Gehandicaptenbeleid; Brief over wachtlijsten en capaciteitsontwikkeling in de zorg voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24170, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24170 nr. 17

08-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. INLEIDING2. WACHTLIJSTEN IN DE VERSTANDELIJK GEHANDICAPTENZORG 2.1. Ontwikkelingen in de vraag naar verstandelijk gehandicaptenzorg2.2. Capaciteitsontwikkelingen in de verstandelijk gehandicaptenzorg2.3. Wachtlijsten in de verstandelijk gehandicaptenzorgTabel 1. Landelijke wachtlijstgegevens 1995 en eerste
helft 1996 voor de in het ZRS geregistreerde zorgfuncties getotaliseerd over
alle urgentie-categorieën. Tabel 2. Landelijke wachtlijstgegevens ZRS 1995 en eerste
helft 1996, voor de zorgfuncties dagbesteding en wonen. 2.4. Aanpak wachtlijsten verstandelijk gehandicaptenzorgad 1: activeren van de pijplijn-capaciteit:ad 2 Capaciteitsuitbreiding op basis van het bouwprogramma
1997–2000:Tabel 3. Wachtlijstgegevens en capaciteit intramurale
voorzieningen Tabel 4. Wachtlijstgegevens en capaciteit GVT'en ad 3 Doorstromingsbeleid:ad 4 Extra middelen voor PGB:3. WACHTLIJSTEN IN DE LICHAMELIJK GEHANDICAPTENZORG 3.1. Ontwikkelingen in de vraag naar categoriale zorg
voor lichamelijk gehandicapten3.2. Capaciteitsontwikkelingen in de lichamelijk gehandicaptensector3.3. Wachtlijsten in de lichamelijk gehandicaptenzorgTabel 5. Wachtlijstgegevens lichamelijk gehandicapten 3.4. Aanpak wachtlijsten lichamelijk gehandicaptenzorg4. SLOTBESCHOUWINGOndertekeningBijlage ZRS systematiek
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24170Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 170Gehandicaptenbeleidnr. 17BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 8 november 1996 1. INLEIDINGIn juni 1996 is het thema wachtlijsten in de zorg met de vaste commissie
voor VWS besproken. Daarbij kwamen ook wachtlijsten in de gehandicaptenzorg aan de orde en is afgesproken daarover na het zomerreces aan de hand
van een nader uitgewerkt werkstuk verder te spreken.In deze brief wordt op de wachtlijstproblematiek in de gehandicaptenzorg
ingegaan. Over de wachtlijsten/wachttijden in de curatieve zorg is door de
Minister een notitie toegezegd.Ik verzoek u deze brief mede te betrekken bij het op 14 november geplande
Algemeen Overleg inzake de gehandicaptenzorg en het nota-overleg JOZ 1997
op 18 november aanstaande.Aan de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg heb ik eerder aandacht geschonken
in de Nota «De perken te buiten» (TK 1994–1995, 24 170,
nrs.1–2) en in de Actualisatie 1996 (TK 1996–1997, 24 170,
nr. 16). Geconstateerd werd dat ondanks de gestage groei van het voorzieningenaanbod
er nog steeds sprake is van (groeiende) wachtlijsten. Ook heb ik geconcludeerd
dat de gehandicaptenzorg zich teveel heeft ontwikkeld tot een systeem met
een sterk (semi)residentieel karakter en een instellingsgebonden aanbod. Ondertussen
wijzigt de vraag naar zorg zich in de richting van kleinschalige woonvormen
en meer mogelijkheden voor zelfstandig wonen, ondersteund door zorg aan huis.
Zoals ik heb aangekondigd in de Nota «De perken te buiten» wil
ik daarom samen met het betrokken particulier initiatief komen tot een omslag
in de benadering van de zorg aan gehandicapten in de richting van een meer
vraaggestuurde zorg- en dienstverlening.Voorts heb ik op 28 maart 1996 in het Beleidstoetsingskader gehandicaptenzorg
(TK 1995–1996, 24 170, nr. 15) een daarmee samenhangende
selectieve heroverweging uiteengezet die inmiddels is uitgevoerd voor (bouw)initiatieven
van intra- en semimurale woonvoorzieningen, woon- en dagvoorzieningen op terreinen
van intramurale instellingen en dagverblijven voor verstandelijk gehandicapten.Met deze herziening van het planning- en bouwbeleid op basis van de WZV
streef ik naar een structurele benadering, die meer rekening houdt met de
veranderende voorkeuren van mensen met een handicap t.a.v. zorg- en dienstverlening
en waarbij het streven naar deconcentratie/ kleinschaligheid en genormaliseerd
wonen tot uitdrukking wordt gebracht.Om de problematiek van de wachtlijsten goed te kunnen analyseren, is het
nodig een stroommodel van vraag en aanbod in de zorg te hanteren. Aan de vraagzijde
gaat het om diegenen die met een zorgindicatie een beroep doen op een voorziening
(de «instroom»), diegenen die vanuit een bestaande voorziening
geïndiceerd zijn voor een andere voorziening (de «doorstroom»)
en diegenen die het zorgcircuit verlaten (de «uitstroom»). De
aanbodzijde van het model betreft de beschikbare capaciteit aan voorzieningen,
inclusief de nog te realiseren projecten (zgn. pijplijn). De instroommogelijkheden
in de beschikbare capaciteit is afhankelijk van de doorstroming tussen voorzieningen
en/of uitstroom uit voorzieningen en de eventuele capaciteitsuitbreiding.
In deze brief wordt slechts een globale invulling van dit stroommodel gegeven,
op basis van de thans beschikbare gegevens. Er zijn echter meer gegevens nodig
om een volledige analyse op basis van het stroommodel te verrichten. Ik wil
de komende periode een dergelijke analyse uitvoeren en zal u daarover september
1997 in het kader van het Jaaroverzicht Zorg 1998 nader berichten.Achtereenvolgens wordt de wachtlijstproblematiek zowel in de zorg voor
mensen met een verstandelijke als lichamelijke handicap besproken. 2. WACHTLIJSTEN IN DE VERSTANDELIJK GEHANDICAPTENZORG 2.1. Ontwikkelingen in de vraag naar verstandelijk gehandicaptenzorgOm ontwikkelingen in de vraag naar verstandelijk gehandicaptenzorg volledig
in beeld te brengen ontbreken thans voldoende gedetailleerde gegevens. Op
basis van de demografische ontwikkeling moet jaarlijks tenminste rekening
worden gehouden met een algemene groei van 0,6% van de bevolking en 0,7% voor
vergrijzing van de bevolking. Voor de ontwikkeling van de zorgvraag in de
gehandicaptensector is vooral de toename van de gemiddelde levensverwachting
een doorslaggevende factor. Dit laatste leidt tot een langere verblijfsduur
in de instellingen, resulterend in een geringere uitstroom.De zorg voor verstandelijk gehandicapten is de laatste jaren geïntensiveerd
onder invloed van toegenomen maatschappelijke verwachtingen over de behandeling
en verzorging van de bewoners. Dit heeft geleid tot een groeiende behoefte
aan mogelijkheden voor dagactiviteiten en een groeiende vraag naar kleinschalige
woonvoorzieningen.Een inschatting van de toekomstige vraag wordt bemoeilijkt, doordat er
slechts een beperkt inzicht bestaat in de behoefte aan uithuisplaatsing bij
ouders met een verstandelijk gehandicapt kind. Uit onderzoek is globaal bekend dat circa 50 000 à 55 000 personen met een
verstandelijke handicap thuis leven, tegenover ca. 50 000 in een intra-
en semimurale setting.Ook de demografische opbouw van de verstandelijk gehandicapten en hun
ouders in de thuissituatie is slechts globaal bekend. 2.2. Capaciteitsontwikkelingen in de verstandelijk gehandicaptenzorgIn de afgelopen periode is het beleid gericht geweest op uitbreiding van
de instellingscapaciteit. In de periode 1990–1996 is de capaciteit van
de intramurale instellingen met ruim 3000 plaatsen (ca. 10%) gegroeid tot
33 749 plaatsen, de capaciteit van gezinsvervangende tehuizen (GVT) met
3500 plaatsen (ca. 25%) naar 15 835 plaatsen en is de capaciteit van
Dagverblijven voor Ouderen (DVO) met 2200 plaatsen (ca. 20%) naar 11 702
plaatsen uitgebreid. 2.3. Wachtlijsten in de verstandelijk gehandicaptenzorgDe wachtlijsten in de verstandelijk gehandicaptenzorg worden door het
Zorgregistratiesysteem (ZRS) bijgehouden. Het ZRS is in 1995 ingevoerd en
in juni 1996 is de landelijk houder ZRS met de eerste cijfers over 1995 gekomen.
Bij het naar buiten brengen van de landelijke wachtlijstgegevens 1995 gaf
de landelijk houder ZRS een veilige ondergrens van 5000 wachtenden (t.o.v.
6828 cliënten) voor wonen (woontype 1 tot en met 5 urgentiecategorie
1) aan. Dit in verband met een mogelijke achterstand van het ZRS in het registreren
van de gerealiseerde zorg en mogelijke dubbeltellingen door interregionale
bemiddeling. De wachtlijstgegevens moeten derhalve met de nodige terughoudenheid
worden gehanteerd. VWS verschaft een jaarlijkse subsidie ad f 2.5 miljoen
ten behoeve van de exploitatie van het systeem. Geconstateerd moet worden
dat de invoering van het ZRS geen sinecure is geweest en tot op de dag van
vandaag met problemen gepaard gaat. De mate waarin door de regio's wordt geparticipeerd
in het systeem (drie van de 39 regio's werken nog met het zogenaamde Indi-zorgsysteem
en nemen derhalve niet aan het ZRS deel) en de volledigheid en de betrouwbaarheid
van de geleverde informatie maakt een nadere bezinning nodig over de vraag
op welke wijze het ZRS, als informatiebron voor VWS, beter benut kan worden
c.q. beter kan functioneren. Ik ben daarom van plan, samenhangend met de ontwikkeling
van het stroommodel, een evaluatie-studie van het ZRS als informatiesysteem
voor VWS te laten verrichten.Tijdens de voorbereiding van deze brief zijn meer recente wachtlijstgegevens
beschikbaar gekomen, zodat ook de trend over het eerste half jaar van 1996
kan worden meegenomen. De gegevens over de eerste helft van 1996 zijn echter
nog voorlopig, omdat een nacontrole van de landelijke gegevens door de regio's
nog niet heeft plaatsgevonden. Eind dit jaar komen deze cijfers in definitieve
vorm beschikbaar.Ten aanzien van de wachtlijstgegevens wil ik in relativerende zin nog
opmerken dat de systematiek van onafhankelijke, objectieve en integrale indicatiestelling
in deze zorgsector nog niet is ingevoerd. In de overzichten zijn schattingen
opgenomen voor drie regio's waarvan nog geen gegevens beschikbaar waren.Het gaat om twee zogenaamde Indi-zorg regio's (Oost Gelderland en Twente)
en één nieuwe ZRS regio (Noordelijk Noord-Limburg). Tabel 1 geeft de stand van de wachtlijst aan voor alle zorgfuncties en
getotaliseerd over alle urgentie-categorieën voor ultimo 1995 en de eerste
helft van 1996. Tabel 1. Landelijke wachtlijstgegevens 1995 en eerste
helft 1996 voor de in het ZRS geregistreerde zorgfuncties getotaliseerd over
alle urgentie-categorieën. Geregistreerde
zorgfuncties ZRSWachtlijst ultimo 1995 voor alle urgentie-categorieënWachtlijst
helft 1996 voor alle urgentie-categorieën A. Onderzoek en advies212243B. Begeleiding cliënt742912 C. Begeleiding ouders344445D. Behandeling141183 E1. Dagbesteding3 5244 175E2. Wonen9 49610 122 E3. Kort verblijf1 3021 467F. Behandeling en verblijf360454 G. PGBniet
bijgehouden265Voor de regio's Twente, Oost Gelderland en Noordelijk Noord-Limburg zijn
schattingen op basis van het landelijk gemiddelde opgenomen.Uit deze cijfers wordt duidelijk dat de wachtlijstproblematiek zich vooral
bij de zorgfuncties wonen en dagbesteding voordoet. De wachtlijstgegevens
voor deze zorgfuncties zijn in tabel 2 nader uitgewerkt. Voor de omschrijving
van de verschillende zorgfuncties verwijs ik naar de bijlage bij deze brief. Tabel 2. Landelijke wachtlijstgegevens ZRS 1995 en eerste
helft 1996, voor de zorgfuncties dagbesteding en wonen. Zorgfuncties
dagbesteding en wonenwachtlijst 1995 urgentie 1wachtlijst 1995
urgentie 2wachtlijst 1995 urgentwachtlijst helft 1996 urgentie
1wachtlijst helft 1996 urgentie 2wachtlijst helft 1996 niet urgenttoename
wachtlijst in % voor urgentie 1 Dagbesteding 12984940347584817%Dagbesteding 257832818135411441%Dagbesteding 3614871226701131379%Dagbesteding 4986110951 10114110514%Dagbesteding 5254181826833235%Verlengde dagopvang13327141276%Woontype 139212011747313512221%Woontype 29382381701 08925215516%Woontype 31 5654033241 6994173049%Woontype 42 5467866462 7438045978%Woontype 582422720094919718615%Voor de regio's Twente, Oost Gelderland en Noordelijk Noord-Limburg zijn
schattingen op basis van het landelijk gemiddelde opgenomen.Getalsmatig is de categorie wachtenden in urgentie-categorie 1 (plaatsing
direct gewenst) het meest omvangrijk. In de laatste kolom is de groei van
de wachtlijst aangegeven ten opzichte van 1995 voor urgentie-categorie 1.
De cijfers laten een forse toename van de wachtlijst in het afgelopen half
jaar zien. De wachtlijst voor wonen is gemiddeld zo'n 14% toegenomen. Bedacht
moet worden dat die groei voornamelijk het gevolg kan zijn van een voortgaande
verbetering van het registratiesysteem, en niet van de vraag als zodanig. De wachtlijst voor wonen betreft met name de lichtere woontypen. Ongeveer
65% van de wachtende cliënten staan op de wachtlijst met indicatie woontype
3 of 4 (accent op begeleiding), 15% voor woontype 5 (begeleid zelfstandig
wonen) en slechts 20% voor de zwaardere woontypen 1 en 2 (accent op verzorging
en beschutting).Het ZRS registreert ook de wachttijden. Voor zorgfunctie dagbesteding
urgentie-categorie 1 is de verdeling van de wachttijd over de wachtenden als
volgt. Ongeveer 35% van de wachtende cliënten wacht korter dan een halfjaar,
24% wacht tussen een halfjaar en één jaar, nog eens 24% wacht
tussen de één en twee jaar en ten slotte 17% wacht 2 jaar of
meer. Voor de zorgfunctie wonen zijn er naar verhouding meer lang wachtenden.
Ongeveer 20% wacht korter dan een halfjaar, eveneens 20% tussen een halfjaar
en één jaar, 28% tussen de een en twee jaar, terwijl 32% langer
dan twee jaar wacht.Uit de ZRS-registratie kan de herkomst van de wachtende cliënten
worden getraceerd. Globaal is de verdeling als volgt: 18% van de wachtenden
staat op wachtlijst vanuit een intramurale voorziening. Deze groep opteert
doorgaans voor een lichtere woonvorm. Ongeveer 9% van de cliënten staat
vanuit een semimurale voorziening op de wachtlijst. Vervolgens staat 56% vanuit
een thuissituatie op de wachtlijst voor een woonvoorziening.Van de resterende 17% is de woonsituatie niet bekend of een andere dan
de hier genoemde categorieën. Hoewel dus de grootste groep (56%) op de
wachtlijst staat vanuit een thuissituatie, is er ook een aanzienlijke groep
(9+18=27%) die op de wachtlijst staat met de wens door te stromen naar een
andere voorziening. 2.4. Aanpak wachtlijsten verstandelijk gehandicaptenzorgMijn aanpak van de wachtlijsten heeft primair betrekking op de korte termijn.
Deze aanpak richt zich op het oplossen van de meest urgente problematiek in
de wachtlijsten, maar zet tegelijk lijnen uit voor de langere termijn.Als concreet plan van aanpak voor de komende jaren wil ik maatregelen
langs de volgende vier lijnen inzetten:1) activeren van de pijplijn-capaciteit2) capaciteitsuitbreiding op basis van het bouwprogramma 1997–20003) stimuleren van het doorstromingsproces tussen voorzieningen.4) extra middelen voor persoonsgebonden budget (PGB). ad 1: activeren van de pijplijn-capaciteit:Uit de VWS-registratie van de Interimmaatregelen tussen 1991 en 1995 blijkt
dat een aantal provincies nog een aanzienlijk aantal semimurale plaatsen (ca.
300 à 400 plaatsen in dagverblijven en gezinsvervangende tehuizen)
in de pijplijn heeft zitten. Uitgedrukt in bedragen betreft het met name: Overijsself  0,9 mlnUtrechtf  1 mln Noord-Hollandf  0,7 mlnZuid-Hollandf  7,5 mln Noord-Brabantf 
1,4 mln Limburgf  2 mln overige provinciesf 
2,5 mln totaalf 16 mlnDoor de desbetreffende provincies zou nagegaan moeten worden of in de
realisatie van bovengenoemde capaciteit «in de pijplijn» een versnelling
kan worden gebracht ter vermindering van de wachtlijstproblemen in hun provincie.
Bij de desbetreffende provincies en zorgaanbieders zal ik aandringen op een
onmiddellijke versnelling in de realisatie van deze capaciteit uit de interimmaatregelen
1991–1995. Indien deze plaatsen niet per 1-1-1998 zijn gerealiseerd middels huur,
koop, bouw of substitutie ben ik van plan waar mogelijk het niet bestede bedrag
op andere wijze in te zetten. ad 2 Capaciteitsuitbreiding op basis van het bouwprogramma
1997–2000:In het JOZ 1997, bijlage A2 zijn de middelen voor het bouwkader 1997 –
2000 aangegeven. Voor de gehandicaptensector is, zoals ik in de beantwoording
van JOZ vraag 53 heb uiteengezet, een bedrag van f 101 mln. beschikbaar.
Bij deze middelen moet worden bedacht, dat het huidige BKZ tot 1998 loopt
en voor de jaren daarna een indicatief niveau aangeeft. Onder voorbehoud van
de komende behandeling van het JOZ stel ik u voor deze middelen ter vermindering
van de wachtlijsten globaal als volgt in te vullen:* f 43 mln. via de WZV-systematiek voor capaciteitsuitbreiding met circa
410 plaatsen bij intramurale-instellingen. Voor de prioritering hiervan geldt
primair het criterium «regionale wachtlijst ZRS».* f 25 mln. voor capaciteitsuitbreiding van woonvoorzieningen en activiteitencentra
lichamelijk gehandicapten.* f 5 mln. voor bijzondere zorgfuncties (verblijfplaatsen sterk gedragsgestoorde
licht verstandelijk gehandicapten, autisme, observatie etc.).* ten aanzien van het resterende bedrag van f 26 mln. zal, afhankelijk
van de uitkomsten van de evaluatie van de PGB-regeling, worden bezien of deze
middelen voor het PGB kunnen worden ingezet.Na de behandeling van het JOZ zal ik met een concrete invulling van de
bouwprioriteiten komen, die recht doet aan de wachtlijsten in de gehandicaptensector.Om te illustreren hoe de voorgenomen capaciteitsuitbreiding bijdraagt
aan de vermindering van de wachtlijstproblematiek zijn in de tabellen 3 en
4 de wachtlijstgegevens en de capaciteit van intramurale en semimurale verblijfsvoorzieningen
tegen elkaar afgezet. Voor de dagopvang is dit terwille van de overzichtelijkheid
in deze brief achterwege gelaten.Tabel 3 geeft het overzicht voor de intramurale instellingen en de woontypen
1 en 2, terwijl tabel 4 het overzicht geeft voor de semimurale instellingen
en woontypen 3, 4. De overzichten betreffen de recente wachtlijstgegevens
van juli 1996 en urgentie-categorie 1. Als de wachtlijst voor woontypen 1
en 2 wordt uitgedrukt in het percentage van het totaal aantal plaatsen dat
momenteel intramuraal beschikbaar is, dan blijkt de wachtlijstproblematiek
zich op 4,6% van de capaciteit te bevinden.De doorstroming op jaarbasis in de algemene inrichtingen voor zwakzinnigen
ligt gemiddeld op ongeveer 3%, een percentage dat ik eerder als vuistregel
voor een aanvaardbare wachtlijstomvang heb aangemerkt (zie Actualisatie 1996,
Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997, 24 170, nr. 16, p.55). Met
het beschikbaar komen van de nieuwe capaciteit (pijplijn en bouwprogramma)
zal de huidige wachtlijst uitkomen op 601 wachtenden. Tabel 3. Wachtlijstgegevens en capaciteit intramurale
voorzieningen wachtlijst
woontypen 1 + 2 urgentie 1aantal plaatsen intramuraalplaatsen
bouwprogramma 1997–2000pijplijn intramuraaltoekomstige capaciteitwachtlijst
% huidige capaciteitwachtlijst verminderd met nieuwe capaciteit 156233 74941055134 7104,6%601Voor de regio's Twente, Oost Gelderland en Noordelijk Noord-Limburg zijn
schattingen op basis van het landelijk gemiddelde opgenomen.Het overzicht voor de semimurale voorzieningen (tabel 4) geeft een ander
beeld. Het valt op dat de wachtlijst uitgedrukt in een percentage ten opzichte
van de capaciteit veel hoger is, gemiddeld zo'n 30%. De nieuwe capaciteit
die nog kan worden opgeleverd (kolom pijplijn) biedt onvoldoende soelaas om
de wachtlijst te reduceren tot een substantieel lager niveau. Tabel 4. Wachtlijstgegevens en capaciteit GVT'en wachtlijst
woontypen 3 + 4 urgentie 1aantal plaatsen semimuraalpijplijn semimuraaltoekomstige
capaciteitwachtlijst in % huidige capaciteitwachtlijst verminderd
met pijplijncapaciteit 444215 83520416 03928%4 238Voor de regio's Twente, Oost Gelderland en Noordelijk Noord-Limburg zijn
schattingen op basis van het landelijk gemiddelde opgenomen.Voor het verder verminderen van de wachtlijstknelpunten zijn de twee volgende
beleidsmaatregelen relevant: het doorstromingsbeleid en inzet van extra middelen
PGB. ad 3 Doorstromingsbeleid:Het proces van doorstroming van mensen met een verstandelijke handicap
naar lichtere vormen van zorg en dienstverlening kan een bijdrage leveren
aan de vermindering van de wachtlijsten.Zoals ik heb aangegeven in de Actualisatie 1996 van de Nota «De
Perken te Buiten» kan naar verwachting een deel van de bewoners doorstromen
van intramurale instelling naar gezinsvervangend tehuis (GVT) resp. van gezinsvervangend
tehuis naar projecten begeleid zelfstandig wonen met een apart zorgarrangement.
Voor stimulering van dit doorstromingsproces heb ik voor 1997 een bedrag van
f 10 mln. uitgetrokken, waarmee naar schatting 2000 verhuizingen mogelijk
worden gemaakt. Deze doorstroming zal een verlichting van de wachtlijsten
met circa 650 intramurale plaatsen betekenen. ad 4 Extra middelen voor PGB:De wachtlijstproblematiek voor woontype 3 en 4 kan ook met het instrument
van het PGB bestreden worden. Met inachtneming van de resultaten uit de evaluatie
van de PGB-regeling wil ik voor de periode 1998–2000 het eerder genoemde
extra bedrag ad f 26 mln. aan de subsidieregeling PGB toevoegen. Zo kan
een deel van het voor volume-uitbreiding beschikbare bedrag worden ingezet
voor uitbreiding van vraaggerichte zorg.Een van de oogmerken van het PGB is dat daarmee tegemoet kan worden
gekomen aan zorgvragen, die vanuit het instellingsgebonden verstrekkingensysteem
onvoldoende worden beantwoord. Gelet op de huidige wachtlijsten acht ik het
echter evenzeer van belang, dat de urgentie van de zorgvraag bij de toewijzing
van de budgetten wordt betrokken.De effecten van de vier genoemde beleidslijnen zijn samengevat als volgt:1. pijplijn semimurale voorzieningen (204 plaatsen gezinsvervangende tehuizen
en ca. 200 plaatsen in dagverblijven);2. uitbreiding intramuraal in de periode 1997 t/m 2000 is 410 plaatsen,
terwijl de pijplijn aan capaciteitsbeslissingen uit de periode 1995/1996 nog
551 plaatsen bedraagt;Tabel 3 en 4 geven een totale netto-wachtlijst aan van 601 + 4238 plaatsen
in woonvoorzieningen = 4839 plaatsen;De onder 1 en 2 genoemde effecten zijn daarin verwerkt.3. het doorstromingsbeleid zal zoals gezegd een verlichting van de wachtlijst
met 650 plaatsen intramuraal betekenen;4. Daarnaast zal in de periode 1998–2000 nog een bedrag van f 26
miljoen aan het budget voor PGB kunnen worden toegevoegd.Indien wordt uitgegaan van een gemiddeld uitgekeerd budgetbedrag van f 27 000,-
per persoon worden met deze f 26 miljoen zo'n 950 personen bereikt.De onder 3 en 4 genoemde effecten zullen nog eens voor een vermindering
van de wachtlijst kunnen zorgen van 1600 personen, waardoor het bovengenoemde
getal verder terugloopt van 4839 naar 3239.Om de aanvaardbaarheid daarvan te kunnen beoordelen is het nodig de gemiddelde
wachttijd voor zo'n plaats te kennen, de leeftijdsopbouw van die groep en
de doorstroomsnelheid in inrichtingen en GVT'en. Wat dit laatste betreft,
indien jaarlijks als gevolg van uitstroom en sterfte er 3 % plaatsen vrijvalt
op een totaal van 50 000 verblijfplaatsen (inrichting en GVT) zorgt ook
die dynamiek voor een jaarlijks doorschuiven van ca. 1500 wachtenden. Bij
deze aanname wordt het getal van 3239 verder gerelativeerd.Voorts bestaat ca. 15 % van de wachtlijst, nog steeds urgentiecategorie
1, uit begeleidingswensen bij zelfstandig wonen. De personen die dit betreft
kunnen een beroep doen op de gewone woningmarkt, maar behoeven daarnaast een
vorm van zorgondersteuning. Hoewel deze groep legitiem in de wachtlijst begrepen
wordt, staan die wensen los van plannings- en bouwmaatregelen. Dat gaat, zie
tabel 2, om circa 950 personen.Samenvattend zit de kern van de problematiek dan in de behoefte aan ondersteuning
bij zelfstandig wonen en aan de woontypen met lichtere begeleiding, in de
behoefte van personen die reeds een AWBZ-plaats bezetten maar die opteren
voor een andere voorziening (ander type of andere regio), in de noodzaak uitstroom
uit inrichtingen en GVT'en op gang te brengen en in het stuwmeer van de groep
personen in urgentiecategorie 2.Het lijkt evident dat de hier genoemde factoren in deze sector voorlopig
blijvend aanwezig zullen zijn, mede als gevolg van de veroudering van de groep
die nu nog urgentie 2 heeft. 3. WACHTLIJSTEN IN DE LICHAMELIJK GEHANDICAPTENZORG 3.1. Ontwikkelingen in de vraag naar categoriale zorg
voor lichamelijk gehandicaptenMensen met een lichamelijke handicap vormen een zeer omvangrijke (circa
10 % van totale bevolking) en heterogene groep en doen een beroep op verschillende
vormen van dienstverlening, die in overwegende mate vanuit algemene kaders
(inclusief beleid) worden aangeboden.Slechts een zeer gering aantal mensen met een lichamelijke handicap is
thans aangewezen op c.q. maakt gebruik van categoriale verblijfsvoorzieningen
en/of dagopvang.De populatie van deze categoriale verblijfsvoorzieningen c.q. de woonvormen,
maar ook van de activiteitencentra is in de afgelopen decennia wezenlijk veranderd.Oorspronkelijk verbleven in deze voorzieningen doorgaans enkelvoudig lichamelijk
gehandicapten met een redelijke mate van zelfredzaamheid op het gebied van
ADL en mobiliteit.Thans verblijven – als gevolg van een met succes gevoerd doorstromingsbeleid
van deze sector in de afgelopen decennia – in de woonvormen in overwegende
mate mensen met zowel zeer ernstige beperkingen op het gebied van de zelfredzaamheid
(ADL en mobiliteit) als cognitieve en/of emotionele stoornissen.Deze categorie van veelal meervoudig gehandicapten is gezien de ernst
van hun beperkingen niet in staat zich zelfstandig in de maatschappij staande
te houden en is permanent aangewezen op intensieve en specifieke zorg- en
hulpverlening.Door het noodgedwongen permanente verblijf van deze groep zeer ernstig
gehandicapten en het gegeven dat er geen substantiële capaciteitsuitbreiding
in deze sector heeft plaatsgevonden is een omvangrijk en structureel tekort
aan plaatsen in de woonvormen voor deze specifieke doelgroep ontstaan.Als gevolg van demografische ontwikkelingen, verkeersongevallen, de toename
van vroeggeborenen en van niet-aangeboren hersenletsel, zal het aantal lichamelijk
gehandicapten die niet in staat zijn zelfstandig (kleinschalig) te wonen,
noch een min of meer eigen onafhankelijke maatschappelijke positie te verwerven,
toenemen. 3.2. Capaciteitsontwikkelingen in de lichamelijk gehandicaptensectorVoor de semimurale voorzieningen voor gehandicapten, de dagverblijven
en de gezinsvervangende tehuizen, zijn de afgelopen jaren de capaciteitsuitbreidingen
steeds gerealiseerd door middel van zogenaamde interim-maatregelen.Terwijl dit voor de semimurale voorzieningen voor verstandelijk gehandicapten
in planmatig opzicht is gebeurd in samenhang met de intramurale voorzieningen
was dit voor de semimurale voorzieningen voor lichamelijk gehandicapten niet
het geval.Voor deze laatste voorzieningen, ook wel kleine woonvormen resp. activiteitencentra
genoemd, is het uitgangspunt voor de totstandkoming ervan altijd geweest de
«aangetoonde behoefte». In de praktijk heeft dat betekend, dat
jaarlijks 10 tot 15% van de beschikbaar gestelde financiële middelen,
in casu f 3 à 4 mln. voor deze voorzieningen is ingezet. De huidige
beschikbare capaciteit in de lichamelijke gehandicaptenzorg is de volgende.
Er zijn 1488 toegelaten plaatsen voor gezinsvervangende tehuizen, 1566 plaatsen
voor dagverblijven voor lichamelijk en zintuiglijk gehandicapten, 463 plaatsen
voor kindergezinsvervangende tehuizen en 763 plaatsen in grote woonvormen.
In totaal zijn er derhalve 4280 plaatsen in de lichamelijke gehandicaptenzorg
beschikbaar (registratie toegelaten capaciteit per 1 oktober 1996). 3.3. Wachtlijsten in de lichamelijk gehandicaptenzorgDe Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN), waarin de voormalige
Nederlandse Federatie Voorzieningscentra Lichamelijk Gehandicapten is opgegaan,
houdt voor onderstaande voorzieningen zelf een wachtlijstregistratie bij.
Het betreft een beperkt, dus overzienbaar aantal voorzieningen, die zelf hun
aanmeldingen bijhouden. Tabel 5 geeft een overzicht van de wachtlijsten voor
lichamelijk gehandicapten. Tabel 5. Wachtlijstgegevens lichamelijk gehandicapten  wachtlijst
1993 urgentwachtlijst 1994 urgentwachtlijst 1996 urgent woonvormen573774808dagbesteding465465891 totaal1 0381 2391 699Het jaar 1994 betreft een schatting op basis van iets minder dan 100%
respons; het jaar 1995 is niet beschikbaar ten gevolge van een te lage respons;
VGN, oktober 1996.Inhoudelijk is van belang dat in deze registratie slechts urgente wachtlijstkandidaten
zijn opgenomen, waarvan na indicatiestelling is vastgesteld, dat zij zo spoedig
mogelijk of in ieder geval binnen een jaar in een voorziening geplaatst moeten
worden. De wachtlijst voor met name de dagbesteding is sterk gestegen, een cijfer
dat nog geïllustreerd kan worden door te kijken naar de bezettingsgraad
van de bestaande dagverblijven voor lichamelijk gehandicapten, nl. 118 % in
1994. 3.4. Aanpak wachtlijsten lichamelijk gehandicaptenzorgTer leniging van de onderhavige wachtlijstproblematiek is in het FOZ 1996
10 miljoen aan intensiveringsmiddelen beschikbaar gesteld voor volume-uitbreidingen.Met deze voor 1996 beschikbaar gestelde intensiveringsmiddelen zullen
in totaal 60 plaatsen in woonvormen en 93 plaatsen in activiteitencentra kunnen
worden gerealiseerd (per 1-10-1996 zijn 48 plaatsen in woonvormen en 68 plaatsen
in activiteitencentra inmiddels gerealiseerd).Voor het jaar 1997 is het niet mogelijk middelen in te zetten voor uitbreiding
van de semimurale capaciteit voor lichamelijk gehandicapten.Ik ben evenwel voornemens om vanaf 1998 in drie jaarlijkse tranches het
in paragraaf 2.4 ad 2 genoemde bedrag van in totaal f 25 mln. aan volumemiddelen
van het bouwkader in te zetten ten behoeve van woonzieningen en dagactiviteiten
voor lichamelijk en zintuiglijk gehandicapten.Het jaar 1997 zal worden benut om adequate voorbereidingen te treffen
op het gebied van mogelijke uitbreidingen, zodat er vanaf het eerste begin
van 1998 bestedingen kunnen worden gedaan. 4. SLOTBESCHOUWINGIn de voorafgaande paragrafen heb ik aangegeven, dat voor de korte termijn
(1997–2000) sprake is van capaciteitsuitbreiding met in totaal circa 3000 plaatsen in de zorg voor verstandelijk gehandicapten plus een capaciteitsuitbreiding
van f 25 mln. in de (nog niet in plaatsen uit te drukken) zorg voor lichamelijk
gehandicapten.Daarnaast neem ik mij voor het stroommodel met de relevante gegevens in
te vullen om een aanpak voor de langere termijn te ontwikkelen. Daarvoor zullen
de benodigde gegevens worden verzameld, c.q systeemverfijningen plaatsvinden.Het is niettemin, gezien het voorgaande, mijn verwachting dat wachtlijsten
inherent zijn aan de gehandicaptenzorg, als gevolg van een groot aantal factoren,
zoals onder meer:– regionale verschillen in capaciteit (procentueel gezien)– personen die wel geplaatst zijn, maar naar een andere voorziening
of regio willen verhuizen– ontwikkelingen in redzaamheid op individueel niveau (doorstroom)– opschuivende effecten tussen urgentiecategorieën als gevolg
van vergrijzing.In grote lijnen bestaat de aanpak van de wachtlijsten voor de langere
termijn mijns inziens tenminste uit de volgende drie beleidslijnen:1. Stimulering van de omslag van aanbod- naar vraaggestuurde zorg.2. Faciliteren van doorstromingsprocessen tussen voorzieningen, o.m. door
middel van het instrument van onafhankelijke en objectieve indicatiestelling,
wellicht aan te vullen met de introductie van een (periodieke) herindicatie.3. Meer accent op thuisondersteuning, eventueel door de inzet van het
PGB.Deze beleidsmaatregelen zijn erop gericht bij een gegeven krapte in voorzieningen
de beschikbare capaciteit van de voorzieningen optimaal te benutten. Bij de
langere-termijn analyse zal ook de mogelijkheid tot herindicatie en de verdere
doordenking van het concept van «community care» worden betrokken.
Ik zal u over de langere-termijn benadering van de wachtlijstproblematiek
berichten, in samenhang met de eerdergenoemde uitwerking van het stroommodel,
in september 1997.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra Bijlage ZRS systematiekDe zorgproducten dagbesteding en wonen zijn in het ZRS als volgt omschreven: Zorgproduct
ZRSomschrijving Dagbestedingstype 1dagbesteding met accent
op eenvoudige activiteiten Dagbestedingstype 2dagbesteding met
accent op ontwikkelingsgerichte activiteiten (voor kinderen) Dagbestedingstype
3dagbesteding met accent op vormende activiteiten Dagbestedingstype
4dagbesteding met accent op arbeidsmatige activiteiten Dagbestedingstype
5dagbesteding met accent op activiteiten gericht op arbeidsinpassingVerlengde dagopvangopvang aansluitend op de bestaande dagbestedingwoontype 1wonen met accent op verpleging en verzorging woontype
2wonen met accent op beschutting woontype 3wonen met accent
op begeleiding woontype 4wonen met accent op zelfstandigheid woontype
5wonen met accent op participatie en integratieBij de omschrijving van de verschillende zorgproducten in het ZRS is aangesloten
bij de articulatie van de hulpvraag en is vermeden direct aanbod- en voorzieningengericht
te «denken». Hierdoor is het niet mogelijk de bestaande voorzieningen
één-op-één te vertalen naar de categorieën
zoals die in het ZRS worden gehanteerd. Vooral voor de zorgfunctie wonen is
dit van belang.In deze brief zal ten behoeve van de interpretatie van de gegevens het
uitgangspunt worden gehanteerd, dat de woontypen 1 en 2 vooral aangeboden
worden door de intramurale instellingen en dat de woontypen 3 en 4 aangeboden
worden door de semimurale instellingen. Onder woontype 5 kan begeleid zelfstandig
wonen worden verstaan.In de verschillende regio's wordt nog niet een geheel uniform systeem
van urgentie-categorieën gebruikt. Globaal is het zo dat voor urgentie-categorie
1 het zorgaanbod direct gewenst is, terwijl voor urgentie-categorie 2 geldt
dat het zorgaanbod op termijn kan worden geleverd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24170-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl