Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24760, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

26-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24760 nr. 5

19-09-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave ALGEMEEN 1. Inleiding2. Voorgeschiedenis3. Hoofdlijnen wetsvoorstel 3.1. Wenselijkheid van een afzonderlijke voorziening voor
jonggehandicapten en studerenden3.2. Handhaving van recht op en hoogte en duur van arbeidsongeschiktheidsuitkering3.3. Financiering ten laste van de algemene middelen3.4. Uitvoering door één bedrijfsvereniging4. Overige aspecten in verband met het recht op uitkering5. Enkele bijzondere aspecten 5.1. Mogelijkheden tot arbeidsdeelname voor jonggehandicaptenARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL 2ARTIKEL 5ARTIKELEN 5 EN 6ARTIKEL 6ARTIKEL 9ARTIKEL 10ARTIKEL 11ARTIKEL 15ARTIKEL 17ARTIKEL 22ARTIKEL 26ARTIKEL 27ARTIKEL 28ARTIKEL 29ARTIKEL 32ARTIKEL 33ARTIKELEN 34 EN 37ARTIKEL 46ARTIKEL 49ARTIKEL 50ARTIKEL 52ARTIKEL 61ARTIKEL 66ARTIKEL 68ARTIKEL 69ARTIKEL 70Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24760Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 760Voorziening tegen geldelijke gevolgen van langdurige arbeidsongeschiktheid
voor jonggehandicapten (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 19 september 1996 Inhoudsopgave  Blz.Algemeen 1.Inleiding22.Voorgeschiedenis5 3.Hoofdlijnen wetsvoorstel63.1.Wenselijkheid van een afzonderlijke voorziening voor jonggehandicapten
en studerenden6 3.2.Handhaving van recht op en hoogte en
duur van arbeidsongeschiktheidsuitkering14 3.3.Financiering
ten laste van de algemene middelen16 3.4.Uitvoering door
één bedrijfsvereniging17 4.Overige aspecten
in verband met het recht op uitkering18 5.Enkele bijzondere
aspecten20 5.1.Mogelijkheden tot arbeidsdeelname voor jonggehandicapten20   Artikelsgewijze toelichting26ALGEMEEN 1. InleidingMet grote waardering heb ik kennis genomen van het verslag van de leden
van de fracties van de Tweede Kamer. Ik ben de fracties zeer erkentelijk voor
hun bijdrage aan de voorspoedige behandeling van dit wetsvoorstel.Leden van de fracties van D66, PvdA en VVD staan positief tegenover dit
voorstel van wet, zij het dat bij de leden van de D66-fractie, in navolging
van de Gehandicaptenraad, enige bezorgdheid doorklinkt ten aanzien van het
feit dat de onderhavige regeling geen sociale verzekering maar een sociale
voorziening is. De leden van de GroenLinks-fractie en SGP-fractie hebben met
betrekking daartoe ook vragen gesteld. De leden van de CDA-fractie constateren
dat dit wetsvoorstel een logisch gevolg is van de wet Pemba, in het kader
waarvan de AAW zal worden afgeschaft. Nogmaals benadrukken deze leden dat
door hen de afschaffing van de AAW niet wordt onderschreven. De leden van
de SP-fractie brengen hun bezorgdheid tot uitdrukking omtrent het tempo waarmee
dit, en daarmee samenhangende wetsvoorstellen, worden afgehandeld. In het
navolgende zal nader op de door de leden van de diverse fracties gestelde
vragen worden ingegaan.Daar, waar de vragen van verscheidene fracties duidelijk in elkaars verlengde
liggen heb ik de vrijheid genomen om af te wijken van de volgorde zoals deze
in het verslag in acht is genomen.De leden van de CDA-fractie zien nog graag expliciet de vraag beantwoord
of de overgangsregeling nu wel of niet voor alle AAW-gerechtigden geldt. Voorts
vragen de leden van de PvdA-fractie of zij goed hebben begrepen dat AAW-gerechtigde
verzorgers van verwanten hun AAW-rechten behouden.Hierop kan ik de leden van de CDA-fractie en PvdA-fractie antwoorden dat
AAW-gerechtigde verzorgers van verwanten, voor zover zij een AAW-uitkering
hadden, deze uitkering blijven behouden. Een en ander is geregeld in Hoofdstuk
4 van het bij de Tweede Kamer aanhangige voorstel van wet: Invoeringswet (kamerstukken
II, Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen 1995/96,
24 776). Echter, niet alleen verzorgers die reeds AAW-uitkering genoten,
behouden hun uitkering. Op al degenen die AAW-uitkering ontvingen blijft het
uitkeringsregime van de AAW van toepassing. Daarnaast blijft op degenen die
het wachtjaar ingevolge de AAW nog niet hebben voltooid als het voorliggende
voorstel in werking treedt, bij voortdurende arbeidsongeschiktheid, na afloop
van het wachtjaar het uitkeringsregime van de AAW van toepassing. Het uitkeringsregime
van de AAW blijft ten slotte eveneens van toepassing op de verzorgende die
als het voorliggende voorstel in werking treedt ingevolge de AAW inmiddels
volledig arbeidsgeschikt is verklaard, doch binnen vijf jaar na die beslissing
door dezelfde oorzaak wederom arbeidsongeschikt wordt, of binnen vier weken
na die beslissing uit een andere oorzaak arbeidsongeschikt wordt.De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet een reactie op het Tica-commentaar
van 9 juli 1996.In de voorliggende nota komt, met name naar aanleiding van specifieke
vragen van leden van diverse fracties, op diverse plaatsen aan de orde hetgeen
(ook) in het technisch commentaar van het Tica naar voren wordt gebracht.
Ik moge deze leden daarnaar verwijzen.Het tweetal vragen van de leden van de PvdA-fractie over de Aanpassingswet
komt eveneens aan de orde in het verslag inzake de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen (WAZ). Voor het antwoord moge verwezen worden naar
de nota naar aanleiding van dit verslag.De leden van de fractie van D66 merken op dat de Gehandicaptenraad zich
afvraagt waarom er geen categoriale sociale verzekering voor vroeggehandicapten
in stand kan blijven in plaats van een voorziening, zoals wordt voorgesteld.
Ook de uitgaven voor de AAW voor vroeggehandicapten komen immers al vanaf
het bestaan van de AAW uit rijksmiddelen. De leden van deze fractie wijzen
erop dat de Gehandicaptenraad zich vooral zorgen maakt over het verschil in
geobjectiveerde aanspraak tussen een sociale verzekering en een sociale voorziening.
Bij een voorziening staat het behoefte-element voorop, bij een verzekering
het verzekerd risico. De Gehandicaptenraad maakt zich, aldus deze leden, ook
zorgen over de politieke kwetsbaarheid van een voorziening, met name over
de mogelijke behoefte om een middelentoets in te voeren. Deze leden vragen
zich ook af of een voorziening niet meer onderhevig is aan budgetdiscipline.De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat de regering heeft bewogen
tot de keuze van een voorziening voor de beoogde doelgroep en waarom een volksverzekering
niet langer wenselijk en nodig is. Zij vragen tevens wat precies het verschil
in rechtsgrond is voor het verschil in behandeling van vroeggehandicapten
en andere arbeidsongeschikten, die in de toekomst nog wel aanspraken aan een
verzekering kunnen ontlenen. Voorts vragen deze leden in hoeverre vroeggehandicapten
de garantie hebben dat hun aanspraken niet voor nieuwe bezuinigingen hebben
te wijken en niet te zijner tijd bijvoorbeeld een middelentoets of een voordeurdelersregeling
zal worden opgenomen.De leden van de SGP-fractie vragen of de omzetting van een sociale verzekering
louter technisch is of daarnaast ook een niet onbelangrijke symboolwaarde
heeft, namelijk dat een volksverzekering toch wat meer rechtszekerheid biedt
dan een voorziening.In antwoord hierop merk ik het volgende op. Dat het kabinet de Wajong
vorm heeft gegeven als voorziening is een min of meer logisch gevolg van de
doelstellingen van de regeling, namelijk het scheppen van een financiële
opvang voor de beperkte groep van jonggehandicapten en studenten. Waar de
Gehandicaptenraad en de fractie van GroenLinks zich afvragen, waarom hier
niet de vorm van een volksverzekering kon worden gekozen merk ik op dat volksverzekeringen,
de naam zegt het al, als verzekerde doelgroep de gehele bevolking omvat. De
doelgroep voor de Wajong is echter veel beperkter, namelijk studerenden en
andere jonggehandicapten. Hierbij past niet de figuur van de volksverzekering.
Ook een categoriale verzekering voor jonggehandicapten ligt, gegeven de te
verzekeren groep, niet voor de hand omdat de verzekerde populatie zou bestaan
uit een groep jonggehandicapten en studerenden waarbij, zoals ook de leden
van de VVD-fractie terecht constateren, financiering via premies door betrokkenen
zelf niet aan de orde is. De stelling dat de uitgaven voor jonggehandicapten
ook in de AAW al uit de algemene middelen zouden worden gefinancierd moet
berusten op een misverstand. De uitgaven voor jonggehandicapten worden als
onderdeel van de totale uitgaven die met de AAW zijn gemoeid, thans immers
opgebracht door middel van de AAW-premie.Waar voor veel voorzieningen inderdaad geldt dat het behoefte-element
voorop staat is er voor de Wajong bewust voor gekozen, noch een middelentoets,
noch een inkomenstoets te hanteren. Het behoefte-element is in de voorgestelde
opzet van de Wajong derhalve niet in die zin aanwezig.De Gehandicaptenraad en de leden van genoemde fracties maken zich zorgen
over de politieke kwetsbaarheid van een voorziening. Hierover merk ik op dat
deze naar mijn oordeel op zich niet anders is dan de politieke
kwetsbaarheid van de sociale verzekeringen. Ook ten aanzien van sociale verzekeringen
immers kan de wetgever tot wijzigingen besluiten. Een absolute garantie dat
in de Wajong in de toekomst geen middelentoets of «voordeurdelersregeling»
zal worden opgenomen kan, evenmin als een garantie tot geen enkele wijziging
afgegeven kan worden ten aanzien van een sociale verzekeringsregeling, dan
ook niet worden gegeven. De inzet van het huidige kabinet is daarbij helder
en vindt zijn weerslag in dit wetsvoorstel, waarin geen middelentoets wordt
voorgesteld. Het kabinet verwacht met het complex aan regelingen dat thans
wordt voorgelegd eraan bij te dragen dat een, ook voor jonggehandicapten,
voor de komende jaren houdbaar en betaalbaar stelsel van arbeidsongeschiktheidsregelingen
tot stand is gebracht.In antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie merk ik dan ook
op dat de omzetting van een verzekering naar een voorziening met name is ingegeven
door de omstandigheid dat financiering van de Wajong, in tegenstelling tot
die van de AAW, plaatsvindt via de algemene middelen en derhalve geen politieke
betekenis heeft.De vraag ten slotte of een voorziening meer aan de regels van de budgetdiscipline
onderhevig is, kan ontkennend worden beantwoord. De budgetdiscipline heeft
voor sociale voorzieningen exact dezelfde betekenis als voor sociale verzekeringen.
De regels inzake de budgetdiscipline zijn erop gericht dat de uitgaven zich
begeven binnen het afgesproken uitgavenkader. Er zijn drie budgetdisciplinesectoren:
de rijksbegroting in enge zin, de zorgsector en de sociale zekerheid te weten
de sociale voorzieningen en de sociale verzekeringen. Mee- en tegenvallers
op het terrein van de sociale voorzieningen en op het terrein van de sociale
verzekeringen worden gezamenlijk in aanmerking genomen voor toetsing aan het
uitgavenkader van de budgetdisciplinesector sociale zekerheid. Wel moeten
overschrijdingen in principe en zo mogelijk worden gecompenseerd binnen dezelfde
regeling. Wanneer die mogelijkheden er niet zijn, dan wel een prohibitief
karakter dragen, worden die overschrijdingen in een breder kader bezien. Het
gaat er uiteindelijk om dat de totale uitgaven van de budgetdisciplinesector
zich binnen het afgesproken uitgavenkader blijven bewegen. Voor zowel de wettelijke
sociale voorzieningen als de wettelijke sociale verzekeringen geldt overigens
dat alleen de wetgever, i.c. regering en parlement, door middel van wetswijziging
aanpassingen kunnen realiseren. Op dit punt is er dus ook geen onderscheid
tussen wettelijke voorzieningen en verzekeringen op grond waarvan omzetting
van de AAW voor jonggehandicapten in een voorziening als een verslechtering
valt aan te merken.Het is de leden van de fractie van D66 opgevallen dat – in tegenstelling
tot de WAZ – er geen concordantietabel met de AAW in het voorliggende
wetsvoorstel Wajong is opgenomen. Zij vragen het kabinet alsnog tot het opstellen
van een dergelijke tabel te komen.De desbetreffende tabel is als bijlage bij deze nota naar aanleiding van
het verslag gevoegd.De leden van de GroenLinks-fractie vragen in hoeverre de regering met
het voorstel van wet nog immateriële doelstellingen als bevordering van
levensontplooiing en deelname aan het maatschappelijk verkeer nastreeft.In antwoord hierop merkt het kabinet op dat uit de vormgeving van het
voorstel van wet, waarbij voorzieningen, alsook bemiddeling door de bedrijfsvereniging
een duidelijke plaats innemen, moge blijken dat het kabinet deze immateriële
doelstellingen ook met de Wajong nastreeft. 2. VoorgeschiedenisDe leden van de fractie van de PvdA constateren dat wat betreft het aantal
vroeggehandicapten in de periode tussen 1982 en 1994 sprake is van een stijging
van het aantal personen met 62%. De stijging van de werkgelegenheid bedraagt
in diezelfde periode 18%, die van de bevolkingsomvang ruim 7%. Met andere
woorden, de stijging van het aantal AAW-gerechtigde vroeggehandicapten is
spectaculair geweest, aldus deze leden. Zij vragen naar een verklaring voor
deze stijging, mede in het licht van de voorloper van de AAW, de Tijdelijke
Rijksgroepsregeling Mindervaliden. Tevens vragen deze leden of thans het structurele
niveau is bereikt.Ook de leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van de – in
hun ogen verontrustende – toename. Deze leden vragen eveneens of voor
deze ontwikkeling een verklaring kan worden gegeven.Het aantal vroeggehandicapten, zoals deze thans in de statistieken voorkomt,
heeft geen relatie met de omvang van de beroepsbevolking en slechts indirect
met de bevolkingsomvang. De arbeidsongeschiktheid is bij vroeggehandicapten
veelal vanaf de geboorte aanwezig. Het geboortecijfer is om die reden relevanter
voor de ontwikkeling van het aantal vroeggehandicapten dan de beroepsbevolking
of de bevolkingsomvang. Het aantal nieuwe toekenningen alsmede het aantal
beëindigde uitkeringen van de categorie vroeggehandicapten vertoont sinds
1978 een stabiel patroon: jaarlijks werden tussen de 3 500 en 4 500
nieuwe uitkeringen toegekend, terwijl het aantal beëindigde uitkeringen
varieerde van 1 200 tot 1 700. De toename bedroeg derhalve ca. 2 000
à 3 000 personen per jaar. In termen van nieuwe uitkeringen is
derhalve sprake van een stabiele ontwikkeling.De reden dat het aantal gerechtigden fors is toegenomen moet dan ook worden
verklaard uit het feit dat wat betreft de vroeggehandicapten nog lang geen
sprake is van een stabiele situatie. Vroeggehandicapten komen in de regel
op achttienjarige leeftijd in de AAW. Ook de Wajong heeft als voorwaarde dat
men 18 jaar moet zijn om een uitkering te kunnen ontvangen. Indien zij niet
herstellen zal de uitkering voortduren tot het vijfenzestigste jaar. De uitstroom
uit de AAW als gevolg van het bereiken van de 65-jarige leeftijd is voor de
categorie vroeggehandicapten nog relatief laag. Het aantal vroeggehandicapten
ouder dan 45 jaar is veel geringer dan het aantal dat jonger is dan 45. Voor
een deel kan dit worden verklaard door het feit dat vroeggehandicapten gemiddeld
eerder komen te overlijden. De belangrijkste oorzaak is evenwel het feit dat
de AAW nog niet zodanig lang bestaat dat bijvoorbeeld de leeftijdscohorten
boven 45 jaar volledig zijn gevuld, dat wil zeggen op een stabiel niveau zijn
gekomen. De uitstroom is derhalve eveneens nog niet op het structurele niveau,
waar dit van de instroom wel kan worden gezegd. Het bestand vroeggehandicapten
zal naar verwachting derhalve nog wel blijven toenemen, zij het dat de toename
geringer zal worden dan in de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden.Met betrekking tot de vraag van de leden van de PvdA-fractie over de Tijdelijke
Rijksgroepsregeling Mindervaliden ten slotte kan het volgende worden opgemerkt.
Bij de introductie van de AAW is het overgrote deel van de personen die een
uitkering uit hoofde van deze regeling genoten ondergebracht in de AAW. Het
betrof destijds ca. 25 000 personen. Dezen zijn derhalve al begrepen
in het aantal vroeggehandicapten in de AAW. 3. Hoofdlijnen wetsvoorstel 3.1. Wenselijkheid van een afzonderlijke voorziening voor
jonggehandicapten en studerendenDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom niet ook een korte sollicitatieperiode,
direct na afronding van de studie, binnen de verzekerde periode valt. Zij
verwijzen hierbij naar het advies van de Raad van State. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen de regering aan te geven of een dergelijke verruiming bij nader inzien
niet redelijker is en beter aansluit bij andere regelgeving op sociaal terrein.
