Implementatie Kwaliteitswet zorginstellingen; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134210
 2008-2009
 
 31 961
 Implementatie Kwaliteitswet zorginstellingen
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 27 augustus 2009
 De commissie voor de Rijksuitgaven, en de
vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, hebben een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer inzake
het rapport van de Algemene Rekenkamer «Implementatie Kwaliteitswet
zorginstellingen» (Kamerstuk 31 961, nr. 2)
 De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van 21 augustus
2009. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
 Aptroot
 De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,
 Smeets
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Van de Wiel
 
 1
 
 «De Algemene Rekenkamer zet uiteen dat zij aanwijzingen
heeft dat het onderwerp kwaliteit bij Raden van Bestuur nauwelijks op de agenda
staat, kunnen deze aanwijzingen verder worden toegelicht?»
 
 
 Wij hebben deze aanwijzingen geconstateerd in ons verkennende onderzoek Goed bestuur in uitvoering; de praktijk van onderwijsinstellingen,
woningcorporaties zorgorganisaties en samenwerkingsverbanden, uit
2008. In de onderzochte sectoren verwachten beleidsmakers en instellingen
dat interne toezichthouders toezien op onder meer de kwaliteit van het geleverde
product of van de geleverde dienst. Maar brancheorganisaties en instellingen
wijzen erop dat deze verwachtingen nog niet aansluiten bij de praktijk (zie
pagina 6 van ons rapport uit 2008).
 Ook tijdens de interviews in het kader van dit onderzoek naar de implementatie
van de Kwaliteitswet zorginstellingen werd er door de instellingen regelmatig
op gewezen dat het onderwerp «kwaliteit» bij raden van toezicht
nog nauwelijks op de agenda staat en dat financiële onderwerpen prioriteit
hebben.
 2
 
 «Hoe beoordeelt de Algemene Rekenkamer de kritiek
van de zorgmedewerkers op kwaliteitssystemen en certificering, die naar hun
oordeel leiden tot meer administratieve lastendruk en alleen maar afleiden
van de kwaliteit van zorg?»
 
 
 Omdat wij de administratieve lastendruk van kwaliteitssystemen en certificering
niet hebben onderzocht, kunnen wij hier geen oordeel over uitspreken.
 3
 
 «Wat zeggen de kwaliteitssystemen en certificering
naar het oordeel van de Algemene Rekenkamer over de werkelijke en de beleefde
kwaliteit van zorg?»
 
 
 Wij hebben hierover geen eenduidige gegevens aangetroffen. Juist daarom
hebben wij de bewindspersonen van VWS aanbevolen om wetenschappelijk onderzoek
te laten doen naar de relatie tussen certificatie van kwaliteitssystemen en
de kwaliteit van de zorg. Op basis van een dergelijk onderzoek kunnen de bewindspersonen
dan duidelijkheid verschaffen aan zorgaanbieders en zorgverzekeraars.
 4
 
 «Waarom kon de Algemene Rekenkamer niet goed
vaststellen wat de stand van zaken was van de kwaliteitssystemen en wat betekent
dit voor de kwaliteitsontwikkeling in zorginstellingen?»
 
 
 De bewindspersonen van VWS moeten op basis van de Kwaliteitswet zorginstellingen
inzicht hebben in de mate waarin zorginstellingen beschikken over goed werkende
kwaliteitssystemen. In 2005 hebben zij de stand van zaken voor het laatst
geïnventariseerd. We hebben deze stand van zaken niet kunnen actualiseren,
omdat de Algemene Rekenkamer geen bevoegdheden heeft voor het doen van onderzoek
bij zorginstellingen.
 5
 
 «Er wordt vermeld dat in het verlengde van de
ontwikkeling van (interne) kwaliteitssystemen, volgens de Kwaliteitswet zorginstellingen,
externe kwaliteitsbewaking in de vorm van certificering ligt, over welk artikel
in de Kwaliteitswet gaat het in dit geval?»
 
 
 Artikel 4 van de Kwaliteitswet zorginstellingen schrijft voor dat zorginstellingen
de kwaliteit van de door hen verleende zorg systematisch moeten bewaken, beheersen
en verbeteren. Uit de artikelsgewijze toelichting in de memorie van toelichting
(pagina 27) blijkt dat de wetgever hiermee doelt op de invoering van een kwaliteitssysteem.
 De notie van externe bewaking van de kwaliteitssystemen via certificering
is neergelegd in het algemene deel van de memorie van toelichting (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1993–1994, 23 633, nr. 3), pagina 13: «In
het verlengde van de ontwikkeling van kwaliteitssystemen – de zogenoemde
interne kwaliteitsbewaking – ligt de externe kwaliteitsbewaking in de
vorm van certificatie van deze systemen. Wanneer de kwaliteitssystemen tot
ontwikkeling zijn gekomen en in voldoende mate zijn geïmplementeerd,
achten wij certificatie als sluitstuk van het kwaliteitsbeleid van instellingen
op dit punt zinvol. Ook de Nationale Raad voor de Volksgezondheid en de Ziekenhuisraad
laten zich in hun adviezen in deze zin uit».
 6
 
 «Er zijn vele signalen dat de capaciteit van
de Inspectie gezondheidszorg (IGZ) onvoldoende is (onder meer op bladzijde
49). Betekent dit ook dat het toekennen van de extra inspecteurs aan het reclametoezicht
en niet aan het toezicht op de zorg zelf, een foutieve beslissing is?»
 
 
 Ons onderzoek naar het toezicht van de IGZ was gericht op de intramurale
gehandicaptenzorg en de ouderenzorg. Wij hebben ons geen zorgbreed beeld gevormd
van de totale capaciteit van de IGZ en de verdeling daarvan over de zorgsectoren.
Daardoor kunnen we geen uitspraak doen over de verdeling van de extra inspecteurs.
 Wij bepleiten vooral dat de bewindspersonen zich uitspreken over (aard
en omvang van) het gewenste toezicht, opdat een discussie kan plaatsvinden
over de huidige en benodigde capaciteit van de IGZ.
 7
 
 «In 2005 en 2006 zijn alle verpleeghuizen en
verzorgingshuizen met verpleegunit bezocht waarbij wordt gesproken van «geïntensiveerd
toezicht». Verder wordt vermeld dat het bezoeken van de overige verzorgingshuizen
zonder verpleegunit gebeurde op basis van een risicoanalyse. Op grond waarvan
vond het «geïntensiveerd toezicht» plaats bij de verzorgings-
en verpleeghuizen zonder verpleegunit, als dat niet was een risicoanalyse?»
 
 
 Het «geïntensiveerde toezicht» op verpleeghuizen en verzorgingshuizen
met verpleegunit vond in 2005 en 2006 plaats en hield in dat alle betreffende instellingen werden bezocht, ongeacht de uitkomsten
van de risicoanalyse.
 De verzorgingshuizen zonder verpleegunit werden in 2006 en 2007 steekproefsgewijs
bezocht, op basis van een risicoanalyse.
 8
 
 «Waar in de Wet BIG en waar in de Wet klachtrecht
cliënten zorgsector wordt vermeld dat sommige meldingen aan de IGZ verplicht
zijn?»
 
 
 Artikel 2a van de Wet klachtrecht cliënten zorgsector (WKCZ) bepaalt
het volgende: «indien een klacht zich richt op een ernstige situatie
met een structureel karakter, stelt de klachtencommissie (van een zorginstelling)
de zorgaanbieder daarvan in kennis. Indien het de klachtencommissie niet is
gebleken dat de zorgaanbieder naar aanleiding van de klacht maatregelen heeft
getroffen, meldt de klachtencommissie deze klacht aan de (ingevolge artikel
3a) met het toezicht op de naleving van deze wet belaste ambtenaar. Onder
een klacht over een ernstige situatie wordt verstaan een klacht over een situatie
waarbij sprake is van onverantwoorde zorg.»
 De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) beoogt
de kwaliteit van de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg te
bevorderen en te bewaken en de patiënt te beschermen tegen ondeskundig
en onzorgvuldig handelen door beroepsbeoefenaren. Het toezicht op de wet ligt
bij de IGZ. Het gaat hierbij onder meer om toezicht op de naleving van de
voorschriften in artikel 40 (1e, 3e en 4e lid). Artikel 40 lid 3 gaat over
het leveren van verantwoorde zorg door solistisch werkende beroepsbeoefenaren
en artikel 40 lid 4 bevat een aantal andere kwaliteitsvoorschriften. Als de
IGZ van oordeel is dat artikel 40 lid 1 tot en met 3 onvoldoende of op onjuiste
wijze wordt nageleefd, kan zij de desbetreffende beroepsbeoefenaar een schriftelijk
bevel geven tot het nemen van maatregelen om wel aan de kwaliteitsvoorschriften
te voldoen. De beroepsbeoefenaar is verplicht binnen de daarbij gestelde termijn
aan het bevel te voldoen.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD),
Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD),
voorzitter, Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer
Kaya (D66), Luijben (SP), Van der Veen (PvdA), Kalma (PvdA), Van Gerven (SP),
Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (CU), Van Dijck (PVV), Gesthuizen (SP),
Ouwehand (PvdD), Heijnen (PvdA), Tang (PvdA), Vos (PvdA), ondervoorzitter,
Bashir (SP), Sap (GL) en Vacature (CDA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van der Burg (VVD), Jonker (CDA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), De Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Van Beek (VVD), Boekestijn (VVD),
De Pater-van der Meer (CDA), Van der Ham (D66), Gerkens (SP), Vermeij (PvdA),
Kuiken (PvdA), Kant (SP), Vacature (CDA), Anker (CU), De Roon (PVV), Irrgang
(SP), Thieme (PvdD), Linhard (PvdA), Besselink (PvdA), Depla (PvdA), Roemer
(SP), Vendrik (GL) en Mastwijk (CDA).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA),
Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV),
Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap
(GL) en De Roos-Consemulder (SP).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt
(CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), Bosma
(PVV), Luijben (SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL) en De
Wit (SP).