Evaluatie Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets; Brief ter aanbieding TCS-evaluatierapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30953, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-05-2007

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30953 nr. 3;C

16-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBIJLAGEEVALUATIERAPPORT TIJDELIJKE COMMISSIE SUBSIDIARITEITSTOETS[verslag en evaluatie over de periode 28 maart
2006 t/m 27 maart 2007]SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN0.1. Inleiding0.2. Evaluatie0.3. ConclusieHOOFDSTUK 1 IJKPUNTEN VAN DE EVALUATIE1.1. Instelling van de commissie1.2. Achtergrond1.3. Doelstellingen en kader van de TCS1.4. IJkpunten evaluatieHOOFDSTUK 2 BETROKKENHEID VAKCOMMISSIES2.1. Medewerking vakcommissies Eerste en Tweede Kamer2.2. Tijdiger aandacht bij de vakcommissies?2.3. Politiek signaal2.4. Bepalen eigen politieke agenda2.5. TCS als aanjager en procesbewaker2.6. Politieke besluitvorming in vakcommissies2.7. Terugverwijzing follow-up naar vakcommissies2.8. Communicatie met de Europese Commissie2.9. Procedures zonder adviesaanvraag2.10. Berichtgeving in niEUws2.11. Inperking rol vakcommissies?2.12. Conclusies en aanbevelingenHOOFDSTUK 3 DE EXTERNE DIMENSIE3.1. Achtergrond3.2. Webpagina TCSAfbeelding 1 Webpagina TCS (fragment)Afbeelding 2 Dossierpagina (fragment)3.3. Drukken van kamerstukken uit de TCS-procedure3.4. Advisering door derden3.5. Openbaarheid TCS-commissievergaderingen3.6. Persberichten en interviews3.7. Evaluatie3.8. Conclusies en aanbevelingenHOOFDSTUK 4 SAMENWERKING BEIDE KAMERS4.1. Het waarom van een gemengde commissie4.2. Evaluatie4.3. Conclusies en aanbevelingenHOOFDSTUK 5 INTERNATIONAAL KADER5.1. Achtergrond5.2. Experiment toetsing verordeningvoorstel toepasselijk
recht en rechtsbevoegdheid in huwelijkszaken5.3. Experiment toetsing voorstel gewijzigde Postrichtlijn5.4. Knelpunten5.5. Evaluatie vanuit TCS-standpunt5.6. Voortzetting COSAC-experiment5.7. AanbevelingenAfbeelding 3 IPEX-pagina «nationaal subdocument»Afbeelding 4 IPEX «splash»-paginaHOOFDSTUK 6 MENSEN, MIDDELEN EN ORGANISATIE6.1. Samenstelling TCS6.2. Participatie in de TCSTabel 6.1. Presentie Eerste en Tweede Kamerleden
bij TCS-vergaderingen6.3. Vergaderritme6.4. Zeswekentermijn6.5. Besluitvorming en reglement van orde6.6. Ambtelijke ondersteuning6.7. Budget6.8. Conclusies en aanbevelingenBIJLAGEN EN TABELLENLedenPlaatsvervangende ledenLijst van elfAanvullingen van de TCS op «lijst van elf»Bijlage 3. Europese wetgevingsinitiatieven, beleids-
en discussiedocumenten voorgedragen door vaste commissies ESO en EUZA voor
de parlementaire subsidiariteitstoets in 2007Tabel 1. Adviezen vakcommissiesTabel 2. Start TCS-procedureTabel 3. (Verkorte) BNC-fichesTabel 4. Brieven aan regering en Europese instellingenTabel 5. Procedures zonder adviesaanvraagTabel 6. SUBSIDIARITEITSBRIEVEN AAN DE EUROPESE COMMISSIE
(1 september t/m 12 december 2006)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30953Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 2 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 953Evaluatie Tijdelijke Commissie SubsidiariteitstoetsCnr. 3BRIEF VAN DE TIJDELIJKE COMMISSIE SUBSIDIARITEITSTOETSAan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 april 2007In vervolg op haar brief van 6 februari jl. (Kamerstukken I/II 30 953,
A en nr. 1) biedt de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets (TCS) beide
Kamers der Staten-Generaal graag het TCS-evaluatierapport aan. Het rapport
treft u aan in de bijlage. Het heeft betrekking op de parlementaire subsidiariteitstoetsen
en de rol van de TCS daarin gedurende de periode 28 maart 2006 tot en
met 27 maart 2007. Deze evaluatie was voorzien bij de instelling van
de TCS op eerstgenoemde datum.De evaluatie heeft plaatsgevonden conform de in de bovengenoemde brief
beschreven werkwijze en uitgangspunten. Daarnaast is de evaluatie uitgevoerd
in overeenstemming met de wensen van Eerste en Tweede Kamer, zoals geformuleerd
in de Kamerstukken II 30 953 nr. 2 (Brief van het Presidium van de Tweede
Kamer aan de leden van de Tweede Kamer d.d. 13 februari 2007) en Kamerstukken
I 30 953 B (Brief van het College van Senioren van de Eerste Kamer aan
de voorzitter van de TCS d.d. 8 maart 2007).Op basis van de evaluatie beveelt de TCS beide Kamers der Staten-Generaal
aan dat de parlementaire subsidiariteitstoets wordt voortgezet. Zij bepleit
de instelling van een permanente, gemengde, in beginsel paritair samengestelde
subsidiariteitscommissie van beide Kamers, onder behoud van de eigen (politieke)
verantwoordelijkheid van elk der beide Kamers.De TCS verzoekt de politieke fracties in beide Kamers der Staten-Generaal
kennis te nemen van de inhoud van het evaluatierapport ten einde een besluit
te nemen over voortzetting van de commissie subsidiariteitstoets op permanente
basis. In afwachting van de besluitvorming in beide Kamers continueert de
TCS haar werkzaamheden op tijdelijke basis, zoals voorzien bij haar instelling.Ik vertrouw erop u voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd.De voorzitter van de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets,J. J. van DijkBIJLAGEEVALUATIERAPPORT TIJDELIJKE COMMISSIE SUBSIDIARITEITSTOETS[verslag en evaluatie over de periode 28 maart
2006 t/m 27 maart 2007]INHOUDSOPGAVEblz.  Samenvatting, conclusies en aanbevelingen4  Hoofdstuk 1  IJkpunten van de evaluatie9  Hoofdstuk 2  Betrokkenheid vakcommissies12  Hoofdstuk 3  De externe dimensie20   Hoofdstuk 4  Samenwerking beide Kamers28   Hoofdstuk 5  Internationaal kader30   Hoofdstuk 6  Mensen, middelen en organisatie34   Bijlagen en Tabellen41SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN0.1. InleidingIn het navolgende verslag evalueert de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets
(TCS) de parlementaire subsidiariteitstoets (en haar rol daarin) over de periode
28 maart 2006 t/m 27 maart 2007. De TCS is op de eerstgenoemde datum
door beide Kamers ingesteld voor de duur van 1 jaar, waarna evaluatie zou
plaatsvinden. De ijkpunten van deze evaluatie zijn terug te vinden in de kamerstukken
die verband houden met de instelling van de commissie, aangevuld met de wensen
zoals die voorjaar 2007 door beide Kamers naar voren zijn gebracht (hoofdstuk
1). Op grond van de evaluatie beslissen beide Kamers over continuering van
de commissie subsidiariteitstoets. De TCS stelt in dit rapport voor de commissie
te continueren op permanente basis.De TCS is een commissie die paritair is samengesteld uit leden van Eerste
en Tweede Kamer en die tot taak heeft nieuwe Europese wetgevingsvoorstellen,
maar ook discussiedocumenten (groenboeken, witboeken en mededelingen), te
toetsen aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit uit het
EG-Verdrag. Voorafgaand aan deze toets wordt de vraag beantwoord of voor het
voorgenomen optreden van de Gemeenschap een bevoegdheidsgrondslag in de Europese
Verdragen bestaat. Door het parlement werden – op voordracht van de
vaste commissies voor Europese Samenwerkingsorganisaties (Eerste Kamer) en
Europese Zaken (Tweede Kamer) – elf voorstellen uit het wetgevings-
en werkprogramma 2006 van de Europese Commissie voor toetsing geselecteerd.
Deze lijst werd in het verslagjaar aangevuld met drie Europese Commissievoorstellen
waarvan de TCS het noodzakelijk achtte dat deze zouden worden getoetst. Doordat
twee voorstellen tot op heden niet door de Europese Commissie werden gepubliceerd,
zijn uiteindelijk twaalf voorstellen getoetst (bijlage 2).De parlementaire subsidiariteitstoets start met de publicatie van een
Europees (wetgevings-)voorstel op basis waarvan de TCS een adviesaanvraag
opstelt ten behoeve van de verantwoordelijke vakcommissies van beide Kamers.De kern van de parlementaire subsidiariteitstoets bestaat uit inhoudelijke
advisering door de vakcommissies in Eerste en Tweede Kamer aan de TCS (hoofdstuk
2). Op grond van deze vakcommissieadviezen stelt de TCS een eindadvies op
dat ter instemming aan de plenaire vergaderingen van beide Kamers wordt voorgelegd.
Indien de gemotiveerde adviezen van de vakcommissies uiteenlopen is voorzien
in een conciliatie om te bezien of alsnog tot een eensluidend advies gekomen
kan worden. Wanneer beide Kamers instemmen met de in het uiteindelijke advies
naar voren gebrachte subsidiariteits- en proportionaliteitsbezwaren wordt
een gezamenlijke brief van beide Kamers verzonden naar de Europese instellingen,
met een afschrift naar de Nederlandse regering (hoofdstuk 4). In internationaal
verband is voor de hele procedure een termijn van zes weken afgesproken. Twee
Europese voorstellen (van de «lijst van elf») zijn ook door de
parlementen van andere EU-lidstaten getoetst, waarbij het COSAC-secretariaat
een coördinerende rol heeft vervuld (hoofdstuk 5).Met de parlementaire subsidiariteitstoets wordt in het bijzonder beoogd
de (tijdigheid en kwaliteit van de) actieve Nederlandse parlementaire betrokkenheid
bij het Europese wetgevingsproces te versterken. Dit in de bredere context
van de versterking van de rol van nationale parlementen in Europa en meer
dialoog met de Europese instellingen. Daartoe is overigens ook de inbreng
van het maatschappelijk middenveld bij de toets gewenst (hoofdstuk 3).De praktisch-organisatorische aspecten van het werk van de TCS worden
belicht in hoofdstuk 6.Bij de evaluatie heeft de TCS gebruikgemaakt van de inbreng die is geleverd
door (de staven van de) vakcommissies van Eerste en Tweede Kamer. De voorzitters
van de vaste commissies voor Europese Samenwerkingsorganisaties en Europese
Zaken hebben bovendien in de TCS-commissievergadering van 20 maart jl.
inbreng geleverd ten behoeve van deze evaluatie.0.2. EvaluatieZoals hierboven gesteld zijn de gemotiveerde adviezen van de vakcommissies
bepalend voor de uitkomst van de parlementaire subsidiariteitstoets. De vakcommissies
zijn immers verantwoordelijk voor de parlementaire behandeling van het betreffende
voorstel en dragen de toets inhoudelijk; de TCS functioneert als aanjager
en procesbewaker. De door de TCS benaderde vakcommissies in Eerste en Tweede
Kamer hebben volop meegewerkt aan de twaalf subsidiariteitstoetsen die in
het afgelopen jaar zijn uitgevoerd (§ 2.1). Niet alleen zijn zij
in deze gevallen (vroeg)tijdiger aan de slag gegaan met de parlementaire toetsing
van voorstellen (§ 2.2.), ook de politieke besluitvorming over Europese
dossiers uit de TCS-procedure is gaandeweg het jaar versterkt, zij het dat
hiervoor een intensievere ambtelijke voorbereiding was vereist (§ 2.6.).
De basis hiervoor werd gelegd met de selectie door de vaste commissies Europese
Samenwerkingsorganisaties (ESO) en Europese Zaken (EUZA) van de te toetsen
voorstellen uit het wetgevings- en werkprogramma van de Europese Commissie
2006. Deze selectie had plaats op basis van door de fracties aangedragen voorstellen.
Met het opstellen van deze lijst maakten beide Kamers dus een prioritering
uit genoemd wetgevings- en werkprogramma waarmee zij op voorhand een politiek
signaal afgaven («early warning»-mechanisme); tevens leverden
zij een bijdrage aan het opstellen van de eigen (taakstellende) politieke
agenda’s (§ 2.3. en § 2.4.). Daarnaast droeg de
verslaglegging via het parlementaire emailmagazine over Europa, niEUws, over de in behandeling zijnde dossiers en de voortgang en
resultaten van de TCS-procedure bij aan de informatievoorziening en Europese
kennis onder Kamerleden (§ 2.10.). Resultaat van deze vroegtijdiger,
politiekinhoudelijke behandeling door de vakcommissies was onder andere dat
het Nederlandse parlement een eigen communicatiekanaal met de Europese Commissie
wist te creëren (§ 2.8.). Bovendien bleek de TCS-procedure
een extra impuls voor de Nederlandse regering om haar standpuntbepaling over
nieuwe Commissievoorstellen te vervroegen en eerder te doen toekomen aan het
parlement (zogenaamde «verkorte» BNC-fiches) (§ 2.2.).In het afgelopen jaar werden «slechts» 12 voorstellen onderworpen
aan de subsidiariteitstoets, terwijl het aantal wet- en regelgevingsvoorstellen
van de Europese Commissie vele malen groter was. Deze selectie was echter –
zoals gezegd – het resultaat van een eerste politieke toets door de
fracties in beide Kamers en had in die zin reeds betekenis (§ 2.4.).
Slechts bij vier Europese Commissievoorstellen achtten beide Kamers het vervolgens
noodzakelijk om zich in een gezamenlijke brief tot de Europese Commissie te
richten om hun bevoegdheids-, subsidiariteits- en/of proportionaliteitsbezwaren
kenbaar te maken (§ 2.7.). Op deze brieven mocht het Nederlandse
parlement van de Europese Commissie telkens een inhoudelijke reactie ontvangen.
Dit is een erkenning van het feit dat nationale parlementen steeds sterker
betrokken worden bij Europese wet- en regelgeving en besluitvorming, ofschoon
de regering de formele onderhandelingspartner in de Raad is. De inhoudelijke
reacties van de Commissie zijn doorgeleid naar de verantwoordelijke vakcommissies
in Eerste en Tweede Kamer, zodat ze zonodig betrokken konden worden
bij de verdere gedachtewisseling met de Nederlandse regering over haar standpuntbepaling
in de Raad. Om het politieke effect van subsidiariteitsbrieven aan de Europese
Commissie verder te versterken bepleit de TCS dat in de toekomst bij de parlementaire
subsidiariteitstoets zoveel mogelijk gezamenlijk wordt opgetrokken met de
andere nationale parlementen (§ 2.8. en § 5.5.). Om hiervoor
de randvoorwaarden te creëren, zullen initiatieven moeten worden ontplooid
gericht op intensivering van de informatie-uitwisseling en versterking van
de bilaterale contacten met andere parlementen. In concreto stelt de TCS het
volgende voor. De Nederlandse parlementaire delegatie naar de COSAC zou voortzetting
van het COSAC-experiment (=gelijktijdige toetsing van voorstellen in nationale
parlementen in EU-lidstaten) moeten bepleiten en ondersteunen (§ 5.5
en § 5.6.). Belangrijke documenten uit de parlementaire subsidiariteitstoets
(adviesaanvragen, vakcommissieadviezen en brieven aan de Europese instellingen)
zouden onmiddellijk na vaststelling vanuit het Nederlands in het Frans en
Engels vertaald dienen te worden. (§ 5.5. en§ 6.7.). De
ambtelijke ondersteuning van zowel Eerste als Tweede Kamer zou actief moeten
meewerken aan het actualiseren van de Europese interparlementaire IPEX-website
en relevante documenten dienen toe te voegen (§ 5.7. en § 6.7.).
Bij voortzetting van de commissie subsidiariteitstoets op permanente basis
zou de commissie energie moeten steken in het aangaan en onderhouden van relaties
met (de subsidiariteitscommissies van) andere nationale parlementen, onder
andere door werkbezoeken (§ 6.7.). Gelet op het feit dat verzending
van een brief met subsidiariteitsbezwaren naar de Europese Commissie niet
altijd mogelijk is gebleken binnen een de termijn van zes weken – een
ervaring die overigens door veel andere nationale parlementen wordt gedeeld –
zou de Nederlandse parlementaire delegatie naar de COSAC in COSAC-verband
dienen te bepleiten dat deze termijn wordt verlengd tot acht weken (gelet
op de ratio achter de zeswekentermijn zou dan tevens moeten worden bewerkstelligd
dat de onderhandelingen in de Raad pas na ommekomst van 8 weken starten) (§ 5.5).De TCS geldt dus als aanjager en procesbewaker van de parlementaire subsidiariteitstoetsen.
De subsidiariteitstoets door de vakcommissies vormt de eerste fase van parlementaire
behandeling van een voorstel. In die toets draait het om de vraag of de Gemeenschap
bevoegd is en zo ja, of de voorgestelde maatregelen noodzakelijk en proportioneel
zijn om de Verdragsdoelstellingen te verwezenlijken. De parlementaire betrokkenheid
bij Europese integratie en bij de totstandkoming van Europese wet- en regelgeving
is onmiskenbaar groter en veelzijdiger en laat zich niet verengen tot enkel
het parlementaire werk in het kader van de TCS-procedure. Daarom is het van
groot belang dat de werkzaamheden in dat kader complementair zijn aan die
van andere Kamercommissies op Europees gebied, deze versterken en bijdragen
aan een vroegtijdiger en kwalitatief betere parlementaire behandeling van
Europese initiatieven. Navraag bij (de staven van de) vakcommissies, waaronder
EUZA en ESO, heeft uitgewezen dat de vakcommissies de adviesaanvragen van
de TCS met toepassing van hun gangbare procedures konden behandelen. In de
meeste gevallen vormde de TCS-procedure slechts het voortraject van de behandeling
van een Europees voorstel (§ 2.11.). De selecties van de vaste commissies
ESO en EUZA uit het wetgevings- en werkprogramma van de Europese Commissie
waren bepalend voor de werkzaamheden van de TCS. Dit ontsloeg de Kamercommissies
(waaronder de TCS) er niet van om ook zicht te houden op de overige voorstellen.
In de TCS leidde dit tot de wekelijkse signalering van nieuwe Commissievoorstellen
door haar staf, op basis van via internet te raadplegen databanken van de
Europese Commissie. Deze procedure werd begin 2007 positief geëvalueerd,
hoewel zij permanente aandacht van de commissieleden blijft vergen.Ook in de toekomst dienen parlementaire en ambtelijke procedures zo te
zijn ingericht dat adequate parlementaire controle is gewaarborgd en dat initiatieven
complementair zijn en elkaar versterken. Eventueel nog bestaande onduidelijkheden
over de rol van de vakcommissies in de parlementaire subsidiariteitstoets
moeten worden weggenomen (zo zal de precieze betekenis en aard van het TCS-preadvies
tot uitdrukking worden gebracht in de nieuwe aanduiding van dit document: «adviesaanvraag»
). Bovendien moet blijvend afstemming plaatsvinden met de (staven van de)
vaste commissies voor Europese Zaken en Europese Samenwerkingsorganisaties.