De leden van de PvdA-fractie vragen maar de meeruitgaven indien de eerste
zes maanden van de sollicitatietermijn binnen de Wajong-verzekeringsperiode
zouden vallen.In de memorie van toelichting is reeds aangegeven dat het kabinet zeker
wel begrip heeft voor vragen als de onderhavige. Het kabinet wil komen tot
een zodanige opzet van de Wajong dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij
de relevante kring van verzekerden voor de AAW en wil in dit verband voorkomen
dat een zichzelf in stand houdend proces van uitbreiding op uitbreiding in
gang wordt gezet. Uitgaande van dit gegeven is nogmaals zorgvuldig de verzekerdenkring
in het kader van de AAW in ogenschouw genomen. In het kader van de AAW is
bepaald dat degene, die in het jaar onmiddellijk voorafgaande aan de dag,
waarop de arbeidsongeschiktheid is ingetreden, student was, geacht wordt een
inkomen te hebben verworven ter grootte van 1/6 van het vereiste minimuminkomen.
Deze bepaling is in de AAW-regelgeving opgenomen toen de referte-eis nog van
toepassing was. Feitelijk komt deze bepaling er op neer dat men in het jaar
voorafgaande aan het moment van het intreden van de arbeidsongeschiktheid
tenminste 6 maanden studerende moet zijn geweest, teneinde voor een AAW-uitkering
in aanmerking te kunnen komen. Daar met de inwerkingtreding van de Wajong
wordt beoogd zoveel mogelijk de AAW-uitgangspunten voort te zetten, heeft
het kabinet besloten om deze bepaling eveneens in de Wajong over te nemen.
In de nota van wijziging is met betrekking daartoe een bepaling opgenomen.Het opnemen van deze bepaling in de Wajong heeft tot gevolg dat iemand
ook gedurende een op de studie aansluitende sollicitatieperiode van (maximaal)
zes maanden onder de Wajong kan vallen. De lengte van de verzekerde sollicitatieperiode
hangt derhalve af van het moment waarop men in het jaar voorafgaande aan het
moment van intrede van de arbeidsongeschiktheid de studie heeft voltooid.Daar er sprake is van een continuering van een reeds bestaande situatie
treden er derhalve geen meeruitgaven op.De leden van de PvdA-fractie merken op dat het (intensief) verzorgen van
naaste verwanten die voortdurend hulp nodig hebben als maatschappelijk gewaardeerd
gedrag moet worden beschouwd. Deze leden vinden dat dit niet zozeer vraagt
om Wajongrechten als wel om een goede Wet op de loopbaanonderbreking. Zij
zien in dit verband uit naar de uitwerking van de plannen uit de nota «Om
de kwaliteit van arbeid en zorg; investeren in verlof». Zij vragen of
in dergelijke gevallen wel recht bestaat op voorzieningen. En indien dit niet
het geval mocht zijn vragen zij zich af waarom niet. Daarnaast vragen zij
zich af of in die situatie niet juist vrouwen hierdoor getroffen zouden worden.De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe de keuze om alleen voor
jonggehandicapten een voorziening te treffen zich verhoudt tot andere beleidsuitgangspunten,
met name voornemens om werknemers te stimuleren de loopbaan tijdelijk te onderbreken
voor studie of zorg. Tegen de achtergrond van het feit dat verzorgers van naaste verwanten,
anders dan volgens de AAW, niet verzekerd zijn volgens het Wajong- en het
WAZ-voorstel vragen de leden van de SGP-fractie of over de consistentie van
de nu vigerende regelgeving onvrede bij de burgers bestaat en waar die uit
gebleken is. Deze leden vragen tevens hoe de regering in principe oordeelt
over het verzorgen van naaste verwanten.De leden van de SP-fractie tenslotte oordelen dat op het punt van het
zorgverlof nog veel moet worden verbeterd.Van burgerlijke onvrede met de consistentie van de huidige regelgeving
is niet gebleken. Het kabinet meent, zo moge uit de memorie van toelichting
blijken, ook na een hernieuwde afweging dat verzorgers van naaste verwanten
niet tot de kring van rechthebbenden ingevolge de Wajong moeten behoren. Bij
jonggehandicapten gaat het om een groep die in het algemeen nog niet aan de
opbouw van een arbeidsverleden toe is gekomen. Dit vereist voor hen een speciale
regeling. In die memorie is voorts aangegeven dat de verzorging van naaste
verwanten zeker een maatschappelijk belang heeft. Dit kan er echter niet toe
leiden dat men recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsvoorziening, betaald
uit algemene middelen. Beleidsuitgangspunt blijft dat ieder zoveel mogelijk
door middel van eigen arbeid in het levensonderhoud voorziet. En het onderscheidende
kenmerk van jonggehandicapten is nu juist dat men op een dusdanige leeftijd
arbeidsongeschikt is geworden dat men hier nog niet aan toe is gekomen.In de nota «Om de kwaliteit van Arbeid en Zorg, investeren in verlof»
(Kamerstukken II 1994/95, 24 332, nr. 2 ) is aangegeven op welke wijze
de combineerbaarheid van betaalde arbeid en zorgtaken, verbeterd kan worden.Over de uitwerking van de plannen uit die nota is op 21 mei jl. advies
gevraagd aan de Stichting van de Arbeid (STAR) en de Raad voor het Overheidspersoneelsbeleid
(ROP). Deze adviezen worden nog dit jaar verwacht. Met betrekking tot zorgverlof
zijn de resultaten van het onderzoek naar zorgverlof in de praktijk relevant.
Naar aanleiding van dit onderzoek, dat onlangs is afgerond is onlangs een
aanvullende adviesaanvrage aan de STAR en ROP gezonden. Met betrekking tot
de diverse verlofvormen is in bovenaangehaalde nota het uitgangspunt geformuleerd
dat sociale partners terzake afspraken moeten maken en dat, met uitzondering
van het ouderschapsverlof, creatie van wettelijke rechten niet wordt overwogen.
Daaruit kan echter niet de conclusie worden getrokken dat juist vrouwen getroffen
zullen worden. Met de voorstellen inzake loopbaanonderbreking beogen wij de
totstandkoming van afspraken tussen werkgevers en werknemers te bevorderen,
gericht op de herverdeling van betaalde en onbetaalde arbeid tussen mannen
en vrouwen.In de nota «Om de kwaliteit van Arbeid en Zorg, investeren in verlof»
is eveneens aangegeven dat een aantal nadelige gevolgen op het terrein van
de sociale zekerheid in geval van het opnemen van onbetaald zorgverlof weggenomen
zal worden. Het niet verzekerd zijn voor de werknemersverzekeringen gedurende
de periode van onbetaald verlof kan een hindernis zijn voor werkgevers en
werknemers om tot afspraken over onbetaald verlof te komen.Het kabinet is van oordeel dat deze knelpunten dienen te worden weggenomen
en zal binnenkort een nota aan de Tweede Kamer presenteren. In deze nota zal
worden geïnventariseerd welke belemmeringen er op dit terrein liggen
en hoe deze – voor een periode van maximaal een half jaar – kunnen
worden weggenomen.Of niet juist vrouwen door het uitsluiten van verzorgenden worden getroffen
is niet te beantwoorden omdat geen verdelingscijfers ten aanzien van deze
categorie van mannen en vrouwen voorhanden zijn. Mochten vrouwen evenwel oververtegenwoordigd
zijn dan zij ten aanzien van het beginsel van gelijke behandeling
voor mannen en vrouwen verwezen naar het antwoord op de desbetreffende vraag
van de leden van de VVD-fractie verderop in deze paragraaf.Met betrekking tot het recht op voorzieningen merk ik op dat de verzorgers
van naaste verwanten, net als ieder ander, voor wat betreft de zogenoemde
leefvoorzieningen een beroep kunnen doen op de Wet voorzieningen gehandicapten.Na de intrekking van de AAW zal de verstrekking van werkvoorzieningen
zijn geregeld in een viertal wetten: de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO), de WAZ, de Wajong en de Wet arbeid gehandicapte werknemers (Wagw).
In de Wagw zal de verstrekking van werkvoorzieningen zijn geregeld voor de
personen die geen verzekerde zijn in het kader van de WAO, WAZ of Wajong en
die deel uitmaken van de bemiddelingspopulatie in het kader van de Wagw. Verzorgers
van naaste verwanten die toe willen treden tot de arbeidsmarkt en daartoe
vanwege een arbeidshandicap een voorziening nodig hebben kunnen, indien zij
geen beroep kunnen doen op een van de andere wetten, een beroep doen op de
Wagw. Hebben zij, bijvoorbeeld bezien vanuit hun arbeidsongeschiktheidssituatie,
scholing nodig teneinde een positie op de arbeidsmarkt te kunnen verkrijgen,
dan kunnen zij hiervoor een beroep doen op de Wagw.De leden van de PvdA-fractie vragen wat, in de nieuwe wet, de positie
is van de jongeren die thans nog op grond van het besluit Uitbreiding en beperking
kring verzekerden volksverzekeringen 1989 verplicht verzekerd voor de AAW
zijn. Tevens vragen zij in hoeverre er iets verandert voor nieuwe gevallen.
Voorts willen zij weten, welke effecten de voorgestelde wijziging van dat
besluit heeft.De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet aan te geven wat precies
bedoeld wordt met het door het kabinet gestelde dat zal worden bezien in hoeverre
het mede gelet op de handhaving wenselijk is om voor jeugdige personen die
thans onder het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen
1989 vallen een regeling te treffen. Tevens vragen zij waar het kabinet in
dat kader aan denkt.In antwoord hierop zij opgemerkt dat bij de in het besluit Uitbreiding
en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 aangeduide groepen
de volgende groepen jongeren relevant zijn:– de kinderen van in het buitenland gestationeerde Nederlandse leden
van ambassades en consulaire posten;– de kinderen van in het buitenland gestationeerde Nederlandse ambtenaren
anderszins;– aan boord van een zee- of binnenschip wonende kinderen van voor
de volksverzekeringen verzekerde bemanningsleden;– studerenden, jonger dan 27 jaar, die uitsluitend wegens het volgen
van de studie niet in Nederland wonen, en– jongeren, die uitsluitend wegens verpleging buiten Nederland (Davos)
niet in ons land wonen.De beleidsnotitie inzake herbezinning op genoemd besluit (brief van 29
mei 1996, Kamerstukken II, 1995/96, 24 754, nr. 1, pagina 5, onder 1.1)
heeft met name tot doel strakker vast te houden aan de oorspronkelijke bedoeling
van de volksverzekeringen, namelijk dat wie in Nederland woont verzekerd is.Ten aanzien van de hier genoemde groepen jongeren zijn in dat kader evenwel
geen voorstellen voor beperking van de verzekeringsplicht voor de volksverzekeringen
gedaan. Met betrekking tot de eerste drie groepen is in genoemde brief (in
paragraaf 7) overwogen dat het handhaven van de medeverzekering gewenst is
uit oogpunt van zorgplicht van de Nederlandse overheid (gezinsleden van Nederlandse
ambtenaren in het buitenland) of omdat (opbouw van) verzekering op grond van
wonen of werken in enige staat niet goed mogelijk is (gezinsleden van opvarenden). De laatste twee genoemde groepen komen in de genoemde beleidsbrief
niet expliciet aan de orde.Genoemd besluit geldt niet zonder meer voor de Wajong. Als gevolg daarvan
zouden groepen buiten de boot kunnen vallen. Het kabinet is daarom voornemens
een zodanige regeling op grond van artikel 3, tweede lid, te treffen, dat
de hiervoor genoemde groepen als ingezetene in de zin van deze wet worden
aangemerkt.De leden van de CDA-fractie vragen waarover het kabinet spreekt, waar
het meent dat steeds moeilijker te motiveren is, waarom anderen niet tot de
doelgroep worden gerekend. Zij willen weten, waarom de doelgroep wordt ingeperkt,
en hoe dit alles te rijmen is met de verlies-aan-verdiencapaciteit-gedachte.
Deze leden achten de motivering van het kabinet dat verzorgers van naaste
verwanten de mogelijkheid hebben gehad te kiezen voor betaald werk, gezien
de huidige arbeidsmarkt te mager. Nadere motivering lijkt hen noodzakelijk.
Zij zouden in dat verband graag zien dat het kabinet afstand neemt van de
zinsnede: «maar behoeft een dergelijke keuze niet te worden gehonoreerd
met aanspraken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering».In de memorie van toelichting is reeds aangegeven aan welke groepen zou
kunnen worden gedacht ten aanzien van wie het moeilijk te verdedigen is dat
zij buiten de doelgroep worden gehouden indien verzorgers van naaste verwanten
wel tot de doelgroep zouden worden gerekend: verzorgers die geen recent arbeidsverleden
hebben en kinderen verzorgen en bijstandsontvangers. Nog moeilijker zou het
te verdedigen zijn ten aanzien van degenen die proberen te herintreden op
de arbeidsmarkt en in deze fase arbeidsongeschikt worden.De beperking van de doelgroep tot degenen die ook thans AAW-verzekerd
zijn, volgt uit het uitgangspunt dat een voorziening dient te worden getroffen
voor hen die wegens vroegtijdige arbeidsongeschiktheid niet in staat zijn
inkomen te verwerven alsmede voor studenten. Dit laatste houdt verband met
het feit dat het kabinet het, mede in verband met de gerichtheid op de beoogde
vergroting van de onderwijsdeelname, ongewenst acht dat voor jeugdige studerenden
geen voorziening voorhanden zou zijn. Ook voor jeugdige studenten geldt dat
zij niet in staat waren om inkomen te verwerven. Meer in het algemeen echter
is het kabinetsbeleid erop gericht dat eenieder zich in eerste instantie door
eigen arbeid in het levensonderhoud voorziet. In deze lijn past dat voor anderen,
die wel in beginsel de mogelijkheid hebben gehad hun arbeidscapaciteit te
benutten, doch daarvan geen gebruik hebben gemaakt, bij arbeidsongeschiktheid
geen specifieke inkomensbeschermende voorziening wordt getroffen. Het moet
goed in het oog worden gehouden dat deze categorie daar waar geen inkomen
is ontvangen voor hun inspanningen op zich, op het moment dat er arbeidsongeschiktheid
ontstaat, ook geen inkomen wordt gederfd. Nogmaals wil het kabinet onderstrepen
dat hieruit niet de conclusie moet worden getrokken dat deze activiteiten
niet maatschappelijk gewaardeerd zouden moeten worden.De term «honoreren» op pagina 9 van de memorie van toelichting
moet in het licht van het vorenstaande worden begrepen.De leden van de VVD-fractie vragen wat de uitkomst is, indien de criteria
die ertoe hebben geleid dat studenten onder de bescherming van de Wajong worden
gebracht, worden toegepast op schoolverlaters. In dat kader geven zij aan,
met het kabinet, ten aanzien van hen die wegens de verzorging van kinderen
buiten staat zijn een eigen inkomen te verwerven, de hantering van een verzorgingsforfait
af te wijzen.De leden van deze fractie doelen naar het kabinet aanneemt, voor wat betreft
de criteria op de overweging dat studerenden onder deze regeling worden
gebracht omdat zij op een tijdstip arbeidsongeschikt zijn geworden dat zij
vanwege studie-activiteiten niet in staat zijn geweest via arbeid te voorzien
in voldoende inkomen. Een extra overweging daarbij is geweest dat bij uitsluiting
van studerenden van enige wettelijke regeling, afbreuk zou worden gedaan aan
het overheidsbeleid dat er op gericht is om jongeren te laten deelnemen aan
onderwijs, zowel in het belang van henzelf als van de maatschappij. Wanneer
studenten en schoolverlaters hun studieactiviteiten hebben afgerond, bestaat
er voor hen in principe de mogelijkheid om arbeid te verrichten en zich aldus
tegen arbeidsongeschiktheid te verzekeren en bestaat er geen reden meer om
hen onder de werking van de Wajong te brengen. In die zin bestaat er geen
verschil tussen schoolverlaters en studenten. Overigens is het, zoals reeds
eerder opgemerkt, wel de bedoeling om iemand die zijn studie heeft afgerond
of onderbroken en die in het jaar onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop
de arbeidsongeschiktheid is ingetreden, gedurende tenminste zes maanden studerende
was, onder de werking van de Wajong te laten vallen. Hiermee wordt aangesloten
op de huidige AAW-regelgeving.Voor het overige moge worden verwezen naar het antwoord op de vraag van
de PvdA-fractie over de door die fractie geuite wens tot het opnemen van een
periode van 6 maanden, gedurende welke schoolverlaters nog onder de bescherming
van de Wajong zouden kunnen worden gebracht.De leden van de VVD-fractie vragen of er geen rechtsongelijkheid kan ontstaan
indien de groep ongehuwd verzorgenden in verband met de overgangsregeling
hun AAW-uitkering behoudt in tegenstelling tot alle andere huidige en toekomstige
verzorgenden. Zij vragen ook hoe zulks is te rechtvaardigen.De leden van de D66-fractie menen daarentegen dat beëindiging van
de publieke verzekering voor verzorgers van naaste verwanten, nu die verzorgers
voornamelijk vrouwen zullen zijn, mogelijk in strijd zou kunnen zijn met de
antidiscriminatiebepalingen in internationale verdragen en EG-recht.In het algemeen geldt dat internationaal recht er zich niet tegen verzet,
dat een land ter beheersing van zijn sociale uitgaven maatregelen neemt als
gevolg waarvan bepaalde categorieën van personen het recht op uitkeringen
van sociale zekerheid wordt ontnomen, op voorwaarde dat daarbij het beginsel
van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in acht wordt genomen.Dit blijkt ook uit de draagwijdte die door het Hof van Justitie EG wordt
verbonden aan Richtlijn 79/7/EEG betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging
van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied
van de sociale zekerheid (PB EG 1979, L 6, blz. 24). Zo oordeelde het Hof
van Justitie nog onlangs in de zaak Posthuma-Van Damme (arrest van 1 februari
1996, zaak C-280/94, nog niet gepubliceerd) in de hiervoor weergegeven zin,
en voegde daaraan toe dat het een Lid-Staat vrij staat, nieuwe modaliteiten
te bepalen als gevolg waarvan het aantal personen dat voor een uitkering van
sociale zekerheid in aanmerking komt, kleiner wordt. De nieuwe regeling mag
dus geen onderscheid maken tussen mannen en vrouwen, maar indien als gevolg
van de wijziging minder vrouwen in aanmerking komen voor een uitkering dan
voorheen, dan is dat op zich niet onverenigbaar met het beginsel van gelijke
behandeling in de zin van de bewuste richtlijn, zo moet uit deze rechtspraak
worden afgeleid.Geconcludeerd kan dus worden dat de beëindiging van een bestaande
regeling en de introductie van een nieuwe regeling als hier aan de orde, waarin
geen recht op uitkering wordt voorzien voor alle nieuwe gevallen, in overeenstemming
is met het internationale recht. In dit verband kan nog verwezen worden naar het in 1991 uitgebrachte SER-advies
naar aanleiding van het door de leden van deze fractie genoemde wetsvoorstel
22 968. De Raad merkt hierin op dat juist het opnemen van deze groep
in de AAW zou kunnen worden opgevat als discriminatie naar burgerlijke staat.Met betrekking tot het overgangsrecht meent het kabinet dat niet van rechtsongelijkheid
kan worden gesproken. Van rechtsongelijkheid zou sprake zijn indien in het
kader van een op een zeker moment geldend stelsel van rechten gelijke gevallen
verschillend zouden worden behandeld. Met de invoering van de Wajong onder
intrekking van de AAW is echter sprake van vervanging van een stelsel van
rechten door een ander.In verband hiermee is de vraag onder ogen gezien of een overgangsrecht
wenselijk is. Uit het bij de Tweede Kamer aanhangige voorstel voor de Invoeringswet
moge blijken dat het kabinet de rechtszekerheid voor hen die onder het regime
van de AAW reeds uitkering genoten niet heeft willen aantasten.De leden van de D66-fractie merken op dat in het wetsvoorstel niet meer
de term «verzekerde» wordt gebruikt, maar wordt uitgegaan van
het begrip «jonggehandicapte». Ook de Gehandicaptenraad wijst
er op, zo merken deze leden op, dat het in de AAW vastgelegde begrip «vroeggehandicapte»
wordt vervangen door het begrip «jonggehandicapte». Deze leden
vragen het kabinet deze terminologiewijziging te verklaren.De term «verzekerde» met betrekking tot het voorliggende voorstel
van wet kan niet worden gebruikt, omdat dit voorstel, anders dan de AAW, geen
verzekering, maar een uit de algemene middelen bekostigde voorziening behelst.
Zoals de Gehandicaptenraad en ook de leden van de RPF-fractie terecht veronderstellen,
liggen aan de vervanging van het begrip «vroeggehandicapte» dat
in de AAW wordt gebruikt, door de term «jonggehandicapte» geen
principiële overwegingen ten grondslag, zij het dat de laatstgenoemde
aanduiding beter aansluit bij de kenmerken van de beoogde doelgroep. Het begrip
«vroeggehandicapten» verwijst naar een handicap die veelal is
ontstaan bij de geboorte terwijl ook jongeren die later gehandicapt raken
onder de regeling vallen.De leden van de D66-fractie vinden het in navolging van het Tica moeilijk
te overzien of de Wajong nu precies de gewenste doelgroep omvat waar het gaat
om studerenden. Bovendien vragen zij of de aansluiting bij het ontvangen van
studiefinanciering het misschien mogelijk maakt dat een jongere buiten de
Wajong valt, bijvoorbeeld als iemand na zijn zeventiende, maar voor de aanvang
van zijn studie arbeidsongeschikt wordt en voor deze persoon geen kinderbijslag
wordt ontvangen. Ook de leden van de SGP-fractie vragen naar deze situatie.Het kabinet heeft er voor gekozen om studerenden onder de werking van
de Wajong te brengen, omdat zij zich in een positie bevinden dat zij door
hun studie nog niet in staat zijn geweest om voldoende arbeidsinkomen te verwerven.
Het moet daarbij wel gaan om vormen van studie waarbij het is uitgesloten
dat er een volledige baan bij gehouden kan worden. Het moet daarbij uiteraard
ook gaan om vormen van onderwijs, waarvan de overheid het te rechtvaardigen
vindt dat de studerende hiervoor op voltijdsbasis is vrijgesteld van de arbeid.Om deze redenen en om de doelgroep voldoende objectiveerbaar te maken
voor de uitvoering van de Wajong, is ervoor gekozen om aansluiting te zoeken
bij alle inkomensvoorzieningen die er bestaan voor voltijds-studerenden.Het gaat dan concreet om het ontvangen van: – studiefinanciering op grond van de Wet op de studiefinanciering
(tot 27 jaar in het hoger onderwijs en van 18 tot 27 jaar in het middelbaar
beroepsonderwijs);– tegemoetkoming in de studiekosten op grond van hoofdstuk III Wet
tegemoetkoming studiekosten (voor voltijds studie aan het voortgezet onderwijs
van 18 tot 27 jaar);– een financiële voorziening op grond van artikel 7.51, eerste
lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (studerenden
die als gevolg van door de onderwijsinstelling erkende bijzondere omstandigheden
geen aanspraak meer kunnen maken op studiefinanciering);– kinderbijslag op grond van de AKW voor een 16- of 17-jarige en
overgangsrechtelijke kinderbijslag, omdat de studerende 18 jaar of ouder is,
maar jonger dan 25 jaar.Deze doelgroep is uitputtend in die zin, dat het hier alle gevallen betreft
waarin studenten met een inkomensvoorziening van overheidswege zijn vrijgesteld
ten behoeve van de studie.Indien de leden van de D66-fractie met hun voorbeeld doelen op de situatie,
waarin een 18-jarige of oudere slaagt voor het eindexamen van het voortgezet
onderwijs en verder gaat studeren, waarbij tussen het behalen van dat diploma
en de aanvang van de verdere studie doorgaans enkele maanden feitelijk niet
wordt gestudeerd, is het volgende aan de orde. Over die periode loopt de tegemoetkoming
in de studiekosten op grond van de WTS door, zodat betrokkene in die periode
als studerende in de zin van artikel 5, lid 1 onderdeel b, wordt aangemerkt.De leden van de D66-fractie constateren dat als jonggehandicapte wordt
beschouwd degene die vóór het intreden van de arbeidsongeschiktheid
tenminste zes maanden studerende is geweest. Zij vragen, evenals de leden
van de fractie van de SGP, deze bepaling nader toe te lichten. In verband
hiermee vragen zij aan welke gevallen is gedacht, en of het mogelijk is dat
iemand die normaal onderwijs volgt en na diens 17e jaar arbeidsongeschikt
wordt wellicht geen recht op uitkering heeft.Zoals reeds eerder opgemerkt is in het kader van de AAW bepaald dat degene
die in het jaar onmiddellijk voorafgaande aan de dag waarop de arbeidsongeschiktheid
is ingetreden, student was, geacht wordt een inkomen te hebben verworven ter
grootte van 1/6 van het vereiste minimuminkomen. Deze bepaling is in de AAW
opgenomen toen de referte-eis nog van toepassing was.Feitelijk komt deze bepaling er op neer dat men in het jaar voorafgaande
aan het intreden van de arbeidsongeschiktheid tenminste 6 maanden studerende
moet zijn geweest. Daar met de inwerkingtreding van de Wajong wordt beoogd
zoveel mogelijk de AAW-uitgangspunten voort te zetten is, zoals hiervoor reeds
werd aangegeven, deze bepaling ook in de Wajong opgenomen. Met een Nota van
wijziging zal de Wajong zodanig worden aangepast dat iemand die zijn studie
heeft afgerond of onderbroken en die in het jaar onmiddellijk voorafgaand
aan de dag waarop de arbeidsongeschiktheid is ingetreden, gedurende tenminste
zes maanden studerende was – in navolging van de AAW – onder de
werking van de Wajong wordt gebracht.Voorts bieden de voor de toepassing van de Wajong aangewezen inkomensvoorzieningen,
een aansluitende voorziening in alle gevallen waarin sprake is van voortzetting
van de studie. De regimes van de genoemde inkomensvoorziening zijn naadloos
op elkaar afgestemd. In dergelijke gevallen is een onderbreking van de studie
in de zin dat er sprake is van een overstap van de ene onderwijsvorm naar
de andere niet van betekenis omdat, de inkomensvoorziening in
de vorm van kinderbijslag, WSF of WTS blijft doorlopen.Voor wat betreft de vraag of een jongere die normaal onderwijs volgt en
na diens 17e jaar arbeidsongeschikt wordt, zij verwezen naar het hiervoor
gegeven antwoord op de door de leden van de D66-fractie gestelde vraag met
betrekking tot de omvang van de doelgroep studerenden.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de voorziening ook kan worden
uitgebreid naar oudere studenten of personen die op basis van een stipendium
werkzaam zijn.Een uitbreiding van de werkingssfeer van de Wajong met oudere studenten,
dan wel met studerenden die met een stipendium werkzaam zijn, ligt naar onze
mening niet voor de hand. De leden van deze fractie constateren dat met name
de studie met een stipendium aan een universiteit steeds meer toeneemt. Ik
moet deze leden aangeven dat het hier in alle gevallen gaat om postdoctorale
opleidingen waarvoor de onderwijsinstellingen ruimte vinden om in plaats van
arbeidsaanstellingen, stipendia te verstrekken. Het ligt daarbij in de rede
dat dan ook door de betreffende instelling in een arbeidsongeschiktheidsverzekering
wordt voorzien.De leden van de GroenLinks-fractie vragen in hoeverre de opmerking in
het advies van het Tica, dat mogelijkerwijze bepaalde groepen buiten de boot
vallen klopt. De leden van de RPF-fractie vragen, met verwijzing naar het
Tica-advies, of met de nu voorgestelde regeling voor alle groepen arbeidsongeschikten
die niet hebben kunnen deelnemen aan betaalde arbeid een adequate voorziening
is getroffen.Onder verwijzing naar hetgeen ik in deze paragraaf heb geantwoord op vragen
van de leden van de D66-fractie inzake de studerenden meen ik met de voorliggende
regeling een adequate voorziening te hebben getroffen, waarbij binnen de beoogde
doelgroep geen groepen meer buiten de boot vallen.De leden van de SP-fractie voeren aan, dat het persoonsgebonden budget
en de thuiszorg nog niet optimaal functioneren. Zij vragen de regering om
een reactie hierop.In verband hiermee wil ik opmerken dat de invoering van een persoonsgebonden
budget in sectoren van de gezondheidszorg nog van betrekkelijk jonge datum
is. In de thuiszorg wordt vanaf 1 juli 1995 met het persoonsgebonden budget
gewerkt, terwijl in de gehandicaptenzorg sedert 1 januari 1996 sprake is van
persoonsgebonden budgetten. In de regelingen voor persoonsgebonden budgetten
is voorzien in evaluatie na twee jaar. Een eerste tussenrapportage wordt tegen
het einde van dit jaar verwacht. Aan de hand van deze evaluatie zullen waar
nodig en mogelijk, bijstellingen worden gepleegd. Overigens wordt erop gewezen
dat het persoonsgebonden budget geen inkomens- maar een zorgvoorziening is.De leden van de SP-fractie achten het denkbaar dat bij een jonggehandicapte
eerst geruime tijd na het bereiken van de 17-jarige leeftijd blijkt dat er
sprake is van een jeugdhandicap. Zij vragen de regering voor dat geval te
verduidelijken of de uitkering terugwerkende kracht heeft tot het 17e jaar
dan wel een beperkte terugwerkende kracht.Naar aanleiding daarvan zij vooropgesteld, dat op grond van artikel 6,
zesde lid, toekenning van uitkering niet kan plaatsvinden met ingang van een
dag, gelegen voor de dag waarop de betrokkene 18 jaar wordt. In artikel 28
is vervolgens de ingangsdatum van de uitkering geregeld. In beginsel gaat
de uitkering op grond van het eerste lid van dat artikel in op de dag met
ingang waarvan aan de vereisten voor het recht op toekenning van die uitkering
wordt voldaan, doch niet eerder dan met ingang van een jaar voor
de dag, waarop de aanvraag om toekenning van de uitkering werd ingediend (tweede
lid). Voor bijzondere gevallen kan de bedrijfsvereniging op grond van het
derde lid afwijken van de beperking van de terugwerkende kracht tot één
jaar. Deze afwijkingsmogelijkheid is bedoeld voor situaties waarin toepassing
van het tweede lid tot een bijzondere hardheid zou leiden. Het is aan de bedrijfsvereniging
om te beoordelen of in het door de leden van de SP-fractie aangegeven geval
termen aanwezig zijn om de uitkering een verdere terugwerkende kracht te geven
dan een jaar voor de indiening van de aanvraag. 3.2. Handhaving van recht op en hoogte en duur van arbeidsongeschiktheidsuitkeringDe leden van de CDA-fractie vragen of het nu werkelijk wel zo is dat tijdens
de wachtperiode van 52 weken aanspraak bestaat op kinderbijslag of bijstand.
Dit, omdat de regering besloten heeft de bijstand voor 18- tot 21- jarigen
af te schaffen. Zij vragen wat de regering denkt te doen om deze periode te
overbruggen.In antwoord hierop wijs ik erop dat, in tegenstelling tot hetgeen deze
leden menen, jongeren van 18–21 jaar in de nieuwe Algemene bijstandswet,
die op 1 januari 1996 in werking is getreden, recht op bijstand behouden.
In het oorspronkelijke wetsvoorstel zat weliswaar het voornemen om de bijstand
voor deze categorie af te schaffen, maar mede onder invloed van het parlement
is het recht op bijstand voor 18–21 jarigen blijven bestaan. De hoogte
van de uitkering is afgestemd op het niveau van de kinderbijslag.De leden van de VVD-fractie vragen of het feit dat de regering niet heeft
gekozen voor een minimumbehoeftevoorziening, en dus geen sprake is van een
vermogenstoets, betekent dat evenmin sprake is van een inkomenstoets. Voorts
verwijzen deze leden naar hetgeen op pagina 18 van de memorie van toelichting
is opgemerkt over de afwezigheid van een inkomens- en vermogenstoets en naar
hetgeen op pagina 14 van die toelichting is opgemerkt over anticumulatie en
aanpassing van de mate van arbeidsongeschiktheid. Zij vragen wat nu exact
het verschil is en of een en ander bij elkaar aansluit en consistent is.De leden van de SP-fractie vragen de regering te verduidelijken of eventuele
inkomsten van de jonggehandicapte worden gekort op de uitkering.In het kader van het voorliggende voorstel van wet is noch het recht op
uitkering, noch de hoogte daarvan rechtstreeks afhankelijk van eventueel inkomen
van de aanvrager (i.c. inkomenstoets). Wat in het kader van de Wajong wel
van belang is, is de mate van arbeidsongeschiktheid. Het gaat hierbij om de
verhouding tussen datgene wat de betrokkene geacht wordt met gangbare arbeid
te kunnen verdienen (dus los van de vraag of hij of zij dit inkomen ook daadwerkelijk
heeft) enerzijds en het maatmaninkomen anderzijds. Hierbij blijft eventueel
inkomen van de partner buiten beschouwing. Ook als sprake is van het tijdens
het genot van Wajong-uitkering gaan verwerven van arbeidsinkomsten is bij
de toepassing van de Wajong op zich geen sprake van een inkomenstoets, in
die zin dat het inkomen direct in mindering wordt gebracht op de uitkering.
Wel wordt in dat geval, met toepassing van artikel 2, eerste en vijfde lid,
eerst bekeken of het gaat om algemeen geaccepteerde arbeid, waartoe de betrokkene,
rekening houdend met zijn krachten en bekwaamheden, in staat is. Is dit het
geval dan is er aanleiding (opnieuw) te kijken naar de mate van arbeidsongeschiktheid.
Er vindt een nieuwe schatting van de mate van arbeidsongeschiktheid plaats
waarbij dus ook weer het maatmaninkomen een rol speelt. Als het niet om zodanige
arbeid gaat, of als daarover nog onzekerheid bestaat, dan vindt eerst, op
basis van artikel 49, eerste lid, anticumulatie plaats via een
fictieve herschatting van de mate van arbeidsongeschiktheid. Na maximaal 3
jaar vindt dan, op grond van artikel 49, tweede lid, alsnog een definitieve
herschatting van de mate van arbeidsongeschiktheid plaats. Hoewel er dus in
het kader van de Wajong geen inkomenstoets plaatsvindt, kan het inkomen dat
betrokkene heeft invloed hebben op ofwel de mate van arbeidsongeschiktheid
ofwel kan er aanleiding zijn tot anticumulatie. Als het inkomen wordt verdiend
binnen de aanwezige resterende verdiencapaciteit zal er in het algemeen geen
aanleiding zijn tot herschatting danwel anticumulatie.De leden van de D66-fractie vragen een reactie op de brief van de Federatie
van Ouderverenigingen (FVO) van 10 juli 1996 waarin gevraagd wordt of artikel
11 van de thans geldende regeling met betrekking tot samenloop van arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid onverkort, inclusief de voorwaarden, gehandhaafd
blijft op basis van artikel 49 Wajong.Voorts vragen deze leden een reactie van de regering op hetgeen in die
brief wordt opgemerkt met betrekking tot artikel 12 van de hiervoor genoemde
samenloopregeling, welk artikel, samen met artikel 11 van die regeling blijkens
genoemde brief van de FVO bij twee verstandelijk gehandicapten tot verschillende
uitkomsten in inkomen kan leiden. Tevens vragen zij in te gaan op de suggestie
van de FVO om deze situatie te veranderen.Artikel 49 van de Wajong vervangt artikel 33 van de AAW. Op grond van
artikel 33 van de AAW en 44 van de WAO is de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid getroffen. In artikel 11, van de Regeling wordt geregeld
dat wanneer de som van loon en arbeidsongeschiktheidsuitkering minder bedraagt
dan het voor betrokkene geldende minimumloon de uitkering wordt verhoogd.De criteria om voor de verhoging in aanmerking te komen zijn:a. artikel 33, eerste lid, van de AAW of artikel 44, eerste lid van de
WAO is van toepassing op betrokkene,b. op grond van artikel 8 van de Wagw is loondispensatie voor hem verleend,
enc. ten gevolge van bij hem gelegen factoren zou voor betrokkene geen gelegenheid
bestaan tot het verrichten van arbeid onder normale omstandigheden.Het resultaat is dan dat de combinatie loon en uitkering even hoog is
als het minimumloon, zij het dat geen hoger bedrag aan arbeidsongeschiktheidsuitkering
wordt betaald dan het bedrag dat tot uitbetaling zou komen als artikel 33
van de AAW of 44 van de WAO niet van toepassing zou zijn geweest.De FVO verzoekt om het huidige artikel 11 van deze regeling onverkort
te handhaven waaronder de huidige formulering van voorwaarde c. alsmede om
de beoordeling van de voorwaarden door de bedrijfsvereniging te blijven laten
plaatsvinden. Voorts verzoekt de FVO artikel 12 van de regeling, dat regelt
dat de duur van de toepassing van artikel 11 in combinatie met artikel 33
van de AAW of 44 van de WAO niet beperkt is tot 3 jaar, onverkort te handhaven.
Daarbij wordt voorgesteld om artikel 12 uit te breiden naar iedere situatie
waarin een jonggehandicapte arbeid gaat verrichten, dat artikel 33 AAW (49
Wajong) altijd wordt toegepast en dat die toepassing niet beperkt is tot 3
jaar. Hierover merk ik het volgende op.Zoals hiervoor al aangegeven wordt de doelgroepomschrijving in de WSW
aangescherpt. In de herziene wet gaat het om personen die tot regelmatige
arbeid in staat zijn, maar die door een lichamelijke, verstandelijke of psychische
beperking alleen onder aangepaste omstandigheden kunnen werken. De aanscherping
van de doelgroepomschrijving van de WSW heeft tot gevolg dat
voor personen met een arbeidshandicap die tot reguliere arbeid in staat worden
geacht, toelating tot de sociale werkvoorziening niet langer mogelijk zal
zijn.Het ligt niet voor de hand om artikel 11 van de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid van toepassing te laten zijn op personen die niet
behoren tot de personenkring van de WSW. De bedoeling van de regeling is immers
het opheffen van het inkomensverschil tussen enerzijds werkzaamheden in het
kader van de WSW en anderzijds werkzaamheden in het vrije bedrijfsleven onder
toepassing van loondispensatie voor de personen die wél behoren tot
deze personenkring. Gelet evenwel op het feit dat artikel 11 van de Regeling
samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomsten uit arbeid alleen
bedoeld is als een regeling voor de korte termijn om een overbrugging te bieden
tot een structurele regeling getroffen is, zal de huidige formulering van
voorwaarde c vooralsnog gehandhaafd blijven tot die structurele regeling er
is. De beoordeling van de drie voorwaarden blijft ook in handen van de bedrijfsvereniging,
waarbij de voorwaarde onder a uiteraard aangepast zal worden aan de vervanging
van de AAW door de WAZ en de Wajong.Ook artikel 12 van de regeling zal gehandhaafd blijven onder aanpassing
aan genoemde vervanging van de AAW. In de casus die door de FVO naar voren
wordt gebracht ter ondersteuning van het voorstel tot uitbreiding van artikel
12 naar iedere situatie waarin een jonggehandicapte arbeid gaat verrichten
is weliswaar sprake van verschil in inkomen in twee situaties, maar dat vloeit
voort uit het feit dat de betrokkene in de eerste situatie full-time (40 uur
per week) is gaan werken en in de tweede situatie part-time (32 uur per week).
Het loon en de AAW-uitkering bedragen in de casus in beide situaties 82% van
het minimumloon. Alleen in de eerste situatie wordt door toepassing van de
artikelen 11 en 12 van de regeling de AAW-uitkering zodanig verhoogd dat de
som van die uitkering en het loon het voor betrokkene geldende wettelijk minimumloon
wordt. In de tweede situatie bedraagt die som al iets meer dan een (aan de
arbeidstijd) evenredig deel van het wettelijk minimumloon, zodat er geen aanleiding
is de AAW-uitkering te verhogen.De leden van de D66-fractie vragen wanneer de algemene maatregel van bestuur
met nadere regels omtrent een afwijkende wijze van vaststellen van de mate
van arbeidsongeschiktheid bij samenloop van een Wajong-uitkering met een arbeidsongeschiktheidsuitkering
op grond van een andere wettelijke regeling, verwacht mag worden.Artikel 2, tiende lid, bevat de mogelijkheid dat bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur afwijkende regels worden gesteld met betrekking tot
de vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid in geval betrokkene
aanspraak heeft op meerdere arbeidsongeschiktheidsuitkeringen naast elkaar.
Deze mogelijkheid tot het stellen van nadere regels werd van belang geacht
om in de nieuwe Pemba-constellatie tot een juiste toerekening van de resterende
verdiencapaciteit te komen. Een dergelijke toerekening van de resterende verdiencapaciteit
zal vooralsnog evenwel niet nodig zijn. Thans staat voor ogen om ingeval zowel
recht bestaat op Wajong- als op WAO- of WAZ-uitkering voor de bepaling van
de mate van arbeidsongeschiktheid uit te gaan van de huidige AAW-benadering. 3.3. Financiering ten laste van de algemene middelenDe leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met de keuze dat reservevorming
voor het Wajongfonds niet nodig is, gelet op het feit dat de middelen uit
een rijksbijdrage komen. Dat neemt niet weg dat het huidige AAW-fonds wel
over middelen beschikt, zo stellen deze leden. Nu de AAW wordt ingetrokken,
ligt het volgens deze leden dan ook voor de hand dat die middelen
niet slechts over het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) en WAZ-fonds, maar
ook over het Wajongfonds worden verdeeld.De verdeling van de middelen van het Algemeen Arbeidsongeschiktheidsfonds
(Aaf) heeft als belangrijkste doel de vermogens van de nieuwe fondsen op een
zodanig niveau te brengen dat dit toereikend is. Voor zover dit niet het geval
is moet het vermogen worden aangevuld door middel van een premiestijging van
de WAO en/of de WAZ. Door het AAW-vermogen te verdelen over het Aof en WAZ-fonds
wordt de premiestijging derhalve zo veel mogelijk vermeden. Dit komt dan precies
ten goede aan diegenen die het AAW-vermogen ook hebben opgebracht, namelijk
werknemers, ambtenaren en zelfstandigen. Indien het AAW-vermogen ook over
het Wajongfonds zou worden verdeeld zou dit een belastingdaling tot gevolg
hebben, waar een premieverhoging voor de WAO en WAZ tegenover zou staan ter
aanvulling van de noodzakelijke vermogens. Naast de vraag of deze operatie
wel neutraal zou uitpakken zou dit een omslachtige methode zijn.De leden van de D66-fractie vragen de regering in te gaan op de mening
van het Tica dat een expliciete bepaling nodig is waarbij het rijk vanwege
de aansprakelijkheid van het rijk voor de uitvoeringskosten verantwoordelijk
wordt gesteld voor de financiering van de Wajong.In artikel 64, eerste lid sub f, van het werkvoordeel zijn de uitvoeringskosten
expliciet genoemd als kosten die ten laste komen van het Wajongfonds. In artikel
63 is geregeld op welke wijze in de middelen tot dekking van de uitgaven is
voorzien. Ik ben derhalve van mening dat de financiering van de uitgaven,
inclusief de uitvoeringskosten, hiermee afdoende is geregeld. 3.4. Uitvoering door één bedrijfsverenigingDe leden van de D66-fractie constateren dat de totale uitvoering van de
Wajong door de Nieuwe Algemene Bedrijfsvereniging (NAB) geschiedt. De leden
van de D66- fractie merken op dat niet alle reïntegratieinstrumenten
de NAB ter beschikking staan. Dit geldt met name voor een aantal instrumenten
die aan de werkgever gerelateerd zijn, terwijl die werkgever lang niet altijd
is aangesloten bij de NAB. In de praktijk blijkt dit een probleem te zijn.
De leden van de D66-fractie vragen de regering hier op in te gaan.Het probleem waarop de leden van de D66-fractie doelen betreft de situatie
die zich voordoet bij toepassing van de Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning,
in combinatie met de loondispensatie (art. 8 WAGW) en de Regeling samenloop
arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomsten uit arbeid (op grond van artikel
33 AAW en artikel 44 WAO). In het kader van de evaluatie van de regeling vergoeding
persoonlijke ondersteuning wordt momenteel een oplossing voor het hier gesignaleerde
probleem bezien. Meer in het algemeen zullen dergelijke problemen die zich
voordoen bij de toepassing van de reïntegratie-instrumenten in de uitvoeringspraktijk,
aan de orde komen bij de uitwerking van de Wet op de reïntegratie.De leden van de fractie van D66 vragen zich af of de NAB de bemiddelingsbevoegdheid
voor mensen met een arbeidshandicap zonder arbeidsongeschiktheidsuitkering
behoudt en of deze BV de (re)integratie-instrumenten voor deze groep kan behouden.In het kader van de Invoeringswet Organisatiewet sociale verzekeringen
1997 zal nader worden bekeken of de bemiddelingsbevoegdheid voor arbeidsgehandicapten
zonder arbeidsongeschiktheidsuitkering overgaat naar de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
of bij de rechtsopvolger van de NAB zal blijven. Daarbij zal tevens aandacht
worden besteed aan de bevoegdheid voor de inzet van reïntegratie-instrumenten. De leden van de D66-fractie wijzen erop dat het Tica ervoor pleit om een
ruime termijn aan te houden tussen de datum waarop de wet in het Staatsblad
wordt geplaatst en de invoeringsdatum. Zij vragen de regering hierop in te
gaan.Bij brief van 16 augustus jl. heeft het kabinet de Kamer geïnformeerd
met betrekking tot het besluit de invoeringsdatum, mede gelet op het invoeringstraject,
uit te stellen tot 1 januari 1998. Ik ga ervan uit, dat met deze brief reeds
afdoende is tegemoet gekomen aan de vraag van deze leden. 4. Overige aspecten in verband met het recht op uitkeringDe leden van de CDA-fractie vragen waarom deze nieuwe wetgeving niet wordt
gebruikt om aan te sluiten bij termijnen in andere wetgeving.Ook het Tica acht het aangewezen dat wordt aangesloten bij andere wetgeving;
zij wees in dit verband naar de WULBZ/ZW.Bij nader inzien acht het kabinet het vanuit reïntegratie-oogpunt
inderdaad beter, de meldingstermijn voor arbeidsongeschiktheid te stellen
op 13 weken. Dit geeft de bedrijfsvereniging de mogelijkheid in voorkomende
gevallen met betrokkene aan de slag te gaan teneinde te trachten arbeidsongeschiktheid
te voorkomen dan wel zo laag mogelijk te doen zijn. Hiermee wordt dan tevens
aangesloten bij de 13 weken-termijn in het kader van WULBZ/ZW. Dit zal in
de nota van wijziging, gevoegd bij dit verslag, worden opgenomen.De leden van de CDA-fractie vragen waarom er niet voor is gekozen, de
gesignaleerde praktische knelpunten in de uitvoering te verbeteren. Zij vragen,
nu in de praktijk sprake zal zijn van drie arbeidsongeschiktheidsregelingen,
of de regering het verantwoord vindt, eerst bij algemene maatregel van bestuur
duidelijkheid te scheppen, en of die duidelijkheid niet reeds nu kan worden
gegeven.Het kabinet heeft in de memorie van toelichting op diverse plaatsen haar
zienswijze naar aanleiding van diverse door het Tica aan de orde gestelde
aspecten naar voren gebracht. De concept-algemene maatregelen van bestuur
premiedifferentiatie en aanwijzing van de doelgroep in verband met de korting
WAO-premie in verband met indiensthouding van arbeidsgehandicapten zullen
dit najaar aan de Kamer en vervolgens aan de adviesorganen worden voorgelegd.
De algemene maatregelen van bestuur inzake samenloop van uitkeringen en voorzieningen
zullen later in het najaar aan het Tica en de Raad van State ter advisering
worden voorgelegd. Overige algemene maatregelen van bestuur zullen in het
voorjaar van 1997 ter advisering aan deze instanties worden voorgelegd. Voorts
zal een aantal algemene maatregelen van bestuur die nu reeds bestaan op grond
van de AAW en die hun betekenis voor de WAZ en Wajong volledig behouden via
artikel II, tweede lid, van de Invoeringswet worden aangemerkt als algemene
maatregelen van bestuur op grond van de WAZ of de Wajong.De leden van de VVD-fractie achten, mede verwijzend naar de kritiek van
het Tica terzake, de regels voor het geldend maken van het uitkeringsrecht
niet eenvoudig. In verband hiermee vragen zij waarom er bijvoorbeeld sprake
moet zijn van een melding na vijf maanden en daarna, na negen maanden, nog
eens een aanvraag om uitkering.De leden van de D66-fractie vragen waarom de melding van de arbeidsongeschiktheid
en de aanvraag van Wajong-uitkering niet kunnen samenvallen.In de toelichting op artikel 27 is aangegeven dat het van belang is dat
het uitvoeringsorgaan als dat nodig is in een zo vroeg mogelijk stadium van
de arbeidsongeschiktheid of de toeneming daarvan zijn inspanningen op revalidatie
kan starten. Daarom is de melding van de arbeidsongeschiktheid
in een vroeg stadium van belang. Zoals eerder opgemerkt heeft het kabinet
besloten de meldingstermijn i.p.v. bij 5 maanden neer te leggen bij 13 weken.In het kader van de Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen
(TBA) is met het oog op het terugdringen van het volume in alle gevallen geregeld
dat een uitkering altijd aangevraagd moet worden. De termijn waarbinnen een
aanvraag moet worden ingediend ziet op de mogelijkheid een uitkering te verkrijgen.
Niet altijd zal de arbeidsongeschiktheid 52 weken of langer duren. In verband
hiermee is een verplichting om ook in een vroeg stadium, volgens het gewijzigde
voorstel derhalve binnen dertien weken, een uitkeringsaanvraag te doen niet
zinvol. Uiteraard heeft de betrokkene wel de mogelijkheid om reeds in een
vroeg stadium een uitkeringsaanvraag in te dienen, wanneer hij of zij dit
wenst. Zij of hij hoeft daarmee immers niet te wachten totdat het uitvoeringsorgaan
op grond van artikel 27, tweede lid, hem of haar heeft gewezen op de mogelijkheid
van een uitkeringsaanvraag.De leden van de VVD-fractie vragen waarom de uitkering wordt toegekend
voor drie jaar, maar dit om uitvoeringstechnische redenen vooralsnog op vijf
jaar is gesteld. Zij vragen welke deze redenen zijn en wanneer de drie-jaarstermijn
kan worden ingevoerd.Ook de leden van de CDA-fractie vragen waarom is gekozen voor een herbeoordelingstermijn
van drie jaar in plaats van de thans geldende vijf jaar. Leidt dit niet tot
meer onzekerheid en onnodig hogere keuringskosten, zo vragen zij.In antwoord hierop zij verwezen naar paragraaf 5.3 van de memorie van
toelichting bij het toenmalige voorstel van Wet terugdringing beroep op de
arbeidsongeschiktheidsregelingen (kamerstukken II, 1992–93, 22 384,
nr. 3, pagina 37). Aldaar wees het toenmalige kabinet erop dat alleen al de
herschatting van de toenmalige AAW- en WAO-populatie op basis van het toen
nieuw in te voeren arbeidsongeschiktheidscriterium vanaf de inwerkingtreding
van de wet gedurende 5 jaar een stevige inspanning van de uitvoeringsorganen
zou vergen. In dit licht verwachtte het toenmalige kabinet dat de omzetting
naar uitkeringsperioden van drie jaar nog zeker 5 jaar op zich zou laten wachten,
ervan uitgaande dat die omzetting niet moet plaatsvinden zolang de uitvoeringsorganen
nog niet klaar zijn met de herschattingen. In het Cohortenbesluit ligt vast
dat eerst op 31 juli 1998 de herschatting van hen die op 1 augustus 1993 reeds
een AAW- en/of WAO-uitkering genoten volledig zal zijn voltooid. Met het toenmalige
kabinet ben ik van mening dat eerst de herkeuringsoperatie moet zijn voltooid,
voordat aan de omzetting naar drie-jarige uitkeringsperioden verder vorm wordt
gegeven.De leden van de CDA-fractie vragen ten slotte waarom voor jonggehandicapten
die langdurig in een verpleeginrichting zijn opgenomen bij de wet geen vrijstelling
van herbeoordeling wordt verleend.In artikel 11, derde lid, wordt aan het Tijdelijk instituut voor coördinatie
en afstemming (Tica) de mogelijkheid geboden om onder ministeriële goedkeuring
ten aanzien van bepaalde groepen arbeidsongeschikten te bepalen dat er voor
de eerste herbeoordeling geen termijn geldt dan wel een termijn zal gelden
die afwijkt van de termijn van één jaar.Deze bepaling komt overeen met artikel 26 AAW. Op grond van dit artikel
is door het Tica het Besluit afwijking eerste herbeoordelingstermijn getroffen.
Daarin is ondermeer bepaald dat de eerste herbeoordeling niet plaats vindt
indien gedurende het gehele tweede jaar na ingang van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
sprake is van een voortgezet verblijf van de verzekerde in een ziekenhuis
of verpleeginrichting. Hierbij kan het bijvoorbeeld ook gaan
om jonggehandicapten. Naar verwachting zal op grond van artikel 11 van dit
voorstel van wet en soortgelijke bepalingen in de overige arbeidsongeschiktheidsregelingen,
een regeling worden getroffen die als een voortzetting van Tica-besluit kan
worden beschouwd.Voorts is in artikel 27, zevende lid, aan het Tica de mogelijkheid gegeven,
onder goedkeuring van Onze Minister, ten aanzien van bepaalde groepen te bepalen
dat hetzij geen, hetzij een ander herbeoordelingstijdvak zal gelden. Ook hierbij
kan zeker gedacht worden aan personen die langdurig in een verpleeghuis zijn
opgenomen. Evenals in de overige arbeidsongeschiktheidsregelingen is de precieze
invulling van de uitzonderingsgroep overgelaten aan het Tica. Op grond van
een registratie van gevallen waarvoor in de praktijk door de bedrijfsverenigingen
is gebleken dat herbeoordeling weinig of niet zinvol wordt geacht, kan deze
precieze invulling die vervolgens gelijkelijk voor de overige arbeidsongeschiktheidsregelingen
moet gelden, door het Tica tot stand worden gebracht. 5. Enkele bijzondere aspecten 5.1. Mogelijkheden tot arbeidsdeelname voor jonggehandicaptenDe leden van de CDA-fractie achten het opvallend dat het kabinet enerzijds
constateert dat de reïntegratiemogelijkheden voor gehandicapten beperkt
zijn, terwijl zij daar anderzijds niets aan lijkt te doen. Deze leden vragen,
waarom hier in de wetgeving niet meer rekening mee wordt gehouden en zien
hier graag nader beleid op ingezet. Voor een belangrijk deel van de jonggehandicapten is toetreding tot de
reguliere arbeidsmarkt op grond van hun handicap jammer genoeg niet mogelijk.
Voor hen kan arbeid in WSW-verband een mogelijkheid tot arbeidsparticipatie
bieden. In het kader van de stroomlijning van de gesubsidieerde arbeid wordt
overwogen voor jongeren die voor gesubsidieerde arbeid zijn geïndiceerd
een sluitende aanpak toe te passen. Jonggehandicapten met een relevante verdiencapaciteit
komen in aanmerking voor arbeidsplaatsen in het kader van de Jeugdwerkgarantiewet
(JWG). Voor jonggehandicapten, die minder dan 80% arbeidsongeschikt zijn verklaard
geldt derhalve de sluitende aanpak van de JWG.Op deze wijze is voor de hele doelgroep arbeidsparticipatie mogelijk ofwel
via de WSW ofwel via de JWG.De leden van de CDA-fractie, de RPF-fractie en de D66-fractie vragen naar
een reactie op de suggestie van de Vereniging Spierziekten Nederland om te
komen tot een flexibel arbeidsongeschiktheidscriterium gedurende 1 tot 2 jaar
waarbij de arbeidsongeschiktheidsuitkering en inkomsten uit arbeid communicerende
vaten zijn en een vrijstelling van 20 of 25% van de grondslag wordt aangehouden.Ik heb deze suggestie aldus begrepen dat in principe wordt uitgegaan van
de huidige arbeidsongeschiktheidsklassen, tenzij de arbeidsongeschikte arbeidsinkomsten
heeft. In dat geval zou gedurende een periode van 1 of 2 jaar het exacte arbeidsongeschiktpercentage
moeten worden vastgesteld, rekening houdend met hetgeen na aftrek van de vrijstelling
nog van de inkomsten resteert, terwijl dan de uitkering wordt vastgesteld
op 70% van dat exact berekende percentage. Na deze periode van 1 of 2 jaar
zou, onder toepassing van dezelfde systematiek, bij de vaststelling van de
resterende Wajong-uitkering het inkomen van de gezonde werknemer, die hetzelfde
werk doet als de jonggehandicapte als inkomen van de maatman moeten worden
genomen. Het probleem waar de genoemde vereniging een oplossing voor zoekt is,
dat volgens haar in de systematiek van de anticumulatiebepalingen in de AAW,
als gevolg van de gehanteerde klassensystematiek, besloten ligt dat het totale
inkomen van de partieel arbeidsgeschikte jonggehandicapte niet of nauwelijks
toeneemt. Bovendien meent deze vereniging dat men na een aantal jaren toch
weer terugvalt op het bestaansminimum.In dit verband meen ik echter dat de systematiek terzake in de AAW, welke
is overgenomen in het voorliggende voorstel van wet, zodanig is, dat werken
altijd loont.De partieel jonggehandicapte kan zijn restcapaciteit benutten zonder dat
dit van invloed is op de hoogte van de uitkering. Zo heeft bijvoorbeeld de
45–55% arbeidsongeschikte de mogelijkheid om 55% van het maatmaninkomen
te verdienen zonder dat dit tot verlaging van de AAW- of – straks –
de Wajong-uitkering leidt. Als uitgegaan wordt van een maatmaninkomen ter
hoogte van het minimumloon kan aldus het totale inkomen bij een arbeidsongeschiktheid
van 45–55% worden omhoog gebracht van 35% van het minimumloon (zijnde
het uitkeringsniveau) naar 90% van het minimumloon. Het totale inkomen, bestaande
uit een gedeeltelijke uitkering en het arbeidsinkomen, ligt in dit voorbeeld
20%-punt hoger dan het geval zou zijn bij volledige arbeidsongeschiktheid.De terugval naar het bestaansminimum na een aantal jaren, waar de genoemde
vereniging op wijst moet genuanceerder worden gezien. Immers als de jonggehandicapte
werkt geldt bij arbeidsongeschiktheid voor dat werk, dat als maatmaninkomen
wordt beschouwd het inkomen van de niet-gehandicapte die dat werk full-time
doet. Aldus werkt het voordeel van benutting van de restcapaciteit door bij
latere arbeidsongeschiktheid voor dat werk.Ik meen gezien het vorenstaande dat thans niet moet worden overgegaan
op de introductie van een nieuwe wijze van vaststelling van de hoogte van
de uitkering. Dit temeer niet nu ook bekeken zou moeten worden in welke zin
dit zijn uitstraling zou moeten hebben naar de WAO en de WAZ. De leden van de fractie van het CDA vragen naar de praktische werking
van het onderbrengen van jonggehandicapten en arbeidsgehandicapte studerenden
zonder arbeidsongeschiktheidsuitkering bij de bemiddelingspopulatie van de
bedrijfsvereniging. Zij vragen of een sluitende aanpak mogelijk is nu de laatstgenoemde
groep niet bij de bedrijfsvereniging bekend is.De categorie arbeidsgehandicapte studerenden zonder arbeidsongeschiktheidsuitkering
vormt een onderdeel van de totale categorie arbeidsgehandicapten zonder arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Deze totale categorie is – vooralsnog – ondergebracht bij de bemiddelingspopulatie
van de bedrijfsvereniging. De reden daarvoor is dat de arbeidskundige expertise,
benodigd voor de bemiddeling van arbeidsgehandicapten, bij de bedrijfsverenigingen
is geconcentreerd.Zodra een arbeidsgehandicapte zich meldt als werkzoekende bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
wordt hij voor bemiddeling verwezen naar de bedrijfsvereniging. Voor arbeidsgehandicapten,
die zich als zodanig bekend maken, is de aanpak derhalve sluitend.De leden van de CDA-fractie delen mede, dat leerlingen van een VSO-school
voor chronisch arbeidsongeschikte kinderen gewoonlijk stage liepen om te bezien
of zij de mogelijkheden bezitten om te werken. Nu willen werkgevers echter,
door de werking van WULBZ, geen stageplaatsen meer aanbieden. Deze leden vragen
of deze arbeidsongeschikte leerlingen onder de Wajong vallen en of van daaruit
een oplossing kan worden gezocht, bijvoorbeeld in werken met een aangepast
arbeidscontract. In de eerste plaats is van een loondoorbetalingsverplichting voor de werkgever
slechts sprake ten aanzien van degenen met wie hij een arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht heeft gesloten. Stageplaatsen als de door deze leden
beschreven zullen, naar het mij voorkomt, veelal geen arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht inhouden. In dat geval rust op de werkgever bij ziekte
geen loondoorbetalingsverplichting, doch kan de zieke in beginsel aanspraak
maken op ziekengelduitkering op grond van de Ziektewet (vangnet).Met betrekking tot doorstroming naar reguliere arbeidsplaatsen van deze
mensen is hun positie vergelijkbaar met de problematiek van chronisch zieken.
Met name met het oog op de moeilijke arbeidsmarktpositie van deze categorie
heeft het kabinet zich gericht op een pakket aanvullende maatregelen, zoals
nader toegelicht onder het hoofdstuk Flankerend Beleid in de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel Pemba.Deze leerlingen vallen onder de Wajong, ervan uitgaande dat zij voldoen
aan de gehanteerde definitie van jonggehandicapte.De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering de samenhang met de
nieuwe WSW (wetsvoorstel 24 787) ziet.In genoemd wetsvoorstel wordt de doelgroepomschrijving in de Wet sociale
werkvoorziening aangescherpt. In de herziene wet gaat het om personen die
tot regelmatige arbeid in staat zijn, maar die door een lichamelijke, verstandelijke
of psychische beperking alleen onder aangepaste omstandigheden kunnen werken.De gewijzigde doelgroepomschrijving zal naar verwachting leiden tot een
vermindering van de toestroom van de categorie die zich rond de «bovengrens»
van de huidige doelgroep bevindt. De aanscherping van de doelgroepomschrijving
van de WSW heeft namelijk tot gevolg dat voor personen met een arbeidshandicap
die tot reguliere arbeid in staat worden geacht, toelating tot de sociale
werkvoorziening niet langer mogelijk zal zijn. Deze categorie zal zijn aangewezen
op reguliere arbeid dan wel op gesubsidieerde arbeid in het kader van de voorgenomen
Wet inschakeling werkzoekenden, die de Tweede Kamer binnenkort ter behandeling
zal worden aangeboden.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat het gezien het vermelde
in de memorie van toelichting aangaande de reïntegratie en de daarbij
behorende regelingen, van groot belang is dat er meer sprake is van afstemming
van de diverse regelingen op elkaar en dat vastlegging daarvan in één
regeling c.q. wetgeving wenselijk is. In dat verband vragen deze leden zich
af of het niet beter zou zijn de thans nog voor de verantwoordelijkheid van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen komende voorzieningen
elders onder te brengen. Ik onderschrijf dat een goede afstemming op elkaar van de diverse regelingen
die van belang zijn voor de (re)ïntegratie van groot belang is. Helaas
kan dit niet altijd tevens inhouden dat deze regelingen dan ook samen kunnen
worden gevoegd. Ik neem aan dat de opmerking van de leden van de VVD-fractie
met name wordt ingegeven door die passages in de memorie van toelichting waarin
wordt ingegaan op de huidige afbakening tussen de regelingen onder verantwoordelijkheid
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de AAW.Globaal gesteld komt het er op neer dat het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen verantwoordelijk is voor het speciaal onderwijs.
Dit onderwijs is «speciaal» gericht op jongeren met een handicap.Uit de aard van dit onderwijs vloeit voort dat dat onderwijs door middel
van speciale voorzieningen kan worden aangepast om deze jongeren in staat
te stellen om dat onderwijs te kunnen volgen. Naar de mening van het kabinet
kan geen ander departement dan Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen als eerstverantwoordelijke
voor deze vorm van onderwijs worden beschouwd. Het zou oneigenlijk
zijn om de onderwijsondersteunende voorzieningen die voor leerlingen die dit
onderwijs volgen noodzakelijk zijn, elders onder te brengen.De leden van de D66-fractie merken op dat ten behoeve van de verzekerde
voorzieningen kunnen worden ingezet op grond van de Wajong, WAO, en Wagw.
Wanneer de verzekerde nog geen (uitzicht op) werk heeft kunnen scholings-
en onderwijsvoorzieningen worden ingezet op grond van de Wajong. Als de jonggehandicapte
of student een dienstverband is aangegaan met een werkgever komen voorzieningen
ten laste van de WAO. Als de betrokkene echter arbeidsongeschikt wordt tijdens
de functie in loondienst ontstaat een situatie waarin onduidelijk is welke
bedrijfsvereniging (en eventueel eigen-risicodrager) waarvoor verantwoordelijk
is. Naar de mening van de D66-fractie kan dat leiden tot uitvoeringstechnische
moeilijkheden.De leden van de D66-fractie merken hiernaast op dat het primaat van de
inzet van werkvoorzieningen bij de werkgever ligt en hij deze ook moet financieren.
Zij vragen zich in dat verband af of een eigen-risicodrager wel bereid zal
zijn een jonggehandicapte in dienst te nemen indien hij de voor deze persoon
benodigde werkvoorziening zelf moet betalen.De leden van de D66-fractie vragen in verband hiermee in te gaan op de
suggestie die is gedaan in een brief van de Federatie van Ouderverenigingen
(FVO) van 10 juli jl, om de door de werkgever te treffen werkvoorziening integraal
onder te brengen in de WAO of de Wagw en de kosten hiervan door te berekenen
in de WAO-basispremie.Ook het kabinet heeft onderkend dat het leggen van het primaat van de
inzet van werkvoorzieningen bij de werkgever een belemmerende rol zou kunnen
hebben voor jonggehandicapten die willen toetreden tot de arbeidsmarkt. Voorts
is het kabinet tot de slotsom gekomen dat een strikte uitwerking van de toerekening
van kosten aan de eigen-risicodrager, met name in samenloopsituaties, tot
een zeer gecompliceerde en moeilijk uitvoerbare regelgeving zou leiden. Om
redenen van eenvoud en uitvoerbaarheid alsmede vanwege het hogere belang van
toepassing van een effectieve inzet van reïntegratie-instrumenten heeft
het kabinet daarom besloten om de financiering van werkvoorzieningen die zijn
gebaseerd op de WAO niet ten laste te brengen van de eigen-risicodrager danwel
de arbeidsongeschiktheidskas maar ongeacht waar het primaat ligt, ten laste
van het Aof. Het kabinet heeft dan ook besloten dat in dit soort situaties
werkvoorzieningen bij aanvaarding of voortduring van een functie in loondienst
ten laste van het Aof kunnen worden gebracht. Het kabinet meent hiermee afdoende
aan de geuite bezwaren tegemoet te zijn gekomen.In samenloopsituaties kan de toerekening van de voorzieningen als volgt
worden gekenschetst. Treedt een jonggehandicapte voor zijn resterende verdiencapaciteit
in dienst van een werkgever dan komen hiervoor eventueel benodigde werkvoorzieningen
ten laste van het Aof, zoals de leden van de fractie van D66 ook al terecht
opmerken. Gaat een jonggehandicapte zijn resterende verdiencapaciteit aanwenden
als zelfstandige dan komen eventuele werkvoorzieningen ten laste van het WAZ-fonds.
Heeft een jonggehandicapte voorzieningen nodig tijdens zijn arbeid in loondienst
danwel tijdens zijn zelfstandige arbeid dan komen deze voorzieningen ten laste
van het Aof respectievelijk het WAZ-fonds. Een en ander betekent dat voorzieningen
ten laste van het Wajong-fonds met name voorliggende voorzieningen zullen
zijn, te weten scholingsvoorzieningen. In de regels die zullen worden gesteld
met betrekking tot de samenloop van uitkeringen en voorzieningen zal een en
ander nader worden geregeld en uitgewerkt.De leden van de D66-fractie pleiten er voor om van de PO-regeling een
werknemersregeling te maken. Zoals in de toelichting op de Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemers (Stcrt. 1994, nr. 43) staat vermeld is er bij de totstandkoming
van deze regeling voor gekozen om op grond van deze regeling een vergoeding
aan de werkgever te geven voor persoonlijke ondersteuning van een werknemer.
Artikel 57a AAW (wordt artikel 65a WAO) vormt hiervoor de basis. Destijds
werd voor deze constructie gekozen omdat het bij vergoedingen op grond van
dit artikel ook kan gaan om voorzieningen met een collectief karakter, daarvan
kan sprake zijn in situaties van persoonlijke ondersteuning.Voorzieningen die aan de werknemer worden verstrekt dienen evenwel altijd
op het individu te zijn gericht. Deze eis is neergelegd in artikel 2 van het
Besluit AAW-voorzieningenverstrekking (Stb. 1994, 150). Daarom lag het niet
in de rede om van deze regeling een «werknemersregeling» te maken.
De eis dat voorzieningen die aan werknemers worden verstrekt op het individu
gericht dienen te zijn, zal eveneens worden opgenomen in de te treffen Algemene
maatregel van bestuur die betrekking heeft op de verstrekking van voorzieningen,
met dien verstande dat wanneer de binnenkort te verwachten evaluatie van de
regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning beschikbaar is, zal worden
bezien hoe de uitvoering van deze regeling kan worden versoepeld en of dit
consequenties moet hebben voor genoemd besluit.Overigens meen ik dat de voor de door de Federatie van Ouderverenigingen
geschetste problemen die zich na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
en het wetsvoorstel Pemba met betrekking tot de toepassing van deze regeling
zouden kunnen voordoen, niet hoeven te worden gevreesd.De vergoeding voor persoonlijke ondersteuning is een vergoeding als bedoeld
in artikel 65a WAO en komt ten laste van het Aof. Dit is neergelegd in het
voorgestelde artikel 76d WAO, eerste lid, onder g (artikel I, onderdeel X,
van het wetsvoorstel Pemba). Overigens is los hiervan, nu de voorzieningen
integraal worden gefinancierd uit het Aof, de toepassing van de voorzieningen
zoals hiervoor werd opgemerkt, naar het oordeel van het kabinet, geen probleem
meer.De leden van de D66-fractie vragen aandacht voor de complexiteit van de
integratiebevorderende maatregelen waarvan sprake kan zijn bij indienstneming
van een verstandelijk gehandicapte. Van de volgende maatregelen kan daarbij
sprake zijn: financiering jobcoaching, loonkostensubsidie, inwerk- en begeleidingssubsidie,
loondispensatie, artikel 29b ZW en de eventuele verstrekking van andere werkvoorzieningen.Voorts dient de werkgever met de NAB een en ander te regelen met betrekking
tot de verrekening van loon en uitkering. Mogelijk dat daarbij ook de BV van
de werkgever betrokken moet worden indien er op grond van artikel 8 Wagw loondispensatie
wordt toegepast. Indien er sprake is van loondispensatie zullen vervolgens
de artikelen 11 en 12 van de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid moeten worden toegepast.De leden van de D66-fractie vrezen evenals de Federatie van Ouderverenigingen
in hun brief van 10 juli jl. dat met Pemba en Wajong dit alles nog ingewikkelder
wordt omdat zij veronderstellen dat eerst moet worden uitgezocht hoe de werkgever
is verzekerd voor werkvoorzieningen.Nu besloten is de werkvoorzieningen integraal te vergoeden uit het Aof
en niet meer specifiek toe te rekenen aan eigen-risicodragers is een aanmerkelijke
vereenvoudiging bereikt. Voorts zal, zoals reeds is aangegeven, nader worden
geregeld en uitgewerkt hoe de financiële toerekening naar de verschillende
fondsen in samenloopsituaties moet plaatsvinden. Hiermee is het gevaar voor
dusdanige ingewikkelde regelgeving dat hiermee de reïntegratie kan worden
belemmerd naar het oordeel van het kabinet niet langer aanwezig. De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de integratie van jonggehandicapten
niet zal worden bemoeilijkt doordat werkgevers, na aanvaarding van het wetsvoorstel
Pemba, zich in eerste instantie vooral zullen inspannen voor de reïntegratie
van hun eigen werknemers.Het kabinet is niet van mening dat de grotere inspanningen die werkgevers
zich zullen getroosten voor de reïntegratie van hun eigen werknemers
ten koste zal gaan van de integratiekansen van jonggehandicapten. De totale
werkgelegenheid voor personen met een arbeidshandicap is geen statisch gegeven.
In het wetsvoorstel Pemba is het idee nader uitgewerkt om aan werkgevers die
arbeidsgehandicapte werknemers in dienst hebben en werkgevers die omzet genereren
bij WSW-bedrijven een premievrijstelling te geven op de basispremie WAO. Werkgevers,
van wie het personeelsbestand voor meer dan 5% uit arbeidsgehandicapte werknemers
bestaat krijgen een kwijtschelding van de WAO-basispremie over het loon van
al hun arbeidsgehandicapte werknemers.Aanvullend geldt er een korting op de basispremie WAO voor werkgevers
die niet aan de 5% voorwaarde voldoen, maar in een bepaalde mate werk uitbesteden
aan WSW-bedrijven. Het in dienst hebben van arbeidsgehandicapte werknemers
en uitbesteding van werk aan de Sociale Werkvoorziening worden zo complementair.
Door deze laatste aanvullende mogelijkheid wordt ook voor werkgevers, die
gezien de grootte en de aard van hun bedrijf niet in staat zijn arbeidsgehandicapte
werknemers aan te stellen, een stimulans in het leven geroepen om een bijdrage
te leveren aan de arbeidsparticipatie van arbeidsgehandicapte werknemers.
Deze stimulans zal ook de mogelijkheden voor jonggehandicapten met arbeidsmogelijkheden
vergroten.Daarnaast is het helaas zo dat een groot deel van de jonggehandicapten
zodanige beperkingen heeft dat zij niet in staat is om de functies, die een
werkgever beschikbaar kan stellen aan vanuit een dienstverband arbeidsongeschikt
geworden werknemers, te bekleden. Voor deze situaties biedt ook het inzetten
van andere dan wel extra reïntegratie-instrumenten – de leden van
de fractie van GroenLinks vragen het kabinet hiernaar – geen soelaas.
Zoals reeds opgemerkt zal voor deze categorie met name WSW-arbeid de mogelijkheid
tot arbeidsparticipatie moeten bieden.De leden van de fractie van GroenLinks vragen tenslotte hoe het kabinet
kan bewerkstelligen dat eigen-risicodragende werkgevers zich zullen inspannen
voor de reïntegratie van jonggehandicapten. Zij vragen of vaststaat dat
bij reïntegratie van een jonggehandicapte de kosten van een eventuele
werkvoorziening of van persoonlijk ondersteuning niet voor rekening van deze
werkgevers komen.Zoals reeds uiteengezet stelt het kabinet met name uit reïntegratie-overwegingen
voor de kosten van voorzieningen ten laste te brengen van het Aof en niet
toe te rekenen aan de eigen-risicodrager respectievelijk de arbeidsongeschiktheidskas.
De kosten van persoonlijke ondersteuning kwamen overigens al ten laste van
het Aof. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING ARTIKEL 2Naar aanleiding van de opmerking van de leden van de fractie van de PvdA,
dat door de gelegde relatie met de arbeidsmogelijkheden in de eigen woonomgeving
gebruik wordt gemaakt van een regionaal functie-informatiesysteem, en de vraag
van de leden van de fractie van D66 hierover merk ik het volgende op. Bepalend
voor de mate van arbeidsongeschiktheid is de verhouding tussen enerzijds hetgeen
iemand, rekening houdend met ziekte of gebreken, met arbeid feitelijk nog
kan verdienen (de resterende verdiencapaciteit) en anderzijds hetgeen gezonde
personen, met soortgelijke opleiding en ervaring, ter plaatse waar de betrokkene
arbeid verricht of het laatst heeft verricht (WAO/WAZ) onderscheidenlijk ter
plaatse waar de betrokkene woont of in de omgeving daarvan (Wajong) met arbeid
gewoonlijk verdienen (het maatmaninkomen).Het Functie Informatie Systeem dient uitsluitend als hulpmiddel bij het
vaststellen van de resterende verdiencapaciteit. Om deze vast te stellen wordt
zowel voor de WAO, de WAZ en de Wajong het (landelijke) Functie Informatie
Systeem gebruikt.Bij het andere element dat wordt gehanteerd bij de vaststelling van de
mate van arbeidsongeschiktheid, te weten de maatman en het maatmaninkomen,
speelt het FIS geen rol. Het maatmaninkomen wordt van geval tot geval door
de bedrijfsvereniging bepaald.De mening van deze leden dat bij het begrip «arbeidsongeschiktheid»
gebruik wordt gemaakt van een regionaal functie-informatiesysteem, omdat in
de definitie van dat begrip een relatie is gelegd met de arbeidsmogelijkheden
in de eigen woonomgeving, berust derhalve op een misvatting.De leden van de D66-fractie merken, in navolging van het aanvullend technisch
commentaar van het Tica, op dat in artikel 2 het begrip arbeidsongeschiktheid
wordt behandeld en vervolgens pas in de artikelen 3 tot en met 5 wordt geregeld
wie de «verzekerde» is. Naar de mening van deze leden is het logisch
om eerst de laatste bepaling op te nemen en pas daarna de bepaling over het
begrip arbeidsongeschiktheid.In hoofdstuk 1 van de Wajong zijn alle begrippen die van belang zijn voor
de verdere toepassing van deze wet opgenomen. In artikel 1 gaat het daarbij
om verschillende in de wet meermalen terugkerende begrippen. In artikel 2
gaat het om het onderwerp van de voorziening – arbeidsongeschiktheid –
die deze wet biedt en in de artikelen 3 tot en met 5 om de personenkring.
Hoewel uiteraard de artikelen 3 tot en met 5 vóór artikel 2
zouden kunnen worden geplaatst, is de gekozen volgorde ons inziens een logische
die niet tot enig misverstand aanleiding kan geven.Deze leden constateren, dat de omschrijving van «arbeidsongeschikt»
en «jonggehandicapte» naar elkaar verwijzen, waardoor een cirkel
wordt gecreëerd.In de nota van wijziging bij dit wetsvoorstel is in de definitie van het
begrip «arbeidsongeschikt» een voorstel tot wijziging van het
woord «jonggehandicapte» in «de persoon» opgenomen,
teneinde de door deze leden geconstateerde cirkel te doorbreken. ARTIKEL 5De leden van de PvdA-fractie vragen, of de in de Wajong gegeven definitie
van studerende betekent dat elke persoon onder de 27 jaar die volledig dagonderwijs
aan een erkend opleidingsinstituut volgt verzekerd is op grond van de Wajong.
Indien dat niet het geval is, willen deze leden van de regering een zo helder
mogelijke en herkenbare omschrijving van de personen die onder het begrip
studerende vallen.Ik kan de leden van de PvdA-fractie in beginsel bevestigend antwoorden.
Het voorbehoud dat moet worden gemaakt geldt ten aanzien van studerenden die
reeds voor hun 27e verjaardag hun studiefinancieringsrechten volledig hebben
opgebruikt en die geen bijzondere omstandigheden kunnen doen gelden op grond
waarvan zij voor een financiële ondersteuning van hun onderwijsinstelling
in aanmerking komen (op grond van artikel 7.51, eerste lid WHW).Gelet op het feit dat in artikel 5 van de Wajong een aparte omschrijving
wordt gegeven van de begrippen «jonggehandicapte» en «studerende»
en in de overige artikelen vervolgens alleen het begrip «jonggehandicapte»
wordt gebruikt, vragen de leden van de CDA-fractie, of in die overige artikelen
niet steeds het begrip «studerende» moet worden toegevoegd. Zo
vragen deze leden of bijvoorbeeld in de toelichting op artikel 6 waar vermeld
is dat recht op uitkering alleen kan ontstaan als betrokkene op grond van
artikel 5, eerste lid, als jonggehandicapte wordt aangemerkt, ook het tweede
lid (studerende) dient te worden toegevoegd.In tegenstelling tot hetgeen de leden van de CDA-fractie menen, wordt
in artikel 5 van de Wajong geen aparte omschrijving gegeven van «jonggehandicapte»
en «studerende». Onder de omschrijving van het begrip «jonggehandicapte»
in het eerste lid valt zowel de ingezetene, die op de dag waarop hij 17 jaar
wordt, arbeidsongeschikt is (onderdeel a) als de ingezetene die na die dag
arbeidsongeschikt wordt en in het jaar, onmiddellijk voorafgaande aan de dag,
waarop de arbeidsongeschiktheid is ingetreden, gedurende ten minste zes maanden
studerende was (onderdeel b). Voor de goede orde zij er op geattendeerd dat
onderdeel b zoals dat hiervoor is weergegeven afwijkt van het oorspronkelijke
voorstel van wet. Deze wijziging is in de nota van wijziging opgenomen. In
onderdeel 3.1 is reeds toegelicht waarom het wenselijk wordt geacht onderdeel
b te wijzigen.In het tweede lid wordt slechts een nadere invulling gegeven aan het in
het eerste lid gehanteerde begrip «studerende». In verband hiermee
hoeft in de overige artikelen van de Wajong niet steeds het begrip «studerende»
te worden toegevoegd.De leden van de D66-fractie merken op dat door invoering van de prestatiebeurs
studenten in eerste instantie een lening ontvangen die kan worden omgezet
in een beurs. Zij vragen of er op dit punt problemen zijn te verwachten daar,
indien de lening niet zou worden omgezet in een beurs, wellicht niet meer
van een inkomensvoorziening kan worden gesproken.De leden van de fractie van D66 merken terecht op dat indien er onder
de prestatiebeurs niet voldoende wordt gepresteerd, de als prestatiebeurs
uitgekeerde studiefinanciering definitief lening blijft. Voor de toepasselijkheid
van de Wajong levert dit geen problemen op, omdat deze slechts bepaalt dat
er studiefinanciering wordt genoten op grond van de WSF. De vorm waarin deze
wordt genoten is daarbij niet bepalend. Ook studiefinanciering in de vorm
van rentedragende lening is overigens een volwaardige vorm van studiefinanciering. Ingevolge het derde lid van artikel 5 kunnen ook andere personen als studerende
worden aangemerkt. De leden van de D66-fractie vragen aan welke personen dan
kan worden gedacht.De leden van de fractie van D66 kan ik meedelen dat thans aan geen andere
personen wordt gedacht. Het wetsvoorstel zoals dit aan de Raad van State werd
voorgelegd, kende een minder uitgebreid tweede lid onder artikel 5. Inmiddels
is dit artikellid, mede naar aanleiding van de advisering door de Raad van
State, volgens ons uitputtend uitgebreid. Dat houdt echter nog niet in dat
reeds op voorhand kan worden uitgesloten dat zich in de toekomst nog andere
gevallen zullen voordoen die onder de werking van de Wajong gebracht zouden
moeten worden. ARTIKELEN 5 EN 6De leden van de CDA-fractie vragen zich af of deeltijd-studenten wel of
niet onder de Wajong vallen?Deeltijdstudenten vallen in beginsel niet onder de Wajong. Uitsluitend
onderwijs dat als voltijds wordt aangemerkt in de zin van de WSF de WTS of
de AKW, kan leiden tot aanspraken op grond van de Wajong. Het kan echter voorkomen
dat vormen van deeltijdonderwijs (bijvoorbeeld deeltijds MBO) wel onder de
definitie van voltijdsonderwijs vallen die door deze wetgeving wordt gehanteerd.De leden van de CDA-fractie vragen zich voorts af of de leeftijdsgrens
altijd bij 27 jaar ligt.De leeftijdsgrens ligt niet altijd bij 27 jaar maar kan ook lager of hoger
uitkomen. De leeftijdsgrens valt lager uit als een studerende reeds voor zijn
27e verjaardag zijn rechten op studiefinanciering volledig heeft verbruikt.
De leeftijdsgrens valt hoger uit als een studerende nog studiefinancieringsrechten
heeft en na zijn 27e verjaardag ononderbroken doorstudeert. De rechten op
studiefinanciering blijven dan doorlopen evenals de verzekering voor de Wajong.Ook vragen de leden van de CDA-fractie zich af hoe het zit met auditoren.Auditoren vormen een inschrijvingsvorm in het hoger onderwijs die met
ingang van 1 september 1996 is afgeschaft. In de nieuwe situatie zijn met
auditoren vergelijkbaar studerenden die als student zijn ingeschreven, maar
die geen aanspraak meer kunnen maken op studiefinanciering. Dergelijke studenten
kunnen, als er zich in hun geval bijzondere omstandigheden hebben voorgedaan,
financieel worden ondersteund door de onderwijsinstelling uit het afstudeerfonds.
Alsdan vallen zij ook onder de Wajong.De leden van de CDA-fractie vragen een toelichting op de situatie waarin
sprake is van onderwijs aan instellingen die niet erkend en niet bekostigd
zijn door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.Studenten van 18 jaar en ouder die deelnemen aan onderwijs dat noch bekostigd,
noch aangewezen, noch erkend is door het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen komen niet in aanmerking voor een van de inkomensvoorzieningen
die bepalend zijn voor de toepasselijkheid van de Wajong.Hiermee wordt een voorziening geboden voor alle vormen van onderwijs waarvan
de kwaliteitsbewaking door of onder auspiciën van de onderwijsinspectie
voldoende vaststaat, terwijl ook de duur van de opleiding van voldoende omvang
is. Ik ben van mening dat daarbij meer dan voldoende keuzemogelijkheden in
het onderwijs voor studerenden aanwezig zijn waarbij, indien
de noodzaak zich voordoet, een beroep op de Wajong kan worden gedaan.De leden van de CDA-fractie vragen ten slotte of de voorwaarde, dat de
betrokkene in het aan de arbeidsongeschiktheid voorafgaande jaar ten minste
zes maanden moet hebben gestudeerd, wil hij recht hebben op toekenning van
arbeidsongeschiktheidsuitkering, zoals in de toelichting op artikel 6 staat
vermeld, niet in de wet zou moeten worden opgenomen. Deze voorwaarde is reeds in de wet neergelegd, en wel in het derde lid
van artikel 6, in verbinding met de aanhef van het eerste lid van dat artikel.
De vraag van de leden van de CDA-fractie of die voorwaarde niet in de wet
moet worden opgenomen, moet derhalve op een misverstand berusten. ARTIKEL 6De leden van de D66-fractie constateren dat als jonggehandicapt wordt
beschouwd degene die voor het intreden van de arbeidsongeschiktheid tenminste
zes maanden studerende is geweest. Zij vragen deze bepaling nader toe te lichten.
In verband hiermee vragen zij aan welke gevallen is gedacht, en of het mogelijk
is dat iemand die normaal onderwijs volgt en na diens 17e jaar arbeidsongeschikt
wordt wellicht geen recht op uitkering heeft.In antwoord hierop verwijs ik naar het antwoord dat in paragraaf 3.1.
is gegeven op dezelfde vraag van deze leden. ARTIKEL 9Met verwijzing naar de brief van de FVO van 10 juli 1996, waarin deze
aangeeft het wenselijk te vinden dat de wetgever zelf aangeeft wanneer er
sprake kan zijn van een verhoging van de grondslag bij geregelde oppas en
verzorging, stellen de leden van de fractie van D66 voor bij algemene maatregel
van bestuur regels te stellen inzake de ophoging van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
als bedoeld in artikel 9 van de Wajong, ingeval van hulpbehoevendheid. In
die regels zou, ter verhoging van de rechtszekerheid en vereenvoudiging van
de procedure, het beleid van de Nieuwe Algemene Bedrijfsvereniging van 1 januari
1993 inzake het toekennen van een verhoogde uitkering overgenomen dienen te
worden.Vastlegging van de door de Nieuwe Algemene Bedrijfsvereniging (NAB) vastgestelde
beleidsregels in een algemene maatregel van bestuur is naar de mening van
het kabinet niet opportuun. Op grond van artikel 50 Wajong kan er sprake zijn
van samenloop van WAO/WAZ-uitkering met Wajong-uitkering. Artikel 65, tweede
lid, voorziet in de mogelijkheid bij algemene maatregel van bestuur regels
te stellen waarbij een (andere) bevoegde bedrijfsvereniging wordt aangewezen
ingeval van samenloop met een eerder toegekende WAO- of WAZ-uitkering. Die
andere bedrijfsvereniging hanteert wellicht beleidsregels die afwijken van
die van de NAB. In het geval dat die bedrijfsvereniging artikel 22 WAO of
artikel 10 WAZ al toepast op het moment dat de betrokkene ook voor een Wajong-uitkering
in aanmerking komt, zou die bedrijfsvereniging daardoor gedwongen zijn vanaf
het moment van toekenning van de Wajong-uitkering in plaats van haar eigen
beleidsregels de NAB-beleidsregels toe te passen. Hierdoor zou tevens een
niet te rechtvaardigen verschil in behandeling op dit punt kunnen ontstaan
tussen bij die bedrijfsvereniging in uitkering zijnde jonggehandicapten en
overige gehandicapten (WAO/WAZ). De leden van de D66-fractie vragen te bevorderen en vast te leggen dat
de verhoging op grond van dit artikel geen doorwerking heeft voor de berekening
van andere tegemoetkomingen, zoals de Wet voorzieningen gehandicapten (WVG)
en de toekenning van huursubsidie, omdat anders de zin van deze verhoging
van de uitkering geheel verdwijnt.Deze problematiek is al eerder aan de orde geweest in vragen van het lid
Rosenmöller over de invloed van de verhoging van een AAW- of WAO-uitkering
op inkomensafhankelijke regelingen (ingezonden 16 september 1994). In antwoord
op diens vraag of hij bereid was om, waar nodig in overleg met zijn ambtgenoten
bij andere betrokken ministeries, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, te bezien hoe kan worden voorkomen dat
de verhoging van een AAW-uitkering of WAO-uitkering op grond van de artikelen
13 van de AAW respectievelijk 22 van de WAO van invloed is op de toepassing
van de regeling Individuele Huursubsidie (IHS), de WVG, de Algemene wet bijzondere
ziektekosten en de bijzondere bijstand is door de toenmalige staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid mede namens de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer het volgende geantwoord: «Ik acht een wijziging
in regelingen met betrekking tot de bedoelde AAW/WAO-verhogingen niet wenselijk.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer achten het maken van
een categoraal onderscheid in dezen eveneens niet wenselijk.Wat betreft het terrein van de bijzondere bijstand en de Wvg is er geen
reden een wijziging in de regelgeving of het beleid te bevorderen.(....).»
(kamerstukken II, 1994/95, Aanhangsel blz. 115–116, ontvangen 11 oktober
1994).Op andere in dat kader gestelde vragen is onder meer geantwoord dat meetelling
van de bedoelde verhoging bij de bepaling van de inkomensgrens in inkomensafhankelijke
regelingen afhankelijk is van de regeling. In het kader van de WVG hebben
gemeenten een eigen beleidsverantwoordelijkheid bij het vaststellen van het
inkomen. De inkomensgrenzen van de IHS-tabellen worden jaarlijks geactualiseerd
voor de ontwikkeling van het minimumloon. De minimuminkomenscategorie wordt
daarbij zodanig vastgesteld dat IHS ontvangers met een bijstandsuitkering
de maximale IHS-bijdrage ontvangen. Voor zover een hoger uitkeringsniveau
voor de AAW dan wel de WAO leidt tot een hoger belastbare inkomensvaststelling,
kan dit leiden tot een lagere IHS-bijdrage. Dit is conform het draagkrachtprincipe.
Ten slotte is, voor zover hier van belang, aangegeven dat de VNG, in de vakbrief
WVG die zij aan alle gemeenten stuurt, ervoor pleit bij de bepaling van het
inkomen uit te gaan van de «kale» AAW/WAO-uitkering zonder rekening
te houden met de verhoging voor extra kosten vanwege oppassing en verzorging.Gelet op het vorenstaande en op het feit dat er naar ons oordeel geen
reden is om in dit kader een andere koers te volgen dan in de AAW, ben ik
niet voornemens te bevorderen en vast te leggen dat de verhoging op grond
van dit artikel geen doorwerking heeft voor de berekening van andere tegemoetkomingen,
zoals de WVG en de toekenning van huursubsidie. ARTIKEL 10De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering nader kan toelichten
waarom de bedrijfsvereniging de mogelijkheid krijgt om arbeidsongeschiktheid
al dan niet volledig buiten aanmerking te laten en op welke wijze dat in individuele
gevallen straks wordt bepaald.Artikel 10 Wajong komt overeen met de artikelen 21 en 22 van de AAW. Artikel
21 AAW beoogt misbruik tegen te gaan en biedt de mogelijkheid tot
een beperkte risicoselectie. Op grond van dit artikel kan de bedrijfsvereniging
de arbeidsongeschiktheid van iemand die niet gedurende zes jaar vóór
zijn 17e verjaardag ingezetene is geweest en op het moment waarop hij ingezetene
werd reeds arbeidsongeschikt was, buiten aanmerking laten. Destijds is deze
bepaling opgenomen om te voorkomen dat personen door middel van een kort verblijf
in Nederland rechten zouden doen gelden op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
welke vervolgens na vertrek uit Nederland, in principe tot het 65e levensjaar,
gecontinueerd zou moeten worden. In de lijn van de kabinetsvoornemens om in
alle sociale verzekeringswetten een exportverbod op te nemen, wordt de Wajong
zodanig aangepast dat het niet mogelijk zal zijn een Wajonguitkering te exporteren.
Ten behoeve daarvan is in een nota van wijziging een aanpassing van artikel
17 opgenomen. Niettegenstaande deze aanpassing wordt het wenselijk geacht
daarnaast artikel 10 te handhaven. Met artikel 10 kan immers eveneens een
bijdrage worden geleverd aan het uitgangspunt dat een uitkering op grond van
de Wajong bedoeld is voor personen met betrekking waartoe kan worden aangenomen
dat zij blijvend deel uitmaken van de Nederlandse samenleving. Een dergelijk
uitgangspunt zal daar waar mogelijk ook ten grondslag worden gelegd aan de
sociale verzekeringswetten. De duur van de periode waarin iemand in Nederland
woont vormt daarbij een belangrijk ijkpunt.Overigens is het wel zo dat inmiddels uit jurisprudentie van het Hof van
Justitie van de Europese Gemeenschappen (arrest van 10 maart 1993, zaak C-111/91
(Commissie tegen Groothertogdom Luxemburg) Jurispr. 1993, blz. I-817) kan
worden afgeleid dat het in artikel 10 opgenomen woonplaatsvereiste –
uitgaande van het Gemeenschapsrecht – niet meer kan worden gesteld aan
jonggehandicapten die als gezinslid van een werknemer of zelfstandige met
de nationaliteit van een van de Lid-Staten van de Europese Unie tijdens hun
11e tot en met 16e jaar in een EU-Lid-Staat hebben gewoond. Dit betekent dat
artikel 10 met betrekking tot hen geen toepassing zal kunnen vinden.Ten aanzien van jonggehandicapten die niet afkomstig zijn uit een EU-Lid-Staat
zullen naar verwachting dezelfde richtlijnen van toepassing zijn als die thans
door de bedrijfsvereniging in het kader van de AAW worden gehanteerd. De rode
draad in deze richtlijnen is dat de bedrijfsvereniging kan afwijken van de
in artikel 10 geformuleerde zes-jaarstermijn, indien op grond van andere in
deze richtlijnen nader omschreven feiten, een duurzame vestiging in Nederland
kan worden aangenomen. ARTIKEL 11De leden van de RPF-fractie informeren of vast staat dat een regeling
op basis van artikel 11, derde lid, niet tijdig gereed zal zijn. Zij vragen
of het denkbaar is, dat deze regeling zal afwijken van het huidige Tica-besluit.Gezien het feit dat er op dit moment in het kader van artikel 26, derde
lid, van de AAW reeds een besluit bestaat van dezelfde strekking (Tica-besluit
van 18-8-1994, Stcrt. 1994, 192) mag er van worden uitgegaan dat een besluit
op grond van artikel 11, derde lid, tijdig gereed zal zijn. Uiteraard is het
mogelijk dat de nieuwe regeling afwijkt van de nu bestaande. Zo is het denkbaar
dat in de nieuwe regeling ervaringen die met de nu geldende zijn opgedaan
worden verwerkt. ARTIKEL 15De leden van de RPF-fractie pleiten er, onder verwijzing naar hun inbreng
op dit onderdeel bij het wetsvoorstel WAZ, voor, de periode van vijf jaar
te schrappen.Ook bij de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Amber hebben
de leden van de RPF-fractie gevraagd de periode van 5 jaar te schrappen. In
de beantwoording heeft de regering steeds gewezen op de samenhang met de periode
dat uitvoeringsorganen medische dossiers moeten bewaren. Zou de periode van
5 jaar in de door ons gekozen uitwerking van de motie van Dijke worden verwijderd
dan is de consequentie daarvan dat medische dossiers in het ongunstigste geval
47 jaar moeten worden bewaard, namelijk van het 18e tot aan het 65e jaar.
De regering is van oordeel dat dit een onevenredige verzwaring van de uitvoeringskosten
betekent. ARTIKEL 17De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering de mening van deze
leden deelt, dat het begrip «voor hem gewenste opleiding» bij
jongeren moet worden gelezen als «door hem gewenste opleiding».
Dit omdat, zo menen zij, het niet aangaat, jongeren vanwege hun afhankelijkheid
van de Wajong te beknotten in hun rechten op een zelfgekozen opleiding.Bij het volgen van onderwijs en scholing door jonggehandicapten kan onderscheid
worden gemaakt tussen opleiding en scholing die door de jonggehandicapte zelf
wordt gekozen en opleiding en scholing die door de bedrijfsvereniging wenselijk
wordt geacht teneinde de arbeidsmarktkansen van de betrokkene te vergroten.
Zij het dat bij de keuze van een door de bedrijfsvereniging wenselijk geachte
scholing over het algemeen altijd overleg zal worden gevoerd met de betrokkene.In de eerstgenoemde situatie gaat het om jonggehandicapten die evenals
hun niet gehandicapte leeftijdgenoten zich middels het volgen van onderwijs
ontplooien en voorbereiden op de arbeidsmarkt. Indien dit onderwijs is aan
te merken als regulier onderwijs, dan kunnen op grond van deze wet voorzieningen
ten behoeve van het volgen van dit onderwijs worden vergoed. Onder regulier
onderwijs wordt verstaan onderwijs dat wordt gegeven op scholen en instellingen
die voor bekostiging door het Rijk in aanmerking komen, dan wel door de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zijn aangewezen of erkend, met uitzondering
van scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs.In deze situaties gaat het niet om de vergoeding van het onderwijs zelf,
dus bijvoorbeeld de leskosten, maar kan het wel gaan om een vergoeding van
voorzieningen die nodig zijn om het onderwijs te kunnen volgen, bijvoorbeeld
een vergoeding van de extra kosten voor het vervoer naar en van de onderwijsinstelling
of een vergoeding van hulpmiddelen. In een brief van 27 maart jl. aan de Tweede
Kamer naar aanleiding van kamervragen van het Tweede Kamerlid Sterk (Aanhangsel
1994–1995, nr. 1053) is door de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid aangegeven dat bij de aanvraag van dergelijke voorzieningen
het arbeidsmarktperspectief van de aanvrager buiten beschouwing dient te blijven
voorzover de belanghebbende vóór het bereiken van de leeftijd
van 27 jaar een studie heeft aangevangen. Voorts heeft hij aangeven dat deze
personen in staat moeten worden gesteld deze studie af te ronden. Inmiddels
heeft de NAB laten weten haar beleid hiermee in overeenstemming te hebben
gebracht. De Tweede Kamer zal hierover ook nog afzonderlijk worden geïnformeerd.
Uit het voorgaande volgt dat indien een persoon met een handicap, dit hoeft
overigens niet altijd ook een jonggehandicapte te zijn, voordat hij de leeftijd
van 27 jaar heeft bereikt een studie aanvangt in het regulier
onderwijs hij in aanmerking kan komen voor voorzieningen die noodzakelijk
zijn om dit onderwijs te kunnen volgen. In deze situaties wordt de «door
hem gewenste scholing» tevens geacht de «voor hem gewenste scholing»
te zijn.Indien een jonggehandicapte nadat hij de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt
een opleiding in het regulier onderwijs aanvangt kan bij de verstrekking van
voorzieningen door de bedrijfsvereniging wél het arbeidsmarktperspectief
worden betrokken. In dat kader zou het wel kunnen voorkomen dat een «door
de jonggehandicapte gewenste opleiding» niet tevens «een voor
de jonggehandicapte opleiding» gewenste is.Daarnaast is het mogelijk dat een jonggehandicapte in overleg met de bedrijfsvereniging
besluit een opleiding of scholing te gaan volgen specifiek gericht op de verbetering
van zijn (toekomstige) positie op de arbeidsmarkt.Daarbij hoeft het niet te gaan om een reguliere scholingssituatie. In
deze situaties kan de bedrijfsvereniging besluiten om naast een vergoeding
voor eventuele noodzakelijke hulpmiddelen eveneens een vergoeding te geven
voor bijvoorbeeld het lesgeld. Het feit dat een betrokkene na overleg met
de bedrijfsvereniging een dergelijke scholing gaat volgen, geeft aan dat er
in de meeste gevallen sprake zal zijn van een «voor de jonggehandicapte
gewenste scholing» en een «door de jonggehandicapte gewenste scholing».In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie welk budget beschikbaar
is voor de scholings- en onderwijsvoorzieningen voor jonggehandicapten zij
opgemerkt dat alleen gegevens met betrekking tot het totaal aan uitgaven voor
scholingsvoorzieningen voorhanden is. Een uitsplitsing naar de uitgaven ten
behoeve van jonggehandicapten is derhalve niet mogelijk. Het totaalbedrag
aan scholingsvoorzieningen bedroeg in 1992 34,6 mln; in 1993 en 1994 was dit
bedrag 31,9 resp. 26,6 mln.In navolging van het aanvullend technisch commentaar van het Tica zijn
de leden van de D66-fractie van mening dat een maximum termijn, waarbinnen
de Wajong uitkering wordt ingetrokken of herzien niet relevant is en dat de
voorgestelde maximum termijn van 3 maanden bovendien strijdig is met de op
jurisprudentie gebaseerde uitlooptermijn van 6 maanden die in sommige situaties
voor in het buitenland wonende uitkeringsgerechtigden geldt.Met betrekking tot de termijn waarbinnen de beschikking tot eindiging
of herziening van de uitkering dient te worden uitgevoerd, is het niet de
bedoeling is geweest enige wijziging aan te brengen ten opzichte van het AAW-regime
op dat punt. Bij nader inzien is het dan ook, mede gelet op de overwegingen
die door de D66-fractie in navolging van het Tica-commentaar zijn genoemd,
niet nodig de termijn van drie maanden in de wet te handhaven. Met het oog
daarop worden, evenals de artikelen 19 en 37 van de WAZ, de artikelen 17 en
30 van de Wajong bij nota van wijziging aangepast. ARTIKEL 22De fractieleden van de PvdA vragen of het toekennen van vakantie-uitkering
over de overlijdensuitkering wel passend is, gelet op de uiteenlopende bedoeling
van deze uitkeringen.Ten aanzien hiervan kan allereerst worden opgemerkt dat het niet de bedoeling
is geweest in dit regime enige wijziging aan te brengen ten opzichte van het
AAW-regime, onder welk regime ook recht op vakantie-uitkering
bestaat over de overlijdensuitkering. Voorts is, hoewel in de vorm van een
overlijdensuitkering, juridisch nog steeds sprake van een arbeidsongeschiktheidsuitkering,
waarover op grond van de bepalingen van de wet aanspraak bestaat op vakantie-uitkering.
Artikel 22 is een bepaling die dit regelt. ARTIKEL 26De leden van de D66-fractie constateren dat in de toelichting op artikel
26 Wajong vermeld staat, dat ook een toename van de arbeidsongeschiktheid
gemeld dient te worden, hetgeen echter niet in de wettekst staat.Dit artikel heeft uitsluitend betrekking op melding van arbeidsongeschiktheid
door een persoon die arbeidsongeschikt is op de dag waarop hij 17 jaar wordt
of arbeidsongeschikt wordt op een later gelegen dag waarop hij studerende
is. De vermelding in de memorie van toelichting dat ook een toename van de
arbeidsongeschiktheid gemeld dient te worden, is dan ook niet juist.De vraag van de leden van de D66-fractie, of in het eerste lid van dit
artikel na «het ontstaan van de arbeidsongeschiktheid» niet moet
worden toegevoegd: indien deze later dan het 17e jaar is ontstaan, kan bevestigend
worden beantwoord. In de nota van wijziging bij dit wetsvoorstel is dan ook
een voorstel tot wijziging van de desbetreffende bepaling opgenomen. ARTIKEL 27De leden van de PvdA-fractie vragen binnen hoeveel weken een bedrijfsvereniging
op een aanvraag voor een voorziening of een uitkering moet beslissen.De voor de diverse sociale-zekerheidswetten geldende beslistermijnen zijn
vastgelegd in het Besluit beslistermijnen sociale verzekeringswetten. In artikel
5 van dat besluit is, voor wat betreft de AAW, bepaald dat voor beslissingen
over het al dan niet verzekerd zijn en voor beslissingen met betrekking tot
uitkeringen en voorzieningen een beslistermijn geldt van 13 weken. In artikel
68 van het voorliggende voorstel van wet is bepaald dat bij algemene maatregel
van bestuur regels kunnen worden gesteld met betrekking tot de beslistermijn.
Bij parlementaire aanvaarding van het Pemba-complex zal uiteraard het genoemde
besluit moeten worden aangepast aan de nieuwe regelgeving. Het ligt hierbij
voor wat betreft de Wajong voor de hand, dat aangesloten wordt bij de beslistermijnen
die nu in het kader van de AAW gelden. ARTIKEL 28De leden van de fractie van D66 vragen om een voorbeeld van een situatie
waar toepassing van de regel van artikel 28 tot bijzondere hardheid zou leiden.Aan de hand van een voorbeeld kan een en ander worden toegelicht. Iemand
die altijd «gezond» was, voelt zich op enig moment niet honderd
procent fit, terwijl hij geen reden had om aan te nemen dat er sprake was
van beginnende arbeidsongeschiktheid. Op een gegeven moment wordt betrokkene
geheel arbeidsongeschikt en vraagt een arbeidsongeschiktheidsuitkering aan.
Bij de beoordeling van de arbeidsongeschiktheid blijkt dat sprake is van reeds
enige jaren geleden als gevolg van een sluipende ziekte ingetreden arbeidsongeschiktheid,
die in de loop der tijd is toegenomen en pas na verloop van tijd
heeft geleid tot volledige arbeidsongeschiktheid. In een dergelijke situatie
kan de bedrijfsvereniging aannemen dat sprake is van een bijzonder geval en
de arbeidsongeschiktheidsuitkering toekennen over een langere periode dan
een jaar voor de indiening van de aanvraag. Het is echter aan de bedrijfsvereniging
om te beoordelen of in concrete gevallen termen aanwezig zijn om de uitkering
een verdere terugwerkende kracht te geven dan een jaar voor de indiening van
de aanvraag. ARTIKEL 29De leden van de D66-fractie onderschrijven de gedachte dat alleen op aanvraag
een uitkering kan worden heropend. Zij menen echter dat in bepaalde situaties
ook zonder aanvraag de uitkering zou moeten kunnen worden heropend.Uitgangspunt is dat heropening van de uitkering op aanvraag geschiedt.
Niettemin wordt onderkend dat er situaties kunnen zijn waarin een heropening
ambtshalve moet kunnen plaatsvinden, zoals de situatie dat een andere arbeidsongeschiktheidsuitkering
wordt aangevraagd en wordt onderkend dat aanspraak op heropening bestaat.
In verband hiermee is in de nota van wijziging bij dit wetsvoorstel een wijziging
van artikel 29 voorgesteld. ARTIKEL 32De leden van de D66-fractie vragen of aan het eerste lid, onderdeel c
en d, van artikel 32 Wajong niet moet worden toegevoegd: degene ten aanzien
van wie een vergoeding of toelage wordt overwogen.Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord. In de nota van wijziging
bij dit wetsvoorstel is dan ook een voorstel tot wijziging van de desbetreffende
bepaling opgenomen. ARTIKEL 33De leden van de D66-fractie vragen of er al duidelijkheid is over de inhoud
van de regels die de Minister vaststelt op basis waarvan opgeroepenen en hun
eventuele begeleiders kosten worden vergoed.Artikel 33 Wajong komt overeen met artikel 17 van de AAW. In dat opzicht
wordt met dit wetsvoorstel geen wijziging aangebracht ten opzichte van het
AAW-regime. Het ligt dan ook in het voornemen om de inhoud van het op grond
van artikel 17 AAW genomen besluit over te nemen in de ministeriële regeling
op grond van dit artikel. ARTIKELEN 34 EN 37De leden van de D66-fractie nemen aan dat op grond van artikel 34 alleen
voorschriften kunnen worden gegeven voor zover deze in redelijkheid gesteld
kunnen worden en dat een maatregel als genoemd in artikel 37 niet wordt genomen
als een voorschrift niet in redelijkheid had kunnen worden gegeven.Artikel 34 Wajong komt overeen met artikel 15 van de AAW. In dat opzicht
wordt met dit wetsvoorstel geen wijziging aangebracht ten opzichte van het
AAW-regime. Vast moet staan dat de voorschriften, die in het kader van de
toepassing van artikel 34 worden gegeven, functioneel zijn. In situaties dat
dat niet het geval is, is er geen grond tot het treffen van een maatregel. ARTIKEL 46De leden van de D66-fractie constateren dat op grond van artikel 46, tweede
lid, de bedrijfsvereniging een voorschot op uitkering kan betalen. In het
wetsvoorstel Pemba wordt geen mogelijkheid geopend om voorschotten op uitkering
te betalen. Deze leden vragen de regering dit verschil te motiveren.Er zijn inderdaad geen goede redenen om in de Wajong en de WAZ enerzijds
wel een voorschotregeling op te nemen en dat niet te doen in de WAO. Met het
oog daarop is bij nota van wijziging op het wetsvoorstel Pemba artikel 50
van de WAO aangepast. ARTIKEL 49De leden van de D66-fractie vragen, naar aanleiding van de brief van de
FVO van 10 juli 1996, aan de regering ervoor zorg te dragen dat met name de
artikelen 11 en 12 van de ministeriële regeling van 15 februari 1994
met betrekking tot samenloop van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen onverkort
gehandhaafd blijven en dat derhalve in een te nemen besluit op basis van artikel
49 Wajong dezelfde regeling van toepassing blijft en dat de minister, met
gebruikmaking van de mogelijkheid in artikel 49, zesde lid, een nadere regeling
treft ten aanzien van andere vormen van arbeid die de jonggehandicapte gaat
verrichten. Naar de mening van deze leden dient in dat kader te worden geregeld
dat artikel 2 van de wet niet van toepassing is wanneer de jonggehandicapte
arbeid gaat verrichten onder gebruikmaking van de PO-regeling.Voor een antwoord op deze vragen moge worden verwezen naar het antwoord
op soortgelijke vragen van de leden van deze fractie, opgenomen in paragraaf
3.2. (Handhaving van recht op en hoogte en duur van arbeidsongeschiktheidsuitkering)
van deze nota. ARTIKEL 50De leden van de D66-fractie vragen of over de inhoud van de algemene maatregel
van bestuur op grond van het tweede lid, onderdeel b, al duidelijkheid is
te geven.Op grond van artikel 50, tweede lid onderdeel b, kunnen regels worden
gesteld ter voorkoming of beperking van samenloop van Wajong-uitkering met
uitkering op grond van andere wetten. Nadere regels over de berekening van
de uitkering bij samenloop van WAZ-uitkering met uitkering op grond van een
andere arbeidsongeschiktheidsregeling zijn vooralsnog evenwel niet noodzakelijk.
Bij nota van wijziging zal artikel 50 zodanig worden gewijzigd dat in dit
artikel zelf uitputtend is geregeld welk deel van de Wajong-uitkering tot
uitbetaling komt bij samenloop met een WAZ- of een WAO-uitkering. Er dient
nog wel een regeling te worden getroffen voor de samenloop van een Wajong-uitkering
met uitkering op grond van een voor ambtenaren geldende arbeidsongeschiktheidsregeling
of een uitkering op grond van de Algemene militaire pensioenwet. ARTIKEL 52Op grond van artikel 52, achtste lid, wordt de overlijdensuitkering op
aanvraag door de bedrijfsvereniging betaald. De leden van de D66-fractie vragen
of hieraan een melding van de bedrijfsvereniging voorafgaat.Niet in alle gevallen zal de bedrijfsvereniging ervan op de hoogte zijn
of en zo ja, welke personen recht hebben op overlijdensuitkering. In verband hiermee is in het achtste lid van artikel 52 bepaald dat deze uitkering
op aanvraag wordt betaald. Deze regeling komt overeen met hetgeen vanaf 1
januari 1997 in de andere wetten die een regeling met betrekking tot overlijdensuitkering
bevatten wordt bepaald. Het is aan de bedrijfsvereniging om te bepalen op
welke wijze zij de aanvraagprocedure vorm zal geven. Naar verwachting zal
de bedrijfsvereniging schriftelijk melding maken van de hoogte van het bedrag
waarop, gelet op eventuele betalingen die zij reeds aan de overleden persoon
heeft gedaan, nog recht op overlijdensuitkering bestaat en zal zij daarbij
tevens aangeven dat de rechthebbende zich voor de overlijdensuitkering tot
haar kan wenden. ARTIKEL 61De leden van de D66-fractie vragen of aan artikel 61, tweede lid, Wajong
na «aan wie toelage of vergoeding als bedoeld in artikel 25 is verleend»
niet moet worden toegevoegd: of wordt overwogen.Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord. In de nota van wijziging
bij dit wetsvoorstel is dan ook een voorstel tot wijziging van de desbetreffende
bepaling opgenomen. ARTIKEL 66De leden van de D66-fractie vragen de regering of het Arbocon-project
van het landelijk samenwerkingsverband van regionale platforms een project
is met betrekking waartoe een financiële bijdrage kan worden verleend.Het verlenen van toelagen aan instellingen of organisaties, die ten doel
hebben het nemen of bevorderen van maatregelen, die strekken tot behoud, herstel
of bevordering van de arbeidsgeschiktheid is een bevoegdheid van het Tica.In de nota naar aanleiding van het verslag Pemba wordt aangegeven dat
het Arbocon-project, ondanks het sympathieke uitgangspunt, belangrijke nadelen
kent (oprichting pseudo-arbodienst, marktverstoring). Feitelijk komt het neer
op een reïntegratie-activiteit. Zoals dat ook is aangegeven in de nota
naar aanleiding van het verslag Pemba is het nu aan het Bestuur van het Landelijk
Samenwerkingsverband van Arbeidsongeschiktheidsorganisaties (LSV/WAO) òf
zij het Arbocon-initiatief daadwerkelijk willen voortzetten, en zo ja in welke
vorm. Eén van de mogelijkheden hierbij is het Arboconplan om te vormen
tot een initiatief ter bevordering van tewerkstelling van gedeeltelijk arbeidsgeschikten
bij reguliere arbodiensten, ondersteund met scholings- en loonkostensubsidies
via de bedrijfsverenigingen. ARTIKEL 68De leden van de fractie van D66 vragen of er al duidelijkheid is omtrent
de inhoud van de regels die bij algemene maatregel van bestuur kunnen worden
gesteld ten aanzien van de termijn waarbinnen een beschikking op aanvraag
danwel ambtshalve moet worden gegeven. Tevens vragen deze leden waarom deze
Algemene maatregel van bestuur een tijdelijk karakter heeft.De mogelijkheid om bij Algemene maatregel van bestuur beslistermijnen
vast te leggen geldt uitsluitend voor beslissingen op aanvraag en niet voor
ambtshalve beslissingen. Bij ambtshalve beslissingen is namelijk in tegenstelling
tot een beslissing op aanvraag veelal geen duidelijk moment aan te wijzen
vanaf wanneer een termijn voor het nemen van de beslissing zou moeten ingaan. Het ligt in het voornemen om voor beslissingen op aanvraag op grond van
de Wajong aan te sluiten bij hetgeen in het Besluit beslistermijnen sociale
verzekeringswetten is bepaald met betrekking tot de besluiten op grond van
de AAW (artikel 5). Dit houdt in dat voor beslissingen over het verzekerd
zijn en over de verstrekkingen alsmede voor beslissingen om terug te komen
op een rechtens onaantastbare beslissing een beslistermijn zal gelden van
dertien weken. Voor de overige beslissingen op aanvraag geldt een termijn
van acht weken.Bij invoering van de Algemene wet bestuursrecht is er voor gekozen om
in de sociale verzekeringswetten de mogelijkheid op te nemen om bij algemene
maatregel van bestuur voor verschillende soorten beslissingen vaste beslistermijnen
te regelen (kamerstukken II, 1991–1992, 22 495, nr. 3, p. 247 en
248). Deze algemene maatregel van bestuur heeft slechts een tijdelijk karakter,
tot 1 januari 1999. Binnen deze periode kan met de betreffende termijnen ervaring
worden opgedaan en worden bezien of zij aanpassing behoeven. Vervolgens dienen
de betreffende beslistermijnen voor het verstrijken van de werkingsduur van
de betreffende algemene maatregel van bestuur in de verschillende wetten zelf
te worden neergelegd. ARTIKEL 69De leden van de fractie van D66 vragen op grond van welke overweging is
afgeweken van artikel 7:10 Awb zodat voor de bedrijfsverenigingen ten aanzien
van beslissingen op bezwaar een termijn van dertien weken geldt.Omdat veel bezwaarschriften op het terrein van het sociaal verzekeringsrecht
aanleiding geven tot nader feitelijk onderzoek, werd bij de invoering van
de Algemene wet bestuursrecht een termijn van 6 weken voor het nemen van een
beslissing op deze bezwaren te kort geacht. Om die reden is in alle sociale
verzekeringswetten de betreffende termijn verlengd tot 13 weken. Hierbij is
in de Wajong aangesloten. ARTIKEL 70De leden van de D66-fractie vragen of er al duidelijkheid bestaat met
betrekking tot de inhoud van de algemene maatregel van bestuur waarin regels
kunnen worden gesteld met betrekking tot de medische bezwaarschriftprocedure.De invoering van de medische bezwaarschriftprocedure op 1 januari 1997
wordt voorbereid door een breed samengestelde projectgroep. In het kader van
deze voorbereiding wordt sinds kort door de uitvoeringsinstellingen regionaal
een proef met deze vorm van bezwaarschriftprocedure gehouden.Afhankelijk van de resultaten van deze proef alsmede de advisering van
de projectgroep zal naar verwachting medio oktober nadere besluitvorming plaatsvinden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,F. H. G. de Grave 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24760-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl