Wijziging Wet educatie en beroepsonderwijs en Wet op de ondernemingsraden (medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs); Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31266, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

16-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31266 nr. 6

09-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31266Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 84 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 266Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op de ondernemingsraden
in verband met de medezeggenschap van personeel en deelnemers in de educatie
en het beroepsonderwijs (medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 9 februari 2009De regering dankt de leden van de fracties van CDA, PvdA, SP, VVD en ChristenUnie
voor hun bijdrage aan het voorliggende wetsvoorstel. Hieronder ga ik op de
opmerkingen en vragen in, waarbij ik zoveel mogelijk dezelfde volgorde als
het verslag aanhoud, en waarbij ik eerst een aantal inleidende opmerkingen
maak.De leden van deze fracties hebben een aantal kritische vragen gesteld.
Ik vond het daarom noodzakelijk om opnieuw naar het wetsvoorstel te kijken
en om met een aantal partijen te praten.Met het wetsvoorstel wordt beoogd om de medezeggenschap binnen de bve-instellingen
goed te regelen, zowel voor de deelnemers als voor het onderwijzend en ander
personeel. Een goede vorm van medezeggenschap is immers onontbeerlijk in een
instelling die met zoveel belangen tegelijk rekening moet houden. Deelnemers
hebben recht op goed onderwijs in een veilige en stimulerende omgeving. Het
personeel heeft recht op een prettige, stimulerende werkomgeving. Bovendien
heeft onderwijzend personeel professionele ruimte nodig.Goede medezeggenschap komt alleen tot stand als alle partijen zich ook
kunnen vinden in de wijze waarop de medezeggenschap wordt georganiseerd.Ik vind het erg belangrijk dat de deelnemers echt een stem in het kapittel
hebben op hun school. Dat zal naar mijn overtuiging niet lukken binnen het
huidige regime van gezamenlijke medezeggenschap. Vandaar dat het wetsvoorstel
uitgaat van een zelfstandige deelnemersraad met eigen bevoegdheden. Deelnemers
komen in de huidige medezeggenschapsraden niet goed uit de verf. Dit is niet
alleen mijn overtuiging: de deelnemers zelf – vertegenwoordigd door
de JOB – hebben een nadrukkelijke voorkeur voor de zelfstandige deelnemersraad
en menen dat het wetsvoorstel een belangrijke stap vooruit is.De bezwaren die zijn aangevoerd tegen de gesplitste medezeggenschap begrijp
ik goed: ze komen voort uit de gedachte dat de onderwijsinstelling een gemeenschap
vormt van deelnemers en personeel die voor een groot deel hetzelfde belang
hebben – goed onderwijs. Juist dat gemeenschappelijke belang echter
wordt naar mijn mening het best gediend wanneer de deelnemers optimaal in
staat worden gesteld om mee te praten. Dat vergt volgens de deelnemers
zelf een zelfstandige positie van de deelnemersraad. Ik vind daarom dat het
belang van de deelnemers bij die zelfstandige positie zwaarder weegt dan de
bezwaren die tegen de gesplitste medezeggenschap zijn aangevoerd.Natuurlijk is het niet alleen de bedoeling om deelnemers zo goed mogelijk
in staat te stellen om actief te participeren, maar óók om de
medezeggenschap van het personeel een stevige basis te geven. Gebleken is
dat vooral een aantal bevoegdheden die de (personeelsgeleding van de) medezeggenschapsraad
thans heeft op onderwijskundig gebied werden gemist in het wetsvoorstel zoals
dat bij de Tweede Kamer is ingediend. Ik heb daarom vandaag een nota van wijziging
ingediend waarin wordt voorgesteld deze bevoegdheden ook expliciet toe te
kennen aan de ondernemingsraad. Met deze toevoegingen wordt de positie van
het personeel versterkt. Ik kom hiermee een heel eind tegemoet aan de wensen
van de partijen met wie gesproken is, zoals het Platform beroepsonderwijs
en andere vertegenwoordigers van medezeggenschapsraden. Alles afwegend is
er een prima compromis gevonden, waarbij de positie van de zwakste groep wordt
verstevigd zonder dat andere partijen binnen de instelling daarvan nadeel
ondervinden.Bij gelegenheid van de nota van wijziging neem ik nog twee belangrijke
zaken mee: ik stel voor om in de wet alsnog vast te leggen dat als een bepaald
aantal ouders (te weten: 25) daarom verzoekt, de instelling een ouderraad
móet instellen. Bovendien stel ik voor om het adviesrecht van de deelnemersraad
met betrekking tot voorgenomen fusies aan te scherpen. Zo geef ik direct al
uitvoering aan een van de voornemens die zijn neergelegd in de brief van 28 november
2008 over de menselijke maat in het onderwijs (Kamerstukken II 2008/09, 31 135,
nr. 16).Deze nota naar aanleiding van het verslag onderteken ik mede namens de
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid.InhoudsopgaveI. Algemeen deel1. Kern van het wetsvoorstel1.1. De huidige positie van de deelnemers binnen de medezeggenschap1.2. Gedeelde medezeggenschap als kern van dit wetsvoorstel1.3. Overwogen alternatieven1.4. Draagvlak1.5. Vervolgstappen2. Personeel, professioneel statuut en raad van toezicht3. De ondernemingsraad4. Administratieve lasten voor instellingen en burgers5. Advies van de OnderwijsraadII. Artikelsgewijze toelichtingI. ALGEMEEN DEEL1. Kern van het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens
kennisgenomen van het wetsvoorstel. Het betrekken van medewerkers in de bve-sector,
deelnemers en, in voorkomende gevallen, hun ouders bij de besluitvorming in
de instellingen doet volgens hen recht aan het gezamenlijk vormgeven van de
belangrijkste taak in onze samenleving: onderwijs. Deelnemen betekent
evenwel ook serieus genomen worden om als deelnemer, als medewerker en in
een aantal gevallen ook als ouder, sterker bij de besluitvorming binnen de
instellingen te worden betrokken en daarop daadwerkelijk invloed te kunnen
uitoefenen.Een eerste vereiste van een school is volgens deze
leden dus een open, transparante houding jegens de deelnemers en hun ouders.
Een jaarverslag en beleidsplan zijn daartoe geschikte instrumenten. En als
een school ook een uitnodigende houding heeft, waardoor dergelijke plannen
en verslagen ook besproken kunnen worden met de belanghebbenden voordat deze
worden vastgesteld, krijgen deelnemers het gevoel dat de school weer van hen
is. Een stap verder is het actief participeren in de medezeggenschap.Ik ben het met de leden van de CDA-fractie volledig eens, dat een open,
transparante en uitnodigende houding van instellingen jegens de deelnemers
en hun ouders een eerste vereiste is. Alleen dan zullen deelnemers (en hun
ouders), maar ook het personeel, het gevoel kunnen krijgen mede-eigenaren
van de instelling te zijn en invloed te kunnen uitoefenen op het beleid binnen
de instelling. De medezeggenschap is een van de instrumenten om hieraan vorm
te geven, is immers bedoeld om gestructureerd overleg te kunnen voeren met
vertegenwoordigers van deelnemers en personeel. Het is mede vanuit de door
het CDA genoemde overwegingen dat ik ervoor gekozen heb de medezeggenschap
in het mbo krachtiger vorm te geven met een ondernemingsraad voor het personeel,
een deelnemersraad voor de deelnemers en een ouderraad, deze laatste in ieder
geval bij scholengemeenschappen vmbo/mbo, en op verzoek van ouders ook in
bve-instellingen waaraan geen voortgezet onderwijs is verbonden. Met de introductie
van de verplichting om een ouderraad in te stellen als ouders daarom verzoeken,
ook voor bve-instellingen die alleen te maken hebben met mbo-deelnemers, zorg
ik voor een trendbreuk met het verleden. In de praktijk moet blijken hoe dit
zal uitwerken; daarom wil ik het initiatief bij de ouders laten. Ik wijs verder
op het rapport «Goed bestuur in het mbo» van de Onafhankelijke
Commissie Governance Code BVE, waarin als een van de hoofdaanbevelingen staat
dat de positionering en betrokkenheid van de deelnemers en het personeel als
interne belanghebbenden verbetering behoeft. Deze aanbeveling onderstreept
naar mijn mening eveneens het grote belang van het onderhavige wetsvoorstel.Ik sta dan ook nog steeds vierkant achter het principe van gedeelde medezeggenschap
zoals voorgesteld in het wetsvoorstel, omdat daarmee een krachtige impuls
wordt gegeven aan de medezeggenschap van de deelnemers. Wél heb ik
naar aanleiding van diverse signalen en ook daartoe geïnspireerd door
verschillende vragen van de kant van uw Kamer, door de motie Depla (Kamerstukken
II 2007/08, 27 451, nr. 92) én door de afspraken die in het
Convenant Leerkracht van Nederland zijn gemaakt ten aanzien van professioneel
statuut en de professionele ruimte van de docent, geconcludeerd dat de aandacht
voor de positie van de deelnemers er mogelijk toe heeft geleid dat de bevoegdheden
van het personeel, en dan in het bijzonder inzake onderwijsinhoudelijke zaken,
onderbelicht zijn gebleven. De gedachte achter het wetsvoorstel was dat in
het voorgestelde professioneel statuut de (vanzelfsprekende) onderwijskundige
bemoeienis van het personeel bij het onderwijskundig beleid van de instelling
verder vorm zou kunnen worden gegeven, naast uiteraard de medezeggenschapsbevoegdheden
die het personeel op gond van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) zal hebben.
Bij nader inzien meen ik – in het licht van de naar voren gebrachte
bezwaren – dat het de voorkeur verdient ook de onderwijskundige medezeggenschap
van het personeel explicieter vast te leggen. Een daartoe strekkende nota
van wijziging wordt heden ingediend. In het vervolg van deze nota naar aanleiding
van het verslag ga ik daar nog verder op in.De leden van de PvdA-fractie hebben op dit moment vooral
behoefte aan de verduidelijking van bepaalde aspecten van het wetsvoorstel.
Om met oud-minister Winsemius te spreken: de ROC’s zijn stichtingen
met «zelfbenoemde regenten». Als deze het goed doen, hebben studenten
en docenten het geweldig, maar als ze ontevreden zijn, staan ze met lege handen.
De leden van deze fractie vragen de regering om te verhelderen in hoeverre
het wetsvoorstel dit probleem helpt op te lossen.Door het onderhavige wetsvoorstel, in samenhang met het wetsvoorstel raden
van toezicht wordt juist een dam opgeworpen tegen het fenomeen van, zoals
u dat noemt, «zelfbenoemde regenten» en wordt geregeld dat:• er een scheiding van bestuur en toezicht is (dus interne controle),• de leden van het college van bestuur worden benoemd en ontslagen
door de raad van toezicht en de deelnemersraad en de ondernemingsraad daarbij
vertrouwelijk worden gehoord (als het lid van het college van bestuur tevens
bestuurder is in de zin van de WOR heeft de ondernemingsraad op grond van
artikel 30 WOR een adviesrecht inzake zijn benoeming en ontslag),• de leden van de raad van toezicht worden benoemd op basis van openbare
profielen en de deelnemersraad en de ondernemingsraad een adviesrecht hebben
inzake die profielen,• de ondernemingsraad tevens een voordrachtsrecht heeft voor een
lid van de raad van toezicht en• een geschillencommissie kennis neemt van geschillen over het adviesrecht
inzake de profielen en het voordrachtsrecht voor een lid van de raad van toezicht.Ik ben ervan overtuigd dat daardoor docenten en deelnemers juist meer
invloed krijgen.De leden van de SP-fractie hebben nog geen duidelijk
beeld van de redenen voor de wetswijziging. Leerling en leraar (en soms de
ouders) hebben een gezamenlijk belang bij de kwaliteit en de organisatie van
het onderwijs. De leden van deze fractie verzoeken de regering concreet duidelijk
te maken wat er in het huidige systeem niet functioneert en op welke wijze
de nieuwe wet daarvoor een oplossing kan bieden.Ik ben het met de leden van de SP-fractie eens dat de deelnemers (en hun
ouders) en het personeel een gezamenlijk belang hebben bij de kwaliteit en
organisatie van het onderwijs. Juist dat gezamenlijke belang maakt het nodig
dat deelnemers goed in staat worden gesteld om volwaardig mee te praten en
dat medezeggenschap niet langer een eenzijdig gesprek van het personeel met
het bestuur is. Belemmeringen om een actieve rol te vervullen in de medezeggenschap
wil ik wegnemen.Het huidige systeem van ongedeelde medezeggenschap in het mbo motiveert
de deelnemers niet om actief te participeren in de medezeggenschap. De knelpunten
daarbij zijn uiteengezet in de memorie van toelichting (paragraaf 1.1).
Kort samengevat: uit onderzoek blijkt dat de deelnemers niet of nauwelijks
participeren in de huidige medezeggenschapsraden, vooral omdat het te vaak
gaat over onderwerpen die voor hen niet interessant zijn en omdat zij het
idee hebben dat er naar hen niet wordt geluisterd. Het wetsvoorstel bevordert
actieve participatie van deelnemers omdat het veel aantrekkelijker wordt als
deelnemers in een deelnemersraad kunnen zitten waarin zij het zélf
voor het zeggen hebben, een deelnemersraad bovendien met serieuze bevoegdheden
in aangelegenheden die voor hen van direct belang zijn.Deelnemersraad en ondernemingsraad kunnen natuurlijk heel goed (periodiek)
gezamenlijk overleg met het bestuur voeren. Dat zal des te vruchtbaarder zijn
als er een krachtige deelnemersraad is.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel. Zij hebben wel enkele vragen en opmerkingen.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Deze leden onderkennen het nut van de modernisering
en versterking van de medezeggenschap voor met name de deelnemers in de sector
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Daarbij dient volgens hen aansluiting
te worden gezocht bij de specifieke kenmerken, omstandigheden en ontwikkelingen
in deze sector. Op een aantal punten hebben deze leden echter grote vragen.1.1. De huidige positie van de deelnemers binnen
de medezeggenschapDe leden van de CDA-fractie vragen de regering waarop
zij de veronderstelling baseert dat juist dit wetsvoorstel tot een toename
zal leiden van de deelnemerparticipatie. Zij willen weten of de geconstateerde
problemen, zoals het gebrekkig Nederlands spreken van een belangrijke groep
deelnemers, het doorbrengen van veel tijd buiten de instelling, bijvoorbeeld
vanwege stages, en het stellen van andere prioriteiten, wel met dit wetsvoorstel
worden opgelost.De hier genoemde problemen zijn er mede de oorzaak van dat deelnemers
niet erg geneigd zijn om actief te participeren in de medezeggenschap. Maar
belangrijker is nog dat bij de bestaande medezeggenschap het om een vorm van
medezeggenschap gaat waarbij deelnemers het gevoel hebben dat zij ook bij
voorbaat door het verschil in levenservaring en opleiding op achterstand staan
ten opzichte van andere leden van de medezeggschapsraad (het – onderwijzend –
personeel). Het gaat in de medezeggenschapsraad vaak over onderwerpen die
de deelnemers niet of nauwelijks aangaan, maar die voor het personeel wel
van belang zijn, zoals de arbeidsomstandigheden. De in de vraag genoemde problemen
kunnen niet door dit wetsvoorstel worden weggenomen, maar het laatstgenoemde
probleem wel: de regering en ook de JOB zijn er van overtuigd dat actieve
participatie veel aantrekkelijker wordt als deelnemers in een deelnemersraad
kunnen zitten waarin zij het zélf voor het zeggen hebben, een deelnemersraad
bovendien met serieuze bevoegdheden in aangelegenheden die voor hen van direct
belang zijn.Het is daarnaast ook van groot belang dat de instellingen het voor hun
deelnemers aantrekkelijk maken om actief te zijn in de medezeggenschap, ze
als het ware daartoe verleiden. Niet alleen door op de een of andere manier
deelname aan een deelnemersraad te belonen, bijvoorbeeld door daaraan «studiepunten»
of vrijstellingen te verbinden, maar ook door de manier waarop de instellingen
omgaan met de deelnemersraden. Ik zal de instellingen hiertoe aanmoedigen
en ze zonodig erop aanspreken.Onder verwijzing naar de gemeenschapsgedachte waarop
de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) de nadruk legt, stellen de leden van
de CDA-fractie dat voor de bve-sector die gedachte is losgelaten. Bij de keuze
voor de WOR als instrument voor de medezeggenschap in die sector wordt, aldus
deze leden, aangegeven dat de bve-instellingen als ondernemingen functioneren.
Zij vragen of de regering hun mening deelt dat onderwijs iets anders is dan
een onderneming en dat de bve-instellingen geen diplomafabrieken zijn. In
het onderwijs gaat het immers om meer dan kennis vergaren en vaardigheden
leren. Zij zien onderwijsinstellingen als «maatschappelijke organisaties»;
of deze straks ook als «maatschappelijke ondernemingen» te kwalificeren
zijn, moet blijken uit de discussie die hieromtrent met de minister van Justitie
zal worden gevoerd. Zij vragen de regering op deze zienswijzen te reageren.De gemeenschapsgedachte die deze leden in de WMS herkennen maar missen
in het onderhavige wetsvoorstel, is niet losgelaten. Integendeel. Door de
introductie van een eigen medezeggenschapsraad voor de deelnemers (de deelnemersraad)
wordt juist onderstreept dat zij op een volwaardige wijze het debat binnen
hun onderwijsomgeving moeten kunnen voeren. De (her)positionering van de medezeggenschap
van met name de deelnemers versterkt het uitgangspunt dat iedereen die is
verbonden aan een ROC of AOC – hetzij als bestuurder, als personeelslid
of als deelnemer – behoort tot die onderwijsgemeenschap en dus op volwaardige
wijze moet kunnen meepraten.De mening van deze leden dat de bve-instellingen geen diplomafabriek zijn,
onderschrijf ik. De kerntaak van de instellingen is uiteraard het verzorgen
van kwalitatief goed onderwijs. Hiermee worden de deelnemers niet alleen opgeleid
voor praktische beroepsuitoefening, maar worden tevens hun algemene vorming
en persoonlijke ontplooiing bevorderd.Ook met het oog daarop vind ik het belangrijk dat de ouders van deelnemers
een rol kunnen spelen bij de manier waarop bve-instellingen hun taak vervullen
en de keuzes die zij daarbij maken; vandaar de voorstellen met betrekking
tot de positie van de ouderraad.Dit alles neemt niet weg dat met de keuze voor de WOR een bve-instelling
inderdaad wordt aangemerkt als een onderneming. Het begrip «onderneming»
in de WOR is echter ruimer dan in het spraakgebruik. Verwezen wordt naar de
definitie van het begrip «onderneming» in artikel 1 lid 1 sub
c WOR: een onderneming is «elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid
optredend organisatorisch verband waarin krachtens arbeidsovereenkomst of
krachtens publiekrechtelijke aanstelling arbeid wordt verricht». Niet
van belang zijn de rechtsvorm van de onderneming, of een onderneming een winstoogmerk
heeft en de aard van de werkzaamheden die in de onderneming worden verricht.
Zo zijn ook bijvoorbeeld zorginstellingen of kinderdagverblijven ondernemingen
in de zin van de WOR.Als ouders te kennen geven een ouderraad te wensen,
geeft de instelling hieraan gehoor. De leden van de CDA-fractie vragen de
regering, waarom deze afziet van heldere regels voor het aantal ouders dat
nodig is om een ouderraad in te stellen, en voor de omvang van de ondersteuning.Het is lastig om in zijn algemeenheid regels te geven voor een minimumaantal
ouders dat nodig is om een ouderraad in te stellen. De instellingen in de
bve-sector zijn onderling erg verschillend qua organisatie en omvang. Wat
voor de ene instelling een substantieel aantal ouders is, hoeft dat voor de
andere niet te zijn. Eenzelfde overweging geldt voor de omvang van de ondersteuning.
Niettemin wil ik in de wet een minimum vastleggen. Als 25 ouders van (verschillende)
deelnemers daarom verzoeken, moet het bevoegd gezag een ouderraad instellen.
Dat geeft ouders en bestuurders duidelijkheid over de vraag wanneer de bestuurder
in ieder geval een ouderraad moet instellen. De heden ingediende nota van
wijziging strekt daartoe. Er moeten natuurlijk wel voldoende ouders zijn die
bereid zijn om in zo’n ouderraad zitting te nemen. Overigens wordt met
de nota van wijziging ook voorgesteld om de bevoegdheden van de ouderraad
die op verzoek van de ouders wordt ingesteld op dezelfde manier te regelen
als bij de verplichte ouderraad. Dat houdt in dat de bevoegdheden moeten worden
vastgesteld in het medezeggenschapsstatuut, en dat de ouderraad daarop instemmingsrecht
heeft.De JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs (JOB) zal een
campagne starten om de deelname aan de deelnemersraad te bevorderen. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering of de JOB de geëigende organisatie
is om een dergelijke campagne te voeren en, zo ja, of deze organisatie hiervoor
voldoende geëquipeerd is. Voorts vragen de leden waarom een
dergelijke campagne bij dit wetsvoorstel wel succesvol zou zijn, terwijl eerdere
campagnes nauwelijks iets hebben opgeleverd.JOB is de belangbehartiger van alle mbo-deelnemers in Nederland en daardoor
de aangewezen organisatie om mbo-deelnemers te mobiliseren om hun mening te
uiten en inspraak vorm te geven. Bovendien bestaat bij JOB inmiddels veel
expertise op het gebied van medezeggenschap onder mbo-deelnemers door de daarop
gerichte cursussen die JOB aanbiedt, de begeleiding van deelnemersraden en
de door JOB ontwikkelde «MBO Verbeterkit». Verder heeft JOB, in
samenwerking met een groot communicatiebureau, de afgelopen twee jaar campagne
gevoerd om inspraak onder deelnemers te stimuleren. De initiatieven van JOB
om de inspraak van deelnemers te vergroten leveren wel degelijk wat op. Zo
worden regelmatig cursussen gegeven aan enthousiaste en in de medezeggenschapsraad
actieve deelnemers en wordt de «MBO Verbeterkit» volop besteld.
Door de initiatieven van JOB zijn steeds meer deelnemers zich bewust geworden
van hun recht op inspraak. De deelnemers hebben echter behoefte aan een andere
vorm van medezeggenschap. Zij vinden (bij monde van JOB) dat dat het beste
kan door een zelfstandige deelnemersraad. Daarin wordt voorzien door dit wetsvoorstel.Het is goed dat JOB kan voortbouwen op het netwerk en de expertise die
hierdoor zijn opgebouwd om de stijgende lijn van interesse van deelnemers
voor medezeggenschap vast te houden. Voor het voeren van een campagne is budget
beschikbaar, zodat JOB zonodig extra expertise kan inkopen.Er is een grote diversiteit aan deelnemers in de bve-sector:
beroepsopleidende leerweg (bol), beroepsbegeleidende leerweg (bbl), voortgezet
algemeen volwassenenonderwijs (vavo), mbo niveaus 1 t/m 4, educatie. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering of zonder regelgeving ten aanzien van
groepen deelnemers geen eenzijdige afspiegeling van de deelnemers dreigt.De diversiteit aan deelnemers is inderdaad groot, zowel wat betreft leeftijd
als wat betreft niveau. Hierin zie ik, anders dan deze leden, evenwel geen
aanleiding om regels te stellen over de samenstelling van de deelnemersraad.
Het zou ook weer nieuwe complexe vragen opleveren, zoals de vraag of een deelnemersraad
die niet geheel voldoet aan de wettelijke voorschriften voor de samenstelling
ervan, wel of niet als deelnemersraad mag functioneren. Wat het wetsvoorstel
wel regelt, is dat het bevoegd gezag de verkiezingen zodanig inricht en ondersteunt
dat de deelnemersraad een representatieve vertegenwoordiging kan vormen. Op
basis van dit voorschrift én met de verstevigde positie van de deelnemers,
ben ik van oordeel dat het aan het krachtenspel in de instelling kan worden
overgelaten in hoeverre de deelnemersraad de heterogene schoolbevolking weerspiegelt.
Daarbij moet worden bedacht dat het ook niet persé noodzakelijk is
dat alle mogelijk te onderscheiden groepen een eigen vertegenwoordiger hebben.
De deelnemersraad heeft immers legio mogelijkheden om zaken terug te koppelen
naar alle deelnemers (bijvoorbeeld het houden van informatiebijeenkomsten).De deelname aan een deelnemersraad staat niet hoog
op de agenda van deelnemers in de bve-sector. De leden van de CDA-fractie
vragen de regering of de deelname aan een centrale deelnemersraad niet zeer
beperkt zal zijn, vanwege de omvang van de instellingen en de ermee gepaard
gaande grote afstanden.Het bevoegd gezag van de instelling moet de medezeggenschap zó
vormgeven, dat dit past bij de wijze waarop de instelling is georganiseerd
en aansluit bij wat de deelnemers willen. Vormen van lokale of decentrale medezeggenschap zijn dus heel goed mogelijk en deelnemers kunnen dat
afdwingen. De organisatie van de medezeggenschap wordt geregeld in het medezeggenschapsstatuut
en de deelnemersraad heeft daarvoor een instemmingsrecht. Ik ga ervan uit
dat partijen in onderling overleg tot een passende medezeggenschapsstructuur
komen. Dit kan een decentrale vormgeving van de medezeggenschap zijn. In het
uiterste geval kunnen de deelnemers een decentrale vormgeving van de medezeggenschap
afdwingen door instemming te onthouden aan een medezeggenschapsstatuut waarin
alleen een centrale deelnemersraad is geregeld. Deelnemers kunnen ook een
initiatiefvoorstel tot het instellen van deelraden doen (zie pag. 12 van de
memorie van toelichting).De omvang van een instelling en de daarmee verband houdende reisafstanden
blijken overigens geen factor van grote betekenis voor de belangstelling voor
deelname aan de medezeggenschap. Uit de JOB-monitor 2007 (onderzoeksresultaten
van ODIN-4) blijkt dat alleen achtergrondkenmerken van de deelnemers zelf
(zoals leeftijd, autochtoon/allochtoon, niveau en leerweg) een rol spelen
bij wel of geen deelname aan een deelnemersraad. Ook kunnen de instellingen
wel andere oplossingen vinden voor de reisafstanden, zoals het bieden van
een vergoedingsregeling voor reiskosten, het bijeenkomen op gunstige tijdstippen
en het rouleren van bijeenkomsten over verschillende locaties.De leden van de PvdA-fractie wijzen op de moeilijkheden
om mbo’ers duurzaam te betrekken bij de medezeggenschap. Dit heeft ook
te maken met de specifieke structuur van de opleidingen, waarbij de beroepspraktijkvorming
in bedrijven, en dus buiten de instelling, een belangrijke component vormt.
De leden vragen de regering of de stelling van de JOB klopt, dat juist de
medezeggenschapsraden waar studenten geen rol (kunnen) spelen voorstander
van het behoud van de bestaande medezeggenschapsregeling zijn.Deze stelling is mij niet bekend en ik weet ook niet of zij juist is.
Wel weet ik dat het JOB op basis van de mening van ruim 132 000 deelnemers
en de contacten die JOB heeft met deelnemers tijdens verschillende cursussen,
coachingstrajecten en daarbuiten, heeft geconstateerd dat deelnemers vaak
niet vertegenwoordigd zijn in de huidige medezeggenschapsraden, juist omdat
ze behoefte hebben aan een andere structuur van medezeggenschap. Zie ook het
antwoord dat ik hierna geef op de vraag van de leden van de CDA-fractie of
de fundamentele wijzigingen in het wetsvoorstel de goede verhoudingen zullen
schaden (zie de vijfde vraag in paragraaf 1.2).Tevens vragen de leden van de PvdA-fractie de regering
om toe te lichten in hoeverre het reëel is om te verwachten dat de voorgestelde
wijzigingen in de medezeggenschapsstructuur toereikend zullen zijn om meer
mbo’ers bereid te vinden om aan de medezeggenschap deel te laten nemen,
terwijl er ook heel andere factoren van invloed zijn op de tegenvallende belangstelling.Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord dat ik
hiervoor heb gegeven naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie
over deelname aan de deelnemersraad (zie de eerste vraag in paragraaf 1.1).Verder willen de leden van de PvdA-fractie weten of
de regering aanvullende maatregelen treft om mbo’ers in staat te stellen
om binnen hun relatief korte verblijfsduur in de instellingen voldoende expertise
op te bouwen, zodat zij gelijkwaardige gesprekspartners van bestuurders kunnen
worden.Bij het ministerie van OCW is budget beschikbaar om aan JOB subsidie te
verstrekken, zodat zij hun expertise op het gebied van participatie door deelnemers
kunnen delen door middel van het organiseren van bijvoorbeeld MR-cursussen
of door het aanbieden van andere vormen van ondersteuning en begeleiding.
Verder hebben de partijen in het veld gezamenlijk, vooruitlopend op dit wetsvoorstel,
een handreiking versterking medezeggenschap deelnemers in de bve-sector opgesteld.
Dat kan deelnemers ondersteunen bij de vormgeving van medezeggenschap op de
onderwijsinstelling. In die handreiking zijn ook afspraken gemaakt over de
faciliteiten waarover de deelnemersraad dient te beschikken om zijn taak te
kunnen uitvoeren. De handreiking zal, bij aanvaarding van het wetsvoorstel,
zo nodig worden aangepast.De leden van de SP-fractie constateren dat de geringe
participatie en belangstelling van deelnemers voor medezeggenschap de regering
zorgen baren. De regering stelt dat met dit wetsvoorstel kan worden bereikt
dat de deelnemers, en in voorkomende gevallen hun ouders, sterker bij de besluitvorming
binnen de instellingen kunnen worden betrokken. De regering stelt ook dat
in de nieuwe situatie de deelnemersraad dient om de kwaliteit van de medezeggenschap
en de positie van deelnemers te waarborgen en te versterken. De leden van
deze fractie betwijfelen dit en vragen de regering waarop zij dit optimisme
baseert.Voor het antwoord op deze vraag wordt eveneens verwezen naar het antwoord
dat ik eerder in deze paragraaf heb gegeven op de vraag van de leden van de
CDA-fractie over deelname aan de centrale deelnemersraad (zesde vraag in paragraaf 1.1).De leden van de SP-fractie willen ook weten in hoeverre
het zonder dit gewijzigde wetsvoorstel al mogelijk is om alle voorgenomen
maatregelen te treffen om de participatie te vergroten.Het onderhavige wetsvoorstel voert voor de gehele bve-sector gedeelde
medezeggenschap in. Daardoor zullen meer deelnemers dan voorheen actief willen
meepraten op hun school, omdat het dan gaat om zaken die hen raken. De handreiking
die in 2005 door verschillende partijen, waaronder JOB, is gedaan ter versterking
van de medezeggenschap van deelnemers in het mbo, heeft ertoe geleid dat scholen
aan de slag zijn gegaan met het vormgeven van medezeggenschap. Dat geldt echter
niet voor alle instellingen. Met dit wetsvoorstel komt er een wettelijke verplichting
voor de bve-instellingen om medezeggenschap vorm te geven op een manier die
de deelnemers aanspreekt.De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat
de geringe belangstelling en participatie van deelnemers de regering zorgen
baren. Het overheidsbeleid is gericht op de versterking van de positie van
de deelnemers in de bve-sector. De achterblijvende betrokkenheid is dan ook
een belangrijke overweging bij dit wetvoorstel. De leden van deze fractie
vragen de regering in hoeverre dit wetsvoorstel de geconstateerde knelpunten
bij de participatie van deelnemers zal wegnemen en verzoeken de regering om
een en ander toe te lichten.Ook voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het eerder in
deze paragraaf gegeven antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie
over de deelname aan de centrale deelnemersraad.1.2. Gedeelde medezeggenschap als kern van dit wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie willen weten of de overlap
tussen de onderwerpen die personeel en deelnemers aangaan, wel zo gering is
als de regering veronderstelt. Zij wijzen erop dat het beide groeperingen
gaat om een goed functionerend beroepsonderwijs.De onderwerpen die tot de advies- en instemmingsbevoegdheden van de ondernemingsraden
behoren (artikelen 25 en 27 WOR) hebben betrekking op strategische beleidsvraagstukken,
organisatorische zaken die niet de deelnemers betreffen en regelingen die
direct zijn afgeleid van de positie van het personeel als werknemer. De advies-
en instemmingsbevoegdheden van de deelnemersraden betreffen regelingen en
maatregelen, waar deelnemers vrijwel dagelijks mee te maken hebben en de gevolgen
voor de deelnemers van grote beslissingen voor de organisatie als geheel.Het spreekt voor zich dat beide partijen goed beroepsonderwijs willen
en dat de onderwerpen op dit gebied elkaar voor een deel overlappen. Ook als
het gaat om hetzelfde onderwerp, kunnen de belangen van de partijen wel van
elkaar verschillen. Het is van belang dat beide partijen onderwerpen op de
agenda kunnen plaatsen en hun eigen belang kunnen behartigen. Het kan dan óók
gebeuren, dat de standpunten van deelnemersraad en ondernemingsraad van elkaar
verschillen. In zo’n geval kan eerst worden geprobeerd om, eventueel
in een gezamenlijk overleg van deelnemersraad, ondernemingsraad en bevoegd
gezag, de partijen op één lijn te krijgen. Bij een onverhoopte
impasse is het aan het bevoegd gezag om te beslissen, rekening houdend met
het gewicht dat de wet geeft aan het oordeel van elk der raden (advies- of
instemmingsrecht). De raad die vervolgens zou vinden dat het bevoegd gezag
te weinig rekening heeft gehouden met zijn advies of ten onrechte een besluit
heeft genomen dat niet de vereiste instemming heeft gekregen, kan het genomen
besluit voorleggen aan de de landelijke geschillencommissie, of, als het uitsluitend
gaat om toepassing van de WOR, de toepasselijke rechtsgang op grond van de
WOR doorlopen.Voor een goed overleg tussen de diverse geledingen
ligt het naar het oordeel van de leden van de CDA-fractie in de rede dat het
bevoegd gezag 1 à 2 keer per jaar de ondernemingsraad en deelnemersraad
gezamenlijk informeert. De leden van deze fractie vragen de regering om aan
te geven waar dit in de wet wordt geregeld, dan wel waar wordt geborgd dat
dit wenselijke gezamenlijke overleg wordt gehouden.Het wetsvoorstel regelt niets over het gezamenlijke overleg. Het bevoegd
gezag is verplicht om beide raden ten minste twee maal per jaar in de gelegenheid
te stellen om over de algemene gang van zaken in de instelling te spreken.
Voor de deelnemersraad is dit geregeld in artikel 8a.2.1, eerste lid, van
de WEB; voor de ondernemingsraad in artikel 24 van de WOR. Hoewel deze bepalingen
niet spreken over een gezamenlijke vergadering, ligt dat wel voor de hand.
In het medezeggenschapsstatuut kan dit worden geregeld.Nog in 2005 sprak de regering zich uit voor ongedeelde
medezeggenschap nu geeft de regering in memorie van toelichting aan, dat de
regering altijd voorstander is geweest van gedeelde medezeggenschap. Hoe verhoudt
het een zich met het ander, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Sinds eind 2000 heeft de regering uitgedragen dat het voor de bve-sector
wenselijk was over te gaan tot gedeelde medezeggenschap. Dat het in 2005 er
even op leek dat voor de bve-sector de medezeggenschap toch ongedeeld
zou moeten blijven, was omdat het veld op dat moment daarvoor opteerde.Achtereenvolgens is het volgende gebeurd. Op 19 december 2000 informeerde
minister Hermans de Kamer over de keuze voor het WEB/WOR-model (Kamerstukken
II 2000/01, 27 451, nr. 2): «(...) dat in het licht van de
professionalisering van het bestuur, beheer en management, de verdergaande
decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden en de versterking van de positie
van de deelnemer, het voor de bve-sector voor de hand ligt te kiezen voor
invoering van de WOR voor het personeel en het instellen van een deelnemersraad.
(...) hebben zowel de MBO Raad als de JOB aangegeven voorstander van de invoering
van respectievelijk de WOR en de deelnemersraad te zijn. Ook de Onderwijsraad
heeft zich in positieve zin uitgelaten over een meer formele positie van de
deelnemersraad. Het voornemen is dan ook, naast het van toepassing verklaren
van de WOR op de bve-sector, ieder bevoegd gezag van een ROC wettelijk te
verplichten tot het instellen van een deelnemersraad.»Iets meer dan een maand later, op 31 januari 2001, verscheen de notitie «De
toekomst van de medezeggenschap in het primair en voortgezet onderwijs en
in de Bve-sector» (beleidsreactie op WMO-evaluatie uit 1997; Kamerstukken
II 2000/01, 27 400 VIII, nr. 58). Daarin werd herhaald dat de WMO
niet meer aansluit bij de veranderde verhoudingen en de nieuwe instellingen
in de bve-sector: «Voor de instellingen in de bve-sector staat de deelnemer
centraal. Hier zal dan ook sprake zijn van een deelnemersraad. (...) De medezeggenschap
voor de deelnemers is vooral van belang voor de onderwerpen die direct betrekking
hebben op de opleiding en alles wat daarmee samenhangt. (...) De medezeggenschap
van de deelnemers over deze onderwerpen is niet alleen van groot belang voor
henzelf maar ook voor de kwaliteit van het onderwijs».Mede op basis van deze stukken en discussies met de Tweede Kamer werd
onder staatssecretaris Nijs op 12 december 2003 een wetsvoorstel tot
wijziging van de WEB ingediend om gedeelde medezeggenschap in te voeren (Kamerstukken
II 2003/04, 29 371, nrs. 1–2; inmiddels ingetrokken bij brief
van 13 november 2007, Kamerstukken II 2007/08, 29 371, nr. 13).
Blijkens de toelichting is het voordeel van gedeelde medezeggenschap dat in
de deelnemersraad alleen wordt gepraat over zaken die voor deelnemers relevant
zijn. Dat bevordert de participatie. De keuze voor het WEB/WOR-model was volgens
de regering «onontkoombaar». Na een Algemeen Overleg over medezeggenschap
in het onderwijs, waarbij de Tweede Kamer kritisch was over de voor de bve-sector
ingezette lijn, werd op verzoek van staatssecretaris Rutte de behandeling
van het wetsontwerp door de Tweede Kamer opgeschort, in afwachting van de
resultaten van overleg met de onderwijsorganisaties over de meest wenselijke
vorm van medezeggenschap van werknemers en deelnemers in bve-instellingen.
Dat overleg is in 2005 gevoerd en leek te resulteren in een model van ongedeelde
zeggenschap. Dit blijkt uit de brief van de toenmalige staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 juni 2005 (Kamerstukken II 2004/05,
29 371, nr. 12). Nadat echter de MBO Raad op basis van een bestuurlijk
akkoord in het kader van een experiment als inhoudelijk trekker van een nieuw
wetsvoorstel ging optreden, is het hem gelukt met alle betrokkenen overeenstemming
te bereiken over de invoering van gedeelde medezeggenschap. Deze aanpak resulteerde
in een breed gedragen, door het veld zelf ontwikkelde voorzet voor een wetsvoorstel.
De uitkomsten zijn door de regering grotendeels overgenomen en hebben geresulteerd
in het onderhavige wetsvoorstel.Evenals de leden van de Raad van State vragen de leden
van de CDA-fractie de regering in hoeverre zij het mogelijk acht dat dit wetsvoorstel
ongedeelde medezeggenschap op decentraal niveau bewerkstelligt.Dit wetsvoorstel borgt wat er op «centraal» niveau binnen
een bve-instelling aanwezig moet zijn: een ondernemingsraad, een deelnemersraad,
in voorkomende gevallen een ouderraad en een medezeggenschapsstatuut. Verder
wil ik in de wet ruimte laten voor de decentrale structuren van de deelnemersraad
(aan de hand van de WOR kan de structuur van de ondernemingsraad worden bepaald).
Instellingen kunnen deze ruimte invullen in het medezeggenschapsstatuut, waarop
de deelnemersraad een instemmingsrecht heeft. In het medezeggenschapsstatuut
kunnen het bevoegd gezag en de deelnemersraad dus gezamenlijk vastleggen of
er een decentrale medezeggenschapsstructuur wordt vorm gegeven en zo ja, hoe
deze dan er uit ziet. Natuurlijk kunnen de deelnemers ook zelf hiervoor het
initiatief nemen. Er zijn in dit wetsvoorstel geen bepalingen opgenomen waaraan
een decentrale structuur moet voldoen; daarvoor is de situatie binnen de instellingen
te divers. De betrokkenen binnen de instellingen kunnen hierbij zelf keuzes
maken.De leden van de CDA-fractie merken op dat in vele commentaren
wordt gewezen op de goede verhoudingen in en de tevredenheid van betrokkenen
met de ongedeelde medezeggenschapraad, zowel in mbo als in vo. De leden van
deze fractie vragen de regering in hoeverre deze inschat dat de voorgestelde
fundamentele wijzigingen de goede verhoudingen zullen schaden en of in dat
licht een dergelijke wijziging noodzakelijk of wenselijk is.Zoals in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is vermeld blijkt
juist uit onderzoek dat het met de participatie van de deelnemers in de medezeggenschap
slecht is gesteld. Deelnemers draaien zelden mee in medezeggenschapsraden.
Het is goed mogelijk dat betrokkenen in de huidige medezeggenschapsraden vinden
dat er goede verhoudingen zijn, maar nu er sprake is van een veel te geringe
participatie van deelnemers, vind ik de tevredenheid van de huidige medezeggenschapsorganen
met de ongedeelde medezeggenschapsraad niet doorslaggevend om de situatie
te houden zoals zij is. Ik merk tenslotte op dat de nieuwe situatie goede
verhoudingen tussen beide medezeggenschapsorganen niet in de weg staat.De leden van de VVD-fractie merken op dat de agrarische
opleidingcentra (AOC’s) in het voorgestelde model een verplichte ouderraad
hebben, in tegenstelling tot de ROC’s en vragen de regering naar de
redenen voor dit onderscheid.Aan de verschillende regelingen voor een ouderraad voor de ROC’s
enerzijds en de AOC’s en verticale scholengemeenschappen anderzijds
ligt de volgende overweging ten grondslag. De leerlingenpopulatie aan een
ROC bestaat voor het overgrote deel uit jonge volwassenen. Jonge mensen van
wie we mogen aannemen dat zij hun leven meer en meer op zelfstandige wijze
aan het inrichten zijn. Ouders hebben daarbij een steeds minder grote of vergaande
rol. Van de AOC’s en de verticale scholengemeenschappen maakt het voortgezet
onderwijs deel uit, zodat er tevens leerlingen vanaf de leeftijd van 12 jaar
zijn. Een dergelijke groep jonge leerlingen verdient in ieder geval (wettelijke)
bescherming en ondersteuning, met name door de ouders. Daarin voorziet dit
wetsvoorstel voor die bve-instellingen. Ter vergelijking, in de Wet medezeggenschap
op scholen (WMS) is voor het primair en voortgezet onderwijs wettelijk voorgeschreven
dat ouders lid zijn van de medezeggenschapraad. Daaraan ligt een vergelijkbare
redenering ten grondslag. Ik vind overigens de bemoeienis van ouders ook van
groot belang in bve-instellingen waaraan geen voortgezet onderwijs verbonden
is. Vandaar de verplichting om een ouderraad in te stellen als ouders daartoe
het initiatief nemen.De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat
de regering in 2005 stelde dat zij ook op langere termijn wilde vasthouden
aan een stelsel van ongedeelde medezeggenschap in de bve-sector. Van dit stelsel
wordt nu afgeweken. Deze leden vragen de regering nader toe te lichten hoe
het gezamenlijke belang dat deelnemers en personeel van de instelling hebben
bij de kwaliteit en de organisatie van het onderwijs, zich tot de gedeelde
zeggenschap verhoudt.Naar aanleiding van een soortgelijke vraag van de leden van de CDA-fractie,
heb ik reeds uitvoerig een antwoord gegeven. Kortheidshalve verwijs ik hier
naar dat antwoord.Tevens verzoeken de leden van de ChristenUnie-fractie
de regering om toe te lichten in hoeverre de gedeelde medezeggenschapgevolgen
heeft voor de invloed van het personeel op het onderwijskundig beleid.Het oorspronkelijke wetsvoorstel bevatte alleen het professioneel statuut
als waarborg voor de invloed van het personeel op onderwijskundig gebied.
Hierbij ging het echter in het bijzonder om het waarborgen van de professionele
ruimte van de leerkracht en niet om medezeggenschap als zodanig over het onderwijskundig
beleid van het college van bestuur. Mede naar aanleiding van de vragen van
de leden van de ChristenUnie-fractie en van de overige fracties ben ik tot
de overtuiging gekomen dat dit laatste ook wettelijk moet worden gewaarborgd.
Daartoe heb ik heden een nota van wijziging ingediend, waarin expliciet medezeggenschap
ten aanzien van het onderwijskundig beleid wordt toegekend aan de ondernemingsraad.1.3. Overwogen alternatievenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering wat
voor de personeelsgeleding de feitelijke verschillen zijn in medezeggenschap
tussen het functioneren als personeelsgeleding in de WMS en als ondernemingsraad
volgens de WOR. Zij vragen de regering tevens om een verduidelijking van de
verschillende argumenten met betrekking tot de WMO en de WMS; juist vanwege
het verschil in karakter tussen onderwijs en onderneming is daarbij immers
sprake van ongedeelde medezeggenschap.In het schema dat naar aanleiding van vragen van de SP-fractie als bijlage
bij deze nota naar aanleiding van het verslag is gevoegd, zijn de advies-
en instemmingsbevoegdheden weergegeven die de verschillende raden hebben op
grond van de WMO 1992 (de wet medezeggenschap onderwijs 1992) en het onderhavige
wetsvoorstel en de WOR. De medezeggenschapsrechten die het personeel ontleent
aan de WOR zijn dezelfde als die van werknemers in bedrijven en (overheids)instellingen.
Een aantal bevoegdheden met betrekking tot onderwijsinhoudelijke zaken, die
de WMO 1992 aan de medezeggenschapsraad c.q. de personeelsgeleding daarvan
toekende, waren aanvankelijk niet in het onderhavig wetsvoorstel opgenomen.
Inmiddels zijn deze bij nota van wijziging toegevoegd.Bij de beschrijving van de alternatieven stelt de regering
dat een aparte deelnemersraad bestuurlijk noodzakelijk is, aldus de leden
van de CDA-fractie. Zij informeren naar de bestuurlijke argumenten die hieraan
ten grondslag liggen.In paragraaf 1.4 van de memorie van toelichting worden de verschillende
alternatieven voor de verbetering van de medezeggenschap, en het verhogen
van de participatie van de deelnemers in het bijzonder, overwogen, maar de
argumenten voor de aparte deelnemersraad zijn op meer plekken terug te vinden.
Het is een feit dat deelnemers in de huidige, ongedeelde, medezeggenschapsraden
maar in zeer geringe mate participeren. En dat terwijl (zie ook paragraaf 2.5
van de memorie van toelichting) de medezeggenschap door (ondernemingsraden
en) deelnemersraden juist een onmisbare schakel is in de totale keten van
checks and balances binnen de instelling en een noodzakelijke randvoorwaarde
voor goed bestuur. Alle andere alternatieven die zijn overwogen komen voor
de deelnemers in belangrijke mate overeen met de huidige situatie en dáár
moet nu juist verandering in komen.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of de regering
kan verduidelijken wat bij medezeggenschap de concrete verschillen zijn tussen
de bve-sector en het voortgezet onderwijs; het gaat daarbij immers om vrijwel
dezelfde leeftijdscategorie en om personeel met gelijke belangen.Het verschil tussen de bve-sector en het voortgezet onderwijs is wat de
leeftijdscategorie betreft groter dan de vraagstellers veronderstellen. Zoals
in de memorie van toelichting reeds is opgemerkt, is de gemiddelde leeftijd
in de bbl-opleidingen 25 jaar, in de voltijdse bol-opleidingen 18 jaar, in
de deeltijdse bol-opleidingen 31 jaar en voor de examendeelnemers (extraneï)
24 jaar. De gemiddelde leeftijd voor alle bve-deelnemers samen is bijna 21
jaar.De personele belangen in de bve-sector zijn – uiteraard –
vergelijkbaar met die in het voortgezet onderwijs. Ik ben er echter van overtuigd
dat de belangen van het personeel in de bve-sector met dit wetsvoorstel minstens
zo goed gediend zijn als dat het geval zou zijn bij ongedeelde medezeggenschap.
Met dit wetsvoorstel worden zowel de deelnemers als het personeel optimaal
in staat gesteld om mee te praten over hun specifieke belangen.De leden van de CDA-fractie vragen of een ongelijkwaardige
positie tussen deelnemers en personeel kan ontstaan door verschillen in de
medezeggenschapsstatuten, dan wel via het professioneel statuut. Tevens vragen
zij hoe dit zich verhoudt met het hoger onderwijs, dat wel een keuzemodel
kent en waar 18 van de 23 instellingen kiezen voor een ongedeelde vorm van
medezeggenschap. Deze leden willen weten waarom dit niet is meegewogen bij
de keuzes tussen de alternatieven. Zij merken op dat de WMS kennelijk vanwege
de ongedeelde medezeggenschap en de «ongelijkwaardige positie»
als ondeugdelijk moet worden beschouwd. Juist waar vmbo en mbo in één
instelling samen zijn, lijkt het van toepassing zijn van de WMS een adequate
oplossing. Deze leden vragen de regering of ook zij van mening is dat met
een keuzemodel meer recht wordt gedaan aan de grote diversiteit, in omvang
en organisatie, van ROC’s.De regering heeft geconstateerd dat het huidige model van ongedeelde medezeggenschap
in de bve-sector niet werkt: de deelnemers participeren niet. In andere sectoren
zoals het hoger onderwijs ligt dat anders. Studenten in het hoger onderwijs –
in tegenstelling tot de deelnemers in de bve-sector – participeren zowel
bij gedeelde als bij ongedeelde medezeggenschap. Daarom kan het in het hoger
onderwijs aan de instellingen zelf worden overgelaten om uit beide modellen
te kiezen. In het universitair onderwijs is zoals gezegd sprake van een keuzemodel.
Van de 13 universiteiten heeft een kleine meerderheid gekozen voor een vorm
van ongedeelde medezeggenschap.Voor het hoger beroepsonderwijs bestaat op dit moment alleen nog ongedeelde
medezeggenschap. In de strategische agenda zoals die voor het hoger onderwijs
is vastgesteld wordt ook een keuzemodel aangekondigd voor het hoger beroepsonderwijs.Ongedeelde medezeggenschap betekent in de bve-sector echter dat er formeel
medezeggenschapsraden zijn waarin zowel de deelnemers als het personeel
participeren, maar dat er in de praktijk veelal sprake is van medezeggenschapsraden
waarin (nagenoeg) alleen personeel zitting heeft. Bij een keuzemodel is die
mogelijkheid er nog steeds. Ik wil dat voorkomen. Het wetsvoorstel geeft de
deelnemersraden instemmingsbevoegdheid ten aanzien van de medezeggenschapsstatuten;
dat geeft hen van meet af aan een stevige positie.De regering wijst het hanteren van zorgplicht als basisprincipe
af. De leden van de CDA-fractie vragen de regering of zij hiermee te kennen
geeft dat het begrip «zorgplicht» bestuurlijk onvoldoende duidelijk
is voor wetgeving.Zoals in de memorie van toelichting is vermeld, past het in het regeringsbeleid
om te bezien in hoeverre alternatieven (als een zorgplicht) voor gedetailleerde
regelgeving kunnen worden ingezet, maar leent het onderhavige geval zich daar
niet voor. In zijn algemeenheid acht de regering het begrip «zorgplicht»
wel goed bruikbaar in wetgeving. Door het opleggen van een zorgplicht wordt
beoogd dat degene aan wie of de instelling waaraan die plicht wordt opgelegd,
een bepaald doel nastreeft of een bepaald resultaat bereikt zonder dat gestuurd
wordt op het proces. Zorgplichten kunnen worden opgelegd als de verwachting
is dat dit per saldo een beter resultaat (of tenminste eenzelfde resultaat
tegen lagere kosten) oplevert. Het hangt af van het te bereiken doel of de
keuze voor een zorgplicht het beste alternatief is. De regering is van mening
dat voor het doel dat wordt nagestreefd met het onderhavige wetsvoorstel,
te weten het waarborgen van de positie van deelnemers en personeel in het
proces van medezeggenschap, de beperking tot een algemene zorgplicht voor
medezeggenschap niet het beste alternatief is.Bij de uiteindelijke keuze voor het alternatief van
de gedeelde medezeggenschap via een deelnemersraad en een ondernemingsraad
hanteert de regering argumenten die op zijn minst vaag te noemen zijn: passend
bij de specifieke kenmerken van de bve, de positie van deelnemers en personeel,
de verhoudingen tussen partijen. De leden van de CDA-fractie vragen de regering
om een concretere argumentatie voor deze keuze.De memorie van toelichting bevat vele argumenten en overwegingen om de
keuze voor gedeelde medezeggenschap in de bve-sector te onderbouwen. Samenvattend
komen deze op het volgende neer.Het huidige medezeggenschapsmodel in de bve-sector werkt niet voor de
deelnemers. In de medezeggenschapsraden komen te weinig onderwerpen aan de
orde die relevant zijn voor de deelnemers. Zij worden bovendien gemakkelijk
overvleugeld door de personeelsgeleding. De deelnemers worden hierdoor niet
gestimuleerd om in de medezeggenschap te participeren. Een aparte deelnemersraad,
waarin alleen zaken aan de orde komen die direct relevant zijn voor de deelnemers,
hun positie binnen de instelling en de omstandigheden waaronder zij het onderwijs
volgen, werkt als medezeggenschapsorgaan veel beter dan een voor de deelnemers
onherkenbare medezeggenschapsraad.Gegeven de keuze voor een zelfstandige deelnemersraad, ligt het vervolgens
voor de hand om voor het personeel de WOR van toepassing te verklaren. De
WOR is in beginsel van toepassing op zowel het bedrijfsleven als op publieke
en semi-publieke sectoren, ook bijvoorbeeld voor zorginstellingen en ziekenhuizen.
Er is een aantal uitzonderingen, waaronder dat deel van de onderwijssector
waarvoor gedeelde medezeggenschap geldt. Omdat dat principe in dit wetsvoorstel
voor de bve-sector wordt verlaten, is er geen reden meer de WOR voor de bve-sector
buiten toepassing te verklaren. Wel worden nu door de nota van wijziging enige
specifieke bevoegdheden – alle op onderwijsinhoudelijk vlak –
aan de ondernemingsraad toegekend.De leden van de PvdA-fractie memoreren dat zij bij
de behandeling van de WMS hebben gepleit voor een keuzemodel, waarin scholen
kunnen kiezen voor een WMS-constructie, maar ook voor een WOR-constructie.
De leden vragen de regering naar haar concrete overwegingen om aan de bve-sector
juist een WOR-constructie op te leggen. Tevens informeren zij naar de mogelijkheid
om in de huidige medezeggenschapsregeling een geschillenregeling zoals in
de WOR op te nemen.In dit verband verwijs ik naar mijn hiervoor opgenomen reactie op het
verzoek van de leden van de CDA-fractie om een concretere argumentatie te
geven voor de keuze voor gedeelde medezeggenschap. Voorts blijkt naar mijn
mening uit paragraaf 1.4 van de memorie van toelichting dat andere stelsels
voor de bve-sector minder gunstig uitpakken.De leden van de VVD-fractie vragen waarom het keuzemodel
de deelnemers en het personeel in een «ongelijkwaardige positie»
kan brengen en waarom instellingen daarin niet onderling van elkaar zouden
mogen verschillen. Ook willen zij weten in hoeverre voor deze optie onvoldoende
draagvlak is gebleken.In het bijzonder de deelnemers in de bve-sector zijn niet gebaat bij een
keuzemodel, omdat dat met zich mee kan brengen dat deelnemers toch weer onderdeel
uitmaken van een voor hen minder herkenbare medezeggenschapsraad, waarin zij
niet volledig kunnen profiteren van alle instemmings- en adviesbevoegdheden
die het onderhavige wetsvoorstel hen biedt. De deelnemers in medezeggenschapsraden
in het WMS-model en de deelnemers in de deelnemersraden van het onderhavige
wetsvoorstel zouden daarmee niet dezelfde rechten hebben. Ik vind dat ongewenst.
Voor de optie van het keuzemodel was bij de dragende partijen (MBO Raad, JOB,
vakbonden) juist geen enkel draagvlak te vinden.1.4. DraagvlakDe leden van de CDA-fractie wijzen erop dat de bestaande
medezeggenschapsraden, inclusief het Platform Medezeggenschap BVE, na de publicatie
van het wetsvoorstel vrij massaal hebben gereageerd. Deze reacties waren alle
negatief. Ondertussen hebben ook het CNV en de UnieNFTO kritische kanttekeningen
geplaatst, terwijl deze organisaties bij het opstellen van het wetsvoorstel
betrokken zijn geweest. De leden van deze fractie vragen de regering een verklaring
voor deze weerstand. Ook willen zij weten wat de betekenis daarvan is voor
het draagvlak in het veld.De MBO Raad is er bij de ontwikkeling van het wetsvoorstel in geslaagd
om een volledig draagvlak voor het wetsvoorstel te realiseren bij alle partijen:
werkgevers (MBO Raad), werknemers (alle vakorganisaties) en deelnemers (JOB).
Op 30 augustus 2007 heb ik, nadat ik het concept-wetsvoorstel namens
alle betrokkenen had ontvangen, met al deze partijen een eindbespreking gevoerd,
waarin ik o.a. het draagvlak heb getoetst. Geen van de aanwezige partijen
heeft zich toen van het wetsvoorstel gedistantieerd. CNV-Onderwijs en UnieNFTO
waren bij deze bespreking aanwezig en hebben toen hun instemming betuigd met
het concept-wetsvoorstel. In augustus 2007 kon ik samenvattend uitgaan van
een volledig draagvlak bij alle partijen onder het concept-wetsvoorstel en
dat was voor mij een van de doorslaggevende redenen om het wetsvoorstel voor
te leggen aan het kabinet en vervolgens, na goedkeuring in het kabinet, aan
de Tweede Kamer aan te bieden.De signalen die ik inmiddels heb ontvangen, van zowel het Platform Medezeggenschap
BVE als van individuele leraren hebben mij echter ervan overtuigd dat in het
wetsvoorstel de bevoegdheden voor het personeel ten aanzien van het onderwijskundig
beleid van de instelling té impliciet zijn gebleven. Ik
acht het juist van het grootste belang dat de docenten als professionals,
hun invloed op het onderwijskundig beleid kunnen uitoefenen. Vandaar de nota
van wijziging, waarin een aantal bevoegdheden expliciet worden geregeld. Hoewel
sommige vertegenwoordigers van leraren nog steeds vinden dat ongedeelde medezeggenschap
de voorkeur verdient, wordt het draagvlak voor het wetsvoorstel door de toevoeging
van bedoelde bevoegdheden aanzienlijk versterkt, zo is mij gebleken in gesprekken
die met hen zijn gevoerd.De leden van de PvdA-fractie zijn zich ervan bewust
dat de MBO Raad een grote rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van het
wetsvoorstel. Deze branche- en werkgeversorganisatie stemt op hoofdlijnen
in met het wetsvoorstel, maar tegelijkertijd ontvangen de leden van deze fractie
talloze brieven van medezeggenschapsraden die het wetsvoorstel afwijzen. Deze
medezeggenschapsraden zeggen zeer te hechten aan ongedeelde medezeggenschap
en stemmen niet in met de overgang naar de WOR. De leden vragen de regering
om op hun argumenten in te gaan. Ook vragen zij de regering hoe deze het draagvlak
voor het wetsvoorstel in het bve-veld inschat en of de deelnemers (JOB), het
personeel (onderwijsvakorganisaties, inclusief UnieNFTO) positief, negatief
of neutraal tegenover het wetsvoorstel staan.Voor het antwoord op deze vragen verwijs ik naar de antwoorden die ik
eerder in deze paragraaf heb gegeven op de vragen van de leden van de CDA-fractie.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering
om toe te lichten op welke wijze het Platform medezeggenschap BVE bij de voorbereidingen
van het wetsvoorstel is betrokken en of er sprake is van draagvlak onder de
medezeggenschapraden in de bve-sector.Het overleg over het wetsvoorstel is gevoerd met de formele overlegorganisaties.Het Platform medezeggenschap BVE maakt daar geen deel van uit.Het personeel en de deelnemers werden dus al via resp. de vakorganisaties
en de JOB vertegenwoordigd. Voor een reactie op de vraag over het draagvlak
verwijs ik naar het antwoord dat ik eerder in deze paragraaf heb gegeven op
een soortgelijke vraag van de leden van de CDA-fractie.1.5. VervolgstappenDe leden van de CDA-fractie vinden de mogelijkheid
om deelnemers te belonen voor hun werk in de deelnemersraad sympathiek. In
het licht van burgerschap is de deelname aan medezeggenschap een belangrijk
leerpunt. De leden vragen de regering waarom zij hiervoor geen landelijke
regeling voorstelt. Tevens willen zij van de regering weten waarom deelname
in de ene deelnemersraad kennelijk wel wat waard is en in een andere niet.Ik ben het met de leden van de CDA-fractie eens dat het aantrekkelijk
is om deelname aan de medezeggenschapsraad ook te belonen door dit op een
of andere manier mee te laten tellen voor het diploma, bijvoorbeeld als onderdeel
van de burgerschapscompetenties. In de medezeggenschapsraad kan de deelnemer
immers in de praktijk daarmee oefenen. Er is echter in het mbo geen sprake
van een landelijke regeling op het terrein van studiepunten, dus ik kan geen
specifieke voorschriften geven over het toekennen van studiepunten. Ik zal
er wel bij de instellingen op aandringen om voor hun deelnemers een regeling
op dit vlak te treffen.De leden van de VVD-fractie wijzen op de suggestie
van de regering om studiepunten te verbinden aan deelname aan de medezeggenschap
voor deelnemers van de instelling; dit zou een stimulans kunnen zijn voor
deelnemers om te participeren in de medezeggenschap. De leden zijn van mening
dat hierin precies de zwakte van de voorstellen schuilt. De gedeelde medezeggenschap
is op zich een verbetering, omdat deelnemers en personeel zich met heel verschillende
zaken bezighouden, maar de participatie bij deelnemers blijft ver achter bij
wat nodig zou zijn om de medezeggenschap serieus vorm te geven. Ook bij de
gedeelde medezeggenschap blijft dit naar verwachting het geval. De leden vragen
de regering welke concrete «flankerende maatregelen» zij voor
ogen heeft als dit het geval blijft.Ik ben ervan overtuigd dat de verplichte instelling van deelnemersraden
binnen de mbo-instellingen een krachtige, nieuwe impuls zal betekenen voor
de participatie van deelnemers. In paragraaf 1.6 van de memorie van toelichting
zijn de vervolgstappen genoemd. Samen met de betrokken partijen zal ik graag
in de zin van voorlichting en stimulering een bijdrage leveren aan de implementatie
van de wet binnen de bve-sector. Er zal onder meer een PR-campagne worden
opgezet, in overleg tussen de MBO Raad, de JOB en mijn ministerie.2. PERSONEEL, PROFESSIONEEL STATUUT EN RAAD VAN TOEZICHTVerschillende fracties hebben vragen gesteld over het professioneel statuut.
Alvorens op de afzonderlijke vragen in te gaan, wil ik allereerst ingaan op
de relatie van het professioneel statuut, zoals voorgesteld in het wetsvoorstel,
met de afspraken die over dit onderwerp gemaakt zijn in het convenant Leerkracht
van Nederland.Met de bepaling dat met het oog op de voordurende verbetering van de professionaliteit
van het personeel door of namens de bevoegde gezagsorganen in overeenstemming
met de vakorganisaties van overheids- en onderwijspersoneel een professioneel
statuut wordt vastgesteld, liep dit wetsvoorstel vooruit op de afspraken die
zijn gemaakt in het kader van de uitwerking van het actieplan Leerkracht van
Nederland in het Convenant Leerkracht van Nederland. In dit convenant hebben
de sociale partners in de bve-sector en de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap opgenomen dat de positie van de leraar in de school wordt versterkt
doordat de professionele ruimte- de interne zeggenschap van de leraar ten
aanzien van het ontwerp en de uitvoering van het onderwijskundig en kwaliteitsbeleid
van de school – onderdeel wordt van de zorg van het bevoegd gezag voor
goed bestuur. Professionele ruimte behelst tevens rekenschap geven over de
kwaliteit van het werk. Het convenant bepaalt dat in lijn daarmee in een wettelijk
kader worden verankerd:• de professionele ruimte van de leraar;• het uitgangspunt dat leraren in samenwerking met collega’s
vorm en inhoud geven aan die professionele ruimte;• dat zij dat doen in samenspraak met bestuur en management, binnen
de beleidsmatige en organisatorische kaders die zijn afgesproken, binnen de
kaders van de eindverantwoordelijkheid van het bevoegd gezag;• het uitgangspunt dat bestuur, management én leraren in onderling
overleg beslissen en vastleggen hoe de interne zeggenschap van leraren wordt
georganiseerd.Deze uitgangspunten moeten op grond van het convenant nader worden uitgewerkt
in een professioneel statuut. De wettelijke verankering zal voor alle betrokken
onderwijssectoren gezamenlijk worden uitgewerkt. Het gaat dan
om een aanvulling op datgene wat nu al in het wetsvoorstel medezeggenschap
is neergelegd.De «professionele ruimte» van de leraar en de wijze waarop
daaraan vorm en inhoud wordt gegeven zijn dus belangrijke elementen in het
professioneel statuut. De uitgangspunten sluiten overigens ook volledig aan
bij de ontwikkelingen in de bve-sector waar wordt gewerkt in onderwijsteams
en de «professionele ruimte» feitelijk al wordt geboden binnen
deze teams. In de CAO BVE 2007–2009 is bepaald dat de onderwijsteams
in overleg met de leidinggevende de werkzaamheden verdelen. In collegiaal
verband wordt derhalve zowel overleg gepleegd over de wijze waarop het onderwijs
vorm wordt gegeven als over de verdeling van de werkzaamheden. Als hieraan
uitwerking wordt gegeven in het professioneel statuut, wordt ten volle recht
gedaan aan de «professionele ruimte» voor de leraar.Over de wijze waarop het overleg tussen bestuur, management en het bij
het onderwijs betrokken personeel plaatsvindt kunnen op instellingsniveau
nadere afspraken worden gemaakt.De leden van de CDA-fractie vragen de regering of deze
verwacht dat het professioneel statuut in de plaats komt van wettelijke regelingen,
zonder dat dit inhoudelijk in de wet wordt geborgd. Tevens vragen zij of de
regering voornemens is om het professioneel statuut inhoudelijk te toetsen
of daaromtrent regels op te stellen.Het professioneel statuut komt niet in de plaats van maar in aanvulling
op wettelijke regelingen. De uitwerking van het professioneel statuut wordt
binnen de wettelijke kaders en met inachtneming van de afspraken in het convenant
aan de professionaliteit van de betrokkenen overgelaten. De inhoudelijke en
procedurele borging van het professioneel statuut ligt in het Convenant Leerkracht
van Nederland; de wettelijke verankering daarvan wordt voor alle betrokken
onderwijssectoren gezamenlijk ter hand genomen.Verder willen de leden van de CDA-fractie weten of
de regering verwacht dat de professionele betrokkenheid van de docent, die
onder andere door de commissie-Rinnooij Kan sterk is benadrukt, wel voldoende
tot zijn recht komt als het professioneel statuut landelijk wordt opgesteld
door werkgevers- en werknemersorganisaties.Het wetsvoorstel verplicht niet tot een landelijke opstelling van het
professioneel statuut. Partijen kunnen daarvoor kiezen omdat door een landelijk
professioneel statuut de herkenbaarheid en het eigen karakter van de bve-sector
worden onderstreept en er een gezamenlijk kader is. Dat laat onverlet dat
ook een landelijk professioneel statuut ruimte moet bieden om binnen de gegeven
kaders de eigenheid van de instelling vorm te geven. Er is dus ruimte om het
professioneel statuut binnen de instellingen nader uit te werken, zodat rekening
kan worden gehouden met instellingspecifieke omstandigheden.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of de combinatie
van WOR en professioneel statuut zorg draagt voor een naadloze overgang van
de WMO naar de WOR en of een antwoord op deze vraag niet pas kan worden gegeven
als een concept van het professioneel statuut beschikbaar is.Zoals hierboven reeds is aangegeven wordt het aan de betrokken partijen
overgelaten om verder vorm en inhoud te geven aan het professioneel statuut.De ondernemingsraad betreft al het personeel en niet
alleen het onderwijsgevende personeel. De leden van de CDA-fractie vragen,
in hoeverre dit gegeven in een professioneel statuut terugkomt.
Tevens vragen zij de regering op welke wijze zij recht meent te doen aan de
invloed op het onderwijskundig beleid van de instelling. Naast het professioneel
statuut, waarin zaken zijn geregeld voor de medewerker als individu, dient
volgens deze leden op zijn minst ruimte te bestaan voor een docentenraad,
waarin het collectief over de educatief-professionele autonomie beschikt op
het gebied van het onderwijskundig beleid. De leden van de CDA-fractie vragen
om een reactie op het invoegen van een docentenraad in het systeem van medezeggenschap,
teneinde de invloed van de uitvoerende docenten te borgen.Het professioneel statuut is in dit wetsvoorstel ook bedoeld voor het
gehele personeel, maar natuurlijk ligt het voor de hand dat in het statuut
specifieke afspraken worden gemaakt over de betrokkenheid van de onderwijsgevenden
bij het onderwijskundig beleid van de instelling. Dat is ook het uitgangspunt
van de afspraken in meergenoemd convenant Leerkracht van Nederland. Op instellingsniveau
kunnen die nog verder worden uitgewerkt. Het invoegen van een docentenraad
in het systeem van medezeggenschap acht ik niet nodig en bovendien maakt het
verlenen van formele medezeggenschap aan een docentenraad naast de medezeggenschapsbevoegdheden
van de ondernemingsraad de medezeggenschapsstructuur nodeloos ingewikkeld.Verder wijzen de leden van de CDA-fractie erop dat
in het wetsvoorstel een bindende voordracht door het personeel voor een lid
van de raad van toezicht wordt opgenomen. Zij vragen hoe dit zich verhoudt
met het zojuist verschenen evaluatierapport van de Governancecode MBO, waarin
juist wordt afgewezen om iemand op bindende voordracht te benoemen, omdat
dit de onafhankelijkheid van de raad van toezicht aantast.Ik heb kennis genomen van het rapport «Goed bestuur in het mbo»
van de Onafhankelijke Commissie Governance Code BVE en het daarin opgenomen
standpunt tegen het genoemde recht op bindende voordracht van de ondernemingsraad
voor een lid van de raad van toezicht. Ik heb dit recht in het wetsvoorstel
medezeggenschap opgenomen in aansluiting op de eerste termijn van de kamerbehandeling
van het voorstel tot wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake
colleges van bestuur en raden van toezicht (Kamerstukken II 2007/08, 30 599)
op 13 september 2007. In dit debat zijn door kamerleden diverse zorgen
geuit over de positie en samenstelling van raden van toezicht. In antwoord
op deze zorgen heb ik het wetsvoorstel medezeggenschap aangevuld met het voordrachtrecht
voor de ondernemingsraad en het adviesrecht voor de ondernemingsraad en de
deelnemersraad over de profielen voor de leden van de raad van toezicht. Het
standpunt van de Onafhankelijke Commissie Governance Code BVE respecteer ik,
maar deel ik niet. Het voordrachtrecht en het adviesrecht beschouw ik als
goede instrumenten om – in het kader van goed bestuur – de relaties
tussen de raad van toezicht en het personeel en de deelnemers als interne
belanghebbenden te versterken.Ik deel overigens de opvatting dat de raad van toezicht onafhankelijk
moet zijn. Om die reden is in het onderhavige wetsvoorstel opgenomen (Artikel
IV, onder E) dat de leden van de raad van toezicht in de raad op persoonlijke
titel zitting hebben en hun functie zonder last of ruggespraak uitoefenen.Verder vragen de leden van de CDA-fractie of het personeel
met een dergelijke bindende voordracht niet tweemaal invloed heeft op de raad
van toezicht, namelijk via de profielen voor alle leden en via de bindende
voordracht voor één lid.Het personeel kan (door middel van de ondernemingsraad) inderdaad op twee
manieren invloed uitoefenen op de samenstelling van de raad van toezicht.
Ik zie dit echter niet als een bezwaar. Zoals hiervoor reeds is opgemerkt,
is voor deze regeling gekozen naar aanleiding van het debat met de Tweede
Kamer op 13 september 2007 over het wetsvoorstel wijziging WEB inzake
colleges van bestuur en raden van toezicht. (Handelingen II 2007/08, blz.
96–5409 – 96–5415). Zie in dit verband ook de bij voornoemd
wetsvoorstel ingediende amendementen en mijn brief van 20 december 2007
(Kamerstukken II 2007/08, 30 599, nrs. 8, 10 en 11).Ook vragen de leden van de CDA-fractie of niet de raad
van toezicht, maar juist het college van bestuur de relaties met betrokken
groeperingen dient te onderhouden; de raad van toezicht dreigt immers via
de bindende voordracht op de stoel van het college van bestuur terecht te
komen.Het is inderdaad de taak van het college van bestuur en niet van de raad
van toezicht om de relaties met de verschillende soorten belanghebbenden te
onderhouden. Niet in te zien valt echter dat de raad van toezicht door de
bindende voordracht op de stoel van het college van bestuur terecht kan komen.
Ook een op bindende voordracht benoemd lid van de raad van toezicht dient
immers te opereren zonder last of ruggespraak, zodat belanghebbenden geen
invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming van de raad van toezicht.Tevens vragen deze leden de regering naar de rechtvaardiging
van het opnemen van een bindende voordracht in het wetsvoorstel, als daarin
zelf al wordt gesproken van een mogelijk tijdelijke constructie; getuige haar
toelichting op artikel VIII, lijkt de regering het zelf als onwenselijk te
zien.In de toelichting op artikel VIII wordt een evaluatie aangekondigd van
de toepassing van de bindende voordracht en het adviesrecht met betrekking
tot de profielen van leden van de raad van toezicht. Tot deze evaluatie is
besloten omdat het gaat om twee nieuwe constructies waarvan de werking in
de praktijk nog niet bekend is. Bij de evaluatie kan duidelijk worden of de
constructies de onafhankelijkheid van het interne toezicht vergroten of juist
verkleinen. Afhankelijk daarvan kan worden besloten om de constructies te
handhaven, te schrappen of aan te passen.Ten aanzien van de bevoegdheid van de OR in het wetsvoorstel
om dwingende voordracht te doen voor een lid van de raad van toezicht, vragen
de leden van de CDA-fractie waarom hier niet wordt aangesloten bij de formulering,
zoals die is opgenomen in de Wet Universitaire Bestuurshervorming.Tijdens de plenaire behandeling op 26 maart jl. van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake colleges van
bestuur en raden van toezicht (Kamerstukken II 2005/06, 30 599, nr. 2)
is deze vraag reeds aan de orde geweest. Voor de volledigheid ga ik er in
het kader van dit verslag opnieuw op in.De Wet universitaire bestuurshervorming (WUB) is een wet uit 1970 die
de toenmalige Wet op het wetenschappelijk onderwijs wijzigde. De WUB voerde
het zogenaamde participatiemodel in: studenten en personeel zaten als lid
in de bestuurlijke organen van de instelling, dat wil zeggen dat zij rechtstreeks
deelnamen aan het algemeen bestuur van de instelling («medebestuur»).
Enkele elementen van medebestuur volgens dat participatiemodel:• de universiteit kende 2 organen: het college van bestuur en de
universiteitsraad;• in de universiteitsraad zaten personeel en studenten gezamenlijk;• het college van bestuur voerde besluiten van de universiteitsraad
uit en legde er verantwoording aan af;• de universiteitsraad had een aantal bestuurstaken (onder andere
het vaststellen van het bestuursreglement «ter nadere regeling van het
bestuur en de inrichting van de universiteit», van het instellingsplan
en van de begroting), alsmede een aantal toezichts- en controletaken (onder
andere verantwoording door het college van bestuur, en de goedkeuring van
het jaarverslag).Bij de vervanging in 1992 van de Wet op het wetenschappelijk onderwijs
door de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) maakte
het participatiemodel er nog deel van uit. In dit model was geen sprake van
een zelfstandig orgaan dat als «raad van toezicht» door het leven
ging. Een bepaling uit de WUB als voorbeeld nemen voor de nu voorgestelde
voordracht voor een lid van de raad van toezicht, is in mijn ogen derhalve
niet mogelijk. Voor de volledigheid: het participatiemodel van de WUB is in
1997 afgeschaft bij de Wet modernisering universitaire bestuursorganisatie
(MUB). Ervoor in de plaats kwam de mogelijkheid te kiezen voor gedeelde of
ongedeelde medezeggenschap, het model zoals we dat voor het wetenschappelijk
onderwijs nu nog kennen.Voor de leden van de PvdA-fractie is nog veel onduidelijk
over het professioneel statuut. Het onderwijsveld is bezorgd dat de bestaande
helderheid wordt ingeruild voor een regeling die nog uitwerking moet krijgen.
De leden vragen de regering om de zorgen uit het veld weg te nemen en toe
te lichten in hoeverre het inmiddels duidelijk is dat het professioneel statuut
de betrokkenheid van onderwijspersoneel als professionals zal waarborgen.Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik naar de antwoorden die
ik hiervoor heb gegeven op soortgelijke vragen van de CDA-fractie (inleidende
stuk en eerste vier vragen in paragraaf 2).De leden van de PvdA-fractie hechten eraan dat de raden
van toezicht een afspiegeling vormen van de regio en dat studenten, docenten,
het regionale bedrijfsleven en misschien ook de lokale overheid op een of
andere manier een formele positie krijgen bij het vaststellen van het profiel
van de raad van toezicht. Iets dergelijks gebeurt ook bij woningcorporaties.
De MBO Raad formuleert echter bezwaren tegen het wettelijk verankeren van
een bindend voordrachtrecht van de ondernemingsraad voor een lid van de raad
van toezicht. De leden van deze fractie vragen de regering om op deze bezwaren
te reageren.Met het wettelijk verankeren van een voordrachtrecht van de ondernemingsraad
heb ik tegemoet willen komen aan de wensen van de Tweede Kamer, naar voren
gebracht in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel «Wijziging
van de wet educatie en beroepsonderwijs inzake colleges van bestuur en raden
van toezicht». Bij brief van 8 november 2007 (Kamerstukken II 2007/08,
27 451 en 30 599, nr. 78) heb ik uiteengezet op welke wijze
ik aan de wensen van de Kamer tegemoet wilde komen. Dat is voor uw Kamer mede
aanleiding geweest om (met algemene stemmen) het wetsvoorstel te aanvaarden.
De bezwaren die de MBO Raad aanvoert in zijn brief van 10 december 2007
zijn, kort samengevat:1. Het wettelijk verankeren van een bindend voordrachtrecht doet geen
recht aan de onafhankelijke positie van de raad van toezicht.2. Een bindend voordrachtrecht én adviesrecht bij de profielen
voor leden van de raad van toezicht betekent dubbele zeggenschap.3. Het onderhouden van goede relaties met de stakeholders is een primaire
verantwoordelijkheid van het college van bestuur.4. Risico van precedentwerking.5. Bij een kleine raad van toezicht is de benoemingsruimte beperkt.6. Er is al een groeiende praktijk van open werving.Ik deel de bezwaren van de MBO Raad niet. Met het eerste punt ben ik het
niet eens. Ook de regering vindt de onafhankelijke positie van groot belang.
Een door de OR voorgedragen lid van de raad van toezicht zit dan ook nadrukkelijk
niet namens het personeel in de raad. Het tweede punt zie ik niet als een
bezwaar. Het derde (en zesde) punt verhouden zich prima met een voordrachtrecht.
Het risico van precedentwerking, genoemd in het vierde punt, acht ik beperkt:
dat zou dan toch in ieder geval medewerking van de wetgever vereisen. Bij
het vijfde punt moet bedacht worden dat ook in dit geval de voorgedragene
binnen de profielen moet passen; dat de benoemingsruimte beperkt zou worden
door een voordrachtrecht is dan ook naar mijn mening niet aan de orde.Bij de oude regeling voor de medezeggenschap in de
bve-sector biedt de medezeggenschapsstructuur de raad ook de gelegenheid om
zich te bemoeien met de onderwijsinhoud, de begroting en het taakbeleid. De
leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de wettelijke bevoegdheden in
dezen blijven bestaan binnen de voorgestelde structuur en welke overwegingen
daaraan ten grondslag liggen.De bestaande rechten van het personeel zijn ook met dit wetsvoorstel geborgd.
De WOR biedt de ondernemingsraad de mogelijkheid om naast de bijzondere bevoegdheden
van artikel 25 (adviesbevoegdheid) en artikel 27 (instemmingsbevoegdheid)
op grond van artikel 23 overleg te voeren over aangelegenheden de onderneming
betreffende en is bevoegd daaromtrent voorstellen te doen en standpunten kenbaar
te maken. Tevens biedt de WOR in artikel 32 de mogelijkheid verdere bevoegdheden
aan de ondernemingsraad toe te kennen. Ik heb, zoals eerder aangegeven, gemerkt
dat er zorg was omdat thans in de WMO geregelde bevoegdheden niet expliciet
terugkwamen in het wetsvoorstel. De heden ingediende nota van wijziging brengt
daar verandering in. Daarnaast biedt het professioneel statuut de mogelijkheid
over de betrokkenheid van het personeel bij het onderwijsbeleid nadere afspraken
te maken.Het Platform medezeggenschap BVE stelt dat het begrip «maatschappelijke
onderneming» niet van toepassing is op de dagelijkse onderwijspraktijk
van leraren en leerlingen. De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering
hoe zij dit bezwaar beoordeelt en welke consequenties zij daaraan verbindt.De leden van de CDA-fractie hebben over het begrip «maatschappelijke
onderneming» eerder soortgelijke vragen gesteld. Voor een antwoord verwijs
ik dan ook naar hetgeen ik daarover heb opgemerkt (zie paragraaf 1.1
van deze nota naar aanleiding van het verslag).De leden van de SP-fractie vragen de regering in hoeverre
het professioneel statuut de plaats kan innemen van de wettelijk verankerde
medezeggenschap en in hoeverre is gegarandeerd dat professionals hun huidige
bevoegdheden behouden, laat staan dat zij deze zien worden uitgebreid. Deze
leden wijzen op de claim van het Platform Medezeggenschap BVE dat de invoering
van deze wet betekent dat de medezeggenschap van het personeel met dit wetsvoorstel
wordt beperkt: het personeel zal na invoering van deze wet geen directe bevoegdheden
hebben over de begroting, het onderwijs en het taakbeleid. De leden van deze
fractie vernemen graag van de regering of deze bewering klopt.Ik verwijs naar het antwoord op soortgelijke vragen in paragraaf 1.1.
van deze nota naar aanleiding van het verslag.De leden van de SP-fractie vragen van de regering een
duidelijk, transparant en schematisch overzicht van de rechten op het gebied
van arbeidsvoorwaarden, organisatie en onderwijs die deelnemers, personeel
en ouders nu hebben in de WMO en de rechten die zij krijgen na de invoering
van dit wetsvoorstel. Tevens vragen zij of daarbij kan worden aangegeven welke
rechten worden versterkt, welke worden verzwakt, welke verdwijnen, welke veranderen
en welke worden toegevoegd.In het schema dat als bijlage bij deze nota naar aanleiding van het verslag
is gevoegd, zijn de advies- en instemmingsbevoegdheden weergegeven die de
verschillende raden hebben op grond van de WMO 1992 en het wetsvoorstel medezeggenschap
bve en de WOR. Voor het personeel regelt het wetsvoorstel ook nog het professioneel
statuut (het professioneel statuut is niet in het schema opgenomen).De rechten met betrekking tot medezeggenschap die het personeel ontleent
aan de WOR zijn dezelfde als die van andere werknemers in bedrijven en instellingen.
De nadruk ligt daarbij op de medezeggenschap met betrekking tot de positie
van het personeel als werknemer binnen zijn organisatie. Het gaat over het
strategisch beleid en regelingen op het terrein van personeels- en arbeidsvoorwaardenbeleid.
Uit het schema zou de indruk kunnen ontstaan dat de zeggenschap inzake de
meer onderwijsinhoudelijke aspecten, die wél geregeld was in de WMO
1992, door het onderhavige wetsvoorstel wordt ingeperkt. Dát is niet
de bedoeling. Door de introductie van het professioneel statuut werd juist
beoogd – zie bijvoorbeeld paragraaf 2.3 van de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel – de positie van het personeel als professional
te versterken. Voorbeeldsgewijs is aangegeven dat in het professioneel statuut
afspraken kunnen worden gemaakt over zaken als het beleid met betrekking tot
deskundigheidsbevordering van het personeel, de wijze waarop het personeel
wordt betrokken bij de vormgeving van onderwijs en examens, bij interne kwaliteitszorg
en bij de ontwikkeling van goed bestuur te borgen. Zie ook de antwoorden op
de vragen van diverse vragen over het professioneel statuut. Inmiddels, zo
heb ik in de antwoorden op eerdere vragen aangegeven, ben ik tot de conclusie
gekomen dat de medezeggenschap inzake de meer onderwijsinhoudelijke zaken
moet worden geëxpliciteerd en heb ik een daartoe strekkende nota van
wijziging ingediend.Al met al concludeer ik, dat door het wetsvoorstel de rechten van het
personeel worden versterkt.3. DE ONDERNEMINGSRAADDe leden van de PvdA-fractie hebben begrepen dat de
vergoeding voor ondernemingsraadleden aanmerkelijk minder gunstig is dan die
voor leden van de medezeggenschapsraden. De leden van deze fractie vragen
de regering wat dit gaat betekenen voor de bereidheid van werknemers om zich
kandidaat te stellen voor de ondernemingsraad.De huidige medezeggenschapsregelgeving, neergelegd in de WMO 1992, voorziet
niet in een financiële tegemoetkoming aan de leden van de medezeggenschapsraad
en ook de WOR bevat geen voorschriften voor een vergoeding aan leden van een
ondernemingsraad. Wel bevatten de artikelen 16 tot en met 22 van de WOR een
aantal regels voor de financiële en materiële ondersteuning van
de ondernemingsraad door de ondernemer.Met andere woorden: er is geen reden om te veronderstellen dat het wetsvoorstel
negatieve gevolgen zal hebben voor de bereidheid om zitting te nemen in de
ondernemingsraad.4. ADMINISTRATIEVE LASTEN VOOR INSTELLINGEN EN BURGERSDe leden van de CDA-fractie vragen de regering of het
overleg van en tussen verschillende organen leidt tot onnodige lastenverzwaring
en vermindering van transparantie, juist nu dit zo van wetgeving wordt gevraagd.Zoals in paragraaf 7 van het algemeen deel van de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel is aangegeven, worden de administratieve lasten voor
instellingen door het wetsvoorstel verhoogd met 25 780 euro op jaarbasis.
Dit is gemiddeld per instelling 368 euro per jaar. Dit is een geringe lastenstijging,
die gerechtvaardigd wordt door de verbetering van de medezeggenschap als gevolg
van het wetsvoorstel.De transparantie van de medezeggenschap wordt juist groter door de vervanging
van ongedeelde medezeggenschap (met instemmings- en adviesbevoegdheden voor
de medezeggenschapsraad als geheel en voor de personeelsgeleding en de ouder/leerlinggeleding
van die raad afzonderlijk) door gedeelde medezeggenschap (met instemmings-
en adviesbevoegdheden voor drie duidelijk van elkaar gescheiden raden).5. ADVIES VAN DE ONDERWIJSRAADDe leden van de CDA-fractie wijzen erop dat de regering,
verwijzend naar een eerder uitgebracht advies, het advies van de Onderwijsraad
minder relevant acht. Het weglaten van de inhoud van het advies (tegen gedeelde
medezeggenschap, tegen één centrale geschillencommissie, met
een nadruk op keuzevrijheid en maatwerk) lijkt deze leden een omissie. Zij
vragen de regering of een aanvullend advies niet op zijn plaats was geweest.De regering heeft ervan afgezien om de Onderwijsraad om een aanvullend
advies te vragen, gelet op de eenparigheid tussen de diverse partijen –
waaronder niet in de laatste plaats JOB – met betrekking tot de keuze
voor gedeelde medezeggenschap. Zoals in de memorie van toelichting is gemeld,
was er geen reden was om te veronderstellen dat de Onderwijsraad met een ander
advies zou komen dan de adviezen die hij eerder heeft uitgebracht.II ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel I, onderdeel CDe leden van de CDA-fractie vragen de regering om de
kaders te specificeren waaraan een professioneel statuut dient te voldoen;
te denken valt hierbij aan de onderwerpen die aan de orde dienen te komen
en de minimale eisen.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord dat ik hiervoor
heb gegeven op een soortgelijke vraag van deze leden (eerste vraag in paragraaf 2).Artikel 8a.1.2De leden van de CDA-fractie vragen de regering of in
de beschrijving van de deelnemers geen onderscheid gemaakt dient te worden
tussen de verschillende deelnemersgroepen (duaal/voltijds, educatie etc.).Er is geen aanleiding om de verschillende deelnemersgroepen verschillende
medezeggenschapsbevoegdheden te geven. Alle in het wetsvoorstel opgenomen
bepalingen over de deelnemersraad zijn zo algemeen geformuleerd, dat ze van
toepassing kunnen zijn op alle deelnemersgroepen.Artikel 8a.1.3Aanvullend op hun vraag over de benodigde hoeveelheid
ouders voor het doen instellen van een ouderraad, verzoeken de leden van de
CDA-fractie de regering om een duiding van haar opmerking dat de ouderraad
in het bijzonder de belangen van de deelnemers jonger dan 18 jaar behartigt.
Het risico bestaat dat de ouderraad hierdoor over alle voorkomende onderwerpen
wordt geraadpleegd. De leden vragen de regering, hoe een sluitend onderscheid
kan worden gemaakt tussen de belangen van deelnemers van 18 jaar en ouder
en van de groep jonger dan 18 jaar.De opmerking dat de ouderraad in het bijzonder de belangen van de deelnemers
jonger dan 18 jaar behartigt, heeft betrekking op de verplichte ouderraad,
bedoeld in artikel 8a.1.3, tweede lid, WEB. Het gaat hierbij om ouderraden
bij scholengemeenschappen, bestaande uit een ROC en een school voor voortgezet
onderwijs, en bij agrarische opleidingscentra. Bij al deze instellingen wordt
zowel voortgezet onderwijs als middelbaar beroepsonderwijs gegeven. Voornoemde
ouderraad heeft een instemmingsrecht met betrekking tot het medezeggenschapsstatuut
en kan dus zelf bepalen over welke onderwerpen hij wil worden geraadpleegd.
Naar verwachting zal de nadruk liggen op onderwerpen die het voortgezet onderwijs
betreffen, omdat de deelnemers die jonger zijn dan 18 jaar vooral in deze
onderwijsvorm te vinden zijn.Artikel 8a.1.4De leden van de CDA-fractie vragen, hoe de omschrijving
van de zorgplicht medezeggenschap in dit artikel zich verhoudt tot het afwijzen
van de zorgplicht als een geldig criterium bij het omschrijven van de alternatieve
medezeggenschapsmodellen.Bij een eerdere vraag van de leden van de CDA-fractie (zie paragraaf 1.3
van deze nota naar aanleiding van het verslag heb ik aangegeven dat gelet
op het doel van dit wetsvoorstel, te weten het waarborgen van de positie van
deelnemers en personeel in het proces van medezeggenschap, de beperking tot
een algemene zorgplicht voor medezeggenschap niet het beste alternatief is.
Daarom is een uitgewerkte regeling opgenomen voor de bevoegdheden, het reglement
en de geschillen. Voor de organisatie van de medezeggenschap kan naar mijn
mening wel worden volstaan met een zorgplicht. Deze is opgenomen in artikel
8a.1.4. Het doel van dit artikel, te weten een goed functionerende en effectieve
medezeggenschap, wordt naar mijn oordeel het beste bereikt door de uitwerking
over te laten aan de instellingen. Deze beperkte zorgplicht verdraagt zich
goed met de afwijzing van een algeméne zorgplicht voor medezeggenschap.Artikel 8a.2.1De leden van de CDA-fractie vragen, aan wie de deelnemersraad
verslag doet en wat het doel is van het verslag.De deelnemersraad doet natuurlijk primair verslag aan zijn achterban (de
deelnemers), maar ook aan de docenten en anderen die bij het onderwijs betrokken
zijn – de onderwijsgemeenschap. Doel is om alle betrokkenen te informeren over de werkzaamheden van de raad in het afgelopen jaar
en uiteraard over de daarmee bereikte resultaten.Artikel 8a.2.2De leden van de CDA-fractie vragen de regering of,
aansluitend aan het adviesrecht over fusie, ook een fusietoets dient te worden
opgenomen in het professioneel statuut.Het ligt niet in de rede om een fusietoets op te doen nemen in het professioneel
statuut omdat de ondernemingsraad al een wettelijk adviesrecht heeft ten aanzien
van een besluit tot fusie en een instemmingsrecht inzake de personele gevolgen
van een fusie. In de brief van 28 november 2008 over de menselijke maat
in het onderwijs (Kamerstukken II 2008/09, 31 135, nr. 16) zijn
overigens een aantal voornemens neergelegd ten aanzien van de fusietoets.
Het uitwerken van deze voornemens is met spoed in gang gezet. Een ervan nemen
we nu al mee in het wetsvoorstel: het adviesrecht voor de deelnemersraad op
voorgenomen fusies (zie de nota van wijziging).Artikel 8a.4.1De leden van de CDA-fractie vragen de regering in hoeverre
het instellen van één landelijke geschillencommissie zal leiden
tot een grotere afstand en een geringere herkenbaarheid en bereikbaarheid
van de geschillenafhandeling.Beoogd wordt om met de instelling van één landelijke geschillencommissie
op het gebied van de medezeggenschap te komen tot één sterke
beroepsinstantie voor de gehele bve-sector en harmonisatie van de toepassing
van de medezeggenschapsbepalingen. De herkenbaarbaarheid wordt naar mijn mening
eerder vergroot dan verkleind door de beperking tot één geschillencommissie.
Van een grotere reisafstand zal in zijn algemeenheid geen sprake zijn, gelet
op het feit dat ook de bestaande geschillencommissies op het gebied van de
medezeggenschap landelijk opereren.Artikel 8a.5.1De leden van de CDA-fractie vragen de regering welke
afwijkingen van dit wetsvoorstel zij wenselijk of denkbaar acht op grond van
godsdienstige of levensbeschouwelijke gronden, en of hierin via artikel 8a.5.1
dient te worden voorzien.Zoals reeds is opgemerkt in de memorie van toelichting (zie de toelichting
op artikel 8a.5.1), verdraagt een volledige ontheffingsmogelijkheid van de
wettelijke voorschriften over medezeggenschap op grond van godsdienstige of
levenbeschouwelijke overtuiging zich naar de mening van het kabinet niet met
de ontwikkeling naar meer autonomie voor en beleidsverantwoordelijkheid van
de besturen van instellingen. Artikel 8a.5.1 staat onder bepaalde voorwaarden
wel een beperkte afwijking van de medezeggenschapsbepalingen voor de deelnemersraad
toe, te weten het omzetten van een of meer instemmingsrechten in een of meer
adviesrechten. Een dergelijke afwijking is alleen mogelijk op gronden die
verband houden met de godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging die
aan de instelling ten grondslag ligt. Voorts moet advies worden gevraagd aan
de deelnemersraad en moet de afwijking worden ondersteund door twee derden
van de deelnemers. Het bevoegd gezag kan in beginsel alle instemmingsrechten
omzetten in adviesrechten (als twee derden van de deelnemers daarmee instemt).
Gelet op de belangen van de deelnemers acht ik het echter wenselijk
dat de afwijkingen tot een minimum worden beperkt.Artikel IVDe leden van de CDA-fractie verzoeken, onder verwijzing
naar artikel 9.1.4, lid 2, om een toelichting op de veronderstelde belangenbehartiging
bij het doen van een bindende voordracht voor een lid van de raad van toezicht
door de ondernemingsraad.Naar mijn mening is geen sprake van belangenbehartiging als de ondernemingsraad
gebruik maakt van zijn recht om een bindende voordracht te doen voor een lid
van de raad van toezicht. De taak van de raad van toezicht is en blijft het
uitoefenen van intern toezicht. Om geen enkel misverstand te laten ontstaan,
wordt met dit wetsvoorstel aan het vijfde lid van dit artikel een bepaling
toegevoegd dat de leden van de raad van toezicht op persoonlijke titel zitting
hebben en zonder last of ruggespraak hun functie uitoefenen. Voor alle duidelijkheid
merk ik op dat de door de ondernemingsraad voor te dragen kandidaat zelf geen
lid van de ondernemingsraad kan zijn.Artikel VDe leden van de CDA-fractie vragen hoeveel bve-instellingen
minder dan 50 medewerkers hebben en derhalve niet onder de WOR vallen.Er zijn in de bve-sector drie instellingen met minder dan 50 werknemers.Artikel VIDe leden van de CDA-fractie vragen wat er gebeurt als
er geen deelnemersgeleding actief is in een medezeggenschapsraad. Volgens
de JOB komt het bij een flink aantal instellingen voor dat er in de medezeggenschapsraad
geen deelnemersgeleding is die de voorlopige deelnemersraad kan vormen. Deze
leden vragen hoe het medezeggenschapsstatuut in dat geval wordt vastgesteld.
Tevens vragen deze leden wie kan ingrijpen indien de betrokken partijen er
niet in slagen binnen drie maanden tot een medezeggenschapsstatuut te besluiten.Mochten er geen deelnemers in de medezeggenschapsraad zitting hebben,
dan dient het bevoegd gezag op grond van artikel 8a.1.4 alles in het werk
te stellen om ervoor te zorgen dat er snel een deelnemersraad komt. Ook moet
het bevoegd gezag al een voorstel voor een medezeggenschapsstatuut opstellen.
Dat kan niet worden vastgesteld zolang er geen (voorlopige) deelnemersraad
is. De besluitvorming over het medezeggenschapsstatuut is niet aan een termijn
gebonden. De plicht, alles in het werk te stellen om tot een goed functionerende
medezeggenschap van deelnemers te komen is een voorwaarde voor bekostiging.
Bij instellingen die daarin tekort schieten, kan dus een sanctie worden opgelegd.
Voor de goede orde merk ik op, dat ook zolang er nog geen deelnemersraad is,
de medezeggenschap van het personeel via de ondernemingsraad gewoon kan functioneren.Artikel IXDe leden van de CDA-fractie verzoeken om een toelichting
op het voorbehoud op de inwerkingstelling. Tevens vragen zij welke problemen
de regering hierbij voorziet.Het noemen van een concrete datum voor de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
is niet noodzakelijk. De maatregelen kunnen in beginsel op elk moment, los
van bijvoorbeeld het begin van het school- of kalenderjaar, in werking treden.
In principe kunnen alle bepalingen tegelijk in werking treden en worden geen
problemen voorzien.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J. M. van Bijsterveldt-VliegenthartBIJLAGEWMO 1992; ongedeelde medezeggenschap (Medezeggenschapsraad;
MR)Wetsvoorstel medezeggenschap bve
DeelnemersraadWetsvoorstel medezeggenschap
BVE: Ondernemingsraad cf WOR Overleg over alle aangelegen-heden wanneer de raad
daarom verzoekt, in ieder geval 2 x per jaar bespreken van de algemene gang
van zakenIdemIdem Recht op informatie van bestuurderIdemIdem Recht om voorstellen te doenIdemIdem    Adviesrecht Medezeggenschapsraad
inz.: • Verandering van de grondslag; • Hoofdlijnen
van het meerjarig financieel beleid • Beëindiging, belangrijke
inkrimping of uitbreiding van de werkzaamheden • Bestuursoverdracht
of fusie • Duurzame samenwerking met een andere instelling • Deelneming
aan onderwijskundig project of experiment • Beleid mbt de organisatie
van de school • Beleid mbt aanstelling en ontslag van de schoolleiding
en het overige personeel • Aanstelling of ontslag van de schoolleiding • Concrete
taakverdeling binnen de schoolleiding en het management-statuut • Beleid
mbt toelating en verwijdering van leerlingen • Beleid mbt toelating
van studenten i.o. • Regeling van de vakantie • Oprichten
van centrale dienst • Nieuwbouw of belangrijke verbouwing van de
school • Beleid mbt het onderhoud van de school • Aansluiting
bij een geschillen-commissieAdviesrecht Deelnemersraad inzake: • Gevolgen voor deelnemers
van besluiten over inkrimping, uitbreiding, fusie en overdracht van de instelling,
beëindiging van opleidingen en samenwerking met andere instellingen bij
de uitvoering van opleidingen • Verandering van de grondslag van
de instelling • Werkomstandigheden en voorzieningen voor deelnemers • Beleid
mbt intake- en assessment-procedures Rol van deelnemers bij de interne kwaliteitszorg
en zelfevaluatie.Adviesrecht
Ondernemingsraad inzake: • Bestuursoverdracht, fusie, splitsing,
sluiting van belangrijk deel van de onderneming, inkrimping of uitbreiding,
vestiging, samenwerking met andere onderneming • Wijziging in de
organisatie of in verdeling van bevoegdheden binnen de onderneming • Groepsgewijs
werven of inlenen van personeel • Belangrijke investeringen of kredieten • Invoering
belangrijke technologische voorziening • Belangrijke milieumaatregel • Regeling
mbt zelf dragen risico sociale verzekeringen • Adviesopdracht aan
externe deskundige over bovengenoemde onderwerpen • Benoeming of
ontslag van bestuurder Toegevoegd bij nota van wijziging: • Deelneming aan onderwijskundig project of experiment • Vaststelling
of wijziging van een regeling mbt aanstellingsof ontslagbeleid voor zover
er verband is met de grondslag van de instelling of de wijziging daarvan • Medezeggenschapsstatuut   Instemmingsrecht MR inzake: • Verandering
onderwijskundige doelstelling school • Vaststelling OER of schoolreglement
en schoolgids • Vaststelling regels arbeidsomstandigheden • Vaststelling
bestuursreglement of statuten (als deze regeling als bedoeld in artikel 9.1.7
WEB bevatten) • Vaststellen modelonderwijs-overeenkomst Deelnemersgeleding: • Gevolgen voor deelnemers
van aantal besluiten waarvoor hele MR adviesbevoegdheid heeft; • Vrijwillige
bijdrage • Beleid mbt voorzieningen voor leerlingen • Leerlingenstatuut • Sponsoring
door derden • Klachtenregeling • Onderwijstijd Personeelsgeleding: • Gevolgen voor personeel
van aantal besluiten waarvoor hele MR adviesbevoegdheid heeft; • Samenstelling
van de formatie • Nascholing • Werkreglement en werkoverleg • Verlofregeling • Arbeids-
en rusttijden • Beleid mbt salarissen, toelagen en gratificaties • Taakverdeling
en taakbelasting • Beleid mbt personeelsbeoordeling, functiebeloning
en functie-differentiatie • KlachtenregelingInstemmingsrecht Deelnemersraad inzake: • Medezeggenschapsstatuut • Deelnemersstatuut
en huisregels voor deelnemers • Beroeps- en klachtenregeling • Vrijwillige
bijdrage • Wijze waarop informatie wordt gegeven over inhoud, planning
en organisatie van het onderwijs en de examens • Besteding van stagefondsen • Modelonderwijsovereenkomst • Modelpraktijkovereenkomst • Beleid
mbt toelating, schorsing, verwijdering van deelnemers • Vastleggen
van studievorderingen en in dat verband bescherming privacy deelnemers • Regels
op gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn mbt deelnemers • Reglement
voor de deelnemersraad Instemmingsrecht mogelijke ouderraad
inzake: • Vaststelling medezeggenschapsstatuutInstemmingsrecht Ondernemingsraad
inzake: regelingen op gebied van: • Pensioen, winstdeling,
sparen • Arbeids- en rusttijden en vakantie • Belonings-
of functiewaarderingssysteem • Arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim
of reintegratiebeleid • Aanstellings-, ontslag- of bevorderings-
beleid • Personeelsopleiding • Personeelsbeoordeling • Bedrijfsmaatschappelijk
werk • Werkoverleg • Behandeling van klachten • Verwerken
en beschermen van de persoonsgegevens van personeel • Voorzieningen
gericht op waarneming of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van
personeel Toegevoegd bij nota van wijziging: • Verandering
onderwijskundige doelstelling instelling • Organisatie van onderwijsprogramma
en examens 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31266-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl