Uitbreiding van de mogelijkheid om voorzieningen te verstrekken bij arbeid als zelfstandige; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135547
 2009-2010
 
 31 955
 Uitbreiding van de mogelijkheid om voorzieningen te verstrekken bij
arbeid als zelfstandige
 
 
 
 
 Nr. 
 6
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 12 oktober 2009
 Inhoudsopgave
 1. Inleiding 
 2. Voorwaarden om voor voorzieningen in aanmerking te komen 
 2.1 Structurele functionele beperking 
 2.2 Nadere regels bij algemene maatregel van bestuur 
 2.3 Zelfstandig ondernemerschap 
 3. Inkomensgrens 
 4. Voorlichting en begeleiding 
 5. Overige aspecten 
 5.1 Terugwerkende kracht 
 5.2 Startende zelfstandigen vanuit de Werkloosheidswet (WW) 
 5.3 Inkomenssuppletie 
 5.4 Marginale aanpassing van de raming 
 6. Toename arbeidsparticipatie en financiële effecten 
 7. Evaluatie 
 1. Inleiding
 Met belangstelling heeft de regering kennis genomen van het verslag bij
het onderhavige wetsvoorstel.
 De regering stelt het op prijs te kunnen vaststellen dat de leden van
de CDA- en PvdA-fractie het waarderen dat met dit wetsvoorstel het voor mensen
met een ziekte of handicap aantrekkelijker wordt om te starten als zelfstandige.
De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat zij dezelfde kansen
krijgen als personen met ziekte of handicap die in loondienst werken en dat
met dit wetsvoorstel de grootste knelpunten voor personen met een handicap
die willen starten als ondernemer, worden opgelost. De leden van de PvdA-fractie
stellen het als medeondertekenaars van de motie Van Hijum c.s. (31 224,
nr. 8) voorts op prijs, dat deze mogelijkheden zich niet beperken tot personen
met een Wajong-uitkering, maar betrekking hebben op alle personen met een
ziekte of handicap.
 Ook de regering is van mening dat met dit wetsvoorstel voor personen met
een handicap die willen starten als zelfstandige knelpunten worden weggenomen.
De leden van de SP-fractie vragen of het doel van het wetsvoorstel is om het
starten als zelfstandige te stimuleren of het starten slechts
te faciliteren. Hoewel met dit wetsvoorstel faciliteiten worden geboden aan
startende zelfstandigen met ziekte of handicap, heeft dit wetsvoorstel daarnaast
nadrukkelijk als doelstelling de start als zelfstandige te stimuleren. Om
een start een goede kans van slagen te geven vindt de regering het belangrijk
dat aan starters goede voorlichting en advies wordt gegeven. In deze nota
zal hierop verder worden ingegaan.
 Naast een algemene reactie hebben de leden van de CDA- en PvdA-fractie
nog een aantal vragen. Ook door de leden van de SP- en VVD-fractie zijn vragen
gesteld. In deze nota naar aanleiding van het verslag gaat de regering op
deze vragen in.
 Om de vragen zoveel mogelijk in samenhang te beantwoorden, is daarbij
op een aantal plaatsen afgeweken van de volgorde van het verslag.
 2. Voorwaarden om voor voorzieningen in aanmerking
te komen.
 De leden van PvdA-fractie en VVD-fractie vragen inzicht in de van toepassing
zijnde bepalingen die zullen gelden om te voldoen aan voorwaarden die gesteld
worden voor het in aanmerking komen van voorzieningen.
 2.1 Structurele functionele beperking
 De voorwaarden om in aanmerking te kunnen komen voor voorzieningen zijn
neergelegd in het nieuwe artikel 34a van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
(Wet WIA).
 De voorziening moet noodzakelijk zijn in verband met een structurele functionele
beperking als gevolg van een ziekte of handicap die bij de start als zelfstandige
al bestaat, of binnen drie jaar na de start ontstaat én er bij de start
tevens al sprake was van een ziekte of handicap. De structurele functionele
beperking kan het gevolg zijn van die al bij de start aanwezige ziekte of
handicap, maar ook van een andere ziekte of handicap.
 Een voorziening die noodzakelijk is in verband met een structurele functionele
beperking als gevolg van een handicap of ziekte die binnen drie jaar ná de start als zelfstandige is ingetreden, kan
dus uitsluitend worden verstrekt indien er bij
de start al sprake was van een handicap of ziekte.
 Personen die bij de start als zelfstandige géén ziekte of
handicap hadden, kunnen niet in aanmerking komen voor voorzieningen als zij
ná de start als zelfstandige als gevolg van een ziekte of handicap
een structurele functionele beperking krijgen. Voor hen geldt immers dat het
om een verzekerbaar risico gaat.
 De leden van de fractie van de PvdA vragen waarop het voorstel berust
dat er geen voorzieningen worden verstrekt als de persoon een tijdelijke functionele
beperking heeft. Zij vragen waarom bijvoorbeeld personen met een tijdelijke
ziekte die toch als zelfstandig ondernemer actief willen zijn niet ondersteund
worden met extra voorzieningen die hun werk makkelijker maken. Met dit wetsvoorstel
worden voor startende zelfstandigen met een handicap ten opzichte van werknemers
zoveel mogelijk gelijke verstrekkingmogelijkheden gecreëerd. Voor werknemers
geldt ook dat geen voorzieningen worden verstrekt indien deze noodzakelijk
zijn in verband met een tijdelijke functionele beperking, de beperking is
dan immers niet structureel hetgeen op grond van artikel 35 van de Wet WIA
een voorwaarde is om voor een voorziening in aanmerking te kunnen komen. In
die situatie wordt het in het kader van een effectieve aanpak van ziekte,
verzuim en arbeidsongeschiktheid, tot de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de werkgever en werknemer gerekend om voor deze tijdelijke situatie een
oplossing te zoeken. Indien de beperking tenminste een jaar heeft geduurd,
wordt aangenomen dat er sprake is van een structurele functionele beperking.
 Wanneer er bij een zelfstandig ondernemer sprake is van een tijdelijke
functionele beperking zal hij daarvoor eveneens zelf een oplossing moeten
kunnen vinden.
 2.2 Nadere regels bij algemene maatregel van bestuur
 Met het voorgestelde artikel 34a van de Wet WIA behoeft de verstrekking
van voorzieningen zich niet meer te beperken tot de re-integratieperiode,
maar kan deze worden voortgezet gedurende de duur van het ondernemerschap.
Ook zullen bijstandsgerechtigden en niet-uitkeringsgerechtigden voor voorzieningen
in aanmerking kunnen worden gebracht. Personen met een uitkering op grond
van de nieuwe Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wet Wajong)
(Kamerstukken II 2008/09 31 780) zullen een beroep kunnen doen op artikel
5.5.6 van die wet.
 In verband met het onderhavige wetsvoorstel zal het bestaande Reïntegratiebesluit
worden aangepast. In dat besluit zijn nu voorwaarden neergelegd voor de verstrekking
van voorzieningen aan zelfstandigen gedurende de re-integratieperiode.
 In het Reïntegratiebesluit is bepaald dat geen voorzieningen worden
verstrekt die algemeen gebruikelijk zijn. Verder zijn in dat besluit de voorzieningen
genoemd die kunnen worden verstrekt, zoals vervoersvoorzieningen, de aanpassing
van de arbeidsplaats en intermediaire voorzieningen (doventolk; voorleeshulp).
 Om voor deze voorzieningen in aanmerking te kunnen komen, moet de aanvrager
kunnen worden aangemerkt als zelfstandige, en moet zijn inkomen na een bij
algemene maatregel van bestuur te bepalen aantal kalenderjaren na de start
als zelfstandige niet hoger zijn dan een bij die maatregel vast te stellen
inkomensgrens. Deze grens zal van toepassing zijn vanaf het vierde jaar na
de start als zelfstandige. Op deze aspecten wordt hierna verder ingegaan.
 2.3 Zelfstandig ondernemerschap
 Een voorwaarde om op grond van het nieuwe artikel 34a van de Wet WIA voor
de toekenning van voorzieningen in aanmerking te kunnen komen is dat men moet
kunnen worden aangemerkt als zelfstandige. De leden van de PvdA- en VVD-fractie
vragen welke criteria worden gehanteerd om te bepalen of er sprake is van
zelfstandig ondernemerschap. De criteria zijn neergelegd in artikel 1 van
de Wet WIA, waarin het begrip zelfstandige is gedefinieerd. Iemand wordt kortweg
als zelfstandige aangemerkt indien hij winst uit onderneming geniet als bedoeld
in paragraaf 3.2.1 van de Wet inkomstenbelasting 2001. Ook een directeur-grootaandeelhouder
wordt als zelfstandige aangemerkt. Voor personen met een uitkering op grond
van de Wet Wajong zal bij nota van wijziging in die wet een zelfde begripsomschrijving
worden opgenomen.
 Op het moment van de start als zelfstandige zal er overigens nog geen
sprake zijn van (negatieve) winst. In die situatie zal het UWV op grond van
andere feitelijke omstandigheden vaststellen of er sprake is van zelfstandig
ondernemerschap. Feiten als een inschrijving bij de Kamer van Koophandel,
het hebben (aangevraagd) van een BTW-nummer, het bestaan van een ondernemersplan,
het hebben van een kantoor(adres) en/of publiciteitsacties rondom de onderneming,
duiden op de start als zelfstandig ondernemer. Het UWV zal hierover nadere
beleidsregels vaststellen. Het is namelijk van belang dat er duidelijkheid
bestaat over het startpunt van het bedrijf, omdat binnen de periode van 3
jaar na de start aanspraken kunnen worden opgebouwd. Ook is dit startmoment
van belang in het kader van de toepassing van bijvoorbeeld de Werkloosheidswet
(WW) of de Wet werk en bijstand.
 3. Inkomensgrens
 De leden van de VVD-fractie vragen of de regering nader kan toelichten
welke inkomensgrens zij zal hanteren en op basis waarvan deze is bepaald.
Ook zouden de leden van de CDA-fractie graag vernemen waarop de
hoogte van de inkomensgrens wordt gebaseerd en of deze al bekend is. Zij vragen
ook waarom niet is gekozen voor de invoering van een «glijdende schaal»
in de vorm van een eigen bijdrage boven de inkomensgrens. Zij vragen het kabinet
of het bereid is de mogelijkheden hiervoor te onderzoeken. De leden van de
SP-fractie vragen waarom de inkomensgrens niet gelijk kan zijn aan bijvoorbeeld
het minimumloon en waarom de minister bij algemene maatregel van bestuur deze
inkomensgrens wenst vast te stellen. Tenslotte zouden de leden van de CDA-fractie
graag vernemen of er een herlevingsrecht van toepassing zal zijn indien de
hoogte van het inkomen binnen een bepaalde termijn weer onder de inkomensgrens
daalt.
 
 Zoals aangegeven in de memorie van toelichting op dit wetsvoorstel heeft
deze regeling als doel personen met een ziekte of handicap te stimuleren om
als zelfstandige aan de slag te gaan en daarbij bestaande belemmeringen weg
te nemen. Anderzijds wordt ook uitgegaan van een eigen verantwoordelijkheid
van de zelfstandig ondernemer als een specifiek kenmerk van het zelfstandig
ondernemerschap.
 Met het oog op dit laatste heeft de regering gekozen voor het stellen
van een inkomensgrens. Daarbij is overwogen dat het van belang is dat starters
voldoende financiële ruimte hebben om een gestarte onderneming tot ontwikkeling
te kunnen brengen. Daarom is dan ook niet gekozen voor een inkomensgrens op
het niveau van het minimumloon. Ook is gezocht naar een regeling die voor
de uitvoering zo eenvoudig mogelijk is, waarbij is meegewogen dat het aantal
personen dat waarschijnlijk van de regeling gebruik zal maken, beperkt zal
zijn. Het hanteren van een glijdende schaal wordt met het oog hierop niet
wenselijk gevonden en zal daarom niet verder worden onderzocht.
 Besloten is om uit te gaan van één inkomensgrens. Het voornemen
is om – uitgaande van 2009 – deze grens te leggen bij een bruto
winst van circa € 75 000 op jaarbasis. Dit betekent voor een
zelfstandige een netto besteedbaar inkomen van circa € 43 500.
Hierbij is er vanuit gegaan dat de zelfstandige zelf voorzieningen treft voor
zijn pensioen en eventuele arbeidsongeschiktheid.
 
 In de eerste drie jaar na de start zal er veelal sprake zijn van een «ingroeisituatie»
waarin nog weinig tot geen winst wordt gemaakt. Het toepassen van een inkomenstoets
door het UWV zou in veel gevallen dan neerkomen op een nodeloze administratieve
belasting voor zowel het UWV als de starter. Voor de beginnend ondernemer
is daarnaast een stabiele startsituatie van belang waarin hem de voorzieningen
ter beschikking staan die hij nodig heeft om zijn bedrijf naar een positie
te leiden die een goed uitgangspunt biedt voor verdere continuering. Het toepassen
van een inkomenstoets in die situaties waarin in een van de eerste drie jaren
na de start wél sprake zou zijn van een inkomen boven de inkomensgrens,
zou hierop een verstorend effect hebben. Daarom is er voor gekozen de inkomensgrens
pas vanaf het vierde kalenderjaar na de start van toepassing te laten zijn.
Bovendien zal, wanneer het inkomen van de starter met een handicap in betekenende
mate aan fluctuaties onderhevig blijft, voor de toepassing van de inkomensgrens
in het vierde kalenderjaar, worden uitgegaan van de som van het inkomen in
het vierde kalenderjaar en het inkomen over de twee daaraan voorafgaande kalenderjaren
gedeeld door drie.
 Wanneer de zelfstandige als gevolg van een te hoog jaarinkomen niet meer
voor voorzieningen in aanmerking kan komen, kan hij weer een voorziening aanvragen
wanneer zijn jaarinkomen beneden de inkomensgrens komt.
 4. Voorlichting en begeleiding
 Zowel leden van de CDA-fractie als van de SP-fractie vragen aandacht voor
de risico’s van het zelfstandig ondernemerschap. Zij vragen zich af
hoe startende ondernemers hierover worden geïnformeerd. De leden van
de SP-fractie vragen ook welke informatie aan hen wordt verstrekt en of de
minister voornemens is om door middel van voorlichting of advies arbeidsongeschikten
te stimuleren om zelfstandige te worden. Ook leden van de PvdA-fractie vragen
op welke wijze betreffende personen worden voorgelicht over de van toepassing
zijnde regelingen. De leden van de CDA-fractie vinden het voorts van groot
belang dat (jonge) startende ondernemers die gebruik maken van de regeling
een grote slagingskans hebben en schuld wordt voorkomen. Deze leden vinden
het daarom belangrijk dat UWV vooraf zorgvuldig toetst of de ondernemer voldoende
kwaliteit heeft om als zelfstandige te starten. Zij vragen zich ook af hoe
wordt beoordeeld of een onderneming voldoende kans van slagen heeft. De leden
van de CDA-fractie vragen verder welke voorzieningen ter beschikking staan
aan zelfstandig ondernemers met een handicap of ziekte die begeleiding nodig
hebben voor het starten van hun bedrijf.
 
 Met de leden van de CDA-fractie ben ik het eens dat het van belang is
dat de start als zelfstandige zorgvuldig (door het UWV) wordt begeleid. In
de allereerste plaats zal de arbeidsdeskundige van het UWV toetsen of te verwachten
is dat de aanvrager van de voorziening ten behoeve van de start van een bedrijf
of zelfstandig beroep kans van slagen heeft. Indien er (naast een voorziening)
een aanvraag voor een starterkrediet wordt gedaan wordt door het UWV nog een
specifieke bedrijfseconomische toets uitgevoerd. In het kader van deze toets
zal het UWV betrokkene ook attenderen op de aspecten – waaronder ook
risico’s – die voor het zelfstandig ondernemerschap van belang
zijn. Hierover heeft het UWV voor uitkeringsgerechtigden reeds nu informatie
op de website staan. Daarnaast wordt hierover ook informatie gegeven op de
werkpleinen. Verder is het de bedoeling in het Reïntegratiebesluit te
regelen dat startende zelfstandigen met een handicap of ziekte tot een jaar
na de start voor begeleiding in aanmerking kunnen komen. Het UWV kan deze
begeleiding zelf geven of inkopen. Het gaat dan om begeleiding die er op is
gericht om de starter vertrouwd te maken met de verschillende aspecten van
het ondernemerschap. De begeleiding kan al voor de (feitelijke) start van
een bedrijf beginnen. Zo kan voor de start begeleiding worden gegeven bij
het ontwikkelen van en nader vormgeven aan het ondernemersplan en het toetsen
van de ondernemerskwaliteiten van de betrokkene. Na de start van het bedrijf
kan begeleiding worden gegeven die is gericht op het ontwikkelen en voltooien
van kennis en vaardigheden inzake de financiële en commerciële bedrijfsvoering.
Het UWV is reeds vertrouwd met deze vorm van begeleiding omdat de kosten van
begeleiding nu ook al door het UWV kunnen worden vergoed ten behoeve van personen
die starten met behulp van een starterskrediet of borgstelling. Personen die
in het kader van een re-integratietraject of een individuele re-integratieovereenkomst
starten als zelfstandige kunnen in dat kader in aanmerking komen voor begeleiding.
 In dit kader is wel van belang dat er uiteindelijk ook een eigen verantwoordelijkheid
bij de starter zelf blijft liggen om – bijvoorbeeld bij de Kamer van
Koophandel – informatie in te winnen over het zelfstandig ondernemerschap
en op grond daarvan de risico’s van het zelfstandig ondernemerschap
af te wegen.
 5. Overige aspecten
 5.1 Terugwerkende kracht
 De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom personen met een structurele
arbeidsbeperking die momenteel als zelfstandige aan het werk zijn niet in
aanmerking komen voor voorzieningen.
 Doelstelling van dit wetsvoorstel is om mensen met een handicap of ziekte
te stimuleren om te starten als zelfstandige. Daarom ligt het niet in rede
om aan dit wetsvoorstel ook terugwerkende kracht te verlenen met betrekking
tot personen die al vóór de inwerkingtreding van de wet zijn
gestart als zelfstandige.
 Bovendien is op grond van het overgangsrecht geregeld dat de nieuwe regeling
ook van toepassing is op personen die al vóór de dag van inwerkingtreding
van deze wet zijn gestart als zelfstandige én aanspraak hebben op voorzieningen
op grond van de huidige bepalingen.
 Tenslotte ligt het ook niet in de rede om personen die bij de start als
zelfstandige geen ziekte of handicap hadden, in aanmerking te laten komen
voor voorzieningen die noodzakelijk zijn in verband met een structurele functionele
beperking als gevolg van een ziekte of handicap die pas ná de start
is ingetreden. Voor hen geldt immers dat het om een verzekerbaar risico gaat
dan wel dat dit deel uit maakt van het ondernemersrisico.
 5.2 Startende zelfstandigen vanuit de WW
 De leden van de PvdA-fractie vragen met de kwestie rond het UWV en de
startende zelfstandigen vanuit de WW in gedachten, of de mogelijkheid bestaat
dat door een samenloop van regelingen de personen die gebruik maken van de
voorzieningen er financieel op achteruit gaan. Deze leden doelen waarschijnlijk
op de onjuiste melding van het aantal gewerkte uren door startende zelfstandigen
aan het UWV. Voor de vaststelling van hun resterende WW-recht dienden betrokkenen
alle ten behoeve van hun bedrijf gewerkte uren – ook de niet bij cliënten
gedeclareerde uren – bij het UWV te melden. De Nationale Ombudsman onderzoekt
momenteel of de voorlichting door het UWV aan de betrokken WW-ers hierover
adequaat was. De onderhavige voorgestelde uitbreiding met betrekking tot de
verstrekking van voorzieningen aan startende zelfstandigen met structurele
beperkingen staat los van deze kwestie. Het verstrekken van een voorziening
om een start als zelfstandige te faciliteren, kan als zodanig niet tot een
financieel nadeel leiden. Startende zelfstandigen lopen natuurlijk wel ondernemersrisico’s,
bijvoorbeeld omdat er onvoldoende vraag is naar hun producten of diensten.
Dit staat echter los van dit wetsvoorstel en is voor starters met een voorziening
niet anders dan voor andere zelfstandigen.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen de regering om aan te geven of de terugvaloptie
van 6 maanden op de oorspronkelijke uitkering voldoende belemmering wegneemt
voor een persoon met een handicap die wil starten als ondernemer. Aangenomen
wordt dat de leden hier doelen op de regeling in de WW die vanuit de WW startende
zelfstandigen (met ziekte of handicap) in staat stelt kunnen gedurende 6 maanden
met behoud van uitkering aan de slag te gaan. Hun inkomsten uit zelfstandige
arbeid over die periode worden voor 70% met hun uitkering verrekend.
Op dit moment lijkt deze regeling te voldoen, maar er komt in het najaar een
evaluatie van de regeling. Deze zal in oktober naar de Tweede Kamer worden
gestuurd. Deze WW-regeling staat evenwel los van de verstrekking van een voorziening.
Dit voorstel van wet voorziet er juist in dat voorzieningen voor de duur van
het zelfstandig ondernemerschap kunnen worden verstrekt.
 5.3 Inkomenssuppletie
 De leden van de CDA-fractie merken op dat in de huidige regeling WAO-,
WAZ- of Wajong-uitkeringsgerechtigden een aanvulling van 20% kunnen
krijgen op het inkomen indien de zelfstandige minder verdient dan hij volgens
de arbeidsdeskundige kan verdienen.
 Deze leden vragen of de regering kan aangeven of deze regeling ongewijzigd
blijft. Ook vragen zij of deze regeling wel voldoende prikkels biedt om de
verdiencapaciteit volledig te benutten dan wel te ontwikkelen. De leden van
de CDA-fractie doelen in hun vraag op de regeling met betrekking tot de inkomenssuppletie
zoals deze is neergelegd in genoemde wetten en in het Reïntegratiebesluit.
Een suppletie kan worden verkregen indien de betrokkene minder verdient dan
de voor hem vastgestelde theoretische verdiencapaciteit.
 De aanvulling kan maximaal 20% van de theoretische verdiencapaciteit
zijn. De aanvulling wordt ongeacht de hoogte van de inkomsten van de zelfstandige
in vier jaar in stappen afgebouwd. In het eerste jaar kan de zelfstandige
een volledige – zij het dus wel gemaximeerde – aanvulling ontvangen,
in het tweede jaar ontvangt de werknemer maximaal 75% daarvan en in
het derde en vierde jaar respectievelijk maximaal 50% en 25%.
Deze afnemende inkomenssuppletie stimuleert een zelfstandige om zich in te
spannen om zijn bedrijfswinst zoveel mogelijk te laten stijgen en biedt volgens
de regering een voldoende prikkel om de verdiencapaciteit volledig te benutten
dan wel te ontwikkelen. Met deze wet wordt dan ook geen wijziging van deze
regeling voorgesteld.
 5.4 Marginale aanpassing van de raming
 Op grond van het onderhavige wetsvoorstel kunnen personen met een bijstandsuitkering
in aanmerking komen voor voorzieningen ter ondersteuning van toeleiding naar
arbeid als zelfstandige. Dat houdt in dat zij ook in aanmerking kunnen worden
gebracht voor de verstrekking van een starterskrediet en begeleiding. Dit
laatste aspect was nog niet meegenomen bij de in het kader van dit wetsvoorstel
gemaakte ramingen. Daarom is deze raming marginaal bijgesteld. De raming van
het aantal personen dat gebruik zal maken van de verruiming die met dit wetsvoorstel
wordt bewerkstelligd, is bijgesteld van 270 naar 295. De structurele raming
ten opzichte van de raming zoals deze is opgenomen in de Memorie van toelichting
(Kamerstukken II 2008/09, 31 955, nr. 3) is bijgesteld van € 2,2
structureel naar € 2,8 structureel. De extra uitvoeringskosten betaalt
het UWV uit eigen middelen. Voor de extra resterende kosten wordt dekking
geleverd vanuit de IDM-middelen, tranche 2007.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 2011
 2012
 2013
 Structureel
 
 
 
 
 Voorzieningen startende zelfstandigen (in € mln)
 1,3
 1,8
 2,5
 2,5
 2,5
 
 
 
 
 6. Toename arbeidsparticipatie en financiële
effecten
 De leden van de CDA-fractie merken op dat slechts een klein deel van deze
270 personen een nieuwe aanvraag zal doen en het voor de overige personen
uit deze groep zal gaan om een verlenging. Deze leden vragen of de regering
kan aangeven of zij verwacht dat de invoering van dit wetsvoorstel ertoe leidt
dat meer personen met arbeidshandicap de weg naar de arbeidsmarkt vinden.
Zij vragen of het kabinet met de leden van de CDA-fractie van mening is dat
het aantal van 270 personen zeer gering is gezien het feit dat het met het
voorliggende wetsvoorstel aantrekkelijker wordt om als zelfstandige te starten.
 De leden van de PvdA-fractie en VVD-fractie refereren aan het feit dat
het Centraal Planbureau in december 2007 de forse toename van
het aantal jongeren met een Wajong-uitkering verontrustend acht. Zij vragen
de regering waarop het de verwachting baseert dat maximaal 270 personen per
jaar van de regeling gebruik zullen maken. Zij vragen of de regering besparingen
in uitkeringslasten verwacht.
 De leden van de VVD-fractie vragen de regering de financiering van de
voorzieningen uit de IDM tranche 2008 nader toe te lichten en vraagt of deze
wijze voor structurele financiering van de voorzieningen voldoet.
 
 Mede op basis van bestandsgegevens van het UWV verwacht de regering dat
het extra aantal starters met een arbeidsbeperking dat een voorziening, exclusief
het hiervoor genoemde starterskrediet en begeleiding voor bijstandsgerechtigden,
nodig zal hebben op jaarbasis 130 personen zal betreffen. Op grond van de
huidige wetgeving kunnen starters met een arbeidsbeperking nu al gedurende
de re-integratieperiode in aanmerking komen voor vergoeding van voorzieningen.
Voor de genoemde 130 personen is er vanuit gegaan dat de kosten hiervan worden
vergoed (voor zover het geen algemeen gebruikelijke kosten betreft). In de
met het UWV afgestemde raming is ervan uitgegaan dat 60% van de jaarlijkse
instroom ook in het tweede jaar een voorziening nodig zal hebben, in het derde
jaar 35% en in het vierde jaar 30%. Verder is uitgegaan van
10% beëindigingen binnen twee jaar na de start. Op basis van deze
veronderstellingen wordt in de structurele situatie een beroep van 270 personen
op jaarbasis verwacht die van de regeling gebruik zullen maken. Dit aantal
is beperkt, maar op basis van wat bekend is, op voorhand niet onrealistisch.
Wel moet aangetekend worden dat deze raming niettemin met onzekerheid is omgeven.
Van belang is echter dat er geen financieel plafond aan deze regeling zit;
de mogelijkheden voor starters met een arbeidsbeperking om voor voorzieningen
in aanmerking te kunnen komen, zijn in die zin geborgd. Voorzichtigheidshalve
is niet uitgegaan van een extra besparing op de uitkeringslasten als gevolg
van deze wet. De mededeling van het Centraal Planbureau in december 2007,
dat de forse toename van het aantal jongeren met een Wajonguitkering verontrustend
is, vormt vooralsnog geen aanleiding om van een andere raming uit te gaan.
Zoals is vermeld in de bijlage van de brief die het kabinet op 30 mei
2008 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, heeft de groei van de instroom zich
vooral voorgedaan bij lichtere vormen van verstandelijke beperkingen. Verder
betreft de instroom Wajong in 2006 voor 84,4 % personen met een verstandelijke
of psychische beperking. Hoewel niet is uit te sluiten dat uit deze groep
personen zullen starten als zelfstandige wordt er vooralsnog vanuit gegaan
dat het hierbij niet om grote aantallen zal gaan. Overigens beperkt de doelgroep
van dit wetsvoorstel zich niet tot personen met een Wajonguitkering, óók
anderen met een arbeidsbeperking behoren daartoe. De regering verwacht dat
de stimulans die van dit wetvoorstel uitgaat ertoe leidt dat meer personen
met een arbeidshandicap de weg naar de arbeidsmarkt zullen kunnen vinden.
De regering heeft voor de financiering van deze maatregel (uitbreiding voorzieningen
voor starters met een arbeidsbeperking) gekozen voor de IDM-gelden, tranche
2008. Deze middelen bieden een structurele dekking.
 7. Evaluatie
 De leden van de PvdA-fractie vragen de regering of zij voornemens is om
na het in gebruik nemen van de voorgestelde wet deze wet te evalueren. Indien
dit niet zal gebeuren, dan vragen deze leden waarom niet. Gebeurt dit wel,
dan zouden zij graag weten op welke termijn de regering voor deze evaluatie
heeft gepland. Mede in het licht van de omvang van het wetsvoorstel in de
zin van aantallen en het daarmee gemoeide geldbedrag, is er voor gekozen in
dit voorstel van wet geen bepaling op te nemen die voorziet in een evaluatie
van dit wetsvoorstel. Dit neemt niet weg dat het UWV wel gevraagd
zal worden te rapporteren over de uitvoering van de wet en het gebruik dat
van de wet wordt gemaakt. De minister van SZW zal daarvoor in overleg met
het UWV een monitor opzetten waarbij met het UWV wordt bezien welke kwalitatieve
en kwantitatieve gegevens daarin opgenomen zouden moeten worden. Dat sluit
aan bij de wijze waarop de nieuwe Wet Wajong wordt gemonitord.
 
 De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 J. P. H. Donner