(§ 2.11).Voorafgaand aan de instelling van de TCS is in het parlement uitvoerig
van gedachten gewisseld over de gemengde, paritaire samenstelling van de TCS.
Aan de zelfstandige verantwoordelijkheid van elk der beide Kamers mocht niet
worden getornd en het politieke primaat van de Tweede Kamer werd benadrukt.
De werkzaamheden in het voorbije jaar hebben aangetoond dat de uitgangspunten
van de gemengde en paritaire samenstelling van de TCS niet hebben geleid tot
problemen van staatsrechtelijke aard of tot wijziging van de staatsrechtelijke
verhoudingen tussen beide Kamers (§ 4.2.). Een gezamenlijke stellingname
in het kader van de parlementaire subsidiariteitstoets van beide Kamers gaf
in Europees verband een eenduidig signaal van het nationale parlement van
de lidstaat Nederland. De actieve deelname van Tweede Kamerleden aan de TCS
bleek desondanks niet optimaal en behoeft verbetering (§ 6.2.).
De verkiezingsuitslag in de Tweede Kamer maakte voorts duidelijk dat de huidige
criteria voor de samenstelling van de TCS geen garantie bieden voor een paritaire
samenstelling met leden uit Eerste en Tweede Kamer en evenmin waarborgen dat
de commissie een goede afspiegeling is van de politieke samenstelling van
beide Kamers (§ 4.2. en § 6.1.). De TCS stelt voor bij
voortzetting op permanente basis van de gemengde commissie subsidiariteitstoets
de wijze van samenstelling van de commissie te herzien in de zin als beschreven
in de kadertekst van hoofdstuk zes (§ 6.1.).Het gezamenlijk optrekken van beide Kamers met behoud van de eigen verantwoordelijkheden
is niet alleen politiek van belang, maar biedt ook mogelijkheden tot rationalisatie
van werkzaamheden, grotere transparantie en zichtbaarheid. Mede tegen deze
achtergrond bepleit de TCS de verdere ontwikkeling van de webpagina’s
van de commissie subsidiariteitstoets als gezamenlijk initiatief van Eerste
en Tweede Kamer (§ 3.7.), de versterking van de input uit de Tweede
Kamer zodat deze webpagina’s volledig en actueel zijn (§ 3.7.)
en het beschikbaar stellen van ambtelijke memo’s en notities aan de
vakcommissies van zowel Eerste als Tweede Kamer, ongeacht of ze door Eerste
of Tweede Kamerstaf zijn voorbereid («poolen van kennis en ondersteuning»)
(§ 6.6.). Op deze wijze kunnen werkzaamheden worden gerationaliseerd.Bij een besluit tot voortzetting van de parlementaire subsidiariteitstoets
op permanente basis valt er evenwel niet aan te ontkomen dat de Kamers –
ondanks de voordelen die onderlinge samenwerking biedt – aanvullende
middelen en mensen beschikbaar stellen, omdat de belasting van de vakcommissies
en de permanente commissie subsidiariteitstoets toeneemt. Zo is het waarschijnlijk
dat – op verzoek van de commissies ESO (Eerste Kamer) en EUZA (Tweede
Kamer) – in 2007 ten minste 24 voorstellen van de Europese Commissie
zullen worden getoetst. Ook behoeft de externe maatschappelijke dimensie van
de parlementaire subsidiariteitstoets (waaronder de web- en dossierpagina’s
van de permanente, gemengde commissie subsidiariteitstoets en de actieve benadering
van het maatschappelijk middenveld (§ 3.4. en § 3.7))
versterking. Op de derde plaats is het te verwachten dat wanneer de subsidiariteitstoets
ingebed raakt in de reguliere parlementaire werkzaamheden en in aantal toeneemt,
ook de politisering een grotere kans krijgt en opinies vaker zullen divergeren.
Dit zou weer kunnen resulteren in een groter aantal procedures waarbij geconcilieerd
moet worden. In het afgelopen jaar was dit slechts bij toetsing van één
Commissievoorstel noodzakelijk. Op de vierde plaats is er een aantal incidentele
werkzaamheden aan te wijzen die bij de instelling van een permanente commissie
ter hand moeten worden genomen: de TCS-webpagina’s dienen opnieuw te
worden vormgegeven en ingericht zodat de parlementaire subsidiariteitstoets
wordt geprofileerd als gezamenlijke toetsing van beide Kamers, er moet een
reglement van orde worden opgesteld (§ 6.5.) en er dient een communicatiestrategie
te worden uitgewerkt om te voorkomen dat de parlementaire subsidiariteitstoets
ten onrechte wordt beschouwd als instrument tegen Europese integratie tout
court (§ 3.7.). Deze extra belasting van de vakcommissies en de
permanente commissie subsidiariteitstoets leidt tot additionele kosten. Deze
worden voor de verdere ontwikkeling van de webpagina’s en de dossierpagina’s
van de permanente commissie subsidiariteitstoets geraamd op ca €20 000
layout + PM (§ 6.7.). De voor 2007 benodigde extra ambtelijke capaciteit
wordt gevonden in de op handen zijnde uitbreidingen van de ambtelijke staven
van de Tweede Kamer met 4 fte ter ondersteuning van de Europese werkzaamheden
van de vakcommissies en van de Afdeling IO in de Eerste Kamer met 1,5 fte1. In aanvulling daarop kunnen de vakcommissies besluiten
tot herprioritering van de bestaande werkzaamheden van de ambtelijke staf
van hun commissie (§ 6.6.)2. Tot slot
bepleit de TCS een zwaarder accent op Europese wetgeving in het takenpakket
bij de huidige staven van de vaste Kamercommissies in de Tweede Kamer, daar
waar stafmedewerkers (i.c. beleidsmedewerkers) in de Eerste Kamer inzetbaar
zijn op zowel nationale als Europese wetgevingsdossiers (§ 6.6.).0.3. ConclusieAlles overwegende is de TCS van oordeel dat de parlementaire subsidiariteitstoets
voortzetting verdient. De commissie voelt zich in deze opvatting gesterkt
doordat ook anderen het belang van een parlementaire subsidiariteitstoets
in het afgelopen jaar hebben onderstreept3. Gelet
op de winst die te behalen is bij het gezamenlijk optrekken van beide Kamers
bepleit de TCS tevens de instelling van een permanente, gemengde, in beginsel
paritair samengestelde subsidiariteitscommissie van beide Kamers. Daarbij
behoudt iedere Kamer haar eigen (politieke) verantwoordelijk.Voor continuering van de parlementaire subsidiariteitstoets op de voorgestelde
wijze zullen de bijbehorende extra ambtelijke ondersteuning en middelen, zoals
beschreven in het rapport, ter beschikking moeten worden gesteld. Deze zijn
noodzakelijk om de toetsen naar behoren te kunnen uitvoeren.HOOFDSTUK 1 IJKPUNTEN VAN DE EVALUATIE1.1. Instelling van de commissieDe Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets (TCS) is ingesteld op 28 maart
2006 onder voorzitterschap van prof. dr. J.J. van Dijk (CDA, TK) en drs. J.H.
Eigeman (PvdA, EK) als ondervoorzitter. De TCS is paritair samengesteld met
leden uit Eerste en Tweede Kamer1. De commissie
heeft tot taak nieuwe Europese wetgevingsvoorstellen, alsmede discussiedocumenten
(groenboeken, witboeken en mededelingen) te toetsen aan de beginselen van
subsidiariteit en proportionaliteit uit het EG-Verdrag. Daaraan voorafgaand
wordt de vraag beantwoord of voor het voorgenomen optreden van de Gemeenschap
een bevoegdheidsgrondslag in de Europese Verdragen bestaat. Bij haar werkzaamheden
richt de commissie zich in het bijzonder op de zogenaamde «lijst van
elf»2 die door de commissies voor Europese
Samenwerkingsorganisaties (ESO) van de Eerste Kamer en Europese Zaken (EUZA)
van de Tweede Kamer op 13 december 2005 gezamenlijk uit het wetgevings-
en werkprogramma van de Europese Commissie voor 20063 is geselecteerd.1.2. AchtergrondDe instelling van de TCS was gebaseerd op het Advies (12 oktober 2004), het Nader advies
(27–28 juni 2005) en het Aanvullend advies
(1 november 2005) van de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit4.Genoemde adviezen zijn zowel in Eerste als Tweede Kamer plenair behandeld.
De Tweede Kamer heeft op 20 december 2005 ingestemd met instelling van
deze commissie op tijdelijke basis, waarbij haar kaders mede werden bepaald
door de motie-Timmermans c.s., die tezelfdertijd werd aanvaard. De Eerste
Kamer heeft op 31 januari 2006 ingestemd met instelling van de commissie.1.3. Doelstellingen en kader van de TCSDe doelstellingen en het kader van de TCS worden bepaald door (1) de hierboven
genoemde adviezen, (2) de uitkomst van het debat in de Tweede Kamer, in het
bijzonder de aanvaarding van de motie-Timmermans c.s., (3) de uitkomst van
het debat in de Eerste Kamer en (4) tot slot het internationale kader van
het COSAC-experiment5. Hieronder zal bij elk van
de vier punten kort worden stilgestaan, omdat zij de inhoud van de evaluatie
in belangrijke mate bepalen.Uit de genoemde adviezen blijkt dat met de instelling van de nieuwe commissie
de volgende doelen werden (worden) nagestreefd:• Nastreven dat beide Kamers zoveel mogelijk eensgezind optreden
richting Europese Commissie, onder behoud van de eigenstandige bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van elk der beide Kamers;• Versterking van de betrokkenheid van alle parlementariërs,
en dus niet alleen de Europawoordvoerders en -specialisten, bij het Europese
wetgevingsproces en tevens vergroting van de Europese expertise in beide Kamers;• Eerste en Tweede Kamer tijdig (dat wil zeggen: vroegtijdiger) bij
het Europese besluitvormings- en wetgevingsproces betrekken, namelijk op het
moment dat beïnvloeding nog mogelijk is;• Versterking van de constructief-kritische houding van het Nederlandse
parlement tegenover Europese wetgevingsvoorstellen, vooral naar aanleiding
van het Nederlandse «nee» bij het referendum over het Grondwettelijk
Verdrag;• Het betrekken van de Nederlandse samenleving bij de parlementaire subsidiariteitstoets, zowel individuele burgers als maatschappelijke
organisaties;• Ervaring opdoen met de in Europees verband afgesproken zeswekentermijn.De Tweede Kamer heeft op 20 december 2005 de motie-Timmermans c.s.
(30 389, nr. 2) aanvaard. De motie bepaalt:• dat de invulling van de subsidiariteitstoets niet kan leiden tot
verandering in de Nederlandse staatkundige verhoudingen;• dat de commissie subsidiariteitstoets geen enkele inperking van
de rol van de vakcommissies van de Kamer bij de beoordeling van de Europese
voorstellen mag opleveren;• dat de voorliggende voorstellen vooralsnog dienen te leiden tot
de instelling van een tijdelijke commissie subsidiariteitstoets voor een periode
van 1 jaar en een zo spoedig mogelijk daarop volgende evaluatie door de Kamer.Uit het debat in de Tweede Kamer voorafgaand aan de stemming over genoemde
motie kan daarnaast nog het volgende aandachtspunt voor de evaluatie worden
gedestilleerd:• de voor de parlementaire subsidiariteits- en proportionaliteitstoets
benodigde ambtelijke ondersteuning1.Op 31 januari 2006 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de instelling
van de commissie op tijdelijke basis. In aansluiting op het Tweede Kamerdebat
is daarbij door de Eerste Kamer uitgesproken dat:• de evaluatie door beide Kamers uitgevoerd wordt;• de commissie blijft functioneren tot het moment dat de evaluatie
is afgerond en er besloten is over het al dan niet continueren van deze commissie.Tijdens de plenaire vergadering van de COSAC, de conferentie van commissies
voor Europese aangelegenheden van de parlementen van de (kandidaat)-lidstaten
van de EU en het Europees Parlement, op 10–11 oktober 2005 in Londen,
zijn afspraken gemaakt om – voor parlementen die zulks wensen –
vanaf 1 januari 2006 voor een beperkt aantal Europese wetgevingsvoorstellen
de subsidiariteitstoets uit te voeren2. Afgesproken
is toen dat de deelnemende parlementen binnen zes weken na publicatie van
een Europees voorstel in alle talen de toets zouden voltooien. Op de COSAC-voorzittersconferentie
van 20 februari 2006 in Wenen zijn twee voorstellen geselecteerd voor
deze toets: (1) het voorstel voor een verordening inzake toepasselijk recht
en de rechtsbevoegdheid in huwelijkszaken en (2) het voorstel voor een richtlijn
tot wijziging van richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing
van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap.1.4. IJkpunten evaluatieOp grond van het bovenstaande kunnen de volgende evaluatiepunten worden
vastgesteld:• Heeft het functioneren van de TCS en de parlementaire subsidiariteits-
en proportionaliteitstoets een positieve bedrage geleverd aan de betrokkenheid
van Kamerleden bij het Europese besluitvormings- en wetgevingsproces?;• Heeft het functioneren van de TCS en de parlementaire subsidiariteits-
en proportionaliteitstoets een positieve bedrage geleverd aan het tijdig oppakken
in het Nederlandse parlement van Europese wetgevingsinitiatieven?• De externe, maatschappelijke dimensie van het werk van de TCS;• Wat betekent het functioneren van de TCS en de parlementairesubsidiariteitstoets voor de rol van de vakcommissies in Eerste en
Tweede Kamer?;• De samenwerking tussen de Eerste en Tweede Kamer in het kader van
de parlementaire subsidiariteitstoets. Heeft dit de verwachte eenstemmigheid
gebracht, zonder dat dit heeft geleid tot een ongewenste verandering in de
staatsrechtelijke verhoudingen tussen beide Kamers?;• De werkbaarheid van de (in COSAC-verband afgesproken) zeswekentermijn
voor afronding van de toets.In een brief d.d. 6 februari 2007 aan de voorzitters van Eerste en
Tweede Kamer is door de TCS voorgesteld dat de commissie haar eigen evaluatie
ter hand neemt aan de hand van de hierboven genoemde ijkpunten1. Aanbieding aan beide Kamers van het evaluatierapport is aangekondigd
vóór 13 april 2007. Het College van Senioren van de Eerste
Kamer en het Presidium van de Tweede Kamer is de gelegenheid geboden aanvullende
evaluatiepunten naar voren te brengen.De in de brief van de TCS voorgestelde werkwijze is door de Tweede Kamer
geaccordeerd2. Daarbij is vanuit het Presidium
opgemerkt dat:• bij voorkeur de voorzitter van de commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties
van de Eerste Kamer en die van de commissie voor Europese Zaken van de Tweede
Kamer bij de evaluatie zouden worden betrokken;• twee doelstellingen van de TCS in het bijzonder dienen te worden
geëvalueerd, namelijk:1. de versterking van de betrokkenheid van alle parlementariërs,
en dus niet alleen de Europawoordvoerders en -specialisten, bij het Europese
wetgevingsproces en zo de Europese expertise onder hen te vergroten, en2. het betrekken van de Nederlandse samenleving bij de parlementaire subsidiariteitstoets,
zowel individuele burgers als maatschappelijke organisaties.Het College van Senioren van de Eerste Kamer heeft eveneens ingestemd
met de in brief van 6 februari 2007 beschreven werkwijze van de evaluatie3. Als bijzondere aandachtspunten in de evaluatie heeft
het College daarbij het volgende naar voren gebracht:1. de openbaarheid en transparantie van de parlementaire subsidiariteitstoets;2. de participatie van de Kamerleden in de TCS;3. de samenstelling van de TCS.Alle in dit hoofdstuk beschreven ijkpunten van de evaluatie zullen in
het vervolg van dit rapport aan bod komen.HOOFDSTUK 2 BETROKKENHEID VAKCOMMISSIES2.1. Medewerking vakcommissies Eerste en Tweede KamerDe ruggengraat van de TCS-procedure is de advisering door de vakcommissies
aan de TCS. Op grond van de door de vakcommissies uit Eerste en Tweede Kamer
ingebrachte adviezen stelt de TCS haar eindadvies vast ten behoeve van de
plenaire vergadering van beide Kamers. De oordeelsvorming in de vakcommissies
is derhalve van doorslaggevende betekenis voor de inhoud van het TCS-eindadvies
aan beide Kamers.Uit tabel 1 in de bijlage blijkt welke vakcommissies uit Eerste en Tweede
Kamer betrokken zijn (geweest) bij de parlementaire subsidiariteitstoets.
De betrokkenheid van de vakcommissies was uiteraard afhankelijk van het beleidsterrein
waarop het desbetreffende wetgevingsvoorstel of discussiedocument van de Europese
Commissie betrekking had en hing tevens samen met de aard van de voorgestelde
maatregelen.In de meeste gevallen waarin door de TCS om advies werd gevraagd, is dit
door de betrokken vakcommissies van Eerste én Tweede Kamer verstrekt.
In de Eerste Kamer leverde dat bij twee procedures1
een vakcommissieoverstijgend advies op. Ook heeft zich een procedure voorgedaan
waarbij in de Eerste Kamer één vakcommissie het voortouw nam
bij de advisering, maar de leden van een groot aantal andere vakcommissies
de gelegenheid werd geboden om hiervoor inbreng te leveren2. In twee procedures3 kon in verband met
het verkiezingsreces van de Tweede Kamer (1 tot 22 november 2006) – geen advies van een vakcommissie van de Tweede Kamer worden
ontvangen. In die twee procedures is overigens het TCS-eindadvies uiteindelijk
wel ter instemming aan de plenaire vergadering van de Tweede Kamer voorgelegd.
De commissie Europese Zaken van de Tweede Kamer is in drie procedures mede om advies gevraagd4,
maar heeft afgezien van advisering en dit overgelaten aan een andere (tevens
aangeschreven) Tweede Kamervakcommissie.De conclusie luidt dat de TCS in de genoemde gevallen volop medewerking
heeft ontvangen van de vakcommissies in Eerste en Tweede Kamer bij het doorlopen
van de procedures. Tegelijkertijd moet worden geconstateerd dat het aantal
procedures gering was (twaalf in totaal). Dit betekende dat in de Eerste Kamer
8 van de 20 vakcommissies aan een subsidiariteitstoets hebben deelgenomen
en in de Tweede Kamer 8 van de 18 Kamercommissies. De schaal waarop vakcommissies
participeerden bleef derhalve beperkt. In die zin kunnen de werkzaamheden
van de vakcommissies in het afgelopen jaar worden beschouwd als de opmaat
naar een over de gehele linie versterkte betrokkenheid in de toekomst.2.2. Tijdiger aandacht bij de vakcommissies?Heeft de nieuwe procedure in de genoemde gevallen ook geleid tot een versterking
van de politieke toetsing van Europese wetgevingsinitiatieven in beide Kamers,
in het bijzonder door de vakcommissies? Toegespitst op de vakcommissies luidt
de vraag wat het effect is (geweest) van de nieuwe procedure op het werk van
de vakcommissies in Eerste en Tweede Kamer?Tabel 2 geeft inzicht in het moment waarop vakcommissies door de TCS betrokken
zijn bij de parlementaire subsidiariteitstoets. In de vijfde kolom staat de
datum waarop het Europese voorstel of het Europese beleidsdocument samen met
een beknopt TCS-preadvies is aangeboden aan de vakcommissies.
Dit tijdstip kan het best worden afgezet tegen de datum van aanbieding van
het BNC-fiche aan beide Kamers (zevende kolom). Tot voor kort gingen de bestaande
vakcommissieprocedures in Eerste en Tweede Kamer doorgaans pas in werking
ná het verschijnen van het BNC-fiche. Met uitzondering van één
procedure1 ligt de datum van attendering door
de TCS van de vakcommissies ruim vóór het moment van aanbieding
van het BNC-fiche. Dit varieert van circa twee weken tot drie maanden. Zo
beschouwd, zijn de vakcommissies in deze gevallen vroegtijdiger bij het Europese
wetgevingsproces betrokken.Gelijktijdig en ten dele in samenhang met de nieuwe parlementaire procedure
heeft de Nederlandse regering de procedure voor en de wijze van beoordeling
van nieuwe Commissievoorstellen aangepast2. Dit
heeft sinds 2 oktober 20063 geresulteerd
in de publicatie en aanbieding van zogenaamde «verkorte BNC-fiches»,
waarin het accent ligt op een (voorlopige) beoordeling van subsidiariteit
en proportionaliteit. Het kabinetsstreven is deze verkorte fiches binnen een
termijn van drie weken (na publicatie van het document door de Europese Commissie)
aan beide Kamers aan te bieden. In de meeste gevallen, met uitzondering vanéén
procedure4, heeft de regering dit voornemen geëffectueerd.
Uit tabel 3 blijkt dat in twee gevallen5 het
(verkorte) BNC-fiche pas verscheen nadat de vakcommissies hadden geadviseerd
aan de TCS of in het geheel niet werd aangeboden. Bij de andere procedures
kon het BNC-fiche betrokken worden bij het opstellen van het advies door de
vakcommissie. Concluderend: mede onder invloed van de zeswekentermijn van
de parlementaire subsidiariteitstoets is de toezending van (verkorte) BNC-fiches
vervroegd, waardoor het Nederlandse parlement eerder kennis kon/kan nemen
van de standpuntbepaling van de regering6.Naast het belang van tijdige aandacht voor een Europees dossier bij de
vakcommissies is ook de aard van die politieke betrokkenheid van de vakcommissies
van groot belang. Hierover kan het volgende worden opgemerkt.2.3. Politiek signaalOp de eerste plaats moet worden vastgesteld dat het opstellen van de «lijst
van elf» door beide Kamers – op initiatief van de commissies ESO
en EUZA – op zich al een versterking van de parlementaire betrokkenheid
bij de totstandkoming van Europese wetgeving betekent. Het parlement geeft
daarbij aan de Europese Commissie, Nederlandse regering en de samenleving
het signaal haar taak als controleur van de regering serieus te willen nemen.
Het wacht implementatiewetgeving niet af, maar tracht reeds in een vroeg stadium
actief betrokken te zijn bij de totstandkoming van Europese wet- en regelgeving.
Zo is tevens sprake van een «early warning»-mechanisme. Alleen
dit feit was voor de TCS aanleiding om – los van de eventuele continuering
van haar eigen werkzaamheden ná maart 2007 – de commissies ESO
(EK) en EUZA (TK) te verzoeken het wetgevings- en werkprogramma 2007 van de
Europese Commissie te onderzoeken en ten behoeve van beide Kamers een voorstel
te formuleren voor een nieuwe lijst van Europese (wetgevings)initiatieven
die vanuit oogpunt van subsidiariteit en proportionaliteit parlementaire toetsing
verdienen7. De op grond van beide voorstellen
geformuleerde lijst is opgenomen als bijlage 3 van dit rapport. Deze lijst
zal ter goedkeuring worden voorgelegd aan de plenaire vergaderingen van beide
Kamers.2.4. Bepalen eigen politieke agendaOp de tweede plaats moet hier worden vastgesteld dat het in geen van beide Kamers zo is dat ieder Europees wetgevingsvoorstel of discussiedocument
direct op de agenda van een vakcommissie wordt geplaatst. In de Eerste Kamer
krijgt de bijzondere commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties alle
BNC-fiches onder ogen. Aan de hand van het fiche en het beknopte ambtelijke
advies besluit de commissie ESO vervolgens tot wel of geen doorverwijzing
naar de vakcommissies. Ook in de Tweede Kamer zijn de BNC-fiches in de regel
het vertrekpunt voor parlementaire behandeling. De staf van de commissie Europese
Zaken van de Tweede Kamer becommentarieert de BNC-fiches en voorziet deze
waar nodig van een advies aan de verantwoordelijke vakcommissie(s). De fiches
worden vrijwel altijd door de vaste commissies geagendeerd voor het eerstvolgende
Europaoverleg ter voorbereiding van «hun» Raad van Ministers.
Momenteel wordt in beide Kamers bovendien proefgedraaid met nieuwe procedures
voor de behandeling van rechtstreeks door de Europese Commissie aangeboden
voorstellen.De winst van de nieuwe TCS-procedure schuilt erin dat het parlement met
de «lijst van elf» en de aanvullingen daarop van de TCS1 zijn eigen agenda bepaalt en niet afhankelijk is van
selectie door de regering, zoals in de BNC-procedure grotendeels het geval
was (is)2. Illustratief in dit verband is de
TCS-procedure over het voorstel voor een Richtlijn inzake strafrechtelijke
maatregelen om de handhaving van intellectuele eigendomsrechten te waarborgen3, dat op 26 april 2006 door de Europese Commissie
werd gepubliceerd. Over dit richtlijnvoorstel is geen BNC-fiche aangeboden
aan het parlement. De TCS heeft echter onmiddellijk besloten dit voorstel –
in aanvulling op de «lijst van elf» – in procedure te nemen
en onder de aandacht van de relevante vakcommissies te brengen. Uiteindelijk
heeft de procedure geresulteerd in een subsidiariteitsbrief over dit richtlijnvoorstel
van beide Kamervoorzitters aan de Europese Commissie. Kortom, de lijst wordt
onderdeel van de taakstellende werkprogramma’s van beide Kamers.2.5. TCS als aanjager en procesbewakerNaast het afgeven van een politiek signaal en het bepalen van de eigen
Kameragenda, leidt de nieuwe procedure automatisch tot agendering in (een)
vakcommissie(s) in Eerste en Tweede Kamer. De rol die de TCS in dit verband
vervult, is die van aanjager van de subsidiariteitstoets door de vakcommissies
en van procesbewaker. Op grond van een «quick scan» van de aspecten
rechtsgrondslag, subsidiariteit en proportionaliteit verzoekt de TCS de vakcommissie
per brief om advies uit te brengen vóór een bepaalde datum, óf,
wanneer zij zulks niet noodzakelijk acht, geeft zij het dossier verder in
handen van de desbetreffende commissie. In zes gevallen4 was sprake van een adviesaanvraag. Het «dwingende» karakter
van de adviesaanvraag door de TCS stimuleert vakcommissies een voorstel te
agenderen en is een bruikbaar middel om parlementaire betrokkenheid bij het
Europese wetgevingsproces ook in de toekomst te waarborgen.2.6. Politieke besluitvorming in vakcommissiesOm te kunnen nagaan of de TCS-procedure positief heeft uitgewerkt op het
werk en de betrokkenheid van de vakcommissies, ligt het voor de hand na te
gaan op welke wijze advisering door de vakcommissies tot stand is gekomen.In de Eerste Kamer kristalliseerde binnen de vakcommissies de volgende
werkwijze uit. Het document van de Europese Commissie werd samen met het TCS-preadvies
en de begeleidende brief in de eerstkomende vakcommissievergadering geagendeerd.
Dit was voor de ambtelijke staf van de desbetreffende commissie
aanleiding om proactief een (aanvullend) memo op te stellen met een tamelijk
uitvoerige analyse van het voorstel/document ter zake van de rechtsgrondslag
in het Verdrag, de subsidiariteit en de proportionaliteit. Mede aan de hand
van deze informatie vond vervolgens tussen de leden van de vakcommissie een
gedachtewisseling plaats. De uitkomst daarvan was een besluit over de hoofdlijn
waarlangs het vakcommissieadvies diende te worden opgesteld. Het aan de hand
hiervan ambtelijk voorbereide conceptadvies werd vervolgens in de daarop volgende
commissievergadering vastgesteld en verzonden aan de TCS. In één
geval1 zag de Eerste Kamercommissie – mede
op aanraden van de TCS – bovendien aanleiding voor een technische briefing
(door de NCTb en ECT) en schriftelijke vragen aan de regering. In die procedure –
waarin tevens een reces viel – werd bij de TCS verlenging van de termijn
voor advisering gevraagd en verkregen.De totstandkoming van de vakcommissieadviezen in de Tweede Kamer volgde
in essentie dezelfde lijn. Ook daar werd het Commissiedocument samen met het
TCS-preadvies en begeleidende brief in de eerstkomende procedurevergadering
geagendeerd. Daarnaast werd door de staf van de betreffende commissie in samenwerking
met de staf van de TCS een begeleidende notitie opgesteld, waarin reeds een
concreet voorstel werd gedaan voor de invulling van de beginselen van subsidiariteit
en proportionaliteit. Hierop volgde in de betreffende commissie een bespreking
en een besluit over de invulling van het gemotiveerd advies van de vakcommissie
aan de TCS. Dit advies werd opgesteld door de staf van de vakcommissie in
samenwerking met de staf van de TCS, waarna het werd vastgesteld door de vakcommissie
en verzonden aan de TCS. Deze vaststelling geschiedde in de eerstvolgende
procedurevergadering of in een schriftelijke procedure. In één
geval is het commissievoorstel behandeld in een algemeen overleg2, waarvan de resultaten zijn meegewogen bij het opstellen van het gemotiveerd
advies aan de TCS.Mag uit de schets van bovenstaande werkwijzen worden geconcludeerd dat
toetsing van Europese wetgevingsvoorstellen is versterkt? Vooraf moet worden
opgemerkt dat het aantal getoetste voorstellen relatief gering was, zeker
in verhouding tot het aantal voorstellen dat in de periode 28 maart 2006
t/m 27 maart 2007 door de Europese Commissie is gepubliceerd3. Met betrekking tot de werkwijze van de vakcommissies
in de Eerste Kamer en Tweede Kamer kan voorts het volgende worden geconcludeerd.
In de Eerste Kamer vormden de ambtelijke analytische memo’s ten behoeve
van de vakcommissies in veel gevallen het vertrekpunt voor advisering. In
de Tweede Kamer betrof dit de begeleidende notities waarin reeds voorstellen
werden gedaan voor de invulling van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.
Weliswaar vergde dit capaciteit van het ambtelijk apparaat van de Eerste en
Tweede Kamer, maar daarmee is allerminst gezegd dat de interne vakcommissieprocedure
daarmee tot een ambtelijke exercitie werd: de memo’s en notities faciliteerden
de politieke besluitvorming. Veelal leidde dit tot politieke consensus, maar
in ten minste twee gevallen leidde de vaststelling van het advies tot een
intensieve politieke discussie binnen de desbetreffende vakcommissie, waarbij
niet onmiddellijk duidelijk werd hoe het advies aan de TCS precies zou moeten
luiden4. Met de nieuwe procedure werd aldus een
nieuwe stap gezet tot verdere politisering van het debat over Europese wetgeving binnen de vakcommissies (en dus tussen politieke fracties)
in de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.Bovendien bleek bij de parlementaire subsidiariteitstoets van het richtlijnvoorstel
inzake de bescherming van Europese kritieke infrastructuur dat de adviezen
van de bijzondere commissie voor de JBZ-Raad van de Eerste Kamer en de vaste
commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
de Tweede Kamer niet gelijkluidend waren1. In
een conciliatievergadering van beide vakcommissies is vervolgens de inhoud
van het eindadvies aan beide Kamers op hoofdlijnen vastgesteld. Bij een toename
van het aantal dossiers en de verdere inbedding van de subsidiariteitstoets
in de reguliere werkzaamheden van de Kamerleden (en de fracties) zullen naar
verwachting dergelijke conciliatievergaderingen in aantal toenemen als uitdrukking
van een verdere politisering van het Europese debat. Bovengenoemde casus van
het richtlijnvoorstel inzake de bescherming van Europese kritieke infrastructuur
toont gelijkertijd aan dat het mechanisme van conciliatie goed blijkt te kunnen
werken.2.7. Terugverwijzing follow-up naar vakcommissiesOok nadat de nieuwe procedure voor verschillende dossiers geheel was doorlopen
(TCS-eindadvies, plenaire behandeling in Eerste en Tweede Kamer, gezamenlijke
brief aan de Europese instellingen en/of de Nederlandse regering) is het streven
van de TCS erop gericht geweest de vakcommissies actief te betrekken bij de
eventuele follow-up. In alle gevallen waarin beide Kamers bij de Europese
Commissie gezamenlijk per brief bevoegdheids-, subsidiariteits- en/of proportionaliteitsbezwaren
kenbaar hadden gemaakt2, werd een reactie van
de Europese Commissie ontvangen. Deze is voor verdere behandeling door de
TCS per brief doorverwezen naar de vakcommissies in Eerste en Tweede Kamer
die in eerder stadium bij de procedure waren betrokken (zie ook tabel 4).2.8. Communicatie met de Europese CommissieHet is belangrijke winst van de procedure dat door de nieuwe parlementaire
procedure een eigen communicatiekanaal van het parlement met de Europese Commissie
is gecreëerd. Op de verzonden brieven mocht het Nederlandse parlement
van de Europese Commissie telkens een inhoudelijke reactie ontvangen. Dit
is een erkenning van het feit dat nationale parlementen steeds sterker betrokken
worden bij Europese wet- en regelgeving en besluitvorming, ofschoon de regering
de formele onderhandelingspartner in de Raad blijft.Daarmee is niet gezegd dat hierdoor de beïnvloeding door beide Kamers
effectiever is geworden. In alle gevallen waarin bezwaar is gemaakt tegen
Europese voorstellen zijn deze onverminderd blijven liggen op de Brusselse
onderhandelingstafel. Ook onder vigeur van de huidige Europese verdragen geldt
de macht van het getal. Alleen wanneer voldoende parlementen bezwaar maken,
is er een kans dat aan deze bezwaren gehoor wordt gegeven. Informatie-uitwisseling
tussen de nationale parlementen van de EU-lidstaten en gecoördineerde
actie zijn – zeker wanneer geen unanimiteit is vereist – een conditio
sine qua non voor effectieve politieke beïnvloeding (zie verder hoofdstuk
5).2.9. Procedures zonder adviesaanvraagNiet in alle gevallen werd door de TCS een adviesaanvraag gedaan aan de
vakcommissies. Wanneer de TCS na initiële beoordeling van mening was
dat verdere toetsing aan de criteria van subsidiariteit en proportionaliteit
niet noodzakelijk was, werd het voorstel/discussiedocument ter eigenstandige
behandeling doorverwezen naar de vakcommissies. In die gevallen werd geen
verzoek gedaan om vóór een bepaald tijdstip te adviseren aan
de TCS. De vakcommissies stond het vervolgens vrij om in nader overleg te
treden met de Nederlandse regering of anderszins het document in behandeling
te nemen. Het is de TCS niet gebleken dat de betrokken vakcommissies zich
in die gevallen niet hebben kunnen verenigen met deze initiële afweging
door de TCS. Tegelijkertijd is gebleken dat de vakcommissies
ook in die gevallen hun politieke verantwoordelijkheid hebben genomen, de
dossiers in behandeling hebben genomen en zonodig in overleg zijn getreden
met de Nederlandse regering (tabel 5). Ook dit moet worden gezien als aanzet
tot tijdige en versterkte parlementaire betrokkenheid bij het Europese wetgevingsproces,
aangezien het in alle gevallen ging om groenboeken of mededelingen van de
Europese Commissie.2.10. Berichtgeving in niEUwsDe staf van de TCS heeft er ook naar gestreefd om via berichtgeving in
het wekelijkse emailmagazine over Europese integratie van het parlement, niEUws,
alle Kamerleden, dus ook niet direct betrokkenen, op de hoogte te houden van
de Europese dossiers die bij de TCS en de vakcommissies in behandeling waren.
Doel hiervan was (is) de procedure inzichtelijk en transparant te maken en
Kamerleden te informeren over de inhoud van de desbetreffende Europese dossiers.
Het uiteindelijke doel is kennisvergroting onder Kamerleden over de EU en
de rol van (het) Nederland(se) (parlement) in het integratieproces1.2.11. Inperking rol vakcommissies?De vraag naar het effect op het werk van de vakcommissie kan ook anders
worden gesteld: heeft de nieuwe procedure geleid tot inperking van de rol
van de vakcommissies bij Europese dossiers en/of van de vaste commissie voor
Europese Samenwerkingsorganisaties en Europese Zaken? Navraag bij (de staven
van de) vakcommissies, waaronder EUZA en ESO, heeft uitgewezen dat de vakcommissies
de adviesaanvragen van de TCS met toepassing van hun gangbare procedures konden
behandelen. In de meeste gevallen vormde de TCS-procedure slechts het voortraject
van de behandeling van een Europees voorstel. Tevens kan op het volgende worden
gewezen.Ten eerste zijn de commissies EUZA en (in mindere mate) ESO in een aantal
TCS-procedures betrokken geweest2.Ten tweede heeft de TCS de commissies ESO en EUZA het initiatief gelaten
voor een inhoudelijke bespreking van het nieuwe wetgevings- en werkprogramma
2007 van de Europese Commissie. In dat kader raadpleegde de commissie ESO
ook maatschappelijke organisaties.Ten derde moet worden geconstateerd dat bestaande procedures, zoals de
BNC-fiche procedures in beide Kamers of de werkwijze voor de behandeling van
JBZ-dossiers, onder invloed van de TCS-procedure niet
wezenlijk veranderd zijn. Voor de Tweede Kamer wordt wel geconstateerd dat
waar sprake was van een parlementaire subsidiariteitstoets, de reguliere advisering
op basis van het BNC-fiche door de vaste commissie Europese Zaken achterwege
bleef. Reden was dat de bredere beoordeling van voorstellen reeds was meegenomen
bij de beoordeling of het voorstel al dan niet voldeed aan de beginselen van
subsidiariteit en proportionaliteit. Dit gold niet voor de procedures van
de vaste commissie ESO van de Eerste Kamer. Tegelijkertijd geldt echter voor
beide Kamers dat bij de geselecteerde Commissiedocumenten de TCS-procedure
feitelijk de eerste fase van parlementaire behandeling vormt, waarna het voorstel –
na het verstrijken van de zeswekentermijn – onderwerp wordt van reeds
bestaande parlementaire procedures binnen de vakcommissies.Wel zijn in tweede helft van 2006 in beide Kamers nieuwe procedures uitgewerkt
met betrekking tot de (sinds september 2006) rechtstreeks aan beide Kamers
aangeboden (Nederlandstalige) Europese Commissievoorstellen.
In beide Kamers worden deze procedures na een proefperiode momenteel geëvalueerd.
De TCS vermoedt dat op den duur mogelijk (deels) overlap zou kunnen ontstaan
wanneer (de staven van) ESO en EUZA de nieuw ontvangen documenten screenen
op subsidiariteit en proportionaliteit. De staf van de TCS stuurt namelijk
haar leden wekelijks, bij voorkeur op maandag, een overzicht van de in de
afgelopen week gepubliceerde documenten van de Europese Commissie1. De TCS-leden is gevraagd aan de hand van dit overzicht
zonodig nieuwe voorstellen voor toetsing aan te dragen. Deze werkwijze is
begin 2007 in TCS-commissieverband geëvalueerd. Geconcludeerd werd dat
de methode bevredigend werkt, maar dat de wekelijkse lijst continue aandacht
van de commissieleden vergt2.Gelet op het bovenstaande verdient het aanbeveling om te onderzoeken hoe
eventuele overlap en duplicatie van procedures voorkomen zou kunnen worden.
Eén mogelijkheid zou zijn iedere week één overzicht met
nieuwe Commissiedocumenten samen te stellen, en dat op een vaste dag van de
week te verspreiden onder de leden van zowel EUZA, ESO als de TCS, zodat die
op grond hiervan parlementaire procedures (niet alleen de subsidiariteitstoets)
in werking kunnen stellen. De leden van de TCS leggen daarbij een beperktere
eerste toets aan («quick scan» ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit
en proportionaliteit) dan de leden van ESO en EUZA, die ook andere overwegingen
kunnen laten meespelen voor het oppakken van Europese Commissievoorstellen
en -documenten. Een dergelijke samenwerking en aanvulling van commissiewerkzaamheden
zou parlementaire procedures kunnen stroomlijnen/rationaliseren en de parlementaire
grip op het Europese wetgevingsproces kunnen versterken.Ten vierde kan worden vastgesteld dat de TCS in haar adviesaanvraag («preadvies»
genaamd) aan de vakcommissies grote terughoudendheid heeft betracht. Achterliggende
gedachte was dat de leden van de vakcommissies in beide Kamers de deskundigen
bij uitstek zijn op hun beleidsterrein. Geheel onproblematisch was deze keuze
voor een beknopt preadvies overigens niet. De verschillende preadviezen waren
niet uniform van aard. Bovendien kon worden geconstateerd dat de «quick
scan» terzake van de bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
in het preadvies door de vakcommissies soms werd geïnterpreteerd als
finaal oordeel, terwijl het preadvies vooral was bedoeld om vragen op te werpen
voor de vakcommissies. In dat licht verdient het aanbeveling om de rol van
de vakcommissies in de procedure verder te verduidelijken en te expliciteren
en de ambigue aanduiding «preadvies» te vervangen door een begrip
dat de lading beter dekt: «adviesaanvraag».Ten vijfde heeft de TCS zich terughoudend opgesteld waar het gaat om het
actief benaderen van maatschappelijke organisaties in het kader van de nieuwe
procedure. Naast redenen van praktisch-organisatorische aard (zie hoofdstuk
3), was de opvatting van de TCS dat het primaat van het actief consulteren
van maatschappelijke organisaties bij niet-wetgevingsinitiatieven in eerste
instantie ligt bij de vakcommissies, met name, maar niet uitsluitend, die
in de Tweede Kamer. Anders ligt dit voor Europese wetgevingsinitiatieven,
waarbij de zeswekentermijn voor afronding van de parlementaire subsidiariteitstoets
vereist dat de civil society onmiddellijk en zonder uitstel bij de procedure
wordt betrokken. Dan is attendering door de TCS op haar plaats.2.12. Conclusies en aanbevelingenOp grond van het voorgaande formuleert de TCS de volgende conclusies en
aanbevelingen:– de vakcommissies hebben hun volle medewerking verleend aan de
twaalf subsidiariteitstoetsen die in het afgelopen jaar zijn uitgevoerd;– de vakcommissies zijn in deze gevallen (vroeg)tijdiger aan de
slag gegaan met de parlementaire toetsing van voorstellen voor Europese wet-
en regelgeving, discussie- en beleidsdocumenten;– met de TCS-procedure heeft het Nederlandse parlement zijn eigen
communicatiekanaal met de Europese Commissie gecreëerd;– de TCS-procedure was een extra impuls voor de Nederlandse regering
om haar standpuntbepaling over nieuwe Commissievoorstellen te vervroegen en
te doen toekomen aan het parlement (verkorte BNC-fiches);– met het opstellen van een parlementaire lijst met te toetsen Europese
voorstellen geven beide Kamers op voorhand een politiek signaal («early
warning»-mechanisme) en leveren zij bovendien een bijdrage aan het opstellen
van hun eigen (taakstellende) politieke agenda’s;– de politieke besluitvorming binnen de vakcommissies in Eerste
en Tweede Kamer over Europese dossiers uit de TCS-procedure is gaandeweg het
afgelopen jaar versterkt, zij het dat hiervoor een intensievere ambtelijke
voorbereiding was vereist. Wél dient vastgesteld dat «slechts»
12 voorstellen werden onderworpen aan de toets, terwijl het aantal wet- en
regelgevingsvoorstellen van de Europese Commissie vele malen groter was;– de verslaglegging via het emailmagazine niEUws van de voortgang
en resultaten van de TCS-procedure levert een bijdrage aan de informatievoorziening
en kennis over Europese integratie onder Kamerleden;– gebleken is dat de vakcommissies de adviesaanvragen van de TCS
met toepassing van hun gangbare procedures konden behandelen. In de meeste
gevallen vormde de TCS-procedure slechts het voortraject van de behandeling
van een Europees voorstel;– de wekelijkse signalering van nieuwe Commissievoorstellen door
de staf van de TCS verdient continue aandacht van de TCS-commissieleden. Afstemming
met bestaande procedures van de commissies EUZA en ESO is noodzakelijk;– de betekenis en aard van het TCS-preadvies dient te worden verduidelijkt
en tot uitdrukking te worden gebracht in de nieuwe titel van het document: «adviesaanvraag».
Tevens dient de rol van vakcommissies in de procedure nader te worden geëxpliciteerd
en dient de procedure beter te worden aangesloten op behandeling in de vaste
commissies ESO en EUZA (zie vorige gedachtestreepje);– de schaal van de hierboven gesignaleerde verbeteringen is beperkt: «slechts»
12 Europese voorstellen werden getoetst. De selecties van ESO en EUZA uit
het werk- en wetgevingsprogramma van de Europese Commissie zijn uitermate
belangrijk voor de prioriteitstelling van de commissie subsidiariteitstoets.
Dat ontslaat de Kamercommissies (waaronder de commissie subsidiariteitstoets)
niet om ook zicht te houden op de overige voorstellen. Parlementaire en ambtelijke
procedures moeten zo worden ingericht dat adequate parlementaire controle
is gewaarborgd.HOOFDSTUK 3 DE EXTERNE DIMENSIE3.1. AchtergrondDe werkzaamheden van de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets hebben
ook een externe dimensie. In het Aanvullend advies
d.d. 1 november 2005 van de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit
werd over de activiteiten van de toekomstige TCS onder andere het volgende
gesteld:  «Door werk te maken van die grotere betrokkenheid [bij
de totstandkoming van Europese wet- en regelgeving] zullen we het vertrouwen
van de Nederlandse kiezers weer terug moeten winnen. Het Nederlandse parlement
dient zich de zorgen van Nederlanders ter harte te nemen en zich bij nieuwe
Europese wetgevingsinitiatieven nadrukkelijker dan in het verleden de vraag
te stellen wat er beter op Europees niveau geregeld kan worden en wat er voorbehouden
dient te blijven aan het nationale of het decentrale niveau. En wanneer een
Europese aanpak gewenst is, dient het parlement goed te overzien hoe een voorstel
zal doorwerken in het Nederlandse bestel en hoe daar nog correcties in zijn
aan te brengen gedurende het Europese wetgevingstraject».Eerder had de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit in haar Advies d.d. 12 oktober 2004 in concreto bepleit dat:1. «op de website van de Commissie Subsidiariteitstoets
de te behandelen voorstellen worden gemeld. Tevens wordt per voorstel aangegeven
welke de verdere procedure is»;2. «via een emailbericht/nieuwsbrief een groot
aantal maatschappelijke organisaties en decentrale overheden op de hoogte
worden gebracht van de nieuwe voorstellen die in procedure worden genomen.
Indien het om koepelorganisaties gaat, zal bij deze organisaties de verantwoordelijkheid
liggen om dit onder hun eigen achterban te verspreiden. Ook zou de commissie
attendering kunnen bevorderen op bestaande websites die door veel organisaties
worden geraadpleegd. In dit geval kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de website
van Europa Decentraal».3.2. Webpagina TCSDirect bij de start van de werkzaamheden van de TCS is door een informatiespecialist
van de Eerste Kamer op de bestaande portalwebsite de Europapoort (www.europapoort.nl) een aparte webpagina ontwikkeld voor
de werkzaamheden van de TCS (zie afbeelding 1). Deze webpagina is –
conform de doelstellingen van de TCS – opgezet voor twee gebruikersgroepen.
Ten behoeve van de Nederlandse samenleving is de webpagina gericht op het
beschikbaar stellen van informatie over de in behandeling zijnde Europese
dossiers, op het bevorderen van maatschappelijke participatie aan de subsidiariteitstoets
en op het transparant maken van de parlementaire werkzaamheden die in beide
Kamers in dit kader worden uitgevoerd. Daarnaast is de webpagina bedoeld als
databank annex digitaal geheugen ten behoeve van de werkzaamheden van TCS-leden,
collega-Kamerleden en de ambtelijke staven van Eerste en Tweede Kamer. Uitgangspunt
daarbij is dat zoveel mogelijk informatie en documenten openbaar worden gekoppeld,
ten einde het maatschappelijk middenveld en individuele burgers zo goed mogelijk
te informeren. Daarnaast is er echter de mogelijkheid om ten behoeve van Kamerleden
en de commissiestaven conceptversies van documenten en ambtelijke
memo’s besloten te koppelen. Voor raadpleging hiervan is een inlogcode
en password vereist.Afbeelding 1 Webpagina TCS (fragment)Bezoekers van de hoofdpagina van de TCS vinden er onder andere informatie
over het mandaat, de werkzaamheden en de leden van de TCS, de volledige «lijst
van elf» en de initiatieven van de Europese Commissie die in aanvulling
daarop door de TCS zelf in procedure zijn genomen, evenals de agenda’s,
verslagen en overige (openbare) vergaderstukken van de TCS-commissievergaderingen.De lijst met Europese wetgevingsvoorstellen en de discussie- en beleidsdocumenten
die worden getoetst, zijn doorklikbaar gemaakt. Zo is er per Europees dossier
een aparte webpagina met als voornaamste informatieonderdelen een samenvatting
van de inhoud van het Europese voorstel en een overzicht van behandeling in
de Eerste en Tweede Kamer met koppelingen naar relevante documenten en kamerstukken.
Tevens staat het BNC-fiche gekoppeld, alsmede het eventuele commentaar van
derden op het voorstel. Ook na het doorlopen van de TCS-procedure wordt door
de informatiespecialisten in samenwerking met de beleidsmedewerkers de verdere
parlementaire behandeling aan de desbetreffende dossiers toegevoegd.
Op deze wijze blijft de doorlopende lijn in de parlementaire behandeling van
Europese voorstellen zichtbaar en wordt tevens duidelijk dat de parlementaire
subsidiariteitstoets slechts het begin vormt van parlementaire behandeling.
Chronologische documentenladders en documentenladders naar «herkomst»
van de documenten (Europese Commissie, Tweede Kamer, Eerste Kamer, regering,
Raad, derden, etc.) zowel op de hoofdpagina van TCS als op de afzonderlijke
dossierpagina’s ontsluiten de informatie verder.Om interactiviteit en feedback te bevorderen, is zowel op de hoofdpagina
van de TCS als op de afzonderlijke dossierpagina’s van voorstellen uit
de «lijst van elf» een oproep geplaatst tot het leveren van commentaar
(vanuit de samenleving) op specifieke voorstellen1.
Tevens werd belangstellenden de gelegenheid geboden om zich aan te melden
voor een (email-)attenderingslijst. De lijst is inmiddels aangegroeid tot
54 emailadressen. Sinds 4 augustus 2006 wordt naar deze adressen telkens
bij het in procedure nemen van een Europees voorstel door de staf een bericht
verzonden.Afbeelding 2 Dossierpagina (fragment)3.3. Drukken van kamerstukken uit de TCS-procedureIn het kader van transparantie is vrijwel onmiddellijk bij de start van
de werkzaamheden van de TCS uitgewerkt welke documenten uit de procedure als
kamerstuk zouden moeten worden gedrukt. Er werd voor gekozen om per toetsingsprocedure
een apart vetnummer aan te vragen. De inleg van de kamerstukken bij de SDU
gebeurde in de regel door medewerkers van de Eerste Kamer.Het eerste document onder het verkregen vetnummer was in alle gevallen
de tekst van het Europese wetgevingsvoorstel of discussie- of beleidsdocument,
gedrukt als Kamerstukken I/II, A en nr.1. Tevens werd besloten alle commissiestukken
afkomstig van de TCS te drukken als Kamerstukken I/II voorzien van zowel een
volgnummer als volgletter. Adviezen afkomstig van de vakcommissie werden gedrukt
als hetzij Kamerstukken I met volgletter (wanneer het een Eerste Kamerstuk
betrof) of Kamerstukken II met volgnummer (wanneer het een Tweede Kamerstuk
betrof). Ook het tijdig ontvangen (verkorte) BNC-fiche werd gedrukt als Kamerstuk
I/II in deze procedure (en dus niet onder het gebruikelijke vetnummer 22 112).
Dit gold ook voor een eventuele gemeenschappelijke brief van beide Kamers
aan de Europese instellingen en/of de Nederlandse regering en de daarop ontvangen
antwoorden.3.4. Advisering door derdenIn reactie op de algemene oproep voor commentaar ontving de TCS in het
kader van procedure nr. 30 839 (richtlijnvoorstel bodembescherming) een
gezamenlijke brief van IPO en VNG d.d. 16 oktober 2006 en in het kader
van procedure nr. 30 893 (groenboek modernisering arbeidsrecht) een gezamenlijke
brief van de Vereniging VNO-NCW en MKB Nederland d.d. 12 december 2006.
Tevens ontving de TCS op 26 juni 2006 een afschrift van een brief van
de organisatie Vrijschrift aan de voorzitter van de vaste Kamercommissie voor
Justitie van de Tweede Kamer inzake het advies van de TCS aan beide Kamers
over het richtlijnvoorstel inzake de bescherming van intellectuele eigendomsrechten
(procedure nr. 30 587). Op de dag na afronding van de TCS-procedure over
het kaderrichtlijnvoorstel bodembescherming (procedure nr. 30 839) ontvingen
de TCS-leden een uitnodiging voor een expertbijeenkomst over de Europese bodemstrategie
van het Bodem Europa Platform. Op 15 maart 2007 werd een reactie ontvangen
van Koninklijke Horeca Nederland met betrekking tot het groenboek over een «rookvrij
Europa» (procedure nr. 30 954). Tot slot werd op 23 maart
2007 een gezamenlijke brief ontvangen van de Vereniging VNO-NCW en MKB Nederland
over de Mededeling inzake een communautaire strategie voor de gezondheid en
veiligheid op het werk (procedure nr. 30 978). IPO en VNG hebben bovendien
bij brief van 8 maart 2007 toegezegd dat zij – mocht de commissie
subsidiariteitstoets worden gecontinueerd – hun oordeel over subsidiariteit
en proportionaliteit met deze commissie zullen (blijven) delen1.Tevens werd in TCS-commissieverband een uitgebreide adres- en emaillijst
samengesteld met relevante koepelorganisaties op uiteenlopende beleidsterreinen2. Doel is in het vervolg maatschappelijke organisaties
te attenderen op het in procedure nemen van nieuwe Europese Commissievoorstellen
en hen zo uit te nodigen om desgewenst hun opinies ter zake aan het Nederlandse
parlement kenbaar te maken.In andere gevallen werd door de TCS bewust terughoudendheid betracht en
de maatschappelijke consultatie overgelaten aan de vakcommissies, zoals in
het geval van het groenboek inzake de rol van het maatschappelijk middenveld
in het drugsbeleid van de EU (procedure nr. 30 637)3. Hetzelfde gold voor het raadplegen van maatschappelijke organisaties
in het kader van de evaluatie van het wetgevings- en werkprogramma
2007 van de Europese Commissie. In dat kader heeft de commissie ESO van de
Eerste Kamer in januari 2007 per brief een groot aantal maatschappelijke organisaties
gevraagd naar hun opvattingen over de voorgenomen programmaonderdelen.Overigens werden ook standpuntbepalingen van maatschappelijke organisaties –
voorzover kenbaar uit de media of anderszins – vaak betrokken zijn bij
het opstellen van vakcommissieadviezen en TCS-(pre)adviezen.De TCS stelt vast dat – mochten beide Kamers besluiten tot continuering
op permanente basis – naar wegen moet worden gezocht voor een actievere
benadering van het maatschappelijk middenveld. Gedacht wordt aan het vroegtijdig
attenderen van maatschappelijke organisaties en belangenorganisaties in het
kader van afzonderlijke procedures. Daarnaast kan gedacht worden aan het laten
aanbrengen van een link naar de TCS-pagina op websites van koepelorganisaties.
De TCS stelt zich voor dat een dergelijke benadering voorafgegaan wordt door
een formeel schrijven van de TCS aan deze organisaties, waarbij achtergronden,
doelstellingen, werkwijze en procedures uiteengezet worden.Bij gelegenheid heeft de TCS ook externe gasten uitgenodigd in haar commissievergaderingen.
Over het begrip subsidiariteit en de parlementaire subsidiariteitstoets werd
in de vergadering van 20 juni 2006 door de TCS-leden van gedachten gewisseld
met prof. dr. J.L.M. Pelkmans, lid van de WRR. Op 17 oktober 2006 vond
een gesprek plaats van de TCS-leden met de heer H. den Dool, coördinator
subsidiariteit en proportionaliteit van het ministerie van Buitenlandse Zaken,
over de wijze waarop de Nederlandse regering (en het ondersteunende ambtelijk
apparaat) inhoud geeft aan de subsidiariteits- en proportionaliteitstoets.
Tevens heeft de TCS-commissiestaf op woensdag 13 september overleg gevoerd
met de leden van de BNC-fichecommissie. Tot slot ontving de TCS op 30 juni
2006 een uitnodiging van het Huis van de Nederlandse Provincies.3.5. Openbaarheid TCS-commissievergaderingenDe commissievergaderingen van de TCS zijn openbaar geweest. Hiertoe is
door de TCS-commissie besloten1. In een aantal
gevallen hebben belangstellenden de vergaderingen bijgewoond. De vergadering
werd telkens op de vrijdag voorafgaand aan de commissievergadering (de dinsdag
daaropvolgend) aangekondigd. Alle stukken werden daarbij openbaar op de website
geplaatst, met uitzondering van ambtelijke memo’s met een adviserend
karakter en (nog) niet vastgestelde vergaderverslagen.3.6. Persberichten en interviewsHierboven bleek dat de ambtelijke staf van de TCS over het verloop van
de verschillende procedures rapporteerde door middel van berichtgeving in
niEUws, het wekelijkse emailmagazine over Europese intergratie voor de parlementariërs.
Er werden ongeveer 35 nieuwsberichten gepubliceerd.Om ook extern meer bekendheid te geven aan de (resultaten) van de werkzaamheden
van de TCS en de vakcommissies zijn door de Afdeling Communicatie en Protocol
van de Eerste Kamer en de Stafdienst Voorlichting van de Tweede Kamer gezamenlijk
vier persberichten gepubliceerd2. De tekst van
deze berichten was voorbereid door de ambtelijke staf van de TCS in samenspraak
met de commissievoorzitter van de TCS.De tekst van deze persberichten werd doorgaans ook als «nieuwsbericht»
gepubliceerd op de portalwebsite Europapoort en op de website van de Eerste
Kamer. Ook tussentijds werd informatie in de vorm van een «nieuwsbericht»
aangeboden op de Europapoort. Deze vorm van informatieaanbieding vond haar
weerslag in berichtgeving in media als de Staatscourant, NRC Handelsblad en het Nederlands Dagblad.Met name de voorzitter van de TCS heeft bij diverse gelegenheden de parlementaire
subsidiariteitstoets voor het voetlicht gebracht, bijvoorbeeld tijdens een
paneldiscussie voor staats- en bestuursrechtstudenten georganiseerd door de
Campus Den Haag van de Universiteit Leiden op 18 mei 2006 of tijdens
een debat in Amsterdam op 17 januari 2007 «Europa in de Nederlandse
democratie». Ook werden interviews met hem gepubliceerd onder andere
in Newsletter of the European Commission to the national
parliaments nr. 7 (December 2006) en op de Volkskrantblog1.3.7. EvaluatieHierboven zijn de middelen besproken die zijn gebruikt om de externe dimensie
van de parlementaire subsidiariteitstoets handen en voeten te geven. Een ervan
was de webpagina van de TCS en de bijbehorende dossierpagina’s op de
portalsite Europapoort. Mochten de Kamers besluiten tot continuering van de
TCS op permanente basis dan wil de TCS in herinnering brengen dat in het advies
van de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit werd geadviseerd een eigen
website c.q. webpagina met een eigen profiel te ontwikkelen. De TCS onderkent
dat de functie van de huidige TCS-webpagina als databank annex digitaal geheugen
voor Kamerleden en ambtelijke staven een belangrijk fundament vormt. Wel leeft
bij de TCS de wens deze webpagina verder te ontwikkelen. Enerzijds om de mogelijkheden
tot communicatie met maatschappelijke actoren en burgers te versterken, anderzijds
om het delen van informatie met andere parlementen via IPEX te verbeteren
door ook andere taalversies van documenten aan te kunnen bieden en te linken
naar de IPEX-website. Vooral ook zou de lay-out aangepast moeten worden, zodat
uit de vormgeving blijkt dat beide Kamers der Staten-Generaal betrokken zijn
bij de werkzaamheden in het kader van de TCS-procedure. Ook bij het linken
naar de dossierpagina’s zou – tenminste zolang de behandeling
zich in het stadium van de TCS-procedure bevindt – de lay-out van de
dossierpagina’s kunnen benadrukken dat beide Kamers der Staten-Generaal
bij de behandeling betrokken zijn.Gelijktijdig impliceert een nadrukkelijker «branding» (als
EK/TK-initiatief) van de webpagina’s van de commissie subsidiariteitstoets
dat de op die pagina’s gekoppelde documentatie van beide Kamers in alle
opzichten actueel en volledig is. Hiertoe is ook vanuit de commissiestaven
van de Tweede Kamer het commitment noodzakelijk om permanent materiaal (kamerstukken
en tekst) aan te leveren om deze webpagina’s te actualiseren. Nu bleef
de behandeling in de Tweede Kamer – door lacune in de informatieverschaffing
aan de verantwoordelijke informatiespecialist van de Eerste Kamer –
ondanks alle inspanningen nog te vaak onderbelicht. Het zou daarom aanbeveling
verdienen om ook in de Tweede Kamer een informatiespecialist te belasten met
het verzamelen en aanbieden van documenten ten behoeve van de gezamenlijke
webpagina’s.Tevens zou – zoals hierboven reeds aangegeven – de communicatie
met het maatschappelijk middenveld verder kunnen worden uitgebouwd. De zeswekentermijn
stelt hieraan weliswaar beperkingen, maar ook na afronding van de TCS-procedure
(wanneer de onderhandelingen nog lopen) blijft input uit de samenleving relevant
en gewenst. Een actievere benadering van het middenveld legt
wel een groter beslag op de capaciteit van de ambtelijke staf.De (buitenparlementaire) beeldvorming over de TCS en de parlementaire
subsidiariteitstoets was divers. Naast positieve geluiden was er ook kritiek
op de TCS te horen. Zo werd naar voren gebracht dat de commissie op geen enkel
moment een optreden heeft doorverwezen naar de Europese Unie als beste bestuurslaag
om hierover te beslissen1. Ander punt van kritiek
was dat de parlementaire subsidiariteitstoets vooral defensief zou worden
gehanteerd, waarbij de voordelen van Europees optreden voor burgers en bedrijven
onvoldoende zouden zijn meegewogen. In dit verband is gewezen op de negatieve
TCS-adviezen in de procedures nrs. 30 587 (bescherming intellectuele
eigendomsrechten) en 30 671 (toepasselijk recht in huwelijkszaken)2. Tot slot is naar voren gebracht dat de TCS de in de
voorstellen genoemde subsidiariteitsoverwegingen van de Europese Commissie
onvoldoende zou hebben gewogen.De TCS herkent zich onvoldoende in deze kritiek. De parlementaire subsidiariteitstoets
is in haar ogen geen pleidooi voor «minder Europa», maar wél
voor grotere parlementaire betrokkenheid bij de totstandkoming van Europese
wet- en regelgeving. Dat het de TCS niet te doen is om «minder Europa»
tonen de cijfers aan. Gedurende haar functioneren zijn de TCS-leden aanzienlijke
aantallen nieuwe Europese Commissiedocumenten onder ogen gekomen3. Van al deze commissiedocumenten zijn slechts 12 door de TCS in procedure
genomen om te worden getoetst ten aanzien van de bevoegdheid, de subsidiariteit
en proportionaliteit. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in slechts vier
gevallen waarbij een gemotiveerd bezwaar van beide Kamers is verzonden naar
de Europese instellingen. De frequentie is daarmee niet hoger dan in andere
parlementen4. Ook signaleerde de TCS niet meer
subsidiariteits- en proportionaliteitsbezwaren dan de Nederlandse regering
in haar BNC-fiches deed5.Op de tweede plaats dient geconstateerd te worden dat de TCS geen bevoegdheid
of mandaat heeft om nieuwe maatregelen op Europees niveau voor te stellen.
Bij de behandeling van nieuwe (nationale) wetsvoorstellen zouden beide Kamers
de regering erop kunnen wijzen dat de voorgestelde maatregelen beter op Europees
niveau zouden kunnen worden getroffen. De TCS zelf toetst echter geen nationale
wetgeving. De Europese Commissie heeft bovendien het exclusieve initiatiefrecht
in de eerste pijler.Op de derde plaats stelt de TCS vast dat bij de betwiste adviezen de beide
Kamers wél degelijk een politieke afweging hebben gemaakt waarbij de
mogelijke belangen van burgers en bedrijven zijn meegewogen, maar dat die
anders is uitgevallen dan sommigen wellicht gewenst hadden. Dit geldt ook
voor de subsidiariteitsoverwegingen die door de Europese Commissie in de voorstellen
naar voren zijn gebracht. In alle vier de gevallen waarin bezwaar is gemaakt,
blijkt uit de brief van beide Kamers aan de Europese instellingen dat de argumenten
van de Commissie nadrukkelijk zijn gewogen6.Tot slot moet niet uit het oog worden verloren dat de werkzaamheden van
de TCS passen in het bredere kader van parlementaire betrokkenheid bij Europese
wetgeving7. De werkzaamheden van de TCS hebben
een beperkte focus en zijn complementair aan die van de vaste commissies voor
ESO en EUZA en aan die van de vakcommissies in Eerste en Tweede Kamer met
betrekking tot Europa.3.8. Conclusies en aanbevelingenBij eventuele continuering van de commissie subsidiariteitstoets beveelt
de TCS het volgende aan:– continuering van de bestaande inspanningen om de externe, maatschappelijke dimensie van de parlementaire subsidiariteitstoets
inhoud te geven;– verdere ontwikkeling van de webpagina’s van de commissie
subsidiariteitstoets als gezamenlijk initiatief van Eerste en Tweede Kamer;– versterking van de input uit de Tweede Kamer ten behoeve van de
webpagina’s, bij voorkeur door een informatiespecialist van de Tweede
Kamer actief voor de werkzaamheden aan de webpagina’s in te zetten;– actievere benadering van het maatschappelijk middenveld in afzonderlijke
procedures en in meer algemene zin;– uitwerking van een communicatiestrategie om te voorkomen dat de
parlementaire subsidiariteitstoets ten onrechte wordt beschouwd als instrument
tegen Europese integratie tout court.HOOFDSTUK 4 SAMENWERKING BEIDE KAMERS4.1. Het waarom van een gemengde commissieDe adviezen van de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit, de voorgangster
van de TCS, bepleitten de instelling van een gemengde commissie, met leden
uit Eerste en Tweede Kamer. De commissie beval voorts aan te kiezen voor een
paritaire samenstelling. De overwegingen van de commissie voor een gezamenlijke
en gelijkwaardige rol voor beide Kamers waren de volgende:1. Artikel 8 van Het Protocol betreffende de rol van de nationale parlementen
in de Europese Unie en de artikelen 6 en 7 van het Protocol betreffende de
toepassing van de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit die bij
het Grondwettelijk Verdrag waren gevoegd gaven beide Kamers een aparte stem
waar het ging om het kenbaar maken van subsidiariteitsbezwaren bij de Europese
instellingen;2. Europese wetgeving moet in Nederlandse wetgeving worden omgezet. Bij
de totstandkoming ervan hebben beide Kamers ieder een volwaardige rol: beide
moeten ermee in kunnen stemmen;3. De belangrijkste overweging voor het gezamenlijk optrekken van Eerste
en Tweede Kamer zou zijn dat bij het kenbaar maken van eventuele subsidiariteitbezwaren
gezamenlijk – zo mogelijk eensluidend – optreden effectiever is
dan het afgeven van aparte, mogelijk tegenstrijdige, signalen.Met name tijdens het debat in de Tweede Kamer zijn vraagtekens geplaatst
bij de paritaire samenstelling van de commissie. Overwegende dat de parlementaire
subsidiariteitstoets niet zozeer een juridische toets als wel een politiek
oordeel vergt, is benadrukt dat het politieke primaat in ons parlementaire
bestel ligt bij de Tweede Kamer. De werkzaamheden van de TCS mochten aldus
niet leiden tot een verandering in de staatsrechtelijke verhoudingen tussen
beide Kamers, zoals ook tot uitdrukking kwam in de door de Tweede Kamer aanvaarde
motie-Timmermans c.s.4.2. EvaluatieBij de instelling van TCS op 28 maart 2006 telde de commissie 6 Eerste
Kamerleden en 6 Tweede Kamerleden. Op 27 maart 2007 telde de TCS 6 Eerste
Kamerleden en 5 Tweede Kamerleden. Het verschil is terug te voeren op de verkiezingsuitslag
en toepassing van de vooraf vastgelegde criteria voor het toewijzen van zetels
in de TCS (zie paragraaf 6.1.). Hierdoor werd de plaats van vertrekkend
Kamerlid Hermans van de LPF niet opgevuld. Gebleken is derhalve dat de verkiezingsuitslagen
in Eerste en Tweede Kamer en de op dit moment bestaande criteria voor zeteltoewijzing
in de TCS geen paritaire samenstelling kunnen garanderen (zie verder paragraaf 6.1.).Afgezien van de commissiesamenstelling op papier, is de participatie van
Eerste en Tweede Kamerleden in de commissievergaderingen ook niet dezelfde
geweest. Deze behoeft met name bij de Tweede Kamerleden verbetering (zie verder
paragraaf 6.2).Voor het overige kan worden vastgesteld dat de uitgangspunten van de gemengde
en paritaire samenstelling van de TCS niet hebben geleid tot problemen van
staatrechtelijke aard of tot wijziging van de staatsrechtelijke verhoudingen
tussen beide Kamers. Deze conclusie is gebaseerd op de volgende overwegingen.Op geen enkel moment heeft binnen de TCS hoofdelijke stemming plaatsgevonden:
alle besluiten waren gebaseerd op consensus. De getalsmatige verhouding tussen
Eerste en Tweede Kamerleden van de TCS bleef daardoor van ondergeschikt belang.
Voorts blijkt uit de presentielijsten van de TCS-commissievergaderingen dat
er doorgaans meer Eerste Kamerleden dan Tweede Kamerleden deelnamen aan de
commissievergaderingen. Dit heeft echter niet geleid tot besluitvorming die
achteraf voor de Tweede Kamer onacceptabel is gebleken.Op de tweede plaats kan worden vastgesteld dat een beroep op de conciliatieprocedure
in het afgelopen jaar slechts één keer noodzakelijk is gebleken1. Ook is toen gebleken dat door deze procedure meningsverschillen
tussen vakcommissies uit Eerste en Tweede Kamer kunnen worden overbrugd. Het
hieruit voortvloeiende TCS-eindadvies is vervolgens als hamerstuk in beide
Kamers afgedaan. De vakcommissieadviezen uit beide Kamers waren in de overige
gevallen eensluidend of complementair.Een derde argument betreft het feit dat beide Kamers eigenstandig konden
beslissen over de hen door de TCS voorgelegde eindadviezen. Geconstateerd
mag worden dat beide Kamers in alle gevallen met deze adviezen hebben ingestemd.
In het merendeel van de gevallen zijn zij als hamerstuk afgedaan.Een vierde argument houdt verband met de werkzaamheden van de vakcommissies
in Eerste en Tweede Kamer en met die van de commissies voor Europese Samenwerkingsorganisaties
(EK) en Europese Zaken (TK). Hierboven werd reeds geconcludeerd dat de werkzaamheden
van de TCS complementair waren aan het werk van deze vakcommissies en dit
eerder hebben versterkt dan verzwakt.4.3. Conclusies en aanbevelingenDe TCS concludeert het volgende:– de uitgangspunten van de gemengde en paritaire samenstelling van
de TCS hebben niet geleid tot problemen van staatrechtelijke aard of tot wijziging
van de staatsrechtelijke verhoudingen tussen beide Kamers;– het gezamenlijk naar buiten treden van beide Kamers in het kader
van de parlementaire subsidiariteitstoets is een belangrijke verworvenheid.De TCS beveelt aan bij continuering van de commissie subsidiariteitstoets:– de uitgangspunten van de gemengde en paritaire samenstelling van
de commissie te handhaven.HOOFDSTUK 5 INTERNATIONAAL KADER5.1. AchtergrondIn hoofdstuk 1 is reeds geschetst dat de parlementaire subsidiariteitstoets
van het voorstel voor een verordening inzake toepasselijk recht en rechtsbevoegdheid
in huwelijkszaken en van het voorstel voor een richtlijn tot wijziging van
richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing van de interne
markt voor postdiensten in de Gemeenschap, gelijktijdig ook in andere nationale
parlementen in de EU-lidstaten werd verricht. Coördinatie en verslaglegging
vonden plaats door het COSAC-secretariaat1.5.2. Experiment toetsing verordeningvoorstel toepasselijk
recht en rechtsbevoegdheid in huwelijkszakenOp 17 juli 2006 werd een mail ontvangen van het COSAC-secretariaat
dat de start markeerde van de parlementaire subsidiariteitstoets van het voorstel
voor een verordening inzake toepasselijk recht en rechtsbevoegdheid in huwelijkszaken.De deadline voor eventuele correspondentie met de Europese instellingen
werd vastgesteld op 27 september 2006. De brief van beide Kamers der
Staten-Generaal aan de Europese instellingen werd op 26 september 2007
verzonden, evenals een verslag van de parlementaire toets aan het COSAC-secretariaat.
Op de deadline hadden 11 parlementaire kamers uit 9 lidstaten de toets voltooid.
Eind oktober gold dat voor 22 parlementaire kamers uit 17 lidstaten. Alleen
beide Kamers der Staten-Generaal (Nederland) en het Tsjechische Huis van Afgevaardigden
constateerden subsidiariteitsbezwaren. Proportionaliteitsbezwaren werden geconstateerd
door beide Kamers der Staten-Generaal (Nederland), het Tsjechische Huis van
Afgevaardigden en de Tsjechische Senaat, het Cypriotische parlement en het
Belgische Huis van Afgevaardigden.5.3. Experiment toetsing voorstel gewijzigde PostrichtlijnStartdatum voor de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een richtlijn
tot wijziging van richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing
van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap was 31 oktober
2006. De deadline werd vastgesteld op 11 december 2006. De TCS-procedure
in beide Kamers van het Nederlandse parlement was afgerond op 7 december
2006. Op de deadline hadden 10 parlementaire kamers van 9 lidstaten de toets
voltooid. Eind januari 2007 hadden 27 parlementaire kamers van 21 EU-lidstaten
de toets voltooid. De Eerste en Tweede Kamer zagen in het voorstel geen aanleiding
om bezwaar aan te tekenen bij de Europese instellingen. Zij stelden de minister
van Economische Zaken van hun bevindingen in kennis in een gezamenlijke brief
d.d. 7 december 2007. Het Luxemburgse Huis van Afgevaardigden maakte
als enige een subsidiariteitsbezwaar. Vier andere parlementaire kamers vonden
de subsidiariteitsparagraaf van de Europese Commissie inadequaat. Zeven parlementaire
kamers uitten bezwaren met betrekking tot de proportionaliteit van de voorgestelde
maatregelen.5.4. KnelpuntenIn de rapportages van het COSAC-secretariaat over beide experimenten werden
onder andere de volgende knelpunten en moeilijkheden gesignaleerd:– Bij beide experimenten bleek de zeswekentermijn voor de meeste
parlementen te kort om de subsidiariteitstoets te voltooien;– Hoewel te onderscheiden, zijn de beginselen van subsidiariteit
en proportionaliteit moeilijk te scheiden en liggen zij in elkaars verlengde;– Een gebrek aan informatie-uitwisseling tussen de nationale parlementen.
Te weinig toetsingsdocumenten werden/worden vertaald in de EU-werktalen (Engels én
Frans) en geplaatst op de IPEX-website (www.ipex.eu)5.5. Evaluatie vanuit TCS-standpuntDe TCS hecht groot belang aan beide experimenten. Zoals in paragraaf 2.8.
opgemerkt, kunnen de Staten-Generaal de voorstellen van de Europese Commissie
voor wet- en regelgeving slechts beïnvloeden indien gezamenlijk wordt
opgetrokken met een kritische massa van andere parlementen.Voorwaarde daarvoor is een tijdige en adequate uitwisseling van informatie.
Bilaterale contacten met andere nationale parlementen zijn daarvoor noodzakelijk.
Daarnaast heeft de IPEX-website de potentie om in de toekomst een belangrijke
rol te gaan spelen in de pan-Europese informatie-uitwisseling tussen parlementen.
Door de informatiespecialist van de Eerste Kamer is voor alle Europese dossiers
in de TCS-procedure de voortgang op de IPEX-website weergegeven. Tevens werd
een link aangebracht naar de dossierpagina’s op de Europapoort. Brieven
van het Nederlandse parlement aan de Europese instellingen vertaald in het
Frans en het Engels werden aan IPEX-website gekoppeld (afbeelding 3). Mede
met het oog hierop heeft de staf de gezamenlijke brieven van beide Kamers
laten vertalen in zowel het Frans als het Engels.Bij de noodzakelijke intensivering van de informatie-uitwisseling tussen
de parlementen verdient het aanbeveling ook de adviesaanvragen en de adviezen
van de vakcommissies te laten vertalen. Ook de bilaterale contacten met (de
subsidiariteitscommissies van) andere nationale parlementen in de EU zouden
moeten worden versterkt. Zowel voor de vertalingen als voor incidentele buitenlandse
werkbezoeken en andere initiatieven ter versterking van deze bilaterale contacten
zou budget moeten worden vrijgemaakt.Uit de COSAC-rapportages over beide experimenten is – zoals gezegd –
gebleken dat de zeswekentermijn voor de meeste parlementen tekort is om de
subsidiariteitstoets te voltooien. In de onderhavige gevallen wist het Nederlandse
parlement weliswaar wel binnen deze termijn te blijven, maar in andere gevallen
is het ook in Nederland lastig gebleken toetsingsprocedures af te ronden binnen
zes weken (zie § 6.4.). De Nederlandse parlementaire delegatie naar
de COSAC moet in COSAC-verband bepleiten dat de termijn van zes weken wordt
verlengd tot acht weken (gelet op de ratio achter de zeswekentermijn zou dan
tevens moeten worden bewerkstelligd dat de onderhandelingen in de Raad pas
na ommekomst van 8 weken starten).5.6. Voortzetting COSAC-experimentOp de COSAC-voorzittersconferentie van 12 februari 2007 in Berlijn
heeft het Duitse Voorzitterschap toegezegd dat het COSAC-secretariaat nog
vóór de COSAC-plenaire van mei 2007 een voorstel zal presenteren
voor voortzetting en verbetering van de toets. 5.7. AanbevelingenDe TCS komt tot de volgende aanbevelingen:– de Nederlandse parlementaire delegatie naar de COSAC moet voortzetting
van het COSAC-experiment bepleiten en ondersteunen;– belangrijke documenten uit de parlementaire subsidiariteitstoets
dienen onmiddellijk na vaststelling vanuit het Nederlands in het Frans en
Engels te worden vertaald;– de ambtelijke ondersteuning in Eerste en Tweede Kamer moet actief
meewerken aan het actualiseren van de IPEX-website en relevante documenten
toevoegen;– bilaterale contacten met (de subsidiariteitscommissies van) andere
nationale parlementen in de EU dienen te worden versterkt, onder andere door
werkbezoeken;– voor de vertalingen en de versterking van de bilaterale contacten
met andere nationale parlementen dient extra budget beschikbaar te worden
gesteld (zie paragraaf 6.7.);– de Nederlandse parlementaire delegatie naar de COSAC moet in COSAC-verband
bepleiten dat de termijn van zes weken wordt verlengd tot acht weken (gelet
op de ratio achter de zeswekentermijn zou dan tevens moeten worden bewerkstelligd
dat de onderhandelingen in de Raad pas na ommekomst van 8 weken starten).Afbeelding 3 IPEX-pagina «nationaal subdocument»Afbeelding 4 IPEX «splash»-paginaHOOFDSTUK 6 MENSEN, MIDDELEN EN ORGANISATIE6.1. Samenstelling TCSBij de samenstelling van de TCS werden de volgende uitgangspunten gehanteerd:1. Paritaire samenstelling;2. Politieke partijen met meer dan 20 zetels in de Tweede Kamer hadden
recht op 1 zetel in de TCS;3. Voor de Eerste Kamer werd deze grens gelegd bij 10 zetels;4. Voor de andere partijen gold dat zij 1 zetel zouden krijgen, mits zij
vertegenwoordigd waren in beide Kamers1.In hoofdstuk 4 is stilgestaan bij het hoe en waarom van de paritaire samenstelling
van de TCS. Ook werd vastgesteld dat het uitgangspunt van de paritaire samenstelling
niet heeft geleid tot problemen van staatrechtelijke aard of tot wijziging
van de staatsrechtelijke verhoudingen tussen beide Kamers. Integendeel, de
gemende, paritaire samenstelling geldt als een belangrijk «asset»
van de TCS, omdat hiermee het gezamenlijk optrekken van Eerste en Tweede Kamer
mogelijk wordt.De bovengenoemde uitgangspunten voor de politieke samenstelling van de
TCS resulteerden op de instellingsdatum in de volgende samenstelling van de
commissie:PartijZetels EKZetels TKZetels GCCDA23441+1 PvdA19421+1VVD15271+1 SP481GroenLinks581 LPF181D66361 Christen Unie231SGP221 OSF11 0 Groep Lazak 10 Groep Wilders 10Totaal7515012Door het College van Senioren van de Eerste Kamer is een optimale vertegenwoordiging
van alle fracties in de TCS bepleit2. Om die
reden en omdat in paragraaf 4.2. is gebleken dat de huidige regels voor
zeteltoewijzing in de TCS geen paritaire samenstelling garanderen, heeft de
commissie de uitgangspunten van haar samenstelling opnieuw bezien. Met het
oog op het politieke draagvlak voor de parlementaire subsidiariteitstoets
concludeert de TCS dat alle fracties een lid aan de TCS zouden moeten kunnen
leveren. Tevens wenst zij vast te houden aan het uitgangspunt van de gemengde,
paritaire samenstelling (zie paragraaf 4.3), ofschoon blijkt dat dit
zich dat niet altijd goed verhoudt tot het uitgangspunt van deelname van alle
fracties in Eerste en Tweede Kamer. De commissie heeft daarom de volgende
regels geformuleerd voor de wijze van samenstellen van de commissie subsidiariteitstoets,
mochten beide Kamers besluiten tot continuering op permanente basis:Wijze van samenstellen van de commissie subsidiariteitstoets1.  De commissie is zo mogelijk paritair samengesteld met leden
uit Eerste en Tweede Kamer. Bij gebleken onmogelijkheid, dient het verschil
tussen het aantal Eerste en Tweede Kamerleden onder toepassing van het hieronder
bepaalde onder 2a t/m 2c minimaal te zijn.2.  Alleen partijen, die op grond van de door de Kiesraad vastgestelde
uitslag van de verkiezingen van Eerste en Tweede Kamer (een) zetel(s) toebedeeld
hebben gekregen in respectievelijk de Eerste en Tweede Kamer hebben recht
op een zetel in de commissie subsidiariteitstoets. Daarbij worden achtereenvolgens
de volgende regels toegepast:2a. Een politieke partij met ten minste 20 zetels in de Tweede Kamer én
ten minste 10 zetels in de Eerste Kamer heeft recht op 2 zetels in de commissie
subsidiariteitstoets. Deze partij is met een Eerste én een Tweede Kamerlid
in de commissie subsidiariteitstoets vertegenwoordigd;2b. Een politieke partij met (een) zetel(s) in één
van beide Kamers heeft recht op één zetel in de commissie subsidiariteitstoets;2c. Politieke partijen waarvoor geldt dat zij vertegenwoordigd zijn
in beide Kamers, maar minder dan 10 zetels in de Eerste Kamer én/of
minder dan 20 zetels in Tweede Kamer hebben, hebben recht op één
zetel. Bij de keuze of een Eerste of Tweede Kamerlid deze zetel bekleedt,
geeft voor deze partijen het bepaalde in lid 1 de doorslag. Zonodig vindt
hierover overleg plaats tussen de partijen.3.  De commissie kent plaatsvervangende leden, waarbij een commissielid
uit de ene Kamer bij voorkeur wordt vervangen door een partijgenoot uit de
andere Kamer;4.  De commissie wordt telkens na vaststelling van de verkiezingsuitslag
van de Tweede Kamer en na vaststelling van de verkiezingsuitslag van de Eerste
Kamer in haar geheel opnieuw samengesteld.6.2. Participatie in de TCSWat de daadwerkelijke participatie van Kamerleden in de TCS betreft, kan
worden opgemerkt dat met ingang van de TCS-commissievergadering van 16 mei
2006 met het oog op de evaluatie presentielijsten zijn bijgehouden. De voornaamste
conclusie die op basis van deze lijsten kan worden getrokken, is dat de deelname
van met name Tweede Kamerleden aan de TCS-vergaderingen verbetering behoeft
(zie Tabel 6.1.)Tabel 6.1. Presentie Eerste en Tweede Kamerleden
bij TCS-vergaderingen EK-ledenTK-leden# aanwezige Kamerleden 28-mrt-06–––4-apr-06––– 16-mei-0654 (1)96-jun-06 (reces EK)2
(8)5 (1)7 20-jun-066 (2)410 5-sep-0653 (2)8 12-sep-065 (1)1 (1)6 26-sep-0632517-okt-06628 28-nov-0652716-jan-07628 6-feb-0752 (1)76-mrt-073 (2)2 (2)5 20-mrt-07641022-mrt-07347– = geen registratie(cijfer) = aantal Kamerleden afwezig met kennisgeving6.3. VergaderritmeIn de advisering door de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit
werd uitgegaan van een vergaderritme van eens per twee weken. In de TCS-commissievergadering
van 4 april 2006 werd besloten dat iedere drie weken zou worden vergaderd
op dinsdagochtend van 9.00–10.00 uur in het gebouw van de Tweede Kamer1. In de periode 28 maart 2006 tot en met 27 maart
2007 heeft de TCS in totaal 15 keer vergaderd2.
Ook werd gebruikgemaakt van schriftelijke procedures ter vaststelling van
commissiebesluiten3. De keuze voor een schriftelijke
procedure werd in het bijzonder ingegeven doordat de zeswekentermijn soms
vereist dat op korte termijn een besluit wordt genomen en niet gewacht kan
worden tot een reguliere vergaderdinsdag in de Eerste Kamer. Evident nadeel
is dat het de transparantie en openbaarheid van de procedure niet ten goede
komt. Mochten beide Kamers besluiten tot continuering van de commissie subsidiariteitstoets
op permanente basis en mochten de plenaire vergaderingen instemmen met het
voorstel van de commissies ESO en EUZA tot parlementaire toetsing van 24 voorstellen,
dan zal het vergaderritme van de subsidiariteitscommissie omhoog moeten tot
eens per week/twee weken.6.4. ZeswekentermijnMet betrekking tot de zeswekentermijn kan het volgende worden opgemerkt.
De rationale achter deze termijn is dat er een periode van zes weken dient
te verstrijken tussen het ogenblik waarop een voorstel door de Europese Commissie in alle talen is gepubliceerd en het moment waarop het
wordt geagendeerd in de Raad4. Gedurende deze
zes weken wordt er niet over het voorstel onderhandeld, wat nationale parlementen
de mogelijkheid biedt om subsidiariteitsbezwaren bij de Europese instellingen
kenbaar te maken.Bij slechts vier procedures is besloten tot verzending van een gezamenlijke
brief van beide Kamers aan de Europese Commissie5.
Uit tabel 4 blijkt dat slechts in twee gevallen de procedure kon worden afgerond
binnen de termijn van zes weken6. Bij twee procedures7 werd de termijn overschreden. Bij nog twee andere procedures8 is de procedure ook geheel uitgerold (tot en met plenaire
behandeling in Eerste en Tweede Kamer) en werd – met succes –
ook gestreefd naar afronding van de procedure binnen de zeswekentermijn (respectievelijk
30 en 38 dagen). In deze twee gevallen werd overigens geen brief verzonden
naar de Europese instellingen, maar wel naar de Nederlandse regering. Bij
de overige procedures werd de zeswekentermijn losgelaten, omdat de TCS het
niet noodzakelijk achtte een adviesaanvraag te doen aan de vakcommissies in
Eerste en Tweede Kamer en geen noodzaak zag voor een brief aan de Europese
instellingen. Concluderend: het is lastig gebleken om de procedures te voltooien
binnen de termijn van zes weken. Dit had meerdere oorzaken: recessen, zorgvuldige
bestudering van het voorstel, besluitvorming in de vakcommissies, TCS en beide
Kamers etc. Overigens is ook in internationaal verband (COSAC-experimenten)
gebleken dat het voor veel parlementen moeilijk zoniet onmogelijk is hun toetsingsprocedure
binnen de gestelde termijn van zes weken af te ronden9.Het valt voorts te verwachten dat bij een toenemende werklast van de subsidiariteitscommissie
in de toekomst het tijdsprobleem zich nog duidelijker manifesteert, tenzij
voldoende extra ambtelijke ondersteuning beschikbaar wordt gesteld. Overigens
werd in het afgelopen jaar tijdwinst geboekt doordat niet-wetgevingsvoorstellen
in alle gevallen werden doorverwezen ter eigenstandige behandeling van de
vakcommissies, waardoor ook de zeswekentermijn niet strikt hoefde te worden
gehandhaafd.Zoals eerder in paragraaf 5.5. is aangegeven, bepleit de TCS dat
in COSAC-verband door de Nederlandse parlementaire delegatie wordt bepleit
dat de termijn van zes naar acht weken wordt verlengd.6.5. Besluitvorming en reglement van ordeIn de TCS-commissievergadering van 4 april 2006 werd geconcludeerd
dat de besluitvorming binnen de TCS voortaan zou geschieden bij meerderheid
van de aanwezige leden1. Tevens werd besloten
dat de TCS vooralsnog geen reglement van orde zou opstellen. In juni 2006
werd door een van de TCS-commissieleden bezwaar gemaakt tegen de gang van
zaken in procedure 30 587. Bedoeld TCS-lid wenste herziening van het
eerder in TCS-commissieverband vastgestelde en vervolgens aan beide Kamers
aangeboden TCS-eindadvies in deze procedure, op grond van het feit dat het
tot stand zou zijn gekomen door middel van «gebrekkige besluitvorming».
Toen deze interventie niet in alle opzichten het voor hem gewenste resultaat
had, werd hierover op 15 juni 2006 in de Tweede Kamer plenair gedebatteerd
met de voorzitter van de TCS2. Vervolgens drong
bedoeld TCS-lid aan op hernieuwde behandeling in de vaste commissie voor Justitie
van de Tweede Kamer. Dit leidde niet tot een gewijzigd
vakcommissieadvies, noch tot een gewijzigd TCS-eindadvies. Uiteindelijk ging
genoemd TCS-lid akkoord met het aan beide Kamers voorgelegde eindadvies, waarbij
een stemverklaring werd afgelegd3. De gang van
zaken werd in de TCS-commissievergadering van 5 september 2006 geëvalueerd,
waarbij afspraken werden gemaakt over toekomstige besluitvorming4. Hoewel de moeilijkheden bij procedure 30 587 in het vervolg
van de TCS-werkzaamheden een incident zijn gebleken, bepleit de TCS dat –
mocht de commissie op permanente basis worden ingesteld – een reglement
van orde wordt vastgesteld.6.6. Ambtelijke ondersteuningGelet op het tijdelijke karakter van de TCS is ten behoeve van de ambtelijke
ondersteuning geen extra capaciteit aangetrokken. Onderstaand overzicht biedt
een inschatting van de tijdsinvestering die in het afgelopen jaar in beide
Kamers is gepleegd ten behoeve van de parlementaire subsidiariteitstoets.
Daarbij is voor de Tweede Kamerondersteuning onderscheid gemaakt tussen de
staven van de TCS en de vakcommissies. Naast de voorbereiding van de TCS-commissievergaderingen
en alle daarbij behorende werkzaamheden, vergt met name de ambtelijke ondersteuning
bij de politieke oordeelsvorming in de vakcommissies de nodige capaciteit.Eerste Kamer Griffiers TCS en vakcommissies3 uur per week Stafmedewerker(s) TCS en vakcommissies20 uur per week Informatiespecialist6 uur per week TAB1 uur per week Postkamer/reproPM  Tweede Kamer Griffier TCS20 uur per
weekGriffiers vakcommissies2 uur per week TAB1 uur per weekWanneer beide Kamers besluiten tot continuering van de commissie subsidiariteitstoets
op permanente basis, dan zal de werklast van de ambtelijke staven van deze
commissie én de vakcommissies naar verwachting toenemen. De redenen
hiervoor zijn de volgende.Ten eerste ziet het ernaar uit dat – op verzoek van de commissies
ESO (Eerste Kamer) en EUZA (Tweede Kamer) – in 2007 ten
minste 24 voorstellen van de Europese Commissie zullen worden getoetst. Dit
betekent dat het vergaderritme van de TCS omhoog zal moeten, wat meer praktisch-organisatorische
voorbereiding vergt. Tevens zal het aantal adviezen van de TCS en de vakcommissies
verdubbelen: dit betekent in veel gevallen ook dat de ambtelijke staven (van
de vakcommissies én de TCS) zwaarder belast zullen worden. Tegelijkertijd
zullen de informatiespecialisten die werken ten behoeve van de TCS meer dossierpagina’s
moeten aanmaken en bijhouden.Op de tweede plaats behoeft de externe dimensie van de parlementaire subsidiariteitstoets
(met name de attendering van het maatschappelijk middenveld) verbetering.
Per procedure zullen relevante maatschappelijke koepelorganisaties actief
moeten worden benaderd. Dat de TCS-staf hierbij (in geval van wetgevingsinitiatieven)
het voortouw neemt, ligt voor de hand gelet op de korte termijn die voor de
procedure beschikbaar is (totaal zes weken) en is bovendien in lijn met eerdere
advisering door de Gemengde Commissie Toepassing Subsidiariteit.Op de derde plaats valt te verwachten dat wanneer de subsidiariteitstoets
ingebed raakt in de reguliere parlementaire werkzaamheden en in aantal toeneemt,
dat ook de politisering van de toets een grotere kans krijgt. Dit zou kunnen
resulteren in een groter aantal procedures waarbij geconcilieerd moet worden.
Ook dit vergt meer ambtelijke ondersteuning.Op de vierde plaats is er een aantal incidentele werkzaamheden die bij
de instelling van een permanente commissie ter hand moet worden genomen: de
TCS-webpagina’s dienen opnieuw te worden vormgegeven en ingericht zodat
de parlementaire subsidiariteitstoets nadrukkelijker wordt geprofileerd als
gezamenlijke onderneming van beide Kamers én er moet een reglement
van orde worden opgesteld.Op grond van deze overwegingen komt de TCS tot de volgende aanbevelingen
met betrekking tot de ambtelijke ondersteuning van de parlementaire subsidiariteitstoets
in beide Kamers1:– Het beschikbaar stellen van ambtelijke memo’s aan de vakcommissies
van zowel Eerste als Tweede Kamer, ongeacht of ze door Eerste of Tweede Kamerstaf
zijn voorbereid («poolen van kennis en ondersteuning»). Dit vergt
een (pro)actieve rol van met name de staven van de vakcommissies, waarbij de staf van de permanente commissie subsidiariteitstoets
zonodig coördinerend optreedt;– Een zwaarder accent op Europese wetgeving in het takenpakket bij
de huidige stafmedewerkers van de vaste Kamercommissies in de Tweede Kamer,
daar waar stafmedewerkers (i.c. beleidsmedewerkers) in de Eerste Kamer zowel
inzetbaar zijn op nationale als Europese wetgevingsdossiers;– Het beschikbaar stellen en inzetten in Eerste en Tweede Kamer
van extra ambtelijke ondersteuning bij het uitvoeren van de parlementaire
subsidiariteitstoetsen. De voor 2007 benodigde extra capaciteit wordt naar
verwachting gevonden in de uitbreidingen van de ambtelijke staven van de Tweede
Kamer met 4 fte ter ondersteuning van de Europese werkzaamheden van de vakcommissies
en van de Afdeling IO in de Eerste Kamer met 1,5 fte.2 Ook wordt zij gecreëerd door een herpriotering van bestaande
werkzaamheden van de ambtelijke staven van de vakcommissies op verzoek van
die commissies zelf.Met betrekking tot het voorgaande wenst de TCS voorts te benadrukken dat
de eventuele permanente commissie subsidiariteitstoets geldt als aanjager
en procesbewaker van de parlementaire subsidiariteitstoetsen. De betrokkenheid
van beide Kamers bij Europese integratie en bij de totstandkoming van Europese
wet- en regelgeving is onmiskenbaar groter en blijft niet beperkt tot het
werk van de permanente commissie subsidiariteitstoets. Dit dient zo te blijven.
Evenals de TCS zou de permanente commissie subsidiariteitstoets
de actieve betrokkenheid van alle Kamerleden bij
Europese wetgeving dienen te bevorderen. Het bestaan van de commissie subsidiariteitstoets
is geen alibi om «Europa» over te laten aan de Europaspecialisten
onder de Kamerleden. Evenmin kan capaciteitsuitbreiding bij de ambtelijke
staven en ambtelijke screening van een groter aantal Europese documenten in
de plaats komen van de politieke beoordeling door individuele Kamerleden.
Mede om die reden houdt de TCS vast aan de selectie zoals die door beide Kamers
is gemaakt uit het wetgevings- en werkprogramma van de Europese Commissie
als leidraad voor de werkzaamheden van een eventueel in te stellen permanente
commissie subsidiariteitstoets.6.7. BudgetIn het kader van de parlementaire subsidiariteitstoets werden kosten gemaakt
die gerekend kunnen worden tot de gebruikelijke vergaderkosten zoals die ook
door andere Kamercommissies worden gemaakt. De procedure levert daarnaast
ook additionele kosten op, waaronder met name die voor vertalingen van de
subsidiariteitsbrieven aan de Europese instellingen en het onderhoud van de
webpagina’s voor de TCS.Bij eventuele continuering van de commissie subsidiariteitstoets zijn –
naast een uitbreiding van de personele middelen – met name additionele
middelen noodzakelijk voor vertalingen en de verdere ontwikkeling van de webpagina’s
van de permanente commissie subsidiariteitstoets.Zoals in hoofdstuk 5 is uiteengezet, is het internationale kader van de
subsidiariteitstoets in hoge mate relevant voor de werkzaamheden van het Nederlandse
parlement op dit punt. Europese integratie is niet alleen een kwestie van
communautaire procedures en intergouvernementele samenwerking, maar verplicht
de nationale parlementen tot intensieve informatie-uitwisseling en –
waar nodig en mogelijk – tot samenwerking, ten einde het democratisch
tekort in de EU te verkleinen. Dit geldt ook voor de verhouding tot het Europees
Parlement, i.c. Nederlandse Europarlementariërs. Bovendien kan dit bijdragen
aan de versterking van de politieke beïnvloeding door het Nederlandse
parlement van Europese wetgevings- en besluitvormingsprocessen. Naast bilaterale
contacten, onder andere via de permanente vertegenwoordiger van de Staten-Generaal
bij de Europese instellingen, dienen relevante kamerstukken in vertaling beschikbaar
te worden gesteld op de IPEX-website. Uitgaande van toetsing van 24 voorstellen
zou vertaling in Engels en Frans van de relevante kamerstukken een bedrag
vergen in de orde van grootte van €5 000,–. Tevens zou de
commissie budget (ca. € 20 400) ter beschikking moeten krijgen
ter financiering van initiatieven gericht op versterking van de bilaterale
contacten met andere parlementen, waaronder werkbezoeken.Mochten de Kamers besluiten tot continuering van de commissie subsidiariteitstoets
op permanente basis dan verdient het aanbeveling de webpagina’s van
de commissie zodanig vorm te geven dat duidelijk is dat de (commissie) parlementaire
subsidiariteitstoets een gezamenlijk initiatief van beide Kamers is en door
beide Kamers wordt gedragen (zie verder paragraaf 3.7.). De additionele
kosten voor aanpassingen aan de webpagina’s worden ruwweg geschat op €PM
(aanpassing layout circa €25 000, overige kosten zijn nog niet te
schatten) Hierin zijn niet begrepen de personele
kosten voor de werkzaamheden voor een informatiespecialist van de Tweede Kamer.6.8. Conclusies en aanbevelingenDe conclusies uit dit hoofdstuk kunnen als volgt worden samengevat:– de huidige criteria voor toekenning van een zetel in de TCS waarborgen
onvoldoende dat de commissie een goede afspiegeling is van de politieke samenstelling
van beide Kamers;– de actieve deelname van Tweede Kamerleden aan de TCS is niet optimaal
gebleken;– verzending van een brief met subsidiariteitsbezwaren naar de Europese
instellingen is niet altijd mogelijk gebleken binnen zes weken;– met de huidige ambtelijke ondersteuning van de TCS en de vakcommissies
is het niet mogelijk gebleken om alle vooraf gestelde doelen volledig te realiseren.Mochten beide Kamers besluiten tot continuering van de commissie subsidiariteitstoets
op permanente basis, dan doet de TCS de volgende aanbevelingen:– de wijze van samenstelling van de commissie wordt herzien in de
zin als beschreven in de kadertekst van dit hoofdstuk;– de commissie stelt een reglement van orde op;– het actief beschikbaar stellen van ambtelijke memo’s aan
de vakcommissies van zowel Eerste als Tweede Kamer, ongeacht of ze door Eerste
of Tweede Kamerstaf zijn voorbereid («poolen van kennis en ondersteuning»);– een zwaarder accent op Europese wetgeving in het takenpakket bij
de huidige stafmedewerkers van de vaste Kamercommissies in de Tweede Kamer,
daar waar stafmedewerkers (i.c. beleidsmedewerkers) in de Eerste Kamer zowel
inzetbaar zijn op nationale als Europese wetgevingsdossiers;– Het beschikbaar stellen en inzetten in Eerste en Tweede Kamer
van extra ambtelijke ondersteuning bij het uitvoeren van de parlementaire
subsidiariteitstoetsen. De voor 2007 benodigde extra capaciteit ten behoeve
van de parlementaire subsidiariteitstoetsen dient te worden gevonden in de
uitbreidingen van de ambtelijke staven van de Tweede Kamer met 4 fte ter ondersteuning
van de Europese werkzaamheden van de vakcommissies en van de Afdeling IO in
de Eerste Kamer met 1,5 fte.1 Ook kan zij worden
gecreëerd door een herpriotering van bestaande werkzaamheden van de ambtelijke
staven van de vakcommissies op verzoek van die commissies zelf. In dit verband
hecht de TCS eraan op te merken dat capaciteitsuitbreiding bij de ambtelijke
staven en ambtelijke screening van een groter aantal Europese documenten nimmer
in de plaats kan komen van de politieke beoordeling door individuele Kamerleden;– het beschikbaar stellen van extra middelen ten behoeve van vertalingen
van adviesaanvragen, vakcommissieadviezen en brieven aan de Europese instellingen/Nederlandse
regering (ca € 5000,–), alsmede ten behoeve van de verdere
ontwikkeling van de webpagina’s en de dossierpagina’s van de commissie
subsidiariteitstoets (ca € 25 000 layout + PM);– Tevens zou de commissie budget (ca. €20 400) ter beschikking
moeten krijgen ter financiering van initiatieven gericht op versterking van
de bilaterale contacten met andere parlementen, waaronder werkbezoeken.BIJLAGEN EN TABELLENBijlage 1. Leden en plv. leden TCSLedendrs. J.H. ten Broeke (VVD, Tweede Kamer)vanaf 15-12-2006 mr. A. Broekers-Knol (VVD, Eerste Kamer)  prof. dr. J.J. van Dijk (CDA, Tweede Kamer)  drs. J.H. Eigeman (PvdA, Eerste Kamer)  mr. J.J.A.M. Van Gennip (CDA, Eerste Kamer)  B. van der Ham (D66, Tweede Kamer)  drs. M.J.L.M. Hermans (LPF, Tweede Kamer)tot 30-11-2006 M.J.M. Kox (SP, Eerste Kamer)  drs. P.L. Meijer (PvdA, Tweede Kamer)tot 30-11-2006 E. van Middelkoop (ChristenUnie, Eerste Kamer)tot 22-02-2007drs. L.H.G. Platvoet (GroenLinks, Eerste Kamer)  mr. drs. A.H.J.W. Van Schijndel (VVD, Tweede Kamer)tot 07-09-2006mr. C.G. Van der Staaij (SGP, Tweede Kamer)  drs. J.P. de Vries (ChristenUnie, Eerste Kamer)vanaf 27-02-2007 H.E. Waalkens (PvdA, Tweede Kamer)vanaf 22-02-2007Plaatsvervangende ledenmr. R.H. van de Beeten (CDA, Eerste Kamer)  H. van Bommel (SP, Tweede Kamer)  Th.B.F.M. Brinkel (CDA, Tweede Kamer)tot 30-11-2006 drs. D.J.D. Dees (VVD, Eerste Kamer)  R.H. Hessing (LPF, Eerste Kamer)  prof.mr. E.C.M. Jurgens (PvdA, Eerste Kamer)  E.H. Schuyer (D66, Eerste Kamer) Bijlage 2. Overzicht getoetste en te toetsen documentenLijst van elf1. Groenboek over de rol van de civil society in het drugsbeleid in de
Europese Unie (COM(2006) 316);2. Voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening
(EG) nr. 3301/2003 wat de bevoegdheid betreft en tot invoeging van regels
inzake toepasselijk recht in huwelijkszaken (COM(2006) 399);3. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot
vaststelling van een kader voor bodembescherming en de wijziging van richtlijn
2004/35/EG (COM(2006) 232);4. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot
wijziging van richtlijn 97/67/EG met betrekking tot de volledige voltooiing
van de interne markt voor postdiensten in de Gemeenschap (COM(2006) 594 definitief);5. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
tot oprichting van het Europees Technologie-Instituut (COM(2006) 604 definitief/2);6. Mededeling van de Europese Commissie «De demografische toekomst
van Europa – van uitdaging naar kans» (COM(2006) 0571 final);7. Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s «Een
EU-strategie ter ondersteuning van de lidstaten bij het beperken van aan alcohol
gerelateerde schade» (COM(2006) 625 definitief);8. Groenboek «De modernisering van het arbeidsrecht met het oog
op de uitdagingen van de 21ste eeuw» (COM(2006) 708 definitief);9. Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s «Verbetering
van de arbeidskwaliteit en -productiviteit: communautaire strategie 2007–2012
voor de gezondheid en veiligheid op het werk» (COM(2007) 62 definitief);10. Witboek van de Commissie inzake de integratie van de EU-hypotheekmarkt
(nog te verschijnen);11. Herziening van Richtlijn 2001/81/EG van het Europees Parlement en
de Raad van 23 oktober 2001 inzake nationale emissieplafonds voor bepaalde
luchtverontreinigende stoffen (nog te verschijnen).Aanvullingen van de TCS op «lijst van elf»12. Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en
de Raad betreffende strafrechtelijke maatregelen ter verzekering van de handhaving
van intellectuele eigendomsrechten (COM(2006) 168 definitief);13. Voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de inventarisatie van
Europese kritieke infrastructuur, de aanmerking van infrastructuur als Europese
kritieke infrastructuur en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van
dergelijke infrastructuur te verbeteren (COM(2006) 787 definitief);14. Groenboek op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau
(COM(2007) 27 definitief).Bijlage 3. Europese wetgevingsinitiatieven, beleids-
en discussiedocumenten voorgedragen door vaste commissies ESO en EUZA voor
de parlementaire subsidiariteitstoets in 20071. Richtlijn inzake de minimumsancties voor werkgevers van onderdanen
van derde landen die hier illegaal verblijven;2. Mededeling communautair kader voor veilige en efficiënte gezondheidsdiensten;3. Witboek over gezondheidstrategie;4. Witboek over voeding;5. Witboek over de integratie van de interne markt voor hypothecair krediet;6. Richtlijn solvabiliteit van verzekeringsondernemingen;7. Aanbeveling inzake evenredigheid tussen kapitaal en zeggenschap in
EU-ondernemingen;8. Richtlijn modernisering van BTW-bepalingen betreffende financiële
diensten;9. Mededeling over flexicurity;10. Mededeling inzake «de maatschappelijke realiteit»: wat
zijn de voornaamste drijvende krachten achter sociale veranderingen in Europese
samenlevingen;11. Mededeling over de interne markt: herziening;12. Mededeling voor een Europese strategie voor sociale diensten van algemeen
belang;13. Groenboek stadsvervoer;14. Mededeling computercriminaliteit;15. Mededeling over een actieplan over logistiek van goederentransport;16. Mededeling over een op goederenvervoer gericht spoorwegnet;17. Initiatieven in verband met de defensie-industrie;18. Groenboek over klimaatverandering na 2012;19. Mededeling over de strategie voor dierlijke gezondheid 2007–2013;20. Wetgevingsvoorstel betreffende de grensoverschrijdende handhaving
van sancties op het gebied van verkeersveiligheid;21. Herziening kaderbesluit terrorismebestrijding;22. Herziening van Richtlijn 2001/81/EG inzake nationale emissieplafonds
voor bepaalde luchtverontreinigende stoffen;23. Mededeling over een Europees energiebeleid en de voorstellen voor
voltooiing van de interne markt van gas en energie;24. Mededeling over het Europese havenbeleid.Tabel 1. Adviezen vakcommissiesVetnummerVoorstelBij de TCS-procedure betrokken
vakcommissieAdviesaanvraagAdvies30 587IE-rechten
(richtlijn)bijzondere commissie voor de JBZ-Raad
(EK)vv  COM(2006) 168vaste commissie voor ESO (EK)vv   vaste commissie voor Justitie (TK)vv   vaste commissie voor EUZA (TK)v–     30 637Drugs (groenboek)vaste commissie VWS (EK)ZBZB  COM(2006) 316bijzondere commissie voor de JBZ-Raad (EK)ZBZB   vaste commissie VWS (TK)ZBZB   vaste commissie voor Justitie (TK)ZBZB      30 671Huwelijkszaken
(verordening)bijzondere commissie voor de JBZ-Raad
(EK)vv COM(2006) 399vaste commissie voor Justitie (EK)vv  vaste commissie voor Justitie (TK)vv  vaste commissie voor EUZA (TK)v–     30 839Bodem (kaderrichtlijn)vaste commissie voor Milieu (EK)vv  COM(2006) 232vaste commissie voor VROM (TK)vv      30 869Postmarkt
(richtlijn)vaste commissie voor Economische Zaken
(EK)vv  COM(2006) 594vaste commissie voor Economische Zaken (TK)v–     30 870EIT (verordening)vaste commissie voor WHO (EK)vv  COM(2006) 604vaste commissie OCW (TK)v–      30 871Demografie
(mededeling)vaste commissie voor VWS (EK)ZBZB  COM(2006) 571vaste commissie voor VWS (TK)ZBZB   themacommissie voor Ouderenbeleid (TK)ZBZB      30 884Alcoholschade
(mededeling)vaste commissie voor ESO (EK)ZBZB COM(2006) 625vaste commissie voor EUZA (TK)ZBZB     30 893Arbeidsrecht
(groenboek)vaste commissie voor SZW (EK)ZBZB  COM(2006) 708vaste commissie voor Jus (EK)ZBZB   vaste commissie voor SZW (TK)ZBZB     30 935ECI (richtlijn)bijzondere commissie voor de JBZ-Raad (EK)vv  COM(2006) 787vaste commissie voor BZK (TK)vv   vaste commissie voor EUZA (TK)v–      30 954Rookvrij Europa
(groenboek)vaste commissie VWS (EK)ZBZB  COM(2007) 27vaste commissie VWS (EK)ZBZB      30 978Gezondheid &
veiligheid op hetvaste commissie SZW (EK)ZBZB  werk (mededeling)vaste commissie SZW (TK)ZBZB  COM(2007) 62   ZB = zelfstandige behandelingTabel 2. Start TCS-procedureVetnummerVoorstelPublicatieToezending EK/TKTCS-brief
aan vakcommissieVerkort BNC-ficheUitgebreid BNC-fiche        30 587IE-rechten
(richtlijn)26-4-2006NO16-5-2006NONO COM(2006) 168            30 637Drugs (groenboek)26-6-2006NO5-7-2006NONO COM(2006) 316            30 671Huwelijkszaken
(verordening)17-7-2006NO29-7-20062-10-20068-11-2006 COM(2006) 399            30 839Bodem (kaderrichtlijn)22-9-20062-10-20064-10-200613-10-200615-1 1-2006  COM(2006) 232            30 869Postmarkt
(richtlijn)18-10-200631-10-200631-10-2006NO15-11-2006 COM(2006) 594            30 870EIT (verordening)18-10-200627-10-200631-10-200615-11-200627-1 2-2006  COM(2006) 604            30 871Demografie
(mededeling)12-10-200622-11-20061-11-2006NO15-11-2006 COM(2006) 571            30 884Alcoholschade
(mededeling)24-10-20066-11-200628-11-200615-11-200621-12- 2006  COM(2006) 625            30 893Arbeidsrecht
(groenboek)22-11-200627-11-200621-12-200627-12-2006NO COM(2006) 708            30 935ECI (richtlijn)12-12-200627-12-200619-1-2007NO12-2-2007 COM(2006) 787            30 954Rookvrij Europa
(groenboek)30-1-200731-1-20078-3-2007NONO COM(2007) 27     NO = niet ontvangenTabel 3. (Verkorte) BNC-fichesVetnummerVoorstelTCS-brief aan vakcommissie(verkort) BNC-ficheAdvies vakcommissie30 587IE-rechten
(richtlijn)16-5-2006NO31-5-2006 (TK)  COM(2006) 168  1-6-2006 (EK)     30 671Huwelijkszaken
(verordening)29-7-20062-10-200611-9-2006 (TK) COM(2006) 399  12-9-2006 (EK)          30 839Bodem (kaderrichtlijn)4-10-200613-10-200618-10-2006 (TK) COM(2006) 232  17-10-2006 (EK)     30 869Postmarkt
(richtlijn)31-10-200615-11-200621-11-2006 (EK) COM(2006) 594        30 870EIT (verordening)31-10-200615-11-200622-11-2006 (EK) COM(2006) 604        30 935ECI (richtlijn)19-1-200712-2-20077-2-2007 (TK) COM(2006) 787  13-3-2007 (EK)Tabel 4. Brieven aan regering en Europese instellingenVetnummerVoorstelPublicatiedatumBrief van Kamervoorzitters aan Europese instellingen
e/o Nederlandse regeringAntwoord Europese
Commissie 30 587IE-rechten
(richtlijn)26-4-20063-7-20063-10-2006  COM(2006) 168        30 671Huwelijkszaken
(verordening)17-7-20062-9-20067-12-2006  COM(2006) 399        30 839Bodem (kaderrichtlijn)22-9-200631-10-2006nvt  COM(2006) 232        30 869Postmarkt
(richtlijn)18-10-20067-12-2006nvt  COM(2006) 594        30 870EIT (verordening)18-10-20067-12-20068-2-2007  COM(2006) 604        30 935ECI (richtlijn)12-12-20065-4-2007?  COM(2006) 787   Tabel 5. Procedures zonder adviesaanvraagVetnummerVoors telActie vakcommissies EKActie vakcommissies TK 30 637Drugs (groenboek)
COM(2006) 316Bijzondere commissie voor de JBZ-Raad
besluit 5/9/2006 op grond van TCS-preadvies dat geen nadere actie noodzakelijk
isV.c. Justitie besluit 6/9/2006 n.a.v. het preadvies
de subsidiariteitstoets van het groenboek onder de aandacht te brengen van
relevante maatschappelijke organisaties. De v.c. voor VWS heeft op 14/2/2007
over het groenboek nadere schriftelijke vragen voorgelegd aan de regering     30 871Demografie
(mededeling) COM(2006) 571Commissie voor VWS verstuurt
8/1/2007 brief aan minister van VWSOp 1/2/2007
heeft over de mededeling een AO plaatsgevonden met de minister van SZW     30 884Alcoholschade
(mededeling) COM(2006) 625Het dossier is in behandeling
bij de commissie VWSHet dossier is in behandeling
bij v.c. VWS    30 893Arbeidsrecht
(groenboek) COM(2006) 708Op 13/2/2007 is door
3 fracties inbreng geleverd in de gezamenlijke cie-vergadering Jus en SZW
ten behoeve van schriftelijke gedachtewisseling met de regering. Op 12/3/2007
werd het antwoord van de regering ontvangen. Nadere inbreng van de PvdA-fractie
d.d. 27/3/2007V.c. SZW besluit 23/1/07 het preadvies
te betrekken bij het ao 14/3/07 over de kabinetsreactie op het groenboek.
Eerder was het groenboek aan de orde geweest in het ao 15/2/2007 van de v.c.
SZW met de minister van SZW     30 954Rookvrij Europa
(groenboek) COM(2007) 27Behandeling in de cie
VWS aangehouden tot na de ontvangst van de brief van de minister m.b.t. stand
van zaken van enkele Europese dossiersHet dossier
is in behandeling bij v.c. VWSTabel 6. SUBSIDIARITEITSBRIEVEN AAN DE EUROPESE COMMISSIE
(1 september t/m 12 december 2006)PARLEMENT# BRIEVEN Sénat français181Bundesrat 3 House of Lords 3 Riigikogu 2 Folketing 2Seimas 2 Sénat de Belgique 2 Chambre des répresentants de Belgique 2 Senát PER 2Nederlandse Parlement 2 Assemblée Nationale française 1 Eduskunta 1 Chambre des Députés Luxembourg 1 Poslanecká Snìmovna 1Bundestag 1 House of Commons 1Nationale Assemblée Slovenië 1TOTAAL451 Uit bestudering van deze subsidiariteitsbrieven door
de staf van de TCS is gebleken dat in 12 van de 18 gevallen kanttekeningen
werden geplaatst bij hetzij de subsidiariteit, hetzij de proportionaliteit
of beide. In 5 van de 18 gevallen werd geen probleem geconstateerd met de
subsidiariteit of de proportionaliteit van het Commissievoorstel. Over 1 voorstel
zijn geen bijzonderheden bekend (SEC(2006) 1432; COM(2006) 675).XNoot1Met nadruk wordt er hier op gewezen dat deze additionele ambtelijke capaciteit
ook wordt aangewend om andere ondersteunende werkzaamheden te verrichten dan
die ten behoeve van de parlementaire subsidiariteitstoetsen.XNoot2In dit verband hecht de TCS eraan op te merken dat capaciteitsuitbreiding
bij de ambtelijke staven en ambtelijke screening van een groter aantal Europese
documenten nimmer in de plaats kan komen van de politieke beoordeling door
individuele Kamerleden.XNoot3Genoemd kunnen worden: Brief van het Kabinet inzake EU-Verdragswijziging
aan Eerste en Tweede Kamer d.d. 19 maart 2007.; Brief van de Europese
Beweging Nederland aan de voorzitter van de commissie ESO van de Eerste Kamer
der Staten-Generaal d.d. 21 februari 2007.; Brief van de Commissie ISEA
van de SER aan de voorzitter van de vaste commissie voor ESO (Eerste Kamer)
d.d. 15 februari 2007; Nationale Conventie, Hart voor de publieke zaak
(september, 2006), p. 53.XNoot1Voor de samenstelling van de TCS, zie bijlage 1.XNoot2Zie bijlage 2 voor deze lijst.XNoot3Zie hiervoor COM(2005) 531.XNoot4Zie Kamerstuk 30 389 A en nr. 1.XNoot5De – halfjaarlijks vergaderende – conferentie van commissies
voor Europese aangelegenheden van de parlementen van de (kandidaat)-lidstaten
van de EU en het Europees Parlement (COSAC), heeft afgesproken in 2006 een
tweetal Europese wetgevingsvoorstellen te onderwerpen aan de subsidiariteitstoets,
waarbij een zeswekentermijn zou worden gehanteerd.XNoot1Ingebracht door het D66-Kamerlid mevrouw Van der Laan (Handelingen II,
2005–2006, nr. 35 p. 2458.)XNoot2Contributions and conclusions adopted by XXXIV COSAC (Londen, 9–10 oktober
2005). http://www.cosac.eu/en/documents/contributions/.XNoot1Kamerstukken I/II, 2006–2007, 30 953, nr. 1 en A.XNoot2Zie Kamerstukken II, 2006–2007, 30 953, nr. 2 en Handeling
TK, 2006–2007, 44 (15 februari 2007), p. 2627.XNoot3Brief van het College van Senioren van de Eerste Kamer aan de Tijdelijke
Commissie Subsidiariteitstoets d.d. 8 maart 2007, Kamerstukken I, 2006–2007,
30 953 B.XNoot1Kamerstukken I/II 30 587 en 30 671.XNoot2Kamerstukken I/II 30 935.XNoot3Kamerstukken I/II 30 869 en 30 870.XNoot4Kamerstukken I/II 30 587, 30 671 en 30 935.XNoot1Kamerstukken I/II 30 884.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 22 112, nr. 433, p. 3 [= Brief
van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken d.d. 14 april 2006];
Kamerstukken II, 2005–2006, 29 993, nr. 27, p. 6 [= Brief
met de Kabinetsreactie op het Raad van State advies «Nederland in Europa,
Europa in Nederland» zoals vastgesteld door de Ministerraad op 19 mei
2006 en verzonden aan het parlement op 23 mei 2006].XNoot3Kamerstuk II, 2006–2007, 22 112, 465.XNoot4Kamerstukken I/II 30 935.XNoot5Kamerstukken I/II 30 587 en 30 671.XNoot6De verkorte BNC-fiches hebben overigens niet alleen betrekking de voorstellen
uit de «lijst van elf», maar ook op voorstellen waarvan de regering
van oordeel is dat zij grote gevolgen (kunnen) hebben voor Nederland.XNoot7Brief van de TCS aan de vaste commissies ESO (EK) en EUZA (TK) d.d. 20 december
2006 (Kamerstukken I/II, 2006–2007, 22 112 nr. 485.); Brief van
de vaste commissie voor Europese Zaken aan de TCS d.d. 22 februari 2007;
Brief van de vaste commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties aan de
TCS d.d. 28 februari 2007; Brief van de TCS aan de vaste commissies voor
ESO en EUZA d.d. 8 maart 2007 (= TCS 54); Brief van de vaste commissie
voor Europese Zaken aan de voorzitter van de Tweede Kamer d.d. 4 april
2007; Brief van de vaste commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties
aan de voorzitter van de Eerste Kamer d.d. 12 april.XNoot1De TCS kan ook zelf besluiten nieuwe voorstellen in procedure te nemen.
Bovendien heeft zij de midterm review van het wetgevings- en werkprogramma
2006 (SEC(2006) 1052 final) van de Europese Commissie geëvalueerd met
de vraag of de «lijst van elf» moest worden aangevuld.XNoot2Of van de Europese Commissie bij de rechtstreeks aangeboden voorstellen.XNoot3Kamerstukken I/II 30 587.XNoot4Kamerstukken I/II 30 587, 30 671, 30 839, 30 869,
30 870 en 30 935.XNoot1Kamerstukken I/II 30 935.XNoot2Kamerstukken II, 30 821 en 26 643, nr. 2, het betrof het richtlijnvoorstel
inzake de bescherming van Europese kritieke infrastructuur (COM(2006)787).XNoot3De TCS toetst voorstellen voor verordeningen, richtlijnen, groenboeken
en mededelingen. Ter illustratie: de Europese Commissie publiceerde in het
jaar 2006: 102 richtlijnvoorstellen, 200 verordeningvoorstellen, 10 groenboeken,
2 witboeken en 217 mededelingen. (Europese Commissie, Algemeen Verslag over
de werkzaamheden van de Europese Unie 2006 (Brussel/Luxemburg, 2007) p. 223.
en aanvullende gegevens van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie
in Nederland).XNoot4Kamerstukken I/II 30 839 en 30 935. Het betrof meergenoemd richtlijnvoorstel
inzake de bescherming van Europese kritieke infrastructuur (COM(2006) 787)
en het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van een kader voor de
bescherming van de bodem en tot wijziging van richtlijn 2004/35/EG (COM(2006)
232).XNoot1Kamerstukken I/II 30 935.XNoot2Kamerstukken I/II 30 587, 30 671 en 30 870. Pas recentelijk
is een brief verzonden aan de Europese Commissie betreffende het richtlijnvoorstel
inzake Europese kritieke infrastructuur (Kamerstukken I/II 30 935).XNoot1Overigens wordt niEUws ook verspreid onder alle medewerkers van de griffie
van Eerste en Tweede Kamer en onder fractiemedewerkers. Tevens wordt het verspreid
onder Nederlandse europarlementariërs.XNoot2Kamerstukken I/II 30 587, 30 671, 30 884 en 30 935.XNoot1De COM-documenten verschijnen veelal op de TCS-lijst dan op de lijst met
rechtstreeks aangeboden Commissievoorstellen van ESO en EUZA, omdat de Nederlandse
vertalingen in de meeste gevallen pas na verloop van tijd beschikbaar komen.XNoot2Hierover werd door de staf van de TCS ten behoeve van de leden een memo
geschreven.XNoot1De tekst van deze oproep luidde als volgt:«Commentaar? Laat het ons weten!De Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets (TCS)
nodigt iedereen uit commentaar te leveren op nieuwe Europese voorstellen.
Kan het beter in Nederland geregeld worden? Willen we wel een Europese aanpak,
maar gaat het voorstel te ver voor Nederland? Wat zijn de consequenties? De
TCS zal vooral maar niet uitsluitend – voorstellen uit de lijst van
elf (zie hieronder) aan de subsidiariteitstoets onderwerpen. Een snelle reactie
kan worden betrokken bij het advies van de TCS, maar ook in een later stadium
kan uw reactie meegenomen worden in de dialoog tussen regering en parlement
over het verloop van de onderhandelingen. Uw reactie kan – met uw instemming –
als «commentaar derden» in de relevante dossiers worden geplaatst.U kunt zich aanmelden om op een mailinglist geplaatst
te worden. Dan wordt u geattendeerd wanneer de TCS een procedure start en
u ontvangt het advies dat de TCS uitbrengt. Met maatschappelijke inbreng wordt
de controle op Europese ontwikkelingen beter!!».XNoot1Gezamenlijke brief d.d. 8 maart 2007 van IPO en VNG aan de voorzitter
van de vaste commissie voor ESO van de Eerste Kamer.XNoot2Zie de TCS-vergaderverslagen d.d. 26 september 2006 (TCS 26).XNoot3Het is de TCS niet gebleken dat de aangeschreven vakcommissies in dit
geval aanleiding hebben gezien maatschappelijke koepelorganisaties te raadplegen.XNoot1Dit besluit werd herbevestigd in de TCS-commissievergadering van 17 oktober
2006 (TCS 34).XNoot228 maart 2006: «Staten-Generaal stellen
Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets in»; 29 juni
2006: «Staten-Generaal zoeken discussie met Europees Commissaris Frattini»;
26 september 2006: «Staten-Generaal: Gemeenschap
niet bevoegd in echtscheidingsrecht»; 7 december 2006: ««Brussel» niet bevoegd om onderwijs te geven».XNoot1http://www.volkskrantblog.nl/bericht/45591 (zie ook: http://www.volkskrantblog.nl/
bericht/44658).XNoot1Aldus de heer L. van Hasselt, directeur van de Vertegenwoordiging van
de Europese Commissie in Nederland, tijdens een debat in Amsterdam, zie Staatscourant
nr. 14 van 19 januari 2007.XNoot2Brief van de Europese Beweging Nederland aan de voorzitter van de commissie
ESO van de Eerste Kamer der Staten-Generaal d.d. 21 februari 2007 (www.europapoort.nl).XNoot3Voor de orde van grootte, zie noot 3, pag. 15.XNoot4Dit blijkt uit cijfers van de Europese Commissie. Tussen oktober 2006
en medio februari 2007 hebben de nationale parlementen de Europese Commissie
in totaal 50 adviezen betreffende 27 van haar voorstellen toegezonden, hoofdzakelijk
over subsidiariteits- en proportionaliteitsaspecten (vgl. Europese Commissie,
Algemeen Verslag over de werkzaamheden van de Europese Unie 2006 (Brussel/Luxemburg,
2007) p. 224.) Uit een uitsplitsing van de 45 brieven verzonden door nationale
parlementen in de periode 1 september – 15 december 2006 blijkt
dat de Franse Senaat onbetwiste koploper is met 18 brieven. Het Nederlandse
parlement staat in genoemd overzicht vermeld met twee brieven (zie tabel 6
in de bijlagen) (Zie voor deze cijfers: Newsletter of the European Commission
to the National Parliaments, nr. 7 (December, 2006) p. 7–8.). Bij navraag
is gebleken dat de Franse Senaat aanvankelijk de uitkomst van iedere toets
ter kennis van de Europese Commissie heeft gebracht ongeacht of de uitkomst
positief of negatief was, maar dat zij inmiddels alleen een brief stuurt wanneer
de toets leidt tot subsidiariteits- en proportionaliteitsbezwaren. In 12 van
de hierboven genoemde 18 gevallen plaatste de Franse Senaat kanttekeningen
bij hetzij de subsidiariteit, hetzij de proportionaliteit van het voorstel
of bij beide.XNoot5Dit is onderzocht in Memo TCS 48 (d.d. 31 januari 2007). Tussen 28 maart
2006 en 31 januari 2007 heeft de Nederlandse regering 116 BNC-fiches
aangeboden aan het Nederlandse parlement. Bij 22 van de 116 voorstellen was
volgens de Nederlandse regering sprake van een (mogelijk) subsidiariteits-
en/of proportionaliteitsprobleem. Bij 11 van de 116 voorstellen was mogelijk
de subsidiariteit in het geding. In 4 van de 11 gevallen heeft de TCS aandacht
besteed aan het dossier. Overigens zijn van de resterende 7 dossiers er 4
door de commissie Europese Samenwerkingsorganisaties doorverwezen naar de
vakcommissies. In de overige 3 gevallen werd door de Eerste Kamer geen nadere
actie ondernomen. De staf van de Tweede Kamer heeft van deze 7 dossiers er
2 doorgestuurd naar de verantwoordelijke vakcommissie (in beide gevallen de
vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat). In de overige gevallen werd geen
aanleiding gezien nader te adviseren.XNoot6De TCS tekent daarbij tevens aan dat het richtlijnvoorstel betreffende
strafrechtelijke maatregelen ter verzekering van de handhaving van intellectuele
eigendomsrechten (Kamerstukken I/II 30 587 A en nr. 1) in de toelichting
geen aparte subsidiariteitsparagraaf bevatte.XNoot7De «bredere beoordeling» is recentelijk nog bepleit door de
Commissie ISEA van de SER, zie haar brief aan de voorzitter van de vaste commissie
voor ESO (Eerste Kamer) d.d. 15 februari 2007 (www.europapoort.nl).XNoot1Kamerstukken I/II 30 935. Dit onderdeel van de procedure is voorzien
wanneer de adviezen van de vakcommissies uit Eerste en Tweede Kamer afwijken.XNoot1Zie de verslagen: Report on the results of COSAC’s subsidiarity
and proportionality check on the Commission proposal for a Regulation on the
applicable law and jurisdiction in divorse matters (COSAC Secretariat, November
2006) en Report on the results of the subsidiarity and proportionality check
coordinated by COSAC on the Commission proposal for a Directive concerning
the full accomplishment of the internal market of Community postal services
(COSAC Secretariat, January 2007).XNoot1Daarbij werd aangetekend dat zij in overleg moesten treden met de andere
partijen om te verzekeren dat er een evenwichtige verdeling tussen Eerste
en Tweede Kamer zou ontstaan.XNoot2Kamerstukken I, 2006–2007, 30 953 B.XNoot1Zie de besluitenlijst op www.europapoort.nl (TCS 3).XNoot2De vergaderdata waren in 2006: 28 maart, 4 april, 16 mei,
6 juni, 20 juni, 5 september, 12 september, 26 september,
17 oktober en 28 november. De vergaderdata in 2007 waren: 16 januari,
6 februari, 6 maart, 20 maart en 22 maart.XNoot3Schriftelijke procedure tot vaststelling van het TCS-preadvies is geïntroduceerd
in de TCS-commissievergadering van 6 juni 2006. Zie de besluitenlijst
op www.europapoort.nl (TCS 3).XNoot4Zie het «Protocol betreffende de rol van de nationale parlementen
in de Europese Unie» bij het Verdrag van Amsterdam.XNoot5Kamerstukken I/II 30 587, 30 671, 30 870 en 30 935.XNoot6Kamerstukken I/II 30 671 en 30 870.XNoot7Kamerstukken 30 587 en 30 935.XNoot8Kamerstukken I/II 30 839 en 30 869.XNoot9Report on the results of COSAC’s subsidiarity and proportionality
check on the Commission proposal for a Regulation on the applicable law and
jurisdiction in divorse matters (COSAC Secretariat, November 2006) p. 12 en
Report on the results of the subsidiarity and proportionality check coordinated
by COSAC on the Commission proposal for a Directive concerning the full accomplishment
of the internal market of Community postal services (COSAC Secretariat, January
2007) p. 8.XNoot1Zie de besluitenlijst op www.europapoort.nl (TCS 3).XNoot2Handelingen Tweede Kamer, 2005–2006, 91, 5537–5540.XNoot3Handelingen Tweede Kamer, 2005–2006, 97, 6028.XNoot4Zie de besluitenlijst op www.europapoort.nl (TCS 20).XNoot1Daarbij wordt deels voortgeborduurd op de aanbevelingen van de Gemengde
Commissie Toepassing Subsidiariteit, zie Kamerstukken I, 2005–2006,
30 389 A, p. 28 vlg.XNoot2Met nadruk wordt er hier op gewezen dat deze additionele ambtelijke capaciteit
ook wordt aangewend om andere werkzaamheden te verrichten dan die ten behoeve
van de parlementaire subsidiariteitstoetsen.XNoot1Met nadruk wordt er hier op gewezen dat deze additionele ambtelijke capaciteit
ook wordt aangewend om andere werkzaamheden te verrichten dan die ten behoeve
van de parlementaire subsidiariteitstoetsen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30953-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl