Aanbieden onderzoek naar 'Financiële effecten crisis bij gemeentelijke grondbedrijven, Update 2011'
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 27 581
 
 Grondbeleid
 
 
 Nr. 41
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 3 oktober 2011
 November vorig jaar heb ik u het onderzoek «financiële
				effecten van de vastgoedcrisis bij gemeentelijke grondbedrijven» toegestuurd
				(27 581, nr. 40). Daar is
				nu een actualisatie van gereed. Het onderzoek is uitgevoerd door Deloitte
				Financial Advisory Services B.V. in opdracht van de VNG en de ministeries van
				Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Infrastructuur en Milieu. Ik wil u
				deze rapportage, evenals vorig jaar, mede namens de minister van BZK ter
				informatie aanbieden.1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 De rapportage van vorig jaar en de huidige geven een beeld over
				 hoe de gemeentelijke grondbedrijven er voor staan en met welke financiële
				 uitdagingen ze de komende tijd nog geconfronteerd worden. Vorig jaar stond in
				 het rapport dat de gemeentelijke verliezen op ruimtelijke plannen kunnen
				 oplopen tot € 2,4 miljard, het huidige rapport komt uit op een bedrag van
				 € 2,9 miljard. Reden hiervan is dat de crisis langer lijkt te duren dan waar
				 Deloitte eerder vanuit ging. De meeste gemeenten kunnen de verliesneming
				 opvangen uit de opgebouwde algemene- of bestemmingsreserves, sommige gemeenten
				 zullen extra moeten bezuinigen. Uit het huidige rapport blijkt dat gemeenten
				 hun verantwoordelijkheid nemen, zo is het totaal aan voorzieningen grondbedrijf
				 toegenomen met € 760 miljoen. Dit is een stap in de goede richting, maar
				 volgens de onderzoekers nog onvoldoende.
 Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor het te voeren
				 grondbeleid. Deze rapportages dragen bij aan de bewustwording dat veel
				 gemeenten voor wat betreft locatieontwikkeling en hun grondbeleid nog diverse
				 pijnlijke keuzes moeten maken. Naar aanleiding van het vorige rapport heeft de
				 VNG, met betrokkenheid van het Rijk, afgelopen jaar workshops in het land
				 georganiseerd ter stimulering van dit bewustwordingsproces.
 
 
 De minister van BZK en ik willen benadrukken dat gemeenten en
				 hun gemeenteraden in de toekomst veel bewuster per ontwikkeling steeds de
				 afweging moeten maken tussen de inzet van een actief grondbeleid (met risico)
				 en een faciliterend grondbeleid. Om de transparantie van grondexploitaties te
				 vergroten en de risico’s voor gemeenten te beperken, is reeds naar aanleiding
				 van het vorige rapport onderzocht wat gedaan kan worden om gemeenteraden en
				 provinciale staten meer inzicht te geven in het grondbeleid, zodat ze beter
				 kunnen sturen op prestaties en risico’s. Bezien is of de regelgeving inzake
				 de verslaglegging van de gemeentelijke begroting en -verantwoording dient te
				 worden aangepast (BBV: Besluit Begroting en Verantwoording, richtlijn voor
				 decentrale overheden). Conclusie daarvan is dat beperkte verbeteringen mogelijk
				 zijn, deze worden in het reguliere proces opgepakt.
 In onderlinge samenwerking tussen ministeries IenM en BZK wordt
				 ook bekeken welke verbeteringen op gebied van het grondbeleid mogelijk zijn in
				 de rijkswet- en regelgeving (o.a. omgevingsrecht, Wvg).
 
 In het huidige rapport wordt geconstateerd dat het aantal
				potentiële artikel 12 gemeenten kan oplopen van 16 (genoemd in het vorige
				rapport) naar 35 gemeenten. Daar willen de minister van BZK en ik bij opmerken
				dat cijfers vanuit het ministerie van BZK niet laten zien dat het aantal
				artikel 12 gemeenten oploopt. In 2011 hebben 3 gemeenten een aanvullende
				uitkering artikel 12 aangevraagd. Bij geen van deze gemeenten was het gevoerde
				grondbeleid de (hoofd-)oorzaak. In dat verband is het goed te zien dat de
				provinciale toezichthouders dit jaar, mede naar aanleiding van het vorige
				rapport, een themaonderzoek uitvoeren naar de financiële gevolgen van het
				grondbeleid in het kader van hun beoordelingen van de jaarrekeningen en
				begrotingen. Tegen het eind van dit jaar hebben zij een concreter beeld bij
				welke gemeenten sprake is van een negatieve algemene reserve door het gevoerde
				grondbeleid en of dat tot gevolg heeft dat preventief toezicht moet worden
				ingesteld door de provincie of dat zelfs sprake is van een beroep op artikel
				12.
 Tenslotte vinden wij het van belang dat gemeenten onderling en in
				overleg met de provincie afspraken maken over programmering en ontwikkeling van
				woningbouw, kantoorruimte en bedrijventerreinen. Daarmee wordt voorkomen dat er
				op individueel gemeentelijk niveau sprake is van te optimistische planning en
				verwachtingen met navenante negatieve gevolgen. In de bestuursafspraken tussen
				het kabinet en medeoverheden zijn hierover ook afspraken gemaakt.
 
 
 
 
 De minister van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 M. H.
 Schultz van Haegen-Maas Geesteranus