De situatie in het Midden-Oosten; Brief minister over het verloop van de verkiezingen in Irak op 30 januari 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 190

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

23432 nr. 190

23-02-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOut of country votingVerkiezingswaarnemersVerkiezingsuitslagVoortgang politieke procesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 190BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 februari 2005Op 30 januari jl. werden verkiezingen gehouden voor het Iraakse nationale
overgangsparlement, de achttien Iraakse provincieraden en het Koerdische parlement.
De eerste vrije nationale verkiezingen in Irak sinds ruim veertig jaar zijn
relatief ordelijk verlopen. De onafhankelijke Iraakse Kiescommissie heeft,
met doeltreffende assistentie van de VN, binnen de grenzen van het redelijke
alles in het werk gesteld de verkiezingen te laten plaatsvinden. De opkomst
van 58 procent (ruim acht miljoen van de veertien miljoen kiesgerechtigden)
was boven verwachting. Vooral in het sjiitische zuiden en het Koerdische noorden
van Irak ging men en masse naar de stembus. De opkomst in soennitisch gebied
was mede vanwege de veiligheidssituatie laag. Echter, daar waar soennieten
konden stemmen deden zij dat ook. Zo heeft in Basra naar schatting vijftig
procent van de soennieten gestemd. Tevens was in Bagdad een goede opkomst
te zien, ook onder soennitische Arabieren. President Bush sprak op 30 januari
van een «daverend succes» en zei dat de Irakezen door te stemmen
«de anti-democratische ideologie van de terroristen» hadden verworpen.
De Britse premier Blair stelde dat de verkiezingen een «slag voor het
wereldwijde terrorisme» waren. VN Secretaris-Generaal Annan roemde de
moed van de Irakezen en meende dat het succes van de verkiezingen goede hoop
gaf voor het vervolg van het politieke proces. Namens de EU feliciteerde Hoge
Vertegenwoordiger Solana de Irakezen met de hoge opkomst bij de verkiezingen
en prees hij de vastbeslotenheid van de meerderheid van het Irakese volk de
weg naar democratie in te slaan.De nationale parlementsverkiezingen werden gehouden volgens het systeem
van evenredige vertegenwoordiging. Voor deze verkiezingen waren 111 partijen
met duizenden kandidaten geregistreerd.De verkiezingsstrijd ging in feite tussen drie grote lijstverbindingen:
de «Verenigde Iraakse Alliantie», de «Koerdische Alliantie»
en de «Iraakse Lijst». De Verenigde Iraakse Alliantie kwam tot
stand op instigatie van grootayatollah Al-Sistani en bestond voornamelijk
uit sjiitische politieke partijen. Op deze gezamenlijke lijst stonden tevens
Turkmenen, soennieten en Koerden. De Koerdische Alliantie werd hoofdzakelijk
gevormd door de twee grootste Koerdische politieke partijen, de
Kurdistan Democratic Party (KDP) en de Patriotic Union Kurdistan (PUK). De
seculier-nationalistische Iraakse Lijst (Iraqi National Accord en zes andere
politieke partijen) werd aangevoerd door interim-premier Allawi. De meeste
soennitisch-Arabische groeperingen waren tegen het houden van verkiezingen
onder de huidige omstandigheden. Eén van de grootste partijen, de Iraqi
Islamic Party, had zich om die reden teruggetrokken.Voor de verkiezingen had de interim-regering uitgebreide veiligheidsmaatregelen
afgekondigd. De stembureaus werden bewaakt door Iraakse veiligheidstroepen.
Alleen in de provincies Al-Anbar (Falluja, Ramadi) en Ninewa (Mosul) was de
multinationale troepenmacht verzocht om een actieve rol te spelen bij de beveiliging
van stembureaus en het personeel. Elders speelde de multinationale troepenmacht
een rol bij de beveiliging van de zogenaamde buitenste ring. Ondanks voortdurende
geweldsincidenten bleven gevreesde grootschalige gecoördineerde aanslagen
op de verkiezingsinfrastructuur uit. Bij mortier- en zelfmoordaanslagen werden
circa dertig burgers en zes politieagenten gedood. Bijna alle kiescentra waren
geopend. Ook de kiesgerechtigden in de provincies Al-Anbar en Ninewa konden
stemmen door zich ter plekke op de dag van de verkiezingen alsnog te registreren.De verkiezingen in de provincie Al-Muthanna zijn zonder incidenten verlopen
met een hoge opkomst van de kiezers voor de nationale verkiezingen. Het opkomstpercentage
voor de regionale verkiezingen viel lager uit. Ook in Al-Muthanna was de beveiliging
zeer intensief. De taakverdeling tussen de verschillende Iraakse veiligheidsdiensten
en de Nederlandse troepen werkte bevredigend. De Nederlandse politieke adviseur
van de bataljonscommandant bezocht acht kiescentra in verschillende delen
van de provincie. Het beeld was zonder uitzondering dat van een feestelijke
beleving met een hoge participatiegraad, ondanks het feit dat veel kiezers
behoorlijke afstanden (te voet) moesten overbruggen. Op een aantal lichte
incidenten in Basra na werd een zelfde beeld als in Al-Muthanna ook gerapporteerd
voor de zuidelijke provincies Maysan, Dhi Qar en Basra.Out of country votingIn het buitenland kon de Iraakse diaspora in veertien landen, waaronder
Nederland en de buurlanden van Irak, deelnemen aan de Iraakse verkiezingen.
Deze zogeheten «Out of Country Voting» (OCV) was, in opdracht
van de onafhankelijke Iraakse Kiescommissie, in minder dan drie maanden door
de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) georganiseerd. Het aantal
in het buitenland woonachtige Irakezen dat zich gedurende de registratieperiode
van 17 tot 25 januari had laten registeren lag met 280 303 aanmeldingen
relatief laag. Het IOM had gerekend op 1 miljoen kiezers. Alleen in Iran,
Zweden en Denemarken was de registratie relatief hoog. Wel was de opkomst
van de geregistreerden bij de verkiezingen zelf overal boven de 90%.In Nederland stemde ruim 96 procent van de 14 769 Irakezen die zich
hadden laten registreren (van de circa 33 000 potentiële Iraakse
kiezers).VerkiezingswaarnemersBij de verkiezingen in Irak waren tienduizenden Iraakse waarnemers aanwezig.
Deze waarnemers opereerden onder de paraplu van het «Election Information
Network» (EIN), een samenwerkingsverband van lokale Iraakse NGO's. Organisatorisch
en financieel wordt het EIN ondersteund door de EU, het United Nations Development
Programme (UNDP) en het Amerikaanse National Democratic Institute for International
Affairs. Het EIN constateerde in een voorlopige verklaring dat
de verkiezingen zijn uitgevoerd in overeenstemming met internationale maatstaven.
Voornaamste probleem was de organisatie van vervoer geweest, verergerd door
het feit dat sommige kiezers zich bij de verkeerde stembureaus meldden, en
opnieuw grote afstanden moesten afleggen. Het feit dat de locatie van de stembureaus
vanwege veiligheidsoverwegingen pas laat bekend werd gemaakt, was hier mede
debet aan.Internationale verkiezingswaarneming geschiedde door de in december 2004
op initiatief van «Elections Canada» en de Amerikaanse NGO International
Foundation for Election Systems opgerichte «Internationale Verkiezingsmissie
voor Irak». De Internationale Verkiezingsmissie voor Irak zal ook het
verdere verloop van het politieke proces tot eind 2005 monitoren.De Europese Unie heeft zowel financiële als technische ondersteuning
aan de verkiezingen verleend. Daartoe is dertig miljoen euro beschikbaar gesteld
en is een «EU Election Support Project to Iraq» opgezet. In het
kader van dit project zijn drie verkiezingsexperts aan de Iraakse kiescommissie
in Bagdad ter beschikking gesteld en heeft de Europese Commissie in de aanloop
naar de verkiezingen in Amman circa 165 Iraakse NGO-medewerkers opgeleid,
die op hun beurt in Irak duizenden Iraakse verkiezingswaarnemers hebben getraind.
Ook hebben EUverkiezingsexperts vanuit Amman een analyse van het verkiezingsproces
gemaakt en zullen zij een rapport opstellen met aanbevelingen voor toekomstige
verkiezingen in Irak.Tot zeven dagen na de verkiezingen konden klachten bij de onafhankelijke
Kiescommissie worden ingediend. Een groot deel van de klachten kwam van Iraakse
kiezers uit het buitenland. Zo klaagden Turkmeense kiezers in Turkije dat
de stembiljetten alleen in het Arabisch en het Koerdisch waren opgesteld.
De voornaamste klacht in Irak betrof de bereikbaarheid van kiescentra. Met
name in en rond Kirkuk en Mosul zouden kiezers problemen hebben ondervonden
met stemmen omdat kiescentra gesloten waren en kiezers lange afstanden moesten
afleggen om naar een ander stembureau te gaan. Daarnaast waren niet genoeg
stembiljetten voorhanden. De Iraakse Kiescommissie berichtte op 3 februari
jl. een team naar Mosul te hebben gestuurd om de klachten te onderzoeken.Op 5 februari jl. werd in de provincie Al-Muthanna tijdens een evaluerende
vergadering van betrokkenen bij de organisatie van de verkiezingen op een
geslaagde verkiezingsdag teruggekeken. Naast wederzijdse loftuitingen werden
(technische) verbeterpunten gesignaleerd. Het betrof onder meer de gebruikte
kiesregisters, het vervoer van en naar stembureaus, de samenwerking tussen
de (veiligheids)diensten en de beveiliging van het personeel van de kiescommissie.
Het gebruikte veiligheidsplan werd genoemd als een basisaanpak voor toekomstige
verkiezingen. De Nederlandse bijdrage aan training en hervorming van de Iraakse
veiligheidsorganisaties is op de verkiezingsdag aan een vuurproef onderworpen.
De daarbij gebleken capaciteiten van de Iraakse veiligheidsorganisaties om
dergelijke evenementen te beveiligen hebben de verwachtingen overtroffen.In zijn algemeenheid hebben de Iraakse veiligheidstroepen in het gehele
land bewezen meer verantwoordelijkheid aan te kunnen, hetgeen van belang is
voor soortgelijke veiligheidsoperaties die later dit jaar nog zullen volgen
(referendum en verkiezingen). Het goede resultaat van de veiligheidsoperatie
en de duidelijk zichtbare rol van de Iraakse veiligheidseenheden heeft een
positieve invloed gehad op de perceptie bij de Iraakse bevolking van het eigen
veiligheidsapparaat. VerkiezingsuitslagOp 17 februari jl. werd de definitieve uitslag bekend gemaakt. Er
werden in totaal 8 456 266 geldige en 94 305 ongeldige stemmen
voor het overgangsparlement uitgebracht. De kiesdrempel lag op 30 750
stemmen. Grote winnaar is de coalitie van shiitische partijen, de Verenigde
Iraakse Alliantie (UIA), met 48.2% van de stemmen. De Koerdische Alliantie
behaalde 25,7% van de stemmen en de Iraakse Lijst van interim-premier Allawi
behaalde 13,8% van de stemmen. Omgerekend naar zetels komt dat uit op 140
zetels voor de UIA, 75 zetels voor de Koerdische Alliantie en 40 zetels voor
de partij van Allawi op een totaal van 275 zetels.Ook bij het stemmen in het buitenland kwam de Verenigde Iraakse Alliantie,
met 36 procent, als winnaar uit de bus. De Koerdische Alliantie ontving in
het buitenland in totaal 29 procent en de Iraakse Lijst negen procent van
de stemmen. In Nederland werd bijna zestig procent van de stemmen op de Koerdische
Alliantie uitgebracht. De Verenigde Iraakse Alliantie eindigde op de tweede
plaats met bijna 21 procent van de stemmen. De Iraakse Lijst ontving in Nederland
een krappe vier procent.Zoals verwacht was de opkomst van Arabische soennieten gering en hebben
de soennitische partijen weinig stemmen binnengehaald. Enkele soennitische
partijen, zoals die van de prominente politicus Adnan Pachachi, haalden de
kiesdrempel niet. Toch zullen soennieten wel in het parlement vertegenwoordigd
worden. Zo haalde de soennitische partij van president Al-Yawar 5 zetels en
de soennitische «Reconciliation and Liberation Entity» 1 zetel.
Ook op de lijsten van de andere partijen, waaronder de UIA, komen soennitische
politici voor. Het is van groot belang dat de soennieten niettemin adequaat
betrokken worden bij het verdere verloop van het politieke proces, met name
bij het ontwerp van de nieuwe grondwet.De overwinning van de UIA weerspiegelt het getalsmatige overwicht van
het shiitische bevolkingsdeel in Irak. De Koerdische Alliantie heeft boven
verwachting veel stemmen getrokken door de hoge opkomst onder de Koerden in
Noord-Irak. Met het bekend worden van de verkiezingsuitslag zijn de voorbereidingen
voor de samenstelling van het overgangsparlement in een stroomversnelling
gekomen. Verwacht wordt dat het nieuwe parlement over enkele weken zal zijn
samengesteld. Ondanks haar nipte absolute meerderheid in het parlement zal
de UIA genoodzaakt zijn samen te werken met andere partijen, met name de Koerden,
aangezien voor belangrijke besluiten een tweederde meerderheid in het parlement
vereist is. Ten aanzien van de verdeling van functies ziet het ernaar uit
dat de UIA de premier zal leveren. Voor de Koerden is niet zozeer de verdeling
van functies van belang, als wel de thans volgende discussie over de grondwet
en over de (federatieve) staatsvorm van Irak, die daarin zal worden vastgelegd.Voortgang politieke procesHet overgangsparlement heeft tot eerste taak met tweederde meerderheid
een Presidentiële Raad te benoemen, bestaande uit een president en twee
vice-presidenten. De Presidentiële Raad zal een premier benoemen en op
advies van de premier vervolgens een raad van ministers, die de overgangsregering
zal gaan vormen. Ten tweede heeft het overgangsparlement de taak voor 15 augustus
a.s. een nieuwe grondwet op te stellen. Uit het tijdschema, zoals neergelegd
in Veiligheidsraadresolutie 1546, volgt dat de grondwet dient te worden bekrachtigd
door middel van een nationaal referendum, dat uiterlijk 15 oktober 2005
dient plaats te vinden. Het politieke proces zal vervolgens moeten leiden
tot nieuwe verkiezingen en een gekozen regering, uiterlijk eind
december 2005. Indien op 1 augustus 2005 niet voldoende voortgang is
geboekt met de voorbereiding van de nieuwe grondwet, kan het constitutionele
proces met zes maanden worden verlengd.De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties heeft aangegeven bereid
te zijn om, in lijn met VNVR resolutie 1546, politieke assistentie te verlenen
bij het verdere verloop van het politieke proces bij de volgende verkiezingen,
bij het faciliteren van een politieke handreiking tussen alle groeperingen
en, indien daartoe uitgenodigd door de Iraakse autoriteiten, bij het schrijven
van een nieuwe grondwet. Op laatstgenoemd gebied denken de VN momenteel aan
twee vormen van assistentie. Ten eerste een klein team van experts voor technische
assistentie in het kader van de grondwetsvoorbereiding. Dit team zal worden
toegevoegd aan de Speciale Vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal van
de VN in Bagdad. Naast deze experts overwegen de VN de oprichting van een
«comité van wijzen», die vanuit hun respectievelijke standplaatsen
en bij eventuele bezoeken aan Bagdad als klankbord kunnen dienen en politieke
legitimiteit aan het constitutionele proces kunnen verlenen. De VN zal voorts
blijven ijveren voor transparantie van en betrokkenheid van de verschillende
groeperingen bij het verdere politieke proces.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-190.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl