Wijziging Wet op de Ruimtelijke Ordening i.v.m. invoering rijksprojectenprocedure; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27178, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

16-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27178 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 12 november 1999,
no. W08.99.0384/V, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27178Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 178Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening in verband met de invoering
van een rijksprojectenprocedure (rijksprojectenprocedure)AADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 12 juni
2000 en het nader rapport d.d. 30 mei 2000, aangeboden aan de Koningin door
de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Het
advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 27 juli 1999, no. 99.003589, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel
van wet met memorie van toelichting, houdende wijziging van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening in verband met de invoering van een rijksprojectenprocedure (rijksprojectenprocedure).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 27 juli 1999,
nr. 99.003589, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 12 november 1999, nr. W08.99.0384/V., bied ik U hierbij
aan.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met zijn opmerkingen rekening
is gehouden.1. Algemene opmerkingenDe voorgestelde wijziging van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening (WRO) heeft als voornaamste doel een versnelling en vereenvoudiging
tot stand te brengen van de procedures die moeten worden doorlopen om projecten
van nationaal belang te realiseren. De Raad van State kan deze doelstelling
in haar algemeenheid onderschrijven. De Raad wil hierbij echter vooraf wel
de volgende kanttekeningen plaatsen:a. vertragingen bij de totstandkoming van projecten worden niet alleen
veroorzaakt door wettelijke procedures die moeten worden doorlopen, maar ook
door gebreken in de politieke besluitvorming rondom deze projecten en in het
procesmanagement ervan, daaronder begrepen de juridische begeleiding ervan;b. grote projecten van nationaal belang kunnen ingrijpende gevolgen hebben
voor het ruimtelijke ordeningsbeleid van gemeenten en provincies en dit beleid
doorkruisen; enc. ook voor burgers en bedrijven in of in de omgeving van het plangebied
kunnen de gevolgen ingrijpend zijn.Het college meent dan ook dat dit wetsvoorstel moet worden beoordeeld
tegen de achtergrond van het spanningsveld tussen de gewenste versnelling en vereenvoudiging van de procedure en de in het geding zijnde belangen
van decentrale overheden, burgers en bedrijven.In artikel 39a, eerste lid, wordt bepaald dat niet alleen bij wet of in
een planologische kernbeslissing, maar ook bij besluit van de ministerraad
kan worden bepaald dat op de besluitvorming omtrent een project of categorie
van projecten van nationaal belang de rijksprojectenprocedure van toepassing
kan worden verklaard en daarbij wordt aangegeven welke minister in dat geval
optreedt als projectminister. In het derde lid van dat artikel wordt bepaald
dat het besluit van de ministerraad wordt toegezonden aan de Tweede Kamer
der Staten-Generaal. Het is kennelijk de bedoeling aan te sluiten bij artikel
2a WRO waarin is vermeld dat planologische kernbeslissingen worden vastgesteld
door de ministerraad. De Raad wijst er echter op dat daarmee aan de ministerraad
een rol als bevoegd besluitnemend orgaan wordt toegekend die niet past in
de positie die dat college in ons staatsrecht inneemt. In de ministerraad
wordt wel beraadslaagd over voorstellen die door een of meer individuele bewindslieden
worden gedaan, maar de minister-raad is geen college, althans behoort geen
college te zijn, dat zelfstandig besluiten neemt. De Raad is dan ook van oordeel
dat planologische kernbeslissingen en andere besluiten genomen dienen te worden
door één of meer ministers nadat daarover het gevoelen van de
ministerraad is ingewonnen.De Raad adviseert bij een komende herziening van de WRO met het vorenstaande
rekening te houden.1. De door de Raad onder a genoemde kanttekening dat de vertragingen bij
grote projecten van nationaal belang niet alleen worden veroorzaakt door de
te doorlopen wettelijke procedures maar ook door gebreken in de politieke
besluitvorming, het procesmanagement en de juridische begeleiding daarvan,
wordt door mij onderschreven. In verschillende passages van de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel, met name in paragraaf 12, wordt hierop
ingegaan. Naast verbetering van het procesmanagement is echter ook een meer
slagvaardig wettelijk instrumentarium in de vorm van een rijksprojectenprocedure
noodzakelijk. Dat grote projecten ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor
het ruimtelijke ordeningsbeleid van lagere overheden en voor burgers en bedrijven
in de omgeving van het plangebied (de kanttekeningen b en c van de Raad) wordt
door mij eveneens erkend. In de rijksprojectenprocedure wordt aan de positie
van deze overheden en burgers en bedrijven op het gebied van bestuurlijk overleg,
inspraakmogelijkheden en rechtsbescherming dan ook geen afbreuk gedaan. Wel
wordt door een betere regie, vereenvoudiging en afstemming van procedures
en beheersing van de termijnen daarvan, gekomen tot een snellere en efficiëntere
wijze van besluitvorming over deze projecten.Met de vantoepassingverklaring bij besluit van de ministerraad van de
rijksprojectprocedure (artikel 39, eerste lid) wordt, zoals de Raad van State
terecht veronderstelt, aangesloten bij artikel 2a van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening(voortaan WRO), waarin is geregeld dat een planologische kernbeslissing
door de ministerraad wordt vastgesteld. Ook in de recent door het parlement
aanvaarde wijziging van de WRO (Stb. 1999, 302) die op 3 april in werking
is getreden, is deze bevoegdheid in geëxpliciteerde vorm gehandhaafd.
In die wijziging is bepaald dat de ministerraad in een planologische kernbeslissing
tevens concrete beleidsbeslissingen kan opnemen. De achtergrond om destijds
te kiezen voor vaststelling door de ministerraad van een planologische kernbeslissing
was overigens veeleer van praktische aard dan dat deze werd gevormd door staatsrechtelijke
overwegingen omtrent de ministerraad als besluitvormend college. Voorts zij
opgemerkt dat de minister- raad een bestuursorgaan in de zin van de Algemene
wet bestuursrecht (voortaan: Awb) is en dat het derhalve juridisch mogelijk
is aan dit orgaan besluitvormende bevoegdheden toe te kennen.Ik ben bereid het advies van de Raad te volgen door zijn staatsrechtelijke
kanttekening bij het toekennen aan de ministerraad van een rol als bevoegd
besluitnemend orgaan, te betrekken bij de komende fundamentele herziening
van de WRO.2. De onwenselijkheid van aparte procedures voor diverse
projecten van nationaal belang De rijksprojectenprocedure zal geen betrekking hebben
op ruimtelijke investeringsprojecten waarop de Tracéwet of de Wet luchtverkeer
van toepassing zijn, nu deze wetten reeds een besluitvormingsprocedure onder
regie van het Rijk bevatten. Daarnaast kent de Wet op de waterkering ook een
eigen procedure. Deze aanpak om voor bijzondere sectoren aparte wettelijke
procedures in te voeren heeft het bezwaar dat aldus een lappendeken van wettelijke
regelingen ontstaat die afbreuk doet aan de overzichtelijkheid van het ruimtelijke
ordeningsrecht. De voor deze aanpak in de memorie van toelichting aangevoerde
argumenten1, inhoudende dat de besluitvorming
toegesneden moet zijn op de specifieke aspecten van het specifieke beleidsterrein
en dat maatwerk mogelijk moet zijn, acht de Raad niet in alle opzichten overtuigend.
Het gaat naar de mening van de Raad steeds om de ruimtelijke inpassing van
een project en niet valt in te zien waarom een verdergaande integratie van
de onderscheiden besluitvormingsprocedures in de WRO niet mogelijk zou zijn.
Dit zou de overzichtelijkheid van de wetgeving op het terrein van de ruimtelijke
ordening bevorderen en voorkomen dat onnodige verschillen ontstaan tussen
de verschillende besluitvormingsprocedures. De thans gekozen opzet wekt verwarring
in de hand en kan fouten in de procedures tot gevolg hebben. Door steeds weer
nieuwe planstelsels enprocedures in te voeren wordt bovendien het basissysteem
van de WRO steeds verder ondergraven en dreigt de samenhang in het ruimtelijke
ordeningsrecht verloren te gaan. Naar de mening van de Raad vertoont de thans
gekozen aanpak van snel elkaar opvolgende wetswijzigingen te zeer het beeld
van een ad hoc-beleid. De Raad verwijst in dit verband ook naar de beschouwingen
die hij in hoofdstuk IV van zijn jaarverslag over 1998 heeft gewijd aan de
wetgeving met betrekking tot grote projecten.De Raad is van oordeel dat de in de memorie van toelichting
verdedigde benadering niet meer zal moeten worden gevolgd bij een komende
wijziging van de WRO, maar dat gestreefd zal moeten worden naar een meer geïntegreerde
regeling van de procedures met betrekking tot bijzondere projecten van nationaal
belang. Het college adviseert de memorie van toelichting op dit punt te wijzigen
en daarin aandacht te besteden aan een mogelijke integratie van deze procedures.2. De Tracéwet en de Luchtvaartwet (in de toekomst de Wet luchtvaart)
regelen de besluitvorming over de aanleg van hoofdwegen, landelijke railwegen
en hoofdvaarwegen, respectievelijk de aanleg en het gebruik van luchtvaartterreinen.
Deze wetten bevatten een specifiek op het betrokken beleidsterrein toegesneden
besluitvormingsprocedure, waarbij afwegingen ten aanzien van ruimtelijke ordening,
milieu en verkeer en vervoer geïntegreerd worden bekeken. Voor beide
wetten is een wijzigingsprocedure gaande. Voor rijksprojecten die niet onder
het bereik van voornoemde wetten vallen, is het onderhavige wetsvoorstel voorbereid
met als doel in de WRO een rijksprojectenprocedure op te nemen. Op dit moment
streeft het kabinet er naar om de in de Tracéwet en de Wet luchtvaart
opgenomen respectievelijk op te nemen procedures voor de coördinatie
van de verlening van vergunningen en andere besluiten die noodzakelijk zijn
voor de uitvoering van een project – de zogenoemde uitvoeringsmodule
in het onderhavige wetsvoorstel – zoveel mogelijk gelijk te laten zijn.
Om die reden is aan het onderhavige wetsvoorstel een wijziging van de Tracéwet,
zoals deze komt te luiden na aanvaarding door de Eerste Kamer van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Tracéwet (eerste tranche) (kamerstukken I 1999/2000,
26 343, nr. 173), toegevoegd met als doel de tekst van de bepalingen
van die wetswijziging zoveel mogelijk af te stemmen op de bepalingen van de
rijksprojectenprocedure. Hiermee wordt het eenvoudiger om projecten die onder
de werking van de Tracéwet vallen (vanaf de fase van de vaststelling
van het Tracébesluit) en projecten die onder de rijksprojectenprocedure
vallen gecombineerd uit te voeren. Uiteindelijk zouden de coördinatieprocedures
voor de uitvoeringsbesluiten in de verschillende wetten kunnen worden geïntegreerd
in één wet. In dit verband wijs ik mede op het in de memorie
van toelichting (paragraaf 2 van het algemeen deel) vermelde voornemen
om na gereedkoming van de regels over stroomlijning en coördinatie van
besluiten in de Awb de bepalingen over de uitvoeringsmodule te vervangen door
een van toepassingsverklaring van de algemene regeling in de Awb. Uit een
oogpunt van inzichtelijkheid en eenvoud van wetgeving kan op langere termijn
worden overwogen om de besluitvorming over alle projecten, ongeacht het beleidsterrein,
in één wettelijke regeling onder te brengen. In
de in februari van dit jaar aan de Tweede Kamer toegezonden discussienota
inzake de fundamentele herziening van de WRO heb ik evenwel gesteld het ongewenst
te achten om die herziening te belasten met een dergelijke technisch ingrijpende
wetgevingsoperatie waarvoor uit beleidsmatig oogpunt geen directe aanleiding
is. In de tussentijd biedt het onderhavige wetsvoorstel een handvat om de
verschillende sectorwetten te stroomlijnen. Paragraaf 13.2.1 van de memorie
van toelichting is in bovenstaande zin aangepast.3. De rol van de decentrale overheden in het besluitvormingsprocesa. Zoals in paragraaf 13.2.2 van het algemeen
deel van de memorie van toelichting is opgemerkt, zijn in alle commentaren
op het wetsvoorstel kanttekeningen geplaatst bij de relatie tussen de rijksprojectenprocedure,
in het bijzonder de projectbesluitmodule, en het planstelsel van de WRO. De
Raad wijst er in dit verband op dat het rijksprojectbesluit een belangrijke
ingreep kan inhouden in het planologisch beleid zoals dat is neergelegd in
streek- en bestemmingsplannen van de betrokken provincies en gemeenten. Het
besluit zal niet alleen ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor het gebied
waarop het besluit rechtstreeks betrekking heeft maar ook voor de leefomgeving
in dat gebied en het kan een doorkruising inhouden van het planologisch beleid
waarvoor de decentrale overheden een eigen verantwoordelijkheid dragen. Hoewel
de eindverantwoordelijkheid voor dit soort projecten bij de rijksoverheid
dient te liggen, zal aan de betrokkenheid van de provincies en gemeenten en
mogelijk ook aan die van de waterschappen bij het besluitvormingsproces in
voldoende mate gestalte moeten worden gegeven. Dat is ook in lijn met artikel
112 van de Provinciewet en artikel 114 van de Gemeentewet. In paragraaf 12
van het Algemeen deel van de memorie van toelichting worden beschouwingen
gewijd aan het zogenoemde procesmanagement van dit soort investeringsprojecten
van nationaal belang. Daarin wordt betoogd dat de modulaire opzet van de rijksprojectenprocedure
een goed handvat voor procesmanagement biedt maar dat, gelet op de (potentieel)
grote verschillen in aard, omvang en beleidsvoorbereiding van de projecten
het kabinet niet wil streven naar een dwingende wettelijke regeling, maar
ruimte wil bieden voor maatwerk per categorie van projecten of per project.
Verder wordt in de toelichting gewezen op artikel 39d, vierde lid, van het
wetsvoorstel waarin is bepaald dat als betrokken bestuursorganen in de zin
van artikel 3:15, onderdeel b, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in
elk geval worden aangemerkt de besturen van provincies, gemeenten en waterschappen
in het gebied waarop het rijksprojectbesluit betrekking heeft.1 Gelet op het feit dat volgens artikel 39h, eerste lid, van het wetsvoorstel
het rijksprojectbesluit geldt als voorbereidingsbesluit als bedoeld in artikel
21 WRO en de ingreep in het ruimtelijk beleid van de provincies en gemeenten
door de rijksoverheid kan worden afgedwongen, vraagt de Raad zich af of het
wetsvoorstel op dit onderdeel niet een te vrijblijvende procedure bevat en
aan de betrokkenheid van de decentrale overheden wel voldoende recht wordt
gedaan. In dit verband merkt het college voorts op dat de voorgestelde nieuwe
planprocedure een uitzondering inhoudt op het algemene planstelsel van de
WRO en dat in de motivering van het besluit ook voldoende aandacht zal moeten
worden besteed aan de gevolgen van het rijksproject voor het ruimtelijk beleid
in het betrokken gebied. Het is niet uitgesloten dat in de praktijk de aandacht
bij dit soort projecten vooral zal zijn gericht op de wenselijkheid van het
project en de betekenis van het project voor het nationaal ruimtelijk beleid
en dat aspecten van provinciaal en gemeentelijk ruimtelijk beleid onvoldoende
tot hun recht zullen komen. Naar de mening van het college zou in de wet daarom
duidelijker tot uitdrukking moeten worden gebracht dat de decentrale overheden
daadwerkelijk bij de besluitvorming zullen worden betrokken.De Raad adviseert te voorzien in een zwaardere rol
van de decentrale overheden in het besluitvormingsproces.b. In dit verband adviseert de Raad ook in artikel
39l een met artikel 23, derde lid, laatste volzin, van de Wet op de waterkering
overeenkomende bepaling op te nemen, inhoudende dat indien Onze Minister wie
het aangaat voornemens is zelf een besluit te nemen als bedoeld in artikel
39i, eerste lid, hij overleg pleegt met het bestuursorgaan dat in eerste aanleg
bevoegd is op de aanvraag te beslissen. 3. a. Teneinde tegemoet te komen aan de wens van de Raad van State om
te voorzien in een zwaardere rol van de decentrale overheden heb ik in het
wetsvoorstel nu expliciet opgenomen dat de projectminister ter uitvoering
van artikel 3:30, tweede lid, van de Awb, over het voornemen tot het nemen
van een rijksprojectbesluit overleg voert met de besturen van de provincies,
gemeenten en waterschappen in het gebied waarop het rijksprojectbesluit betrekking
heeft. Weliswaar worden betrokken bestuursorganen op basis van voormeld artikel
in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze kenbaar te maken onderscheidenlijk
advies uit te brengen ten aanzien van het voornemen een rijksprojectbesluit
te nemen, dat betekent nog niet dat een projectminister verplicht is om ook
daadwerkelijk met deze organen te overleggen. In de praktijk gebeurt dit in
beginsel uiteraard meestal wel, maar om dit expliciet zeker te stellen, heb
ik die verplichting tot overleg nu vastgelegd in het wetsvoorstel zelf (artikel
39d, derde lid).De mogelijkheid voor de projectminister om af te zien van toepassing van
artikel 3:30, tweede lid, van de Awb, de zogenoemde voornemenprocedure, is
geschrapt. Deze procedure dient dus altijd te worden gevolgd en het overleg
met de betrokken bestuursorganen wordt gevoerd in het kader van de uitvoering
van die procedure. Een en ander leidt ertoe dat de projectminister vóór
de openbaarmaking van het ontwerp-rijksprojectbesluit de betrokken bestuursorganen
schriftelijk in kennis stelt van het voornemen tot het nemen van een rijksprojectbesluit
en in de gelegenheid stelt daarover met hem te overleggen en advies uit te
brengen.b. Alhoewel het naar mijn mening voor zich spreekt dat bestuursorganen
in het onderhavige geval met elkaar zullen overleggen, is toch omwille van
de zekerstelling dat het ook inderdaad gebeurt, het derde lid van artikel
39l alsnog dienovereenkomstig aangepast.4. Welke projecten komen in aanmerking als rijksproject?In artikel 39a, eerste lid, van het wetsvoorstel is
bepaald dat bij de wet, in een planologische kernbeslissing (pkb) of in een
besluit van de ministerraad kan worden bepaald dat op de besluitvorming omtrent
een project of een categorie van projecten van nationaal belang de bijzondere
procedure betreffende rijksprojectbesluiten van toepassing is en dat daarbij
tevens wordt aangegeven welke minister in dat geval optreedt als projectminister.
Uit de memorie van toelichting blijkt dat met het oog op de gewenste flexibiliteit
is afgezien van het definiëren van het begrip rijksproject door middel
van inhoudelijke criteria. Op zichzelf bezien kan de Raad deze keuze onderschrijven,
nu het waarschijnlijk niet eenvoudig zal zijn om heldere criteria te formuleren
waaraan een project moet voldoen om als rijksproject te worden aangewezen.
De aanwijzing betreft dan ook veeleer een beleidsbeslissing waarvoor politieke
verantwoording kan worden afgelegd maar die niet aan een rechterlijk oordeel
zou moeten kunnen worden onderworpen. Indien in een pkb of bij besluit van
de ministerraad wordt bepaald dat met betrekking tot een bepaald project of
categorie van projecten de bijzondere procedure betreffende rijksprojecten
van toepassing zal zijn, zou een dergelijke aanwijzing wellicht kunnen worden
aangemerkt als een voor beroep vatbaar besluit en zou zich de noodzaak kunnen
voordoen om alsnog criteria te formuleren.Teneinde onzekerheid op dit punt te vermijden, adviseert
de Raad in de wet te bepalen dat tegen een aanwijzing als bedoeld in artikel
39a, eerste lid, die is opgenomen in een pkb of in een besluit van de ministerraad
geen beroep openstaat.4. Besluiten, genomen op basis van een artikel van de WRO waartegen geen
beroep mogelijk is, zijn op basis van artikel 8:5 van de Awb opgenomen in
de bijlage bij laatstgenoemde wet. Het betreft de zogenoemde negatieve lijst.
In het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld om onder punt 2 van onderdeel
C, van voornoemde bijlage, artikel 39a, eerste lid, op te nemen, met als gevolg
dat de beslissing in een planologische kernbeslissing of in een besluit van
de ministerraad om op de besluitvorming omtrent een project of categorie van
projecten van nationaal belang de bijzondere procedure betreffende rijksprojecten
toe te passen, van beroep is uitgesloten. Daarmee wordt het advies van de
Raad van State opgevolgd. Dit laat overigens onverlet dat, zoals in de memorie
van toelichting reeds was aangegeven, het hier bedoelde ministerraadsbesluit
een beslissing inzake de procedure ter voorbereiding van een besluit
als bedoeld in artikel 6:3 van de Awb is en in beginsel niet voor beroep vatbaar,
tenzij het voorbereidingsbesluit, los van de inhoud van het besluit dat wordt
voorbereid, een belanghebbende rechtstreeks in zijn belang zou treffen. Om
zeker te stellen dat het hier bedoelde ministerraadsbesluit, dat alleen is
bedoeld om te beslissen dat op een bepaald project procedures uit deze wet
van toepassing zijn, uitgesloten is van bezwaar- of beroepsprocedures, wordt
het besluit echter ook op de negatieve lijst geplaatst.Artikelsgewijs5. Volgens het voorgestelde artikel 39h, eerste lid, geldt het rijksprojectbesluit
als voorbereidingsbesluit als bedoeld in artikel 21 WRO en volgens het derde
lid van artikel 39h geldt het rijksprojectbesluit voor de uitvoering daarvan
voorzover het niet in overeenstemming is met het in het betrokken gebied geldende
bestemmingsplan als vrijstelling, als bedoeld in artikel 19 WRO. Het zesde
lid van artikel 39h bepaalt dat de gemeenteraad verplicht is het bestemmingsplan
overeenkomstig het onherroepelijk geworden rijksprojectbesluit vast te stellen
of te herzien. De Raad merkt op dat aan deze verplichting geen termijn is
verbonden, zodat het vele jaren kan duren voordat het bestemmingsplan in overeenstemming
is gebracht met het projectbesluit en aanpassing zelfs achterwege kan worden
gelaten. Het voorbereidingsbesluit is in het stelsel van de WRO echter een
maatregel die kan worden genomen in het kader van de voorbereiding van een
bestemmingsplan of de herziening van een zodanig plan. Het gaat in het onderhavige
geval om projecten van grote omvang en aangenomen mag worden dat ook de afwijking
van het geldende bestemmingsplan aanzienlijk zal zijn. Naar de mening van
de Raad dient te worden voorkomen dat het bestemmingsplan in belangrijke mate
zijn waarde als bron voor de ruimtelijke ordening in bepaalde gebieden gaat
verliezen.Het college beveelt aan in de lacune te voorzien.5. Het opnemen van een termijn van orde heeft enerzijds slechts een beperkte
betekenis. Anderzijds kan het stellen van een termijn waarbinnen de gemeenteraad
het bestemmingsplan in overeenstemming met het rijksprojectbesluit dient te
brengen inderdaad een stok achter de deur zijn. De artikelen 37, zevende lid,
en 40a van de WRO kennen een met artikel 39h, zesde lid, van het onderhavige
voorstel vergelijkbare bepaling. In die artikelen is wel een termijn gesteld
waarbinnen een gemeenteraad een bestemmingsplan moet aanpassen. In navolging
van het advies van de Raad van State en het door de Tweede Kamer aanvaarde
amendement Ravestein bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Tracéwet
(kamerstukken II 1999/2000, 26 343, nr. 15) is in artikel 39h, zesde
lid, een termijn van één jaar (na het onherroepelijk worden
van het rijksprojectbesluit) opgenomen waarbinnen de gemeenteraad verplicht
is het bestemmingsplan overeenkomstig het onherroepelijk geworden rijksprojectbesluit
vast te stellen of te herzien. In het kader van de fundamentele herziening
van de WRO zoek ik naar effectieve maatregelen om bestemmingsplannen daadwerkelijk
actueel te houden.6. Artikel 39l, eerste lid, onderdeel b, voorziet in de bevoegdheid van
de projectminister om in de plaats van het bevoegd gezag uitvoeringsbesluiten
te nemen in die gevallen waarin een ontwerpbesluit naar de mening van de betrokken
minister de goede uitvoering van het project in de weg staat. Onderdeel c
van het eerste lid ziet op de situatie dat een ontwerpbesluit wel in orde
is, maar nadien een wijziging ondergaat die niet strookt met een goede uitvoering
van het project. De Raad merkt in de eerste plaats op dat deze bepalingen
afwijken van de coördinatieregeling zoals deze is opgenomen in de Wet
op de waterkering en in het voorstel tot wijziging van de Tracéwet,
waarin deze bevoegdheid van het coördinerend gezag niet is opgenomen.
Over een aanvraag zal door het daartoe bevoegde gezag moeten worden beslist
volgens het daarop van toepassing zijnde wettelijke toetsingskader. Het voorgestelde
artikel 39l geeft aan de projectminister echter de bevoegdheid om de besluitneming
over te nemen van het bevoegde gezag indien naar zijn mening het ontwerpbesluit
of het genomen maar nog niet bekend gemaakte besluit met het oog op een goede
uitvoering van het project wijziging behoeft. Dit doet de vraag rijzen of
de in artikel 39l opgenomen zinsnede «met het oog op een goede uitvoering
van het project» een rechtsgrond kan vormen die het mogelijk
maakt dat door de projectminister een vergunning of ontheffing kan worden
verleend in afwijking van het wettelijke toetsingskader. Uit paragraaf 9.1
van het algemeen gedeelte van de memorie van toelichting kan worden afgeleid
dat dit niet de bedoeling is en dat de minister het wettelijk toetsingskader
in acht dient te nemen. De tekst van artikel 39l dwingt echter niet tot deze
uitleg. Bovendien wordt in de toelichting niet duidelijk gemaakt aan welke
gevallen van wijziging precies wordt gedacht en niet gemotiveerd waarom deze
aanvullende bevoegdheid, die toch een inbreuk betekent op het uitgangspunt
van een decentrale bevoegdheid ten aanzien van dit soort toetsingskaders,
noodzakelijk is. De Raad adviseert artikel 39l op dit punt te heroverwegen.6. Inderdaad wijkt de inhoud van artikel 39l, eerste lid, onderdelen b
en c, enigszins af van artikel 23, derde lid, van de Wet op de waterkering.
Bij nader inzien heb ik er echter voor gekozen deze bepaling gelijk te schakelen
met een zelfde soort bepaling in het wetsvoorstel tot wijziging van de Tracéwet
(kamer- stukken I 1999/2000, 26 343, nr. 173), in verband met de wens
de procedures in het onderhavige wetsvoorstel en de Tracéwet zoveel
mogelijk op elkaar af te stemmen. Ik doel hier op artikel 20, zevende en achtste
lid, van de Tracéwet. Concreet houdt dit in dat de projectminister
en de minister(s) wie het aangaat gezamenlijk kunnen beslissen de besluitvorming
op een aanvraag met betrekking tot een uitvoeringsbesluit, zoals bijvoorbeeld
een vergunning, over te nemen, indien naar hun mening het oorspronkelijk bevoegd
gezag niet of niet tijdig overeenkomstig de aanvraag beslist. Het niet overeenkomstig
de aanvraag beslissen ziet op drie situaties. In de eerste plaats de situatie
dat het desbetreffende bestuursorgaan in het geheel geen beslissing neemt.
In de tweede plaats de situatie waarin het ontwerp-besluit naar de mening
van de betrokken ministers de goede uitvoering van het project in de weg staat,
bijvoorbeeld omdat de gevraagde vergunning wordt geweigerd of omdat aan de
gevraagde vergunning voorschriften worden verbonden die een belemmering vormen
voor de uitvoering van een project. De derde situatie houdt in dat het ontwerp-besluit
aanvankelijk wel in orde was maar nadien een wijziging heeft ondergaan die
niet strookt met een goede uitvoering van het project. In alle gevallen wordt
dan niet overeenkomstig de aanvraag, die immers volledig is gericht op een
goede uitvoering van het project, beslist. Uiteraard zijn de ministers die
de besluitvorming overnemen, daarbij volledig gebonden aan de wettelijke kaders
die terzake gelden. Ik verwijs met betrekking tot dit onderdeel, behalve naar
paragraaf 9.1, ook naar paragraaf 13.2.3 van de memorie van toelichting.
Ik zie derhalve geen reden om artikel 39l op dit punt te heroverwegen.7. In het tweede lid van artikel 39o worden enkele afwijkingen voorgesteld
van de in de Belemmeringenwet privaatrecht opgenomen procedure tot oplegging
aan een rechthebbende ten aanzien van een onroerende zaak van de verplichting
om de aanleg en instandhouding van werken van openbaar belang met gebruikmaking
van die onroerende zaak te gedogen. In de toe- lichting op dit artikel wordt
opgemerkt dat deze afwijkingen zijn opgenomen ten behoeve van enige versnelling
en stroomlijning van procedures op het terrein van grondgebruik en grondverwerving.
Zo wordt de rol van gedeputeerde staten in de artikelen 2, vierde en vijfde
lid, en 3, tweede lid, van de Belemmeringenwet privaatrecht teruggebracht
en wordt bepaald dat in afwijking van artikel 4 van de Belemmeringenwet privaatrecht
tegen een besluit tot oplegging van een gedoogplicht rechtstreeks beroep kan
worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
in plaats van bij het gerechtshof, binnen het gebied waarvan de onroerende
zaak is gelegen. De Raad acht de wens te komen tot enige versnelling en stroomlijning
van de procedures onvoldoende reden om voor rijksprojecten een van de Belemmeringenwet
privaatrecht afwijkende procedure in te voeren en hij acht het in het bijzonder
ongewenst dat op grond van de Belemmeringenwet privaatrecht terzake van dezelfde
soort geschillen beroepen kunnen worden ingesteld bij verschillende rechterlijke
colleges. In dit verband wijst het college erop dat ook voor onteigeningen
de procedure van de onteigeningswet zal moeten worden gevolgd.De Raad adviseert artikel 39o te heroverwegen. 7. In het wetsvoorstel is bepaald dat indien de vestiging van de gedoogplicht
op grond van de Belemmeringenwet Privaatrecht (BP) geschiedt in het kader
van een rijksproject, beroep daartegen dient te worden ingesteld bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State in plaats van bij het gerechtshof.
Beroepen op grond van de BP kunnen thans worden ingesteld bij verschillende
rechterlijke colleges. Indien op grond van de BP besloten is tot uitvoering
bij voorraad van de gedoogbeschikking is, na een bezwaarschriftenprocedure
en beroep bij de sector bestuursrecht van de rechtbank, de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State thans reeds eindrechter. Een van de doelstellingen van
het wetsvoorstel is om de beroepsprocedures ten aanzien van de voor het rijksproject
benodigde uitvoeringsbesluiten te bundelen en stroomlijnen. De onderhavige
bepaling leidt ertoe dat beroepen tegen het opleggen van de gedoogplicht door
hetzelfde rechtscollege worden behandeld als alle andere in het kader van
het rijksproject ingestelde beroepen. Het kabinet acht dit in het kader van
een wetsvoorstel dat tot doel heeft procedures voor projecten van nationaal
belang te stroomlijnen en te bespoedigen van groot belang. Daarbij komt dat
het opleggen van de gedoogplicht een besluit is in de zin van de Awb, hetgeen
mede een argument is voor het creëren van bestuursrechtelijke rechtsbescherming.8. In de voorgestelde artikelen 39p en 39q zijn enkele bepalingen opgenomen
die afwijken van de bepalingen van de onteigeningswet. Zoals de Raad in eerdere
adviezen reeds heeft opgemerkt,1 acht het college
het argument van versnelling en stroomlijning van de procedure onvoldoende
rechtvaardiging daarvoor. Indien er aanleiding zou bestaan voor een aanpassing
van de onteigeningsprocedure dient zulks te geschieden in het kader van een
wijziging van de onteigeningswet. Er is geen reden om in dit verband onteigeningen
ten behoeve van rijksprojecten anders te behandelen dan onteigeningen voor
andere projecten.De Raad adviseert beide artikelen te heroverwegen.8. In artikel 39p van het wetsvoorstel is bepaald dat in gevallen waarin
de gerechtelijke fase van de onteigeningsprocedure moet worden doorlopen,
deze laatste procedure reeds kan starten zodra het rijksprojectbesluit is
vastgesteld. Met het uitbrengen van de dagvaarding behoeft niet te worden
gewacht totdat dit besluit onherroepelijk is geworden. Op basis van de huidige
onteigeningswet is het al mogelijk om de dagvaarding uit te brengen na de
vaststelling van een dergelijke besluit. De bepaling in het wetsvoorstel is
uitsluitend bedoeld om dit wettelijk buiten twijfel te stellen. Door het parallelschakelen
van de beroepsprocedure terzake van het rijksprojectbesluit en de gerechtelijke
onteigeningsprocedure wordt tijdwinst behaald. In artikel 39q van het wetsvoorstel
is uit een oogpunt van rechtszekerheid en rechtsbescherming jegens degene
die wordt onteigend, wettelijk buiten twijfel gesteld dat het onteigeningsvonnis
pas in de openbare registers kan worden ingeschreven nadat het rijksprojectbesluit
onherroepelijk is geworden. Eerst dan gaat derhalve de eigendom op de onteigenaar
over. Het thans bij het parlement aanhangige wetsvoorstel tot wijziging van
de Tracéwet bevat overeenkomstige bepalingen (kamerstukken I 1999/2000,
26 343, nr. 173). Het wetsvoorstel bevat geen op bespoediging gerichte
voorzieningen met betrekking tot de onteigeningsprocedure zelf. De reden hiervan
is dat de Raad van State dergelijke ad hoc voorzieningen destijds bij het
hiervoor bedoelde wetsvoorstel tot wijziging van de Tracéwet in de
versie die aan de Raad is voorgelegd, heeft afgewezen en deze voorzieningen
in verband daarmee uit dat wetsvoorstel zijn geschrapt. De Raad drong er op
aan na te gaan of er geen aanleiding bestaat voor een wijziging van de onteigeningswet,
waarbij in algemene zin wordt tegemoet gekomen aan de eisen die worden gesteld
door de wens de procedure te versnellen. Een nadere afweging van noodzakelijke
aanpassingen in de onteigeningsprocedure zal plaatsvinden aan de hand van
het rapport over de herziening van de onteigeningswet, dat in opdracht van
het kabinet thans in voorbereiding is in het kader van het project Marktwerking,
Deregulering en Wetgevingskwaliteit. Anders dan de Raad veronderstelt, betreffen
de in het wetsvoorstel opgenomen bepalingen geen afwijkingen van de onteigeningswet.9. Artikel 48a (artikel I, onderdeel C) bevat een regeling voor zogenoemde
nadeelcompensatie. Volgens het tweede lid kan de projectminister nadere regels geven omtrent de indiening en afhandeling van een verzoek om
schadevergoeding. De Raad constateert dat ook in het kader van grote projecten
aparte regelingen voor nadeelcompensatie zijn opgenomen. De Raad adviseert
om in de toelichting nader in te gaan op de vraag of er geen aanleiding bestaat
een algemene regeling voor nadeelcompensatie op te nemen gelet ook op het
belang dat de betrokken burgers en bedrijven hebben bij een duidelijke en
eenvormige regeling.9. De ontwikkelingen in de jurisprudentie ten aanzien van het zuiver schadebesluit
en de nadeelcompensatie bij grote infrastructurele projecten geven inderdaad
steeds meer aanleiding om te komen tot een algemene nadeelcompensatieregeling.
In verband hiermee hebben de Ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties in de op 26 oktober 1999 aan de Tweede Kamer gezonden
brief over de voortgang en de planning van de werkzaamheden aan de Awb (kamerstukken
II 1999/2000, 26 800 VI, nr. 7) een regeling voor nadeelcompensatie aangemerkt
als eerste prioriteit voor de vijfde tranche van de Awb. Een verwijzing hiernaar
is de memorie van toelichting opgenomen.10. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij
het advies behorende bijlage.10. De redactionele kanttekeningen van de Raad zijn verwerkt.11. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om een wijziging in de bundeling
van beroepsmomenten aan te brengen. In Artikel I, onderdeel G, van het wetsvoorstel
als verzonden aan de Raad van State, zijn aan artikel 56a van de WRO twee
onderdelen toegevoegd die bij gelijktijdige toepassing tot gevolg kunnen hebben
dat er een dusdanige cumulatie van beroepsmomenten optreedt inzake beroep
tegen een concrete beleidsbeslissing, een daarop berustend rijksprojectbesluit,
respectievelijk tegen, op dat rijksprojectbesluit berustende uitvoeringsbesluiten,
dat een justitiabele 2 jaar zou moeten wachten voordat hij in beroep kan gaan
tegen het eerste besluit, de concrete beleidsbeslissing. Uit oogpunt van rechtszekerheid
en behoorlijk bestuur is deze termijn te lang. De alsnog toegevoegde laatste
volzin aan onderdeel g in voornoemd artikel 56a van de WRO dient dit voorkomen.
Voorts is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de memorie van toelichting
te actualiseren en inhoudelijk te verduidelijken. Daarnaast is de redactie
verbeterd en op plaatsen waar in de tekst, zoals verzonden om advies naar
de Raad van State, sprake bleek te zijn van herhaling van passages, geschoond.
Ook is een inhoudsopgave aan de memorie van toelichting gevoegd.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk Bijlage bij het advies van de Raad van State van 12 november 1999,
no. W08.99.0384/V, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– De onderdelen D, E en F van artikel I en de memorie van toelichting
aanpassen aangezien de wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, waaraan
wordt gerefereerd, inmiddels het Staatsblad heeft bereikt.– In artikel 39q, tweede lid, de woorden «griffier van de
Afdeling» vervangen door: Secretaris van de Raad van State.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd
bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Algemeen deel, paragraaf 13.2.1.XNoot1Overigens zal deze bepaling in de Awb komen te vervallen bij de voorziene
samenvoeging van beide thans bestaande openbare voorbereidingsprocedures.XNoot1Verwezen kan worden onder andere naar het advies van de Raad van 14 september
1998, no. W09.98.0187/V, inzake het wetsvoorstel tot wijziging van de Tracéwet. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27178-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl