Wet op de jeugdzorg; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-28168, nr. D

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

09-02-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28168 nr. D

29-01-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet voorstel van Wet op de jeugdzorg ten opzichte van
de Wet op de jeugdhulpverleningFinancieel kader Wet op de jeugdzorgDe leden van de CDA-fractie vroegen of de regering kan
aangeven welke middelen in het bij brief van 3-11-2003 gepresenteerde «bestuursakkoord
Rijk en IPO over de periode 2004 t/m 2006» ten opzichte van eerdere
berekeningen nu extra beschikbaar zijn gekomen. Tevens vroegen deze leden
of de € 14,7 miljoen uit het hoofdlijnenakkoord nu in- of exclusief
de € 11,7 miljoen uit het hoofdlijnenakkoord voor het aanpakken
van wachtlijsten is. De leden van de SP-fractie vroegen de regering nogmaals
in duidelijke, met elkaar te vergelijken tabellen aan te geven wat nu de basisbedragen
zijn die naar de provincies/grootstedelijke regio's gaan en wat de extra bedragen
zijn die uit verschillende bronnen ter beschikking worden gesteld. Dit voor
de periode 2004–2007. Ook wilden de leden van de SP-fractie graag de
bedragen in beeld gebracht zien die gemoeid zijn met de intensivering van
het gemeentelijk jeugdbeleid. De leden van de CDA-fractie vroegen of zij het
juist gezien hebben dat de regering extra middelen beschikbaar stelt voor
de gemeentelijke jeugdbeleidfuncties ten behoeve van het zwaluwstaarten met
de functies van het bureau jeugdzorg. In antwoord op de vragen van de leden
van de CDA-fractie en de SP-fractie geven wij in onderstaand schema een overzicht
van de ontwikkeling van de beschikbare Rijksmiddelen voor uitvoering van de
Wet op de jeugdzorg voor de periode 2004–2007, alsmede van de overige
intensiveringen uit het Hoofdlijnenakkoord voor preventie/jeugdzorg.Financieel kader jeugdzorg 2004 – 2007, bedragen
x € 1 mln De leden van de CDA-fractie vroegen de regering een reactie
op de geluiden die duiden op voornemens tot substantiële verhoging van
de eigen bijdrage. Voor jongeren zou die eigen bijdrage zelfs verhoogd worden
tot 3/4 van het minimumloon. Bestaat er een voornemen tot verhoging van de
eigen bijdrage, zo vroegen deze leden de regering.Aansluiting gemeentelijk preventief jeugdbeleid en provinciaal
gefinancierde jeugdzorgA Algemene maatregelen van bestuur B Ministeriële regelingen Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28168Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 136 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 168Regeling van de aanspraak op, de toegang tot en de bekostiging van jeugdzorg
(Wet op de jeugdzorg)DNADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 29 januari 2004In het nader voorlopig verslag van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport stelden de leden van de verschillende fracties nog een groot
aantal vragen over het voorstel van Wet op de jeugdzorg. Wij constateren dat
de leden van de verschillende fracties met name zorgen hebben over het financiële
kader waarbinnen het wetsvoorstel moet worden uitgevoerd, in het bijzonder
over het bestuursakkoord met het IPO en over de aansluiting tussen het gemeentelijk
lokaal jeugdbeleid en de provinciale jeugdzorg. Wij hopen met deze nadere
memorie van antwoord een adequaat antwoord te geven op alle nog levende vragen.
Wij houden daarbij zoveel mogelijk de indeling van het nader voorlopig verslag
aan. Waar dit de duidelijkheid ten goede komt, is een aantal vragen tezamen
beantwoord.Voordat wij concreet ingaan op de vragen van de leden van de fracties,
zetten wij eerst de kern van het voorstel van Wet op de jeugdzorg uiteen,
om de toegevoegde waarde van dit wetsvoorstel ten opzichte van de Wet op de
jeugdhulpverlening te verduidelijken.Het voorstel van Wet op de jeugdzorg ten opzichte van
de Wet op de jeugdhulpverleningZoals u bekend is, kent de jeugdzorg vele en grote problemen. Er is sprake
van te lange wachttijden en van versnippering van de zorg. Ook zijn de verschillende
vormen van zorg onvoldoende op elkaar afgestemd en is de jeugdzorg weinig
transparant. De cliënt (de jeugdige en diens ouders) moet en kan beter
worden geholpen. In verband hiermee is in het Regeerakkoord van 1998 vastgelegd
dat voor de jeugdzorg een nieuw wettelijk kader zou worden ontworpen, dat
de jeugdketen beter zou laten functioneren. Het onderhavige wetsvoorstel is
daarvan het resultaat.Het voorstel van Wet op de jeugdzorg kent verschillende elementen die
essentiële verbeteringen inhouden in vergelijking met de Wet op de jeugdhulpverlening.
Hieronder lichten wij de belangrijkste elementen nog eens toe:• In de Wet op de jeugdhulpverlening zijn verschillende instanties
bevoegd een hulpvraag te beoordelen en een cliënt verder te helpen. Ouders
en jeugdigen met problemen wisten daardoor niet goed bij welke
instantie ze terecht konden. Verder hadden de diverse plaatsende instanties
hun eigen contacten in het hulpverleningsveld, waardoor niet was gegarandeerd
dat werd verwezen naar de meest geëigende hulp. Het risico dat werd verwezen
naar de hulp die de plaatsende instantie het best kende, was niet denkbeeldig.
Het wetsvoorstel regelt één herkenbare en van het zorgaanbod
onafhankelijke toegang tot alle vormen van jeugdzorg via het bureau jeugdzorg.
Dit bureau verricht de indicatiestelling voor zowel de jeugdzorg waarop aanspraak
bestaat ingevolge het wetsvoorstel, als voor de jeugd-geestelijke gezondheidszorg,
de justitiële jeugdinrichtingen (civiele plaatsingen) en op termijn ook
voor de zorg voor licht verstandelijk gehandicapte jongeren. Deze eenduidige
toegang maakt een integrale afweging van de problemen van de jeugdige en diens
ouders mogelijk en draagt er aldus toe bij dat de cliënt die zorg krijgt
die is afgestemd op zijn problemen. Een andere belangrijke wijziging is dat
problematische opvoedingssituaties bij het bureau jeugdzorg/AMK gemeld moeten
worden en niet langer bij de raad voor de kinderbescherming. De raad heeft
hiertoe zijn intakefunctie in beschermingszaken overgedragen aan het bureau
jeugdzorg. Hiermee wordt bereikt dat er slechts één toegang
tot de jeugdzorg is voor alle situaties waarin sprake is van opvoedingsproblemen
en niet een afzonderlijke voor problematische opvoedingssituaties. In verband
hiermee zal het bureau jeugdzorg zich bij de uitvoering van zijn taken altijd
moeten afvragen of een maatregel met betrekking tot het gezag overwogen dient
te worden, en, als een maatregel nodig wordt geacht, daarvan de raad onverwijld
in kennis stellen.• De jeugdzorg heeft tot nu toe aanbodgericht gewerkt, hetgeen wil
zeggen dat niet zozeer de behoefte van cliënten, maar veeleer het bestaande
aanbod bepaalt welke hulp wordt geboden. Het onderhavige wetsvoorstel stelt
de vraag (behoefte) van de cliënt centraal. Ook dit draagt bij aan adequate
zorgverlening.• Het voorstel van wet versterkt de positie van de cliënt. Dit
vooral door de introductie van een aanspraak op jeugdzorg in het geval het
bureau jeugdzorg heeft vastgesteld dat jeugdzorg noodzakelijk is. De provincie
moet voorzien in een zodanig zorgaanbod dat cliënten hun aanspraak op
zorg bij zorgaanbieders tot gelding kunnen brengen. Ter versterking van dit
recht bevat het wetsvoorstel voor zorgaanbieders een acceptatieplicht, die
in de Wet op de jeugdhulpverlening ontbreekt.• Met het wetsvoorstel wordt meer samenhang bereikt in de keten van
de jeugdzorg. Verschillende elementen dragen daartoe bij: de brede en interdisciplinaire
indicatiestelling door het bureau jeugdzorg, de eis dat de verschillende hulpverleners
het hulpverleningsplan afstemmen en het verplichte overleg tussen provincies,
gemeenten en zorgverzekeraars om te komen tot integrale samenhangende jeugdzorg
in de provincie. Het bureau jeugdzorg zal bij de indicatiestelling, als blijkt
dat niet met één vorm van zorg kan worden volstaan, altijd moeten
nagaan of coördinatie van die zorg nodig is (gezinscoaching) en zorgt
er zonodig in overleg met de cliënt ook voor dat er een coördinator
komt.• De jeugdreclassering, de jeugdbescherming en het Advies- en Meldpunt
Kindermishandeling worden in het bureau jeugdzorg geïntegreerd, gelet
op de sterke verbondenheid met de indicatiestelling en zorgverlening. Ook
dit bevordert de samenhang in de hulp aan ouders en kinderen.Alles overziend mag verwacht worden dat het voorstel van Wet op de jeugdzorg
een antwoord biedt op veel van de huidige problemen in de jeugdzorg. Het wetsvoorstel
biedt ten opzichte van de Wet op de jeugdhulpverlening meer mogelijkheden
voor een beter werkende, samenhangende en doelmatig ingerichte
jeugdketen en daarmee voor betere hulp aan de cliënt.De provincies, bureaus jeugdzorg/AMK's, zorgaanbieders, de jeugdreclassering
en de jeugdbescherming bereiden zich al enige jaren voor op de nieuwe wet.
Het meest herkenbaar is de ontwikkeling van de bureaus jeugdzorg, die de Wet
op de jeugdhulpverlening niet kent. In 14 van de 15 provincies en stadsregio's
is er inmiddels een zelfstandige stichting bureau jeugdzorg. In Drenthe wordt
op korte termijn in de totstandkoming van het bureau jeugdzorg voorzien. Voor
de formalisering van de positie van de bureaus is een wettelijke regeling
als neergelegd in het wetsvoorstel nodig.Een nieuwe wet alleen is uiteraard niet voldoende voor een beter werkende
jeugdzorg. Het gaat er uiteindelijk om dat de uitvoering goed wordt opgepakt
en dat alle betrokkenen in de keten hier vanuit de eigen verantwoordelijkheid
invulling aan geven. Later gaan wij in op de inspanningen gericht op versterking
van de uitvoering, in het bijzonder op de kwaliteitsimpuls die zal worden
gegeven. Tot deze impuls hebben wij samen met het IPO besloten. Over de inhoud
ervan worden inmiddels met IPO en MOGroep afspraken gemaakt.Financieel kader Wet op de jeugdzorgVerschillende leden stelden vragen over het financieel kader bij de Wet
op de jeugdzorg. Gezien de samenhang tussen deze vragen hebben wij ervoor
gekozen de beantwoording van deze vragen bij elkaar te voegen.De leden van de CDA-fractie vroegen of de regering kan
aangeven welke middelen in het bij brief van 3-11-2003 gepresenteerde «bestuursakkoord
Rijk en IPO over de periode 2004 t/m 2006» ten opzichte van eerdere
berekeningen nu extra beschikbaar zijn gekomen. Tevens vroegen deze leden
of de € 14,7 miljoen uit het hoofdlijnenakkoord nu in- of exclusief
de € 11,7 miljoen uit het hoofdlijnenakkoord voor het aanpakken
van wachtlijsten is. De leden van de SP-fractie vroegen de regering nogmaals
in duidelijke, met elkaar te vergelijken tabellen aan te geven wat nu de basisbedragen
zijn die naar de provincies/grootstedelijke regio's gaan en wat de extra bedragen
zijn die uit verschillende bronnen ter beschikking worden gesteld. Dit voor
de periode 2004–2007. Ook wilden de leden van de SP-fractie graag de
bedragen in beeld gebracht zien die gemoeid zijn met de intensivering van
het gemeentelijk jeugdbeleid. De leden van de CDA-fractie vroegen of zij het
juist gezien hebben dat de regering extra middelen beschikbaar stelt voor
de gemeentelijke jeugdbeleidfuncties ten behoeve van het zwaluwstaarten met
de functies van het bureau jeugdzorg. In antwoord op de vragen van de leden
van de CDA-fractie en de SP-fractie geven wij in onderstaand schema een overzicht
van de ontwikkeling van de beschikbare Rijksmiddelen voor uitvoering van de
Wet op de jeugdzorg voor de periode 2004–2007, alsmede van de overige
intensiveringen uit het Hoofdlijnenakkoord voor preventie/jeugdzorg.Financieel kader jeugdzorg 2004 – 2007, bedragen
x € 1 mln  20042005200620071. Basisbedragen doeluitkeringen jeugdzorg    Doeluitkering jeugdhulpverlening 2003713713713713 Intakefunctie raad v.d. kinderbescherming0,90,90,90,9 Landelijke instellingen jeugdhulpverlening38383838Jeugdbescherming en jeugdreclassering148136136136Middelen AWBZ voor toegang jeugd-ggz7777Totaal basisbedragen doeluitkeringen jeugdzorg906,9894,9894,9894,92. Intensiveringen doeluitkeringen jeugdzorg
op basis van Hoofdlijnenakkoord    Wachtlijsten jeugdzorg11,719,631,539,4 Groei jeugdreclassering2222 Jeugdreclassering nazorg1246,5 Totaal intensivering doeluitkeringen jeugdzorg14,723,637,547,9     3. Extra overheveling AWBZ voor toegang jeugd-ggz-181818      4. Totaal doeluitkeringen jeugdzorg 2004–2007    (=1+2+3)921,6936,5950,4960,8     Overige intensiveringen Hoofdlijnenakkoord:    – opvoedondersteuning/gezinscoaching (gemeentelijke taken)3,46,511,415 – versterking Inspectie jeugdzorg0,30,40,50,6– jeugdbescherming en jeugdreclassering1,5511,515– gedragsgestoorde jongeren 1,02,02,0– internaatachtige voorzieningen1,51,51,51,5 Totaal overige intensiveringen preventie/jeugdzorg:6,714,426,934,1Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat de omvang van de huidige doeluitkering
van het Rijk aan de provincies en grootstedelijke regio's op basis van de
Wet op de jeugdhulpverlening € 713 mln bedraagt. Met ingang van
2004 is hieraan € 0,9 mln toegevoegd voor de overdracht van de intakefunctie
in beschermingszaken van de raad voor de kinderbescherming naar de bureaus
jeugdzorg. Uiterlijk bij de invoering van de het wetsvoorstel worden aan de
doeluitkeringen zorgaanbod de bestaande middelen toegevoegd (€ 38
mln) voor de landelijke voorzieningen van jeugdhulpverlening. De verantwoordelijkheid
voor de subsidiëring van deze instellingen wordt op dat moment gedecentraliseerd
naar de provincies. Dit geldt tevens voor de huidige landelijk gefinancierde
instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering. Het budget van deze
instellingen (€ 136 mln) wordt bij invoering van het voorstel van
Wet op de jeugdzorg toegevoegd aan de doeluitkeringen bureau jeugdzorg voor
de provincies ten behoeve van de uitvoering van deze taken door het bureau
jeugdzorg.In het Hoofdlijnenakkoord heeft dit kabinet besloten de komende jaren
extra middelen in te zetten voor preventie en jeugdzorg. Wat betreft de doeluitkeringen
aan provincies en grootstedelijke regio's gaat het om een intensivering voor
de aanpak van wachtlijsten in de jeugdzorg (oplopend van € 11,7
mln in 2004 tot € 39,4 mln vanaf 2007) en om intensiveringen
voor jeugdreclassering (oplopend van € 3 mln in 2004 tot € 8,5
mln vanaf 2007). De wijze waarop de middelen voor nazorg zullen worden
ingezet moet overigens nog worden uitgewerkt). De vraag van de leden van de
CDA-fractie of de € 11,7 mln voor wachtlijsten een onderdeel is
van de € 14,7 mln uit het Hoofdlijnenakkoord, beantwoorden wij dus
bevestigend.Ten aanzien van middelen uit de AWBZ die ingezet worden voor toegangstaken
voor de jeugd-ggz door het bureau jeugdzorg, is in het verleden tussen GGZ-Nederland,
IPO en VWS afgesproken dat hiervoor driekwart van het budget voor indicatiestelling
en diagnostiek van de jeugdafdelingen van de RIAGG's beschikbaar is. Het overblijvende
kwart blijft bij de RIAGG's ten behoeve van jeugdigen die direct door de huisarts
worden verwezen. Deze beleidsregel wordt door het College Tarieven Gezondheidszorg
(CTG) uitgevoerd. Begin 2002 is op basis van deze afspraak besloten, vooruitlopend
op de uitkomsten van een nader onderzoek, dat bij invoering van
de Wet op de jeugdzorg een bedrag van in ieder geval€ 7 mln uit
de AWBZ zou worden overgeheveld naar de doeluitkeringen aan provincies voor
uitvoering van de toegangstaken voor de jeugd-ggz door het bureau jeugdzorg.
Uit nader onderzoek is gebleken dat deze€ 7 mln ontoereikend is.
Daarom hebben wij recent besloten bij inwerkingtreden van de Wet op de jeugdzorg
de overheveling uit de AWBZ naar de doeluitkeringen aan provincies met € 18
mln te verhogen tot in totaal € 25 mln. Zoals in het verleden al
afspraken zijn gemaakt over de inzet van de € 7 mln, worden in 2004,
vooruitlopend op de wettelijke overdracht van de verantwoordelijkheid en middelen,
afspraken gemaakt over de inzet van deze capaciteit in de bureaus jeugdzorg
ten behoeve van de indicatiestelling voor de jeugd-ggz.Op grond van het voorgaande ontwikkelt het budget voor de provinciale
jeugdzorg zich van € 921,6 mln in 2004 tot € 960,8 mln
vanaf 2007.Naast extra middelen voor provinciale jeugdzorg, stelt dit kabinet op
grond van het Hoofdlijnenakkoord ook extra middelen beschikbaar voor andere
onderwerpen op het gebied van preventie en jeugdzorg. Het gaat hier om versterking
van het gemeentelijke jeugdbeleid (onder andere opvoedingsondersteuning en
gezinscoaching). Hiervoor komt in 2004 € 3,4 mln extra beschikbaar,
oplopend tot € 15 mln vanaf 2007. Daarnaast blijkt uit het
overzicht dat er extra middelen beschikbaar komen voor versterking van de
Inspectie jeugdzorg, voor jeugdbescherming en jeugdreclassering, voor gedragsgestoorde
jongeren en voor internaatsachtige voorzieningen.Bovenstaande cijfers zijn exclusief de loonbijstelling 2003.De leden van de CDA-fractie vroegen of er door de partijen
bij het «bestuursakkoord Rijk en IPO over de periode 2004 t/m 2006»
is gekwantificeerd welk bedrag aan doelmatigheidswinst geboekt moet worden
om te voldoen aan de geformuleerde afspraak dat de wet uitsluitend op basis
van rijksmiddelen wordt uitgevoerd. Tevens wilden de leden van de CDA-fractie
weten of de beoogde doelmatigheidswinst het «primaire proces»,
dus de zorg aan de cliënt betreffend zoals de groepsgrootte, de contacturen,
de contactfrequentie en het aantal beschikbare opvang- en behandelplaatsen,
zal ontzien.In het kader van de besprekingen tussen Rijk en IPO over het budgettaire
kader is als uitgangspunt genomen dat de Wet op de jeugdzorg uitgevoerd moet
kunnen worden uitsluitend op basis van rijksmiddelen. Het beschikbare financiële
kader (inclusief de extra middelen die het kabinet beschikbaar stelt) hebben
wij hiervoor uiteengezet. Om binnen dit kader te blijven is noodzakelijk dat
doelmatigheidswinst wordt geboekt, waardoor met de middelen meer cliënten
geholpen kunnen worden. Wij hebben met het IPO vastgesteld dat doelmatigheidswinst
in de sector mogelijk is en hebben voorts afgesproken dat Rijk en provincies/grootstedelijke
regio's zich tot het uiterste zullen inspannen om de doelmatigheidswinst,
benodigd om de wet structureel binnen het financiële kader uit te kunnen
voeren, te realiseren. Dit zal vergen dat dan structureel in orde van grootte
van ca. 8 á 10% meer cliënten geholpen moeten worden binnen het
beschikbare budget. In onze analyse hebben wij de ramingen met betrekking
tot demografische groei meegenomen. Voorwaarde hiervoor is wel dat alle betrokkenen
zich daadwerkelijk inspannen zodat er ook doelmatigheidswinst wordt gerealiseerd
en dat de vraag naar jeugdzorg zich conform onze ramingen ontwikkelt. Bedacht
moet ook worden dat de wachtlijsten in de jeugdzorg de eerste periode na inwerkingtreding
van het wetsvoorstel nog niet zijn teruggebracht tot een aanvaardbaar niveau,
omdat de doelmatigheidswinst dan nog niet zo groot kan zijn. Het meerjarige
financiële kader biedt wel de ruimte om de wachtlijstenproblematiek
terug te dringen, waarvoor de periode tot en met 2006 wordt benut.Wij zijn van mening dat doelmatigheidswinst kan worden gerealiseerd zonder
afbreuk te doen aan de kwaliteit van de zorg voor de cliënt (het primaire
proces). De zorg aan de cliënt kan verbeteren met gelijktijdige realisering
van doelmatigheidswinst. Wij lichten dit graag toe. Uit verschillende onderzoeken
blijkt dat de aansluiting van vraag en aanbod van jeugdzorg nog verbeterd
kan worden. In de praktijk blijken de meningen te variëren over wat de
meest geschikte zorg is bij een bepaalde problematiek. Tevens blijkt de behandelduur
van cliënten met vergelijkbare problematiek sterk te variëren tussen
zorgaanbieders, zonder dat hier inhoudelijke redenen aan ten grondslag lijken
te liggen. Tenslotte dienen zich perspectiefvolle vernieuwingen in de zorg
aan, zoals de methode Eigen Kracht Conferentie, die zoveel mogelijk gebruik
maakt van de aanwezige veerkracht in het gezin en zijn omgeving, waardoor
inzet van zwaardere zorg voorkómen kan worden. Kortom: er kan nog het
nodige verbeteren aan de effectiviteit van de jeugdzorg. Daarnaast blijkt
uit onderzoek dat er ook efficiënter gewerkt kan worden door het aandeel
van de overhead in de kosten te verlagen. Dat kan dan ten goede komen aan
de zorg voor de cliënten.Er zijn ook goede voorbeelden van uitvoerders binnen de jeugdzorg die
wat betreft de effectiviteit en efficiency van de verleende zorg goede resultaten
boeken. Zo blijkt dat de verblijfsduur van jeugdigen in een residentiële
voorziening flink beperkt kan worden als tegelijkertijd aan de ouders ondersteuning
wordt geboden. Op die manier wordt direct gewerkt aan een basis waarop de
jeugdige weer naar het eigen gezin terug kan keren, zo nodig met tijdelijke
ondersteuning in de thuissituatie. Een ander praktijkvoorbeeld is het verkleinen
van groepen voor jeugdigen met ernstige gedragsstoornissen. Daardoor kan er,
in verhouding tot het werken met grotere groepen met dezelfde jeugdigen, in
kortere tijd per jeugdige meer bereikt worden. Deze voorbeelden van vernieuwingen
geven aan dat er mogelijkheden zijn om de zorg aan de cliënten te verbeteren,
waarbij de totale kosten per cliënt zelfs kunnen verminderen. Daarom
willen wij met een kwaliteitsimpuls de komende drie jaren dit soort vernieuwingen
steunen.De kwaliteitsverbetering is direct gericht op het primaire proces, maar
betreft niet zozeer de omvang van de menskracht waarmee dit wordt uitgevoerd,
maar veeleer de aard van de zorg en de aanpak. Het gaat er dus niet zozeer
om dat winst moet worden bereikt met het uitvoeren van dezelfde werkzaamheden
met minder inzet van mensen.In aanvulling op de eerder (begroting 2003) opgelegde efficiencykorting
van 3% (exclusief jeugdreclassering), wordt wat betreft de jeugdbeschermings-
en jeugdreclasseringstaken de doeluitkering ingaande 2005 verminderd met 5%.
Met de provincies en grootstedelijke regio's zal overleg worden gevoerd over
de wijze waarop deze taakstelling wordt ingevuld.Overigens kan worden opgemerkt dat de jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringstaken
nu en straks onder de Wet op de jeugdzorg een «p x q» financiering
kennen, op grond waarvan de ontwikkeling van het aantal maatregelen in de
budgetten wordt verwerkt. De ontwikkeling van het aantal maatregelen kan derhalve
niet tot budgettaire problemen voor de bureaus jeugdzorg leiden.Voorts vroegen de leden van de CDA-fractie hoe zij
de afspraak moeten duiden dat als er in 2004 financiële problemen rijzen,
de Kamer(s) daarvan op de hoogte worden gesteld en dan moeten kiezen op welke
wijze de problemen worden opgelost. De leden van de CDA-fractie vroegen of
dit niet bij iedere wet de normale gang van zaken is en of het
de bedoeling is met deze afspraak «beleidsverantwoordelijkheid»
(in handen van de provincies) en «financiële verantwoordelijkheid»
(bij de regering) te scheiden.De leden van de SP-fractie gaven aan niet gelukkig
te zijn met de opmerking dat als blijkt in de loop van 2004 dat de financiering
onvoldoende is dat dan de Tweede Kamer zal moeten beslissen over een ruimer
budget. Zij verwachtten dat de regering in dat geval zelf de verantwoordelijkheid
neemt om uitvoering aan de wet te geven.Indien blijkt dat zich bij de uitvoering van de wet onvoorziene omstandigheden
voordoen die tot financiële problemen leiden, zullen wij de Kamer(s)
hierover informeren. Het is dan inderdaad aan het kabinet om aan te geven
hoe het deze problemen wil aanpakken. Het is vervolgens aan de Kamer(s) de
voornemens van de regering te toetsen. Voor de Wet op de jeugdzorg is dat
niet anders.Met de afspraak waarnaar de leden van de CDA-fractie verwijzen, is zeker
niet bedoeld de «beleidsverantwoordelijkheid» (in handen van de
provincies) en «financiële verantwoordelijkheid» (bij de
regering) te scheiden. De verantwoordelijkheden zijn niet op deze wijze te
scheiden. De scheiding van verantwoordelijkheden tussen Rijk en provincies
op grond van de Wet op de jeugdzorg is als volgt. Het Rijk heeft de verantwoordelijkheid
voor het functioneren van het stelsel van jeugdzorg, zowel beleidsmatig als
financieel. De provincies en grootstedelijke regio's zijn op grond van het
wetsvoorstel, binnen het kader dat door het Rijk is vastgesteld, volledig
verantwoordelijk voor de uitvoering van de provinciale jeugdzorg, zowel beleidsmatig
als financieel. Het bestuursakkoord dat wij met de provincies/grootstedelijke
regio's hebben gesloten bevat de afspraken omtrent het financiële kader
waaronder zij deze verantwoordelijkheid kunnen nemen. De provincies hebben
binnen het vastgestelde wettelijke en financiële kader veel ruimte om
vorm te geven aan de provinciale jeugdzorg. De provincies hebben tot taak
dit op een doeltreffende en doelmatige wijze te doen en moeten daarover via
het provinciale beleidskader jeugdzorg en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma's
rapporteren. Wij zijn voornemens om in het landelijke beleidskader jeugdzorg
op te nemen, dat de provincies/grootstedelijke regio's in hun provinciale
beleidskaders aangeven op welke wijze zij willen voorzien in het realiseren
van doelmatigheidswinst. In aanvulling hierop is tussen Rijk en IPO overeen
gekomen de eerste jaren na invoering van het onderhavige wetsvoorstel een
monitor uit te voeren naar de ontwikkeling van vraag en aanbod van jeugdzorg
en de doelmatigheid van de jeugdzorg.Voor de leden van de CDA-fractie is het uitgangspunt
dat er een realistische financiële grondslag onder de wet ligt. Dat geldt
voor iedere wet, maar zeker ook voor een wet die jeugdigen, via een recht
op jeugdzorg, moet helpen bij ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen. Daarom
vroegen de leden van de CDA-fractie aan de regering of het risico aanwezig
is dat de regering volgend jaar bij de Kamer terug moet komen met wijzigingsvoorstellen.
De leden van de SP-fractie vroegen naar de toereikendheid van de financiering.Naar onze mening ligt er een realistische financiële grondslag onder
het voorstel van Wet op de jeugdzorg. Met de extra middelen die de regering
de komende jaren voor preventie en jeugdzorg beschikbaar stelt plus de beoogde
doelmatigheidswinst is het mogelijk de Wet op de jeugdzorg goed uit te voeren.
Wij verwachten dan ook niet dat de regering volgend jaar terug moet komen
met wijzigingsvoorstellen. Zoals wij hiervoor al hebben aangegeven beseffen
wij wel dat het niet mogelijk is dat de wachtlijsten al bij inwerkingtreding
van de wet tot een aanvaardbaar niveau zijn teruggebracht. Het
meerjarige financiële kader (samen met de beoogde doelmatigheidswinst)
biedt wel de ruimte om de wachtlijstenproblematiek terug te dringen, waarvoor
de periode tot en met 2006 wordt benut.Een goede uitvoering binnen de budgettaire ruimte vraagt een forse inspanning
van de gehele sector, zeker in de eerste jaren na de inwerkingtreding van
het wetsvoorstel, omdat dan de beoogde doelmatigheidswinst nog gerealiseerd
moet worden. Nu het wetsvoorstel later dan op 1 januari 2004 inwerking
treedt, is de financiële uitgangssituatie bij invoering van de wet overigens
gunstiger. Indien financiële problemen veroorzaakt worden doordat prestaties
onder de maat zijn, is er geen reden om bij de Kamer terug te komen voor aanvullende
maatregelen. Immers, alle partijen zullen hun verantwoordelijkheid waar moeten
maken. Om dit te kunnen bepalen is, zoals eerder aangegeven, tussen Rijk en
IPO afgesproken de eerste jaren na invoering van de wet een monitor uit te
voeren. Deze monitor moet inzicht geven in de ontwikkeling van de vraag naar
jeugdzorg, de aansluiting van het aanbod aan jeugdzorg op deze vraag en de
ontwikkeling van de doelmatigheid van de jeugdzorg. Tevens zal in het kader
van de monitor aangegeven worden welke maatregelen door partijen genomen kunnen
worden, binnen het bestaande wettelijke en financiële kader, om evenwicht
te kunnen bereiken tussen vraag en aanbod van jeugdzorg en de doelmatigheid
te verbeteren. De monitor moet inzicht geven in de daadwerkelijke inspanningen
van het Rijk en de provincies en grootstedelijke regio's om het evenwicht
tussen vraag en aanbod en de doelmatigheid van de jeugdzorg te verbeteren.
Pas wanneer uit de monitor blijkt dat de betrokken partijen al het mogelijke
hebben gedaan om het voorstel van Wet op de jeugdzorg binnen het financiële
kader uit te voeren, maar hierin niet slagen, is de vraag aan de orde of er
maatregelen genomen moeten worden.Hoewel het onderhavige wetsvoorstel naar verwachting in het hele jaar
2004 nog niet zal werken, wordt in dit jaar toch reeds de ontwikkeling van
de monitor ter hand genomen. Uiteraard zal de bestuurlijke afspraak betreffende
de monitor eerst na inwerkingtreding van het wetsvoorstel in het kader van
de wet beoordeeld worden. Het jaar 2004 zal een overgangsjaar zijn waarin
wel al zoveel als mogelijk volgens de kaders van het wetsvoorstel zal worden
gewerkt ondanks het feit dat de Wet op de jeugdhulpverlening de vigerende
wetgeving is.De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe het akkoord
tussen het ministerie van VWS en het IPO over de financiering van de jeugdzorg
moet worden gewaardeerd op grond waarvan te rekenen vanaf het jaar 2004 een
bedrag beschikbaar komt dat veel lager is dan het aanvankelijk door het IPO
gevraagde bedrag om op een verantwoorde manier uitvoering te kunnen geven
aan het recht op jeugdzorg.Het akkoord dat wij met het IPO gesloten hebben met betrekking tot verantwoorde
invoering van de wet is een serieus akkoord, waar beide partijen zich in kunnen
vinden. Het is het resultaat van een zeer intensieve discussie waar wij met
het akkoord voor beide partijen bevredigend zijn uitgekomen. De aanvankelijke
berekening was gebaseerd op een extrapolatie van de situatie medio 2003 op
basis van een inventarisatie van het IPO. Zoals wij eerder hebben aangegeven
zijn er nog zeer grote verschillen tussen provincies en kan de effectiviteit
en efficiency van de jeugdzorg verbeteren waardoor er met de beschikbare middelen
meer cliënten geholpen kunnen worden. Met de extra middelen die de regering
de komende jaren beschikbaar stelt plus deze beoogde doelmatigheidswinst is
het mogelijk op een verantwoorde manier uitvoering te geven aan het recht
op jeugdzorg.Tevens vroegen de leden van de PvdA-fractie of aangegeven
kan worden of en zo ja, welke van de in het akkoord genoemde mogelijke maatregelen om, zo nodig, de financiering van de vraag naar jeugdzorg rond te krijgen,
zoals eigen bijdragen, pakketmaatregelen of doelmatigheidsinstrumenten worden
voorbereid en zo ja, in welke vorm.De uitwerking van de doelmatigheidsinstrumenten op basis van het onderhavige
wetsvoorstel zal zo spoedig mogelijk plaatsvinden in het kader van de uitwerking
van de monitor jeugdzorg die tussen het Rijk en het IPO is afgesproken. Op
het doel van de monitor zijn wij hiervoor reeds ingegaan. Bovendien stellen
wij voor de periode 2004 t/m 2006 jaarlijks € 4 mln beschikbaar
voor het leveren van een kwaliteitsimpuls voor bijvoorbeeld zorgvernieuwing,
benchmarking en registratie om zo de doelmatigheid van de jeugdzorg te verbeteren.Voor het geval dat uit de monitor blijkt dat het wetsvoorstel niet adequaat
binnen het financieel kader kan worden uitgevoerd, worden in de loop van 2004
andere maatregelen verkend zoals eigen bijdragen, pakketmaatregelen of verdere
doelmatigheidsinstrumenten. Mogelijke inzet van dergelijke instrumenten is
eerst aan de orde als de noodzaak hiertoe uit de monitor zou blijken en derhalve
pas nadat alle mogelijkheden benut zijn voor doelmatige uitvoering van de
wet binnen het beschikbare kader.De leden van de CDA-fractie vroegen de regering of
de extra middelen ook zullen worden ingezet om te komen tot een verevening
tussen de provincies.Dit is het geval. Het Rijk heeft aan de provincies voorgesteld de extra
middelen die vanuit het hoofdlijnenakkoord vanaf 1 januari 2004 beschikbaar
komen, in te zetten voor een verevening tussen de provincies. De provincies
hebben hiermee ingestemd. De middelen zullen verdeeld worden op basis van
de demografische cijfers per provincie afgezet tegen de verdeling van de huidige
doeluitkering. We hopen daarmee te bereiken dat de financiële verdeling
over de provincies bij inwerkingtreding van het wetsvoorstel beter zal aansluiten
bij de behoefte aan jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel
dan thans het geval is. Het aantal jeugdigen in de provincie is een belangrijke
factor voor de behoefte aan deze jeugdzorg.In het navolgende gaan wij bij de beantwoording weer
zo veel mogelijk uit van de volgorde van het nader voorlopig verslag.De leden van de CDA-fractie vroegen de regering een reactie
op de geluiden die duiden op voornemens tot substantiële verhoging van
de eigen bijdrage. Voor jongeren zou die eigen bijdrage zelfs verhoogd worden
tot 3/4 van het minimumloon. Bestaat er een voornemen tot verhoging van de
eigen bijdrage, zo vroegen deze leden de regering.Graag zouden de leden van de fractie van GroenLinks
van de regering vernemen hoe zij tegen de problematiek van jeugdigen met betrekking
tot de eigen bijdrageregeling aankijkt en of zij bereid is te onderzoeken
of dergelijke «spaarfaciliteiten» geïntroduceerd kunnen worden.Er bestaat geen voornemen tot een verhoging van de eigen bijdrage. Het
ontwerp-Besluit bijdragen in de kosten van jeugdzorg is zodanig ingericht
dat jeugdigen juist meer geld mogen behouden dan onder de huidige regeling
op grond van de Wet op de jeugdhulpverlening. Momenteel moeten jeugdigen 2/3
van hetgeen zij verdienen afdragen, als zij meer dan € 636 per jaar
verdienen. Op grond van het ontwerp-Besluit bijdragen in de kosten van jeugdzorg
mag een jeugdige een kwart van het netto minimum jeugdloon voor zijn leeftijd
houden plus 25% van hetgeen hij of zij daarboven uit arbeid verdient. Pas
als een jeugdige meer dan 2,25 keer zoveel verdient als het netto minimum
jeugdloon op basis van een 40-urige werkweek, gaat een jeugdige met de voorgenomen
regeling meer eigen bijdrage betalen dan voorheen. Beneden de 2,25 keer het
minimum jeugdloon voor zijn leeftijd is de jeugdige met de voorgenomen eigen
bijdrage regeling beter af. Jeugdigen zoals in het voorbeeld van de leden van GroenLinks, zijn bij
de nieuwe regeling beter af en hebben daardoor meer mogelijkheden om te sparen.
Hieronder geven wij twee voorbeelden ter verduidelijking:1. Stel: een jeugdige van 16 werkt full-time en verdient € 429
netto per maand. Daarvan mag hij een kwart van het netto minimum jeugdloon
voor zijn leeftijd sowieso houden. Volgens de gegevens van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is dat per 1 juli 2003 € 107,25
per maand. Daarnaast mag hij 25% houden van hetgeen hij meer verdient dan € 107,25.
Dat is in zijn geval € 429 – € 107,25= € 321,75.
25% daarvan is € 80,44. De jeugdige mag dus in totaal houden € 107,25
+ € 80,44 = € 187,69 per maand. Volgens de huidige regeling
mag de jeugdige 1/3 houden, dat is € 143. De voorgenomen regeling
is dus voor deze jeugdige gunstiger.2. Stel: een jeugdige van 17 krijgt per maand € 130 wezenpensioen
en verdient daarnaast € 50 uit arbeid. De jeugdige mag een kwart
van het netto minimum jeugdloon voor zijn leeftijd sowieso houden. Volgens
de gegevens van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is dat
per 1 juli 2003 € 117,75 per maand. Daarboven mag hij 25% houden
van hetgeen hij uit arbeid verdient. Dat is in zijn geval dus 25% van € 50
= € 12,50. In totaal mag deze jeugdige dus € 117,75 + € 12,50
= € 130,25 per maand houden. In de huidige regeling had de jeugdige
het bedrag van € 130 volledig moeten inleveren, en had hij de € 50
mogen houden. Hij verdient immers € 600, per jaar en dat is minder
dan de € 636 die een schoolgaande jeugdige in de huidige regeling
mag houden. De voorgenomen regeling is voor deze jeugdige dus gunstiger.De mogelijkheid om het gehele bedrag dat een jeugdige verdient voor een
jeugdige te sparen is in strijd met de uitgangspositie van de eigen bijdrageregeling,
namelijk dat jeugdigen met een inkomen meebetalen aan de zorg en het verblijf
die zij ontvangen.De leden van de CDA-fractie vroegen de regering of
het voornemen om de wachtlijstproblematiek in een periode van drie jaar terug
te dringen ook is te kwantificeren of te specificeren naar bijvoorbeeld streefpercentages
per jaar.De leden van de PvdA-fractie vroegen, nu in de memorie
van antwoord is aangegeven dat de wachtlijsten in drie jaar tijd terug worden
gedrongen, of het hier om een wenselijkheid gaat of dat hier een plan aan
ten grondslag ligt. Zo ja, dan zouden zij daar graag kennis van nemen.Het toewerken naar aanvaardbare wachttijden in de jeugdzorg vergt zowel
extra middelen als het realiseren van doelmatigheidswinst. Het Rijk en het
IPO hebben hier een periode van drie jaar voor uitgetrokken. Gegeven de per
jaar oplopende extra middelen en de tijd die nodig is om verdere doelmatigheidswinst
te realiseren, lijkt dit een realistische termijn om tot substantiële
verkorting van de wachttijden te komen.Er is niet gekozen voor een kwantificering aangezien de uitgangssituatie
en dus ook de inspanning per provincie zeer verschillend is. Elke provincie
zal in het provinciale beleidskader moeten aangeven langs welke wegen de beoogde
resultaten worden bereikt; via plannen voor het optimaal benutten van de middelen
en voor het realiseren van doelmatigheidswinst. Via de afgesproken monitor
wordt de voortgang halfjaarlijks gevolgd, zodat er goed zicht is op de resultaten
per provincie en zonodig tijdig kan worden bijgestuurd als prestaties onder
de maat zijn.De leden van de CDA-fractie vroegen of hun aanname
klopt dat provincies en grootstedelijke regio's autonome middelen in zullen
zetten ten behoeve van de incidentele knelpunten. Kan de regering meedelen
welke bedragen de provincies en grootstedelijke regio's hiervoor
zullen inzetten en wat wordt bedoeld met incidentele knelpunten? Hoe onderscheiden
die zich van de structurele knelpunten?In 2002 hebben alle provincies en grootstedelijke regio's eigen middelen
ingezet, onder meer om de wachtlijsten in de jeugdzorg aan te pakken. In totaal
gaat het om een bedrag van ruim € 24 miljoen. Provincies en grootstedelijke
regio's hebben aangegeven bereid te zijn ook in de toekomst voor de aanpak
van de wachtlijsten autonome middelen in te zetten. Zij hebben echter niet
aangegeven in welke mate.De huidige wachtlijsten kunnen deels opgelost worden door incidenteel
extra inspanningen te leveren. Het is immers niet automatisch zo, dat als
er nu 100 cliënten wachten op jeugdzorg, dat de capaciteit structureel
met 100 plekken moet worden uitgebreid. Een deels structurele uitbreiding
en deels incidentele extra inspanning volstaat om de wachttijden structureel
te verkorten tot een aanvaardbaar niveau.De leden van de CDA-fractie vroegen of er herkenbare
afspraken over de aanpak van de wachtlijsten zijn tussen Rijk, provincies
en grootstedelijke regio's, zorgaanbieders en bureaus jeugdzorg of dat ze
nog worden gemaakt.Uit analyses van de taskforce wachtlijsten jeugdzorg komen de volgende
aanbevelingen over de aanpak van de wachtlijsten:• Beschikbaar stellen van extra middelen• Zo snel mogelijk invoeren van het voorstel van Wet op de jeugdzorg• Onverminderd doorgaan met de implementatie van dat wetsvoorstel• Afspraken maken over de gemeentelijke taken op het gebied van jeugdbeleid
in aansluiting op de jeugdzorg.Op de verschillende onderdelen is inmiddels actie ondernomen; zoals wij
hiervoor hebben aangegeven heeft het Rijk extra middelen ter beschikking gesteld.
De partijen gaan ook onverminderd door met de implementatie van het wetsvoorstel
en het realiseren van doelmatigheidswinst. Wij hebben voor de periode 2004–2006 € 4
miljoen per jaar beschikbaar gesteld voor een kwaliteitsimpuls in de jeugdzorg.
Een deel van de activiteiten waarvoor deze middelen ingezet zullen worden,
zal bijdragen aan het realiseren van doelmatigheidswinst.Tussen VNG, IPO en Rijk zijn afspraken gemaakt over de functies die op
gemeentelijk niveau in aansluiting op de jeugdzorg moeten worden uitgeoefend.
Dat is in dit verband van belang omdat een adequaat aanbod jeugdzorg op lokaal
niveau de behoefte aan jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel
zal verminderen. Op onze inspanningen gericht op versterking van het gemeentelijke
jeugdbeleid en de afspraken die wij daarover met de VNG in het IPO hebben
gemaakt, komen wij later in deze nadere memorie van antwoord terug.De provincies dienen in hun provinciale beleidskaders aan te geven hoe
zij tot aanvaardbare wachttijden zullen komen via doelmatigheidswinst en de
inzet van extra middelen. Zij zullen daarover binnen hun regio afspraken maken
met het bureau jeugdzorg en de zorgaanbieders maar ook met de gemeenten over
hun bijdrage hierin. Daarnaast dienen de provincies in hun plannen aan te
geven hoe zij vorm geven aan de implementatie van het wetsvoorstel. Het Rijk
toetst in hoeverre deze plannen overeen komen met het landelijke beleidskader
en in hoeverre deze plannen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.De leden van de CDA-fractie vroegen de regering ook
of afspraken tussen Rijk, provincies, zorgaanbieders en bureaus jeugdzorg
eventueel als basis kunnen dienen voor uitkering van de extra middelen uit
het Hoofdlijnenakkoord indien de wet niet op 1 januari 2004 in werking
zou kunnen treden.De inzet van de extra middelen voor de jeugdzorg uit het Hoofdlijnenakkoord
is niet afhankelijk van de inwerkingtreding van de wet. De leden van de CDA-fractie vroegen verder of wordt
overwogen gedurende de periode waarin de wachtlijsten zullen worden aangepakt,
beperkingen op het recht op jeugdzorg – naar duur en/of naar zwaarte
van de zorg – aan te brengen, bijvoorbeeld in een aanvullende ministeriële
regeling.Het recht op jeugdzorg zal niet worden ingeperkt vanwege de wachtlijsten.
De aan het woord zijnde leden gaan er terecht van uit dat lange wachttijden
zich niet goed verdragen met een systeem van aanspraken, al impliceert dat
systeem niet dat elke gewenste zorg ook op elk gewenst moment voorradig behoort
te zijn. Daarom kunnen en zullen, ook met een recht op zorg, wachttijden voorkomen.Bij de inwerkingtreding van het wetsvoorstel zullen de wachtlijsten niet
zijn weggewerkt. Wij achten dit echter niet onoverkomelijk. Voor het aanpakken
van de wachtlijsten in het aanbod van de jeugdzorg zijn immers extra middelen
beschikbaar gesteld en afspraken over verbetering van de doelmatigheid gemaakt,
waarmee op basis van de huidige behoefte, de wachten doorlooptijden uiterlijk
in 2007 tot een aanvaardbaar niveau kunnen worden teruggebracht. Wij menen
desondanks de aanspraken meteen in hun volle omvang te moeten introduceren,
hoewel zij soms slechts op termijn tot gelding kunnen worden gebracht, omdat
alleen dan de indicatie kan geschieden op basis van de werkelijke behoefte
van de cliënt en niet op basis van het aanwezige aanbod. Pas als op deze
manier wordt geïndiceerd, zal uit de som van de indicatiebesluiten blijken
wat de behoefte is aan jeugdzorg waarop aanspraak bestaat. Op basis van deze
werkelijke behoefte zal de provincie deze zorg kunnen plannen en komt de gewenste
omslag tot een vraaggestuurd stelsel tot stand.De vragen die de leden van de CDA-fractie hebben gesteld
over de lokale jeugdzorg en de motie Çörüz/Kalsbeek zijn
door ons beantwoord in de paragraaf «Aansluiting gemeentelijk preventief
jeugdbeleid en provinciaal gefinancierde jeugdzorg». Deze leden hadden
ook vragen over het kwaliteitsniveau van het personeel van het bureau jeugdzorg.
Op deze vragen gaan wij in bij de beantwoording van vragen over hetzelfde
onderwerp van de leden van de PvdA-fractie.De leden van de CDA-fractie vroegen hoe het voornemen
van de regering dat de inspectie zal worden verzocht het toezicht te beperken
tot het monitoren van de voortgang van de implementatie van het wetsvoorstel,
past bij de onafhankelijke positie van de inspectie. Is het de bedoeling de
onafhankelijke positie van de inspectie (tijdelijk) op te heffen? Kan met
dit voornemen ten aanzien van het toezicht op het kwaliteitsniveau de hulp
aan jongeren met ernstige opgroei- en opvoedproblemen in de aanloopfase op
een verantwoorde wijze gestalte krijgen?Alvorens in te gaan op deze vragen willen wij er bij stil staan dat bij
de leden van de CDA-fractie door de memorie van antwoord kennelijk de indruk
is ontstaan dat voor de werkzaamheden van de inspectie in 2004 het toezicht
op de kwaliteit van de jeugdzorg ondergeschikt zou zijn gemaakt aan het monitoren
van de voortgang van de implementatie van de wet.Dit is echter geenszins onze intentie, maar wij begrijpen het misverstand
dat hierover naar aanleiding van de memorie van antwoord is ontstaan. Wij
hechten eraan dit beeld in deze nadere memorie van antwoord te corrigeren.Wat wij in de memorie van antwoord hebben proberen aan te geven is dat
niet verwacht mag worden dat onmiddellijk bij de inwerkingtreding van de wet
sprake zal zijn van optimale kwaliteit, maar wel van een toereikende. Van
het kwaliteitsverbeteringstraject dat is ingezet maakt de kwaliteitsverbetering
van de indicatiestelling een belangrijk onderdeel uit. Wij verwachten
dat in het lopende jaar op dit punt al een behoorlijke slag kan worden gemaakt.De inspectie zal op mijn verzoek in 2004 speciaal toezicht houden op de
aanwezigheid en de kwaliteit van hulpverleningsplannen en op de kwaliteit
van de indicatiestelling. Daarbij zal de inspectie tevens onderzoeken in hoeverre
de inhoud van de hulpverleningsplannen en de indicatiebesluiten, voor de kwaliteit
van de hulpverlening zeer belangrijke stukken, op elkaar is afgestemd.Verder zal de inspectie in 2004 met een doorloop in 2005 nadrukkelijk
toezicht houden op de kwaliteit van de werkprocessen bij het fungeren van
de bureaus als Advies- en Meldpunt Kindermishandeling.Genoemde toezichttrajecten zijn er primair op gericht om toezicht te houden
op de kwaliteit van de jeugdzorg. Derhalve kan, dit in antwoord op de vraag
van de leden van de CDA-fractie, de hulp aan jeugdigen met ernstige opgroei-
en opvoedingsproblemen wel degelijk op een verantwoorde wijze gestalte krijgen.
Doordat deze trajecten zo veel mogelijk gericht zullen zijn op de wet en de
daarop gebaseerde regelgeving, ontstaat tevens inzicht in de stand van zaken
van de implementatie van het wetsvoorstel. Genoemde toezichttrajecten zijn
een deel van de geplande werkzaamheden van de inspectie, ter uitvoering van
de primaire taak, te weten het toezicht houden op de kwaliteit van de jeugdzorg.
Monitoring, als een toezicht-vervangende taak voor de inspectie, is nadrukkelijk
niet aan de orde.Met betrekking tot de onafhankelijke positie van de inspectie merken wij
het volgende op. In het eerste lid van artikel 47 van de wet zijn de taken
van de inspectie opgenomen. In het vijfde lid van dit artikel is bepaald dat
de inspectie onderzoeken naar de kwaliteit in algemene zin (artikel 47, eerste
lid, onder a) uit eigen beweging of op verzoek van onze ministers kan verrichten.
In de praktijk komt dit erop neer dat de inspectie bij de voorbereiding van
haar jaarwerkplan de ministers in staat stelt om wensen ten aanzien van de
te ondernemen toezichtactiviteiten aan te geven, zoals ook de provincies,
voor het toezicht op naleving (artikel 47, eerste lid, onder b). Het jaarwerkplan
wordt vervolgens door de Hoofdinspecteur vastgesteld en door de Ministers
goedgekeurd. Nu de inspectie uiteindelijk zelf bepaalt welke activiteiten
in het jaarwerkplan en de meerjarenplanning worden opgenomen wordt met deze
procedure recht gedaan aan de onafhankelijke positie van de inspectie.De leden van de CDA-fractie vroegen of de toetsing
door de kinderrechter in plaats van de bestuursrechter nader kan worden verduidelijkt.
Zij vroegen daarbij of de rechtsgang voor besluiten van het bureau jeugdzorg
zonder een nadere aanpassing van het jeugdprocesrecht ook voorziet in een
schorsende werking van de beslissing, in voorlopige voorzieningen en in een
beroepsgang tegen fictieve weigeringen, bijvoorbeeld als het bureau jeugdzorg
het niet nodig vindt om een indicatiebesluit te nemen. Het was de CDA-fractie
verder niet duidelijk op grond waarvan geldt dat de kinderrechter beschikkingen
slechts in stand kan houden of vernietigen.De leden van de CDA-fractie wijzen er terecht op dat deze vragen in de
memorie van antwoord niet zijn beantwoord. Dit is per abuis niet gebeurd.
Om een eenduidige rechtsgang te creëren, is in plaats van de bestuursrechter
de kinderrechter bevoegd gemaakt om beroepen op grond van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb) tegen beschikkingen genomen door de stichting, te toetsen
(artikel 5, vijfde lid, van het wetsvoorstel). Dit betekent dat de kinderrechter
optreedt als bestuursrechter en dat de hoofdstukken zes tot en met acht van
de Awb van toepassing zijn. Het bevoegd maken van de kinderrechter in plaats
van de bestuursrechter betekent dus niet dat het procesrecht is gewijzigd.
De besluiten die het bureau jeugdzorg neemt, zijn besluiten in de zin van
de Algemene wet bestuursrecht en worden, ook door de kinderrechter, als zodanig behandeld. Dit betekent voor het bureau jeugdzorg dat hij
onder meer gehouden is aan de termijnen gesteld in de Awb ten aanzien van
het nemen van een besluit (artikel 4:13 Awb) en dat is voorzien in een beroepsgang
tegen het niet nemen van een besluit (artikel 6:12 Awb), zoals het niet nemen
van een indicatiebesluit. De kinderrechter is aan dezelfde regels gebonden
als de bestuursrechter en kan derhalve de beschikking in stand houden of indien
het beroep gegrond is, geheel of gedeeltelijk vernietigen (8:72, eerste lid,
Awb). De kinderrechter kan, indien het beroep gegrond is, ook bepalen dat
zijn uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit of het vernietigde
gedeelte daarvan. Volgens vaste jurisprudentie kan dit echter alleen worden
gedaan als er rechtens maar één beslissing mogelijk is. De beleidsbeoordeling
ligt immers bij het bestuursorgaan, in dit geval het bureau jeugdzorg. Het
voorstaande brengt ook met zich mee dat hoger beroep dient te worden ingesteld
bij de Raad van State en niet bij het gerechtshof.Nu er ook een Wet op de expertise centra wordt voorbereid
rees bij de leden van de CDA-fractie de vraag of er samenhang is tussen deze
wetten en of deze wet raakvlakken heeft met de Wet op jeugdzorg. Zijn de consequenties
van de eventuele samenloop in kaart gebracht?Het wetsvoorstel Wet op de jeugdzorg en de Wet op de expertisecentra (WEC)
zijn twee gescheiden wetten die verschillende aanspraken regelen. Het wetsvoorstel
heeft betrekking op jeugdigen die (tijdelijk) hulp nodig hebben in verband
met (ernstige) opgroei- en opvoedingsproblemen. De Wet op de expertisecentra
regelt het onderwijs aan kinderen met een handicap: het gaat dan om het (voortgezet)
speciaal onderwijs dat is bestemd voor kinderen van wie vaststaat dat overwegend
een orthopedagogische en orthodidactische benadering nodig is.De wetten hebben in zoverre met elkaar te maken, dat er kinderen zijn
die zowel een beroep zullen moeten doen op het speciaal onderwijs als op de
zorg waarvoor het bureau jeugdzorg de indicatie stelt. Voorkomen moet worden
dat voor de indicatie voor het onderwijs en voor die van de jeugdzorg waarop
het wetsvoorstel ziet bij verschillende instanties steeds dezelfde gegevens
moeten worden verschaft en onderzoeken worden verricht. In verband hiermee
zal het NIZW/LCOJ een onderzoek doen naar de wijze waarop de indicatiestelling
voor het speciaal onderwijs afgestemd kan worden met de indicatiestelling
binnen de AWBZ en de indicatiestelling binnen het bureau jeugdzorg. Het onderzoek
is toegespitst op de lichtverstandelijk gehandicapten.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering
kan toelichten hoe de acceptatieplicht voor zorgaanbieders en de onafhankelijkheid
van de indicatiestelling door het bureau jeugdzorg een oplossing gaan bieden
voor het probleem van kinderen die tussen zorgaanbieders heen en weer gestuurd
worden en kinderen die op een wachtlijst staan en intussen in een justitiële
instelling moeten verblijven.Belangrijk doel van de wet is dat de cliënt de zorg krijgt die is
afgestemd op zijn behoefte en te voorkomen dat kinderen tussen zorgaanbieders
heen en weer gestuurd worden, zoals thans nog wel kan gebeuren met kinderen
met een complexe problematiek. Het bureau jeugdzorg heeft de wettelijke taak
te indiceren voor zowel jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel
als voor de jeugd-ggz en justitiële jeugdinrichtingen. Deze onafhankelijke
en gelijktijdige indicatie voor de verschillende sectoren bevordert de samenhang
tussen de sectoren op cliëntniveau. Immers het indicatiebesluit beschrijft
integraal de problemen van de cliënt en de zorg die daarbij past, ongeacht
tot welke sector of sectoren die zorg behoort. Zorgaanbieders hebben een acceptatieplicht
en dienen, als er gelijktijdig zorg uit verschillende sectoren geïndiceerd
is, een gezamenlijk hulpverleningsplan te maken zodat een afgestemd zorgaanbod
wordt geleverd. Daarmee wordt voorkomen dat jeugdigen met een
ingewikkelde problematiek heen en weer worden gestuurd tussen zorgaanbieders.
De complexiteit van de problematiek van de cliënt, is immers geen reden
voor een zorgaanbieder om een cliënt te weigeren.Jeugdigen die op een wachtlijst staan voor andere zorg kunnen niet om
die reden intussen in een justitiële jeugdinrichting (jji) verblijven.
De plaatsing van een jeugdige met een civielrechtelijke titel in een jji gebeurt
alleen op grond van een rechterlijke machtiging tot plaatsing in een gesloten
inrichting. De kinderrechter zal deze machtiging slechts afgeven als hij bij
zijn afwegingen tot de conclusie is gekomen dat in het desbetreffende geval
plaatsing in een gesloten inrichting onvermijdelijk is. In het antwoord op
vragen van de leden van de fractie GroenLinks gaan we nader in op de civielrechtelijke
plaatsingen in de jji's.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts hoe het
vangnet voor moeilijk plaatsbare kinderen is georganiseerd, nu de wet niet
voorziet in een samenwerkingsverband tussen zorgaanbieders die samen tot afspraken
komen om individuele kinderen niet tussen wal en schip te laten vallen, bij
voorbeeld door het beschikbaar houden van enkele noodopvangplaatsen.Het wetsvoorstel kent, anders dan de Wet op de jeugdhulpverlening, geen
wettelijk voorgeschreven samenwerkingsverbanden. Een belangrijke taak van
de samenwerkingsverbanden van de Wet op de jeugdhulpverlening was het in stand
houden van een jeugdhulpadviesteam dat onder meer diagnoses kon stellen en
over de meest aangewezen hulpverlening kon adviseren. Deze samenwerkingsverbanden
zijn nooit goed van de grond gekomen. Plaatsende instanties hielden verbinding
met eigen (sectorale) voorzieningen, hetgeen het totstandkomen van onafhankelijke
plaatsingen belemmerde en waardoor jeugdigen met complexe problemen op het
grensvlak van meerdere (deel)sectoren tussen wal en schip vielen.Het wetsvoorstel regelt een eenduidige toegang tot de verschillende sectoren
door een onafhankelijk van de zorgaanbieders uitgevoerde indicatiestelling
door de bureaus jeugdzorg, waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen enkelvoudige
en complexe problematiek. Alle problemen moeten worden bezien en bepaald zal
moeten worden welke hulp nodig is voor het oplossen daarvan. Als dit hulp
uit verschillende sectoren is dan zullen aanbieders van zorg in ieder geval
op het niveau van de hulpverlening aan de individuele cliënt moeten samenwerken
om tot één gezamenlijk hulpverleningsplan en een goed gecoördineerd
zorgaanbod te komen (artikel 24, derde lid).Dit systeem van indicatiestelling en samenhangende zorg maakt wettelijk
verplichte samenwerkingsverbanden overbodig.Het beschikbaar houden van noodopvangplaatsen is geen oplossing voor kinderen
die tussen wal en schip vallen. De onafhankelijke indicatie en de acceptatieplicht
van zorgaanbieders moeten ervoor zorgen dat de cliënt de zorg krijgt
die afgestemd is op zijn behoefte en de cliënt dus niet is aangewezen
op noodopvangplaatsen. Wel zullen deze plaatsen in de zin van crisisplaatsen
nodig en beschikbaar blijven.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering
in het rapport van de Algemene Rekenkamer over de opvang van zwerfjongeren
2003 gelezen heeft dat, zolang er geen sluitende keten is (n.b. voor de opvang
van zwerfjongeren) er een extra inspanning nodig is om de hulpverlening en
opvang voor zwerfjongeren op een voldoende niveau te brengen om te voorkomen
dat er een groep tussen wal en schip blijft vallen en ziet zij hierin ook
de parallel voor de jeugdzorg in algemene zin?Wij hebben kennis genomen van het rapport van de Algemene Rekenkamer.
Wij begrijpen de vraag van de leden zo, of ook voor de jeugdzorg geldt dat
er, zolang er geen sluitende keten is, extra inspanningen gepleegd moeten
worden om ervoor te zorgen dat zwerfjongeren niet tussen de wal
en het schip vallen. Wij zijn het ermee eens, dat heldere specifieke afspraken
over de opvang van en hulpverlening aan zwerfjongeren nodig zijn om deze jongeren
niet tussen de wal en het schip te laten vallen. Daarom zullen wij de provincies
vragen hierover met gemeenten sluitende afspraken te maken en deze op te nemen
in het provinciaal beleidskader.Kan de regering uiteenzetten hoe, binnen het kader
van de nieuwe wet, voorkomen wordt dat kinderen via het bureau jeugdzorg van
de ene naar de andere zorgaanbieder worden geschoven als zorgaanbieders zich
beroepen op een verkeerde indicatie of gebrek aan plaatsingsmogelijkheden?
Zal op basis van de wet de werkwijze en organisatie van de jeugdhulpverlening
zo verbeteren dat er een garantie is op het daadwerkelijk bieden van geïndiceerde
hulp aan jongeren, zo vroegen deze leden.Het voorstel van wet heeft verstrekkende gevolgen voor de werkwijze, de
organisatie en het beleid ten aanzien van de jeugdhulpverlening. De aanspraak
op zorg, de eenduidige toegang, het onafhankelijk vastgestelde indicatiebesluit
en de acceptatieplicht van zorgaanbieders zullen er toe bijdragen dat de cliënt
die zorg krijgt waarop hij is aangewezen. Een belangrijk aspect daarbij is
dat de indicatiebesluiten, die de behoefte aan zorg van cliënten weerspiegelen,
de basis vormen voor de planning van de provincie.In de praktijk zal het nieuwe stelsel zo moeten werken dat zorgaanbieders
cliënten niet zullen weigeren vanwege een verkeerde indicatie. Indien
de zorgaanbieder inhoudelijke bezwaren heeft tegen het oordeel van het bureau
jeugdzorg dan zal hij met de cliënt en het bureau jeugdzorg om de tafel
moeten gaan zitten. Het bureau jeugdzorg kan vervolgens besluiten bij het
indicatiebesluit te blijven of het bij te stellen in de vorm van een nieuw
indicatiebesluit. De zorgaanbieder zal daar dan uitvoering aan moeten geven
(acceptatieplicht). Bij complexe problematiek is het echter goed mogelijk
dat het bureau vooraf overleg pleegt met de zorgaanbieders waardoor tijdig
een goede afstemming tot stand komt, zonder afbreuk te doen aan de onafhankelijke
indicatiestelling. Het overleg zal gericht zijn op een goede indicatie. Het
bureau jeugdzorg blijft uiteraard daarvoor verantwoordelijk. Deze handelwijze
voorkomt dat een kind heen en weer geschoven wordt tussen verschillende zorgaanbieders.Het wetsvoorstel regelt een aanspraak van cliënten jegens de provincie,
welke aanspraak zij tot gelding kunnen brengen bij een door de provincie gesubsidieerde
zorgaanbieder. De provincie moet ervoor zorgen dat er voldoende zorgaanbod
wordt gesubsidieerd om in de aanspraken te kunnen voorzien. Voor een zorgaanbieder
is een uitputting van de subsidie een reden om een cliënt te weigeren.
Wordt de cliënt ermee geconfronteerd dat hij zijn aanspraak niet tot
gelding kan brengen omdat er door de provincie onvoldoende zorg wordt gesubsidieerd,
dan kan hij zich tot de rechter wenden om van de provincie nakoming te vorderen.
Het is dan aan de rechter om te beoordelen of de feitelijke omstandigheden
zodanig zijn dat de provincie zijn wettelijke verplichting op korte termijn
moet nakomen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen hoe de
opdracht aan het bureau jeugdzorg om in de taakuitvoering herkenbaar te zijn
zal worden uitgevoerd.Voor een goed functionerend bureau is het van belang dat zowel burgers
als verwijzende instanties op de hoogte zijn van het bestaan van het bureau
en weten waarvoor zij bij het bureau kunnen aankloppen. Minstens zo belangrijk
is dat zij de aanwezige lokale voorzieningen voor jeugdigen kennen, om te
voorkomen dat een beroep wordt gedaan op het bureau jeugdzorg bij een problematiek
die door de lokale voorzieningen opgelost kan worden.Het bureau jeugdzorg zal, voor zover dit nodig is, regelmatig in de publiciteit moeten treden om zich bekendheid bij de burgers te verwerven
en om deze bekendheid te houden. Met mogelijke verwijzers en de lokale voorzieningen
zal regelmatig contact moeten zijn. De taak van artikel 10, derde lid, onder
a, zal een belangrijke functie in deze vervullen.Ten aanzien van de herkenbaarheid van de uitvoering van de verschillende
taken het volgende.De in het oorspronkelijke wetsvoorstel opgenomen eis dat de uitvoering
van de taak te fungeren als Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en van
de jeugdreclassering moest geschieden in afzonderlijke organisatorische eenheden
is door aanvaarding van een amendement uit het wetsvoorstel verdwenen.Dit neemt niet weg dat het voor een cliënt van belang is te weten
in welke hoedanigheid het bureau jeugdzorg jegens hem optreedt. Dit is met
name van belang omdat bij de uitvoering van de verschillende taken verschillende
bevoegdheden horen. Dat het bureau jeugdzorg een cliënt duidelijkheid
daaromtrent moet verschaffen zal als eis worden neergelegd in de algemene
maatregel van bestuur met betrekking tot de kwaliteit van de bureaus jeugdzorg.De aan het woord zijnde leden vroegen voorts hoe de
kwaliteit van de uitvoering van de taken door het bureau jeugdzorg kan worden
gegarandeerd nu in de memorie van antwoord wordt gesteld dat op een aantal
belangrijke thema's nog terrein te winnen is.Met deze opmerking hebben wij willen aangeven dat het niveau waarop de
bureaus jeugdzorg bij inwerkingtreding van de wet functioneren voldoende is
om te kunnen spreken van een verantwoorde taakuitoefening. Dit neemt niet
weg dat het beter kan en dat gestreefd moet worden naar optimale kwaliteit.
Zoals wij eerder in deze nadere memorie van antwoord al meedeelden is er een
beleid gericht op kwaliteitsverbetering bij de bureaus jeugdzorg. Wij verwijzen
naar de eerdergenoemde kwaliteitsimpuls.Reeds eerder stelden de leden van de fractie van de
PvdA dat hulpverleners zich niet aangetrokken voelen tot administratief werk
en daarom bleven zij zich afvragen hoe de regering wil komen tot een goede
bezetting van de bureaus jeugdzorg.Gelet op de context van de vraag doelen deze leden kennelijk op de indicatietaak
van het bureau jeugdzorg. De uitvoering van de indicatietaak van het bureau
jeugdzorg kan niet worden bestempeld als administratief werk. De indicatietaak
is zeer inhoudelijk en vergt contacten met de cliënt. Immers samen met
de cliënt moeten zijn problemen in kaart worden gebracht en geanalyseerd.
Voorts moet worden vastgesteld welke hulp een oplossing kan bieden voor de
problemen. Het proces mondt weliswaar uit in een op schrift gesteld indicatiebesluit,
maar dat maakt het indiceren nog geen administratieve handeling. Integendeel,
het hele proces heeft door de inhoud ervan en door de manier waarop het verloopt
duidelijk hulpverleningsaspecten. Als het bureau afgaat op signalen van derden –
het gaat dan immers om cliënten die zich niet zelf bij het bureau jeugdzorg
hebben gemeld en die vaak gemotiveerd moeten worden om de problemen onder
ogen te zien – is het hulpverleningskarakter van de indicatiestelling
nog sterker. Werken bij een bureau jeugdzorg in de sfeer van de indicatiestelling
lijkt ons dan ook zeker een aantrekkelijke functie voor iemand die als hulpverlener
is opgeleid. Voor deze functies moeten zeker bekwame mensen te vinden zijn
die op gelijkwaardige wijze kunnen omgaan met hulpverleners bij zorgaanbieders.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het niet gemarkeerde
kwaliteitsniveau van het bureau jeugdzorg niet een probleem gaat vormen bij
de uitoefening van de taken en meer specifiek zelfs een belemmering gaat vormen
voor de integratie van de jeud-ggz indicatietaak. Voorts vroegen zij
wat er gebeurt als er geen goede vertaling van de opleidingseisen in de CAO-jeugdhulpverlening
plaatsvindt en of de CAO wel de plaats is om vorm te geven aan kwaliteitseisen.De leden van de fractie van het CDA spraken hun voorkeur
uit voor het opnemen van de opleidingseisen in een ministeriële regeling.
De leden van de fractie van het CDA vroegen voorts of het ontbreken van opleidingseisen
voor medewerkers van het bureau jeugdzorg in zijn algemeenheid een probleem
kan gaan vormen bij de uitoefening van taken door het bureau jeugdzorg en
meer specifiek zelfs een belemmering gaat vormen voor de integratie van de
jeugd-ggz indicatietaak van de bureaus jeugdzorg?Ten einde de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit daar te laten waar
deze hoort, is gekozen voor globaal geformuleerde kwaliteitseisen die moeten
garanderen dat het bureau jeugdzorg voldoende is toegerust voor de uitoefening
van alle wettelijke taken, maar die wel ruimte laat aan de praktijk. Wij gaan
er van uit dat binnen de sector gekomen zal worden tot een goede omschrijving
van de indicatietaak en de daarbij behorende kwalificaties. Mocht dit onverhoopt
niet het geval zijn en het blijkt dat dit te wijten is aan de kwaliteit en
opleiding van het personeel, dan zal gebruik gemaakt moeten worden van de
bevoegdheid neergelegd in artikel 13, zevende lid, van het voorstel van wet,
dat bepaalt dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels kunnen
worden gesteld over de deskundigheid waarover bij de stichting werkzame personen
moeten beschikken om een verantwoorde uitvoering van de taken te kunnen realiseren.
Wij hebben overigens het voornemen in de algemene maatregel van bestuur te
regelen dat het indicatiebesluit niet tot stand komt dan nadat het ontwerp
hiervan ter beoordeling is voorgelegd aan een gekwalificeerde gedragswetenschapper
(bijvoorbeeld een BIG-geregistreerde gezondheidszorgpsycholoog). Wij zien
geen belemmering voor de integratie van de indicatietaak voor de jeugd-ggz.
Het bureau jeugdzorg moet, wat betreft de kwaliteitseisen voor de indicatiestelling
voor de jeugd-ggz, de relevante regels van de Wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg (Wet BIG) volgen.Om de indicatietaak voor de jeugd-ggz naar behoren te kunnen uitvoeren
zal het bureau jeugdzorg moeten beschikken over voldoende deskundigheid op
dat terrein. Dit is een wettelijke eis, waaraan de bureaus jeugdzorg zelf
invulling moeten geven met hun personeelsbeleid. De afspraken die thans reeds
worden gemaakt over detachering van personeel van de RIAGG's geven ons het
vertrouwen dat er bureaus jeugdzorg zullen gaan functioneren die over voldoende
deskundig personeel zullen beschikken, ook voor de uitvoering van de indicatietaak
voor de jeugd-ggz.De aan het woord zijnde leden vroegen of de relaties
van het veld en meer specifiek met de ggz zo zijn geregeld dat de monopoliepositie
van het bureau geen bezwaar vormt voor zorgaanbieders om mee te werken als
er een indicatiebesluit wordt afgegeven. Zo niet, wat denkt de regering daaraan
te doen, zo vroegen deze leden.Van een onwenselijke monopoliepositie van het bureau jeugdzorg is geen
sprake. Voor de gehele jeugdzorg, inclusief de jeugd-ggz is het bureau jeugdzorg
de toegang. Dit omdat wij grote voordelen zien in een integrale beoordeling
van alle problemen. Zoals wij hiervoor al over de deskundigheid van het bureau
jeugdzorg ten aanzien van de jeugd-ggz hebben opgemerkt, zal het bureau kwalitatief
en kwantitatief voldoende moeten worden toegerust om de indicatietaak ook
voor de jeugd-ggz verantwoord uit te voeren. Overigens heeft het bureau jeugdzorg
ten aanzien van de jeugd-ggz geen volstrekte monopoliepositie. Er bestaat
een mogelijkheid aanspraak op jeugd-ggz te krijgen zonder tussenkomst van
het bureau jeugdzorg. Het opnemen van deze mogelijkheid heeft echter niet
te maken met een verwacht gebrek aan deskundigheid bij het bureau.
Zij is opgenomen voor gevallen waarin evident is dat jeug-ggz geboden is.
In dat geval heeft het bureau jeugdzorg geen toegevoegde waarde.Aansluiting gemeentelijk preventief jeugdbeleid en provinciaal
gefinancierde jeugdzorgVerschillende leden stelden vragen over de aansluiting tussen het gemeentelijke
preventieve jeugdbeleid en de provinciaal gefinancierde jeugdzorg. Gezien
de samenhang tussen deze vragen hebben wij ervoor gekozen de beantwoording
van deze vragen bij elkaar te voegen.De leden van de PvdA-fractie vroegen naar aanleiding
van signalen dat de aansluiting tussen instanties van het gemeentelijk jeugdbeleid
en scholen enerzijds en het bureau jeugdzorg anderzijds niet goed is, wat
dit betekent voor preventie en de snelle toegang tot de zorg en wat er gebeurt
om dit probleem aan te pakken. Zij vroegen of het gebrek aan aansluiting nadelig
is voor de uitvoering van de eigen taken door de gemeenten.Versterking van het gemeentelijke preventieve jeugdbeleid en de aansluiting
daarvan op de provinciaal gefinancierde jeugdzorg heeft voor ons absolute
prioriteit. Het gaat er daarbij om dat beginnende problemen bij jongeren tijdig
worden gesignaleerd en dat hierop snel adequaat wordt gereageerd, zodat wordt
voorkomen dat problemen onnodig verergeren. Jeugdigen kunnen daardoor zo snel
mogelijk worden geholpen en het beroep op de jeugdzorg, waarop aanspraak bestaat
ingevolge het wetsvoorstel kan daardoor zoveel mogelijk worden beperkt. Is
sprake van ernstige opgroei- en opvoedproblematiek, dan moet de cliënt
tijdig een beroep kunnen doen op het bureau jeugdzorg, dat vaststelt op welke
zorg aanspraak bestaat (ingevolge het wetsvoorstel, ingevolge de AWBZ als
het gaat om jeugd-ggz of ingevolge de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
als het gaat om jji's). Hoewel het preventieve jeugdbeleid en de aansluiting
daarvan op de jeugdzorg steeds meer vorm krijgt, moet en kan nog veel verbeterd
worden. Wij hebben daartoe verschillende initiatieven ondernomen en in gang
gezet. Deze initiatieven, die niet los van elkaar kunnen worden gezien, zetten
wij in deze paragraaf uiteen.Het voorstel van Wet op de jeugdzorg draagt bij aan een betere aansluiting
tussen het gemeentelijke jeugdbeleid en de provinciale jeugdzorg. Twee elementen
willen wij hier noemen. Zoals de leden van de fractie van de PvdA terecht
opmerken regelt het wetsvoorstel dat het een taak van het bureau jeugdzorg
is om advies te geven aan, bij te dragen aan de deskundigheidsbevordering
van en contacten te onderhouden met algemene voorzieningen voor jeugdigen,
waaronder in elk geval het onderwijs. Het doel van deze taak is de algemene
voorzieningen te versterken en vroegtijdige signalering van problemen bij
jeugdigen die tot jeugdzorg zouden kunnen leiden te bevorderen (artikel 10,
derde lid, onderdeel a, van het wetsvoorstel). Gemeenten en provincies dienen
over deze inzet van het bureau jeugdzorg, bijvoorbeeld over de deelname aan
zorgstructuren, afspraken te maken. Deze afspraken zijn onderdeel van het
provinciale beleidskader jeugdzorg. Het tweede element uit het wetsvoorstel
dat wij willen noemen is dat provincies verplicht zijn om ten behoeve van
het provinciale beleidskader dat eenmaal in de vier jaar wordt vastgesteld
en ten behoeve van het jaarlijks vast te stellen uitvoeringsprogramma, met
gemeenten te overleggen ten einde afspraken te maken over ieders inzet (artikel
30, tweede lid respectievelijk artikel 32 vierde lid van het wetsvoorstel).
Het overleg tussen de provincie en de gemeenten (artikel 30, tweede lid, onder
c) zal gaan over enerzijds de inzet van het bureau jeugdzorg bij de ondersteuning
en versterking van algemene voorzieningen voor jeugdigen en ter bevordering
van vroegtijdige signalering van problemen van jeugdigen en anderzijds over
het aanbod aan zorg op lokaal niveau. Dit overleg moet er toe
leiden dat er voor cliënten een samenhangend aanbod op lokaal en provinciaal
niveau ontstaat, dat antwoord kan bieden op alle zorgvragen. Ten einde de
samenhang inzichtelijk te maken zal in het provinciale uitvoeringsprogramma
een overzicht moeten worden opgenomen van onder meer de door de gemeenten
bekostigde zorg (artikel 32, derde lid). Naast de verbeteringen die het wetsvoorstel
Wet op de jeugdzorg aanbrengt werken wij aan versterking van het lokale jeugdbeleid.
Hierop gaan wij later in deze paragraaf in.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het
de provincie is die haar beleid afstemt op de gemeenten, of dat de gemeente
het beleid afstemt op het provinciale beleid. Ook vroegen zij wat dit betekent
voor de regiefunctie van de provincie.Zoals gezegd is de provincie op grond van het onderhavige wetsvoorstel
verplicht tot het voeren van overleg met gemeenten om te komen tot een op
elkaar aansluitend zorgaanbod. Een goed op elkaar afgestemd patroon van voorzieningen
is van belang om echt te kunnen bereiken wat het wetsvoorstel beoogt: een
goed bereikbaar hulpaanbod waar alle cliënten met hun verscheidenheid
aan problematiek terecht kunnen.Het voorgeschreven overleg is gericht op het maken van afspraken over
het aanbod op beide overheidsniveaus en over de inzet van het bureau jeugdzorg
op lokaal niveau. De beleidsafstemming is een wederzijds proces waarbij gezamenlijk
wordt bezien wat het aanbod van beide partijen moet zijn om te kunnen voorzien
in totaal aanbod dat aansluit bij de behoefte van cliënten.Er bestaat geen hiërarchische verhouding tussen de provincie en de
gemeenten. De provincie heeft de regie over de jeugdzorg waarop aanspraak
bestaat ingevolge het wetsvoorstel en de gemeente over het zorgaanbod op lokaal
niveau. Zij hebben daarbij elk een eigen verantwoordelijkheid. Wij gaan er
van uit dat beide overheden het belang van een goed op elkaar afgestemd aanbod
inzien en dat als uitgangspunt nemen bij het overleg.Dit in het wetsvoorstel neergelegde planningssysteem biedt aldus voldoende
garanties voor een goede aansluiting tussen het gemeentelijke aanbod en de
jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel, waarvoor de
provincie beleidsverantwoordelijkheid draagt en ook voor een adequate inzet
van het bureau jeugdzorg ten opzichte van de lokale voorzieningen.Voorwaarde voor het verantwoord invoeren van de wet
is, aldus de leden van de CDA-fractie, duidelijkheid over de taken van de
gemeenten op het gebied van lokale jeugdzorg. De leden van de CDA-fractie
drongen er dan ook met grote klem op aan om zo mogelijk vóór
invoering van de wet te komen tot een afsprakenkader met de VNG waarin de
aanwezigheid van de inmiddels benoemde jeugdbeleidfuncties uitgangspunt is.
Kan de regering zeggen of en zo ja welke voortgang inmiddels op dit terrein
is gemaakt? Kan de regering aangeven hoeveel (extra) geld zij voor de gemeenten
ter beschikking stelt om de taken in het kader van gemeentelijk welzijns-
en preventiebeleid, inclusief de uitbreiding waaronder bij voorbeeld het aanstellen
van gezinscoaches bij complexe gevallen, uit te voeren, zo vroegen de leden
van de SP-fractie.De leden van de fractie van GroenLinks wezen erop dat
er op nogal wat plaatsen in het land momenteel niet voldoende adequate «voorliggende»
lokale voorzieningen functioneren. Daardoor moet het bureau jeugdzorg in een
gat springen, waardoor er een praktijk ontstaat die later gecorrigeerd moet
worden. Hoe denkt de regering dit te voorkomen? Is de regering voornemens
om een wettelijk kader te creëren voor het lokale jeugdbeleid? Zo ja,
moet dit uit bestaande gemeentelijke middelen worden betaald, of komen er
aanvullende financieringsbronnen? Op welke termijn mogen hier
initiatieven van de regering verwacht worden?De verantwoordelijkheid voor het preventieve jeugdbeleid ligt bij de gemeenten,
op grond van de Welzijnswet en de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid.
Daarvoor zijn financiële middelen beschikbaar, via het Gemeentefonds
of via specifieke regelingen. Met name de Welzijnswet biedt gemeenten grote
vrijheid, waardoor maatwerk mogelijk is. Uit verschillende onderzoeken blijkt
dat gemeenten weliswaar in toenemende mate invulling gegeven aan het preventieve
jeugdbeleid, maar ook dat de intensiteit en de inrichting zeer uiteenlopen
en dat er bijvoorbeeld nog niet overal voorzien is in een toereikende invulling
van de licht ambulante taak. Op dit moment verricht het bureau jeugdzorg soms
taken die eigenlijk tot de verantwoordelijkheid van de lokale voorzieningen
behoren. Met de gemeenten moet een slag worden gemaakt, waarbij gemeenten
hun verantwoordelijkheden oppakken.Om de positie van het gemeentelijk jeugdbeleid ten opzichte van de provinciaal
gefinancierde jeugdzorg te verduidelijken zijn wij samen met VNG en IPO eind
2002 een traject gestart, waarbinnen wij inmiddels hebben vastgesteld welke
functies minimaal op lokaal niveau aanwezig moeten zijn, te weten:• informatie aan ouders, kinderen en jongeren over opvoeden en opgroeien;• signalering van problemen door instellingen als jeugdgezondheidszorg
en onderwijs;• toegang tot het (gemeentelijk) hulpaanbod, beoordeling en toeleiding,
onder andere door de beschikbaarheid van een «sociale kaart» voor
ouders, kinderen, jongeren en verwijzers;• pedagogische hulp (advisering en lichte hulpverlening), zoals (school)maatschappelijk
werk;• coördinatie van zorg op lokaal niveau (gezinscoaching).Wij vinden het essentieel dat de gemeenten goede invulling gegeven aan
deze vijf functies en zullen dit dan ook verder ondersteunen. Daartoe:• heeft dit kabinet extra middelen beschikbaar gesteld voor versterking
van het preventieve gemeentelijke jeugdbeleid, oplopend van € 3,4
miljoen in 2004 tot € 15 miljoen vanaf 2007. Daarmee wordt
een impuls gegeven aan coördinatie van zorg en licht ambulante hulp op
lokaal niveau;• hebben wij met de VNG afgesproken een ondersteuningstraject voor
gemeenten in te richten. Als eerste onderdeel hiervan hebben in november en
december 2003 interactieve bijeenkomsten plaatsgevonden, georganiseerd door
het ministerie van VWS en de VNG, specifiek gericht op de gemeentelijke taken
in aansluiting op de provinciale jeugdzorg. Deze bijeenkomsten, die door circa
350 vertegenwoordigers van gemeenten, provincies en bureaus jeugdzorg zijn
bezocht, hebben een impuls gegeven aan concretisering van samenwerking op
uitvoeringsniveau. Het ondersteuningstraject wordt op dit moment verder uitgewerkt,
waarbij wij de inzichten zullen betrekken van een onderzoek naar de uitvoering
van de functies door gemeenten en de knelpunten die zij daarbij ervaren. De
uitkomsten van dit onderzoek worden in het voorjaar van 2004 verwacht;• bezien wij andere mogelijkheden waardoor wij ervan verzekerd kunnen
zijn dat gemeenten invulling gegeven aan hun verantwoordelijkheid. Samen met
vertegenwoordigers van de VNG, de G4, en het IPO wordt bezien of de gemeentelijke
taken in een wettelijk kader moeten worden ondergebracht. Deze verkenning
vindt plaats mede in relatie tot de motie Çörüz/Kalsbeek.
Daarbij is aan de orde of de voorgenomen Wet maatschappelijke zorg wellicht
een geschikt kader kan bieden voor deze gemeentelijke taken. De Tweede Kamer
wordt hieromtrent in het voorjaar van 2004 geïnformeerd.Met het benoemen van de functies, in combinatie met hetgeen in het voorstel van Wet op de jeugdzorg is geregeld, is zowel voor provincies
als gemeenten duidelijk wat ze van elkaar kunnen vragen en mogen verwachten.
De uitvoering zal volgens de geschetste verantwoordelijkheden vorm moeten
krijgen. Wij realiseren ons dat dit niet van de éne op de andere dag
overal gerealiseerd kan zijn. Wij vinden het daarom onverantwoord om nu al
te besluiten dat de bureaus jeugdzorg vanuit de middelen uit de doeluitkering
van de provincie geen activiteiten meer mogen uitvoeren die eigenlijk tot
het domein van de gemeenten behoren. Dan zou er immers een gat ontstaan in
de dienstverlening aan de cliënt. Om dit te voorkomen willen wij de uitvoering
van hulp die op dit moment door het bureau jeugdzorg wordt uitgevoerd met
middelen uit de doeluitkering jeugdhulpverlening en die tot het gemeentelijke
domein behoort, toestaan gedurende een periode van twee jaar na inwerkingtreding
van het wetsvoorstel. Dit voornemen willen wij vastleggen in het landelijke
beleidskader jeugdzorg. In deze periode moet toegewerkt worden naar de situatie
dat activiteiten van de bureaus jeugdzorg die tot het gemeentelijke domein
horen, niet meer betaald worden uit de doeluitkering van de provincies. Een
aantal gemeenten zal in deze periode het voorzieningenniveau verder moeten
opbouwen. Gedacht moet worden aan activiteiten als schoolmaatschappelijk werk
en jeugdinformatiepunten. Provincies en gemeenten dienen hierover afspraken
te maken, die door het Rijk worden getoetst. Wij zullen de ontwikkelingen
monitoren. Dit is een heldere lijn, waarmee de situatie kan worden voorkomen
die de leden van de fractie van GroenLinks schetsen, dat het bureau jeugdzorg
in het gat moet springen, waardoor een praktijk ontstaat die dan later weer
gecorrigeerd zou moeten worden.Belangrijk is dat gemeenten beschikken over een overlegstructuur
(platform) waarin alle disciplines samenkomen en vroegtijdige signalering
plaatsvindt. Bestaat zo'n overlegstructuur overal, zo vroegen de leden van
de fractie van het CDA.Onderzoek van het SCP (Beleid in de groei; oktober 2003) wijst uit dat
veel gemeenten (circa 85%) beschikken over een of meerdere netwerken rond
de jeugd. De netwerkstructuren verschillen echter sterk per gemeente. Er opereren
netwerken, platforms, werk- of projectgroepen, gevormd rond thema's, leeftijdsgroepen,
rond bepaalde voorzieningen (zoals bijvoorbeeld het onderwijs) en in wijken
of buurten. De taakafbakening en onderlinge afstemming kan verbeterd worden.
In eerder onderzoek van het SCP (2000) wordt dan ook een pleidooi gehouden
voor een kritische doorlichting en modelontwikkeling van de netwerkstructuren
op lokaal niveau. Deze opdracht wordt uitgewerkt door de ambtelijke werkgroep
Gemeentelijke Taken, waarin naast vertegenwoordigers van het Rijk ook VNG,
IPO, MO-groep en enkele gemeenten participeren.Haalt de regering de termijn gesteld in de motie Kalsbeek/Çörüz,
zo vroegen de leden van de CDA-fractie.In de motie Kalsbeek/Çörüz heeft de Kamer het kabinet
verzocht om in het najaar van 2003 met een voorstel voor een lokaal jeugdbeleid
te komen, waarin duidelijk wordt gemaakt wat, aansluitend op de provinciale
jeugdzorg, een adequaat en sluitend gemeentelijk voorzieningenniveau is en
dit zo nodig wettelijk te waarborgen. In de brief van 19 november 2003
(Kamerstukken II, 2002–2003, 28 606, nr. 8) is de Tweede Kamer
geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot deze motie. In
deze is brief toegezegd dat deze Kamer in het voorjaar van 2004 wordt geïnformeerd
over zowel het jeugdbeleid voorafgaand aan de provinciale jeugdzorg als over
de invulling van de andere genoemde domeinen van het jeugdbeleid.De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of de regering
duidelijkheid kan geven over de wijze waarop de gemeentelijke functies zwaluwstaarten met die van het bureau jeugdzorg. De leden van de fractie van GroenLinks
vroegen wat de rol van het bureau jeugdzorg in het kader van het lokaal jeugdbeleid
is. Zij stelden diverse vragen over de laagdrempeligheid en toegankelijkheid
van het bureau jeugdzorg. Kan iedereen daar met vragen over opvoeden en opvoedingsproblemen
terecht of moet het bureau jeugdzorg pas in beeld komen als het om ernstige
problemen gaat, waarvoor geïndiceerde hulp nodig is?Het is niet de bedoeling dat het bureau jeugdzorg zich positioneert als
dè instelling waar men moet aankloppen voor alle vragen over opgroeien
en opvoeden en ook niet als instantie voor licht ambulante hulp. Het is en
blijft de bedoeling dat mensen met problemen aankloppen en terecht kunnen
bij laagdrempelige zorg op lokaal niveau. Dit sluit het verlenen van licht
ambulante zorg door de bureaus jeugdzorg niet uit: als in het traject van
indicatiestelling door het bureau jeugdzorg blijkt dat geen jeugdzorg nodig
is waarop aanspraak bestaat omdat kan worden volstaan met zorg die onder lokale
verantwoordelijkheid kan worden aangeboden, kan het bureau jeugdzorg, uit
klantvriendelijkheid om verwijzing te voorkomen, na expliciete vaststelling
van de noodzaak deze zorg zelf uitvoeren. Dat is dan bij wijze van uitzondering.
Wij hebben de omvang van deze zorg bepaald op gemiddeld vijf gesprekken binnen
een periode van zes maanden.Het is met name voor verwijzers van belang dat duidelijk is voor welke
problemen de lokale voorzieningen een oplossing moeten kunnen bieden en wanneer
inschakeling van het bureau jeugdzorg nodig is. Dit voorkomt enerzijds dat
te vroeg wordt aangeklopt bij het bureau jeugdzorg en anderzijds dat een cliënt
bij ernstige problemen die noodzaken tot zorg waarop aanspraak bestaat, ten
onrechte eerst het lokale circuit in moet. Het wetsvoorstel brengt echter
niet mee dat een cliënt altijd eerst zijn heil moet zoeken bij een lokale
voorziening voordat hij zich met een hulpvraag kan wenden tot het bureau jeugdzorg.
Als een cliënt zich, al dan niet terecht tot het bureau wendt, zal hij
daar adequaat behandeld moeten worden. Dit betekent dat altijd getoetst moet
worden wat er aan de hand is. Dan zal soms al snel kunnen blijken dat het
gaat om een probleem dat bijvoorbeeld op het terrein van het consultatiebureau
ligt. Dan zal het bureau de cliënt daar snel naar moeten verwijzen. Het
kan ook voorkomen dat mensen met een zware problematiek aankloppen bij een
lokale voorziening. Het ligt dan op de weg van die voorziening om als dat
nodig lijkt de cliënt snel door te sturen naar het bureau jeugdzorg.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar
aanleiding hiervan of het in de kern dan niet zo is dat het bureau jeugdzorg
een tweede lijnsvoorziening is. Worden bureaus jeugdzorg geacht minder in
het front en meer in de tweede lijn te opereren?Uit het antwoord op de vorige vraag kan worden afgeleid dat het bureau
jeugdzorg een tweede lijnsvoorziening is als hiermee wordt bedoeld dat het
bureau jeugdzorg in beeld komt als de benodigde zorg aan ouders en jeugdigen
de vermogens van de lokale voorzieningen te boven gaat. Het bureau jeugdzorg
is geen tweede lijnsvoorziening als daarmee wordt bedoeld dat men slechts
een beroep kan doen op het bureau op basis van een verwijzing. Het bureau
moet laagdrempelig zijn voor jeugdigen en ouders met (dreigende) ernstige
opgroei- en opvoedproblematiek.Taken als licht ambulante hulp, anders dan bedoeld in artikel 10, derde
lid, onder b, van het wetsvoorstel en informatie en advies aan ouders kunnen
overigens wel door de stichting die het bureau jeugdzorg in stand houdt worden
uitgevoerd, maar dit gebeurt dan met subsidie van de gemeente. Ook kan gedacht
worden aan gezamenlijke huisvesting in de vorm van een bedrijfsverzamelgebouw.
Uit oogpunt van klantvriendelijkheid kan hiervoor veel te zeggen zijn. Voor
de uitvoering van gemeentelijke taken door de stichting is wel toestemming
van de provincie vereist. Op dit moment maken verschillende provincies en
gemeenten afspraken over de uitvoering van deze taken onder gemeentelijke
verantwoordelijkheid, door de stichting die het bureau jeugdzorg in stand
houdt, al dan niet op de locatie van het bureau jeugdzorg. Onder deze voorwaarden
kan niet het bureau jeugdzorg als zodanig, maar wel de stichting die het bureau
in stand houdt, zich dus wel degelijk op «het front van het lokale jeugdbeleid
begeven», dit in antwoord op de vraag van de leden van de fractie van
GroenLinks.In het navolgende gaan wij bij de beantwoording weer
uit van de volgorde van het nader voorlopig verslag.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de indicatiestelling
vooral een verwijskarakter draagt of een uitvoerige indicatiestelling is die
vaak zal zorgen voor discussies met zorgaanbieders.Het indicatiebesluit, zoals dat in het wetsvoorstel is beschreven en in
het ontwerp-Besluit indicatie jeugdzorg is uitgewerkt, is zeker geen eenvoudige
verwijzing. Het besluit moet immers ingevolge artikel 6 van het wetsvoorstel
een probleembeschrijving bevatten, een beschrijving van de in verband daarmee
benodigde zorg en het met die zorg beoogde doel. Van een uitvoerige indicatiestelling
die voor discussies met zorgaanbieders zal zorgen, achten wij geen sprake.
Het indicatiebesluit zal voldoende ruimte bieden aan zorgaanbieders voor het
opstellen van een hulpverleningsplan dat aansluit bij enerzijds de behoefte
van de cliënt, zoals neergelegd in het indicatiebesluit, en anderzijds
bij de opvattingen van zorgaanbieders hoe in een concrete situatie de problemen
het beste kunnen worden aangepakt.Deze leden vroegen voorts naar de toegevoegde waarde
van het bureau jeugdzorg anders dan dat van een betaalkantoor.De functie van het bureau jeugdzorg is, als het gaat om indicatiestelling
zeer inhoudelijk en zeer belangrijk. Bij de indicatiestelling gaat het immers
om de analyse van de problemen van de cliënt en het aangeven van wegen
waarlangs de problemen kunnen worden opgelost. Een tot jeugdzorg strekkend
indicatiebesluit is weliswaar een voorwaarde voor een aanspraak op grond van
het wetsvoorstel of op grond van de Beginselenwet jji of voor jeugd-ggz op
grond van de AWBZ, maar daarmee is het bureau jeugdzorg geen betaalkantoor.
Het bureau beoordeelt de behoefte aan zorg inhoudelijk, maar onderhoudt geen
enkele financiële band met de zorgaanbieders. Het bureau jeugdzorg heeft
weliswaar een monopoliepositie, maar omdat het bureau geen betaalkantoor is,
kan in dit opzicht ook niet gesproken worden van een te grote machtsconcentratie
bij het bureau. Dit laatste in antwoord op een desbetreffende vraag van de
leden van de PvdA-fractie.Wordt de opvatting van de PvdA-fractie gedeeld dat
van adequate hulpverlening alleen sprake is als de hulpvraag snel beantwoord
kan worden met een hulpaanbod?Uiteraard is een snel hulpaanbod als antwoord op een hulpvraag van groot
belang. De aanspraak op jeugdzorg op grond van de wet ontstaat dan ook onmiddellijk
bij het vaststellen van het indicatiebesluit. Wel is het zo dat wachttijden
niet altijd voorkomen kunnen worden. In verband hiermee voorziet de voorgenomen
regelgeving er in dat andere zorg kan worden aangewezen waarop aanspraak bestaat
gedurende de tijd dat de meest gerede hulp nog niet kan worden geboden. Dit
overigens zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de aanspraak op de hulp die
het meest aangewezen wordt geacht. Overigens is het beleid van zowel het Rijk
als van de provincies en de sector gericht op het doen ontstaan van aanvaardbare
wachttijden. De vraag of de hulpverlening adequaat is, is echter niet alleen
afhankelijk van de termijn waarbinnen een cliënt een aanspraak tot gelding
brengt. Ook een kwalitatief goede indicatiestelling die zorgt
voor een goede afstemming van het hulpaanbod op de vraag draagt daar aan bij.De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe het tijdsverloop
tussen indicatiestelling en het moment waarop daadwerkelijk hulp wordt verleend
concreet in tijd verandert door de invoering van deze wet.Het tijdsverloop tussen indicatiestelling en het moment waarop daadwerkelijk
hulp wordt verleend, wordt voornamelijk bepaald door wachttijden bij het zorgaanbod.
De regering heeft voor het aanpakken van de wachtlijsten in het zorgaanbod
van de jeugdzorg extra middelen beschikbaar gesteld. Het doel is dat uiterlijk
in 2007 de wacht- en doorlooptijden tot een aanvaardbaar niveau zijn teruggebracht.
Door het in het wetsvoorstel neergelegde systeem van indicatiestelling dat,
als jeugdzorg waarop aanspraak bestaat is geboden, uitmondt in een indicatiebesluit,
zal duidelijk worden aan welk zorgaanbod behoefte bestaat. Omdat de aldus
vastgestelde behoefte de basis zal zijn van de planning en subsidiëring
van de provincie, zal een betere aansluiting van het aanbod op de vraag worden
bereikt. Ook dit zal er toe bijdragen dat op een hulpvraag snel met adequaat
hulpaanbod kan worden gereageerd.De leden van de PvdA-fractie vroegen ook welk tijdverloop
de regering voorziet als de zorgaanbieder niet instemt met de indicatiestelling
en er dus overleg nodig is met het bureau jeugdzorg om al of niet tot bijstelling
van de indicatiestelling te komen.Indien de zorgaanbieder inhoudelijke bezwaren heeft tegen het oordeel
van het bureau jeugdzorg dan zal de zorgaanbieder met de cliënt en het
bureau jeugdzorg om de tafel moeten gaan zitten om het bureau eventueel een
andere indicatie te laten stellen. Het bureau jeugdzorg kan na het overleg
besluiten om bij het indicatiebesluit te blijven of kan, als het overtuigd
wordt door de zorgaanbieder, een nieuw indicatiebesluit vaststellen. De wet
stelt hier geen termijn aan, maar dit hoeft geen tijdrovende zaak te zijn.De leden van de PvdA-fractie wilden weten wat verstaan
dient te worden onder een «aanvaardbaar niveau in wacht- en doorlooptijden»,
mede in het licht van het recht op zorg dat de wet wil garanderen.Het principe van de Wet op de jeugdzorg brengt met zich mee, dat de aanspraak
ontstaat op het moment dat het indicatiebesluit is vastgesteld. Er is bewust
voor gekozen om aan dit principe geen afbreuk te doen door het vastleggen
van een norm voor aanvaardbare wachttijden in de regelgeving. Wat een aanvaardbare
wachttijd is, kan per casus verschillen. In crisissituaties is onmiddellijk
een oplossing noodzakelijk. In andere gevallen kan enige weken wachten aanvaardbaar
zijn. Soms is langere wachttijd onvermijdelijk. Dan zal wel in de tussentijd
een alternatieve vorm van passende zorg geboden moeten worden. Onder de nieuwe
wet zullen de wachttijden voor de verschillende typen zorg via het nieuwe
registratiestelsel goed in beeld gebracht worden. Er ontstaat daarmee per
provincie en landelijk een goed beeld van de ontwikkeling van de wachttijden.
Het is de ambitie van Rijk, provincies en veld om met de extra middelen en
met meer doelmatigheid lange wachttijden terug te dringen. Dat wordt ook de
komende jaren gemonitord.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het een reële
optie is dat een kind via de rechter zorg moet afdwingen en zo ja, wat voor
zorg een kind in dat geval krijgt van zorgaanbieders die eerder gezegd hebben
die niet te kunnen leveren. Wat moet in dit verband worden verstaan onder
«tweede keuze-zorg»? Is dit niet een voorbeeld van aanbodgericht
denken?Ingevolge het wetsvoorstel hebben cliënten een aanspraak jegens de
provincie waarin de betrokken jeugdige duurzaam verblijft. De provincie moet ervoor zorgen dat er voldoende zorgaanbod gesubsidieerd wordt
om in de aanspraken te kunnen voorzien. Als er geen gesubsidieerde plaats
beschikbaar is, kan de cliënt zich tot de rechter wenden en van de provincie
nakoming vorderen. Het is dan aan de rechter om te beoordelen of de feitelijke
omstandigheden zodanig zijn dat de provincie zijn wettelijke verplichting
onmiddellijk moet nakomen. Van de provincie wordt dan gevraagd het ontbrekende
aanbod te subsidiëren. Dit zal leiden tot extra subsidiëring, waarmee
de zorgaanbieder extra aanbod kan realiseren.Het ontwerp-Besluit indicatie jeugdzorg, het is reeds eerder opgemerkt,
bevat een regeling voor de gevallen dat de zorg waarop een cliënt is
aangewezen niet op korte termijn kan worden geleverd. Hoewel de planningssystematiek
van het wetsvoorstel er op is gericht dat het aanbod is afgestemd op de vraag,
mag niet worden uitgesloten dat het benodigde aanbod niet altijd ogenblikkelijk
beschikbaar is.De cliënt kan er dan voor kiezen direct degene jegens wie hij aanspraak
heeft (de provincie, de zorgverzekeraar of de minister van Justitie) aan te
spreken, maar kan ook tijdelijk met andere zorg genoegen nemen. De regeling
houdt in dat het bureau jeugdzorg in een dergelijk geval vervangende zorg
kan aanwijzen, waarop de cliënt is aangewezen. De aanspraak op de eerst
aangewezen zorg blijft in stand, hetgeen betekent dat de cliënt te allen
tijde die aanspraak tot gelding kan brengen. Op de vervangende zorg bestaat
geen aanspraak meer, zodra de eerst aangewezen zorg aanvangt.Wordt door het gebrek aan geld en deskundig personeel
het doel van de wet, te weten het bieden van de juiste zorg op het juiste
moment, niet ernstig ondergraven, zo vroegen de leden van de fractie van de
PvdA.Het beleid is erop gericht dat de cliënt de juiste zorg op het juiste
moment krijgt. Omdat de efficiency en de effectiviteit van de jeugdzorg nog
aanzienlijk kan worden verbeterd, kan met verhoging daarvan doelmatigheidswinst
worden bereikt. Bovendien heeft het kabinet in het Hoofdlijnenakkoord besloten
de komende jaren extra middelen in te zetten voor preventie en jeugdzorg.
Met de extra middelen die het kabinet beschikbaar stelt en deze doelmatigheidswinst,
is het mogelijk het wetsvoorstel verantwoord uit te voeren. Wij wijzen er
overigens op dat in de afgelopen jaren reeds extra middelen beschikbaar zijn
gesteld om deskundig personeel aan te trekken.De leden van de PvdA-fractie stelden enkele vragen
over het akkoord met het IPO over de financiering van de jeugdzorg. Deze vragen
hebben wij beantwoord in de paragraaf over het financieel kader bij de wet.
De vraag van de leden van de PvdA-fractie over het terugdringen van de wachtlijsten
in drie jaar hebben wij eerder beantwoord, tezamen met een soortgelijke vraag
van de leden van de CDA-fractie.De vragen van de leden van de PvdA-fractie over vraaggestuurde
zorg en marktwerking hebben wij samen beantwoord met de vragen die de leden
van de VVD-fractie hierover hebben gesteld.De leden van de fractie van de PvdA vroegen hoe de
monopoliepositie van het bureau jeugdzorg ten aanzien van de indicatiestelling
zich verhoudt tot het aanbodgerichte werken.Bij de indicatiestelling wordt de vraag van de cliënt professioneel
vertaald in een omschrijving van de benodigde zorg die is afgestemd op de
behoefte van de cliënt, zoals deze samen met de cliënt op basis
van een professioneel uitgevoerde analyse van de problemen is vastgesteld.
De cliënt heeft aanspraak op de aldus vastgestelde zorg. Leidraad bij
het indiceren is derhalve de problematiek van de cliënt en niet het aanwezige
aanbod aan zorg. Dat het bureau jeugdzorg een monopolist is doet daaraan niets
af. De leden van de PvdA-fractie vroegen zich af of het
voor cliënten duidelijk is welke hulp hun wordt geboden en waarom.Het is de taak van het bureau jeugdzorg om aan de cliënt aan te geven
welke hulp waarom geïndiceerd is. Het indicatiebesluit bevat daartoe
een beschrijving van de problemen van de cliënt de ernst en de mogelijke
oorzaken daarvan. Verder zal in het indicatiebesluit beschreven moeten worden
welke zorg in verband daarmee nodig is en welk doel met de zorg wordt beoogd.
Met andere woorden het indicatiebesluit maakt de cliënt duidelijk welke
hulp hij nodig heeft en waarom. Daarnaast heeft het bureau jeugdzorg de taak
de cliënt aan te geven waar hij deze hulp kan krijgen en zal het hem
bij het verkrijgen daarvan zo nodig moeten helpen.Vervolgens is het aan de zorgaanbieder voor aanvang van de zorg met de
cliënt een hulpverleningsplan op te stellen, dat is afgeleid van het
indicatiebesluit.Blijkens het rapport «Groeistuipen», onlangs
uitgebracht door de hoorcommissie Jeugdzorg aan Provinciale Staten van Gelderland,
zijn inmiddels 200 zorgmodulen beschreven. Dat was voor de leden van de PvdA-fractie
aanleiding te vragen of hiermee het bureaucratiseringsproces al niet flink
is ingezet.Het beschrijven van het aanbod jeugdzorg in standaardeenheden is nog in
ontwikkeling. Belangrijk is dat deze standaardeenheden aansluiten bij de wijze
waarop de aanspraken worden omschreven in de indicatiebesluiten van het bureau
jeugdzorg. Bovendien moet de geleverde zorg herleidbaar zijn tot standaardeenheden
voor planning en financiering. Dit zal ons inziens niet leiden tot een bureaucratiseringsproces
dat uitmondt in honderdtallen zorgmodules. Door de kostprijzen van de standaardeenheden
voor het gehele zorgaanbod waarop een aanspraak bestaat, op uniforme wijze
te berekenen, vindt verdere harmonisering van de jeugdzorg plaats. Hieraan
zal, ook door de provincie Gelderland, in 2004 verder worden gewerkt.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of niet
gezocht zal worden naar middelen om het bureau jeugdzorg te omzeilen, zoals
al zichtbaar wordt door het samengaan van kinder- en jeugdpsychiatrische centra
met RIAGG's.De gevallen waarin een aanspraak op jeugd-ggz kan ontstaan zonder tussenkomst
van het bureau jeugdzorg zijn in het ontwerp-Besluit rechtstreekse verwijzing
zeer concreet omschreven. De concrete omschrijving brengt mee – we deelden
dit al hiervoor mee – dat er geen schemergebied ontstaat dat als sluipweg
kan dienen.De leden van de PvdA-fractie vroegen wat de uitkomsten
zijn van het onderzoek dat plaatsvindt in het kader van de rijksbrede aanpak
rond het terugdringen van administratieve lastendruk?Deze leden vroegen voorts of de regering hun zorg kan
wegnemen dat de invoering van de wet zal leiden tot minder directe hulpverlening
en meer administratief werk voor de hulpverleningsinstellingen.Medio december 2003 is een aantal nulmetingen ten aanzien van VWS-regelgeving,
waaronder de Wet op de jeugdhulpverlening, in concept gereed gekomen. Die
metingen geven een zo goed mogelijk gekwantificeerde inschatting van de hoeveelheid
administratieve lasten die voortkomen uit wetgeving. Die concept-onderzoeken
worden de komende tijd o.a. met de betrokken sector besproken, met name om
voorstellen voor terugdringing van administratieve lasten nader te verkennen
en op haalbaarheid te toetsen. Enigszins complicerende factor is dat de nulmetingen
betrekking hebben op vigerende wetgeving, te weten de Wet op jeugdhulpverlening.
Het is wel de bedoeling de uitkomsten van de nulmeting (nogmaals) naast de
Wet op de jeugdzorg te leggen. Daarvoor is overigens in een eerder stadium
al het nodige voorwerk gedaan. Ten behoeve van de Actal-toets
is een dergelijk vergelijkend onderzoek al uitgevoerd. Uitkomst daarvan was
dat het wetsvoorstel in vergelijking met de Wet op de jeugdhulpverlening zou
leiden tot vermindering van administratieve lasten. Er is derhalve geen aanleiding
voor de zorg dat de wet leidt tot meer administratief werk voor de hulpverleningsinstellingen.
Deze op zich positief te noemen uitkomst betekent niet dat verder geen stappen
meer ondernomen worden in het kader van terugdringing van administratieve
lasten. Het traject zoals in de aanhef van dit antwoord geschetst, wordt verder
doorlopen. Hoogstwaarschijnlijk zal het bij een verdere reductie van administratieve
lasten niet zozeer om aanpassing van regelgeving zelf gaan, maar eerder om
standaardisering en vereenvoudiging van procedures in de dagelijkse praktijk,
bijvoorbeeld ten aanzien van de indicatiestelling.De leden van de PvdA-fractie merkten op niet overtuigd
te zijn van de waarde van de uitkomsten van de analyse van Actal, omdat daarin
een kwantitatieve analyse heeft ontbroken als gevolg van het feit dat de inhoud
van de nog op te stellen AMvB's en ministeriële regelingen nog niet bekend
was.Vooropgesteld moet worden dat het voorkomen van onnodige administratieve
lasten voor ons bij het opstellen van het wetsvoorstel, maar ook van de daarop
gebaseerde regelgeving, steeds een belangrijk uitgangspunt is geweest. Dat
het voor het maken van een kwantitatieve analyse noodzakelijk was ook de inhoud
van de algemene maatregelen van bestuur en de ministeriële regelingen
te kennen, is een constatering die ten tijde van de opstelling van het wetsvoorstel
na raadpleging en ook met instemming van Actal is gedaan. Eerst nadat die
gedelegeerde regelgeving vorm zou hebben gekregen en het legislatieve plaatje
daarmee compleet zou zijn geworden, zou een dergelijke analyse, ook naar de
mening van Actal, zinvol zijn.De algemene maatregelen van bestuur zijn telkens in concept aan Actal
voorgelegd. Tot dusverre heeft dit in alle gevallen betekend, dat Actal heeft
gemeend het desbetreffende ontwerp-besluit niet te moeten selecteren voor
een toets op de gevolgen voor de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven.
Een zodanige beslissing duidt er bepaald niet op dat wij in het voorkomen
van onnodige administratieve lasten onvoldoende succesvol zouden zijn geweest.In de memorie van antwoord hebben wij desalniettemin aangegeven in het
kader van de rijksbrede aanpak rond het terugdringen van administratieve lastendruk
(ook) de wetgeving op het terrein van de jeugdzorg (nogmaals) te laten onderzoeken.
Vanzelfsprekend zal, indien de uitkomsten van dat onderzoek wijzen op reële
mogelijkheden van verdere vermindering van de administratieve lastendruk,
vervolgens serieus worden nagegaan tot welke wijzigingen van de regelgeving
dit aanleiding moet zijn.De leden van de PvdA-fractie vroegen om een actueel
overzicht van de tot dusverre ontwikkelde en de nog geplande centrale regelgeving
en hoe deze zich verhoudt tot de bestaande regelgeving.In het hierna volgende overzicht worden telkens de wetsbepalingen aangegeven
waarop de desbetreffende regelgeving berust alsmede de stand waarin een bepaalde
ontwerp-AMvB dan wel ministeriële regeling zich bevindt. Het gaat, dit
in antwoord op het tweede gedeelte van de vraag van de leden van de PvdA-fractie,
telkens om regelgeving die rechtstreeks voortvloeit uit en uitvoering geeft
aan bedoelde wetsbepalingen. Daarbij hebben sommige onderwerpen voor het eerst
regeling gevonden omdat de Wet op de jeugdhulpverlening van een andere opzet
uitgaat, met name niet een recht/aanspraak op hulp kent. Voor andere onderwerpen
(zoals de vertrouwenspersoon) kon in meer of minder vergaande mate aan de
tekst van de bestaande, op de voet van de Wet op de jeugdhulpverlening
tot stand gebrachte regeling worden ontleend. Vermeld zij nog, dat de Raad
van State ten aanzien van de hem reeds voorgelegde ontwerp-AMvB's heeft geadviseerd
de inhoud daarvan onder te brengen in één besluit. Niet uitgesloten
is dan ook dat uiteindelijk één, meer omvangrijke AMvB tot stand
zal worden gebracht.A Algemene maatregelen van bestuur TitelWetsartikel Stand 1. Besluit indicatiejeugdzorgArtikel 3, vijfde lid, artikel 5, tweede lid, onder b en artikel 6, vijfde
lid, van de Wet op de jeugdzorg, artikel 9b, tweede en vierde lid van de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten en artikel 11a, eerste lid, derde en vierde volzin,
van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen;Gereed tot en met advies Raad van State    2. Besluit jeugdzorgaansprakenArtikel 3, eerste lid, van de Wet op de jeugdzorgGereed tot en met advies Raad van State   3. Besluit kwaliteit en werkwijze bureau jeugdzorg
en rechtspersonen, bedoeld in de artikelen 254 en 302 van Boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek en samenwerking van bureau jeugdzorg met de raad voor de kinderbeschermingArtikelen 6, vijfde lid, 13, zevende lid, en 38,
vijfde lid, van de Wet op de Jeugdzorg en artikel 238, vijfde lid, van Boek
1 van het Burgerlijk WetboekGereed tot en met
advies Raad van State    4. Besluit rechtstreekse verwijzing jeugd-ggzArtikel 9b, vijfde lid, van de Algemene Wet Bijzondere
ZiektekostenGereed tot en met advies Raad van
State   5. Besluit uitkeringen jeugdzorgArtikel 39, eerste lid, van de Wet op de jeugdzorgGereed tot en met voorhangprocedure, bestuursakkoord IPO verwerken    6. Besluit vertrouwenspersoon cliënten jeugdzorgArtikel 57, derde lid, van de Wet op de jeugdzorgGereed tot en met advies Raad van State   7. Besluit bijdragen in de kosten van jeugdzorgArtikelen 69, eerste en tweede lid, 70, tweede lid, en
71, eerste lid, onder e, van de Wet op de jeugdzorgGereed tot en met voorhangprocedure    8. Besluit beleidsinformatie jeugdzorgArtikel 43 en 44, tweede en zesde lid, van de Wet op de jeugdzorgConceptversie gereed, wordt voorbereid voor behandeling
in Ministerraad, daarna voorhangprocedure    9. Besluit aanspraken vreemdelingen jeugdzorgArtikelen 3, achtste en negende lid, en 6, vijfde lid,
van de Wet op de jeugdzorgGereed tot en met de
voorhangprocedure    10. Besluit subsidie rechtspersoon art. 1:254, lid
1a en 1:302 lid 2 BWArtikel 38, vierde lid, van
de Wet op de jeugdzorgIn voorbereidingB Ministeriële regelingen Titel Wetsartikel1. PleegzorgArtikelen
22 en 23 van de Wet op de jeugdzorg2. Normbedragen subsidiesArtikel 2, tweede lid, en artikel 17 van het Besluit uitkeringen jeugdzorg 3. Subsidies overige onderwerpen (inclusief experimenten
of steunfunctie)Artikel 39, tweede lid, van de
Wet op de jeugdzorg   4. Formulier melding aan LBIOArtikel 12 van de Wet op de jeugdzorg  5. BeleidsinformatieArtikel 43 van de Wet op de jeugdzorg, artikel 12 van het Besluit beleidsinformatie
jeugdzorg  6. Categorieën voogdij/gezinsvoogdij NIDOSArtikel 1:302 BW zoals gewijzigd bij Artikel 77, onderdeel
N van de Wet op de jeugdzorgDeze zes regelingen zijn in voorbereiding.De leden van de PvdA-fractie vroegen wat verstaan moet
worden onder «ongewenste bureaucratische uitvoering van de wet»,
zoals bedoeld in de memorie van antwoord als er gewerkt wordt aan een groot
aantal AMvB's en ministeriële regelingen en de provincies ook met de
nodige regelgeving voor de bureaus jeugdzorg en de zorgaanbieders zullen komen?
Betekent dit dat de bureaucratie die voortvloeit uit de vele regels wel gewenst
is?Met de passage «ongewenste bureaucratische uitvoering van de wet»
werd gedoeld op een bureaucratische manier van uitvoeren van de wet, die niet
zijn oorzaak vindt in regelgeving. De door de bureaus jeugdzorg en de zorgaanbieders
te hanteren werkwijze wordt voor een heel groot deel aan hun vrijheid overgelaten.
Zowel de bureaus jeugdzorg als de zorgaanbieders moeten overigens voldoen
aan de wettelijke eis dat zij hun taken verantwoord uitvoeren, respectievelijk
verantwoorde zorg bieden. Dit houdt onder meer een doeltreffende, doelmatige
en cliëntgerichte uitvoering in. Een onnodig bureaucratisch functionerend
bureau jeugdzorg of functionerende zorgaanbieder voldoet niet aan deze eis.
Uiteraard vinden wij elke onnodige bureaucratie ongewenst. Wij verwijzen voor
een toelichting op de noodzaak van het stellen van regels naar het antwoord
op de vraag van de leden van de VVD-fractie over het streven van dit kabinet
naar deregulering.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de regering
op basis van het huidige functioneren van de bureaus jeugdzorg, globaal inzicht
kan verschaffen in de verdeling van werktijd in administratieve taken en direct
contact met cliënten. Zij vroegen bovendien welke verdeling de regering
wenselijk acht.Wij merken nogmaals op dat indiceren een proces is dat samen met de cliënt
wordt doorlopen en dat dus veel contact met de cliënten vergt. Uiteraard
zal het verloop van het proces en de bevindingen schriftelijk vastgelegd moeten
worden. Dit is nodig om, zowel voor de cliënt als voor de hulpverlener
die de jeugdzorg moet gaan verlenen, inzichtelijk te maken wat de problemen
zijn, waarvoor de hulp die aangewezen wordt geacht, een oplossing moet bieden.
Ook de uitvoering van de andere taken houdt veel contacten met cliënten
in.Hoe de verhouding in tijd is en zou moeten zijn tussen directe contacten
met cliënten en registratie en dossiervorming is nog niet bekend. In
het referentiewerkmodel voor de bureaus jeugdzorg, dat de sector samen met
het Rijk en de provincies heeft ontwikkeld, is ook de indicatietaak als proces
beschreven. Daarbij is er voor gezorgd dat de administratieve lasten tot een
minimum zijn beperkt.De leden van de PvdA-fractie vroegen of er in de wet
niet alsnog een experimenteerartikel moet worden opgenomen om experimenten
op het gebied van het zorgaanbod zelf, maar ook op het gebied van de organisatie
van het zorgaanbod mogelijk te maken. Daarbij kan bij voorbeeld worden gedacht
aan nieuwe zorgvormen, zoals de gezinscoach, die niet altijd meteen een vaste
plaats hebben in het zorgaanbod. De leden van de PvdA-fractie denken daarbij
ook aan het bieden van ruimte aan zorgaanbieders om, onder toeziend oog van
de provincie, gezamenlijk tot een regionaal netwerk van jeugdzorg te komen,
dat de samenhang in het zorgaanbod garandeert en de functie van vangnet voor
moeilijk plaatsbare kinderen op zich neemt, om daarmee beter inhoud te kunnen
geven aan de zorgplicht en aan de verantwoordelijkheid van zorginstellingen
daarvoor. In dat verband vroegen de leden van de PvdA-fractie zich af of de
regering wil voorkomen dat de Wet op de jeugdzorg snel achterhaald zal zijn.
Voorts vroegen de leden van de PvdA-fractie zich af of met het opnemen van
een experimenteerartikel, zoals bijvoorbeeld artikel 9.50a van
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, kan worden voorkomen
dat de Wet op de jeugdzorg een overgangswet zal blijken te zijn, of niet meer
«dan een stap in de goede richting», zoals betrokkenen in het
veld de wet al aanduiden, omdat een samenhangend stelsel van zorg zich nog
moet ontwikkelen en de vooruitzichten zijn dat het beroep dat op de jeugdzorg
gedaan wordt de komende jaren altijd vooruit zal lopen op de beschikbare middelen
en daarom nieuwe zorgvormen èn zorgorganisaties verwacht kunnen worden,
die thans niet in de wet en nadere regelgeving zijn voorzien. Kan met een
dergelijk artikel niet beter ingespeeld worden op de ontwikkelingen in het
veld, zo vroegen de leden van de PvdA-fractie tot besluit.Wij constateren dat de leden van de PvdA-fractie twijfels hebben over
de duurzaamheid van het onderhavige wetsvoorstel. Wij verzekeren genoemde
leden dat het wetsvoorstel is geschreven om vele jaren mee te kunnen gaan.
Om die reden bevat het wetsvoorstel veel ruimte aan het Rijk, maar vooral
aan de provincies en grootstedelijke regio's om binnen bepaalde kaders een
beleid te voeren dat is gericht op een samenhangend stelsel van jeugdzorg.
De kaders waarbinnen het beleid moet worden gevoerd zijn goed doordacht en
bieden voldoende ruimte voor dat beleid, ook als zich nieuwe ontwikkelingen
voordoen. Met name het beleidsproces is immers gestructureerd, en niet zo
zeer de inhoud van het beleid. In het voorlopige verslag vroegen de leden
van de PvdA-fractie zich reeds af waarom geen experimenteerartikel in de wet
is opgenomen op grond waarvan een provincie, na overleg met de zorgaanbieders,
toestemming aan het Rijk kan vragen om zelf te voorzien in de samenhang van
het zorgaanbod en de wijze waarop aan de zorgbehoefte van cliënten tegemoet
gekomen wordt. Daarop antwoordden wij dat in de eerste plaats het wetsvoorstel
aan de provincie voldoende mogelijkheden biedt om een adequaat beleid te voeren
gericht op samenhang in het zorgaanbod, dat tegemoet komt aan de zorgbehoefte
van cliënten. Hierbij kan gedacht worden aan het provinciale beleidskader
met het voorgeschreven overleg met andere bij de jeugdzorg betrokken instanties,
het provinciale subsidiebeleid en het handhaven door de provincie van de kwaliteit
van zorgaanbieders en bureaus jeugdzorg. In de tweede plaats merkten wij op
dat het op dit moment onvoldoende mogelijk is concreet en nauwkeurig aan te
duiden op welke punten eventueel experimenten mogelijk zouden moeten zijn.
Daarmee is het ook niet mogelijke een concrete aanduiding te geven van de
artikelen of onderdelen van de wet waarvan moet kunnen worden afgeweken. Een
algemene basis voor experimenten zou de rechtszekerheid die een wet moet bieden
te veel aantasten. Dit antwoord onderschrijven wij nog steeds.In aanvulling daarop merken wij op dat de wijze waarop de aanspraken op
jeugdzorg zijn omschreven alle ruimte laat voor initiatieven van de zorgaanbieders
om te komen tot nieuwe zorgvormen die tegemoetkomen aan de behoefte van de
cliënt. Ook bevat het wetsvoorstel geen enkele belemmering om te komen
tot een regionaal netwerk van jeugdzorg. Immers de manier waarop het zorgaanbod
wordt georganiseerd is niet voorgeschreven. Er is alle ruimte om het zorgaanbod
zo te organiseren dat goed kan worden ingespeeld op zich wijzigende behoeften.Kortom het wetsvoorstel heeft op dit moment geen experimenteerartikel
nodig, omdat reeds voldoende mogelijkheden bestaan adequaat in te spelen op
actuele ontwikkelingen. Overigens ligt de zorgplicht, zoals de leden van de
PvdA-fractie lijken te veronderstellen, niet bij de zorgaanbieders, maar bij
de provincies en grootstedelijke regio's. De provincies en grootstedelijke
regio's verstrekken daartoe subsidie aan zorgaanbieders. De zorgaanbieders
zijn op hun beurt, voor zover de subsidie daartoe strekt, verplicht de cliënt
te accepteren. De leden van de PvdA-fractie vroegen of het feit dat
de Wet op de jeugdhulpverlening kort na de invoering achterhaald bleek, reden
is om dat met de Wet op de jeugdzorg te willen voorkomen.Los van de vraag of de Wet op de jeugdhulpverlening werkelijk kort na
de inwerkingtreding achterhaald bleek, verwachten wij niet dat daarvan bij
het wetsvoorstel sprake zal zijn. De verhoopte aanvaarding van het wetsvoorstel
en de inwerkingtreding is eerder een sluitstuk van een langdurig proces dan
de start van iets geheel nieuws. Veel van hetgeen in het wetsvoorstel is geregeld
is al in de praktijk beproefd. Bovendien wordt de inwerkingtreding begeleid
met een implementatieplan, iets waarvan bij de inwerkingtreding van de Wet
op de jeugdhulpverlening geen sprake was.De leden van de VVD-fractie vroegen de regering hoe
deze wet zich verhoudt tot het streven van dit kabinet om te komen tot deregulering,
vermindering van administratieve lasten en het vergroten van eigen verantwoordelijkheid
en speelruimte voor de werkvloer. Deze vraag werd ook door de leden van de
CDA-fractie gesteld.Het onderhavige wetsvoorstel verleent aanspraken aan cliënten en
regelt hoe een aanspraak voor een cliënt tot stand komt. Het legt ook
de verantwoordelijkheid van de verschillende overheden vast, net als het beleidsproces
dat goede jeugdzorg waarborgt. Ook de financiële verhouding tussen het
Rijk en de provincies en tussen de provincies en het bureau jeugdzorg en de
zorgaanbieders maken onderdeel uit van het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel
regelt voorts de kwaliteit van de zorg en de toegang daartoe, alsmede het
toezicht daarop en de handhaving ervan. Verder worden cliëntenrechten
vastgelegd.Gezien het met het wetsvoorstel beoogde doel zijn regels op genoemde terreinen
onontbeerlijk zowel vanuit het cliëntperspectief als vanuit een doelmatig
en rechtmatig gebruik van collectieve middelen.Bij de wijze waarop de diverse onderdelen in regelgeving zijn uitgewerkt,
is steeds gestreefd naar een zo groot mogelijke vrijheid en verantwoordelijkheid
voor alle betrokkenen en dus ook voor de werkvloer. Wij menen daarin een juist
evenwicht te hebben gevondenDe leden van de fractie van de VVD vroegen dringend
de wet nogmaals voor te leggen aan Actal.Voor een nogmaals voor advies aan Actal voorleggen van het wetsvoorstel
zien wij geen aanleiding. De desbetreffende ontwerp-besluiten, die het beeld
omtrent de reikwijdte van het wetsvoorstel eerst werkelijk compleet maken,
zijn immers alle op de actuele tekst van het wetsvoorstel gebaseerd en vloeien
rechtsreeks uit de wetsbepalingen voort. Daar komt bij, dat de vraag of die
ontwerp-besluiten voor een toets op de gevolgen voor de administratieve lastendruk
voor het bedrijfsleven in aanmerking komen, tot dusverre telkens door Actal
ontkennend is beantwoord.De leden van de VVD-fractie constateerden dat in de
memorie van antwoord van 28 oktober de regering niet is ingegaan op de vragen
van de VVD-fractie met betrekking tot de vraaggestuurde zorg en marktwerking
in de jeugdzorg en vroegen of de regering dit alsnog wil doen.Gelet op de krapte in de zorgsector, vroegen de leden
van de PvdA-fractie wat er terecht zal komen van het streven om tot regulering
van de zorg te komen door middel van marktwerking. Zij vroegen tevens of het
geen inconsistentie in de wet is dat er sprake is van regulering door marktwerking
enerzijds en dat anderzijds wordt gesteld dat het bureau een gidsfunctie heeft
voor de cliënt om deze behulpzaam te zijn in het zoeken naar zorg? Ten
aanzien van de principes van marktwerking zoals die o.a. vertaald worden in
prijs- en volumebeleid, vroegen de leden van de PvdA-fractie of die bijdragen
aan het doel van de wet en zo ja, hoe.Eén van de vragen die de leden van de VVD-fractie
in het voorlopig verslag van de Eerste Kamer hebben gesteld, luidde of op
grond van deze wet er wel sprake is van vraagsturing of dat de overheid het
aanbod bepaalt. De leden van de VVD-fractie meenden dat de wet in de regeling
van de aangekondigde vraaggestuurde zorg niet duidelijk is. De kern van vraaggestuurde
zorg is naar de mening van deze leden, dat in beginsel de financiering de
keuze van de cliënt volgt. Ze vroeg de staatssecretaris duidelijkheid
te geven over het karakter van de wet.Naar onze mening is er op grond van de Wet op de jeugdzorg zeker sprake
van vraagsturing. De vraag van de cliënt wordt, onafhankelijk van zorgaanbieders
en financiers, inhoudelijk vastgesteld door het bureau jeugdzorg. De behoeften
van cliënten, blijkend uit indicatiebesluiten van het bureau jeugdzorg
bepalen welk aanbod door de provincie gesubsidieerd moet worden om in de aanspraken
te voorzien. Op basis hiervan zal de provincie vervolgens zijn aanvraag voor
de doeluitkering zorgaanbod bij het Rijk onderbouwen. Niet de overheid, maar
de vraag (zorgbehoefte) van de cliënt bepaalt dus de inhoud van het aanbod.
Ook biedt het wetsvoorstel aan provincies de ruimte om zorg te subsidiëren
(«in te kopen») bij zorgaanbieders buiten de eigen provinciegrens
en hebben zorgaanbieders de ruimte om hun aanbod aan meerdere provincies aan
te bieden. Het doel hiervan is dat provincies kunnen kiezen voor die zorgaanbieders
die voor de beste prijs-kwaliteitverhouding zorg kunnen leveren. Gelet op
de soms specialistische vormen van hulpverlening en de schaalvergroting in
het zorgaanbod waardoor sommige provincies nu slechts één zorgaanbieder
kennen, zijn wij het overigens met de leden van de PvdA-fractie eens dat zeker
op korte termijn aan marktwerking grenzen zijn verbonden. Daar waar deze grenzen
bereikt worden, is benchmarking een goed alternatief om de prestaties van
zorgaanbieders met elkaar te vergelijken en te verbeteren.Wat betreft de vraag van de leden van de PvdA-fractie over de rol van
het bureau jeugdzorg in relatie tot de beoogde marktwerking merken wij op
dat het systeem rekening houdt met de bijzondere doelgroep van de jeugdzorg.
Cliënten in de jeugdzorg zijn vaak niet in staat of bereid zelf de benodigde
zorg te organiseren. In veel gevallen zijn de cliënten immers minderjarig
en is er tussen jeugdige en ouders sprake van opgroei- of opvoedproblemen.
Bovendien zijn de cliënten, zowel de jeugdige als de ouders, zich soms
niet bewust van de problemen of niet gemotiveerd om hieraan iets te doen.
Daarom bestaan er ook jeugdbeschermingsmaatregelen. In gevallen waarin een
jeugdbeschermingsmaatregel geldt, is niet zelden sprake van zorg met een verplichtend
karakter. Dan kan het organiseren van de benodigde zorg niet aan de cliënten
zelf worden overgelaten. Het bureau jeugdzorg heeft dan, als uitvoerder van
de jeugdbeschermingsmaatregel deze taak. Daar waar de cliënt wel in staat
is zelf een keuze te maken voor een zorgaanbieder om zijn aanspraak te realiseren,
heeft de cliënt hiervoor ook alle ruimte, uiteraard mits er een verscheidenheid
aan aanbieders bestaat.De leden van de VVD-fractie meenden dat de rijksoverheid
in overleg met de provincies, het aanbod en de prijs van de jeugdzorg per
provincie vaststelt. Dit staat naar de mening van deze leden haaks op de vraagsturing
en beperkt de instellingen om in te spelen op regionale omstandigheden.Hiervoor hebben wij reeds aangegeven dat van deze situatie geen sprake
is. Met de stelling van de leden van de VVD-fractie dat de bureaus jeugdzorg
en de zorgaanbieders in de regio het spel van vraag en aanbod moeten beheersen
zijn wij het eens, in die zin dat niet het bureau jeugdzorg op zich maar de
door het bureau vastgestelde behoefte de vraag bepaalt. De zorgaanbieders
zullen zorg moeten leveren waaraan behoefte bestaat. Zij kunnen
in zoverre de markt beheersen dat zij met hun subsidie-aanvraag zullen inspelen
op de behoefte die blijkt uit de indicatiebesluiten van het bureau jeugdzorg.
Blijft de verantwoordelijkheid van de provincie om een zodanig aanbod te subsidiëren
dat aanspraken kunnen worden gehonoreerd. Dit brengt mee dat de provincie,
als financier van het zorgaanbod, regie zal moeten voeren op de aansluiting
van vraag en aanbod van jeugdzorg.Voorts waren de leden van de VVD-fractie van mening
dat provincies, in tegenstelling tot de gelimiteerde mogelijkheden van aanbieders
in de jeugdzorg zelf, financiële reserves kunnen opbouwen, hetgeen ingaat
tegen de (beperkte) geïntroduceerde marktwerking.Deze conclusie onderschrijven wij niet. Het ontwerp-Besluit uitkeringen
jeugdzorg staat de provincies inderdaad toe enige financiële reserve
te vormen om beperkte fluctuaties in uitgaven zelf op te kunnen vangen. Het
Rijk heeft echter de mogelijkheid de omvang van deze reserve te betrekken
bij de verlening van de doeluitkeringen voor het volgend jaar. Indien de omvang
van de reserve daar aanleiding toe geeft, zullen wij daar gebruik van maken.
De praktijk van de afgelopen jaren is dat de omvang van de provinciale reserve
jeugdhulpverlening beperkt is (zo'n 2% tot 3% van de jaarlijkse doeluitkering).Kan er wel sprake zijn van marktwerking in de zorg,
gelet op het specifieke doel en karakter van de jeugdzorg, zo vroegen de leden
van de fractie van de PvdA.Van een volledig vrije marktwerking kan in de jeugdzorg geen sprake zijn.
Vaak is sprake van gedwongen hulp in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel.
Binnen het wettelijke stelsel is wel zoveel als mogelijk, ruimte gecreëerd
voor marktwerking in die zin dat het gebaseerd is op vraagsturing, waarbij
de vraag overigens wel objectief en professioneel wordt vastgesteld door het
bureau jeugdzorg. In de relatie tussen zorgaanbieders en subsidiërende
provincies is ook sprake van enige marktwerking. De provincie kan de keuze
welke aanbieder hij voor welk aanbod wil subsidiëren laten bepalen door
het antwoord op de vraag wie het beste product tegen een zo laag mogelijke
prijs kan bieden. Voor de cliënt is sprake van een markt voor zover hij
keuze heeft uit meer dan één aanbieder bij wie hij zijn aanspraak
tot gelding tot gelding kan brengen.De leden van de VVD-fractie vroegen of de wet voorlopig
voor vier jaren bedoeld is, waarna na onderzoek, experimenten en evaluatie
een vraaggestuurd stelsel kan worden uitgewerkt?Het wetsvoorstel biedt naar onze mening alle ruimte om de komende jaren
verder te werken aan verbetering van een cliëntgerichte organisatie van
de jeugdzorg. Vraagsturing is ook geen doel op zich. Zoals wij hiervoor al
hebben opgemerkt zal, gezien de aard van de doelgroep van de jeugdzorg, ook
geen sprake kunnen zijn van een geheel vraaggestuurd stelsel. Het wetsvoorstel
voorziet in een verplichte evaluatie binnen vijf jaar na de inwerkingtreding.
Uit deze evaluatie zal moeten blijken of de wet (op onderdelen) aangepast
moet worden of niet. Daarop kunnen wij nu niet vooruit lopen.De leden van de VVD-fractie vroegen of het de intentie
van het wetsvoorstel is om de jeugdzorg onder de reikwijdte van de Wet klachtrecht
cliënten zorgsector en de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen
te brengen.Het is niet de intentie van het wetsvoorstel om de jeugdzorg onder de
reikwijdte van de Wet klachtrecht cliënten zorgsector en de Wet medezeggenschap
cliënten zorginstellingen te brengen. Voor het onderwerp medezeggenschap
is dit uitvoerig beargumenteerd met name in punt 4 van het nader rapport omtrent
het advies van de Raad van State over de derde nota van wijziging.
In het bijzonder de diverse daar genoemde verschillen tussen beide regelingen
pleiten voor handhaving van de specifieke regeling van de medezeggenschap
voor jeugdigen in het onderhavige wetsvoorstel.Voor het klachtrecht is de situatie niet anders. Ook hier is de voorkeur
gegeven aan een uniforme regeling met betrekking tot alle in de jeugdzorg
werkzame instanties. Zie ook punt 5 van bedoeld nader rapport en onze brief
aan de Tweede Kamer van 3 juni 2003 (28 168, nr. 27, blz. 7/8), waar
de verhouding met hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht wordt besproken
en aangegeven wordt waarom dat hoofdstuk duurzaam niet op klachten tegen stichtingen
en zorgaanbieders van toepassing dient te zijn. Voorts verschilt het wetsvoorstel
ook voor wat betreft dit onderwerp op zodanige punten van de regeling in de
Wet klachtrecht cliënten zorgsector, en zal dat gezien de groep cliënten
ook moeten doen, dat ook om die reden een eigen regeling voor de jeugdzorg
in de rede ligt.De leden van de VVD-fractie deelden mee grote moeite
te hebben met een groot aantal onderdelen van de wet zoals met de administratieve
lastenverzwaring, de niet uitgevoerde ontschotting in de financiering en de
dichtgetimmerde voorwaarden voor de werking van het bureau jeugdzorg. Zij
vroegen de regering dan ook dringend om de Wet op de jeugdzorg een werkingstermijn
van 4 jaar te geven (horizonbepaling) en in deze periode met een nieuw wetsvoorstel
te komen dat bovengenoemde bezwaren niet in zich heeft.Zoals ook in eerdere beantwoording en beantwoording van andere vragen
is aangegeven, is er geen aanleiding te veronderstellen dat de wet tot administratieve
lastenverzwaring zal leiden.Het feit dat sommige cliënten hulpverlening kunnen krijgen die opgebouwd
is uit hulp vanuit aanbieders van zorg die ieder hun eigen financiering kennen,
levert als zodanig geen enkele hinderpaal op voor de cliënt noch voor
de aanbieder. Heldere afspraken tussen (in dit geval) provincies, zorgkantoren
en het Ministerie van Justitie regelen de beschikbare capaciteit.Gezien de monopolie-positie die de bureaus jeugdzorg gaan innemen, is
het noodzaak een aantal regels te stellen aan taken, functies en werking van
die bureaus. Die regels moeten zorgen voor een zorgvuldige en gelijke behandeling
van cliënten en voor transparantie in het afleggen van verantwoording.
De regelgeving terzake biedt de bureaus meer dan voldoende ruimte om hun eigen
werkpraktijk in te vullen.Gezien het vorenstaande achten wij het niet nodig deze wet aan een werkingstermijn
van vier jaar te binden en daarmee als een overgangswet te bestempelen. Dat
is te meer niet wenselijk omdat een dergelijke tijdsgrens de noodzakelijke
verdergaande ontwikkeling van samenwerking tussen diverse sectoren zeker niet
zal stimuleren, integendeel eerder zal frustreren.De leden van de fractie van GroenLinks toonden zich
ontstemd over het late moment dat zij in kennis zijn gesteld van de memorie
van antwoord. Zij vroegen zich af waarom dit ruim een maand heeft moeten duren.Tussen het uitbrengen van het voorlopig verslag door de Eerste Kamer en
de memorie van antwoord lag een periode van drie weken (namelijk van 7 oktober
tot en met 29 oktober), hetgeen wij, zeker gezien het karakter en de
omvang van het voorlopig verslag, niet buitensporig lang vinden. Daarbij komt
dat wij in de beantwoording de uitkomsten van het overleg met het IPO over
het financiële kader bij het wetsvoorstel dat in die periode is gevoerd,
hebben willen meenemen.Naar welke invoeringsdatum streeft de regering, zo
vroegen de leden van de fractie van GroenLinks?Lange tijd hebben wij samen met de mede-overheden en het veld gekoerst
op 1 januari 2004 als datum van inwerkingtreding van het voorstel van
Wet op de jeugdzorg. Deze datum is niet haalbaar gebleken. Dit heeft ertoe
geleid dat samen met het IPO en de MOGroep is verkend welke invoeringsdatum
nu het meest wenselijk is. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat wij moeten
streven naar inwerkingtreding met ingang van 1 januari 2005. Tot die
datum kan al zoveel als mogelijk volgens de uitgangspunten van het wetsvoorstel
worden gewerkt. Inwerkingtreding van het wetsvoorstel in de loop van het kalenderjaar
en dus ook het boekjaar, brengt extra administratieve lasten mee die niet
opwegen tegen de voordelen van een spoedige inwerkingtreding.De leden van de fracties van GroenLinks en SP vroegen
naar de consequenties van het feit dat de Wet op de jeugdzorg niet op 1 januari
2004 zal worden ingevoerd.Het niet in werking treden met ingang van 1 januari 2004 brengt onder
andere mee dat nog geen aanspraak bestaat op jeugdzorg en dat de bureaus jeugdzorg
nog geen wettelijke status hebben. Daar staat tegenover dat sprake is van
een langere aanloop- en voorbereidingsperiode hetgeen de zorgvuldige invoering
van het nieuwe wettelijk systeem ten goede komt. Dit vooral nu alle betrokkenen
bereid zijn gebleken al zoveel als mogelijk volgens de uitgangspunten van
de nieuwe wet te willen werken. De bepalingen ten aanzien van de planning-
en controlcyclus (de artikelen 30 tot met 36) kunnen overigens zonder negatieve
effecten al wel eerder dan 1 januari 2005 inwerking treden. Dit maakt
het mogelijk dat wij de beide Kamers der Staten-Generaal al met Prinsjesdag
van 2004 het landelijke beleidskader jeugdzorg voor de periode 2005–2008
kunnen aanbieden, en dat ook de procedure ten aanzien van de provinciale beleidskaders
kan plaatsvinden op basis van de nieuwe wet.Wij achten overigens een zo spoedig mogelijke aanvaarding van het wetsvoorstel
nog steeds van groot belang. De aanvaarding verschaft alle betrokkenen immers
de duidelijkheid die nodig is om het vernieuwingsproces met kracht door te
zetten.De leden van de fractie van GroenLinks en van de SP-fractie
vroegen of de regering kan garanderen dat bureaus jeugdzorg die in de overtuiging
waren dat de Wet op de jeugdzorg op 1 januari 2004 van kracht zou worden
en personele investeringen en financiële verplichtingen zijn aangegaan,
niet onnodig benadeeld zullen worden.Daarnaast vroegen de leden de SP-fractie of de regering
kan toezeggen dat hoewel nog niet het hele traject tot de Wet op de jeugdzorg
gelopen is, zij zich toch garant stelt dat al toegezegde (in het oog van de
SP-fractie overigens nog steeds ontoereikende extra gelden) wel al kunnen
worden ingezet. Deze leden gingen er vanuit dat de provincies als de aanstuurders
en de bureaus jeugdzorg als de uitvoerders van de wet hiermee rekening hebben
gehouden bij het opstellen van de begrotingen.De extra middelen voor de jeugdzorg die op grond van het Hoofdlijnenakkoord
voor 2004 beschikbaar zijn gekomen voor het terugdringen van wachtlijsten
en voor de jeugdreclassering, worden door ons reeds ingezet vooruitlopend
op de invoering van het wetsvoorstel en blijven dus beschikbaar. Tevens is
bij de behandeling van de ontwerpbegroting van Justitie voor 2004 besloten
voor dit jaar de vastgestelde ombuiging op de jeugdbescherming ongedaan te
maken (ca. € 4 mln). Ten aanzien van de overheveling van de AWBZ-middelen
worden, zoals in het verleden al afspraken zijn gemaakt over de inzet van
de € 7 mln, vooruitlopend op de wettelijke overdracht van de verantwoordelijkheid
en middelen, afspraken gemaakt over de inzet van deze capaciteit in de bureaus
jeugdzorg ten behoeve van de indicatiestelling voor de jeugd-ggz. De leden van de fractie van GroenLinks stelden diverse
vragen over de laagdrempeligheid van het bureau jeugdzorg, ambulante hulpverlening
door dit bureau en de toereikendheid van de lokale voorzieningen. Wij hebben
deze vragen beantwoord in de paragraaf «Aansluiting gemeentelijk preventief
jeugdbeleid en provinciaal gefinancierde jeugdzorg»De leden van de GroenLinks-fractie schetsten hoe in
hun ogen de relatie is tussen gezinscoaching, casemanager en vaste contactpersoon.
Zo gaven zij aan dat als sprake is van geïndiceerde hulp er altijd een
casemanager is, die vanuit het bureau jeugdzorg wordt aangewezen.Dit is correct. Als het bureau jeugdzorg heeft vastgesteld dat er aanspraak
is op jeugdzorg, ontstaat de wettelijke taak voor het bureau jeugdzorg om
de cliënt bij te staan bij het tot gelding brengen van zijn aanspraak,
te bevorderen dat een samenhangend hulpverleningsplan tot stand wordt gebracht
alsmede het volgen van de zorg en het adviseren van de cliënt na het
beëindigen van de zorg. Het is ook correct, zoals de leden van de fractie
van GroenLinks meenden, dat het voor de hand ligt dat casemanager en vaste
contactpersoon in principe dezelfde persoon zijn.De interpretatie van de positionering van gezinscoaching door de leden
van de fractie van GroenLinks is niet helemaal juist. Deze leden meenden dat
gezinscoaching tot stand dient te komen in de vrijwillige hulpverlening door
de voorliggende voorzieningen, en dat het bureau jeugdzorg hier niets mee
te maken heeft. Gezinscoaching is inderdaad een van de functies waarvan wij
samen met de VNG hebben vastgesteld dat gemeenten daar invulling aan moeten
geven. Overigens spreken wij in dit verband van «coördinatie van
zorg»: het coördineren van hulp aan gezinnen met meervoudige problematiek
die de greep kwijt zijn op de eigen situatie, waarbij meerdere hulpverleningsinstanties
betrokken zijn. Het gaat dan om hulp in brede
zin, bijvoorbeeld schuldenproblematiek, verslavingsproblematiek, hulp om het
huishouden op orde te krijgen, hulp bij de opvoeding et cetera. Deze functie
kan bijvoorbeeld worden uitgeoefend door het algemeen maatschappelijk werk,
dit in antwoord op de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks welke
lokale voorzieningen in aanmerking komen voor de functie gezinscoaching. Gezinscoaching
is niet uitsluitend een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Als er sprake
is van zware problematiek waarbij ook ernstige opgroei- en opvoedproblemen
aan de orde zijn, dan is gezinscoaching op indicatie mogelijk (als onderdeel
van de aanspraak op jeugdhulp).Over de rol van het bureau jeugdzorg bij gezinscoaching het volgende:
het bureau jeugdzorg zal ingevolge het voorgestelde artikel 6, tweede lid,
en 8, tweede lid in de daarbedoelde gevallen bij de indicatiestelling moeten
nagaan of coördinatie van zorg nodig is. Het bureau zal ook moeten nagaan
welke instantie de coördinatie het beste op zich kan nemen. Belangrijk
daarbij is dat de beoogde coach het vertrouwen heeft van het gezin. Gezinscoaching
zelf is geen taak van het bureau jeugdzorg. Omdat de functie gezinscoaching
nog in ontwikkeling is, zijn wij wel van mening dat het bureau jeugdzorg bij
uitzondering – als de lokale voorzieningen hier nog niet in kunnen voorzien –
deze taak kan oppakken in het kader van ambulante hulpverlening.Het is niet zo dat alleen in de vrijwillige hulpverlening gezinscoaching
aan de orde kan zijn, zoals de leden van de GroenLinks-fractie meenden. Ook
in het kader van de uitvoering van een kinderbeschermingsmaatregel kan een
gezinsvoogd tot de conclusie komen dat gezinscoaching voor het desbetreffende
gezin noodzakelijk is.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de
regeling van de rechtstreekse verwijzing naar de jeugd-ggz niet de monopoliepositie
van het bureau jeugdzorg ondermijnt. Zijn bepaalde psychische stoornissen
zo te omschrijven dat er geen grijs-verwijsverkeer of professioneel onderonsje
ontstaat tussen huisarts en jeugd-ggz? Hoe wordt deze rechtstreekse verwijzingsstroom
gecontroleerd? En wat zijn eigenlijk deze bepaalde psychische
stoornissen, aan wat voor soort concrete stoornissen moet gedacht worden en
zijn die eenduidig indiceerbaar door een huisarts?De regeling impliceert inderdaad dat het bureau jeugdzorg als het gaat
om indiceren voor de jeugd-ggz geen monopoliepositie inneemt. De monopoliepositie
is echter geen doel van de regeling. Het doel is door het, zoveel als nuttig
en nodig is, in één hand te leggen van de indicatiestelling,
te bevorderen dat bij de analyse van problemen van of met jeugdigen, gekeken
wordt naar alle aspecten die het functioneren van een jeugdige beïnvloeden
en zo te komen tot zorg die de beste oplossing biedt voor de problemen. Dit
brengt mee dat de indicatiestelling op een zo breed mogelijk terrein door
één instantie, te weten het bureau jeugdzorg moet worden uitgevoerd,
hetgeen voor het bureau meebrengt dat het op één uitzondering
na, als monopolist optreedt. Ten aanzien van de jeugd-ggz hebben wij vastgesteld
dat het bureau jeugdzorg geen toegevoegde waarde heeft als het gaat om een
jeugdige waarvan eenvoudig door een huisarts kan worden vastgesteld dat hij
hoogstwaarschijnlijk lijdt aan een ernstige psychische stoornis en in verband
daarmee slechts psychiatrische hulp nodig heeft. Omdat dan een brede afweging
van mogelijke vormen van zorg geen zin heeft – psychiatrie is dan immers
aangewezen – kan rechtstreeks, dat wil zeggen zonder tussenkomst van
het bureau jeugdzorg worden verwezen naar de kinder- en jeugdpsychiatrie.De psychische stoornissen waarbij verwijzing door een huisarts mogelijk
is worden concreet omschreven, zodat er geen sprake is van een vaag schemergebied
dat leidt tot een «grijs-verwijsverkeer». Deze rechtstreekse verwijsstroom
wordt controleerbaar gemaakt door de eis dat degene die rechtstreeks verwijst
dit moet melden bij het bureau jeugdzorg dat bevoegd zou zijn geweest. Bij
die melding moet gemotiveerd worden aangegeven welke psychische stoornis aanwezig
wordt vermoed en op welk psychisch niveau de jeugdige functioneert. Dit sluit
aan bij de criteria die gelden voor de rechtstreekse verwijzing. Ingevolge
het ontwerp van de algemene maatregel van bestuur die onder meer aangeeft
bij welke stoornis van welke ernst rechtstreeks kan worden verwezen, gaat
het om stoornissen, beschreven op as I of as II van het classificatiesysteem
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. De ernst zit in het
psychisch niveau van functioneren van de jeugdige. Rechtstreekse verwijzing
kan plaatsvinden als naast een hiervoor bedoelde stoornis sprake is van een
functioneren dat leidt tot een scoren van 40 of minder op de Children's Global
Assesment Scale of een score van 50, waarbij sprake is van een ernstig verminderd
functioneren op één van de in de schaal opgenomen terreinen,
terwijl redelijkerwijs vermoed kan worden dat dit verminderde functioneren
samenhangt met de psychische stoornis. Huisartsen moeten in staat zijn tot
toepassing van deze criteria.De leden van de fractie van GroenLinks willen graag
precies het oordeel van Actal weten over de concept-algemene maatregelen van
bestuur.Actal heeft over de tot dusverre hem ter advisering voorgelegde algemene
maatregelen van bestuur telkens gemeend het desbetreffende ontwerp-besluit
niet te moeten selecteren voor een toets op de gevolgen voor de administratieve
lastendruk voor het bedrijfsleven.De leden van de fracties van GroenLinks en de SP is
het niet duidelijk wanneer een cliënt een persoonsgebonden budget (pgb)
kan krijgen.Voor een goed begrip is het van belang een onderscheid te maken tussen
aanspraken op grond van het wetsvoorstel en aanspraken op grond van de AWBZ.Voor aanspraken op grond van het wetsvoorstel is het niet mogelijk een
pgb te ontvangen. De redenen hiervoor zijn uiteengezet in de brief van de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de voorzitter van de Tweede Kamer van 19 november 2003 (Kamerstukken II, 28 168,
nr. 53). In die brief wordt overigens aangegeven dat het merendeel van het
huidige zorgaanbod in de jeugdzorg, waarop ingevolge het wetsvoorstel aanspraak
moet gaan bestaan, bestaat uit behandeling en verblijf. Deze opmerking heeft
wellicht aanleiding gegeven tot enige verwarring, omdat het ontwerp Besluit
jeugdzorgaanspraken geen aanspraak op behandeling kent. Bedoeld is hier echter
een vertaalslag te maken naar de AWBZ-terminologie. Een belangrijk deel van
de aanspraak op jeugdhulp (een aanspraak die wel genoemd wordt in het ontwerp
Besluit jeugdzorgaanspraken) zal gaan bestaan uit wat in de terminologie van
het Besluit zorgaanspraken AWBZ behandeling wordt genoemd.Voor aanspraken op grond van de AWBZ, in het bijzonder op activerende
en ondersteunende begeleiding, blijft het voor de cliënt wel mogelijk
bij het zorgkantoor een pgb aan te vragen overeenkomstig de Regeling subsidies
AWBZ en Ziekenfondswet. Het is de wettelijke taak van het bureau jeugdzorg
de cliënt op deze mogelijkheid te wijzen en hem zo nodig bij het verkrijgen
er van bij te staan (artikelen 6, eerste lid, onder e, en 10, eerste lid,
onder f, van het wetsvoorstel).De leden van de fractie van GroenLinks meenden te hebben
begrepen dat de commissie-De Beer haar onderzoek zou uitbreiden naar de jeugdzorg.
Zij vroegen of dat klopt; en zo ja, wanneer daar resultaat van te verwachten
is.Commissie-De Beer was een tijdelijke commissie die in 2001–2002
(voorbereidend) onderzoek heeft gedaan naar enkele onderdelen van regelgeving
op het terrein van volksgezondheid. De bevindingen en aanbevelingen van deze
commissie hebben een belangrijke rol vervuld in de ontwikkeling van de VWS-aanpak
in het kader van terugdringing van administratieve lasten. Voor het overige
verwijzen wij naar ons antwoord op een vraag van de leden van de PvdA-fractie
terzake. Nog in januari wordt een kabinetsbrede exercitie om de lastendruk
van de wetgeving in kaart te brengen, afgerond. In het onderzoek is ook de
jeugdzorg meegenomen.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de
provincie de bevoegdheid in te grijpen in het reilen en zeilen van het bureau
jeugdzorg ook heeft ten opzichte van zorgaanbieders die conform de Wet op
de jeugdzorg gefinancierd worden?Ingevolge het voorgestelde artikel 4 kan de provincie ingrijpen in het
bestuur van de stichting die een bureau jeugdzorg in stand houdt of in het
management van het bureau, als de juiste uitvoering van de wettelijke taken
in gevaar komt. Deze bevoegdheid is aan de provincies gegeven omdat er per
provincie maar één stichting is die de wettelijke taken kan
uitvoeren. De continuïteit van het functioneren van de stichting wordt
op deze wijze gewaarborgd. Artikel 16 biedt de provincie de mogelijkheid aanwijzingen
te geven die moeten bewerkstelligen dat het bureau jeugdzorg de wet op een
juiste wijze naleeft.De provincie heeft deze aanwijzingsbevoegdheid ook ten opzichte van zorgaanbieders,
omdat in artikel 29, artikel 16 van overeenkomstige toepassing is verklaard.
Omdat de provincie voor het aanbieden van zorg niet afhankelijk is van één
rechtspersoon is de provincie niet bevoegd in te grijpen in het bestuur of
management van zorgaanbieders.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar
de positie van cliënten die op het tijdstip van inwerkingtreding van
de wet op een wachtlijst staan. De vraag is of deze cliënten een indicatie
hebben die leidt tot een aanspraak op het tijdstip van inwerkingtreding.Het voorstel van wet bevat in artikel 103 een overgangsbepaling voor jeugdigen
die op het tijdstip van inwerkingtreding van het wetsvoorstel jeugdzorg waarop
aanspraak bestaat, ontvingen van een voorziening van jeugdhulpverlening
in de zin van de Wet op de jeugdhulpverlening of jeugd-ggz op grond van de
AWBZ. Deze jeugdigen hebben een aanspraak op grond van het wetsvoorstel zonder
daartoe strekkend indicatiebesluit van het bureau jeugdzorg tot het moment
dat het bureau een indicatiebesluit heeft genomen, wat binnen zes maanden
moet gebeuren.De positie van jeugdigen op de wachtlijst is niet wettelijk geregeld,
omdat geen relatie gelegd kan worden met het regime van de Wet op de jeugdhulpverlening
die geen indicatiebesluiten kent. Deze cliënten zullen derhalve alsnog
met inachtneming van het wetsvoorstel moeten worden geïndiceerd. Als
zij zorg nodig hebben waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel,
dan zal het bureau jeugdzorg een daartoe strekkend indicatiebesluit nemen.
Daarmee heeft de cliënt aanspraak op die zorg.De leden van de fractie van GroenLinks wezen er op
dat de media onlangs berichtten over grote aantallen ernstig gedragsgestoorde
jongeren die in gesloten jeugdinrichtingen terechtkwamen, niet omdat ze crimineel
zijn, maar omdat er geen plaatsen zijn waar ze voor begeleiding en behandeling
terecht kunnen. Hun aantallen groeien. Welke instrumenten biedt de Wet op
de jeugdzorg nu eigenlijk om zo'n ontwikkeling te keren, zo vroegen deze leden.Met de invoering van één toegang tot de jeugdzorg (huidige
jeugdhulpverlening, de geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen en de justitiële
jeugdinrichtingen) en een onafhankelijke, integrale indicatiestelling door
het bureau jeugdzorg worden de voorwaarden geschapen voor het bieden van een
zorgaanbod dat beter aansluit op de vraag. Bovendien geldt het uitgangspunt
dat zo licht mogelijke zorg wordt geboden.Daarnaast schrijft het wetsvoorstel voor dat het provinciale beleidskadernaast
een beschrijving van de provinciaal gefinancierde jeugdzorg – een overzicht
moet bevatten van de wijze waarop de zorgverzekeraars, de gemeenten en de
Minister van Justitie – voor de jji's – voornemens zijn te voorzien
in de behoefte aan de door hen gefinancieerde jeugdzorg. Hierdoor wordt de
samenhang in de jeugdzorg bevorderd. Jaarlijks vindt er overleg plaats tussen
de Minister van Justitie en de provincies om afspraken te maken over de planning
van de capaciteit aan de jji's en de behoefte aan provinciaal gefinancieerde
jeugdzorg, bijvoorbeeld na afloop van de jji-zorg.In de huidige situatie is nog geen sprake van een optimale aansluiting
van de vraag op het aanbod. Ons beleid voor de komende jaren zal er op gericht
zijn om hierin verbetering aan te brengen. In het afgelopen jaar is gebleken,
dat het aantal civielrechtelijke crisisplaatsingen in de justitiële jeugdinrichtingen
sterk is gestegen. De vraag doet zich voor, of dit eventueel samenhangt met
tekorten in de vrijwillige jeugdzorg. Om hier een oordeel over te kunnen vormen
is inmiddels een onderzoek gestart om inzicht te krijgen in de hulpvraag van
jeugdigen die wegens een crisisplaatsing in een jji worden opgenomen. Indien
uit dit onderzoek blijkt dat plaatsing in een justitiële jeugdinrichting,
bij gebrek aan passende zorg elders, als verlegenheidsoplossing plaats vindt,
zal bezien worden hoe door verdere verbetering van de indicatiestelling en
aanpassing van het (intersectoraal) zorgaanbod van de jeugdzorg en ook de
geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen een betere aansluiting van het
aanbod op de vraag kan worden bewerkstelligd. Daarnaast valt ook te denken
aan een nog selectievere instroom bij de justitiële inrichtingen door
aanscherping van de criteria voor plaatsing en een snellere doorplaatsing
naar een alternatief zorgaanbod.De vraag van de leden van de fractie van GroenLinks
naar onze bereidheid om «spaarfaciliteiten» te onderzoeken hebben
wij reeds beantwoord samen met een vraag van de leden van de
CDA-fractie over «eigen bijdrage».De leden van de SP-fractie vroegen of er een rol overblijft
voor het LCIG en de RIO bij de indicatiestelling voor gehandicapten.De lvg-sector is wel de vierde sector genoemd waarvoor het bureau jeugdzorg
de indicatiestelling gaat uitvoeren. Er is echter wel een verschil tussen
de positionering van de lvg-sector in het bureau jeugdzorg ten opzichte van
de andere sectoren. Voor de jeugdigen die behoren tot de gehandicaptensector
geldt dat zij zich kunnen wenden tot het bureau jeugdzorg als ze te maken
hebben met opgroei- en opvoedingsproblemen. Dit impliceert dat voor voorzieningen
en verstrekkingen in het verlengde van de handicap de structuur zoals die
in de gehandicaptensector is, gehandhaafd blijft.Uitgaande van een cliëntgerichte benadering is het van groot belang
dat een cliënt niet tussen twee sectoren heen en weer wordt geschoven
of twee keer in de rij moet staan voor een indicatie. In drie pilots (loop
tijd 2 jaar) wordt bekeken hoe dit het beste bereikt kan worden. In één
afzondelijke pilot wordt bekeken wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn
om in de toekomst de gehele verantwoordelijkheid bij het bureau jeugdzorg
te leggen.De vraag van de leden van de SP-fractie over het pgb
hebben wij hiervoor samen met een vraag van de leden van de fractie van Groenlinks
beantwoord.De leden van de fractie van SP vroegen naar hoe wordt
samengewerkt ten aanzien van wachtlijstbeheer, koppeling tussen het AZR (AWBZ
brede zorg systeem) en het op te zetten systeem van wachtlijsten voor geïndiceerde,
maar nog niet aangevangen vormen van (geestelijke) jeugdgezondheidszorg.Voor de AWBZ-gefinancierde delen van de jeugdzorg geldt dat de systematiek
van de AWBZ leidend is voor bijvoorbeeld de registratie en het wachtlijstbeheer.
Aangezien deze AWBZ-systematiek grote overeenkomsten vertoont met de systematiek
zoals die voor de provinciaal gefinancierde jeugdzorg gaat gelden, is het
relatief eenvoudig om gegevens tussen bureaus jeugdzorg, zorgaanbieders, zorgkantoor
en provincie uit te wisselen. De voor de uitwisseling van deze gegevens benodigde
«standaardberichten» worden nu AWBZ-breed ontwikkeld.De leden van de SP-fractie gaven aan dat in het indicatiebesluit
ook een zorgvraag kan worden geformuleerd die op lokaal niveau moet worden
ingevuld. Ook kan in overleg met verschillende zorgaanbieders bepaald worden
dat een gezinscoach moet worden aangewezen, die ook iemand van de lokale hulpverleners
kan zijn. In dit verband vroegen zij zich af wie voor deze financiering verantwoordelijk
is. Heeft de provincie de mogelijkheid de lokale overheid hierbij aan te sturen?Het bureau jeugdzorg neemt alleen een tot hulp strekkend indicatiebesluit
als het gaat om jeugdzorg waarop aanspraak bestaat ingevolge het wetsvoorstel,
om jeugd-geestelijke gezondheidszorg of een plaats in een justitiële
jeugdinrichting. Combinaties daarvan zijn ook mogelijk.Het bureau jeugdzorg kan tot de conclusie komen dat lokale jeugdzorg of
andere hulp nodig is. Die andere hulp wordt niet vastgelegd in een indicatiebesluit.Het bureau jeugdzorg zal de complete problematiek van een gezin in kaart
brengen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht aan verslavingsproblemen of problemen
waarbij licht ambulante hulp aan leden van het gezin nodig is. Als de problemen
opgelost kunnen worden met behulp van de aanbieders van deze vormen van zorg
zal het bureau hen daarnaar moeten verwijzen. Als de zorg nodig
is om een bedreigende situatie voor jeugdigen te voorkomen, achten wij een
simpele verwijzing onvoldoende. Daarom is in het wetsvoorstel opgenomen dat
het bureau jeugdzorg de taak heeft om in die gevallen schriftelijk vast te
leggen welke zorg het bureau nodig acht en de cliënt bij te staan en
zonodig te stimuleren die hulp in te roepen. Ook zal het bureau de hulp moeten
volgen. De schriftelijke vastlegging is geen indicatiebesluit. Of het gaat
om een eenvoudige mondelinge verwijzing of om de uitgebreid schriftelijk vastgelegde
zorg, maakt niet uit voor de financiering van de zorg. Betrokkenheid van het
bureau jeugdzorg brengt geen wijziging in de financiering mee. Evenmin schept
de verwijzing verplichtingen voor lokale zorgverleners of voor de voor de
subsidiëring verantwoordelijke overheid. Het bureau jeugdzorg, noch de
provincie heeft ten aanzien van deze hulp een bevoegdheid. Als het gaat om
lokale voorzieningen zijn gemeenten volledig zelf verantwoordelijk. De aldus
uitgedrukte behoefte aan zorg op lokaal niveau is uiteraard wel een factor
bij het op gemeentelijk en provinciaal niveau tot stand brengen van een samenhangend
aanbod. Een schriftelijke verwijzing maakt wel voor zowel de cliënt als
voor de hulpverlenende instantie helder welke zorg de cliënt nodig heeft.
De cliënt zal zo goed gefundeerd een beroep kunnen doen op die voorzieningen.
Zijn problemen en behoefte aan zorg zijn immers in kaart gebracht.De leden van de SP-fractie vroegen in dit verband,
in hoeverre een grijs gebied zal ontstaan, waarover discussie ontstaat tussen
de lokale overheid en de provincie wie voor wat verantwoordelijk is. Wat als
gemeenten en provincie niet tot gezamenlijke afspraken komen?In onze eerdere beantwoording zijn wij ingegaan op de afspraken die wij
hebben gemaakt met het IPO en de VNG, die de gemeentelijke verantwoordelijkheid
m.b.t. opvoedings- en gezinsondersteuning hebben verduidelijkt. Dit maakt
dat voor zowel provincies als gemeenten helder is wat van ieder van hen wordt
verwacht en wat ze dus van elkaar kunnen vragen en mogen verwachten. Bij de
vaststelling van het provinciale beleidskader jeugdzorg moet de provincie
dit vertalen naar concrete afspraken voor desbetreffende provincie. Juist
deze afspraken moeten voorkomen dat er op uitvoeringsniveau de situatie ontstaat
waarop de leden van de SP-fractie wijzen, van een grijs gebied waardoor jongeren
tussen wal en schip kunnen vallen. Als het overleg toch onverhoopt in een
impasse raakt, ligt het in de rede dat het Rijk met in ieder geval de betrokken
provincie overleg voert om de oorzaken hiervan te achterhalen en oplossingen
te vinden. De eigen verantwoordelijkheid van de lagere overheden staat echter
voorop.De vraag over de (extra) middelen voor het gemeentelijke
jeugdbeleid hebben wij beantwoord in de paragraaf over de aansluiting gemeentelijk
preventief jeugdbeleid en provinciaal gefinancierde jeugdzorg.Als nu blijkt dat in de jeugd-ggz onacceptabele wachtlijsten
bestaan/ontstaan kan de provincie dan de uitvoerder van de AWBZ, het zorgkantoor
opleggen de financiering op te hogen? Is de AWBZ financiering overigens geoormerkt
ten aanzien van de jeugd-ggz, zo vroegen de leden van de SP-fractie.Is het
juist dat de provincie het zorgkantoor kan opleggen voor meer middelen te
zorgen als blijkt dat er onvoldoende aanbod jeugd-ggz is?Het zorgkantoor is financieel verantwoordelijk voor de AWBZ-gefinancierde
jeugdzorg en de provincie kan het zorgkantoor niet verplichten de financiering
op te hogen in het geval van wachtlijsten in de AWBZ-gefinancierde jeugdzorg.
Daartoe bestaat in de praktijk ook geen noodzaak meer, aangezien er bij wachtlijsten
in de AWBZ zonodig aanvullende productieafspraken kunnen worden gemaakt («open
eind financiering»).De jeugd-ggz is weliswaar één van de speerpunten in de aanpak
van wachtlijsten in de GGZ, maar de daarbij behorende middelen
zijn in de AWBZ niet geoormerkt.Het bureau jeugdzorg kan de zorgverzekeraars niet opdragen te voorzien
in voldoende aanbod.Omdat het bij jeugd-ggz gaat om een aanspraak ingevolge de AWBZ kan de
cliënt zich tot de zorgverzekeraar wenden om zijn aanspraak gehonoreerd
te krijgen.De leden van de SP-fractie constateerden dat de vraag
«Op welke wijze kan de provincie bepalen welk zorgaanbod in de provincie
aanwezig dient te zijn en hoe kan de provincie het zorgaanbod sturen, zeker
in tijden van schaarste en wachtlijsten. Als er een tekort op verschillende
terreinen van jeugdhulpverlening bestaat, wie en wat bepaalt dan de prioritering
in de subsidiëring?», in de memorie van antwoord ten dele beantwoord
is. Zij brachten het tweede gedeelte nogmaals onder de aandacht van de regering.De provincie is verantwoordelijk om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen,
en dient dus te zorgen, dat hij dat zorgaanbod subsidieert, dat het beste
aansluit bij de vraag van de cliënt. Zowel de wijze van subsidieren door
de provincie, als de wijze van organiseren van het zorgaanbod door de zorgaanbieders
moeten enige mate van flexibiliteit kennen om goed op de vraag aan te sluiten.
Dat zal voor sommige onderdelen gemakkelijker zijn dan voor andere: zo kun
je relatief eenvoudig op korte termijn een aantal pleegzorgplaatsen extra
organiseren, maar voor residentiele opvang is dat vaak minder snel te regelen.
Provincies hebben eigen methoden om deze flexibiliteit te organiseren. Een
mogelijkheid is bijvoorbeeld het hebben van een flex-budget. In een situatie
waarin nog sprake is van wachtlijsten, is deze flexibiliteit extra van belang.
De provincie is verantwoordelijk en zal, doorgaans samen met de veldorganisaties,
bepalen welke cliënten met voorrang moeten worden geholpen. Crisisplaatsingen
hebben overal prioriteit.De leden van de SP-fractie vroegen hoe de verhoudingen
en verantwoordelijkheden liggen tussen het provinciale bestuur en het bestuur
van de grootstedelijke regio's? Op welke manier zal er afstemming plaatsvinden
tussen enerzijds het bestuur van de provincie en de besturen van de grootstedelijke
regio's en anderzijds ook de gemeentebesturen die in de grootstedelijke regio's
liggen?Op welke manier vindt overleg en afstemming plaats
tussen het gemeentebestuur van Den Haag en het bestuur van de grootstedelijke
regio Haaglanden? (Hetzelfde geldt dan voor Rotterdam/Zuid-Holland en Amsterdam/Noord-Holland).De provincie Zuid-Holland heeft de bevoegdheden voor wat betreft de jeugdhulpverlening
al overgedragen aan de Stadsregio Rotterdam en het Stadsgewest Haaglanden.
Hetzelfde geldt voor de provincie Noord-Holland. De stadsregio, het stadsgewest
en het Regionaal Orgaan Amsterdam zijn een samenwerkingsverband tussen gemeenten
op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Kaderwet bestuur in
verandering. De aard van deze organisaties brengt met zich mee dat in ieder
geval iedere betrokken gemeente bestuurlijke invloed kan uitoefenen op het
samen te voeren beleid. Deze overheden hebben ook al een overlegstructuur
waarin zij het beleid voor de jeugdhulpverlening voor zover nodig vormgeven.
Deze overlegstructuur voorziet zowel in overleg tussen deze overheden als
in overleg tussen die desbetreffende overheden en de betrokken gemeenten.
Het spreekt voor zich dat het overleg tussen de stadsregio of het stadsgewest
en de daarin gelegen gemeenten intensiever is dan het overleg tussen provincie
stadsgewest en stadsregio. Het Regionaal Orgaan Amsterdam overlegt op ad hoc
basis met de provincie Noord-Holland. Zowel onder de WGR+, als onder de Wet op de jeugdzorg wordt deze overlegstructuur gecontinueerd. Naar wij
hebben begrepen verloopt het overleg tussen partijen naar tevredenheid.De vragen van de leden van de SP-fractie over de consequenties
van uitstel van het wetsvoorstel en over de garantstelling door de regering
voor al toegezegd de middelen, hebben wij eerder beantwoord samen met vragen
die de leden van de Groelinks-fractie hierover hebben gesteld. De afsluitende
vragen van deze leden over het financieel kader hebben wij in de desbetreffende
paragraaf beantwoord.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van Dorp 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-28168-D.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl