Minderhedenbeleid 1997; Lijst van vragen en antwoorden over de brief van 17-9-1996 inzake het Jaaroverzicht integratiebeleid etnische minderheden 1997 (25001, nrs. 1-2)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25001, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25001 nr. 8

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213immigratie x 1 000 (afgerond) 1415161718192021222324252627Werkloosheidspercentage naar etniciteit, totaal en jongeren
(tot 25 jaar), jaargemiddelde 1995 28293031Meldpunt werving en selectieEuropees jaar (1997) tegen racismeDe sociale partners32«Melkert 1- banen»Aantal personen dat gebruik maakt van de Regeling extra
werkgelegenheid voor langdurig werklozen, per eind september 1996 «Melkert 2- banen»333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889Overige minderheden a) van 15–64 jaar naar arbeidspositie,
jaargemiddelden 1990–1995 90919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25001Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 134 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 001Minderhedenbeleid 1997nr. 8LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 9 april 1997De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1, heeft de volgende
lijst van vragen opgesteld over de brief van de minister van Binnenlandse
Zaken van 17 september 1996 inzake het Jaaroverzicht integratiebeleid etnische
minderheden 1997 (25 001, nrs. 1–2).De regering heeft de vragen beantwoord bij brief van 7 april 1997.De vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier voor deze lijst,Van Hezik 11De hoofdtitel van het Jaaroverzicht integratiebeleid Etnische Groepen
1997 is «Minderhedenbeleid 1997». Het kabinet maakte in de Contourennota
echter de keuze voor «integratiebeleid», vanwege het feit dat
integratiebeleid uitgaat van wederzijdse inpassing en acceptatie. Is het kabinet
van zins om deze term eenduidig te handhaven?Sinds de Contourennota wordt door het kabinet aan het Jaaroverzicht de
naam «integratiebeleid etnische groepen» meegegeven. De Tweede
Kamer geeft echter de titel Minderhedenbeleid mee. Het kabinet wil de Tweede
Kamer in overweging geven om in het vervolg te spreken over «integratiebeleid
etnische minderheden». 2Wat zijn de uitgangspunten die het kabinet stelt voor de invulling
van een multiculturele samenleving?De multiculturele samenleving is onderwerp van de notitie die de minister
van Binnenlandse Zaken op 3 december jl. aan de Kamer heeft doen toekomen.
Voor het antwoord op deze vraag verwijst het kabinet naar de discussie die
naar aanleiding van deze notitie in de Kamer zal plaatsvinden. 3Is het kabinet bekend met het advies «Burgers als ieder ander»
van de Universiteit Utrecht (projectgroep Stad en Staat) aan de gemeente Utrecht?
Is het kabinet het eens met de uitgangspunten en beleidsadviezen van deze
projectgroep?Het advies «Burgers als ieder ander» is bij het kabinet bekend.
Het betreft een advies dat nog verdere uitwerking behoeft. De gemeente Utrecht
heeft daar onlangs opdracht toe gegeven. Er zijn dus nog geen definitieve
conclusies verbonden aan dit onderzoek. Overigens is het niet aan het kabinet
om zich uit te spreken over lokaal gekozen beleidsinstrumenten. 4Kan de minister van Binnenlandse Zaken aangeven hoe hij zijn coördinerende
bevoegdheden in het kader van het minderhedenbeleid ziet? De balans na twee
jaar opmakend, hoe kijkt de minister terug op zijn rol als coördinerend
minister voor het minderhedenbeleid? Is hij tevreden over deze rol, de samenwerking
met en de taakverdeling tussen collega-bewindslieden en de uitwerking van
de gekozen structuur op de uitvoering van het minderhedenbeleid? (blz. 5).Bij brief d.d. 15 december 1994 (TK 1994–1995, 23 684 en 23 901,
nr. 4) heb ik de Tweede Kamer over dit thema geïnformeerd. 5In de publicaties van het CBS en het SCP zijn geen gegevens terug
te vinden over vluchtelingen. Acht het kabinet het hebben van meer gegevens
niet wenselijk om adequaat beleid te formuleren voor deze groep?Op welke wijze denkt het kabinet aan deze lacune tegemoet te komen,
met name op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt en zorg? (blz. 5).Het kabinet acht het wenselijk dat ook over vluchtelingen gegevens beschikbaar
komen op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt en zorg om zonodig adequaat
beleid te kunnen formuleren voor deze groep. Momenteel wordt bij het CBS en het SCP nagegaan op welke wijze de positie
van vluchtelingen in de registraties zichtbaar kan worden gemaakt. 6Welke beleidsconclusies trekt het kabinet uit de recente CBS- en
SCP-publicatie? (blz. 5).In vergelijking met zijn eerdere, in 1993 gepubliceerde rapportage laat
het Sociaal en Cultureel Planbureau een aantal positieve ontwikkelingen zien
op de voor het integratiebeleid vitale sectoren onderwijs en arbeidsmarkt.
Het SCP laat overigens niet na, er de nadruk op te leggen dat op deze en andere
beleidsterreinen nog veel werk verzet zal moeten worden. De publicatie van
het Centraal Bureau voor de Statistiek bevestigt dat, mede door de toename
van de omvang van de etnische minderheden, de positie van etnische minderheden
nog ver verwijderd is van het gewenste evenredig profijt van algemene voorzieningen
en collectieve goederen. Daaruit volgt voor het kabinet dat een vastberaden
voortzetting van het integratiebeleid etnische minderheden onverminderd geboden
is. 7Is het kabinet van mening dat de positie van vluchtelingen in de
Nederlandse samenleving, gezien het extreem hoge percentage vluchtelingen
dat afhankelijk is van een uitkering, extra inspanningen noodzakelijk maakt?
(blz. 7).Over de positie van toegelaten vluchtelingen op de arbeidsmarkt en de
aandacht van het kabinet voor dit onderwerp heeft de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid de Tweede Kamer uitvoerig geïnformeerd. Hier
wordt volstaan met een verwijzing naar de brieven van 10 mei 1996 en 17 september
1996 (Kamerstukken II, 1995–1996, 24 401 nrs. 18 en 22). 8Hoeveel nieuwkomers in Nederland hebben zich in 1995 in de vier grote
steden gevestigd? Hoe groot was hun aantal in 1990? (blz. 7).Volgens opgave van het CBS hebben zich in 1990 resp. 1995 de volgende
aantallen nieuwkomers in de vier grote steden gevestigd:  19901995Amsterdam 7 4561 392 Rotterdam 4 4841 727Den Haag 4 8562 052 Utrecht 1 0713239Hoewel het logisch is dat er veel aandacht is voor de grote steden,
is er extra aandacht nodig voor de groep vluchtelingen die niet in de grote
steden woont, maar door het rijk verspreid wordt gehuisvest. Die aandacht
is vooral nodig met betrekking tot onderwijs, toegang tot de arbeidsmarkt
en deelname aan aanbodversterkende trajecten via Arbeidsvoorziening. Op welke
wijze is het kabinet van plan deze specifieke positie van vluchtelingen in
het beleid te vertalen? (blz. 7).Op basis van de Huisvestingswet worden vluchtelingen in evenredige mate
in alle Nederlandse gemeenten gehuisvest. Het stimuleringsbeleid voor nieuwkomers,
waaronder vluchtelingen, waarin aandacht wordt gegeven aan onderwijs en toegang
tot de arbeidsmarkt wordt door alle Nederlandse gemeenten gevoerd. Het is
derhalve niet noodzakelijk om voor vluchtelingen die niet in grote
steden wonen specifiek beleid te ontwikkelen. 10Kan worden aangegeven hoe de participatie van minderheden in het
kader van het grote stedenbeleid tot nu toe van de grond is gekomen? (blz.
7).Zoals staatssecretaris Kohnstamm van Binnenlandse Zaken nog recent, bij
gelegenheid van de conferentie over «minderheden en het grotestedenbeleid»
heeft laten weten, is het kabinet niet tevreden over de actieve deelname van
etnische minderheidsgroepen aan de opbouw en de uitvoering van het grotestedenbeleid.
Aan het grotestedenbeleid ligt weliswaar geen doelgroepenbepaling ten grondslag,
maar het beleid streeft naar een samenhangende oplossing van problemen, gericht
op versterking van de economische, sociale en culturele functie van de stad.
Maar omdat etnische minderheden een groot aandeel nemen in de stedelijke bevolkingen,
kunnen en moeten gemeentebesturen een actievere opstelling kiezen om ook de
etnische minderheden onder hun bevolking bij het beleid betrekken. Tevens
moet worden vastgesteld dat ook de organisaties van etnische minderheden zelf
zich niet steeds voldoende actief betonen om hun bijdrage aan het grotestedenbeleid
voor het voetlicht te brengen. 11Wat wordt verstaan onder een «voortzetting van het remigratiebeleid»?
(blz. 7).Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik gaarne naar mijn brief aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer van 21 juni 1996 over de hoofdlijnen van
het remigratiebeleid. Daarin is aangegeven dat het kabinet voornemens is het
remigratiebeleid voort te zetten, en de verantwoordelijkheid voor dit beleid
over te dragen van de Staatssecretaris van SZW aan de Minister van Binnenlandse
Zaken. Ook wordt er in aangekondigd dat een wetsvoorstel op het remigratiebeleid
zal worden voorbereid, en dat het kabinet bij de voorbereiding hiervan zal
bezien welke wijzigingen en verbeteringen in het beleid gewenst en mogelijk
zijn.Dit wetsvoorstel zal op korte termijn voor advies aan de Raad van State
worden aangeboden. 12Onderkent het kabinet dat het restrictieve asielbeleid negatieve
effecten heeft op de latere integratie van vluchtelingen die een verblijfsstatus
krijgen? Is het kabinet bereid om de negatieve effecten, namelijk het oplopen
van achterstanden tijdens de centrale opvang, te helpen voorkomen?In hoeverre is het kabinet bereid de aansluiting tussen de opvangperiode
in centra en de inburgeringsperiode in gemeenten beter op elkaar af te stemmen?
(blz. 7).Het kabinet onderkent dat asielzoekers gedurende het verblijf in de centrale
opvang achterstanden kunnen oplopen. In 1996 is door het Centraal orgaan opvang
asielzoekers in opdracht van het ministerie van Justitie het project dagstructurering
uitgevoerd waarin aandacht wordt gegeven aan taalonderwijs en oriëntatie
op de Nederlandse samenleving. Dit project is inmiddels afgerond. In 1997
wordt de implementatie van de programma's in de AZC's gerealiseerd.De afstemming van de aansluiting zal worden gerealiseerd door middel van
een overdrachtsbrief (zie ook antwoord op vraag 14). De opvangperiode is uitdrukkelijk
niet een voor-schakeling op het inburgeringsprogramma omdat gedurende
de opvangperiode de beslissing of betrokkene in Nederland zal mogen blijven
nog niet genomen is. 13Tijdens deze kabinetsperiode zou een aanzienlijke vermindering van
de immigratie zijn opgetreden. Vergelijking van de CBS-cijfers over 1994 met
de CBS-raming voor 1996 geeft het volgende beeld:immigratie x 1 000 (afgerond)  19941996Nederlanders2827 EU/OESO-landen2122 Antillianen/Arubanen34Turken, Marokkanen en Surinamers1113 overige
landen (w.o. asielmigranten)3741 totaal99107Is in werkelijkheid sprake van vermeerdering van de immigratie tijdens
deze kabinetsperiode? (blz. 7).In 1994 daalde de immigratie sterk: van circa 119 duizend (1993) tot circa
99,5 duizend (1994). In 1995 zette de daling zich in een lager tempo voort
tot ongeveer 96 duizend. In 1996 steeg de immigratie: naar verwachting zullen
ongeveer 110 duizend mensen naar Nederland migreren (raming op basis van de
cijfers over de periode januari tot en met september 1996). Iets minder dan
een derde deel van de immigranten heeft de Nederlandse nationaliteit. Het
niet-Nederlandse deel van de immigratie vertoont hetzelfde patroon als de
totale immigratie: een daling in 1994 en 1995 en een stijging in 1996 ( 1993:
87,5 duizend; 1994: 68,5 duizend; 1995: 67 duizend; raming 1996: circa 77
duizend).In 1996 was er dus een inderdaad een stijging. Het betreft hier minder
asielverzoeken en meer gezinsherenigingen.Over de kabinetsperiode gezien is tot dusver sprake van een lichte daling
van de immigratie. 14Is het kabinet bereid de aansluiting tussen de opvangperiode in centra
en de inburgeringsperiode in gemeenten beter op elkaar af te stemmen? (blz.
7–9).In het project dagstructurering asielzoekers dat door het COA in opdracht
van het ministerie van Justitie is uitgevoerd, wordt reeds aandacht besteed
aan het op elkaar afstemmen van de activiteiten in de opvangcentra en de activiteiten
tijdens de inburgering in gemeenten. Zo zal de gemeente van vestiging een
overdrachtsbrief van het AZC waar betrokkene heeft verbleven krijgen waarin
melding wordt gemaakt van het programma dat hij/zij in het AZC heeft doorlopen. 15Wanneer zal de evaluatie van de Huisvestingswet en Zorgwet VVTV inclusief
het kabinetsstandpunt terzake aan de Kamer worden aangeboden?Waarom wordt de evaluatie van de Huisvestingswet en Zorgwet VVTV
uitgevoerd door een extern bureau? (blz. 8).Ingevolge de bepalingen in de Huisvestingswet en de Zorgwet VVTV zal een
evaluatieverslag over de werking in de praktijk van de bepalingen met betrekking
tot de huisvestingstaakstellingen voor A-/VTV- en VVTV-statushouders
vóór de zomer van 1997 worden afgerond en kort nadien aan de
Staten-Generaal worden aangeboden. Een evaluatieverslag over de werking in
de praktijk van de bepalingen met betrekking tot de zorgverlening aan VVTV-statushouders
zal vóór de zomer van 1999 aan de Staten-Generaal worden aangeboden.Beide evaluatieonderzoeken dienen op een redelijk korte termijn uitgevoerd
te worden. Aangezien zowel landelijke als lokale overheden/organisaties bij
de uitvoering van de Huisvestingswet en Zorgwet VVTV zijn betrokken zal het
onderzoek uitgebreid op landelijk en lokaal niveau plaats dienen te vinden.
De hiervoor vereiste expertise en kennis is uitsluitend aanwezig bij externe
onderzoeksbureaus. Voor beide onderzoeken zijn externe bureaus ingeschakeld,
die op de onderzoeksterreinen al ruime ervaring hebben opgedaan. Gedurende
de onderzoeksfases vindt regelmatig door de externe organisatiebureaus rapportage
plaats aan begeleidingscommissies, die zijn samengesteld uit vertegenwoordigers
van de bij de uitvoering van de Huisvestingswet en Zorgwet VVTV betrokken
organisaties en overheden onder voorzitterschap van Biza.De eindverantwoordelijkheid van beide evaluatieonderzoeken berust bij
Biza, waarbij die van het onderzoek naar de huisvestingstaakstelling wordt
gedeeld met VROM. De bevindingen van de externe adviesbureaus vormen de basis
voor de door Biza (deels samen met VROM) op te stellen evaluatieverslagen
aan de Staten-Generaal. 16Kan het kabinet aangeven hoe «op maat gesneden inburgeringsprogramma's»
zijn georganiseerd? (blz. 8).Kenmerkend voor de inburgeringsprogramma's is dat sprake is van individueel
maatwerk. Dat betekent dat bij de samenstelling van het programma rekening
wordt gehouden met het opleidingsniveau en werkervaring van de nieuwkomer.
Ook in de wijze waarop het programma wordt aangeboden zal rekening gehouden
worden met de individuele achtergrond van de nieuwkomer.Op basis van de intake bepaalt de gemeente de inhoud van het inburgeringsprogramma
voor de individuele nieuwkomer. 17Kan het kabinet aangeven – kwalitatief en kwantitatief –
in welke mate sprake is van «grote voortgang» bij de uitbouw van
het inburgeringsbeleid? (blz. 8).In de afgelopen twee jaar heeft een omslag plaatsgevonden in het inburgeringsbeleid
voor nieuwkomers.Tot 1996 was sprake van een instroom op vrijwillige basis.Met de introductie van de inburgeringscontracten is gekozen voor een meer
verplichtende vorm van deelname van de nieuwkomers. In het kader van de nieuwe
verantwoordings- en afrekeningssystematiek wordt de gemeente voor de uivoering
van het inburgeringsbeleid een gedeeltelijk gegarandeerd budget ter beschikking
gesteld.In de twee jaar voordat de nieuwe regelingen inburgering nieuwkomers van
start gingen was het daadwerkelijk bereik in gemeenten waar de projecten werden
uitgevoerd zeer verschillend en beliep tussen de 20 en 40% van het aantal
potentieel in aanmerking komende nieuwkomers. Sinds 1996 voeren alle gemeenten
de regeling inburgering nieuwkomers uit. De gegevens uit de monitor wijzen
uit dat in 1996 ruim 50% van de nieuwkomers een inburgeringsprogramma aangeboden
heeft gekregen. 18Hoe verhoudt de «grote voortgang» zich met de «nodige
aanloopproblemen» in relatie tot het inburgeringsbeleid? (blz. 8–9).De nieuwe landelijke aanpak vanaf 1996 hield in dat een groot aantal,
voornamelijk kleinere gemeenten, voor het eerst met het inburgeringsbeleid
in aanraking kwam. In deze gemeenten was nog geen infrastruktuur aanwezig.Ook was de instroom van nieuwkomers, zoals te verwachten was, niet gelijkelijk
verdeeld over alle Nederlandse gemeenten. Daardoor hadden sommige gemeenten
in het begin van 1996 te weinig instroom; anderen werden juist geconfronteerd
met een grote toeloop, deels veroorzaakt doordat zij een inhaalslag maakten
wat betreft de huisvesting van statushouders.Gemeenten die minder instroom hadden dan geprognosticeerd hadden aarzelingen
om contracten met educatie-instellingen te sluiten. Hierdoor waren de educatie-instellingen
er niet zeker van dat zij hun infrastruktuur konden handhaven.Om gemeenten en educatie-instellingen tegemoet te komen zijn het Rijk
en de VNG in juli 1996 overeengekomen 75% van de middelen voor 1996 en 65%
voor 1997 te garanderen, met hieraan verbonden de eis dat de gemeenten tot
dit bedrag contracten met educatie-instellingen zouden afsluiten.Vanuit het Rijk is in 1996 elke drie maanden een monitor uitgevoerd om
de instroom van nieuwkomers na te gaan en om te zien of het totaal aantal
nieuwkomers niet boven het landelijk gegarandeerd aantal zou uitstijgen. Dit
laatste bleek niet het geval.Omdat de gegevens uit de monitor erop wezen dat het aantal nieuwkomers
het voor 1996 landelijk berekende aantal van 19 520 niet zou overschrijden
kon gemeenten met meer dan voorziene instroom een verevening in het vooruitzicht
worden gesteld.Al deze maatregelen hebben ertoe bijgedragen dat de aanloopproblemen zijn
opgelost. 19Welke aanloopproblemen met betrekking tot de inburgering zijn er
en hoe worden die aangepakt? (blz. 9).Zie antwoord op vraag 18. 20Hoe vindt de coördinatie tussen gemeenten plaats bij de financiering
van educatieve instellingen die zich bezighouden met inburgering?Is het waar dat sommige gemeenten de daarvoor beschikbare financiën
niet besteden, terwijl andere regio-gemeenten met tekorten hebben te kampen?
(blz. 9).De regierol bij het inburgeringsbeleid ligt bij de gemeente. Zij hebben
onder andere tot taak overeenkomsten af te sluiten met educatieve instellingen
voor inburgeringsprogramma's, dat doen zij overigens ook voor het overige
educatieve aanbod. Soms speelt de educatieve instelling een rol bij het samenvoegen
van vragen van gemeenten tot een gezamenlijk aanbod voor nieuwkomers uit diverse
gemeenten.In de regelgeving is voorzien in een mogelijkheid van samenwerking tussen
gemeenten. Samenwerkende gemeenten wijzen een contact-gemeente aan die de
uitkering ontvangt, verantwoordt en op de uitkering wordt afgerekend. Samenwerken
maakt het mogelijk om veel nieuwkomers met een traject op maat
te bedienen. Indien gemeenten tot samenwerking overgaan, is het mogelijk op
fluctuaties in aantallen, aard van de nieuwkomers en op eventuele fricties
in de eventuele opleidingscapaciteit te reageren en te anticiperen.Via de monitoring wordt geïnventariseerd met hoeveel nieuwkomers
en oudkomers een overeenkomst is aangegaan. Tot aan het niveau van de garantie
kunnen gemeenten immers ook middelen inzetten voor oudkomers. Bij de afrekening
over het jaar 1996 in november 1997, wordt duidelijk hoeveel middelen niet
zijn ingezet door gemeenten. Eenduidig inzicht hierin is op dit moment nog
niet te geven. De resterende middelen komen beschikbaar voor een herverdeling.
Middelen van individueel opererende gemeenten kunnen niet direct voor nieuwkomers
in andere gemeenten worden ingezet. Wel worden deze middelen bij de verrekening
achteraf beschikbaar gesteld voor een herverdeling over gemeenten waar meer
nieuwkomers dan geraamd, een inburgeringsprogramma hebben doorlopen. 21Wanneer zal het wetsvoorstel inburgering aan de Kamer worden aangeboden?
(blz. 9).Het wetsvoorstel inburgering nieuwkomers is op 25 november jl. aan de
Kamer aangeboden. 22Heeft het kabinet nog steeds twijfels (m.n. op het juridische vlak)
over een wetsvoorstel inburgering, zoals geuit in het algemeen overleg van
7 februari 1996? (blz. 9).Zoals kan worden opgemaakt uit het feit dat het wetsvoorstel inmiddels
bij de Kamer is ingediend is het kabinet er naar zijn mening in geslaagd de
twijfels over de juridische invulling weg te nemen. Het advies van de Raad
van State heeft het gesterkt in de gedachte dat de goede oplossingen zijn
gekozen. 23Het wetsvoorstel inburgering nieuwkomers zal, zo blijkt, VVTV-ers
uitsluiten. Dit is niet in overeenstemming met de huidige inburgeringsbeleid
waar VVTV-ers wel deel van uitmaken. Is het in dit licht niet vanzelfsprekend
dat VVTV-ers worden opgenomen als doelgroep van de toekomstige wet? (blz.
9).Uitgangspunt van de wet is dat alle nieuwkomers waarvan duidelijk is dat
zij zich voor langere tijd in Nederland zullen vestigen een meldingsplicht
wordt opgelegd. Uitgesloten worden diegenen waarbij hun juridische status
dat perspectief (nog) niet mogelijk maakt.Dit is het geval bij VVTV-ers. Van hen is immers nog niet duidelijk of
zij zich blijvend in Nederland zullen vestigen. Dit laat onverlet dat VVTV'ers
een gefaseerd integratietraject kunnen volgen. Dit houdt in dat zij reeds
in de eerste periode toegang hebben tot de basiseducatie en andere onderwijsvoorzieningen.
Het behoort ook tot de mogelijkheden kortdurend werk te verrichten. In de
tweede fase bestaat toegang tot beroepsscholing en in de derde fase verkrijgt
de VVTV'er volledige toegang tot de arbeidsmarkt.Op 4 maart 1997 heeft de Tweede Kamer de wetswijziging inzake arbeidsplicht
voor VVTV-ers aanvaard. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid
VVTV-ers beperkt in te schakelen in de arbeid. 24Kennen de ons omringende landen ook een speciaal inburgeringstraject
voor nieuwkomers? Zo ja, op welke wijze geven zij dat vorm? (blz. 9).Voor zover bekend kennen de ons omringende landen niet een speciaal inburgeringstraject
zoals dat in Nederland is vormgegeven.Vanuit de Europese landen wordt wel veel belangstelling getoond voor het
Nederlandse inburgeringsbeleid getuige de vele verzoeken om informatie. 25«Integratie veronderstelt een langdurig leer- en samenlevingsproces,
niet alleen van de nieuwkomer, maar ook van de ontvangende omgeving».
Wat wordt bedoeld met het langdurige leer- en samenlevingsproces van de ontvangende
omgeving en welke rol speelt de overheid hierin? (blz. 9).Een voorwaarde voor de integratie van de in ons land aanwezige minderheidsgroepen
is dat onze samenleving open staat voor de deelname van minderheidsgroepen
op alle onderdelen van het maatschappelijk leven. Dat vraagt tijd, aangezien
het leren omgaan met veranderingen van alle groepen het nodige vergt. Integratie
vraagt van de samenleving dynamiek en interactie tussen de culturen die zij
herbergt. Deze interactie tussen de verschillende culturen dient met wederzijds
respect plaats te vinden. Van belang is dus dat alle ingezetenen zich er bewust
van zijn dat de vorming van een samenleving met gelijke kansen voor een ieder,
een opdracht is aan de gehele samenleving.Voor de overheid betekent dit dat zij moet kijken welke instrumenten zij
tot haar beschikking heeft om daadwerkelijk meer gunstige voorwaarden te scheppen
voor een deelname van de minderheidsgroepen op alle onderdelen van het maatschappelijk
leven. 26Is een inburgeringsprogramma, gezien de passage «... de pretentie
... nieuwkomer te introduceren ...» niet beter als een «introductieprogramma»
te kwalificeren? (blz. 9).Met de term «inburgering» bedoelt het kabinet de eerste, niet
vrijblijvende, stap naar integratie, van nieuwkomers.Het inburgeringsprogramma is erop gericht de nieuwkomer zo snel mogelijk
in staat te stellen zelfstandig zijn weg te vinden in de samenleving. In dit
opzicht is inburgering meer dan louter een «introductie». 27Kan het kabinet de genoemde percentages onderaan bladzijde 9 (ook)
vertalen naar de situatie onder jongeren? (blz. 9).De gevraagde werkloosheidspercentages zijn in onderstaande tabel weergegeven.
Vergeleken met de autochtone jongeren is het werkloosheidspercentage onder
de jongeren van de vier grootste minderheidsgroepen drie maal zo hoog. Dit
is iets minder dan het gemiddelde verhoudingscijfer. (3,1 versus 3,6) Werkloosheidspercentage naar etniciteit, totaal en jongeren
(tot 25 jaar), jaargemiddelde 1995  WerkloosheidspercentageRatio
t.o.v. autochtonen Totaal: wv <
25 jaarTotaal: wv < 25 jaar Autochtoon7%12%       Turks31%42%4,63,7 Marokkaans33%38%4,83,2Surinaams19%29%2,82,5 Antilliaans/Arubaans22%32%3,12,7subtotaal25%36%3,63,1      Overige allochtonen16%22%2,41,9     Totaal8%13%  Bron: Bewerking van Enquête beroepsbevolking 1995. 28Wat zijn de succesfactoren bij het behalen van de instroomcijfers
met betrekking tot allochtonen in de zorgsector? In hoeverre zijn deze succesfactoren
overdraagbaar naar andere sectoren? (blz. 9–10).Kostenbeheersing en doelmatigheid zijn de belangrijkste overwegingen geweest
bij het instellen van het Tijdelijk Ondersteuningspunt Allochtonen in de Zorgsector
(TOPAZ). TOPAZ is een gezamenlijk initiatief van VWS, de wergevers- en werknemersvertegenwoordiging
verenigd in de sectorfondsen AWOZ, AWOB, AWO en het Centraal bestuur Arbeidsvoorziening.De werkwijze van TOPAZ sluit nauw aan bij de infrastructuur van de zorgsector.
Drie beleidskaders worden onderscheiden: landelijk, regionaal en instellingen.
Via een integrale aanpak worden landelijke streefcijfers en beleidslijnen
vertaald naar de regionale infrastructuur met een lichte ondersteuning aan
instellingen vanuit TOPAZ.Deze sectorale aanpak met een regiospecifieke component zorgt ervoor dat
maximaal gebruik wordt gemaakt van de expertise binnen de sector.Kenmerken van deze aanpak zijn: een zakelijke benadering vanuit de werkgeversvraag;
heldere selectiecriteria en een goede begeleiding; samenwerking met allochtone
netwerken; voorbeeldprojecten ontwikkelen; trajectbenadering en management
instrumenten aanreiken waaronder intercultureel management.Hierin ligt de kern van de succesvolle aanpak van het integratiebeleid
minderheden in de zorgsector.Inmiddels heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid namens
het kabinet overeenstemming bereikt met de sociale partners in de Stichting
van de Arbeid om deze aanpak ook in andere sectoren als voorbeeld te stellen. 29Hoeveel van de ruim 40 000 arbeidsplaatsen zijn er in de periode
1990–1995 door vrouwen bezet? (blz. 10).In de periode 1990–1995 is de werkgelegenheid van vrouwen behorend
tot de vier grootste minderheidsgroepen per saldo met 21 duizend toegenomen,
ongeveer 50% van de arbeidsplaatsen is dus door vrouwen bezet. 30Kan het kabinet een verklaring geven voor het feit dat (ook) onder
allochtonen de werkgelegenheid het sterkst groeit onder vrouwen?(blz. 10).De toename van de beroepsbevolking van zowel autochtone vrouwen als vrouwen
behorende tot de etnische minderheden is veel groter dan van mannen in de
betreffende groep. Voor autochtone vrouwen is dit het gevolg van de inhaalslag
die zij maken qua participatie op de arbeidsmarkt, voor vrouwen uit minderheden
is dit (althans in de periode 1990–1995) meer het gevolg van een sterkere
bevolkingstoename. In de eerste plaats is het door het hoge aandeel vrouwen op het totale
arbeidsaanbod dat zich in de periode 1990–1995 aanmeldde op de arbeidsmarkt,
dat (ook) onder etnische minderheden de werkgelegenheid het sterkst groeide
onder vrouwen.Doordat enerzijds de werkloosheid onder vrouwen minder hard toenam dan
het totale arbeidsaanbod van vrouwen en anderzijds voor mannen het tegenovergestelde
het geval was, is het verschil in werkgelegenheidsgroei tussen mannen en vrouwen
zelfs nog meer geprononceerd dan op basis van de sterke toename van het arbeidsaanbod
van vrouwen te verwachten viel.Dat het nieuwe arbeidsaanbod van vrouwen minder problemen had dan mannen
om een baan te vinden laat zich verklaren uit het relatief hoge opleidingsniveau
van het extra aanbod van vrouwen – onder meer doordat juist hoger opgeleide
vrouwen blijven werken en (her)intreden op de arbeidsmarkt – gevoegd
bij de aard van de werkgelegenheidsontwikkeling. Deze laatste kenmerkte zich
namelijk door een toename van het aandeel van de dienstensector en door meer
deeltijd- en flexibele dienstverbanden.Omdat vrouwen, qua werkgelegenheid, zijn oververtegenwoordigd in de dienstensector
en ondervertegenwoordigd in de bouw en industrie waar geen sprake is van groei,
en vrouwen meer dan mannen zijn aangewezen op flexibele werktijden, profiteren
zij meer dan mannen van de werkgelegenheidstoename.Ook vrouwen uit etnische minderheden zijn vaak werkzaam in de dienstensector.
Volgens de Enquête beroepsbevolking 1995 werkten in de vijf bedrijfsklassen
Openbaar bestuur, Ziekenhuizen, Verpleeg- en bejaardentehuizen, Overige Welzijnszorg
en de Horeca 33% van de (werkende) vrouwen uit etnische minderheidsgroepen.
Hetzelfde geldt voor de werkende autochtone vrouwen.Het is bekend dat de zorgsector al enige jaren een effectief beleid voert
gericht op de instroom van minderheden, hetgeen voor de kansen van vrouwen
uit deze groepen binnen deze sector positieve effecten zal hebben. 31Gaat het kabinet directe discriminatie van werkgevers aanpakken?
Zo ja, hoe? (blz. 10).Vooraf zij opgemerkt dat in Nederland twee wetten zijn ingevoerd, die
beogen ongelijke behandeling tegen te gaan. De Algemene Wet Gelijke Behandeling
(AWGB) en de specifiek voor minderheden in de arbeidssituatie bedoelde Wet
Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA). In het najaarsoverleg
op 4 december 1996 heeft het kabinet met sociale partners afspraken gemaakt
over wijzigingen van de WBEAA om te komen tot een effectievere wet, via stroomlijning
van bestaande procedures en beperking van de administratieve lasten. De vraag is en blijft echter of er naast bovengenoemde regelgeving nog
meer en met name vanuit de overheid kan gebeuren om (in)directe discriminatie
van de zijde van werkgevers tegen te gaan. Het gaat met name om verandering
van vastgewortelde denkwijzen en gedragspatronen, wat tijd vergt en met wetgeving
alleen niet is te realiseren. In dit kader wordt – zoals aangegeven
in het Jaaroverzicht minderhedenbeleid 1997 – een aantal projecten in
gang gezet of zijn er voornemens, die erop gericht zijn een daadwerkelijke
gelijke behandeling van eenieder te bewerkstelligen. Over het ILO-project
«Discrimination against migrant workers and ethnic minorities in the
world of work» is de Tweede Kamer al geïnformeerd in het Jaaroverzicht
minderhedenbeleid 1997. Meldpunt werving en selectieIn het voorjaar van 1997 zal met diverse betrokken partijen, waaronder
werkgevers en werknemers, worden gesproken over de problemen rondom werving
en selectie. Ondermeer aan de hand van de resultaten van een tijdelijk meldpunt
«werving en selectie». Dit meldpunt is 18 januari 1997 van start
gegaan en heeft sollicitanten gedurende twee maanden de mogelijkheid geboden
om klachten over sollicitatieprocedures te melden. De resultaten van het meldpunt
kunnen een stimulerende rol vervullen richting betrokken partijen om een maatschappelijk
en sociaal verantwoord selectiebeleid te voeren en klachtenbehandeling op
te pakken. Europees jaar (1997) tegen racismeIn het kader van het Europees jaar (1997) tegen racisme, waarbij het accent
wordt gelegd op discriminatie op de arbeidsmarkt, heeft de minister van Binnenlandse
Zaken een commissie (met deelname van vakbeweging en bedrijfsleven) ingesteld
onder voorzitterschap van de heer Nijpels die activiteiten op dit gebied organiseert
en coördineert. De sociale partnersOok de inzet van andere partijen en met name de sociale partners is van
belang.In de nota «Met minderheden meer mogelijkheden» d.d. 26/11/96
bevelen de sociale partners in de Stichting van de Arbeid ondernemingen ondermeer
aan om het uitgangspunt van fundamentele gelijkwaardigheid in het sociaal
en/of personeelsbeleid vast te leggen en klachtenprocedures in te stellen
ter bestrijding van rassendiscriminatie op de werkvloer. De centrale organisaties
van werkgevers zullen zich inzetten om toepassing van intercultureel management
in ondernemingen te bevorderen. Inmiddels heeft het VNO-NCW het initiatief
«ondernemers doen maar» gelanceerd om uitvoering te geven aan
dit voornemen.De centrale organisaties van werknemers zullen zich inzetten om via training
van en advies aan ondernemingsraden en kaderleden het draagvlak voor het minderhedenbeleid
in ondernemingen te versterken. 32Is het mogelijk aan te geven hoeveel zogenoemde «Melkert-banen»
door allochtonen zijn vervuld? (blz. 10).«Melkert 1- banen»Onderstaande tabel geeft het aantal personen weer dat per eind september
1996 volgens rapportage van de gemeenten in de Regeling extra werkgelegenheid
voor langdurig werklozen zit. Het aandeel allochtonen betreft
een indicatief cijfer gebaseerd op een telefonisch doorgegeven schatting van
gemeenten. Aantal personen dat gebruik maakt van de Regeling extra
werkgelegenheid voor langdurig werklozen, per eind september 1996  Totaalwv:
allochtoon (%) Amsterdam126658 Den Haag60346Rotterdam162057 Utrecht30832 G15-gemeenten156220Totaal535944Bron: SZW, op basis van opgave door gemeenten «Melkert 2- banen»Uit voorlopige realisatiegegevens blijkt dat tot en met 31 december 1996
circa 44% van de ingestroomde deelnemers in alle projecten in het kader van
de Subsidieregeling experimenten activering van uitkeringsgelden behoort tot
de groepen van etnische minderheden. Daarvan is 15% van Surinaamse en Antilliaanse
afkomst, 6% van Marokkaanse en Tunesische afkomst, 5% van Turkse afkomst en
18% behoort tot de categorie overige etnische minderheidsgroepen. Het landelijk
gemiddelde wordt enerzijds sterk bepaald door enkele specifiek op etnische
minderheden gerichte projecten (project Samen Werken en het project Emplooi)
en anderzijds door de samenstelling van het regionale werklozenbestand (in
de regio's Amsterdam, Oldambt en Oostelijk Zuid-Limburg scoort het aantal
werkloze personen uit de etnische minderheden hoog en zijn er dus relatief
veel deelnemers uit hun kring). 33Betekent de passage over «een zo effectief mogelijke wetgeving»
dat het kabinet uitsluit dat de WBEAA wordt ingetrokken? (blz. 10).Het kabinet opteert niet voor intrekking van de WBEAA. Tijdens het najaarsoverleg
op 4 december 1996 zijn afspraken gemaakt over wetswijziging, als ondersteuning
van het door de Stichting zelf afgesloten nieuwe minderheden-akkoord. De Tweede
Kamer is over de uitkomsten van het najaarsoverleg op dezelfde dag geïnformeerd
in de brief van de minister van SZW. 34Kan de Kamer zo snel mogelijk op de hoogte worden gebracht van de
resultaten van het Najaarsoverleg opdat het betrokken kan worden bij het algemeen
overleg? (blz. 10).Zie het antwoord op vraag 33. 35Gesteld wordt dat het aantal allochtone ondernemers vanaf 1986 meer
dan verdubbeld is. Van welke aantallen is hier sprake?Hoeveel van deze ondernemers zijn gevestigd in de vier grote steden?
(blz. 10).In het kader van het Coopers & Lybrand-onderzoek (1993) is onder meer
nagegaan in hoeverre het aantal z.g. etnische ondernemers in vergelijking
met een in 1986 uitgevoerd onderzoek is gewijzigd. Er blijkt sprake te zijn
van een verdubbeling (1986: circa 13 000, 1992: 26 000) van het
aantal ondernemers uit de kring van de etnische minderheden,
die is veroorzaakt door een stijging van met name ondernemers uit landen als
Turkije, Marokko, Nederlandse Antillen, Suriname, Midden- en Oost-Europa.De inventarisatie is uitgevoerd door middel van een anonieme telling en
geeft geen inzicht in hoeverre deze ondernemers zijn gevestigd in de vier
grote steden. Wel is vastgesteld in welke regio ondernemingen zijn gevestigd.
Zo bleek dat ruim tweederde van de ondernemingen, met name Marokkaanse, Surinaamse,
Pakistaanse en Indiase ondernemingen, is gevestigd in het westen van het land. 36Welke maatregelen zullen worden genomen ten aanzien van de tegenvallende
resultaten van allochtonen in het middelbaar en hoger onderwijs? (blz. 11).De regeling doelgroepen 1996 voor het BVE-veld zal voor het jaar 1997
worden gecontinueerd. In 1997 zullen de instellingen in de BVE-sector voor
het eerst een kwaliteitszorgverslag publiceren. In dit verslag rapporteren
instellingen ondermeer over de wijze waarop zij de toegankelijkheid van het
onderwijs, in het bijzonder voor kansarme groepen, trachten te bevorderen.
Het kwaliteitsverslag zal meer inzicht geven in de problematiek. Op basis
hiervan zal met de instellingen worden gesproken over het wenselijk beleid
in deze. 37Wanneer zal het Centrum Voorlichting Nederland voor Antillianen/de
Voorpost Opvang Nieuwkomers worden gerealiseerd? (blz. 12).Op maandag 3 maart 1997 heeft de minister van Binnenlandse Zaken tijdens
zijn bezoek aan de Antillen de eerste vestiging van het Centrum Voorlichting
Antillianen geopend. 38Zal er een evaluatie plaatsvinden van de Commissie gelijke behandeling?
Zo ja, wanneer? (blz. 13).Op grond van de Algemene wet gelijke behandeling brengt de Commissie gelijke
behandeling jaarlijks een verslag uit van haar werkzaamheden. Tevens dient
de Commissie vijf jaar na inwerkingtreding van genoemde wet (1 september 1999)
een rapport op te stellen van haar bevindingen ten aanzien van de werking
in de praktijk van deze wet, de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
en artikel 1637ij van het Burgerlijk Wetboek. Voorts dient op basis van eerstgenoemde
wet de Minister van Binnenlandse Zaken in overeenstemming met de Ministers
van Justitie, van Sociale Zaken en werkgelegenheid, van Onderwijs en Wetenschappen
en van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur zo spoedig mogelijk na ontvangst
van het bedoelde commissierapport een verslag te zenden aan de Staten-Generaal
over de werking in de praktijk van genoemde wetten en artikel 1637ij van het
Burgerlijk Wetboek. 39Hoe zal bij de jeugd aandacht worden gevraagd voor de multiculturele
samenleving? (blz. 14).Dit gebeurt door vanuit het jeugdvoorlichtingsbeleid een verbinding te
leggen met het programma multiculturele samenleving. Dit programma richt zich
in de preventieve sfeer op bestrijding van intolerantie en racisme in de context
van de multiculturele samenleving in ons land. 40Op welke wijze wordt het gebruik van gedragscodes door maatschappelijke
organisaties bevorderd? (blz. 14).In het afgelopen jaar is er op uw verzoek een onderzoek verricht naar
de stand van zaken van het gebruik van gedragscodes, met name in de zorgsector.
Over de resultaten van dit onderzoek zult u op korte termijn worden geïnformeerd.
Het Europese Jaar tegen racisme (1997) heeft in Nederland als thema «arbeid
en economie». In dat kader zullen met name gedragscodes met betrekking
tot rassendiscriminatie, opnieuw onder de aandacht worden gebracht. 41Gaat de regering specifieke initiatieven ontplooien tijdens haar
EU-voorzitterschap in relatie tot het minderhedenbeleid in het algemeen en
het (anti-)racisme in het bijzonder? Welke concrete actiepunten op het gebied
van bestrijding van racisme en xenofobie staan het kabinet voor ogen tijdens
het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie? (blz. 14–17).In het kader van de JBZ-samenwerking zal de Nederlandse regering aandacht
besteden aan de verbetering van de rechtspositie van derdelanders, zoals een
van de prioriteiten in het meerjarig werkprogramma luidt op initiatief van
Nederland.Voorts zal – voor de derde maal – een conferentie georganiseerd
worden voor hoge ambtenaren die in de lidstaten op enige wijze met minderhedenbeleid
van doen hebben, om dit horizontale, pijler-overstijgende onderwerp vanuit
verschillende invalshoeken te belichten, en de onderlinge verbanden beter
in beeld te brengen en «good practices» uit te wisselen.Het feit dat 1997 is uitgeroepen tot Europees Jaar tegen Racisme betekent
een extra impuls voor anti-racisme-beleid. In Europees verband zal in de IGC-onderhandelingen
aandacht worden besteed aan een anti-discriminatiebepaling in het EU-verdrag
en voorts is het Nederlands streven gericht op de feitelijke oprichting van
het Europees observatorium op zo kort mogelijke termijn. Op 30 en 31 januari
1997 is te Den Haag het Europees Jaar met een openingsconferentie geopend,
hetgeen dan tevens het startschot was voor de nationale campagne. 42Welke activiteiten worden er in het Europese Jaar tegen Racisme in
Nederland ontwikkeld? Met welke organisaties werkt het coördinatiepunt
van het Europese Jaar tegen Racisme samen? (blz. 14).Evenals tijdens de Raad van Europa-campagne is, mede op verzoek van de
Europese Commissie, in elke lidstaat een Nationaal Coördinatie Comité
ingesteld. De heer Nijpels is wederom bereid gevonden dit comité voor
te zitten, waardoor continuïteit verzekerd is en de ervaringen die zijn
opgedaan tijdens het voorgaande campagnejaar goed kunnen worden benut.De verantwoordelijkheid voor de invulling van het Europees Jaar in Nederland
is bij dit comité neergelegd. In principe kan elke organisatie en elke
burger in Nederland betrokken worden bij de invulling van het Jaar. De campagne
beperkt zich bijvoorbeeld niet tot de jeugd en richt zich niet alleen op de
bestrijding van racisme, maar bijvoorbeeld ook op de positieve effecten van
multiculturaliteit.Uiteraard zijn de diverse anti-discriminatie-organisaties betrokken bij
de invulling. Het NCC woont geregeld vergaderingen in Brussel bij om ook een
Europese afstemming van activiteiten te bewerkstelligen. 43Worden de media betrokken bij activiteiten van het Europese Jaar
tegen racisme? Zo ja, hoe? Welke media worden bedoeld en op welke wijze zal
dit gebeuren? In hoeverre wordt rekening gehouden met het feit dat de allochtone
groepen vrijwel niet meer door de Nederlandse publieke media worden bereikt?Welke rol speelt STOA in dezen? (blz. 14 en 61).Het is uiteraard aan de media zelf – de omroepen en de pers –
om te bepalen op welke wijze berichtgeving in het kader van het Jaar tegen
Racisme wordt verzorgd. Een eigen initiatief van de media is de campagne op
Radio 3FM die begin mei van start gaat onder de naam «On air –
Off air». Hierin zal, in samenwerking met ARIC, nationaal Comité
4 en 5 mei en Pop Against racism, een aanzet worden gegeven aan een maatschappelijk
debat over «alledaags racisme», met als doel het bewustzijn en
weerbaarheid van het publiek te vergroten en actief stelling te nemen tegen
racisme.Naar het bereik van de Nederlandse publieke media onder etnische minderheden
is onderzoek gedaan (Media-onderzoek etnische minderheidsgroepen 1995 en vervolg
daarop).Uit dit blijkt dat het groeiend bezit van satellietontvangers onder Turken
en Marokkanen er niet toe leidt dat zij verstoken raken van het Nederlandse
televisie-aanbod. Zij besteden weliswaar veel en steeds meer kijktijd aan
eigen zenders, maar hebben ook belangstelling voor het Nederlandse aanbod,
zowel van de publieke als de commerciële omroep. Opvallend is vooral
de behoefte aan nieuws. Voor nieuws over de Nederland spelen de Nederlandse
zenders een belangrijke rol. Niettemin wordt in de Turkse gemeenschap zel
zoals recent door het Inspraakorgaan Turken, zorg geuit over het feit dat
veel informatie, ook over Nederland, turken hier bereikt via de Turkse mediaDe Stichting Omroep Allochtonen (STOA) speelt een rol op het nationale
niveau door zich op verschillende fronten ervoor in te zetten dat de media
in voldoende mate een afspiegeling vormen van de multiculturele samenwerking.
Voorts ontplooit zij, in het kader van deze doelstelling, op Europees niveau
activiteiten. 44Is het kabinet op de hoogte van de initiatieven die de organisaties
Public Broadcasting for a Multicultural Europe (PBME) en de Stichting Omroep
Allochtonen (STOA) op nationaal en Europees niveau in het Jaar tegen Racisme
op dit gebied ontplooien? (blz. 14).Het kabinet is op de hoogte van de initiatieven van de STOA om een Europees
televisieproject te ontwikkelen. Verschillende publieke omroepen (Frankrijk,
Duitsland, Oostenrijk, Zweden, Engeland, Spanje en Finland) nemen daaraan
deel. De STOA is doende om een Nederlandse publieke omroep bereid te vinden
in het project te participeren.De Nederlandse Vereniging van Journalisten zal in zeven landen waaronder
Nederland workshops organiseren, waarbij het publiek geconfronteerd wordt
met deze uitzendingen en samen met de programmamakers kan discussiëren. 45Aan welke gedragscodes wordt gedacht in het kader van activiteiten
tijdens het Europese Jaar tegen Racisme? (blz. 14).In het kader van het Europees Jaar tegen racisme zal ook aandacht gevraagd
worden aan gedragscodes in het algemeen. Iedere beroepsgroep, bedrijfstak
zal worden aangespoord aandacht te besteden aan de ontwikkeling van gedragscodes
of het verbeteren van de bekendheid van reeds bestaande gedragscodes
en het zorgen voor een betere verspreiding daarvan in eigen kring. 46Is de inzet van Nederland gericht op een vrij circulatie-recht voor
alle statushouders, dus ook VVTV'ers? Mag uit het streven naar uniformering
van verblijfsdocumenten binnen de EU worden afgeleid dat het mogelijk moet
worden voor alle statushouders om op basis van een vreemdelingendocument te
reizen? (blz. 14).De inzet van Nederland is gericht op een vrij circulatierecht voor alle
derdelanders die in het bezit zijn van een geldig verblijfsdocument. Daaronder
vallen in beginsel ook VVTV'ers. Als voorwaarde voor het gebruik maken van
het circulatie-recht zal wel dienen te worden bepaald dat het verblijfsdocument
voor een nog nader te bepalen termijn geldig moet zijn.Uit het streven naar uniformering van verblijfsdocumenten mag niet worden
afgeleid dat het mogelijk moet worden voor alle statushouders om op basis
van een vreemdelingendocument te reizen. Voor het reizen zal tevens het bezit
van een geldig grensoverschrijdingsdocument vereist blijven. 47Wat zijn de concrete gevolgen van het feit dat in de toekomst derdelanders
na minimaal tien jaar legaal verblijf de status van legaal verblijvende derdelander
in de Europese Unie krijgen toebedeeld? Betekent dat bijvoorbeeld dat deze
personen zich in andere landen mogen vestigen? (blz. 14).De Franse resolutie «lang verblijvenden» van 4 maart 1996
met betrekking tot de status van onderdanen van derde landen die voor lang
verblijf op het grondgebied van de Lid-Staten verblijven, verbindt aan de
status van legaal verblijvende derdelanders rechten ten aanzien van de duur
van het verblijfsrecht, de voorwaarden waaronder dit verblijfsrecht kan worden
beëindigd en de gelijke behandeling als nationale onderdanen ten aanzien
van o.a. sociale zekerheid, gezondheidszorg en arbeidsvoorwaarden.De resolutie geeft geen recht op vestiging in andere landen. Hiervoor
gelden de toelatingsvoorwaarden zoals die gelden voor derdelanders die zich
voor het eerst willen vestigen in een Lid-Staat van de Europese Unie. 48Wat zijn de voornemens ten aanzien van de verbetering van de juridische
positie van ingezetenen, niet zijnde staatsburgers van een van de Lidstaten
van de Europese Unie? (blz. 14).Momenteel is – in afwachting van de uitkomsten van de IGC –
de behandeling van de voorstellen van EU-commissaris Monti, waaronder die
m.b.t. het vrij circulatierecht van onderdanen van derde landen, opgeschort.
De aandacht concentreert zich nu op de IGC. Afhankelijk van de uitkomst van
de IGC moet bezien worden in hoeverre er een exclusief initiatiefrecht bij
de Europese Commissie komt te liggen. 49Wat is de stand van zaken met betrekking tot de opneming in het Verdrag
van Maastricht van een bepaling welke rassendiscriminatie verbiedt? (blz.
15).De regering heeft zich reeds voorafgaand aan de IGC in beginsel positief
opgesteld tegenover opneming in het EU-verdrag van een bepaling inzake de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Uit de IGC-discussie
tot dusver valt op te maken dat er zich een zeker draagvlak begint af te tekenen
voor opneming van een bepaling, die de EU in staat stelt om beleid te voeren
om discriminatie op grond van ras te bestrijden.Zonder dat zo een bepaling voorziet in een verbod met rechtstreekse werking,
kan hierin de bevoegdheid aan de EU worden gegeven om richtlijnen op te stellen.
De regering is voorstander van opneming van zo'n bepaling in het EU-verdrag
en zal zich tijdens het Nederlands voorzitterschap actief hiervoor inzetten. 50In hoeverre bestaat er een coördinatiestructuur tussen de ministeries
met betrekking tot het remigratiebeleid? Wordt het terugkeerbeleid van het
ministerie van Justitie hierbij betrokken? (blz. 15).Zonodig komt het remigratiebeleid aan de orde in de Interdepartementale
Coördinatiecommissie Minderhedenbeleid.Het terugkeerbeleid van het Ministerie van Justitie wordt niet betrokken
bij het remigratiebleid, omdat het Kabinet steeds het onderscheid heeft gemaakt
tussen het remigratiebeleid voor minderheden met een rechtmatig hoofdverblijf
in Nederland en het terugkeerbeleid voor uitgeprocedeerde en/of illegale vreemdelingen. 51Welke afspraken zijn er gemaakt tussen de minister van Binnenlandse
Zaken en de minister van Ontwikkelingssamenwerking over financiële en
daadwerkelijke steun aan het algemeen remigratieprogramma? (blz. 15).De minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft op 14 november jl. de
Tweede Kamer de notitie Migratie en ontwikkeling (Kamerstuk 25 108, Vergaderjaar
1996–1997, nr. 1) doen toekomen als bijdrage vanuit Ontwikkelingssamenwerking
aan een geïntegreerd Nederlands migratiebeleid. Deze notitie is door
de Ministerraad vastgesteld. Op basis van ondermeer deze notitie zullen de
ministers van Ontwikkelingssamenwerking en Binnenlandse Zaken de betrokkenheid
van Ontwikkelingssamenwerking bij het te voeren remigratiebeleid voor legaal
in Nederland verblijvende migranten nader uitwerken. 52Heeft het voornemen van het kabinet om te komen tot een algemeen
remigratieprogramma, gericht op vrijwillige terugkeer van migranten draagvlak
onder de betrokken migranten? (blz. 15).Er zijn voldoende aanwijzingen dat er een breed draagvlak bestaat voor
een gecontinueerd remigratiebeleid. De samenwerkingsverbanden van minderheden
hebben zich daarvoor eerder uitgesproken. 53Hoe wordt de passage «Het kabinet stelt vast dat, hoewel zich
thans enige stagnatie voordoet, de toestroom van vreemdelingen, gegadigden
voor een verblijf in Nederland, al enige tijd een substantiële afname
te zien geeft. Dat is een belangrijk gegeven met het oog op de acceptatie
door de Nederlandse samenleving van de blijvende aanwezigheid van etnische
minderheidsgroepen» precies bedoeld? Staat deze passage niet haaks op
het ingezette integratiebeleid? (blz. 15).Voor de geconstateerde afname van de toestroom van vreemdelingen, zie
het antwoord op vraag 13. Men zie ter bevestiging het artikel «Flinke
stijging immigratie in eerste helft 1996», in: Maandstatistiek van de
Bevolking, jg. 44, oktober 1996, blz. 5 (CBS). Een restrictief toelatingsbeleid is reeds sinds de Minderhedennota 1983
(blz. 145) beschouwd als een noodzakelijke voorwaarde om de doelstellingen
van het beleid te verwerkelijken. De overtuiging dat de overheid heldere criteria
aanlegt bij de beslissing om toelating van vreemdelingen zal de acceptatie
van de nieuwkomers als nieuwe landgenoten zeker bevorderen. Ook het recent
in gang gezette inburgeringsbeleid, waarop de vraagstelling wellicht doelt,
is gebaat bij een terughoudend toelatingsbeleid. 54Welke concrete maatregelen neemt het kabinet nu zij «niet kan
berusten» waar het gaat om een dreigende tweedeling binnen minderheidsgroepen?
(blz. 16).In het Jaaroverzicht 1997 is gesteld dat het kabinet er niet in kan berusten
dat de arbeidsmarktpositie van kansarmen in toenemende mate ongunstig wordt
(blz. 16). Verschillende maatregelen zijn dienaangaande reeds getroffen. Zij
staan vermeld op blz. 26–27 van het Jaaroverzicht. Voorts moge verwezen
worden naar de resultaten van het Najaarsoverleg in het kader van de Stichting
van de Arbeid. Zoals in het Jaaroverzicht (blz. 10 en 26) vermeld is dit algemene
beleid juist voor leden van etnische minderheden van belang, omdat zij in
vele gevallen zijn aangewezen op werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt. 55Kan worden aangegeven welk aandeel van de inspanningen in het kader
van het grotestedenbeleid ten goede komt aan leden van etnische groepen? (blz.
17).Het Grotestedenbeleid beoogt de steden in staat te stellen, dat zij hun
motorfunctie op economisch, sociaal en cultureel gebied weer ten volle kunnen
waarmaken. Daartoe zullen de steden onder meer alle beschikbare potentie aan
initiatieven, werkkracht en deskundigheid die binnen hun grenzen voorradig
is, moeten kunnen mobiliseren om deze ambitieuze doelstelling te halen. In
de grote steden maken leden van etnische minderheden enerzijds deel uit van
die tot nu toe nog onvoldoende benutte mogelijkheden, zowel in economisch
als in sociaal en cultureel opzicht. Anderzijds zullen ook die leden van etnische
minderheden moeten profiteren van de verbetering van de positie van hun stad
(Convenant G4, blz. 6).Het grotestedenbeleid is geen doelgroepenbeleid en in het algemeen worden
de tussen kabinet en gemeentebesturen overeen gekomen resultaats- en inspanningsverplichtingen
dan ook niet verbonden aan bepaalde doelgroepen. Het aandeel dat zulke doelgroepen,
waaronder etnische minderheden, ten goede komt, is dan ook niet aan te geven.
Dat neemt niet weg dat leden van etnische minderheden tenminste in gelijke
mate van de effecten van het beleid profijt dienen te hebben en dat ook hun
organisaties een actieve rol hebben bij de versterking van het stedelijke
draagvlak van het grotestedenbeleid. 56Gesteld wordt dat ontwikkelingen tussen en binnen etnische groepen
verschillend zijn. Dat kan aanleiding zijn om in de beleidsuitvoering een
grotere differentiatie aan te brengen door beter te letten op groepsspecifieke
factoren. Is het kabinet in dit kader voornemens om de doelgroependefinitie
voor het integratiebeleid te herzien? (blz. 18).In haar Contourennota 1994 heeft de regering reeds een differentiatie
in doelgroepen aangebracht: «Het voorgaande leidt ertoe, dat het beleid
op de terreinen van weten, wonen en werken prioriteit geeft aan de vijf grootste doelgroepen t.w. Surinamers, Antillianen/Arubanen, Turken,
Marokkanen en vluchtelingen. (...) De omvang van betrokken categorieën,
de relatief ongunstige positie van deze grote categorieën etnische minderheden
op de arbeidsmarkt en in het onderwijs, de sterke concentratie in een beperkt
aantal steden en de verwachte effectiviteit van beleid heeft geleid tot de
keuze een nader accent te leggen op jongere Surinamers, Antillianen en Arubanen,
Turken, Marokkanen in de grote en middelgrote steden»(blz. 30, 31). 57Hoe verhoudt de passage over de extra stimulans door introductie
van «kansenzones» zich met de uitspraken van staatssecretaris
Kohnstamm dat het rapport van de commissie-Brinkman met name een oproep zal
zijn om bestaande mogelijkheden beter te benutten? (blz. 18).Het rapport van de commissie Brinkman bevat inderdaad onder andere een
oproep om meer van de bestaande instrumenten gebruik te maken voor het doen
van investeringen en het scheppen van werkgelegenheid. Hiertoe beperken de
aanbevelingen uit dit rapport zich echter niet. De boodschap van het rapport
is, dat het bestaande instrumentarium alvast beter kan worden benut naast
nog te introduceren andere maatregelen. 58De uitkomsten van de ronde-tafelgesprekken en de daarmee samenhangende
beleidsconsequenties worden in een notitie aan de Kamer aangeboden. Wanneer
kan deze notitie worden verwacht? Is er in de begrotingen van de verschillende
ministeries voor 1997 reeds rekening gehouden met de uitkomsten en de beleidsconsequenties
van de ronde-tafelgesprekken? (blz. 18).De rapportage van de rondetafelgesprekken over het integratiebeleid minderheden
is op 6 december 1996 aan de Tweede Kamer aangeboden. Deze rapportage is bedoeld
als aanzet voor een discussie tussen het kabinet en de Kamer over nieuwe accenten
in het integratiebeleid minderheden. De uitkomst van deze discussie zal bepalend
zijn voor de (beleids)inzet van de betrokken departementen.Op 21 april aanstaande zal de Tweede Kamer met het kabinet van gedachten
wisselen over deze rapportage. 59In hoeverre is tijdens de ronde-tafelgesprekken ook de rol van de
media aan de orde gekomen? Waren tijdens de gesprekken ook vertegenwoordigers
van de (migranten)media betrokken? (blz. 18).De rol van de media is uitdrukkelijk aan de orde geweest tijdens de rondetafelgesprekken,
in het bijzonder waar het gaat om de beeldvorming over etnische groepen in
de samenleving. In de gesprekken is geconstateerd dat in de media vooral aandacht
wordt besteed aan negatieve ontwikkelingen en voorbeelden. Veel meer dan tot
nu toe zou naar de mening van de deelnemers in de publiciteit ingespeeld kunnen
worden op positieve ontwikkelingen binnen de etnische groepen ten behoeve
van een meer evenwichtige beeldvorming.Tijdens de eindconferentie heeft de minister van Binnenlandse Zaken het
belang van een juiste beeldvorming onderstreept door aan de Nederlandse Vereniging
van Journalisten een bedrag van 10 000 beschikbaar te stellen voor het
project Beeldvorming.Tijdens alle rondetafelgesprekken zijn vertegenwoordigers van de migrantenmedia
aanwezig geweest. 60Wordt er een relatie gelegd tussen de conclusie van de ronde-tafelgesprekken
met betrekking tot goede en evenwichtige beeldvorming en het inzetten van
de media? Welke rol wordt de lokale migrantenmedia toegedacht? (blz. 18).De media zijn zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop zij berichten
over etnische groepen in de Nederlandse samenleving. Het kabinet heeft geen
enkele mogelijkheid de media daarvoor in te zetten. Wel kan de overheid zelf
door een goede en evenwichtige voorlichting en informatieverstrekking bijdragen
aan positieve beeldvorming over etnische groepen in de Nederlandse samenleving.
Deze voorlichting en informatie worden eveneens gericht op de (lokale) migrantenmedia.
Overigens kan hier aan worden toegevoegd dat vertegenwoordigers van de media
zich tijdens de rondetafelgesprekken bewust hebben getoond van de invloed
die uit kan gaan van louter negatieve berichtgeving over etnische groepen.Beeldvorming over etnische minderheden is een continu aandachtsveld voor
de werkgroep Migranten en Media van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.Het project Beeldvorming van minderheden in de media omvat een drietal
debatten met forumdiscussie. Hierbij zal aan de hand van recente gebeurtenissen
of thema's worden geanalyseerd wat beelden mogelijkerwijs zouden kunnen oproepen
bij het publiek. Het doel is een betere bewustwording hiervan bij de producenten
van beelden: journalisten, programmamakers en voorlichters. Doelgroep zijn
journalisten en Kamerleden (mediaspecialisten). 61Welke initiatieven zijn beleidsmatig en financieel te verwachten
van het ministerie van Binnenlandse Zaken om een goede en evenwichtige beeldvorming
rond het integratiebeleid te realiseren? (blz. 18).Het ministerie van Binnenlandse Zaken spant zich net als alle andere departementen
die beleidsmatig betrokken zijn bij het integratiebeleid minderheden in om
via voorlichting, het laten verrichten van onderzoek en het houden van conferenties
de positie van de etnische groepen in de samenleving op een evenwichtige manier
voor het voetlicht te brengen. 62Wat wordt precies bedoeld met de zin «In deze gesprekken werd
van verschillende zijden kenbaar gemaakt dat de consequenties van de multi-culturele
samenleving nog onvoldoende zijn erkend»? Om welke consequenties gaat
het hier en door wie worden deze onvoldoende erkend? (blz. 18).In de rapportage over de rondetafelgesprekken wordt aangegeven dat het
niet zinvol is een definitie van de multiculturele samenleving te geven. Wel
wordt benadrukt dat multiculturaliteit en de integratie van minderheidsgroepen
vraagt om betrokkenheid van alle leden van de samenleving. De multiculturele
samenleving betekent in haar consequenties dat elke instantie en organisatie
zich ervan bewust moet zijn dat minderheden in de gelegenheid moeten worden
gesteld om evenredig te participeren. Van leden van minderheidsgroepen kan
aan de ene kant worden verwacht dat zij zich oriënteren op de samenleving
en kunnen worden aangesproken op verantwoordelijkheden en plichten. Aan de
andere kant moeten zij aanspraak hebben op rechten en de mogelijkheid om mee
te beslissen. Van de kant van de autochtone bevolking kan worden verwacht
dat zij ruimte geeft aan leden van minderheidsgroepen om op een volwaardige
en evenredige manier hun burgerschap uit te oefenen. Dat vraagt niet alleen
om begrip voor, maar ook om daadwerkelijke ruimte voor andere
culturen en de positieve bijdrage die zij kunnen leveren aan de ontwikkeling
van de Nederlandse samenleving. 63Wat wordt verstaan onder een «sluitende aanpak van de inburgering
van nieuwkomers»? (blz. 19).Onder een sluitende aanpak wordt verstaan dat met alle nieuwkomers, die
onder de definitie van dit begrip vallen, daadwerkelijk contact wordt gelegd
en hen, indien nodig, een inburgeringsaanbod wordt gedaan. 64Van de welzijnssector is onvoldoende expliciet gemaakt wat zijn rol
kan zijn in het inburgeringsbeleid. Steeds meer wordt onderkend dat inburgering
meer is dan educatie. Welke initiatieven ter ondersteuning van de effectiviteit
van het inburgeringstraject zullen op het terrein van welzijn worden ondernomen?
(blz. 19).Dat inburgering meer omvat dan educatie wordt van ganser harte beaamd.
Sterker nog, de welzijnssector heeft, samen met de Vereniging Nederlandse
Gemeenten, aan de wieg gestaan van het inburgeringsbeleid. Op basis van projecten
in een aantal gemeenten is door VWS in 1991 een eerste en in 1994 een aangepast
werkmodel gepresenteerd ter ondersteuning van gemeenten bij de organisatie
en uitvoering van het lokale inburgeringsbeleid. De kernbegrippen uit dit
model: gemeentelijke regie, trajectbegeleiding en maatschappelijke begeleiding
staan ook centraal in de huidige regelgeving en zijn ook opgenomen in het
wetsvoorstel WIN (Wet Inburgering Nieuwkomers), dat op 25 november jl. aan
de Kamer is aangeboden.Onder gemeentelijke regie wordt verstaan het structureren en aansturen
van een procesgerichte samenwerking tussen de vele instellingen en organisaties
die bij inburgering betrokken zijn. In het voorjaar van 1997 komt een onderzoek
beschikbaar van de Piers Groep naar de ondersteuningsbehoefte van verschillende
categorieën gemeenten bij het uitoefenen van die regiefunctie; tevens
komt tegelijkertijd een handboek voor gemeenten beschikbaar.Met betrekking tot trajectbegeleiding heeft de afgelopen jaren de mogelijkheid
bestaan dat gemeentelijke trajectbegeleiders vanuit de Hogeschool Rotterdam
een cursus aangeboden kregen.Begin 1997 bestond nog de mogelijkheid voor een laatste groep deze cursus
te volgen. Met de Hogeschool is afgesproken dat trajectbegeleiding in het
kader van nieuwkomers als speciale module in het aanbod beschikbaar blijft,
zij het tegen betaling. Voorts bestaat het voornemen om in de eerste helft
van 1997 een onderzoek te laten verrichten naar de stand van zaken rond de
praktijk van de trajectbegeleiding en de opleidingsmogelijkheden en -wensen
in het land. Dit ook in het licht van de werkontwikkeling bij soortgelijke
functies bij de sociale diensten en bij arbeidsvoorziening. Dit tegen het
licht van de taken die in het kader van de Wet Inburgering Nieuwkomers aan
de trajectbegeleider zijn toegeschreven. Onder maatschappelijke begeleiding
wordt ten slotte verstaan de begeleiding van vluchtelingen door vrijwilligers,
zoals die door VluchtelingenWerk wordt ondersteund. VluchtelingenWerk is bezig
de huidige situatie in kaart te brengen. Onderzoek bij gemeenten leert dat
plaatselijke bestuurders een positief beeld hebben van VluchtelingenWerk en
met name de wijze waarop middels veel persoonlijk contact de maatschappelijke
begeleiding wordt ingevuld. 65Hoe zal de opvang en maatschappelijke begeleiding van nieuwkomers
concreet vorm worden gegeven? (blz. 19).Het is aan gemeenten om de opvang en maatschappelijke begeleiding concreet
vorm te geven. De maatschappelijke begeleiding zal in veel gevallen worden
verzorgd door bij VluchtelingenWerk aangesloten vrijwilligersgroepen (zie
ook het antwoord op vraag 64). 66Heeft het kabinet inmiddels initiatieven genomen om te komen tot
inburgeringscontracten voor oudkomers?Hoe belangrijk zijn inburgeringscontracten voor oudkomers, ook gelet
op de kansen in de Nederlandse samenleving voor hun kinderen? (blz. 19).Binnen het inburgeringsbeleid wordt niet uitgegaan van een verplichting
tot inburgering voor oudkomers. Gemeenten hebben de mogelijkheid oudkomers
een op maat gesneden traject aan te bieden binnen het reguliere aanbod van
de educatie.Daarnaast biedt de op 11 juli 1996 in bestuurlijk overleg overeengekomen
garantstelling binnen de financiering van de inburgering van nieuwkomers in
1996 en 1997, mogelijkheden voor oudkomers. Gemeenten kunnen tot aan het niveau
van de voor hen geldende garantstelling, trajecten openen voor andere groepen
die in een achterstandssituatie dreigen te geraken. Voorwaarde is wel dat
alle daarvoor in aanmerking komende nieuwkomers in een traject worden opgenomen. 67Wordt er in het kader van het instellen van een onafhankelijke onderzoeksinstelling
eveneens gedacht aan een centrale «inburgeringsinspectie» die
het gehele inburgeringstraject kan monitoren, evalueren en rapporteren en
die de verschillende beleidsterreinen (OCW, BiZa en VWS) bij elkaar brengt?
(blz. 19).Er wordt niet gedacht aan het instellen van een onafhankelijke inspectie
voor het inburgeringsbeleid. Het inburgeringsbeleid wordt in 1996 en 1997
op twee manieren gevolgd. Ten eerste wordt de voortgang gemonitord en ten
tweede vindt een omvangrijk evaluatie-onderzoek plaats. Beide worden uitgevoerd
door een onafhankelijke onderzoeksinstelling, te weten Regioplan. 68Waarom wordt in 1997 de monitoring elk halfjaar en niet elk kwartaal
uitgevoerd? (blz. 19).In 1996 is het nieuwe inburgeringsbeleid van start gegaan. Om te bezien
of het beleid daadwerkelijk van de grond komt, is voor 1996 gekozen voor een
frequente monitoring. De resultaten van de monitoring zijn ook van belang
om gemeenten te informeren over de benutting van de beschikbare gelden. Uitgaande
van het feit dat gemeenten na een jaar meer inzicht hebben in de ontwikkeling
van de aantallen nieuwkomers is in 1997 een frequente monitoring niet meer
noodzakelijk. Ook met een halfjaarlijkse meting kunnen gemeenten in dat jaar
op de hoogte worden gehouden van de ontwikkeling van de aantallen nieuwkomers. 69Wordt bij de monitoring en evaluatie van de inburgeringsprogramma's,
behalve kwantiteit, ook rekening gehouden met de kwaliteit en beschikbaarheid
van deze programma's? Worden bij deze evaluatie ook de kwantiteit en kwaliteit
van de vervolgtrajecten (arbeid, onderwijs) onder de loep genomen? (blz. 20). De evaluatie van het inburgeringsbeleid richt zich zowel op kwantitatieve
als kwalitatieve aspecten van de uitvoering van het beleid. Belangrijke onderwerpen
voor de evaluatie zijn: de organisatie van de opvang van nieuwkomers, de inzet
van middelen, het bereik van het nieuwkomersproject, de inhoud van het inburgeringsprogramma,
de resultaten van het programma en de vervolgactiviteiten. Wat betreft de
laatste twee onderwerpen worden de gegevens op het niveau van de individuele
nieuwkomer verzameld. De verwachting is echter dat over de vervolgtrajecten
nog weinig kan worden gezegd gezien het moment van dataverzameling. 70Binnenkort wordt het wetsvoorstel Inburgering nieuwkomers aan de
Tweede Kamer verzonden. De uitkomsten van het evaluatieonderzoek zullen pas
in de tweede helft van 1997 beschikbaar komen. Is het mogelijk dat de Kamer
al bij de behandeling van het wetsvoorstel op de hoogte wordt gesteld van
een (deel) van de onderzoeksresultaten? (blz. 20).De resultaten van het evaluatie komen naar verwachting in september 1997
beschikbaar. De dataverzameling vindt plaats tot en met juni 1997. Het is
daarom waarschijnlijk niet mogelijk om bij de behandeling van het wetsvoorstel
de Kamer op de hoogte te stellen van een deel van de onderzoeksresultaten. 71Is er duidelijkheid over de financieringssystematiek op langere termijn?
(blz. 20).In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel inburgering nieuwkomers
is aangegeven welke financieringssystematiek vanaf het moment van inwerkingtreding
van de wet zal worden gehanteerd. Het is de bedoeling dat voor jaar t op basis
van een raming van het aantal te verwachten nieuwkomers een landelijk budget
voor inburgering wordt vastgesteld. Daarbij zal verder rekening worden gehouden
met het aantal inburgeringsprogramma's dat door de gemeenten is gerealiseerd
in jaar t-2. In het geval dit aantal meer dan een nader vast te stellen percentage
(bandbreedte) afwijkt van het voor jaar t-2 geraamde aantal, zal het landelijk
budget voor jaar t verhoogd c.q. verlaagd worden met de afwijking buiten de
bandbreedte.Het zo vastgestelde landelijk budget voor jaar t wordt aan de gemeenten
toegewezen naar rato van het aantal inburgeringsprogramma's dat zij in jaar
t-2 hebben gerealiseerd. Deze middelen zijn voor de gemeenten volledig inzetbaar.
Na afloop van elk jaar dienen de gemeenten een verantwoording in van het aantal
gerealiseerde inburgeringsprogramma's. Met deze systematiek wordt aan de ene
kant de outputfinanciering voor inburgering gehandhaafd, terwijl aan de andere
kant gemeenten volledige zekerheid hebben over de hen toegewezen middelen. 72Waarom is sprake van een voorlopige vergoeding? (blz. 20).In de huidige financieringssystematiek ontvangen de gemeenten een voorschot
voor de uitvoering van de inburgering van nieuwkomers. Na afloop van het jaar
dienen de gemeenten een verantwoording in van het aantal gerealiseerde inburgeringsprogramma's.
Blijft dit aantal onder het aantal programma's dat is bevoorschot dan dient
de gemeente de niet gerealiseerde programma's terug te betalen aan het rijk.
Deze middelen zijn dan beschikbaar voor die gemeenten die meer programma's
hebben gerealiseerd dan zij bevoorschot hebben gekregen. Deze
verevening tussen gemeenten vindt voor het jaar 1996 plaats in 1998.In juli 1996 heeft het kabinet een afspraak gemaakt met de gemeenten dat
een belangrijk deel van de inburgeringsmiddelen gegarandeerd wordt voor de
gemeenten. Voor 1996 wordt gemiddeld 75% en voor 1997 gemiddeld 65% van het
landelijk budget voor inburgering gegarandeerd. Voor een gemeente betekent
deze afspraak dat bij de afrekening bij het niet halen van het aantal toegewezen
inburgeringsprogramma's niet verder zal worden gekort dan het gegarandeerde
aantal inburgeringsprogramma's. Voorwaarde is wel dat een gemeente voor dit
gegarandeerde aantal een overeenkomst heeft gesloten met een educatie-instelling. 73Er wordt een budgetgarantie aan de vier grote steden gegeven voor
1996 en 1997. Is al bekend hoe deze garantie in de praktijk heeft uitgewerkt,
met name waar het gaat om het bereiken van oudkomers? (blz. 20).De garantstelling geldt niet alleen voor de vier grote steden, maar voor
alle gemeenten die geld ontvangen voor de inburgering van nieuwkomers. In
1996 wordt ieder kwartaal een monitor uitgevoerd, in 1997 elk half jaar. De
meest recente meting is van 1 januari 1997. Hieruit blijkt dat in het eerste
jaar (1996) 17 967 personen met een inburgeringsprogramma is gestart.
Dit aantal is opgebouwd uit 8686 verblijfsgerechtigden, 6050 gezinsherenigers/-vormers
en 3231 oudkomers.Voor de vier grote steden is het beeld als volgt:  taakstelling
nieuwkomers 1996nieuwkomers gestart in 1996oudkomers gestart in
1996 Amsterdam2 7822 085niet opgegeven Rotterdam1 6902 623541Den Haag1 9041 035niet opgegeven Utrecht47562327De uiteindelijke gegevens over aantallen nieuwkomers en eventueel oudkomers
die in 1996 een inburgeringsprogramma hebben doorlopen en die aan de financieringsvoorwaarden
voldoen, worden door de gemeente voor 1 november 1997 bij de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen ingediend. 74Komen oudkomers alleen in aanmerking voor een inburgeringsprogramma
als er op een bepaald moment niet voldoende nieuwkomers beschikbaar zijn?
(blz. 20–21).Binnen de financieringssystematiek voor inburgering is met het geven van
een garantie aan gemeenten de mogelijkheid geschapen om oudkomers in aanmerking
te laten komen voor een inburgeringsprogramma voor zover er niet voldoende
nieuwkomers in een gemeente beschikbaar zijn. Dit laat echter onverlet dat
de gemeente naast de inburgeringsmiddelen de beschikking heeft over de reguliere
educatiemiddelen en de gedecentraliseerde welzijnsmiddelen. De gemeente heeft
de mogelijkheid om oudkomers een programma aan te bieden met inzet van de
genoemde middelen. Voor de goede orde kan worden gemeld dat een groot deel
van de educatiemiddelen door gemeenten worden ingezet voor cursussen Nederlands
als tweede taal. 75Waarom is er voor de inburgering van nieuwkomers geen sprake van
een ongedeeld budget dat zowel de educatieve als de welzijnscomponent bevat?
(blz. 20).De middelen voor inburgering worden gemeenten ter beschikking gesteld
op basis van twee wettelijke regelingen, te weten de Wet educatie en beroepsonderwijs
voor de educatieve component en de Welzijnswet voor de welzijnscomponent.
Hoewel er twee gescheiden geldstromen naar de gemeenten gaan zijn de onderwijs-
en welzijnsregeling inburgering nieuwkomers volledig op elkaar afgestemd.
Gemeenten hebben de mogelijkheid de middelen van beide regelingen naar eigen
inzicht in te zetten voor beide componenten. Bij de afrekening kunnen de gemeenten
volstaan met één verantwoording naar beide departementen. Feitelijk
is er dus voor gemeenten sprake van een ongedeeld budget. 76Welke initiatieven ter ondersteuning van de effectiviteit van de
inburgering worden op het terrein van welzijn ondernomen? (blz. 21).Zie antwoord bij vraag 64. 77Wordt in de afrekening van inburgeringsprogramma's (outputfinanciering)
rekening gehouden met de op maat gesneden (dus dure en mindere dure) programma's?
Waarom wel/niet? (blz. 21).De gemeenten dienen een verantwoording in van het aantal gerealiseerde
inburgeringsprogramma's. Een programma komt voor bekostiging in aanmerking
als de gemeente kan aantonen dat een nieuwkomer in de periode van negen maanden
na het afsluiten van de onderwijsovereenkomst zes maanden aan het inburgeringsprogramma
heeft deelgenomen of de educatieve component heeft afgerond (500 uur gevolgd
of een Staatsexamen NT2 behaald). Voor elk gerealiseerd programma wordt een
lump sumbedrag afgerekend. Dat geeft de gemeente de mogelijkheid om op maat
gesneden programma's aan de nieuwkomers aan te bieden. 78Hoe verhoudt zich de nog steeds gescheiden financiering van de inburgering
door de ministeries van OCW en VWS tot de intentie in het Regeerakkoord om
de geldstromen hiervoor te bundelen? (blz. 21).De regelingen van VWS en OCenW over inburgering van nieuwkomers zijn nauw
op elkaar afgestemd en gaan beide uit van outputfinanciering. De afzonderlijk
door VWS en OCenW beschikbaar gestelde middelen, zijn bestemd voor de activiteiten
binnen de welzijns- resp. de educatieve component. De gescheiden financiering
is gerelateerd aan de samenhang die bestaat tussen de resp. financiële
stromen en de overige middelen voor educatie en welzijn. 79Geeft de outputfinanciering de gemeenten voldoende mogelijkheden
om de noodzakelijke infrastructuur voor de inburgering in stand te houden?
(blz. 21).De afspraak van het kabinet met de VNG van 15 mei 1995 om voor inburgering
een systeem van outputfinanciering in te voeren heeft tot veel onrust geleid
bij gemeenten en educatie-instellingen. Met name werd door hen gewezen op
de grote mate van onzekerheid over de daadwerkelijke instroom
van nieuwkomers. Gemeenten waren als gevolg daarvan in eerste instantie terughoudend
bij het maken van afspraken met educatie-instellingen over de inburgering
van nieuwkomers. Daardoor kwam de noodzakelijke infrastructuur voor inburgering
onder druk te staan. Om de onzekerheid voor gemeenten te verminderen heeft
het kabinet de afspraak gemaakt met de gemeenten om een belangrijk deel van
de inburgeringsmiddelen te garanderen. Daarmee zijn de gemeenten in staat
om de noodzakelijke infrastructuur voor inburgering in stand te houden. 80Kan het kabinet een nadere uitleg geven over de experimenten met
vrijwilligers in combinatie met trajectbegeleiding? (blz. 22).Uitgangspunt bij de drie projecten is dat de participatie van nieuwkomers
in Nederlandse vrijwilligers organisaties bij de inburgering een belangrijke
factor kan zijn. Het biedt de mogelijkheid de taal beter te leren spreken,
kennis te maken met Nederlanders en daarmee een netwerk op te bouwen, en te
ervaren hoe het er in Nederlandse organisaties aan toegaat. Het is aan de
trajectbegeleider bij de vaststelling van het trajectplan om lopende het traject
mogelijkheden aan te boren en de nieuwkomer te motiveren dit soort werk te
gaan doen. De experimenten moeten inzicht geven in wat werkt en wat niet werkt.
Een evaluatie van de projecten door het Verweij-Jonker Instituut zal in de
eerste helft van 1997 verschijnen. 81Houden de passages over de aansluiting op de arbeidsmarkt in dat
(op termijn) inburgeringsmodulen zullen worden geïntegreerd in het algemene
activeringsbeleid in het kader van de nieuwe Algemene bijstandswet? (blz.
22).Het inburgeringsbeleid richt zich op een bredere doelgroep dan uitsluitend
bijstandsgerechtigden. Een volledige integratie van de inburgeringsmodulen
in het activeringsbeleid in het kader van de Algemene bijstandswet zou ertoe
leiden dat het inburgeringsbeleid een te beperkt bereik zou krijgen.Ten aanzien van de Abw-gerechtigde nieuwkomers kunnen de inburgeringsactiviteiten
gericht op educatieve en professionele zelfredzaamheid, worden aangemerkt
als activiteiten die het verkrijgen van een zelfstandige bestaansvoorziening
kunnen bevorderen. Voor bijstandsgerechtigde nieuwkomers zal het inburgeringsbeleid
doorgaans de eerste fase vormen van het activeringsbeleid in het kader van
de Abw met als uiteindelijk doel het vinden van aansluiting op de arbeidsmarkt. 82Op welke wijze denkt het kabinet de weg van vluchtelingen vanuit
het inburgeringstraject naar het middelbaar- en beroepsonderwijs te stimuleren?
(blz. 22).Het gehele inburgeringsbeleid moet een dergelijke stimulans vormen. Ieder
inburgeringsprogramma wordt immers op maat van de nieuwkomers gesneden. Het
sluit aan bij reeds opgedane kennis en vaardigheden in het land van herkomst,
bij de wensen en capaciteiten van de nieuwkomer en op de mogelijkheden op
de (regionale) arbeidsmarkt. Daarnaast vindt intensieve traject-begeleiding
plaats. Veelal is het de taak van de trajectbegeleider, in overleg met de
educatieve instelling, om aan het eind van het programma voor een zorgvuldige
overdracht naar vervolgonderwijs en /of arbeidsmarkt te zorgen. 83De verwachting is «dat in de meeste gevallen nieuwkomers niet
op eigen kracht kunnen uitstromen naar de arbeidsmarkt». Om welke aantallen
gaat het hierbij en hoe is de verhouding tussen het aantal uitstromers uit
een inburgeringstraject, het aantal instromers in een Arbeidsvoorzieningstraject
en een traject richting vervolgonderwijs? (blz. 22).De passage waarin sprake is van de verwachting dat nieuwkomers in de meeste
gevallen niet op eigen kracht kunnen uitstromen naar de arbeidsmarkt heeft
betrekking op bijstandsgerechtigde nieuwkomers die nog geen inburgeringsprogramma
hebben gevolgd. Aantallen zijn niet bekend, maar aangenomen wordt dat voor
vrijwel alle bijstandsgerechtigde nieuwkomers zal gelden dat aanvullende voorzieningen,
zoals bijvoorbeeld een inburgeringsprogramma, nodig zullen zijn. De verhouding
tussen het aantal uitstromers uit een inburgeringstraject en het aantal instromers
in een Arbeidsvoorzieningstraject dan wel een traject richting vervolgonderwijs
zijn aandachtspunten van het evaluatieonderzoek van Regioplan. De resultaten
van dit onderzoek worden in de loop van september 1997 verwacht. 84Kan worden aangegeven hoeveel nieuwkomers zich na het inburgeringstraject
hebben gemeld voor het arbeidsmarkttraject, hoeveel vluchtelingen dit betreft,
in welke categorie zij zijn ingedeeld en hoeveel trajecten er zijn uitgevoerd
door Arbeidsvoorziening vanuit het prestatiebudget van Arbeidsvoorziening,
vanuit de Inkoopregeling- danwel vanuit andere financiële bronnen van
de gemeenten? (blz. 22).Er zijn momenteel geen gegevens beschikbaar over aantallen nieuwkomers
in arbeidsmarkttrajecten. Evenmin is bekend hoeveel vluchtelingen zich onder
deze nieuwkomers bevinden. Er wordt thans door Arbeidsvoorziening nagegaan
op welke wijze nieuwkomers gedefinieerd kunnen worden ten behoeve van registratie.
Vervolgens kan worden bezien hoe nieuwkomers in het registratiesysteem van
Arbeidsvoorziening en gemeenten kunnen worden opgenomen zodra de Wet op de
Inburgering in werking treedt. 85Waaraan kan worden gedacht bij «aanvullende voorzieningen»?
(blz. 22).Met aanvullende voorzieningen wordt bedoeld het instrumentarium dat gemeenten
en Arbeidsvoorziening ter beschikking staat om de startpositie van de betrokkene
op de arbeidsmarkt te verbeteren. Concreet kan daarbij gedacht worden aan
scholingstrajecten, het opdoen van werkervaring of andere activiteiten gericht
op het verbeteren van de kwalificaties voor instroom op de arbeidsmarkt. Waar
het gaat om nieuwkomers kan ook worden gedacht aan het volgen van een inburgeringsprogramma. 86Wat is het standpunt van de regering ten aanzien van de toekomst
van de functie Bedrijfsadviseurs minderheden na 1996? (blz. 22).Het CBA heeft in 1996 besloten om het aantal bedrijfsadviseurs minderheden
weer op oorspronkelijke sterkte terug te brengen en verbeteringen aan te brengen
in de randvoorwaarden waarbinnen zij moeten functioneren. Onder andere een
heldere taakomschrijving en positionering, een vorm van landelijke ondersteuning
alsmede herschikking over de RBA's. Dit is een goede zaak. Er zijn op dit moment ca. 40 BAM'ers in dienst bij Arbeidsvoorziening
(in FTE's). De resterende vacatures worden in opdracht van het CBA thans in
hoog tempo opgevuld. Voor 1997 en volgende jaren is voor 50 BAM'ers (in FTE's)
een budget geoormerkt. Het CBA heeft als norm een minimum van 2 BAM'ers per
RBA vastgesteld. De overige 14 FTE zijn verdeeld over de regio's op basis
van het aantal werkloze werkzoekende minderheden in de betreffende bestanden.
Op dit moment wordt met een aantal regio's nagegaan of, daar waar vacatures
bestaan, er een herschikking van mensen of middelen mogelijk is.De RBA's zullen op hun begroting jaarlijks een (geoormerkt) budget krijgen
toegekend voor het aangewezen aantal BAM'ers. Mocht eind 1997 blijken dat
een FTE niet juist is ingevuld, dan zal verrekening plaatsvinden en opdracht
worden gegeven de functie alsnog op adequate wijze in te vullen.Er is inmiddels een uniforme functie-omschrijving voor de BAM'ers vastgesteld,
conform hetgeen na de totstandkoming van het eerste Stichtingsakkoord ten
aanzien van minderheden in 1991 werd beoogd. Het CBA gaat ervan uit dat alle
BAM'ers hun functie uitoefenen conform deze functiebeschrijving.Tenslotte heeft het CBA besloten de ondersteuning vanuit het landelijk
niveau te versterken. Het CBA zal hiertoe op korte termijn een Facilitator
Bedrijfsadviseurs Minderheden aanstellen.De sociale partners bevelen in hun nota «Met minderheden meer mogelijkheden»
aan dat sectoren eveneens bedrijfsadviseurs minderheden aanstellen ten behoeve
van de uitvoering van sectorale afspraken. Het instellen van sectorale bedrijfsadviseurs
minderheden is een verantwoordelijkheid van de sectorale sociale partners. 87Kan een beschouwing worden gegeven over hoe zogenoemde inkoopgelden
samenhangen met het inburgeringsbeleid? (blz. 23).Gemeenten kunnen op drie manieren dienstverlening inkopen bij Arbeidsvoorziening
ten behoeve van nieuwkomers:– De zgn. G-19-gemeenten hebben de mogelijkheid om uit de inkoopregeling
G-19, arbeidsmarkttrajecten in te kopen bij Arbeidsvoorziening ten behoeve
van nieuwkomers die een uitkering ontvangen (ABW of IOAW of IOAZ).– Gemeenten kunnen uit eigen middelen, de zgn. vrije inkoop, middelen
ter beschikking stellen voor arbeidsmarkttoeleiding van nieuwkomers.– Gemeenten kunnen Arbeidsvoorziening en andere organisaties inschakelen
t.b.v. het inburgeringsprogramma. Er kan naast basisdienstverlening van Arbvo
(kosteloos voor alle werkzoekenden), extra dienstverlening worden ingekocht
d.m.v. inzet van middelen uit het inburgeringsbudget waarover gemeenten beschikken. 88Uit onderzoeksgegevens blijkt dat drie jaar na statusverlening driekwart
van de vluchtelingen afhankelijk is van een uitkering. Is het kabinet van
mening dat de positie van vluchtelingen in de Nederlandse samenleving, gezien
het extreem hoge percentage vluchtelingen dat afhankelijk is van een uitkering,
extra inspanningen noodzakelijk maakt? (blz. 24).Over de positie van toegelaten vluchtelingen op de arbeidsmarkt en de
aandacht van het kabinet voor dit onderwerp heeft de minister van Sociale
Zaken de Tweede Kamer onlangs uitvoerig geïnformeerd. Hier wordt volstaan
met een verwijzing naar de brieven van 10 mei 1996 en 17 september 1996 (Kamerstukken
II, 1995–1996, 24 401 nrs. 18 en 22). 89Over de arbeidsmarktpositie worden gegevens vermeld met betrekking
tot de groepen Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen. Hoe staat het
met de arbeidsmarktpositie van de overige groepen immigranten en vluchtelingen?
Zijn daarover gegevens beschikbaar? (blz. 24–25).Onderstaande tabel (een bewerking van een CBS-publikatie) geeft inzicht
in de arbeidsmarktpositie van de overige groep minderheden, waaronder ook
(ex-) vluchtelingen in 1995. Vergelijkbare informatie over afzonderlijke subcategorieën
is statistisch gezien in verband met de kleine aantallen veelal niet betrouwbaar
genoeg om te publiceren en wordt daarom door het CBS ook niet op aanvraag
verstrekt. In de EBB worden minderheden geregistreerd op basis van een combinatie
van nationaliteit en geboorteland. Het kenmerk (ex-)vluchteling is een kenmerk
dat verband houdt met verblijfsstatus en niet met nationaliteit/geboorteland.
Als zodanig valt deze groep dan ook niet in de EBB resultaten te herkennen. Overige minderheden a) van 15–64 jaar naar arbeidspositie,
jaargemiddelden 1990–1995   1995 mutatie
90/95 mutatie 90/95 1990  1995   MVT MVT MVT MVT MVT    x 1 000 personen   %        %                       Bevolking  11291204 453177 675261                             bruto-participatie                    Beroepsbevolking  6734101 22830 493142 674356 603750                     netto-participatie                    Werkzame personen  472370 11314 311525 543344 422534                     werkloosheidspercentage                    Werklozen  201131 11516 12283107 202321 303231a) Afbakening etniciteit uitsluitend op basis van nationaliteit en geboorteland
van de respondent zelf. Overige minderheden betreft hier allochtonen minus
Indonesiërs/Indische nederlanders, Europeanen (excl. voormalig Joegoslaven),
Amerikanen, Chinezen alsmede de doelgroep Turken, Marokkanen, Surinamers en
Antillianen/Arubanen. bruto-participatie = beroepsbevolking in % van de bevolking
15–64 jaar. Tot de beroepsbevolking worden gerekend personen die tenminste
12 uur per week werken (werkenden) of actief zoeken naar werk van tenminste
12 uur per week èn daarvoor direct beschikbaar zijn (werklozen). 
 netto-participatie = werkenden in % van de bevolking 15–64 jaar. 
 werkloosheidspercentage = werklozen in % van de beroepsbevolking 15–64
jaar.Bron: SZW, gebaseerd op de Enquête beroepsbevolking van het CBS. 90Is het kabinet bekend met het bemiddelingsbureau Emplooi van Vluchtelingenwerk,
wiens bemiddeling in 1995 ertoe leidde dat 558 vluchtelingen een vaste baan
kregen en 143 vluchtelingen een andersoortige arbeidsplaats? De werkwijze
van Emplooi (oud-ondernemers en -managers die, gebruik makend van hun sociale
netwerk, werkgevers direct benaderen) sluit goed aan bij recent onderzoek
waaruit blijkt dat informele kanalen van groot belang zijn bij het vervullen
van vacatures. Ziet het kabinet mogelijkheden om de werkwijze van Emplooi
een meer structurele plaats te geven in de integratie van vluchtelingen? (blz.
26). Ja, het kabinet is bekend met Emplooi. Emplooi is met zijn activiteiten
gestart in 1989 en is sinds september 1995 een van de uitvoerders van de Subsidieregeling
experimenten activering van uitkeringsgelden.Met betrekking tot de mogelijkheden om de werkwijze van Emplooi een meer
structurele plaats te geven in de integratie van vluchtelingen zij opgemerkt
dat de rijksoverheid de publieke middelen voor arbeidsvoorziening (waaronder
arbeidsbemiddeling) inzet door middel van de rijksbijdrage aan de Arbeidsvoorzieningsorganisatie.
In principe is geen budget beschikbaar voor aanbieders van private intermediaire
diensten op de arbeidsmarkt. Het is vervolgens aan Arbeidsvoorziening om te
beslissen over inkoop van private intermediaire diensten op de arbeidsmarkt. 91Hoe wordt in het kader van het grotestedenbeleid tegemoet gekomen
aan het probleem van (langdurige) werkloosheid in het licht van de «etnisering»
van de onderkant? (blz. 26).In het kader van het Grotestedenbeleid is afgesproken dat de (langdurige)
werkloosheid substantieel dient te verminderen, in het bijzonder in achterstandswijken
en onder kansarme groepen. Belangrijkste ijkpunt hierbij is het percentage
van de beroepsbevolking dat langer dan één jaar werkloos is,
uitgesplitst naar wijk en doelgroep. Minderheden zijn voor een belangrijk
deel geconcentreerd in de grote steden. Dit beeld wordt nog versterkt als
binnen de grote steden gekeken wordt naar hun aandeel binnen het bestand (langdurig)
werklozen. Het grotestedenbeleid, mede gericht op de terugdringing van de
(langdurige) werkloosheid in de grote steden is derhalve, ook zonder expliciete
toespitsing op deze bevolkingsgroep, met name effectief voor de vermindering
van de (langdurige) werkloosheid onder etnische minderheden. Men zie verder
het antwoord op vraag 54. 92Hoe verhoudt het relatief lage percentage personen uit minderheidsgroepen
in de banenpoolregeling – bedoeld voor de «onderkant» –
zich met het hoge percentage personen uit minderheidsgroepen in de onderkant
van de arbeidsmarkt? (blz. 26–27).Uit de vraagstelling komt niet naar voren waarop de conclusie is gebaseerd
dat er sprake is van een relatief geringe deelname van de categorie allochtonen
aan de banenpool.Uit de banenpoolmonitor 1995, die op 7 februari jl. aan het parlement
is toegezonden, blijkt dat 26% van de deelnemers van niet-Nederlandse afkomst
is. Voor wat betreft de nieuwe instroom in de tweede helft van 1995 blijkt
dat 31% van de deelnemers van niet Nederlandse afkomst is. Eind 1995 zaten
ongeveer 22 500 personen in de banenpool, dit betekent dat op dat moment
een kleine 6000 personen van niet-Nederlandse afkomst deelnamen aan de banenpool. 93Bestaan er gegevens over de uitstroom van immigranten uit de bijstand
op grond van de door de gemeenten uitgevoerde experimenten ex artikel 144
ABW? (blz. 27).Op dit moment zijn nog geen uitstroomgegevens bekend op grond van gemeentelijke
experimenten ingevolge artikel 144 van de Algemene Bijstandswet. Onlangs zijn
de eerste experimenten gestart. Gelet op de aard van de experimenten die gericht
zijn op langdurig uitkeringsgerechtigden die binnen afzienbare tijd geen reëel
uitzicht op arbeidsmarktdeelname hebben, is de verwachting dat, voorzover
überhaupt sprake is van uitstroom, eerst op de langere termijn
uitstroom-effecten meetbaar zullen zijn. In de loop van 1997 zal de monitor
van de experimenten starten. 94Welk percentage JWG-ers in de grote steden is afkomstig uit etnische
minderheidsgroepen? (blz. 27).Gegevens volgens de JWG-monitor over 1995:  Totaal
aantal deelnemersPercentage allochtoon Amsterdam2 16059,3%Rotterdam3 26421,8% Den Haag95117,3%Utrecht79043,2%95Zal het kabinet inzetten op «harde» afspraken over werkgelegenheid
voor minderheidsgroepen in het overleg met sociale partners? (blz. 27–28).De voornemens van de sociale partners bij het bevorderen van de werkgelegenheid
voor minderheidsgroepen in de periode 1997 tot en met 2000 zijn vastgelegd
in de nota «Met minderheden meer mogelijkheden» d.d. 26 november
jl. van de Stichting van de Arbeid. Het kabinet heeft tijdens het najaarsoverleg
op 4 december 1996 eveneens afspraken kunnen maken over wijzigingen van de
WBEAA. ( Zie ook het antwoord op vraag 33).De sociale partners zullen zichzelf de komende jaren moeten afrekenen
op een duidelijke ontwikkeling richting terugbrengen van de werkloosheid van
minderheden tot het niveau van het landelijk werkloosheidsgemiddelde. De komende
jaren houdt voor de sociale partners in een tussenevaluatie na twee jaar en
een eindevaluatie na vier jaar. De (gewijzigde) wet zal eveneens periodiek
worden geëvalueerd. 96Wanneer zal de inventarisatie van de effectiviteit van cao-afspraken
over scholing en werk voor etnische minderheden gereed zijn? (blz. 28).De inventarisatie van de uitvoeringsaspecten van cao-afspraken over scholing
en werk voor etnische minderheidsgroepen in 13 sectoren, uitgevoerd door het
LEC, zal in het voorjaar van 1997 gereed zijn. 97Wat is het aandeel allochtonen in leidinggevende functies bij de
overheid? (blz. 31).In de registratie in het kader van de WBEAA wordt het functieniveau van
werknemers opgenomen. Hieruit valt niet direct af te leiden of betrokkene
een leidinggevende functie heeft. Het aandeel van personen uit de minderheidsgroepen
met leidinggevende functies is derhalve niet bekend. Als indicatie hiervoor
kan wel het aandeel personen uit minderheidsgroepen in hogere functieniveaus
dienen. Per eind 1995 bedroeg hun aandeel in het personeel in schaal 9 en
hoger 1,2 procent. 98Wat is het aandeel allochtone vrouwen in leidinggevende functies
bij de overheid? (blz. 31). Zie het antwoord op vraag 97. In de WBEAA wordt bovendien geen onderscheid
gemaakt naar sekse; de verdeling van vrouwen uit minderheidsgroepen over verschillende
functieniveaus is derhalve ook niet bekend. 99Gaat het kabinet (nadere) actie ondernemen om het aandeel allochtonen
bij de ministeries en Hoge Colleges in overeenstemming te brengen met de evenredigheidspercentages?
(blz. 31).Ja. De minister van Binnenlandse Zaken heeft de Kamer onlangs de eindevaluatie
van de uitvoering van EMO-2 toegezonden. In de aanbiedingsbrief is opgenomen
welke maatregelen het kabinet zich heeft voorgenomen in het kader van de uitvoering
van de WBEAA. Één van deze voornemens betreft het door de ministeries
opstellen van taakstellende werkplannen gericht op het bereiken van evenredigheid,
ook naar het functieniveau. 100Gaat de regering (nadere) actie ondernemen om tot een 100% WBEAA-registratie
te komen? (blz. 31).Twee acties worden ondernomen om tot een zo breed mogelijke uitvoering
van de verplichtingen van de WBEAA te komen.Op de langere termijn zal het tijdens het najaarsoverleg verkregen draagvlak
bij de sociale partners voor de (gewijzigde) WBEAA, alsmede de voor WBEAA-plichtige
werkgevers verminderde administratieve lasten, een positieve invloed kunnen
hebben op een betere naleving van de WBEAA.Voor het bevorderen van een brede naleving op de korte termijn is begin
maart 1997 aan alle WBEAA-plichtige werkgevers een mailing uitgegaan waarin
informatie verstrekt wordt over voorgenomen wetswijzigingen van de WBEAA en
de wijze van uitvoering van de WBEAA in 1997. Het feit dat de betreffende
brief van de minister van SZW mede ondertekend is door alle voorzitters van
de centrale vakorganisaties en ondernemingsorganisaties, straalt de eensgezindheid
uit van het kabinet en alle sociale partners bij hun gezamenlijke aanbeveling
aan werkgevers om niet alleen uit maatschappelijk oogpunt maar ook uit economisch
belang te investeren in maatregelen om de deelname en de positie van allochtonen
in hun organisatie te verbeteren. 101Kan het kabinet het «vierfasenmodel» uitleggen en in
relatie brengen tot het inburgeringsbeleid? (bld. 32)Op grond van het criterium «afstand tot de arbeidsmarkt» worden
alle werkzoekenden door Arbeidsvoorziening in overleg met de uitvoeringsinstellingen
van de sociale zekerheid in vier fasen ingedeeld. Aan het criterium «afstand
tot de arbeidsmarkt» ligt een aantal objectieve maatstaven ten grondslag
zoals; opleidingsniveau; werkervaring; beheersing van het Nederlands e.d.,
maar ook een aantal subjectieve maatstaven zoals: sociale vaardigheden; motivatie
e.d. Doel van het vier-fasen model is individueel maatwerk aan werkzoekenden
te kunnen bieden. Op grond van een individuele beoordeling zal Arbeidsvoorziening
(binnen de grenzen van de mogelijkheden) in overleg met de uitkeringsinstanties
aanvullende dienstverlening bieden aan dié werkzoekenden (fase 2 en
3) die dit ook daadwerkelijk nodig hebben.Voor wat betreft nieuwkomers gelden voor indeling in het vier-fasen model
geen uitzonderingsbepalingen. Ook bij nieuwkomers zal, op het moment
dat zij zich als werkzoekende laten inschrijven bij Arbeidsvoorziening, de
«afstand tot de arbeidsmarkt» vastgesteld worden aan de hand van
bovengenoemde maatstaven. Voor nieuwkomers betekent dit dat ook zij individueel
beoordeeld en ingedeeld zullen worden in een fase met de daarbij behorende
dienstverlening op maat; eventuele extra belemmeringen waarmee zij kampen
als gevolg van een relatief korte verblijfsduur in Nederland worden automatisch
meegenomen bij een dergelijke beoordeling. Gestreefd wordt naar een goede
afstemming tussen gemeenten en Arbeidsvoorziening voor, tijdens en ná
afsluiting van het inburgeringsprogramma bij het vaststellen van de fase en
eventuele aanvullende dienstverlening. 102Hoe is de terugval in de bemiddelingsresultaten van de Arbeidsvoorziening
(RBA's) voor minderheden te verklaren? (blz. 32).De taakstelling voor wat betreft de bemiddeling van etnische minderheden
in 1996 is, ondanks de tegenvallende resultaten in de eerste helft van 1996,
voor 96% gehaald (21 907 geplaatsten op een taakstelling van 22 895).
Deels zijn de tegenvallende bemiddelingsresultaten van Arbeidsvoorziening
over de eerste helft van 1996 te verklaren uit een definitieverandering betreffende
minderheden. Aangezien RBA's wel de definities betreffende minderheden hadden
aangepast (waardoor relatief kansrijke groepen niet meer meegeteld worden),
maar heeft verzuimd daarbij (lagere) taakstellingen te hanteren, is het «optisch
resultaat» teleurstellend.Een andere verklaring die Arbeidsvoorziening zelf geeft zijn interne omstandigheden
zoals reorganisaties, alsook bezuinigingen. Momenteel wordt door Arbeidsvoorziening
een project uitgevoerd met als doel de bemiddelingsresultaten betreffende
minderheden een nieuwe impuls te geven. 103In hoeverre krijgt de dienstverlening van de RBA's ten behoeve van
de inburgeringscontracten een (logisch) vervolg in arbeidsmarktrelevante dienstverlening?
(blz. 33).Al naar gelang de fase waarin zgn. «nieuwkomers» zijn ingedeeld
is het streven erop gericht dat zij meeprofiteren in de beschikbare prestatiedienstverlening
van Arbeidsvoorziening t.b.v. fase 2 en 3 werkzoekenden. De minister zal daartoe
in het reguliere overleg met het CBA (ten minste twee maal per jaar) vragen
zichtbaar te maken in welke mate de inspanningen van de organisatie in de
vorm van aanbodversterking en plaatsing ten goede zijn gekomen aan de groep
nieuwkomers (zie tevens Memorie van Toelichting bij de Wet op de Inburgering).Voorts wordt gestreefd naar een optimale afstemming tussen gemeenten en
Arbeidsvoorziening in deze. Arbeidsvoorziening heeft daartoe reeds diverse
initiatieven ontplooid waaronder het Landelijk Project «Dienstverlening
Nieuwkomers». 104In hoeverre wordt dienstverlening gegarandeerd door het CBA? (blz.
33).De uitvoering van het inburgeringsprogramma valt onder de verantwoordelijkheid
van gemeenten. Gemeenten beschikken immers over de nodige financiële
middelen om invulling te geven aan de inburgeringsprogramma's. Dit wil niet
zeggen dat Arbeidsvoorziening geen enkele bijdrage aan de inburgeringsprogramma's
kan leveren. Extra dienstverlening in deze fase van arbeidsmarkttoeleiding (d.w.z.
naast kosteloze basisdienstverlening) kan worden gerealiseerd via inkoop door
de gemeenten. Daarnaast kunnen in overleg met de gemeenten ook middelen uit
de rijksbijdrage worden ingezet (zie ook antwoord op vraag 87).Gemeenten en Arbeidsvoorziening streven naar afstemming en samenwerking
ten behoeve van dienstverlening aan nieuwkomers (zie tevens antwoord op vraag
103). 105Krijgen de experimentele stimuleringsprojecten om de arbeidsmarktkansen
van Antilliaanse en Arubaanse jongeren te verbeteren een vervolg? (blz. 34).De huidige experimenten zouden aanvankelijk in de zomer van 1997 eindigen,
maar teneinde gemeenten meer gelegenheid te geven om de ontwikkelde methodieken
binnen het reguliere beleid van hun instellingen te implementeren is besloten
de 8 lopende projecten te verlengen. In februari is aan de gemeenten het verzoek
gedaan om verlengingsvoorstellen in te dienen voor de periode medio 1997 tot
en met 1999. Tevens zal binnenkort in overleg met de VNG worden bezien naar
welke gemeenten de projecten voor deze doelgroep kunnen worden uitgebreid. 106Is het kabinet bereid om – gezien het gegeven dat de kwaliteit
van het etnisch ondernemerschap een doorslaggevende succesfactor is –
het gebruik van keurmerken actief te stimuleren? (blz. 38).Het instellen van een keurmerk vindt plaats door een groep ondernemers
in een bepaalde branche en kan een zekere kwaliteit waarborgen waarmee men
zich in positieve zin kan onderscheiden van andere ondernemers in die branche.
De beslissing om hieraan deel te nemen dient te worden genomen door de individuele
ondernemer. Op dit moment ziet het kabinet geen aanleiding om het gebruik
van keurmerken actief te stimuleren. 107Hoe correleert – volgens het kabinet – het succes van
etnisch ondernemerschap met de mate van concentratie van allochtone groepen?
(blz. 38).Voor zover bekend is heeft geen onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijke
samenhang tussen het succes van etnische ondernemers met de mate van concentratie
van etnische minderheidsgroepen. Wel is bekend dat vele etnische ondernemers
in wijken met een hoge concentratie van etnische minderheidgroepen zijn gevestigd. 108Is inmiddels een beslissing genomen over de opzet van drie regionale
proefprojecten om een meer op de vraag gerichte opvang van starters vanuit
een uitkeringssituatie te realiseren? Zo ja, hoe ziet deze opzet eruit? (blz.
38).Op basis van een vooronderzoek naar bestaande initiatieven en knelpunten
op het gebied van dienstverlening (advisering en begeleiding) aan starters
vanuit een uitkeringssituatie, waarbij ook de samenwerking tussen de dienstverlenende
instellingen en de (landelijke) regelgeving is onderzocht, is aan STEW Amsterdam,
O2 in Assen en het IMK West- en Midden-Brabant verzocht een plan van aanpak
in te dienen. In het plan van aanpak zal worden aangegeven met welke knelpunten
in de regelgeving, in de advisering en begeleiding alsmede in
de samenwerking tussen betrokken instanties, starters vanuit een uitkeringssituatie
worden geconfronteerd.De drie proefprojecten richten zich vooral op de mensen met een bijstandsuitkering
en waar mogelijk op die met een WW- of WAO/AAW-uitkering. Onder die groepen
uitkeringsgerechtigden bevindt zich een aanzienlijk aantal mensen uit de kring
van de etnische minderheidsgroepen. Mede op basis van de bevindingen van deze
proefprojecten die binnenkort zullen starten, zal worden bezien of en zo ja,
welke aanpassingen in de sfeer van regelgeving, dienstverlening en samenwerking
tussen dienstverleners noodzakelijk zijn met het oog op verdere stimulering
van ondernemerschap onder uitkeringsgerechtigden.De proefprojecten onderscheiden zich ten opzichte van bestaand specifiek
beleid ter bevordering van ondernemerschap onder leden van etnische minderheidsgroepen
door de (grotere) betrokkenheid van de gemeente en het geven van externe begeleiding
in de periode van voorbereiding op het zelfstandig ondernemerschap en gedurende
het eerste jaar na de start. 109Kunnen de inrichting en de keuze van de proefprojecten aan de Kamer
worden medegedeeld? (blz. 38).Zie antwoord op vraag 108. 110Kan het kabinet aangeven welk (type) maatregelen de proefprojecten
inhouden ten opzichte van al bestaand specifiek beleid inzake de bevordering
van etnisch ondernemerschap? (blz. 38).Zie antwoord op vraag 108. 111Nog steeds blijken 7 van de 10 Turken en Marokkanen tussen 15 en
64 jaar niet of minder dan 12 uur per week te werken. Hoe verhoudt de netto-arbeidsparticipatie
van de eerste generatie Turkse en Marokkaanse immigranten zich tot die van
de tweede generatie? (blz. 40).Als onderscheid tussen de eerste en tweede generatie immigranten wordt
vrijwel altijd in statistische zin het geboorteland van de betreffende persoon
gehanteerd. Personen geboren in het herkomstland worden als de eerste generatie
aangeduid en personen in Nederland geboren uit geïmmigreerde ouders worden
als tweede generatie aangeduid. Voor een andere indeling ontbreken de gegevens.Vrijwel alle Turken en Marokkanen die behoren tot de beroepsbevolking
zijn geboren in het herkomstkand en behoren derhalve tot de eerste generatie.
Ook Turkse en Marokkaanse jongeren die reeds de arbeidsmarkt betreden hebben,
zijn vrijwel allemaal nog buiten Nederland geboren en behoren in statistische
zin tot de eerste generatie immigranten.De tweede generatie op de arbeidsmarkt is nog zo klein dat hierover geen
statistisch betrouwbare gegevens over de arbeidsparticipatie beschikbaar zijn.Ook in de toekomst zal de gevraagde vergelijking niet of slechts zeer
moeizaam te maken zijn. Het gaat dan immers om twee populaties die qua achtergrondvariabele
leeftijd zeer onvergelijkbaar zullen blijven. 112Arbeidsvoorziening meldt in haar Beleidskader 1997 ernaar te streven
dat het aantal trajecten voor minderheden die tot de categorieën 2 en
3 behoren, evenredig zal zijn aan hun aandeel in die categorieën. Kan
het kabinet aangeven hoe hard die toezegging is? Welke maatregelen neemt het
kabinet om ervoor te zorgen dat het niet slechts een streven, maar een resultaatverplichting
wordt? (blz. 42).Bij het formuleren van taakstellingen of bij het maken van afspraken over
de door Arbeidsvoorziening te leveren prestaties ten behoeve van fase 2 en
3, kan een uitsplitsing worden gemaakt naar specifieke doelgroepen waaronder
minderheden. De resultaten voor deze categorieën worden gemonitord, zodat
een tekort schietend resultaat voor minderheden, in relatie tot het streven
dat is vermeld in het Beleidskader '97 bijtijds wordt gesignaleerd en zonodig
kan worden ingebracht in het overleg tussen minister en CBA. Hierbij past
overigens de kanttekening dat de instroom in trajecten, als gevolg van toenemende
samenwerking en inkooprelaties, in toenemende mate een gezamenlijke verantwoordelijkheid
wordt van Arbvo, UVI's en gemeenten. 113Wordt met de uitvoering van educatieve programma's in peuterspeelzalen
ter bestrijding van mogelijke onderwijsachterstanden de doelgroep, allochtone
peuters, wel voldoende bereikt? (blz. 42).De Commissie Allochtone leerlingen in het onderwijs heeft in haar advies
bepleit vanuit het onderwijs extra aandacht te besteden aan educatieve activiteiten
in de voorschoolse periode, met name gericht op voorkoming van achterstanden
bij peuters en kleuters uit de kring van de etnische minderheden. Ter invulling
hiervan zijn samen met VWS experimenten gestart in peuterspeelzalen en de
onderbouw van basisscholen in 5 gemeenten. Een tweede tranche van 6 experimenten
is dit najaar van start gegaan. Bij de keuze van experiment-lokaties is de
aanwezigheid van veel van deze peuters en kleuters een van de selectiecriteria
geweest. 114Het onderwijsachterstandsbeleid zal worden gedecentraliseerd naar
gemeenten. Zal hier nog enige controle van rijkswege bij zijn anders dan door
middel van een richtinggevend landelijk beleidskader en in wat voor vorm zal
dit geschieden? (blz. 43).Het landelijk beleidskader is richtinggevend voor de opstelling van het
gemeentelijk onderwijsachterstandenplan. Het gemeentelijk plan vormt het bindend
kader voor gemeente, scholen en instellingen v.w.b. de realisatie van een
gemeentelijk beleid gericht op de bestrijding van onderwijsachterstanden.Op de uitvoering van het gemeentelijk plan wordt van twee kanten toezicht
gehouden. De inspectie voor het onderwijs houdt toezicht op het onderwijs
in de scholen. Daaronder vallen ook de activiteiten die plaatsvinden in het
kader van het gemeentelijk plan, bekostigd uit gewichtenmiddelen, cumi-middelen
of gemeentelijke middelen voor achterstandsbestrijding. Onderdeel van het
inspectietoezicht is de controle of de bekostigingsvoorwaarden worden nageleefd.
Voor genoemde middelen is de bekostigingsvoorwaarde dat zij worden ingezet
in overeenstemming met het gemeentelijk plan. Bij het toezicht op de scholen
zal de inspectie het gemeentelijk plan als referentiekader hanteren.Het gemeentebestuur houdt integraal toezicht op het gemeentelijk onderwijsachterstandenplan
op grond van de Gemeentewet. Het ligt voor de hand dat de verschillende
toezichthouders elkaar van hun bevindingen op de hoogte houden. 115Wordt bij het gemeentelijk onderwijsachterstandsbeleid ook gelet
op hetzelfde beleid in omliggende gemeenten? Zal daarbij ook worden aangedrongen
op overleg? (blz. 43).Het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid moet worden afgestemd op
de lokale problematiek. Als deze problematiek de gemeentegrenzen overschrijdt
kunnen gemeenten altijd overleg voeren over afstemming van het beleid en samenwerken
bij de ontwikkeling en uitvoering van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid.
Ook kunnen gemeenten ervoor kiezen samen een plan op te stellen, dat vervolgens
door alle betrokken gemeenten wordt vastgesteld. 116Wordt in de onderwijsgidsen ook specifiek aandacht besteed aan het
achterstandsbeleid? (blz. 44).De onderwijsgidsen geven algemene informatie over rechten, plichten en
mogelijkheden binnen het onderwijs. In de gidsen wordt antwoord gegeven op
algemene vragen die ouders en verzorgers kunnen hebben over zeer veel verschillende
onderwerpen, die voor iedere ouder relevant geacht worden. Dat kunnen vragen
zijn over schoolvakanties, de sfeer op school, de positie van de (hulp)ouders,
de kosten, enzovoort. Tevens bevatten de onderwijsgidsen een lijst met vragen
die ouders op weg kunnen helpen bij het verzamelen van specifieke informatie
over de school waar hun kind mogelijk naar toe gaat. In de vragenlijsten zijn
ook vragen opgenomen die inzicht kunnen geven in activiteiten die de school
in het kader van de bestrijding van onderwijsachterstanden onderneemt. 117Is het niet juist van groot belang voor het succes van het achterstandenbeleid
om zo spoedig mogelijk de gids voor de ouders te laten verschijnen in hun
eigen taal in plaats van daar eerst onderzoek naar te gaan doen? (blz. 44).Ja, de voorbereiding voor vertaling en bewerking van de onderwijsgidsen
in het Arabisch, Turks en Engels is inmiddels ter hand genomen. Voordat tot
vertaling kon worden overgegaan is overleg gevoerd met de minderhedenorganisaties
over de wijze waarop de informatie optimaal toegankelijk kan worden gemaakt
voor de gebruikers. In dat verband is besloten ook een ondersteunende gebruikershandleiding
te maken. 118Wat is de reden dat ouders van minderheden vaker afwijken van het
advies voor het vervolgonderwijs? (blz. 45).In het onderzoek van Mulder en Suhre (1995) is nagegaan of er een relatie
bestaat tussen het niet-opvolgen van een advies voor schoolkeuze door ouders
en de manier waarop dat advies tot stand is gekomen. Onderzoekers komen tot
de (voorlopige) conclusie dat met name ouders uit etnische minderheden die
géén inbreng en ondersteuning hebben gehad bij de totstandkoming
van het advies, vaker voor een hoger schooltype kiezen dan is geadviseerd
dan ouders die wél inbreng en ondersteuning hebben gehad. Het gebruik
van de eigen taal bij voorlichting en ondersteuning maakt voor wat betreft
de schoolkeuze niet veel uit. 119Wordt ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten ook gewerkt met
allochtone leerlingbegeleiders?Wat is – voor wat betreft de bestrijding van voortijdig schoolverlaten –
de mening van het kabinet met betrekking tot het plan van FORUM-ABOP/NGL om
allochtone leerlingbegeleiders op te leiden en in te zetten als intermediair
tussen leerling, ouders en school? (blz. 46).Het aanstellen van leerlingbegeleiders uit de etnische minderheidsgroepen
heeft binnen het landelijk integratiebeleid geen afzonderlijke prioriteit.
Besluitvorming over de aanstelling van deze leerlingbegeleiders zou plaats
moeten vinden op lokaal bestuursniveau. Dat kan ook in het kader van het Grote
stedenbeleid. In een aantal plaatsen wordt er ook al ervaring mee opgedaan
(met name Utrecht).Het Forum-ABOP/NGL plan om leerlingbegeleiders uit de etnische minderheidsgroepen
op te leiden en in te zetten is verwezen naar het Grote stedenbeleid, op grond
van de overweging dat het lokale bestuur hiervoor het meest geschikte niveau
van organisatie en bekostiging is.Het in de zomer van 1996 door Forum ingediende plan, dat een voorstel
doet voor een landelijk netwerk van vrijwillige mentoren uit de etnische minderheidsgroepen,
is voorwerp van overleg met de vier grote steden. 120Wat is – voor wat betreft de bestrijding van maatschappelijke
ontsporing – de mening van het kabinet met betrekking tot het voorstel
van GroenLinks om te komen tot financiële ondersteuning van bestaande
opvoedings- en onderwijsondersteunende activiteiten in schoolinternaten, zoals
die in de grote steden reeds door de allochtone gemeenschap zijn opgericht?
(blz. 46).Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief die staatssecretaris
Netelenbos hierover op 11 februari jl. aan de Tweede Kamer heeft gezonden. 121Kan bij het onderzoek naar de rol van de minderheidsorganisaties
bij het leerplichtbeleid niet direct worden betrokken in hoeverre zij een
verdergaande rol op adviesgebied kunnen krijgen? (blz. 47).Het bedoelde onderzoek beoogt al hiervoor bouwstenen aan te dragen, in
die zin dat de opzet niet alleen is om na te gaan of organisaties van etnische
minderheidsgroepen een rol spelen bij het tot stand komen van beleid op het
terrein van leerplicht, maar ook welke factoren de inbreng van deze organisaties
bij dit beleid bevorderen. 122Kan het kabinet aangegeven in hoeverre er al verbetering is ten opzichte
van de kritiekpunten van de Algemene Rekenkamer ten aanzien van het voortijdig
schoolverlaten? (blz. 49).Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op 15
februari 1996 is de Tweede Kamer nader geïnformeerd via de voortgangsrapportage
Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten, (kenmerk
BVE/K&O-96016674) d.d. 23 juli 1996. In de rapportage wordt nader ingegaan
op het kader van de RMC-maatregel, wat er tot stand is gebracht en welke acties
naar aanleiding van gesignaleerde knelpunten worden ondernomen. Een evaluatie-onderzoek
wordt momenteel uitgevoerd door het SCO-Kohnstamm Instituut. Dit onderzoeksrapport
wordt in 1997 opgeleverd: het zal door de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen aan de voorzitter van de Tweede Kamer worden toegezonden. 123Hoe verhoudt de terreinverkenning met betrekking tot de imam-opleiding
zich tot de in de Grondwet vastgelegde scheiding tussen kerk en staat? (blz.
50).De terreinverkenning vloeit voort uit de motie Mulder- Van Dam (TK 1993–94,
23 409, nr. 8).Over deze motie heeft op 5 september 1995 Algemeen Overleg plaatsgevonden.
De problematiek van de scheiding tussen kerk en staat is in dat overleg omstandig
aan de orde geweest.Tegen deze achtergrond is gekozen om de randvoorwaardelijke kanten van
een «imam-opleiding» te verkennen op knelpunten en mogelijkheden.
Nadrukkelijk is daarbij uitgegaan van het uitgangspunt dat islamitische gemeenschappen
en scholen zelf een dergelijke opleiding dienen op te zetten en inhoudelijk
te programmeren.Het eindrapport is onlangs beschikbaar gekomen. De Tweede kamer heeft
hierover inmiddels bij brief van 16 januari een standpunt ontvangen. 124In welk opzicht en met welke redenen is mogelijk de registratie van
leerlingen uit minderheden door instellingen veranderd? (blz. 51).De in de rapportage van het ITS weergegeven terugval in de deelname-ontwikkeling
van personen uit de minderheidsgroepen in de periode 1992/93–1993/94
geeft een vertekend beeld als gevolg van meettechnische aspecten. Het in de
rapportage weergegeven aantal deelnemers in 1993/94 is waarschijnlijk lager
dan het werkelijke aantal.Er heeft in de periode 1992/93–1993/94 niet zozeer een verandering
van registratie bij de instellingen plaatsgevonden, maar een verandering van
de wijze van bevraging van de instellingen en een andere berekeningswijze
van het landelijk totaalbeeld.Door de jaren heen is de definitie van etnische minderheden, zoals die
door OCenW wordt gebruikt voor de bekostiging van de aanvullende vergoeding
ten behoeve van deelnemers uit de etnische minderheidsgroepen, niet veranderd.
Wel is de wijze van bekostiging van de aanvullende vergoeding van 1992/93
op 1993/94 aangepast. In het schooljaar 1992/93 werd er bekostigd op het aantal
aanwezige personen uit de minderheidsgroepen. In het schooljaar 1993/94 werden
instellingen aanvullend bekostigd op het aantal personen uit de minderheidsgroepen
dat instroomt en het aantal dat met een diploma weer uitstroomt. Vooralsnog
is het mogelijk dat instellingen bij de beantwoording van de vragenlijst van
het ITS over de deelnamecijfers 1993/94 gebruik hebben gemaakt van de voornoemde
bekostigingsgegevens. Er is dan het aantal personen uit de etnische minderheidsgroepen
dat ingestroomd is gemeten en niet het totaal aantal deelnemers uit die groepen
in alle leerjaren.Uit nader onderzoek is tevens gebleken, dat de bevraging van het ene jaar
op het andere jaar veranderd is. De bevraging 1992/93 was ontwikkeld door
de BVE-procescoördinatie en de bevraging 1993/94 door het ITS. Voor het
schooljaar 1992/93 is er gevraagd naar het percentage personen uit etnische
minderheidsgroepen in het beroepsonderwijs. Door sommige scholen is toen niet
het percentage maar het werkelijke aantal ingevuld. Het ITS is er maar ten
dele in geslaagd de desbetreffende gegevens te corrigeren. Ten derde is bij het landelijk totaalbeeld 1993/94 sprake van een gewogen
aantal. Voor het schooljaar 1993/94 (en ook het schooljaar daarna) was de
respons op de vragenlijsten namelijk ongeveer 58% en niet zoals in het schooljaar
1992/93 100%. Het ITS heeft voor de berekening van het totaal aantal
deelnemers uit de etnische minderheidsgroepen in het beroepsonderwijs een
wegingsfactor van 1,7 gehanteerd. Nader beschouwd is een te lage factor gehanteerd.
Per aparte sector in het beroepsonderwijs moet er een wegingsfactor genomen
worden en niet één voor het geheel.Samengevat: de terugval van het aantal allochtonen in het beroepsonderwijs
is waarschijnlijk voor een gedeelte toe te schrijven aan een verandering van
de onderzoeksmethode en voor een gedeelte aan een verandering van bekostiging.
De uitkomsten van de twee verschillende metingen zijn daardoor niet met elkaar
te vergelijken. Op basis van de thans beschikbare informatie kan niet worden
aangegeven of er werkelijk sprake van een terugval is. 125Worden leerlingen (vooral ook uit etnische minderheidsgroeperingen)
voorgelicht over het feit dat bepaalde cursussen niet leiden tot een startkwalificatie
en over het nut van zo'n kwalificatie? (blz. 51).De instelling is verantwoordelijk voor de informatieverstrekking aan deelnemers
over de aard en de niveauaanduiding van opleidingen die door de instelling
worden aangeboden. Beroepsopleidingen leiden op tot een startkwalificatie,
waarbij een minimum startkwalificatie is gedefinieerd als een kwalificatie
op het niveau van een basisberoepsopleiding c.q. primair leerlingwezen of
kort-mbo. Binnen de educatie geldt een kwalificatie op het niveau van havo
of vwo als een aan de minimum startkwalificatie gelijkwaardige geachte algemeen
vormende kwalificatie. Binnen de educatie kan ook een doorstroomkwalificatie
voor een beroepsopleiding worden behaald. Opleidingen die niet vallen binnen
de kwalificatiestructuur komen na invoering hiervan (1 augustus 1997) niet
meer voor bekostiging in aanmerking. 126Welke verklaring is er voor het feit dat 78% van de mbo-instellingen
geen gerichte werving en specifieke intakeprocedures kent om het beginniveau
van minderheden vast te stellen? (blz. 52).De inspectie geeft geen verklaring van de geconstateerde bevindingen.
Met de inspectie zal worden overlegd over de mogelijke verklaringen van haar
bevindingen. 127Wordt er iets gedaan met de conclusie van de Onderwijsinspectie dat
op een onvoldoende aantal mbo-instellingen sprake is van expliciet beleid
om de studieresultaten van leerlingen uit minderheidsgroepen te verbeteren?
(blz. 53).De bevindingen van de inspectie zijn onderwerp van overleg met de inspectie
om te bezien welke gevolgtrekkingen uit de conclusies en aanbevelingen van
de inspectie kunnen worden getrokken voor betrokken actoren.De bevindingen van het inspectierapport zullen onder meer worden betrokken
bij de opstelling van de regeling specifieke doelgroepen 1997. In de EB-Kamer
wordt in het kader van de evaluatie van de beleidsagenda BVE 1994–1998
nader overleg gevoerd over het doelgroepenbeleid. 128Welke verklaringen zijn er voor het feit dat minderheden in het leerlingwezen
meer moeite hebben met het vinden van een beroepspraktijk-vormingsplaats?
Worden er acties ondernomen om dit probleem te verhelpen? (blz. 54).Bij een beschouwing van het probleem kunnen de volgende verklaringen worden
aangegeven:– Het eerste knelpunt vormt de beschikbaarstelling van
voldoende leerarbeidsplaatsen door werkgevers in algemene zin. Het personeelsbeleid
van werkgevers is afhankelijk van conjuncturele ontwikkelingen, investeringsbereidheid
in leer(arbeids)plaatsen en selectiebeleid. In de periode 1991–1995
is de deelname aan het leerlingwezen met ruim 15% gedaald ( 21 500 leerlingen).– Een tweede knelpunt vormt de match van beschikbare
leerarbeidsplaatsen en minderheden. Zo is onder andere sprake van verschillen
in zoekkanalen van werkgevers en minderheden en verloopt de bemiddeling van
(leer-)arbeidsplaatsen niet optimaal. Minderheden blijken vooral in grote
bedrijven een leerarbeidsplaats te vervullen, terwijl het grootste deel van
de leerarbeidsplaatsen door het MKB beschikbaar wordt gesteld. Hierdoor worden
in instroom van jongeren uit de etnische minderheden in het leerlingwezen
extra belemmerd.Het centrale struikelblok is het aanbieden van leerarbeidsplaatsen. Het
beperkte aanbod van leerarbeidsplaatsen is een algemeen probleem. Maar het
treft etnische minderheden in onevenredige mate. Naast algemene maatregelen
ter bevordering van het aantal leerarbeidplaatsen in het leerlingwezen is
derhalve specifieke aandacht voor etnische minderheden hierbij gerechtvaardigd.
In het Najaarsoverleg is dit onderwerp dan ook aan de orde gesteld. De Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Kamer inmiddels geïnformeerd
over de uitkomsten van dit gesprek. 129Zowel het NT2 voor oudkomers als het vervolgtraject NT2 voor nieuwkomers
moet gefinancierd worden uit het reguliere budget voor volwasseneneducatie.
Is het budget, mede gezien de belangstelling voor NT2 wel toereikend? (blz.
56).In het lopende evaluatie-onderzoek naar het inburgeringsbeleid wordt onder
andere aandacht besteed aan de vraag of het invoeren van het inburgeringsbeleid
effecten heeft voor het overige educatieve aanbod, en zo ja, wat deze effecten
zijn. Deze gegevens zijn najaar 1997 beschikbaar. 130De participatie van vluchtelingen in het hoger onderwijs is gering.
Het potentieel aan vluchtelingenstudenten is vele malen groter dan de participatie.
Op welke wijze denkt de regering extra inspanningen te verrichten om de instroom
van vluchtelingenstudenten in het hoger onderwijs te vergroten? Hoe staat
het bijvoorbeeld met de toekomst van de Schakeljaren Hoger Onderwijs, die
een positieve bijdrage leveren aan de instroom van vluchtelingen in het hoger
onderwijs? (blz. 58).De schakeljaren moeten worden gezien als mogelijk onderdeel van de inburgeringstrajecten
die het kabinet in samenwerking met de VNG, vanaf 1 januari 1996 speciaal
voor de nieuwkomers heeft mogelijk gemaakt. De verantwoordelijkheid voor het
aanbieden van inburgeringscontracten ligt zoals bekend bij de gemeenten. De
gemeenten kunnen daarbij binnen de middelenstroom een differentiatie aanbrengen
naar scholingsbehoeften van nieuwkomers die nog ongeschoold zijn c.q. naar
scholingsbehoeften van nieuwkomers die hoog zijn opgeleid. In
een dergelijk gedifferentieerde benadering kunnen, desgewenst, ook de genoemde
schakelklassen op gemeentelijk niveau een functie vervullen.Waar het gaat om het beter benutten van bestaande schakelklassen ten behoeve
van de inburgering, zie ik ook een rol voor de Stichting voor Vluchtelingen-Studenten
UAF. Het UAF zou vanuit haar expertise, een makelaarsfunctie kunnen vervullen
tussen de gemeenten en de hoog opgeleide vluchteling-studenten. Hierbij denk
ik bijvoorbeeld aan het uitbrengen van advies aan de gemeenten over de scholingsbehoeften
van deze vluchteling-studenten. 131Er wordt geconstateerd dat de uitzendingen van de NPS, evenals andere
delen van het publieke programma-aanbod, over het geheel genomen weinig belangstelling
trekken van migranten. Op welke wijze denkt de NPS en de publieke omroep als
geheel hier verandering in te brengen? (blz. 61).Bekend is dat de belangstelling voor de zenders uit het land van herkomst
groot is. Dit is begrijpelijk. Deze zenders bieden een keur van programma's
uit de eigen cultuur en in de eigen moedertaal. Het is ook altijd één
van de functies geweest van de minderhedenprogrammering van de NPS en voorheen
de NOS om dergelijke programma's uit te zenden. Deze rol van de NPS is per
definitie bescheidener dan de rol die de eigen zenders hierin kunnen vervullen.
Uit onderzoek is gebleken dat de Nederlandse televisie een belangrijke nieuwsbron
vormt waar het gaat om nieuws over de eigen kring in Nederland en informatie
over de Nederlandse samenleving. Het NOS-journaal speelt hierin een belangrijke
rol (zie ook antwoord op vraag 43). Dat neemt niet weg dat een deel van de
Turken en Marokkanen zich voor het nieuws vooral richt op de zenders uit het
eigen land.Het blijft uiteraard belangrijk dat migranten zich ook kunnen identificeren
met het aanbod van de Nederlandse zenders en zich herkennen in dit aanbod.
Daarom streeft de publieke omroep als geheel ernaar om in beeld en geluid
een goede afspiegeling te vormen van de Nederlandse samenleving. Geconstateerd
kan worden dat meer aandacht wordt besteed aan een evenwichtige beeldvorming
en participatie van allochtonen in de algemene programmering. De NPS poogt
daarin een voortrekkersrol te spelen, ondermeer door het ontwikkelen van dramaseries
die hierop mede zijn gericht. Een en ander is mede gestimuleerd door de activiteiten
die voortkomen uit het commitment van de omroepen in het kader van het binnen
de publieke omroep vigerende project Meer Kleur in de Media. 132TELEAC is uitgenodigd om met een plan van aanpak te komen gericht
op de Nederlandse lessen voor nieuwkomers via de massamedia. Wordt ook gedacht
aan een lokale versie die in samenhang met activiteiten van de instellingen
voor volwasseneneducatie en de nieuwkomersprojecten kan worden uitgezonden?
(blz. 61).Er wordt geen lokale versie gemaakt van de programma's, maar het is de
bedoeling dat al het televisie- en radiomateriaal beschikbaar komt voor activiteiten
gericht op nieuwkomers en anderen die Nederlands gaan leren, zoals in de volwasseneneducatie
en inburgeringsprogramma's. De Mediawet staat het gewenste hergebruik niet
in alle gevallen zonder meer toe. Het Commissariaat van de Media kan echter
toestemmig verlenen. Teleac zal hierover met het Commissariaat van de Media
in overleg treden. 133Wordt bij het bouwen van voldoende passende woningen rekening gehouden
met het relatief hoge aantal alleenstaanden onder vluchtelingen? (blz. 64).Bij de bepaling van de landelijke en regionale nieuwbouwbehoefte en de
daarop gebaseerde woningbouwprogramma's wordt door het rijk rekening gehouden
met het relatief hoge aantal alleenstaande vluchtelingen. Welke (soorten,
typen) woningen er in concreto worden gebouwd, wordt op lokaal/regionaal niveau
bepaald.Indien er lokaal een substantiële woningvraag is van alleenstaande
vluchtelingen, dan dient lokaal te worden afgewogen of de bestaande voorraad
daarvoor voldoende opvangmogelijkheden biedt dan wel dat in die vraag zou
moeten worden voorzien door nieuwbouw. 134Kan het kabinet aangeven in welke mate (kwalitatief en kwantitatief)
voor(ui)tgang is geboekt in de afgelopen jaren ten aanzien van de genoemde
acht (sub)doelstellingen op bladzijde 65? (blz. 65).De op bladzijde 65 genoemde doelstellingen en maatregelen zijn in deze
configuratie voor het eerst gepresenteerd in de Memorie van Toelichting bij
de begroting 1997 van VROM, in de context van de kernopgave stedelijke vernieuwing/herstructurering
van de woningvoorraad. Het gaat derhalve om beleid en beleidsdoelstellingen
voor 1997 en de jaren daarna.Om die reden kan dan ook niet worden aangegeven in welke mate er de afgelopen jaren op deze punten vooruitgang is geboekt. 135Heeft het kabinet de indruk dat het met name de steden zelf de afgelopen
jaren huiverig/terughoudend waren om handen en voeten te geven aan de (al
bestaande) doelstellingen? (blz. 65).Zoals in het antwoord op vraag 134 aangegeven, gaat het hier om beleid
en beleidsdoelstellingen voor 1997 en de jaren daarna.De gezamenlijke rapportage «De gedifferentieerde stad» en
de daar bijbehorende bestuurlijke intentieverklaring van het rijk en de 4
grote steden maken duidelijk dat er geen verschil van mening is over de te
varen koers en de daarbij in te zetten instrumenten. 136Was het VINEX-beleid er al niet mede op gericht om het eenzijdige
woningbestand in de bestaande stad te doorbreken? Wat is hiervan terecht gekomen?
(blz. 65).Het Vinex-beleid is er mede op gericht om, door middel van woningbouw
in het bestaand stedelijk gebied, een bijdrage te leveren aan de stedelijke
vernieuwing. Het doorbreken van het eenzijdige woningbestand in de bestaande
stad speelt daarbij ook een rol, gelet op de bepaling terzake in de Vinex-convenanten
dat gemiddeld ca. 50% van de bij te bouwen woningen in binnenstedelijk gebied
in de marktsector moet worden gerealiseerd. Daarmee is niet overeengekomen
dat de overige ca. 50% sociale nieuwbouw zou betreffen. Het aandeel sociaal
is namelijk afhankelijk van de feitelijke behoefte.Zoals in de Trendbrief-Volkshuisvesting '95 is aangegeven, neemt de sociale
behoefte sterk af, zodat een groeiend aandeel marktwoningen binnen bestaand
stedelijk gebied kan worden gerealiseerd.De resultaten van het Vinex-beleid zijn nog slechts beperkt meetbaar.
De uitvoering van het Vinex-beleid is, in termen van woningproduktie op basis van de uitvoeringsconvenanten, gestart in 1995. De voortgang
van de realistie van de woningbouw in Vinex-gebieden is laatstelijk aan de
Tweede Kamer gemeld in de brief van de Staatssecretaris van VROM van 26 april
1996. Een actualisering van die voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer is
voorzien in het voorjaar van 1997. 137Is het wegtrekken van hogere inkomens van de stad naar de grote VINEX-locaties
een onbedoeld effect van het VINEX-beleid? (blz. 65).De uitkomsten van het Woningbehoefte-onderzoek 1994 laten zien dat de
kwalitatieve woningbehoefte voor de periode 1997 tot 2005 is beperkt tot woningen
in de categorieën middelduur en duur (de marktsector). Gelet op de Vinex-afspraken
voor de woningproduktie tot 2005 zal die marktsectorbehoefte grotendeels in
de Vinexgebieden tot stand dienen te komen, zowel in de uitbreidingsgebieden
als in het binnenstedelijk gebied. In de Vinex-contracten is vastgelegd dat
ten hoogste 30% van de woningen in de sociale sector en 70% in de marktsector
zullen worden gebouwd. Ondanks de aanzienlijke woningbouwcapaciteit in het
bestaand stedelijk gebied is het merendeel van de Vinex-capaciteit gelegen
in de uitleggebieden van de stad. Daardoor is de kans groot dat per saldo
meer midden- en hogere inkomens uit de bestaande stad vertrekken naar de uitleggebieden
dan er in de bestaande stad blijven.Door middel van differentiatie van het woningaanbod in bestaand stedelijk
gebied (stadsvernieuwing en herstructurering) en door de verkoop van sociale
huurwoningen wordt bijgedragen aan het vasthouden en vergroten van het aandeel
midden- en hogere inkomens in de bestaande stad. 138Zijn er reeds afspraken gemaakt met corporaties over de bouw van
nieuwe betaalbare woningen in de nieuwe uitlegwijken en het benutten van algemene
bedrijfsreserves in dit kader? (blz. 67).Voor de goede orde zij opgemerkt dat de passage waaraan de vraag refereert
betrekking heeft op «landelijke prestatieafspraken» met de sociale
huursector. Ten aanzien van de stand van zaken is het volgende van belang.
De Tweede Kamer heeft tijdens de begrotingsbehandeling VROM, de regering in
een motie (25 000 XI nr. 19) verzocht zich in te spannen om binnen drie
maanden tot overeenstemming te komen met de sector over het prognosemodel,
zo mogelijk in aansluiting op het eerder door de sector gepresenteerde «Nationaal
Programma Volkshuisvesting». De investeringsopgave (en dus onder meer
de bouw van nieuwe betaalbare woningen in de nieuwe uitlegwijken) maakt hier
onderdeel van uit.Aan de Kamer is toegezegd dat de Staatssecretaris van VROM zich hiervoor
zal inspannen, maar dat volstrekte duidelijkheid over de afspraken zelf pas
in het voorjaar 1997 kan worden gegeven. 139Richten de integrale wijk- en buurtbeheerplannen zich in voldoende
mate op vluchtelingen als doelgroep? (blz. 68).De integrale wijk- en buurtbeheerplannen zijn primair gebiedsgericht en
niet doelgroepgericht. Zij hebben betrekking op concrete wijken en buurten
waarvan de bevolking in veel gevallen voor een substantieel deel wordt gevormd
door etnische minderheidsgroepen, waaronder vluchtelingen.In hoeverre deze plannen zich in voldoende mate richten op vluchtelingen
als doelgroep – zo deze doelgroep op wijkniveau al te onderscheiden
is – kan op rijksniveau niet worden vastgesteld. Anderzijds is er geen
aanleiding te veronderstellen dat vluchtelingen minder aandacht zouden krijgen
dan andere doelgroepen. 140Hoe verhoudt het beleid om concentratie en segregatie tegen te gaan
zich met de stelling uit het rapport «De gedifferentieerde stad»
dat dit voor de ontwikkeling van etnisch ondernemerschap en het ontstaan van
een middenklasse zelfs een voorwaarde voor werkgelegenheidsontwikkeling is?
(blz. 70).Het tegengaan van ruimtelijke segregatie behoeft de mogelijkheden en de
verdere groei van etnisch ondernemerschap niet in de weg te staan. De SCP-minderhedenrapportage
1996 (par. 3.11) laat zien dat etnische ondernemers relatief vaak in het Westen
van het land zijn gevestigd (69% tegenover 47% van alle bedrijven). Dit kan
er op duiden dat deze ondernemers zich vooral daar vestigen waar hun doelgroep
het sterkst is vertegenwoordigd. Anderzijds zijn Italiaanse, Chinese en Vietnamese
ondernemers juist gespreid gevestigd en richten zich nagenoeg uitsluitend
op autochtone klanten. Surinaamse ondernemers richten zich sterk op het regionale
en nationale niveau. Voorts is er sprake van een aanzienlijke differentiatie
van etnisch ondernemerschap naar branche. Ten slotte is er sprake van een
forse groei gedurende de afgelopen jaren. 141Welke sturingselementen zouden gemeenten moeten benutten om concentratie
van allochtone groepen te verminderen? (blz. 70).Zie het antwoord op vraag 143. 142Verstaat het kabinet onder «indirecte sturing» het indirect/impliciet
meenemen van de component «etniciteit» in de verdeling van woningen?
(blz. 70).Neen, zie het antwoord op vraag 143. 143In hoeverre kan etniciteit direct en/of anderszins worden meegenomen
in de «sturingselementen bij de inrichting van het aanbodmodel»?
(blz. 70).Het is sinds begin jaren tachtig staand rijksbeleid dat etniciteit geen
enkele rol dient te spelen bij woningtoewijzing (Circulaires huisvesting minderheden
1983 en 1988). Dat standpunt is niet gewijzigd door de introductie van andere
toewijzingssystemen, zoals de aanbodmodellen.Noch uit het CEBEON-onderzoek noch anderszins is gebleken dat er in het
kader van deze aanbodmodellen sprake is van sturing op etniciteit. Wel vindt
er sturing op onder meer omvang van het huishouden en grootte van de woning
plaats, zoals ook het geval was bij de traditionele woonruimteverdelingssystemen.
Waar huishoudens binnen etnische minderheidsgroepen gemiddeld een grotere
omvang hebben dan allochtone, zal hun slaagkans voor een grote(re) woningen
toenemen als het model daarop ook is ingericht. 144Wat is de correlatie tussen slaagkans en de mate van concentratie
in relatie tot allochtone groepen? (blz. 70). Theoretisch is de slaagkans van etnische minderheden groter in wijken
waar veel woningen vrij komen en weinig vraag is van autochtonen. In andere
wijken maakt dat hun slaagkans kleiner, omdat de autochtone woningvraag daar
groter is.In de praktijk blijkt die theoretische correlatie in de ene gemeente wel
en een andere echter niet op te gaan. De onderzoekers veronderstellen dat
in de eerste gemeente etnische minderheden eerder bereid zijn concessies te
doen aan de kwaliteit van de woningen, omdat hun slaagkans elders in de stad
relatief laag is. 145Kan duidelijker worden aangegeven waarom in het nieuwe aanbodmodel
de slaagkans voor doorstromers lager is dan bij starters? (blz. 70).* Er is niet één aanbodmodel, maar meerdere, die variëren
in systematiek. De uiteindelijke score per gemeentes is afhankelijk van vraag
en aanbod en van de binnen het aanbodmodel toegepaste sturingselementen.* De vraag betreft specifiek etnische doorstromers, want de
slaagkans voor de groep doorstromers als geheel is juist groter dan van starters.* De meeste aanbodmodellen hanteren als volgordecriterium voor doorstromers
de woonduur (in de huidige woning) en voor starters de leeftijd. Grote huishoudens
hebben gemiddeld een kortere woonduur dan kleine en allochtone huishoudens
een kortere dan autochtone.* Doorstromende huishoudens van etnische minderheidsgroepen, die in de
regel ook groter zijn, zijn hier dus niet in het voordeel, zeker in die gevallen
dat vrijkomende woningen niet of maar voor een klein deel specifiek worden
gelabeld als doorstromerswoning en/of als woning voor grote(re) huishoudens.* De gemiddelde leeftijd van starters uit etnische minderheden is hoger
dan van autochtone. In aanbodmodellen waar de leeftijd van starters de volgorde
bepaalt, is de slaagkans van starters uit etnische minderheden groter dan
die van autochtone starters. 146In de praktijk blijken vluchtelingenkinderen en hun ouders nog niet
voldoende te profiteren van de opvoedingsondersteuningsprogramma's en -projecten
die tot nu toe zijn ontwikkeld. Op welke wijze denkt het kabinet hierin verandering
te kunnen brengen?Op welke wijze denkt het kabinet vluchtelingenkinderen en hun ouders
beter te betrekken bij de opvoedings- en gezondheidsondersteuningsprogramma's
en -projecten die tot nu toe ontwikkeld zijn? (blz. 71).De programma's die ontwikkeld zijn in het kader van het beleid voor 0–18
jarige kinderen worden op lokaal niveau groepsgewijs aangeboden. Het is altijd
een probleem om verspreid wonende doelgroepen te bereiken of een aanbod te
organiseren in gemeenten met een relatief gering aantal leden van een doelgroep.
In diverse gemeenten nemen vluchtelingen wel deel aan de programma's, veelal
in zgn. multi-culturele groepen. Daarnaast heeft de Averroès Stichting
een model ontwikkeld voor kleine gemeenten waarbij ouders een individueel
aanbod gedaan wordt. Dit wordt momenteel in een aantal Drentse gemeenten beproefd.
Tevens heeft deze stichting in overleg met het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers
een aangepast programma gemaakt voor asielzoekerscentra.De programma's zijn bovendien ontwikkeld voor ouders met een lage opleiding;
veel vluchtelingen zijn hoog opgeleid en de vraag is dan of deze programma's
wel aansluiten bij hun behoeften. Een probleem bij de oudere vluchtelingen-kinderen
(15–17 jarigen) is de aansluiting bij het reguliere onderwijs. Tegelijkertijd
zijn zij te jong voor de opvangvoorzieningen voor volwassenen. Daarom is het
project Vrijbaan onlangs van start gegaan. In dit pilotproject
wordt 3 locaties de opvang van deze groep verder ontwikkeld. Onderdeel hiervan
is de bevordering van sociale redzaamheid en toeleiding tot de arbeidsmarkt.Deze acties laten onverlet dat getracht zal worden het bereik onder vluchtelingengroepen
te vergroten. Zo heeft onlangs bijvoorbeeld een gesprek plaatsgevonden met
een Somalische zelforganisatie over dit onderwerp. 147Acht het kabinet het wenselijk nieuwe initiatieven te nemen om de
ouders/verzorgers van kansarme kinderen bij de opvoeding te ondersteunen dan
wel aan te vullen? (blz. 71).Er is inmiddels een omvangrijk aanbod beschikbaar van programma's ter
ondersteuning van ouders van kansarme kinderen. Dit betreft vooral de leeftijdscategorie
van 2 tot 6 jaar.Voor deze leeftijdscategorie bestaat weinig behoefte op een enkele uitzondering
na tot uitbreiding van het programma-aanbod. Wel is er behoefte aan meer systematische
(effect)evaluaties en het op een systematische manier beschikbaar maken van
informatie, opdat op lokaal niveau weloverwogen keuzes gemaakt kunnen worden.
Het NIZW, het Verweij-Jonker Instituut en de PEWA worden hierbij ingeschakeld.
Daarnaast is vergroting van het bereik van de doelgroep een punt van aandacht.
Hiertoe wordt voorlichting georganiseerd in samenwerking met de VNG en het
Ministerie van OC en W in het kader van het Gemeentelijk Onderwijs Achterstandenbeleid.
Voor de oudere leeftijdsgroep is nog wel behoefte aan aanvullende initiatieven,
zoals op de overgang van basisonderwijs-voortgezet onderwijs en de overstap
naar de arbeidsmarkt. 148Hoeveel gemeenten hebben gebruik gemaakt van de programma's Opstapje
en Op-Stap? (blz. 71).95 gemeenten. 149Wordt op een of andere wijze systematisch voorlichting gegeven aan
allochtone ouders over de mogelijke voordelen van peuterspeelzalen en voorschoolse
vorming? (blz. 72).De voorlichting aan ouders uit etnische minderheidsgroepen over de mogelijke
voordelen van peuterspeelzalen en voorschoolse vorming wordt op lokaal niveau
georganiseerd. Hier worden verschillende methodieken voor gehanteerd, zoals
bijvoorbeeld aansluitend bij het bezoek aan het consultatiebureau. 150Kan een overzicht worden gegeven van de initiatieven die VWS en OCW
de komende periode willen nemen om de driehoek gezin-school-buurt te versterken?
(blz. 72).De initiatieven van VWS waarop in dit verband wordt gedoeld worden ingepast
in de kaders van gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid, het lokaal onderwijsbeleid
en het lokaal welzijnsbeleid. Binnen genoemde beleidskaders zal VWS een aantal
landelijke initiatieven stimuleren die ondermeer betrekking hebben op:* Het ontwikkelen van een aanbod van consultatiebureaus ter voorbereiding
van ouders uit de doelgroep op het ouderschap. * Kwaliteitsverbetering van peuterspeelzalen en afstemming op het basisonderwijs
mede in het licht van de grote vraag vanuit gemeenten naar de experimenten
Kaleidoscoop en Piramide.* Het experimenteel ontwikkelen van een naschools aanbod in het voortgezet
onderwijs met het doel de sociale binding van jongeren te versterken.* De versterking van de rol van de ouders als opvoeders met kinderen in
de schoolgaande leeftijd.In het voorjaar van 1997 zal een vervolg op «integraal op schaal»
verschijnen, dat een handreiking is voor praktische invulling voor lokaal
preventief jeugdbeleid voor 0–6-jarigen. 151In de jeugdhulpverlening is er sprake van een toename in absolute
en relatieve zin van het aantal cliënten uit minderheidsgroepen. De betrokken
instellingen kondigden maatregelen aan, maar wordt er ook aandacht aan de
oorzaken geschonken? (blz. 72–73).Bekend is dat een oververtegenwoordiging van het aantal cliënten
uit de jeugdhulpverlening afkomstig is uit groeperingen die zich in een maatschappelijk
kwetsbare positie bevinden. Die kwetsbaarheid doet zich voor op het gebied
van wonen, onderwijs, arbeidsmogelijkheden en overige maatschappelijke voorzieningen.
Tevens wordt er een verband gelegd met sociale achterstand, geringe sociale
hulpbronnen, kansarmoede en maatschappelijk isolement.Voor wat betreft de oorzaken van toename in de jeugdhulpverlening van
met name de etnische minderheidsgroepen is het volgende bekend.Sinds de jaren zestig is het aantal leden van etnische minderheidsgroepen
in Nederland sterk gegroeid, als gevolg van voortdurende immigratie en hoge
geboortecijfers. Inmiddels bevinden zich in ons land meer dan een miljoen
personen die tot de etnische minderheden kunnen worden gerekend (SCP 1994).Hun spreiding over het land is zeer ongelijkmatig. Velen wonen geconcentreerd
in de grote steden. Dit kan een belemmering vormen voor hun maatschappelijke
integratie en hun sociaal isolement versterken. Daarnaast kan in wijken waar
een kansarme bevolking is geconcentreerd (overigens los van de etnische herkomst)
de leefbaarheid een probleem vormen. Concentratiewijken worden geassocieerd
met achteruitgang, verloedering, drugsoverlast, criminaliteit en onveiligheid
in deze wijken. Tevens worden concentratiewijken geassocieerd met sociale
achterstand. (Rapportage minderheden 1995; SCP)Sinds het begin van de jaren tachtig zijn de arbeidsmarktperspectieven
van personen uit de etnische minderheidsgroepen uiterst ongunstig en is het
aantal werklozen toegenomen. De meesten van hen kwamen ook na het herstel
van de werkgelegenheid in 1983 niet meer aan het werk. Pas in 1989 begon het
aantal werkenden uit hun kring weer enigzins toe te nemen maar door de sterke
toename van hun bevolkingsgroepen is het effect hiervan op de werkloosheid
beperkt gebleven. Werkloosheid hangt ten dele samen met het opleidingsniveau,
velen van hen zijn onvoldoende gekwalificeerd voor geschoold werk en hun kansen
op de markt voor ongeschoolde arbeid zijn gering.De deelname van jeugdige leden van de etnische minderheidsgroepen in het
onderwijs is de laatste jaren weliswaar sterk verbeterd, maar de schoolresultaten
blijven verhoudingsgewijs achter bij die van autochtone leerlingen. Het voortijdig
schoolverlaten is onder deze jeugdigen hoog en dat heeft grote invloed op
de slechte startpositie en perspectieven op de arbeidsmarkt. In de vier grote steden neemt het aandeel scholen met zeer hoge concentraties
(meer dan 75%) leerlingen uit de minderheidsgroepen zeer snel toe en ook buiten
en ook buiten de vier grote steden komen deze scholen voor. Er zijn aanwijzingen
dat autochtone ouders, en dan vooral de hoger opgeleiden onder hen, zich afwenden
van de concentratiescholen. Dit heeft onvermijdelijk een negatief effect op
het gemiddelde prestatieniveau van de concentratiescholen. De analyses over
concentratie en schoolprestaties wijzen uit dat prestaties van leerlingen
op concentratiescholen achterblijven. De effecten zijn zodanig dat ze de verdere
schoolloopbanen van de kinderen negatief kunnen beïnvloeden. Of ze dat
ook werkelijk doen is niet bekend.Conclusie:De werkloosheid onder de Turkse en Marokkaanse bevolking is hoog en de
arbeidsparticipatie van vrouwen is gering, maar neemt toe. Het overgrote deel
van de Turken en Marokkanen heeft moeite met de Nederlandse taal en hun sociale
oriëntatie op de Nederlandse samenleving is gering. De inkomens van de
Turken en Marokkanen zijn verhoudingsgewijs laag, maar in wijken met de hoogste
concentraties etnische minderheden liggen ze op een iets hoger niveau dan
de inkomens van Surinamers en Antillianen.De Surinamers en meer nog de Antillianen vertonen een veel grotere differentiatie
in maatschappelijke kenmerken en bij hen zijn in veel gevallen duidelijke
verbanden met concentratie. Degenen onder hen die wonen in concentratiewijken,
hebben een lager opleidingsniveau, zijn veel vaker werkloos en behoren veelal
tot de één-ouder-gezinnen, ook de kwaliteit van hun woningen
is geringer.Voor de Antillianen geldt bovendien dat zij, in vergelijking met de Surinamers,
de Nederlandse taal slecht beheersen en zich sociaal minder oriënteren
op de Nederlandse samenleving (SCP, 1995). 152Zijn er concrete resultaten te melden van het project Instroom Allochtone
Medewerkers (PIAM) van de VOG? (blz. 73).In 1993 en 1994 heeft de VOG in alle provincies/grote steden werkconferenties
georganiseerd met als thema het instromen van medewerkers uit etnische minderheidsgroepen
in de jeugdhulpverlening. Dit heeft de afgelopen jaren geresulteerd in drie
concrete projecten die via het Europees Sociaal Fonds (ESF) gesubsidieerd
werden, te weten in Utrecht, Amsterdam en Overijssel.Een aantal andere provincies (Noord-Brabant, Gelderland, Groningen, Drenthe,
Limburg, Rotterdam en Noord-Holland) heeft in 1995 initiatieven genomen om
te komen tot vergelijkbare projecten. De verwachting is dat in genoemde provincies
begin 1997 met deze projecten gestart wordt, onder ander door gebruikmaking
van de Melkert-regeling en doordat in het kader van de intensiveringsmiddelen
en de Arbeidstijden-Wet-gelden nieuwe banen gecreëerd worden in de jeugdhulpverlening.De volgende resultaten kunnen worden gemeld:In de periode 94/95 is het PIAM gestart met 89 deelnemers die een opleidings-
en werkervaringstraject hebben gevolgd. Van deze groep hebben 46 deelnemers
inmiddels een vaste aanstelling in de jeugdhulpverlening en hulpverleningsinstellingen.
De verwachting is dat 8 deelnemers medio 1997 in vaste dienst treden. 153Welke definitie hanteert het kabinet voor populatie van niet-Nederlandse
afkomst? Behoort een in Nederland geboren persoon, waarvan de ouders in het
buitenland geboren zijn tot die groep? En een genaturaliseerde, in het buitenland
geboren persoon? (blz. 82).De afkomst van een persoon wordt in eerste instantie bepaald door het
geboorteland van de persoon zelf. Als dat land Nederland is, wordt de afkomst
bepaald door het geboorteland van de biologische moeder. Indien ook dat land
Nederland is, wordt het geboorteland van de vader bepalend. Volgens deze ruime
en objectieve definitie zijn dus alleen personen die in Nederland zijn geboren
én ook biologische ouders hebben die beiden in Nederland zijn geboren,
van Nederlandse afkomst. Deze definitie sluit aan op de systematiek zoals
die in de bevolkingsstatistiek wordt toegepast. 154Wanneer wordt het project met betrekking tot de geestelijke verzorging
van allochtonen ten behoeve van justitieel ingeslotenen met een islamitische
geloofsovertuiging gestart? (blz. 84).Zoals in de bijdrage gesteld werd – met betrekking tot de geestelijke
verzorging van allochtonen – gestreefd naar het starten van een experiment
in de provincie Zuid Holland ten behoeve van justitieel ingeslotenen met een
Islamitische geloofsovertuiging. Vanwege organisatorische problemen bij de
aanvankelijke moslimorganisatie die bij het experiment betrokken zou worden,
zal niet gestart kunnen worden volgens de opzet.Niettemin zullen begin 1997 voorstellen voor beleid ten aanzien van de
beschikbaarheid en toerusting van geestelijk verzorgers voor moslimgedetineerden,
rekening houdend met het door de regering ingenomen standpunt met betrekking
tot geestelijke verzorging aan moslims in detentie, worden geformuleerd. 155Welk resultaat is bereikt naar aanleiding van de aansporing van gemeenten
en provincies door de minister van Binnenlandse Zaken om de WBEAA uit te gaan
voeren? (blz. 93).Gemeenten, provincies en waterschappen met meer dan 35 werknemers zijn
in 1996 extra benaderd door de minister van Binnenlandse Zaken met het verzoek
de naleving van de WBEAA serieus ter hand te nemen. Vanuit verschillende zijden
is hierop gereageerd. Ervaringen uit de praktijk, suggesties ter verbetering
van de uitvoering van de wet en aandachtspunten bij de evaluatie van de wet
zijn door de overheden aan de minister van Binnenlandse Zaken voorgelegd.
Overheden die problemen hebben gemeld bij de uitvoering van de wet, hebben
extra toelichting ontvangen op de mogelijkheden voor uitvoering van de wet.
Uit evaluatie van de naleving van de WBEAA bij gemeenten, provincies en waterschappen
blijkt nagenoeg volledige bekendheid te bestaan met de verplichtingen van
de wet. XNoot11Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te
Veldhuis (VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat
(CD), Van den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou
(PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes
(VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (Groep Nijpels), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA).
 Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Van Heemst
(PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), vacature PvdA, Verhagen (CDA), Van der Stoel
(VVD), Mateman (CDA), Mulder-Van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks),
Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+), Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25001-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl