Wijziging Wetboek van Strafvordering ter versterking positie slachtoffer in strafproces; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30143, nr. 7 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30143 nr. 7

27-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveII. ARTIKELEN 13 I. ALGEMEEN1. Inleiding2. Voorstellen onderzoeksproject Strafvordering 20013. De plaats van het slachtoffer in het strafproces4. Rechten van het slachtoffer5. Uitvoering slachtofferbeleid6. Wat regelt het wetsvoorstel niet7. Financiële paragraafII. ARTIKELENArtikel IOnderdeel AArtikel 51b (recht op kennisneming van en toevoeging aan
processtukken)Artikel 51c (recht op rechtsbijstand en recht op bijstand
van een tolk)Artikel 51 h (mogelijkheid van bemiddeling tussen verdachte
en slachtoffer)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30143Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 143Wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter versterking van de
positie van het slachtoffer in het strafprocesnr. 7VERSLAGVastgesteld 27 september 2005* Eerder gepubliceerd als kamerstuk 30 143, nr. 5. Dit kamerstuk
komt hiermee te vervallen.De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.InhoudsopgaveI. ALGEMEEN 21. Inleiding 22. Voorstellen onderzoeksproject Strafvordering 2001 53. De plaats van het slachtoffer in het strafproces 54. Rechten van het slachtoffer 75. Uitvoering slachtofferbeleid 96. Wat regelt het wetsvoorstel niet 107. Financiële paragraaf 13II. ARTIKELEN 13 I. ALGEMEEN1. InleidingDe leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD, SP, GL, D66 en ChristenUnie
hebben met belangstelling kennisgenomen van dit wetsvoorstel.De leden van de CDA-fractie zijn hierover verheugd. De positie van het
slachtoffer in het strafproces is zeer lang onvoldoende sterk geweest, terwijl
de positie van de verdachte in de loop van het bestaan van het Wetboek van
Strafvordering steeds meer was verstevigd. Daarmee domineerde de verdachte
te lang het strafproces. Dit was enigszins voor de hand liggend in verband
met de waarheidsvinding en de via dwangmiddelen en straffen op te leggen inbreuken
op mensenrechten; tegelijk was er voor de op het slachtoffer toegepaste ongevraagde,
ongecontroleerde inbreuken op diens mensenrechten door de verdachte/veroordeelde
nauwelijks tot geen interesse.De afgelopen twintig jaren werd die ongelijkheid maatschappelijk steeds
meer als onwenselijk en onredelijk ervaren. Via de Wet Terwee en invoering
van het spreekrecht van het slachtoffer – maar ook door middel van door
het College van procureurs-generaal uitgevaardigde richtlijnen over hoe te
handelen met slachtoffers van delicten, de oprichting van Slachtofferhulp
Nederland en de slachtofferbureaus op de parketten (waarin vaak politie en
Openbaar Ministerie eendrachtig samenwerken en stroomlijnen) en de verbetering
van de positie van de zogenaamde benadeelde partij is er al veel verbeterd
aan de positie van het slachtoffer. De leden van de CDA-fractie menen dan
ook dat aan deze ontwikkeling nog geen einde mag komen. Immers, een zo lange
ongelijkheid kan alleen geleidelijk worden opgeheven: wetten en regels alleen
zijn niet voldoende, het gaat ook om het ombuigen van de houding en mentaliteit
van degenen die in de strafrechtsketen werkzaam zijn – voorzover nog
noodzakelijk, want niet ontkend kan worden dat er op dat punt al zeer veel
bereikt is. Dit wetsvoorstel codificeert een en ander op grond van Europese
regelgeving en Collegerichtlijnen. Ook hiermee komt er nog geen einde aan
een ontwikkeling. Het grote onderzoeksproject Strafvordering 2001 van de hoogleraren
Groenhuijsen en Knigge oppert een nog verdergaande opwaardering van de positie
van het slachtoffer, onder andere in verband met toepassing van dwangmiddelen.Bij een grootscheepse herziening van het Wetboek van Strafvordering zal
een en ander nader worden bezien. Hoe staat het met de voorbereidingen voor
dit grote project, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Deze leden zijn toch ook lichtelijk verbaasd over een opmerking van de
regering in de memorie van toelichting over de toekomstige uitwerking van
de zelfstandige positie van het slachtoffer: «In dit kader is het belang
van het slachtoffer opnieuw gewogen, maar daarbij moet worden aangetekend
dat dit belang niet absoluut is. Het moet worden afgewogen tegen dat van de
andere procesdeelnemers die gerechtvaardigde doch mogelijk tegengestelde belangen
kunnen hebben, zoals de verdachte». De leden van de CDA-fractie menen
dat hiermee in feite wordt beweerd dat de positie van de verdachte uiteindelijk
domineert en diens positie kennelijk wél voor absoluut wordt gehouden.
Klopt dit beeld, en zo, ja ware het niet beter de posities van zowel verdachte
als slachtoffer absoluut te zien en belangen tegen elkaar af te wegen? In
feite gaat het hier immers nog steeds om een omslag van denken, althans zo
menen de leden van de CDA-fractie. Iemand die volstrekt tegen zijn wil in
een onontkoombare, pijnlijke verhouding is gedwongen door een derde, verdient
een absolute positie. Het belangrijkst in het strafproces dient de waarheidsvinding
te zijn; de andere posities, hoe absoluut ook, zijn daaraan ondergeschikt,
maar wel gelijkwaardig; uiteraard met het voorbehoud van het voorkomen
van secundaire victimisatie (zie hieronder). Kan de regering met deze visie
instemmen?Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie of invoering van dit wetsvoorstel
zal leiden tot een grotere administratieve lastendruk.De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van het
voorstel van wet van de regering. Hoewel er feitelijk grotendeels sprake is
van het codificeren van bestaand beleid, wordt in het Wetboek van Strafvordering
op deze wijze toch aan het slachtoffer een duidelijker omschreven positie
toebedacht dan tot nu het geval is. Dat is winst.Deze leden hebben nog wel een aantal concrete vragen en suggesties waarop
zij graag een reactie van de regering zouden krijgen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel en de toelichting daarop.Deze leden onderstrepen het streven van de regering om de positie van
het slachtoffer zo sterk te maken als een efficiënte procesorde dat toelaat.
Immers, datzelfde slachtoffer heeft – naast een correcte behandeling
in zijn eigen zaak – ook belang bij een snelle en adequate afdoening
van strafzaken in het algemeen. In hoofdlijnen ondersteunen deze leden de
keuzes die de regering in dit spanningsveld maakt. Evengoed hebben zij nog
de volgende opmerkingen en vragen.Aandacht voor slachtoffers van misdrijven van overheidswege is uiterst
belangrijk. Formele wetgeving kan daarin een rol spelen. Een risico hierbij
is dat regels in een formele wet worden opgenomen terwijl daarmee geen werkelijke
verbetering wordt bereikt. Graag vernemen de leden van de VVD-fractie van
de regering waarin zij nu precies een meerwaarde ziet in het onderhavige voorstel
voorzover dat in opneming in formele wet van bestaande aanwijzingen voorziet.
Zijn er bijzondere bepalingen waarvan de regering verwacht dat deze beter
zullen worden nageleefd nu zij in een formele wet zullen worden opgenomen?
Zo ja, welke en waarom?Voorts stellen de leden van de VVD-factie vast dat op het overtreden van
de normen die gesteld zijn, geen enkele sanctie is gesteld. De enige prikkel
bestaat uit de aanwezigheid van een klachtprocedure. Kan de regering in dit
verband meedelen wat de redenen zijn geweest voor haar keuze om geen enkele
sanctie op het niet naleven van de gestelde normen te stellen? Heeft zij overwogen
op onderdelen wellicht toch sancties in te voeren? Zo ja, welke? Zou het kunnen
dat de vastlegging in formele wetgeving in gevallen waarin die regels worden
overtreden, eerder tot civielrechtelijke aansprakelijkheid van de staat zal
leiden dan in het geval dat die regels slechts de vorm van een aanwijzing
hebben? Kan de regering uitsluiten dat hierdoor meer civiele vorderingen zullen
worden ingediend tegen de staat? Meer in het bijzonder ten aanzien van de
plicht om het slachtoffer op de hoogte te stellen van invrijheidstellingen
van de veroordeelde?De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel tot Wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter versterking
van de positie van het slachtoffer in het strafproces (30 143). Zij delen
de mening dat aan het slachtoffer een duidelijker omschreven positie toekomt
dan nu in de wet is voorzien en zij kunnen zich voor het overgrote deel vinden
in dit wetsvoorstel. Zij hebben naar aanleiding van hiervan nog enkele vragen
en opmerkingen.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met grote belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel, waarin de positie van slachtoffers
in de strafrechtspleging versterkt wordt. Deze leden prijzen de regering dat
zij zich gebogen heeft over de mogelijke wettelijke tekortkomingen die slachtoffers
in het Wetboek van Strafvordering ten dienste staan om zich betrokken te voelen
bij de strafzaak van verdachten. Al enkele decennia bestaat er grote belangstelling voor slachtoffers van
delicten. Deze leden herinneren zich dat met de commissies-De Beaufort en
-Vaillant richtlijnen zijn gegeven hoe politie- en justitiefunctionarissen
moeten omgaan met slachtofferbelangen. De Wet-Terwee heeft ten aanzien van
de wettelijke positie van de benadeelde partij belangrijke wijzigingen in
de rechtspositie van slachtoffers aangebracht.De positie van slachtoffers in de strafrechtspleging vergt de nodige zorgvuldigheid.
In strafzaken staat het conflict tussen de overheid, als behartiger van het
algemeen belang, en de verdachte centraal. Slachtoffers spelen daarin een
ondergeschikte rol. Zij vragen of de door de regering voorgestelde wijzigingen
slachtoffers in dit krachtenspel een wezenlijk sterkere positie verschaffen.
Zij kunnen zich voorstellen dat er naar een model wordt gezocht waarin slachtoffers
werkelijk meer invloed op de afdoening kunnen uitoefenen. Daartoe hebben zij
in 2001 de notitie «Grievengerecht» gepubliceerd. De leden verzoeken
de regering deze notitie te bestuderen en wachten haar oordeel daarover met
spanning af.Deze leden vragen voorts wat de werkelijke meerwaarde van veel van de
voorstellen is. Sinds de slachtofferrichtlijnen van de jaren tachtig bestaan
dezelfde gedragsvoorschriften voor politie- en justitiefunctionarissen. Deze
voorschriften werden niet altijd even zorgvuldig nageleefd. Zij vragen de
regering of wettelijke regeling van de eerder in de slachtofferrichtlijnen
neergelegde verplichtingen voor de politie en het OM bijdragen aan de naleving
ervan.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling van het voorliggende
wetsvoorstel kennisgenomen. Zij achten het van groot belang dat de positie
van het slachtoffer in het strafrecht wordt versterkt; reden ook dat het lid
Dittrich door middel van een initiatief wetsvoorstel spreekrecht voor slachtoffers
en nabestaanden realiseerde. Een zorgvuldigere benadering van slachtoffers
past bij de betere, meer servicegerichte overheid die deze leden voor ogen
staat.Deze leden hebben bij het voorstel nog enige kanttekeningen en vragen.Zij vragen de regering welk deel van het voorstel codificatie van de bestaande
praktijk betreft en welke nieuwe rechten voor slachtoffers worden geïntroduceerd.
Tevens vragen deze leden de regering om in kort bestek mee te delen hoe de
rechten van slachtoffers in het strafproces in andere Europese landen geregeld
zijn.Af en toe doen zich binnen het Openbaar Ministerie, de politie en de rechterlijke
macht incidenten voor die het vertrouwen in justitie van slachtoffers en de
bevolking als geheel (ernstig) schaden. Daarbij kan gedacht worden aan de
zogenaamde Schiedammer Parkmoord. Op het moment worden dergelijke incidenten
vaak afgedaan door middel van collegiale controle: de rechter controleert
de rechter, de hoofdofficier van justitie controleert de officier van justitie.
Zo kunnen zogenaamde «systeemfouten» over het hoofd worden gezien.
Het vertrouwen van mensen in justitie kan in dergelijke situaties wellicht
beter worden hersteld als een permanente, onafhankelijke commissie de mogelijkheid
krijgt om dergelijke incidenten te onderzoeken en betrokkenen onder ede te
horen. Die commissie zou kunnen functioneren naar analogie van de Nationale
ombudsman of de Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
Hoe staat de regering tegenover de instelling van een dergelijke commissie?De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel.Zij stellen in beginsel in te stemmen met de doeleinden van het voorstel;
juist in strafprocessen is het immers aangewezen om aan de belangen van het
slachtoffer recht te doen. Deze ondervindt immers in de eerste plaats nadeel
van een misdrijf. Dit zo zijnde hebben deze leden een aantal bedenkingen bij de totstandkoming
van en de uitwerking van het wetsvoorstel.Als zij het goed begrijpen, is de grondslag van het voorstel te vinden
in het Kaderbesluit van 15 maart 2001, en in het verlengde daarvan de
rapportage van de Europese Commissie over de uitvoering daarvan van 16 februari
2004. Kennelijk komt uit de rapportage een andere opvatting naar voren over
de meest gewenste vorm van implementatie van het Kaderbesluit dan de regering
tot dan had (en nog heeft?). De regering koos voor implementatie via instructies
en aanwijzingen; kennelijk dwingt de rapportage wetgeving af.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of en waarom er kennelijk
geen ruimte zou bestaan de strekking van de rapportage naast zich neer te
leggen en vast te houden aan de wijze waarop Nederland zelf gedacht had aan
de kaderrichtlijn in de Nederlandse situatie vorm te geven. Is het verenigbaar
met de thans scherper dan enige jaren terug breed gedeelde gedachte van subsidiariteit,
dat vanuit de EU dwingende voorschriften worden gesteld in zaken die in eerste
instantie prima door de lidstaten zelf kunnen worden geregeld? Indien de kaderrichtlijn
hiertoe geen ruimte biedt, ziet de regering hierin aanleiding om de richtlijn
ter discussie te stellen?Het wetsvoorstel zelf geeft aanleiding tot kritische opmerkingen op onderdelen.
Deze leden hebben zich ook enigszins verbaasd over de stelling dat het wetsvoorstel
op hoofdlijnen in de adviesrondes wordt onderschreven; zo spreekt het College
van procureurs-generaal in zijn bijdrage over ernstige bedenkingen over de
uitwerking.2. Voorstellen onderzoeksproject Strafvordering 2001De leden van de SP-fractie onderschrijven de uitgangspunten met betrekking
tot de rechten van slachtoffers zoals geformuleerd in het onderzoeksproject
Strafvordering 2001.De onderzoekers van het project Strafvordering 2001 stelden voor om, in
het kader van een effectieve uitvoering van het slachtofferbeleid, trainingsprogramma's
te ontwikkelen voor Justitiepersoneel dat met slachtoffers te maken krijgt
en om contacten met slachtoffers te protocolleren. Waarom gaat het voorliggende
wetsvoorstel hier niet op in, vragen de leden van de D66-fractie.3. De plaats van het slachtoffer in het strafprocesDe leden van de CDA-fractie gaan er van uit dat de uiteindelijk positie
en de definiëring van het slachtoffer beslag krijgen bij de eerder genoemde
grootscheepse herziening van het Wetboek van Strafvordering. Zij kunnen nu
instemmen met de gekozen oplossing. De definitie van het slachtoffer is in
het EU-Kaderbesluit van 15 maart 2001 anders geformuleerd dan in het
wetsvoorstel. Het Kaderbesluit spreekt van iemand die schade lijdt als direct
gevolg van een strafbare gedraging van de verdachte, terwijl het wetsvoorstel
spreekt van schade (materieel en immaterieel) tengevolge van een strafbaar
feit. Congruentie met art. 6: 95 BW is gezocht. Maar is de definitie, die
feitelijk losgekoppeld is van de verdachte, gekozen om procedures te kunnen
toepassen als er geen verdachte is gevonden ofwel deze is overleden of reikt
het wetsvoorstel verder dan waarvoor het bedoeld is?Gesproken is over secundaire victimisatie. De leden van de CDA-fractie
hopen dat, los van mogelijk te nadrukkelijke slachtofferregels dan wel opgewekte
verwachtingen, de organen die in de slachtoffer-keten zitten te allen tijde
zullen waken voor nieuwe victimisatie. Zal een en ander in de werkinstructies
worden opgenomen? Overigens dient inderdaad te worden gewaakt voor het wekken
van te hoge verwachtingen; dat is bepaald niet door middel van
wetgeving te bereiken. Sterker, wetgeving kan dat in de hand werken. Ook hiervan
zal steeds gewag moeten worden gemaakt tegenover de slachtoffers.De leden van de CDA-fractie zijn gelukkig met de gelijkschakeling van
benadeelde partij en slachtoffer (en nabestaanden).Voorts kunnen diezelfde leden instemmen met het niet toekennen van een
aparte rechtsgang voor slachtoffers die hun rechten willen afdwingen, zij
het na ampele overwegingen. Het gaat hier om een eventueel recht tot vervolging
en het recht om een second opinion in te roepen.Het recht tot vervolging lijkt meer dan gewaarborgd door de klachtprocedure
ex art 12 Wetboek van Strafvordering bij het gerechtshof. Het recht op een
second opinion is ook een kwestie van vertrouwen in de instantie die het alleenrecht
op vervolging heeft: het Openbaar Ministerie. Dat vertrouwen kan er slechts
zijn als de minister van Justitie voortdurend de professionaliteit van het
Openbaar Ministerie controleert en bevordert. Daarnaast wordt het in deze
tijd vaak als moeilijk ervaren om zich neer te leggen bij nare feiten; dat
geldt evenzeer voor het accepteren van bepaalde onmogelijkheden in het strafrecht.
Ook dient achter nare zaken een punt gezet te kunnen worden en zou de verwerking
daarvan een aanvang moeten kunnen nemen. Maar nogmaals, onderzoeken dienen
volgens de regels te worden verricht en dat dient een voortdurende zorg van
de ministers van BZK en van Justitie te zijn, respectievelijk voor de politie
en het Openbaar Ministerie, wat betreft kwaliteit en professionaliteit.De door de regering genoemde (en afgewezen) visie dat het strafproces
omgebouwd zou moeten worden tot een conflictoplossing tussen verdachte en
slachtoffer wordt door deze leden afgewezen. Dit relict uit de jaren zeventig
kan in hetzelfde rijtje geplaatst worden als de gedachten aan afschaffing
van het gehele strafrecht. Toenemende welvaart, gedogen, uiterst milde straffen
(tot halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw) en een in ogen van velen
luxueus gevangenisregime hebben niet geleid tot een maatschappij met minder
criminaliteit. Integendeel.Juist omdat dit wetsvoorstel de rechten van slachtoffer grotendeels wil
codificeren, begrijpen de leden van de PvdA-fractie niet goed waarom niet
ook het recht op het inroepen van een second opinion «gewoon»
wordt gecodificeerd. Het is wel staand beleid van het Openbaar ministerie
om deze mogelijkheid aan te bieden, zo begrijpen deze leden. Waarom dat dan
ook niet opnemen in de wet? Zo lijkt er toch onnodig onderscheid te worden
gemaakt tussen de «echte» rechten van een slachtoffer en «beleidsmatige
gunsten». Tenzij de regering vindt dat het OM dit beleid zou moeten
heroverwegen. Wil de regering niet alsnog overwegen op dit punt tegemoet te
komen aan de wensen van Slachtofferhulp Nederland?De leden van de SP-fractie delen de mening van de regering dat het onwenselijk
is om aan het slachtoffer een eigen vervolgingsrecht toe te kennen. Het ontbreken
van dit vervolgingsrecht maakt dat de beklagmogelijkheid ex artikel 12 Sv
van groot belang kan zijn voor het slachtoffer. Kan de regering daarom iets
uitvoeriger ingaan op de manier waarop het slachtoffer bij de mededeling dat
geen vervolging wordt ingesteld, op deze beklagmogelijkheid opmerkzaam wordt
gemaakt? Hoe goed wordt uitgelegd welke actie het slachtoffer moet ondernemen
om van dit recht gebruik te maken?In het wetsvoorstel krijgt het slachtoffer een aantal rechten toegewezen,
aldus de leden van de D66-fractie.. Slachtofferhulp Nederland stelt echter
de vraag aan de orde in hoeverre het slachtoffer deze rechten geldend kan
maken en stelt voor om daartoe de reikwijdte van artikel 12 Sv te verbreden.
Kan de regering uitleggen waarom zij meent dat bestaande klachtenprocedures
volstaan en aanpassing van artikel 12 niet nodig is? Soms twijfelt het slachtoffer aan de kwaliteit van het opsporingsonderzoek.
Een second opinion kan dan duidelijkheid bieden. Nu oordeelt de hoofdofficier
van Justitie onder wiens verantwoordelijkheid het onderzoek heeft plaatsgevonden,
over dit verzoek. Er is eigenlijk geen sprake van een onafhankelijke rechterlijke
toets, maar van een belangenafweging door het Openbaar Ministerie. Is de regering
bereid om, zoals Slachtofferhulp Nederland voorstelt, het recht op een second
opinion voor een geselecteerde groep slachtoffers alsnog in de wet vast te
leggen? Zo nee, waarom niet?4. Rechten van het slachtofferNieuw is het voorstel voor een recht op aanvulling van de processtukken,
stellen de leden van de CDA-fractie vast. Het recht wordt begrensd door de
officier van justitie. De regering is bevreesd, volgens de memorie van toelichting,
dat een slachtoffer stukken zal aanleveren die geen enkele relevantie hebben
voor het geding of aantijgingen bevat – ook ten opzichte van derden –
die geen redelijke of feitelijke grondslag hebben. Denkt de regering aan scheldpartijen
of discriminerende opmerkingen, al dan niet dienend om stoom af te blazen,
of heeft zij andere zaken op het oog, want de aangehaalde toelichting lijkt
betuttelend te kunnen werken. Kan de regering hier meer duidelijkheid verschaffen,
eventueel ook met voorbeelden?Ook inzage in en verstrekking van processtukken zijn mogelijk. Een uitzondering
kan onder andere gemaakt worden voor de persoonlijke levenssfeer. De leden
van de CDA-fractie denken aan reclasseringsrapportages of psychiatrische rapporten.
Daarvan is het duidelijk dat die niet verstrekt kunnen worden: het zou niet
wenselijk zijn dat die op straat of bij de media terechtkomen. Maar ware het
dan niet beter een onderscheid te maken tussen inzage en verstrekken? Het
inzien van – ook persoonlijke – stukken is iets anders dan een
kopie meegeven. Is de regering bereid om dat onderscheid te maken? Is de regering
het eens met de leden van de CDA-fractie om voor sommige stukken zowel inzage
(te denken ware dan vooral aan opsporings- of vervolgingsbelangen) als verstrekking
te weigeren en voor andere (persoonsrapportages, die ook voor het slachtoffer
heel verhelderend kunnen zijn) wel de inzage toe te staan maar niet de verstrekking?Het recht op bijwonen van de strafzaak kan, ook nu al, ingeperkt worden –
in uitzonderlijke gevallen, want de leden van de CDA-fractie onderschrijven
het uitgangspunt van de openbaarheid van de rechtszitting. Het voorbeeld dat
wordt gegeven (burenruzies) is de leden van de CDA-fractie uit het hart gegrepen;
menige burenruzie is op de rechtszitting verhard door de wederzijdse aanwezigheid;
dit klemt temeer waar van twee kanten strafbare feiten zijn begaan.De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat de redengeving om geen
recht op behandeling binnen redelijke termijn in te voeren, niet uitblinkt
in overtuigingskracht. Hoe vaak blijven zaken niet liggen die ingewikkeld
zijn om te dagvaarden – bijvoorbeeld openlijke geweldplegingen –
maar waar het proces-verbaal van de politie allang klaar is. Iedereen begrijpt
dat een recht op tijdige behandeling altijd van een voltooid voorbereidend
onderzoek afhangt, hoewel ook dáár nodeloze vertragingen voorkomen.
Door een recht op tijdige behandeling in te voeren, wordt de positie van het
slachtoffer ook in lastigere zaken verbeterd. Kan de regering hierop reageren?Ten aanzien van het recht op kennisneming van processtukken vragen de
leden van de VVD-fractie of het onder omstandigheden toegestaan of zelfs verplicht
zal zijn om bepaalde stukken geanonimiseerd te verstrekken. Zo ja, kan de
regering aangeven in welke gevallen dit in de rede zal liggen? De kring van
personen die inzage en zelfs afschrift van het dossier kunnen verlangen,
wordt uitgebreid. In een strafdossier komen regelmatig zeer persoonlijke gegevens
van niet alleen de veroordeelde voor. Mede in dit verband vragen voornoemde
leden of ook kan worden voorzien in gevallen waarin van deze bevoegdheid misbruik
wordt gemaakt. Heeft het Openbaar Ministerie mogelijkheden om misbruik, bijvoorbeeld
door onterechte openbaarmaking van een dossier in de media, te voorkomen of
achteraf daartegen op te treden? Welke zijn die mogelijkheden?Het slachtoffer verkrijgt ook het recht om bepaalde stukken aan het dossier
toe te voegen. De gronden om een dergelijk verzoek af te wijzen, zijn dezelfde
als die in acht genomen worden om inzage te verbieden. Voornoemde leden vragen
of dit wel terecht is. Is het niet goed mogelijk dat een slachtoffer, betrokken
als hij is bij zijn zaak, een drang ontwikkelt om vele nutteloze stukken aan
het dossier toe te voegen. Op welke grond kan een officier van justitie, die
ook over de ordelijkheid en overzichtelijkheid van een dossier dient te waken,
deze stukken weigeren? Zou een van de weigeringsgronden niet moeten zijn:
het belang van een goede procesorde?Volgens de leden van de D66-fractie is het recht om goed geïnformeerd
te worden een van de belangrijkste rechten van het slachtoffer. Nog regelmatig
worden de leden van deze fractie benaderd door slachtoffers die ontevreden
zijn over de wijze waarop justitie hen informeert.Deze leden pleiten voor een zogenaamd «aangifte-volgsysteem»
waarmee slachtoffers, bijvoorbeeld via het internet, continu kunnen zien in
welke fase de afhandeling van hun aangifte zich bevindt. Welke mogelijkheden
ziet de regering voor het verwezenlijken van een dergelijk systeem?Het wetsvoorstel beoogt een completer beeld te geven van de positie van
het slachtoffer in het strafproces. Een regeling van de positie van het slachtoffer
tijdens het voorbereidend onderzoek ontbreekt echter vooralsnog. Wanneer is
het wetsvoorstel in dezen te verwachten, zo vragen de leden van de D66-fractie.Ook ontbreekt in het wetsvoorstel een recht van het slachtoffer op informatie
over de uitvoering van de straf of maatregel die aan de dader is opgelegd.
Dat betekent dat het slachtoffer geen recht heeft om bijvoorbeeld te weten
wanneer een dader of TBS-er vrijkomt of met verlof mag. Is de regering bereid
een recht op informatie over de executiefase op te nemen in artikel 51 a eerste
lid ? Zo nee, waarom niet?Waarom wordt in het wetsvoorstel geen uitvoering gegeven aan de aanbeveling
uit de rapporten van het onderzoeksproject Strafvordering 2001 om ook het
belang van het slachtoffer bij de opsporing en de toepassing van dwangmiddelen
te regelen?Het slachtoffer krijgt een recht om kennis te nemen van de processtukken.
De leden van de D66-fractie vragen of een slachtoffer zich daarbij mag laten
bijstaan door bijvoorbeeld een familielid of een kennis. Zo nee, waarom niet?Als het Openbaar ministerie termijnen overschrijdt, zijn er verschillende
vormen van compensatie voor de verdachte mogelijk, zoals vermindering van
straf. Er zijn echter geen compensatiemogelijkheden voor het slachtoffer.
Wat vindt de regering van de suggestie van Groenhuijsen om het slachtoffer
in dergelijke gevallen een financiële vergoeding te bieden?Zo de leden van de fractie van de ChristenUnie het goed zien is het voornaamste
bezwaar dat door de formele versterking (in plaats van de tot dusverre informele)
van de positie van het slachtoffer doorlooptijden ernstig kunnen worden vertraagd,
bijvoorbeeld door het opvragen van documenten, het wel/niet aanwezig zijn
op de zitting, enzovoorts, met als gevolg meer aanhoudingen van de zitting.
Kan daarvan een schatting worden gemaakt. Zijn in relatie daarmee
de financiële gevolgen van dit wetsvoorstel niet te laag begroot?Bij de vrij algemeen gevoelde stelling dat slachtoffers meer plaats in
het strafproces toekomt, past een kanttekening: niet altijd is alles zwart-wit;
daders kunnen ook slachtoffer zijn of slachtoffers kunnen ook daders zijn.
Dit roept de vraag op of in alle gevallen het slachtoffer een plaats moet
krijgen in het proces. Het antwoord op die vraag wordt nu volledig overgelaten
aan de officier van justitie dan wel in beroep de rechter. Verdient het overweging
op dit punt ook in de wet enige normering te geven? Verdient het bijvoorbeeld
aanbeveling de weigeringsgronden in artikel 51b, derde lid, ook van toepassing
te verklaren op het aanwezig zijn van het slachtoffer op de rechtszitting
en de mogelijkheid een verklaring af te leggen?De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen argumenten voor het
besluit om slachtoffers niet het recht te geven getuigen aan te brengen en
te doen horen. Op het moment dat het slachtoffer in tal van opzichten een
formele positie krijgt in het proces, zal dit door menig slachtoffer moeilijk
te begrijpen zijn. Wat is hier, afgezien van het systematische bezwaar (slachtoffer
heeft geen zelfstandig vervolgingsrecht), eigenlijk op tegen?In het verlengde daarvan stellen zij de vraag waarom vragen aan getuigen
en deskundigen beperkt moeten zijn tot vragen over de schadevergoeding. Het
lijkt nu alsof het wetsvoorstel suggereert slachtoffers meer rechten toe te
kennen, terwijl het feitelijk gevolg van het wetsvoorstel niet veel meer is
dan het voortzetten van het reeds bestaande spreekrecht, met daaraan toegevoegd
enige verruiming van de mogelijkheden om in de fase van het strafproces al
een schadevergoeding te eisen.5. Uitvoering slachtofferbeleidDe leden van de PvdA-fractie horen goede berichten over de wijze waarop
het Openbaar Ministerie in inmiddels een groot aantal gevallen overgaat tot
schadebemiddeling. Slachtoffers stellen dat zeer op prijs. Kan de regering
nog iets meer melden over de beleidslijnen in deze van het OM?Deze leden zijn bij herhaling geconfronteerd met het feit dat kennelijk
niet ieder politiekorps op dezelfde wijze omgaat met het doorgeleiden van
informatie van en over slachtoffers naar Slachtofferhulp Nederland. Dat bengt
deze leden tot de vraag op welke wijze in de prestatiecontracten aandacht
wordt besteed aan slachtofferhulp. Heeft de inwerkingtreding van deze wet
nog gevolgen voor de inhoud van die contracten?Het verhalen van schade op kinderen die strafbare feiten plegen of op
hun ouders of voogden blijkt in de praktijk zo eenvoudig nog niet te zijn.
Wat vindt de regering – kort samengevat – van de gedachte om bij
de berechting van kinderen een verschijningsplicht voor ouders of voogden
te introduceren en om het voorts mogelijk te maken om de schade die minderjarigen
hebben veroorzaakt door het plegen van een strafbaar feit altijd te kunnen
verhalen op die ouders of voogden. Juridisch zou dan de mogelijkheid moeten
worden gecreëerd om ook die civiele vordering te kunnen behandelen tijdens
de behandeling van de strafzaak. Dat zal – waar nog nodig – het
verantwoordelijkheidsgevoel van die ouders of voogden waarschijnlijk sterk
activeren. Graag ontvangen zij een reactie.Zou de regering uiteen willen zetten hoe de groepsaansprakelijkheid in
het civiele recht zich verhoudt tot de mogelijkheden die een voeging in de
strafzaak biedt. Deze leden zouden graag gerealiseerd zien dat bij meervoudig
daderschap een slachtoffer de gehele schade kan verhalen op iedere willekeurige
dader. Tot welke aanpassing van de wet zou dit moeten leiden en is de regering
bereid de wet in die zin aan te passen?Deze leden begrijpen dat het Centraal Justitieel Incassobureau CJIB)de
betalingen die binnenkomen, vrij kort daarna overmaakt aan het slachtoffer.
Dat is een goede zaak. Wordt deze werkwijze ook toegepast als het slachtoffer
een rechtspersoon is?Voor slachtoffers is van groot belang dat een dader wordt opgespoord en
dat er vervolgens ook werkelijk enige strafrechtelijke correctie, inclusief
schadevergoeding, wordt aangebracht. Deze leden menen zich te herinneren dat
de minister of het OM in dit kader ooit schreven over de «interventiedruk».
Voor het jaar 2000 staat deze leden bij dat die interventiedruk – het
aantal echte interventies per 1000 aangiften – verschilde van 74 in
de politieregio Gelderland-Zuid tot 151 in Groningen. Beschikt de regering
inmiddels over actuelere gegevens en, zo ja, wat is de laatst bekende stand
van zaken?De vordering van een slachtoffer kan door de strafrechter – kort
samengevat – alleen dan ontvankelijk worden verklaard als die van «eenvoudige
aard» is. Heeft de regering overwogen om dit criterium anders en ruimer
te maken? In het project Sv 2001 wordt bijvoorbeeld als criterium voorgesteld
om de vordering alleen dan niet niet-ontvankelijk te verklaren als die «een
onevenredig zware belasting vormt voor het strafgeding». Dat lijkt deze
leden al een zuivere verbetering en dus ook een echte versterking van de positie
van slachtoffers. In het geval de vordering namelijk niet wordt behandeld
door de strafrechter, dan zal het slachtoffer alsnog een procedure moeten
voeren voor de civiele rechter. Hoe meer de strafrechter kan afdoen, hoe beter
het slachtoffer kan worden «bediend», hoe minder werk er verschuift
naar de civiele rechter en hoe minder civiele procedures er nodig zijn. Kortom,
hoe meer vorderingen kunnen worden afgedaan door de strafrechter, hoe efficiënter
en effectiever de rechtbank als geheel kan functioneren en – belangrijker
nog – hoe bevredigender ook voor de slachtoffers. Aansluitend bij deze
gedachte zou het wellicht te overwegen zijn om een eenvoudige verwijzingsprocedure
te creëren naar de civiele rechter. Of om, mocht de strafrechter –
gelet op de ingewikkeldheid van de vordering – niet onmiddellijk of
binnen 14 dagen uitspraak kunnen doen, voor de uitspraak op de vordering van
het slachtoffer een langere uitspraaktermijn te creëren van bijvoorbeeld
6 weken. Kortom, is de regering bereid mee te denken over een ruimer criterium
dan «van eenvoudige aard» en om juridisch een betere aansluiting
te faciliteren tussen de strafrechter en de civiele rechter? Zo'n goede
aansluiting met of verwijzing naar de civiele rechter zou dan bijvoorbeeld
ook kunnen worden gebruikt in het geval er sprake is van een zogenoemde ad
informandum gevoegde zaak die de strafrechter wel meeneemt in de strafmaat,
maar waarin de vordering van het slachtoffer (nu nog) niet-ontvankelijk moet
worden verklaard.6. Wat regelt het wetsvoorstel nietEr zal geen subrogatie plaatsvinden van de verzekeraar, zo lezen de leden
van de CDA-fractie. Nu het slachtofferschap meer voorop komt te staan dan
het zijn van benadeelde partij, is het begrijpelijk dat de gesubrogeerde verzekeraars
buiten het strafproces gehouden worden, althans in het kader van voeging.
Civielrechtelijk staan zij immers in een andere verhouding tot de dader dan
het echte slachtoffer met zijn niet-gewenste verhouding tot de verdachte.
De verzekeraar neemt vrijwillig een verhouding op zich die het slachtoffer
nooit ambieerde. Dan is het ook redelijk het strafproces, dat meer over gedrag
dan over schade gaat, voorbehouden wordt aan het slachtoffer zelf, aldus de
leden van de CDA-fractie.Het doen van een anonieme aangifte is niet mogelijk; de regering geeft
hier een overtuigende uitleg met onder andere een verwijzing naar artikel
285a Wetboek van Strafrecht (verhinderen afleggen verklaring voor rechter/ambtenaar).
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd hoe vaak dit delict de afgelopen
jaren ten laste is gelegd. Wil de regering hiertoe Compas raadplegen?Het wetsvoorstel regelt niet , tot grote spijt van de leden van de CDA-fractie,
de mogelijkheid van slachtoffers om hun schade vergoed te krijgen bij een
ad informandum tenlastegelegd feit. Zij vragen of het niet mogelijk zou zijn
om via een eenvoudige regeling dit in de rechtspraktijk telkens hinderende
gegeven in orde te maken. Te denken ware aan een artikel dat bepaalt dat erkenning
van een ad informandum tenlastegelegd feit tevens erkenning van de directe
schade die daarmee verband houdt, regelt. Deze leden verzoeken de regering
hier wat uitgebreider op in te gaan.Op de door de regering zelf opgeworpen en inderdaad oude vraag of de gesubrogeerde
verzekeraar zich als benadeelde partij kan voegen, antwoordt zij dat zij niet
voornemens is deze beperking op te heffen, omdat dat zou kunnen leiden tot
een toename van de werklast. Dat begrijpen de leden van de PvdA-fractie niet
goed. Of de veroorzaker van de schade betaalt direct zonder tussenkomst van
een rechter of er moet op enig moment een rechter aan te pas komen. Of dat
nu direct een strafrechter is of (later) een civiele rechter, maakt voor de
werklast van de rechtbank als geheel toch weinig uit, zo stellen deze leden.
Dus waarom dan toch vasthouden aan deze beperking? Deze leden zagen dat graag
veranderd.Wat de leden missen in dit voorstel, is de verwezenlijking van een betere
afhandeling van de door de rechter toegewezen schade aan het slachtoffer en
de mogelijkheden tot het feitelijk kunnen verhalen en innen van deze vergoeding.
De regering overweegt dit onderwerp expliciet onder het kopje «wat regelt
het wetsvoorstel niet». De leden van de PvdA-fractie willen graag van
deze gelegenheid gebruik maken om toe te lichten waarom zij nog steeds vinden
dat dit wel door het wetsvoorstel zou moeten worden geregeld en hoe.De Wet Terwee heeft een aardig begin in deze richting gemaakt en ook het
Schadefonds Geweldsmisdrijven is een redelijk vangnet voor schrijnende gevallen.
De lijn zou er echter op gericht moeten zijn om schrijnende gevallen te voorkomen.
Huns inziens zou dat kunnen door tweeledig op te treden. Enerzijds door te
zorgen dat het verkrijgen van een titel voor schadevergoeding makkelijker/toegankelijker
zou moeten zijn en anderzijds door het innen van een toegewezen vergoeding
werkelijk te vergemakkelijken.Om met het laatste te beginnen: De leden van de PvdA-fractie zijn van
mening dat, als het het slachtoffer – al dan niet met behulp van het
CJIB – niet lukt om een door de rechter toegewezen schadevergoeding
zeer spoedig – bijvoorbeeld binnen een half jaar – te innen het
sociaal rechtvaardig zou zijn, als de Staat die schadevergoeding zou uitbetalen
aan het slachtoffer. Vervolgens kan de Staat dan die vordering overnemen en
innen. Omdat in dat geval het slagingspercentage naar de stellige verwachting
van de regering niet 100% zal zijn, zal dat de Staat onwenselijk veel
geld kosten, aldus de regering. Dat onderkennen deze leden met de regering.
Stel echter, dat zo'n regeling wel in de wet zou worden opgenomen, met
welk percentage zouden die vorderingen dan verhoogd moeten worden om wel een
kostendekkend systeem te kunnen introduceren, zo vragen deze leden. Uit cijfers
van het CJIB blijkt dat vrij constant binnen een half jaar ongeveer 50%
van de zaken kan worden afgedaan, dat wil zeggen kan worden geïnd. Voorts
blijkt dat ongeveer tussen de 85 en 90 procent – op termijn –
volledig kan worden geïnd. Dat lijkt erop te duiden dat de Staat «slechts»
ongeveer 10% van het totaal als niet inbaar zou moeten
afschrijven. Om welke bedragen gaat het dan in absolute zin? Die afschrijving
zou dan kunnen worden gecompenseerd door een opslag op alle vorderingen die
de Staat overneemt. Welk percentage zou dat dan moeten zijn om het geheel
kostendekkend te houden, zo vragen deze leden. Hoeveel geld verdient het CJIB
nu al met de opslag van 10 euro op de eerste aanmaning en de verhoging met
20% na de tweede aanmaning.Ten aanzien van de voeging in het strafproces als benadeelde partij is
opnieuw besloten om verzekeraars niet aan te merken als een partij die een
rechtstreeks belang heeft. In dit verband vragen de leden van de VVD-fractie
of het ook niet juist een grote efficiëntiebesparing zou kunnen opleveren
indien deze mogelijkheid wel zou bestaan. Hiermee zouden immers allerlei bewerkelijke
civiele procedures kunnen worden voorkomen. Een voegingsprocedure in een proces
dat toch al op de rol staat, is weinig bureaucratisch en daardoor zeker sneller
dan een aparte civiele procedure. Dat zou capaciteit schelen bij de civiele
sector van de rechtbanken. Deelt de regering deze visie? Zo nee, waarom niet?
Kan de regering dit onderbouwen met cijfermateriaal? En zo ja, zou dit een
reden kunnen zijn om verzekeraars toch toe te laten tot deze procedure?De leden van de SP-fractie zijn niet geheel overtuigd door het argument
dat het uitkeren van de schadevergoeding door de Staat, waarna de Staat het
bedrag verhaalt op de veroordeelde, afbreuk zou doen aan de aansprakelijkheid
van de dader. Aan de aansprakelijkheid zelf verandert immers niets; de veroordeelde
moet alleen aan een andere instantie betalen. Overigens zou met dit argument
ook het bestaan van het Schadefonds Geweldsmisdrijven kunnen worden afgekeurd,
omdat ook dit afbreuk zou doen aan de aansprakelijkheid van de dader. De leden
van de SP-fractie gaan ervan uit de regering hun mening deelt, dat het bestaan
van het Schadefonds juist een goede zaak is.De leden van de SP-fractie zijn bezorgd over de vaak schrijnende gevallen
van slachtoffers die substantiële schade lopen door misdrijven, die zij
niet of nauwelijks kunnen verhalen op de dader. Dit klemt des te meer, als
het schade betreft waarvoor het slachtoffer zich niet had kunnen verzekeren.
Daarom vragen de leden van de SP-fractie het standpunt van de regering over
de oprichting van een Solidariteitsfonds nog eens uiteen te zetten. Wellicht
kan zij hierbij aandacht schenken aan de wijze waarop buurlanden met dit probleem
omgaan. Welke mogelijkheden bieden zij aan slachtoffers die er niet in slagen
hun schade op de veroordeelde dader te verhalen?De leden van de SP-fractie delen de overwegingen van de regering aangaande
het afwijzen van de mogelijkheid van het doen van anonieme aangifte van een
strafbaar feit. Zij hebben echter wel de vraag of de praktische maatregelen
die genomen kunnen worden ter bescherming van de privacy en de veiligheid
van het slachtoffer, wel voldoende aan het slachtoffer bekend worden gemaakt.
Wordt de mogelijkheid om domicilie te kiezen op het politiebureau of bij het
1-slachtoffer loket standaard aangeboden aan alle slachtoffers die daarvoor
in aanmerking komen, bijvoorbeeld wegens de aard van het strafbare feit?Teneinde het risico van intimidatie te voorkomen, is het nu onder meer
mogelijk om bij aangifte domicilie te kiezen op het politiebureau, merken
de leden van de D66-fractie op. De verdachte kan dan echter, bijvoorbeeld
door het telefoonboek te raadplegen, eenvoudig de gegevens van degene die
aangifte doet, achterhalen. Om dit te voorkomen, zou de politie de aangever
met een nummer kunnen aanduiden, in plaats van met de (achter-) naam, terwijl
de gegevens van de aangever gewoon op het politiebureau beschikbaar blijven.
Dat is een eenvoudige preventieve maatregel, waarbij verder geen
ingewikkelde beschermingsprocedures hoeven te worden gevolgd en waarbij er
bovendien geen sprake is van een anonieme aangifte. Is de regering bereid
een dergelijk systeem in te voeren? Zo nee, waarom niet?Tenslotte schetsen deze leden een situatie die hun werd voorgelegd door
een burger. Na een diefstal uit een woning, waarbij de dader werd opgepakt
en de buit werd teruggevonden, moest het slachtoffer wegens bureaucratische
belemmeringen zeer lang wachten voordat hij zijn laptop en andere huisraad
van de overheid terugkreeg. Een situatie die sterk doet denken aan het zogenaamde «paarse
krokodil»-fenomeen. Hoe kunnen dergelijke situaties in de toekomst worden
voorkomen?7. Financiële paragraafIn de financiële paragraaf kondigt de regering, vooruitlopend op
de begroting, aan een bedrag van 6,75 miljoen euro voor 2006 en 8,45 miljoen
voor 2010 te zullen reserveren voor de uitvoering van slachtofferhulp. De
leden van de PvdA-fractie zouden graag een onderverdeling van dit bedrag willen
zien. Zitten in dit bedrag bijvoorbeeld de kosten voor rechtsbijstand die
expliciet bestemd zijn voor slachtoffers, kosten voor tolkenbijstand en opvang
van het slachtoffer door Slachtofferhulp Nederland? Zijn in dit bedrag ook
de extra kosten die Slachtofferhulp Nederland wellicht gaat maken als zij
de controlefunctie van de voegingformulieren gaat uitoefenen, berekend? II. ARTIKELENArtikel IOnderdeel AArtikel 51a (recht op correcte bejegening en op informatie over de strafzaak)Het voorgestelde artikel 51a tweede lid, de instructienorm dat de officier
van justitie zorgdraagt voor een correcte bejegening van het slachtoffer,
is een vreemde eend in de wetgevingsbijt, stellen de leden van de CDA-fractie
vast. De regering deelt in de memorie van toelichting mee ook geworsteld te
hebben met dit artikellid. Een opdracht tot correcte bejegening zou standaard
moeten zijn bij iedere (rijks)ambtenaar – voorzover het de rijksoverheid
betreft – voorzover hij/zij met publiek te maken heeft. Dat zou bij
wijze van spreken bij de aanstelling tot ambtenaar voorwaarde moeten zijn.
Een en ander is overigens allang geregeld in de huidige aanwijzingen van het
College van procureurs-generaal aan de parketten. Ook de Raad van State heeft
moeite met de codificatie van deze fatsoensnorm. Het lijkt een beetje op het
typisch Nederlandse doorslaan: na al die jaren van verwaarlozing van het slachtoffer,
immers vroeger louter gezien als instrument voor de waarheidsvinding, nu ineens
een gedragsnorm voor het Openbaar Ministerie en voor anderen in het Wetboek
van Strafvordering.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering zich in deze redenering
kan vinden en verzoeken een betere argumentatie te geven.In het derde lid van artikel 51a wordt voorgesteld om «in daartoe
aangewezen gevallen» aan het slachtoffer te melden wanneer de verdachte
of veroordeelde in vrijheid wordt gesteld. Waarom wordt niet in de wet opgenomen
dat dat «desgevraagd» altijd wordt gedaan, vragen de leden van
de PvdA-fractie. De leden van de VVD-fractie onderschrijven het principe dat een slachtoffer
zelf moet aangeven of hij of zij geïnformeerd wil worden. Kan de regering
zeggen of, als een slachtoffer niet reageert op een brief, dit betekent dat
er van mag worden uitgegaan dat het slachtoffer die interesse verloren heeft?
Gelden in dit verband bijzondere zorgvuldigheidseisen met betrekking tot de
verzending van de brief en/of de adressering daarvan? Zo ja, welke?De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de definitie van slachtoffers
werkbaar zal blijken te zijn. Deze leden vragen de regering of de definitie
niet inhoudt dat ook verzekeringsmaatschappijen waarop slachtoffers hun door
delicten geleden schade verhalen, zich als slachtoffer kunnen opwerpen. Dergelijke
rechtspersonen kunnen immers door het vergoeden van de geleden schade zich
wel degelijk op het standpunt stellen dat zij als rechtstreeks gevolg van
strafbare feiten vermogensschade hebben geleden. Deze leden lezen in de memorie
van toelichting dat dit expliciet niet de bedoeling is , maar wellicht verdient
het aanbeveling om dit in de wettekst zelf op te nemen.Wat wordt er precies verstaan onder het begrip «correcte bejegening»
en hoe wordt gecontroleerd of hiervan sprake is? Bij wie kunnen slachtoffers
zich vervoegen indien zij stellen niet correct bejegend te zijn door de officier
van justitie? Stel dat vastgesteld wordt dat slachtoffers niet correct zijn
bejegend of geïnformeerd en dat daaruit onherstelbare gevolgen voor slachtoffers
zijn voortgevloeid, hoe worden deze gevolgen hersteld of gecompenseerd?Ten aanzien van de definitie van het slachtofferbegrip vragen de leden
van de D66-fractie of alleen slachtoffers van verkeersmisdrijven hieronder
vallen, of ook slachtoffers van verkeersovertredingen.De regering schrijft over nadere afstemming van het spreekrecht met de
schriftelijke slachtofferverklaring. Overweegt de regering het spreekrecht
in te perken? Zo ja, waarom en op welke wijze?Het slachtoffer heeft het recht een schadevergoeding te vorderen. De leden
van de fractie van de ChristenUnie vragen of overwogen is de schadevergoeding
ook in andere vormen dan geld te gieten. Dit zou aansluiten bij experimenten
die wel zijn en worden gehouden om dader en slachtoffer elkaar te laten ontmoeten
en daarbij tot bepaalde vormen van genoegdoening te komen.Artikel 51b (recht op kennisneming van en toevoeging aan
processtukken)De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe deze bepaling uitwerkt bij
slachtoffers van terroristische misdrijven. Op welke wijze zal aan deze slachtoffers
worden meegedeeld dat op zwaarwichtige gronden aan het algemeen belang ontleend
geen kennisneming van processtukken zal worden toegestaan, zoals het derde
lid bepaalt? Komt daar een motivering bij, en zo ja, zal dit dan niet het
gevaar in zich bergen dat slachtoffers méér kennis krijgen van
de inhoud van de processtukken dan de verdediging in dergelijke zaken?Artikel 51c (recht op rechtsbijstand en recht op bijstand
van een tolk)De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de regering vindt dat alleen
een tolk nodig is, althans vergoed moet worden, als het slachtoffer een meer
actieve rol speelt in het proces. Moet aan het slachtoffer niet eenvoudigweg
altijd de kans en de gelegenheid worden gegeven een proces te volgen zonder
daarvoor extra kosten te moeten maken? Dat dat eventueel in een enkel geval
kan en moet leiden tot een aanhouding van de behandeling, achten deze leden
inherent aan de volwassen rol die hetslachtoffer door dit wetsvoorstel
toebedeeld krijgt. Deze leden zijn zeer benieuwd naar de bevindingen van de
Raad voor de rechtspraak en de regering of een zaak aangehouden kan worden
in het belang van het slachtoffer. Deze leden zien graag dat artikel 303 wordt
uitgebreid zoals de regering heeft overwogen in de memorie van toelichting
(bladzijde 12), maar zijn bereid de studies van de Raad voor de rechtspraak
en de regering af te wachten. Wanneer worden die verwacht en worden deze ter
kennis gebracht van de Kamer?Zoals de kosten voor de tolk niet voor rekening van het slachtoffer moeten
komen, zo mag dat ook niet gebeuren bij noodzakelijke advocaatkosten. De leden
van de PvdA-fractie stellen de uitzondering die de regering voorstelt om slachtoffers
van zeden en/of geweldsmisdrijven kosteloos te laten bijstaan door een advocaat
op prijs, maar menen nog steeds dat, in lijn met motie-de Graaf c.s., een
uitzondering gemaakt moet worden voor alle slachtoffers als het gaat om gratis
rechtsbijstand. Dit lijkt deze leden meer in lijn zijn met artikel 15 van
het EU-Kaderbesluit waarin staat dat de strafrechtelijke procedure het leed
en de schade van het slachtoffer niet mag vergroten. Artikel 51 h (mogelijkheid van bemiddeling tussen verdachte
en slachtoffer)De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het wenselijk is om bij algemene
maatregel van bestuur nadere regels te stellen betreffende bemiddeling tussen
de verdachte en het slachtoffer. Kan de regering de leden enig inzicht verschaffen
in de inhoud van deze AMvB? Staat het verdachten en slachtoffers vrij om buiten
de politie of het OM om bemiddelingspogingen te ondernemen? Zullen geslaagde
bemiddelingen ertoe leiden dat het vervolgingsrecht van het OM wordt aangetast?Bemiddeling tussen slachtoffer en dader kan het slachtoffer meer genoegdoening
geven dan bestraffing van de dader alleen, vinden de leden van de D66-fractie.
Waarom voldoet de regering niet aan artikel 10 van het Kaderbesluit, nu slechts
mogelijkheid wordt gecreëerd om bij AMvB nadere regels over bemiddeling
te stellen terwijl er geen formeelwettelijke regels worden opgesteld? Hoe
is aan de uitwerking van artikel 10 in andere EU-landen vormgegeven?De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerDe griffier voor dit verslag,De Gier XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Vos (GL), Rouvoet (CU), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Wilders (Groep Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA),
Voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), Ondervoorzitter,
Wolfsen (PvdA), De Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn
(Groep Nawijn), Van der Laan (D66), Visser (VVD), Azough (GL), Van Egerschot
(VVD) en Vacature (SP).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GL), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA),
Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA),
Kraneveldt (LPF), Joldersma (CDA), Van As (LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Lambrechts (D66), Van Schijndel (VVD), Karimi (GL), Örgü (VVD)en
Vergeer (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30143-7-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl