Wijziging van het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit (implementatie richtlijnen nr. 2001/88/EG en nr. 2001/93/EG); Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2004-2005
 
 
 
 NDS12239
 KST87292
 2004-2005
 
 30 078
 Wijziging van het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit (implementatie
richtlijnen nr. 2001/88/EG en nr. 2001/93/EG)
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 25 mei 2005
 Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit had een aantal fracties vragen en opmerkingen over de
brief van de minister van LNV van 11 april 2005 (30 078), met de
AMvB Wijziging van het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit (implementatie
richtlijnen nr. 2001/88/EG en nr. 2001/93/EG).
 De minister heeft deze beantwoord bij brief van 24 mei 2005.
 Vragen, opmerkingen en antwoorden zijn hieronder afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Schreijer-Pierik
 De adjunct-griffier van de commissie,
 Van der Sman
 
 Vragen en opmerkingen van de commissie
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorliggende AMvB. Zij constateren dat de inhoud daarvan in overstemming
is met de afspraken tussen de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(LNV) en de sector enerzijds en tussen de minister en de Kamer anderzijds.
 De leden van de PvdA-fractie hebben met misnoegen kennisgenomen van de
voorstellen tot wijziging van het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit. De
voorgestelde verbeteringen voor de leefomstandigheden van varkens in de houderij
zijn volgens deze leden minimaal en kunnen nauwelijks bijdragen aan een diervriendelijke
productie. Bovendien betekenen enkele voorstellen zelfs een significante verslechtering
van het welzijn van varkens.
 De leden van de fractie van de VVD hebben kennisgenomen van de AMvB.
 Algemeen
 De gedetailleerdheid van deze AMvB brengt de leden van de CDA-fractie
ertoe om hun eerdere pleidooi te herhalen, namelijk om de implementatie van
EU-regelgeving op het gebied van dierenwelzijn in medebewind over te dragen
aan de productschappen. Daarom vragen zij welke belemmeringen er hierbij nog
aan de orde zijn.
 
 Voor de leden van de PvdA-fractie betekenen de voorstellen absoluut geen
werkelijke welzijnsverbetering, maar soms zelfs een welzijnsverslechtering.
Deze leden zien in de voorstellen een bevestiging van de huidige gang van
zaken in de dierhouderij: het dier moet zich aanpassen aan de productie in
plaats van andersom. Voor een varkenshouderij die echt wil bijdragen aan een
acceptabel welzijnsniveau van varkens, zijn significant verdergaande welzijnsvoorstellen
vereist. De leden van de fractie van de PvdA dringen er bij de minister op
aan de voorgestelde verbeteringen aanzienlijk te vergroten, en de welzijnsverslechteringen
om te zetten in significante verbeteringen.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of de betreffende richtlijnen al in
andere lidstaten van de EU zijn geïmplementeerd. Zo ja, in welke lidstaten?
Indien lidstaten de richtlijnen nog niet hebben geïmplementeerd, hebben
deze landen dan een gunstigere positie dan landen die de richtlijnen wel hebben
ingevoerd?
 De leden van de VVD-fractie willen weten tot wanneer de plateaustal is
toegestaan. Zij vragen of de plateaustal meetelt voor het voldoen aan de norm
voor het aandeel dichte vloer.
 Artikelsgewijs toelichting
 Artikel I
 Artikel 4 lid 1 Varkensbesluit
 De leden van de fractie van de PvdA menen dat de beschikbare oppervlakte
van een stal voor gelten of zeugen zonder biggen, die in een groep worden
gehouden, tenminste per gelt of zeug 2,25 m2 bedraagt. Hiervoor
wordt dus geen verbetering vastgesteld. De beschikbare oppervlakte van een
stal bestemd voor gelten na dekking en zeugen zonder biggen die in groepen
van minder dan zes worden gehouden, bedraagt momenteel 2,475 m2.
Dit oppervlak wordt nu verkleind tot 2,25 m2. De leden van de PvdA-fractie
vinden dit onaanvaardbaar. In plaats van het oppervlak voor beide groepen
varkens significant te vergroten, waar deze leden voor pleiten, wordt het
oppervlak gelijk gehouden of zelfs verkleind.
 Artikel 4 lid 2 Varkensbesluit
 Ook de onderverdeling van zeugen tot 30 kg in twee categorieën zorgt
volgens de leden van de PvdA-fractie voor een welzijnsverslechtering. Tot
nu toe had de gehele groep per dier een minimaal oppervlak van 0,4 m2. Nu wordt het oppervlak voor dieren tot 15 kg met de helft verkleind.
Daarnaast wordt het oppervlak per dier in alle categorieën tot 85 kg
met 0,2 m2 verkleind. Deze twee voorstellen zijn voor de leden
van de PvdA-fractie onacceptabel. Zij pleiten voor significante vergroting
van het minimale oppervlak voor alle categorieën varkens en gaan met
geen enkele verkleining van oppervlakte akkoord.
 Artikel 4 lid 3 Varkensbesluit
 Het voorstel tot mogelijke verkleining met 10 procent van het oppervlak
voor dieren in groepen van meer dan 40 varkens (sub b en c) is voor de leden
van de fractie van de PvdA onacceptabel. Hier geldt volgens deze leden eveneens:
er moet sprake zijn van een significante vergroting van het leefoppervlak.
 Artikel 5 lid 3 Varkensbesluit
 Volgens de leden van de fractie van de PvdA is er in dit voorstel geen
sprake van een significante verbetering. De varkens uit de categorie tot 30
kg krijgen slechts 0,04 m2 extra niet-geroosterd oppervlak. De
dieren tot 85 kg krijgen er slechts 0,07 m2 bij. De grootste varkens,
van meer dan 110 kg, krijgen er 0,12 m2 bij. Het voorstel doet
met «tenminste 40%» vermoeden dat dit een echte verbetering is,
maar we hebben het volgens deze leden feitelijk over luttele centimeters die
de varkens aan extra leefruimte krijgen. Volgens de leden van de PvdA-fractie
gaat dit nergens over. Als de minister werkelijk het welzijn van varkens wil
verbeteren, moet hij echte voorstellen doen.
 Artikel 19 lid 1 Varkensbesluit
 Het vervangen van 2008 door 2013 zorgt volgens de leden van de PvdA-fractie
voor uitstel van welzijnsverbetering. Het maakt het in feite mogelijk dat
varkenshouders vijf jaar langer uitstel krijgen om zo snel mogelijk speengroepen
samen te stellen of groepen beperkt van omvang te houden. Achterblijvers worden
met dit uitstel beloond. De leden van de fractie van de PvdA houden vast aan
2008.
 Artikel 19 Varkensbesluit
 De leden van de fractie van de VVD lezen dat de staatssecretaris van LNV
in zijn brief van 6 december 2002 (28 600 XIV, nr. 107) schrijft:
«Om enerzijds aan de sector tegemoet te komen en anderzijds zo spoedig
mogelijk voortgang te boeken in de richting van de oppervlaktenormen die in
2013 zullen gaan gelden, zullen voor nieuw te bouwen stallen en stallen die
worden verbouwd tot 2013 aangepaste oppervlaktenormen gelden, zoals vermeld
in de bijlage onder I A».
 Het lijkt er volgens deze leden op dat er in artikel 19 niet aan deze
belofte wordt voldaan, kunt u aangeven waarom?
 Beantwoording van de minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit
 In uw verslag van een schriftelijk overleg van 29 april 2005 zijn
vragen gesteld en opmerkingen gemaakt over de algemene maatregel van bestuur,
houdende wijziging van het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit (implementatie
richtlijnen nr. 2001/88/EG en nr. 2001/93/EG). In deze brief beantwoord ik
de vragen.
 
 Het Varkensbesluit is in de eerste plaats gewijzigd in overeenstemming
met de aankondiging aan de Voorzitter van de Tweede Kamer om het welzijnsregime
voor het houden van varkens op een aantal punten te wijzigen (brieven van
6 december 2002 en 6 januari 2003; Kamerstukken II, 2002/03, 28 600
XIV, nrs. 107 en 111). In de tweede plaats worden enkele verbeteringen in
het Varkensbesluit en het Ingrepenbesluit aangebracht ter implementatie van
de richtlijnen 2001/88 en 2001/93.
 
 De leden van de CDA-fractie zien in de gedetailleerdheid van de AmvB aanleiding
om hun pleidooi te herhalen om implementatie van EU-regelgeving op het gebied
van dierenwelzijn in medebewind over te dragen aan de productschappen.
 
 Tijdens de begrotingsbehandeling op 17 november 2004 (Handelingen
II 2004/05, blz. 1475–1491) heb ik u gezegd dat het mijn voornemen is
om alle bestaande regelgeving en de nieuwe EU-regelgeving door de schappen
in hun verordeningen te laten opnemen en dat ik hierover in overleg met de
productschappen zal treden.
 Inmiddels is hierover overleg gaande met de Productschappen Vee, Vlees
en Eieren. Zodra ik op basis daarvan een besluit heb genomen over de overdracht
in medebewind van welzijnsregelgeving, zal ik u daarover informeren. Overigens
zal door die overdracht de mate van detail niet anders worden aangezien het
gaat om implementatie van richtlijnen.
 
 De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat de wijziging van het
Varkensbesluit geen welzijnsverbetering betekent en in sommige gevallen een
welzijnsverslechtering. Zij achten de wijzigingen van de beschikbare oppervlakten
in de artikelen 4 en 5 van het Varkensbesluit niet acceptabel. Verder zijn
de leden van de PvdA-fractie van mening dat de overgangstermijn in artikel
19 van het Varkensbesluit niet moet worden verlengd van 2008 tot 2013.
 
 Het kabinetsbeleid is gericht op level playing field in de EU met het
oog op de concurrentiepositie. Strengere normen dan in de Europese richtlijnen
zijn opgenomen, stroken niet met dit kabinetsbeleid.
 De wijzigingen van de artikelen 4, 5 en 19 van het Varkensbesluit zijn
volledig in overeenstemming met Europese welzijnsnormen, zoals vastgelegd
in de richtlijnen 2001/88 en 2001/93. Overigens is een aantal normen in het
Varkensbesluit nog steeds strenger dan de normen in de Europese richtlijnen.
Een voorbeeld hiervan zijn de oppervlaktematen in artikel 4, tweede lid, van
het Varkensbesluit.
 De wijziging van artikel 5 van het Varkensbesluit, dat bij roostervloeren
het aandeel dichte vloer minimaal 40% moet bedragen, alsmede de verlenging
van de overgangstermijn tot 2013 (artikel 19) zijn in lijn met de toezegging
aan de Kamer in de brieven van 6 december 2002 en 6 januari 2003.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd of de richtlijnen al in andere
lidstaten van de EU zijn geïmplementeerd.
 De implementatietermijn van richtlijnen 2001/88 en 2001/93 was op 1 januari
2003 verstreken. Op die datum hadden alle EU-lidstaten de richtlijnen in hun
nationale regelgeving geïmplementeerd moeten hebben. Duitsland is het
enige land dat de richtlijnen niet op tijd in de nationale regelgeving heeft
geïmplementeerd. De vraag of Duitsland hiervan enig voordeel heeft gehad,
is echter niet relevant. Tijdens het inspectiebezoek van het Europese Voedsel-
en Veterinair Bureau van 31 januari tot en met 4 februari 2005 hebben
de inspecteurs gewezen op de verplichting de richtlijnen in de Nederlandse
regelgeving te implementeren, ongeacht de situatie in andere EU-lidstaten.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben verder vragen gesteld over de plateaustal.
 In de brief van 6 december 2002 heeft de toenmalige staatssecretaris
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij aangekondigd dat de plateaustal tot
2018 wordt toegestaan als instrument om oppervlaktenormen te behalen. Voor
het definitief toestaan van de plateaustal is verder onderzoek noodzakelijk.
 In de Beleidsregels dierenwelzijn, zoals deze luiden met ingang van 3 juni
2004 (Staatscourant 2004, nr. 107) is bepaald dat bij gebruik van een plateaustal
de voor gebruiksvarkens beschikbare oppervlakte van een plateau als beschikbare
oppervlakte mag worden meegerekend. Afhankelijk van de resultaten van onderzoek
naar de plateaustal zal uiterlijk 2018 een besluit worden genomen of de plateaustal
definitief zal worden toegestaan.
 
 Tenslotte hebben de leden van de VVD-fractie gevraagd waarom in artikel
19 niet aan de toezegging in de brief van 6 december 2002 wordt voldaan
dat voor nieuw te bouwen stallen en verbouwde stallen tot 2013 aangepaste
oppervlaktenormen zullen gelden.
 
 Deze veronderstelling is onjuist: aan de toezegging in de brief van 6 december
2002 is zonder meer voldaan. Artikel 19 van het Varkensbesluit bevat overgangsrecht
dat van toepassing is op stallen die vóór 1 november 1998
in gebruik zijn genomen en sinds die datum niet zijn verbouwd of herbouwd.
 Voor stallen die na 1 november 1998 in gebruik zijn genomen of zijn
verbouwd, is in de Vrijstellingsregeling dierenwelzijn (Staatscourant 2004,
nr. 101) een overgangsregeling opgenomen. Voor die stallen gelden tot 2013
de normen die zijn aangekondigd. Dat wil zeggen dat voor nieuwgebouwde of
verbouwde stallen tot 2013 de volgende normen zullen gelden:
 tot 15 kg 0,20 m2
 15–30 kg 0,30 m2
 30–50 kg 0,50 m2
 50–85 kg 0,65 m2
 85–110 kg 0,80 m2
 meer dan 110 kg 1,0 m2
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Vos (GL), Cornielje (VVD),
Buijs (CDA), Beek van (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), voorzitter, Atsma (CDA),
Oplaat (VVD), Geluk (VVD), Mosterd (CDA), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Verbeet (PvdA), Van den Brink (LPF), Vergeer (SP), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), Ormel (CDA), Duyvendak (GL), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Van
Velzen (SP), Koomen (CDA), Boelhouwer (PvdA), Douma (PvdA), Dubbelboer (PvdA)
en Kruijsen (PvdA).
 Plv. leden: Slob (CU), Vendrik (GL), Örgü (VVD), Spies (CDA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA),
Hofstra (VVD), Veenendaal (VVD), Vacature, (CDA), Samsom (PvdA), De Krom (VVD),
Duivesteijn (PvdA), Eerdmans (LPF), Vacature, (SP), Van As (LPF), Van Heteren
(PvdA), Van Lith (CDA), Van Gent (GL), Van Bochove (CDA), Van der Laan (D66),
Gerkens (SP), Jager (CDA), Timmer (PvdA), Depla (PvdA), Fierens (PvdA) en
Verdaas (PvdA).