijn gedaan worden.De evaluatie van de eerste dochterrichtlijn luchtkwaliteit zal plaatsvinden
in het kader van het door de Commissie gestarte Clean Air for Europe (CAFE)
programma dat in 2004 tot een integrale strategie voor de aanpak van luchtverontreiniging
moet leiden. Voorstellen tot wijziging van de eerste dochterrichtlijn wil
de Commissie pas uitbrengen wanneer de integrale strategie gereed is, omdat
dan ook een adequaat bestrijdingsbeleid om luchtkwaliteitsnormen te realiseren
zal zijn geformuleerd. Het onderzoek ter onderbouwing van deze strategie vergt
meer tijd en zal niet voor 2004 gereed zijn.Nederland heeft er bij de Commissie op aangedrongen in de evaluatie van
de eerste dochterrichtlijn luchtkwaliteit in te gaan op de juridische implicaties
van het later uitbrengen van voorstellen tot wijziging van de richtlijn.Een ingebrekestelling leidt in principe tot werklast en eventueel tot
een geldboete, alsmede tot vermindering van de geloofwaardigheid van Nederland
binnen de EU.Het niet, niet tijdig, niet juist of onvolledig implementeren of toepassen
van een EU richtlijn betekent een schending van de verdragsverplichtingen
die Nederland op zich heeft genomen. Wanneer een Lid-Staat op het moment dat
een implementatietermijn verstrijkt geen implementatiemaatregel aan de Commissie
heeft gestuurd, wordt automatisch een inbreukprocedure ingeleid.De Commissie stuurt een brief waarin gemotiveerd wordt aangegeven waarom
het Verdrag naar het oordeel van de Commissie geschonden wordt: de ingebrekestelling.
De Lid-Staat kan hierop reageren. Stelt het antwoord de Commissie niet tevreden,
dan kan de Commissie een met redenen omkleed advies opstellen en wordt de
Lid-Staat verzocht binnen twee maanden alsnog aan de verplichtingen te voldoen.
Ook hierop kan de Lid-Staat reageren. Komt de Lid-Staat het met redenen omklede
advies niet binnen de gestelde termijn na, dan kan de Commissie de zaak aanhangig
maken bij het Hof van Justitie van de EG te Luxemburg. Na een schriftelijke
behandeling bij het Hof, volgt een mondelinge behandeling. In de uitspraak
van het Hof wordt vastgesteld of de Lid-Staat een Europeesrechtelijke verplichting
al dan niet is nagekomen. De Lid-Staat dient alle benodigde maatregelen
te nemen ter uitvoering van het arrest. Gebeurt dat niet of niet tijdig, dan
kan de Commissie de procedure opnieuw bij het Hof aanhangig maken en voorstellen
een boete of dwangsom op te leggen. Het Hof bepaalt of veroordeling tot een
boete of dwangsom wenselijk is.67Wat zijn de gevolgen van de spoedwet wegverbreding
voor de lokale luchtkwaliteit?Verwacht wordt dat de spoedwet wegverbreding een lichte toename van de
CO2- en NOx-emissies in Nederland tot gevolg zal hebben.
Wegverbreding kan lokaal tot een beperkte verslechtering van de lokale luchtkwaliteit
leiden als gevolg van toename van het verkeersvolume en daarmee van de verkeersemissies.
Daar staat tegenover dat de snelheidsbeperkingen bij de projecten van semi-permanente
aard de gevolgen kunnen beperken. De luchtkwaliteitsnormen zoals opgenomen
in het Besluit luchtkwaliteit blijven overigens onverminderd van kracht. Ook
bij een wegaanpassingsbesluit op grond van de spoedwet zal voor de lokale
situatie toetsing aan de normstelling voor de luchtkwaliteit plaats moeten
vinden.68Deelt de regering het standpunt dat technologische
vernieuwing wordt aangejaagd door doelen te stellen en hier ook strak aan
vast te houden? Welke extra technologische innovatie wordt verwacht van het
opschuiven van de luchtkwaliteitsdoelen van 2010 naar 2015?Scherpe doelen kunnen de technologische vernieuwing bevorderen. Met name
scherpe emissie-eisen kunnen een dergelijk effect op directe wijze sorteren.
Luchtkwaliteitsdoelen vereisen echter een doorvertaling naar brongerichte
eisen. Forse aanscherpingen van emissie-eisen voor het wegverkeer –
met de daarmee verbonden impuls tot schonere technologie – liggen voor
de periode tot 2010 al grotendeels vast. Deze aanscherpingen zullen onvoldoende
zijn om normoverschrijding te voorkomen. Fasering van de grenswaarden voor
luchtkwaliteit geeft niet alleen ruimte in de tijd om te «oogsten»
van de nieuwe technologieën via penetratie in het wagenpark, maar ook
voor onderhandelingen in de EU over verdergaande aanscherping van emissie-eisen
voor het verkeer, die een blijvende druk kan betekenen op doorgaande ontwikkeling
van schonere technologie, ook nà 2010.Voor personenauto's en bestelwagens ligt het traject van voortschrijdende
normstelling vast tot 2006 (Euro 4). De techniek die nodig is om aan die Euro
4 norm te voldoen is voor benzinemotoren nu reeds breed beschikbaar. Voor
euro 4 dieselauto's moet nog veel werk worden verzet. Over een volgende aanscherping
moet de discussie in Brussel nog beginnen. Eerder dan omstreeks 2009 zal die
«euro 5» norm niet in werking kunnen treden. De industrie heeft
vanaf het moment dat een norm wordt vastgesteld nog enkele jaren nodig om
de bijbehorende techniek te ontwikkelen en toe te passen.Voor de (diesel)motoren voor vrachtauto's en trekkers ligt het traject
van voortschrijdende normstelling vast tot 2009 (Euro 5). De techniek die
nodig is om aan die Euro 5 norm te voldoen is op laboratorium- en prototypeschaal
beschikbaar. Alvorens de discussie kan beginnen over een nog verdergaande
normstelling (Euro 6) dient eerst ervaring te worden opgedaan met de technologie
waarmee naar verwachting de euro 5 normen worden gerealiseerd. (Selectieve
Katalytische Reductie, al dan niet in combinatie met een roetfilter). De enige
verkeerssector waar mogelijk nog aanzienlijke NOx-reducties voor
2010 zijn te realiseren is de binnenvaart. Hiervoor wordt een
zogenaamd«retrofit-programma»voorbereid.69Wat zijn de gezondheidsgevolgen van het uitstellen
van de luchtkwaliteitsdoelstellingen van 2010 naar 2015? Is de regering het
eens met de stelling dat uitstellen («faseren») van de luchtkwaliteitsdoelen
direct en onomkeerbaar effect heeft op de gezondheid van de huidige generaties?Als wordt uitgegaan van de knelpunten langs drukke snelwegen waar de NO2-grenswaarde mogelijk pas in latere fase kan worden bereikt, gaat het
om ca. 5000 personen die langer aan normoverschrijding worden blootgesteld.
Een aanzienlijk deel van de bevolking heeft gevoelige luchtwegen (in totaal
geschat op ca. 20%) en zal op dergelijke locaties een verhoging in luchtwegklachten
en ziektelast kunnen ondervinden. Op basis van de beschikbare blootstelling-respons
relaties zou het op die knelpuntlocaties kunnen gaan om enkele gevallen van
vroegtijdig overlijden en enkele gevallen van spoedopname in het ziekenhuis,
per jaar. Voor de gehele populatie op de betrokken locaties tezamen, zal het
totale aantal «mensdagen» dat personen verergering van astma ondervinden
of extra medicijnen gebruiken in de orde van grootte van enkele duizenden
mensdagen per jaar liggen. Hetzelfde geldt voor toename in luchtwegklachten,
met name bij kinderen.Ook bij handhaving van de grenswaarde zullen bij gevoelige mensen gezondheidseffecten
niet volledig kunnen worden voorkomen. Echter, de kans op effecten zal toenemen
bij overschrijding van de norm, zowel voor het aantal mensen dat gezondheidseffecten
ondervindt als voor de ernst van de effecten. Een verantwoorde kwantificering
van de ziektelast die extra geaccepteerd zou moeten worden bij het later voldoen
aan de norm, is op dit moment niet mogelijk. Dit geldt voor fijn stof des
te meer aangezien sprake is van een meer grootschalige normoverschrijding,
waarbij in de norm zowel schadelijke deeltjes (zoals dieselroet) als minder
schadelijke deeltjes worden meegenomen. Reduceren van de concentraties tot
onder de norm leidt niet automatisch tot een evenredige afname in de gezondheidsrisico's.70Welke nieuwe knelpunten zullen ontstaan door «de
verdere toename van het wegverkeer» die het gevolg is van «enkele
beleidsvoornemens uit het Strategisch Akkoord»? Om wat voor toename
gaat het (raming) en waar vindt die plaats?Op basis van het Strategisch Akkoord is nog niet concreet aan te geven
waar precies nieuwe knelpunten ontstaan en hoeveel mensen daardoor extra belast
zullen worden. Wel blijkt uit een analyse van het RIVM dat de milieueffecten
van het Strategisch Akkoord met betrekking tot het wegverkeer in het algemeen
negatief zijn ten opzichte van het daarvoor geldende beleid.71Hoeveel woningen en mensen en welke locaties worden
blootgesteld aan een hogere geluidbelasting door de aanleg van de spitsstroken?
Staat de Wet geluidhinder deze tijdelijke overlast toe?Er is binnen de korte termijn die beschikbaar was voor de voorbereiding
van het wetsvoorstel Spoedwet wegverbreding geen gelegenheid geweest voor
een onderzoek dat in aantallen woningen en locaties de effecten van die wet
aangeeft. Wel is het zo dat de toename van het verkeer tijdens de openstelling
van de spitsstroken slechts een beperkte verhoging van de totale geluidsbelasting
tot gevolg heeft. Zonder onderzoek is bekend dat de Wet geluidhinder deze werkwijze niet
toestaat. Daarom is in de Spoedwet de Wet geluidhinder ook deels buiten werking
verklaard voor een belangrijk deel van de projecten. De strijdigheid met de
Wet geluidhinder komt voort uit de groei van het verkeer die reeds heeft plaatsgevonden
en waardoor op veel plaatsen de geluidbelasting reeds hoger is dan bij eerdere
gelegenheden is vastgelegd en daarmee aan bewoners is toegezegd. Dit effect
verschilt per situatie maar is veel groter dan het pure gevolg van de openstelling
van spitsstroken. Volgens de systematiek van de Wet geluidhinder vormt de
eerste wijziging aan de weg die zich voordoet de aanleiding om deze achterstand
ongedaan te maken. Door de vormgeving van de spoedwet wordt de aanpak van
deze wezenlijke overschrijding uitgesteld.72Waarom kan niet direct bij de aanleg worden voldaan
aan de Wet geluidhinder? Wat is de kortst mogelijke termijn waarin maatregelen
daadwerkelijk geïmplementeerd kunnen zijn om te voldoen aan de Wet geluidhinder?
Waarom is er twee jaar nodig voor een Plan van Aanpak, en waarom is er maximaal
5 jaar nodig voor het realiseren van de maatregelen uit het Plan van Aanpak?Voor het voldoen aan de Wet geluidhinder zijn een uitgewerkt plan met
maatregelen en de beschikbaarheid van financiële middelen nodig. Om werkelijk
op korte termijn de wegcapaciteit in een aantal bereikbaarheidsknelpunten
te vergroten is het niet mogelijk de uitwerking van geluidplannen af te wachten.
Ook bieden de beschikbare financiële middelen voor de spoedwetprojecten
niet de ruimte om alle in de spoedwet genoemde projecten uit te voeren en
gelijktijdig de geluidmaatregelen te treffen. Daarom is er voor gekozen om
de geluidmaatregelen pas in een later stadium uit te voeren. Het is echter
niet zo dat er bij de wegverbredingsprojecten geheel geen geluidmaatregelen
worden getroffen. Bij een groot deel van de projecten zal tijdens de openstelling
van de spitstroken sprake zijn van snelheidsverlaging en bij bestaande ernstige
geluidknelpunten (meer dan 70 dB(A)) zal een stille wegdeklaag worden aangebracht.De inschatting is dat met het vereiste geluidsonderzoek en het voldoende
betrekken van belanghebbenden de genoemde periode van 2 jaar gemoeid zal zijn.
In principe zou aansluitend de uitvoering van de maatregelen kunnen starten.
Omdat wordt voorzien dat daarvoor onvoldoende ruimte in het MIT aanwezig is,
zal per plan bezien worden op welke termijn de benodigde middelen voor de
geluidmaatregelen in het MIT kunnen worden ingepast. Daarbij wordt er naar
gestreefd binnen 5 jaar na het onherroepelijk worden van het plan met de uitvoering
te beginnen.73Kan worden gegarandeerd dat de maatregelen die nodig
zijn om te voldoen aan de Wet geluidhinder ook daadwerkelijk worden getroffen?
Worden in het budget voor de wegverbreding alle kosten integraal opgenomen
(zoals maatregelen voor geluidsoverlast, stank en lokale luchtkwaliteit)?De minister van V&W is verantwoordelijk voor het opstellen van geluidplan
in het kader van de Spoedwet wegverbreding. Onderdeel van dat geluidsplan
is ook de financiële inspanmning in de MI.T De uitvoering en financiering
(MIT) vindt plaats door V&W. Daarbij zijn de beschikbare budgetten van
essentieel belang. Voor de Spoedwet wegverbreding zijn slechts zeer beperkte
middelen voor geluid opgenomen. De overige benodigde middelen dienen nog in
latere jaren in het MIT een plaats te krijgen. 74Is de regering het eens met de stelling dat uitstellen
(«faseren») van de geluidsdoelen direct en onomkeerbaar effect
heeft op de gezondheid van de huidige generaties?Geluid heeft in grote lijnen twee soorten effect: het geeft aanleiding
tot hinder en het kan leiden tot gezondheidsklachten. Het uitstellen van geluidsdoelen
zal bij mensen langer een ernstiger mate van hinder opleveren, maar op termijn
wordt met het halen van de doelen alsnog de hinder overeenkomstig de doelen
teruggebracht. Voor de directe gezondheidseffecten geldt dit niet. Indien
immers de gezondheid is aangetast door de te hoge geluidbelastingen wordt
dit door een latere afname van het geluid niet meer ongedaan gemaakt (hartkwalen
verdwijnen niet meer vanzelf). Op basis hiervan is de regering het met de
stelling eens dat het uitstellen van de geluidsdoelen in algemene zin in een
aantal gevallen onomkeerbare effecten op de gezondheid heeft. Overigens zij
opgemerkt dat de geluidssituatie als gevolg van het gebruik van spitsstroken
slechts in beperkte mate toeneemt en dat voor situaties met een hogere belasting
dan 70 dB(A) direct een stiller wegdek is voorzien.75Staat de EU-regelgeving een overschrijding van de Wet
geluidhinder als gevolg van de spoedwet toe?Ja. De EU-richtlijn omgevingslawaai is in juli 2002 gepubliceerd en wordt
nu binnen 2 jaar geïmplementeerd in de Wet geluidhinder. De richtlijn
bevat zelf geen normen; dat is een zaak voor de lidstaten.76Welke effecten op milieu (geluid, luchtverontreiniging
en CO2) worden verwacht van het voorstel van de minister van Verkeer
en Waterstaat (gedaan bij begrotingsbehandeling van Verkeer en Waterstaat)
om de maximumsnelheid te «flexibiliseren»?De verdeling van wegvakken met een snelheidslimiet van 100 resp. 120 km/uur
op de autosnelwegen is vastgelegd in de Nota Rijsnelheden (Kamerstukken II,
1987–1988, 20 366) waarin deze verdeling uitdrukkelijk gerelateerd
is aan de te bereiken vermindering van de milieu-effecten. Bij toepassing
van flexibele limieten zal deze verdeling grosso modo aangehouden moeten worden.
Flexibele limieten kunnen zowel een verhoging als een verlaging van de ter
plekke geldende limiet inhouden, maar op dit moment is niet duidelijk waar
en wanneer Rijkswaterstaat als wegbeheerder dit principe wil toepassen. Derhalve
kan geen concrete inschatting van milieueffecten gegeven worden. In algemene
zin geldt dat verlaging van de snelheid leidt tot minder milieueffecten (CO2, luchtverontreiniging en geluid) en verhoging tot meer milieueffecten.De toepassing van flexibele snelheidslimieten mag niet leiden tot een
verhoogde milieubelasting. Dit betekent bijvoorbeeld in concreto dat verhoging
van een limiet voor de avond- en nachturen een reconstructieprocedure ingevolge
de Wet Geluidhinder vergt, waarbij moet worden nagegaan of overschrijding
van de ter plekke geldende geluidnormen aan de orde is en of extra geluidwerende
voorzieningen moeten worden genomen, alvorens de snelheidsverhoging kan worden
geïmplementeerd.77Welke effecten verwacht u van het stimuleringskader
voor warmtekrachtkoppeling (wkk), zoals voorgesteld in het Belastingplan en
het wetsvoorstel milieueffectrapportage (MEP)? Neemt de bijdrage van wkk aan
de energievoorziening toe of af? Wordt de concurrentiepositie van wkk ten opzichte van alternatieven (kolen- en kerncentrales) verbeterd of
verslechterd?Het wetsvoorstel milieukwaliteit elektriciteitsproductie (MEP) en een
contourennotitie met het tarievenvoorstel zijn onlangs aan de Tweede Kamer
aangeboden. Het effect van de regeling hangt samen met het subsidietarief.
Een definitief besluit over het subsidietarief is aan de orde in het kader
van de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel MEP. Zolang het wetsvoorstel
MEP niet in werking is getreden, blijft de fiscale stimulering van WKK's ongewijzigd.78Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft becijferd
dat één derde van de in Nederland geïmporteerde stroom
groen is, wat neerkomt op circa 7% van het totale elektriciteitsgebruik in
Nederland. Hoe is het te verklaren dat het officiële aandeel van groene
stroom in de Nederlandse consumptie veel lager is (rond 2%)? Waarom wordt
groene stroom geïmporteerd terwijl het niet als groene stroom wordt verkocht?Volgens het CBS werd in het jaar 2001 2,8% van het totale Nederlandse
elektriciteitsverbruik gedekt door in Nederland geproduceerde duurzame elektriciteit.
Daarnaast bestond ruim 7% van de Nederlandse elektriciteitsconsumptie uit
geïmporteerde duurzame elektriciteit. De marktvraag voor groene stroom
in Nederland is ca. 3% van de totale elektriciteitsconsumptie. Dat duidt erop
dat een deel van de geïmporteerde groene stroom niet als groen wordt
verkocht. Kennelijk is deze vorm van import lonend. Daarbij kunnen de fiscale
voordelen in de vorm van de producentenvergoeding (artikel 36o Wbm) een rol
spelen.79Hoe wordt de plotselinge stijging in 2000 van de CO2-emissieuitstoot van de gebouwde omgeving verklaard? Waaruit bestaat
het toegenomen energieverbruik (gas/elektriciteit/warmte) en in welke sectoren
van de gebouwde omgeving? Waarom wordt de beleidsintensivering gezocht bij
het verlagen van de warmtebehoefte van de bestaande woningbouw? Wat is de
relatie van deze warmtebehoefte met de plotselinge stijging in 2000?De plotselinge stijging van de CO2-emissie in 2000 is deels
te verklaren uit economische groei-effecten in de sector utiliteitsbouw. Mogelijk
hangt de emissiesprong in 2000 ook samen met een wijziging in de methodiek
van gegevensverzameling die in 2000 is ingevoerd.Het toegenomen energiegebruik heeft betrekking op het gasverbruik voor
verwarming en tapwater in de utiliteitsbouw (diensten, handel en overheid).
Het gasverbruik in de sector huishoudens is in de betreffende periode nagenoeg
gelijk gebleven.De stijging van de CO2-emissie is direct gerelateerd aan de
ontwikkeling van de warmtebehoefte en het daaraan gekoppeld gasverbruik.De beleidsintensivering wordt in eerste instantie gezocht in de bestaande
woningbouw omdat in deze sector in absolute zin het grootste reductiepotentieel
is te vinden. Daarnaast vindt ook een beleidsintensivering plaats in de utiliteitsbouw.
Voor extra CO2-emissiereductie in de nieuwe utiliteitsbouw wordt
per 1 januari 2003 de EnergiePrestatie Coëfficient (EPC) aangescherpt.
Tegelijkertijd wordt CO2-emissiereductie in de bestaande utiliteitsbouw
ondersteund met de ontwikkeling van een EnergiePrestatie-Advies. Ook is een
verlenging van de Energie Investeringsaftrek voor energiebesparende maatregelen
voor 2003 in voorbereiding.XNoot1Samenstelling: Leden: Te Veldhuis (VVD), Van Heemst (PvdA), Verbugt (VVD),
Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Crone (PvdA), Klein Molekamp (VVD), Buijs
(CDA), voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), Van Gent (GroenLinks), Oplaat (VVD),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Alblas (LPF), Van As (LPF), ondervoorzitter,
Van den Brink (LPF), Jense (LN), Van Bochove (CDA), De Ruiter (SP), Duyvendak
(GroenLinks), Smolders (LPF), Koopmans (CDA), Spies (CDA), Van Lith (CDA),
Van Heteren (PvdA) en Vacature (ChristenUnie).Plv. leden: Geluk (VVD), Verbeet (PvdA), Van Hoof (VVD), Wolfsen (PvdA),
Van der Ham (D66), Tichelaar (PvdA), Luchtenveld (VVD), Meijer (CDA), Rietkerk
(CDA), Van den Brand (GroenLinks), Cornielje (VVD), Ormel (CDA), De Jong (Groep
De Jong), Schonewille (LPF), Groenink (LPF), Teeven (LN), Vacature (CDA),
Van Velzen (SP), Vos (GroenLinks), Wiersma (LPF), Vietsch (CDA), Ten Hoopen
(CDA), Mastwijk (CDA), Adelmund (PvdA) en Van der Staaij (SGP).XNoot1Richtlijn 1999/30/EG van de Raad van 22 april 1999 betreffende grenswaarden
voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstof-oxiden, zwevende deeltjes
en lood in de lucht, Pb EG L 163. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28663-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl