Vervreemding aandelen Schiphol; Verslag algemeen overleg van 25 januari 2006 over Schiphol
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25435, nr. 14

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

25435 nr. 14

20-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25435Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 435Vervreemding aandelen Schipholnr. 14VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 februari 2006De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1
en de vaste commissie voor Financiën2 hebben
op 25 januari 2006 overleg gevoerd met staatssecretaris Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus van Verkeer en Waterstaat en vice-minister-president, minister
Zalm van Financiën over:– de brief van de minister van Financiën
d.d. 15 november 2005 inzake beschrijving proces dual track Schiphol
(25 435, nr. 10);– de brief van de minister van Financiën
van 17 januari 2006 met zijn reactie op het rapport van prof. dr. K.
Cools over vervreemdingswijze aandelen Schiphol en beantwoording van de door
de commissie gestelde vragen (25 435, nr. 13).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Duivesteijn (PvdA) spreekt zijn waardering
uit voor de snelle beantwoording van de vragen. Het debat over de privatisering
van Schiphol moet fundamenteel worden gevoerd en moet niet worden gemarginaliseerd
tot de vraag of de aandelen via de beurs moeten worden verhandeld of dat deze
onderhands moeten worden geplaatst.Schiphol is een belangrijk deel van de Randstad, wellicht zelfs de economische
kern ervan. Het is vervelend dat het regeerakkoord de uitkomst van het debat
dicteert. De minister van Financiën vindt beursgang het meest wenselijk.
Het lijkt erop alsof hij bereid is om heel ver te gaan om tot privatisering
te komen. Zijn antwoorden lijken naar de wensen van de CDA-fractie, namelijk
onderhandse plaatsing van aandelen, te zijn toegeschreven. Kan de minister
niet een wat meer principieel uitgangspunt hanteren en een beursgang verdedigen?De vraag is of dit het juiste moment is om te privatiseren. Er zijn op
dit moment nog veel onzekerheden. Aan de hand van evaluatierapporten die binnenkort
verschijnen, kan er wellicht meer duidelijkheid komen. Ondernemers die gaan
investeren, willen zekerheid hebben. Een ander punt is dat er veel verborgen
reserves zijn. De discussie wordt nu vormgegeven vanuit de perceptie van de
onderneming en haar huidige omzet. Die vormen de basis voor de waardering
van de aandelen. De waarde van de onderneming is echter waarschijnlijk veel
groter dan het bedrag dat via een beursgang zal worden binnengehaald. Enkele
leden van de PvdA-fractie hebben de afgelopen maanden onderzoek gedaan naar
de vastgoedpositie van Schiphol en de regio. Schiphol omvat een enorm gebied.
Dat volume is in de loop der tijd aan veranderingen onderhevig. Zo mag de
rijksbufferzone, die was bedoeld als groene ruimte, inmiddels bebouwd worden.
De PvdA-fractie heeft daar overigens mee ingestemd. Dit soort beslissingen
heeft invloed op de waarde van de onderneming. Dergelijke zaken zullen op
dit moment waarschijnlijk onvoldoende verdisconteerd worden bij een privatisering.
Enkele kleine locaties die in eigendom zijn van de Schiphol Airport Development
Company, waar Schiphol voor 33% eigenaar van is, vertegenwoordigen
al een grondwaarde van 800 mln. Dit zegt iets over het ontwikkelingspotentieel
van het gebied. Het gebied zal niet ineens worden ontwikkeld, maar de kans
is reëel dat de grote winsten pas later worden gemaakt. De minister heeft
de Kamer er tot op heden niet van doordrongen dat hij voldoende kennis heeft
van de vastgoedpositie en van de toekomstige opbrengsten. De Staat zou zichzelf
tekort doen door Schiphol nu te privatiseren. De Kamer moet eerst meer informatie
hebben over de vastgoedontwikkeling. De heer Duivesteijn zal zijn rapport
als beleidsnota naar de Tweede en Eerste Kamer zenden.De heer Haverkamp (CDA) is teleurgesteld over
bepaalde delen van de beantwoording van de minister. De CDA-fractie gaat in
principe akkoord met de dual track. De voorkeur gaat nog steeds uit naar onderhandse
plaatsing van aandelen, omdat die recht doet aan de borging van het publieke
belang. Als de dual track gaat lopen, moet de Kamer zich er niet meer mee
bemoeien. Daarom is het van belang dat er vooraf goede voorwaarden worden
gesteld. Met de huidige voorwaarden, waaronder het niet overdragen van zeggenschap
aan eventuele minderheidsaandeelhouders en de A-minusnotering, is de verwachting
dat de uitkomst van het proces een beursgang is. Als de uitkomst al duidelijk
is, heeft het inzetten van een dual track weinig zin. Er moet dus nog worden
onderhandeld over de voorwaarden voordat akkoord kan worden gegaan met de
dual track.Een partij die wordt gevraagd om via onderhandse plaatsing voor een aantal
jaren aandelen Schiphol te kopen, moet instrumenten hebben om in te grijpen
als het beleid niet de kant op gaat die zij wil. Als geen zeggenschap wordt
overgedragen, zal er weinig animo zijn voor onderhandse plaatsing. Het voordeel
van onderhandse plaatsing is dat de kans groter is dat aandeelhouders investeringen
ook beoordelen in het licht van de lange termijn. Daarnaast kan een contract
worden gesloten met de aandeelhouders waarin afspraken staan over investeringsbeleid,
dividendbeleid en de wijze waarop de onderneming wordt geleid. Hierdoor wordt
het publieke belang beter geborgd. De ontwikkeling van de mainport Schiphol
moet vorm houden op de huidige locatie. Aandeelhouders moeten de aandelen
ten minste zeven jaar houden en moeten deze daarna verplicht eerst aanbieden
aan de Staat, zodat deze kan bezien of met een volgende partij ook afspraken
kunnen worden gemaakt. Kan de minister alternatieven aandragen voor een dual
track die gelijke kansen biedt aan onderhandse plaatsing en beursgang?Er moet een aandeelhoudersovereenkomst tussen de Staat, de gemeente Amsterdam
en de gemeente Rotterdam worden opgesteld voor er aandelen worden vervreemd
en het belang van de Staat onder de 50% zakt. De minister mag die overeenkomst
sluiten bij ministeriële regeling en moet deze vier weken voor inwerkingtreding
aan de Kamer zenden.Mevrouw Gerkens (SP) merkt op dat de Amsterdamse
gemeenteraadscommissie die belast is met het beleid rond de luchthaven zich
heeft uitgesproken tegen vervreemding van de Amsterdamse aandelen Schiphol
in het bijzonder en tegen vervreemding van overheidsaandelen in het algemeen.
Wethouder Griffith is niet bereid om met de Kamer te praten over de wijze
van vervreemding. Conform de huidige statuten kan de gemeente Amsterdam vervreemding
van overheidsaandelen tegenhouden. Kan de minister hier opheldering over geven?
Komt hij hierover in botsing met Amsterdam?De waarde van de onderneming Schiphol wordt verminderd als aandelen worden
verkocht zonder zeggenschap. In principe is het mogelijk dat 49,9%
van de aandelen in de hand van één particuliere investeerder
komt. Als deze investeerder een van de overheidsaandeelhouders meekrijgt,
heeft hij een meerderheid. Zelfs de 2% van de gemeente Rotterdam kan
daarmee beslissend worden. Heeft Rotterdam daarmee kostbare aandelen in handen?
Over belangrijke beslissingen, zoals het benoemen van de raad van commissarissen,
houdt de overheid een veto. Wat zijn nog meer belangrijke beslissingen? Zou
de Staat niet, ongeacht wat andere overheden doen, zelf 50,1%
van de aandelen in handen moeten houden? Blijft Amsterdam zijn vetorechten
houden?De minister wil niet de gehele zeggenschap over Schiphol weggeven. Blijkbaar
heeft hij niet veel vertrouwen in de wet die is gemaakt om de belangen van
de omgeving te waarborgen. Onderhandse plaatsing of beursgang zijn pas echt
rendabel als zeggenschap wordt overgedragen. Hoe minder zeggenschap, hoe minder
waarde. Het is dus misschien uit financieel oogpunt niet zo verstandig om
op deze wijze geld te genereren. Het kan de Staat zelfs geld kosten. Er zijn
nu twee opties: de minister heeft zijn voorstel nog niet goed doordacht of
hij wil meer zeggenschap overdragen dan goed is. Volgens de heer Cools is
de dual track zeer risicovol omdat vervreemding alleen geld oplevert als er
ook zeggenschap wordt overgedragen, er twijfel bestaat over de borging van
publieke belangen door alleen de wet en Amsterdam wil absoluut niet vervreemden.De heer Van der Ham (D66) heeft met betrekking
tot Schiphol geen blind vertrouwen in de markt, maar hij heeft er ook geen
heilig vertrouwen in dat het alleen maar goed kan gaan als de aandelen in
handen van de overheid blijven. Het uitgangspunt bij de privatisering is dat
hiertussen een goed evenwicht moet worden gevonden. De overheid moet een rol
blijven spelen en daarom verdient een minderheidsprivatisering de voorkeur.
De overheid heeft dan wettelijk vastgestelde bevoegdheden voor toezicht en
handhaving en tegelijkertijd krijgt Schiphol meer ruimte om te groeien en
te investeren.De vraag is of de vervreemding van aandelen via de beurs moet plaatsvinden
of onderhands. Bij het maken van de keuze moet niet de financiële opbrengst
leidend zijn, maar de vraag welke optie het publiek belang via zeggenschap
het beste waarborgt. In de brief van de minister lijkt de financiële
opbrengst van de aandelen echter leidend te zijn. Welke criteria hanteert
de minister bij de bepaling van de meest geschikte vorm van vervreemding met
het oog op zeggenschap?De belangrijkste afweging bij de keuze tussen beursgang en onderhandse
plaatsing is die tussen zeggenschap en disciplinering aan de ene kant en de
financiële opbrengst aan de andere kant. Hoe meer zeggenschap de nieuwe
aandeelhouders krijgen, hoe hoger de opbrengst zal zijn. Er is dus inzicht
nodig in de mate van zeggenschap die minderheidsaandeelhouders krijgen. Daarnaast
speelt het type onderhandse belegger een rol bij de keuze. De heer Cools zegt
dat er meer helderheid moet komen over de zeggenschapsverhoudingen en de relatie
met de andere twee overheidsaandeelhouders voordat een keuze kan worden gemaakt
voor een wijze van vervreemding. Hij wijst ook op de risico’s van het
dual-tracksysteem. Hoe schat de minister het risico van claims door potentiële
gegadigden in?Op dit moment kan nog geen keuze worden gemaakt omdat er nog onvoldoende
informatie is. De Kamer moet bij de definitieve keuze worden betrokken. Als
wordt gekozen voor dual track, moet duidelijk zijn aan de hand van welke criteria
wordt bepaald of beursgang of onderhandse plaatsing de voorkeur heeft. Hierbij
moet zeggenschap voor financiële afwegingen gaan. Er moet ook duidelijkheid
zijn over de aandeelhoudersovereenkomst met de gemeente Amsterdam en de gemeente
Rotterdam. Er moet worden bezien op welke termijn de volgende stap in dit
proces kan worden gezet.De heer De Krom (VVD) is positief over het
traject dat de minister van Financiën in zijn brief heeft geschetst.
Hij denkt dat er in dit proces angst bestaat voor buitenlandse investeerders
en bedrijven die ons land van binnenuit willen leegeten. Investeerders zullen
echter rendement van hun investeringen willen hebben, dus zij hebben er geen
belang bij om een bedrijf te ontmantelen. De angst voor investeerders tast
het zelfvertrouwen en de positie van Nederland als investeringsland aan. Elke
investeerder, ook uit het buitenland, moet worden verwelkomd. Extra kapitaal
leidt tot meer werk.De VVD-fractie heeft een voorkeur voor beursgang en het rapport-Cools
sterkt haar in die overtuiging. Onderhandse plaatsing kan meer opleveren,
maar de prijs daarvoor is het overdragen van zeggenschap. De gedachte achter
de wens dat de overheid meerderheidsaandeelhouder blijft, is dat zij via haar
aandelen zeggenschap moet blijven uitoefenen. Uit het rapport-Cools blijkt
dat de premie bij onderhandse verkoop ontstaat door overdracht van zeggenschap
aan minderheidsaandeelhouders gecombineerd met een agressieve financieringsstructuur.
Dat ondergraaft de positie van de overheid. Het is vreemd dat de voorstanders
van het uitoefenen van zeggenschap door de overheid via aandeelhouderschap
pleiten voor onderhandse plaatsing waarbij zeggenschap uit handen wordt gegeven.Alle publieke belangen, zoals die met betrekking tot ruimtelijke ordening,
geluid, milieu en veiligheid, zijn via publiekrechtelijke weg gewaarborgd.
De vorm van aandeelhouderschap heeft geen invloed op de borging van deze belangen.
De heer Cools zegt dat de aanname dat bij een onderhandse plaatsing de publieke
belangen van Schiphol beter zijn beschermd onjuist is. De kern van de vraag
is of de publieke belangen via aandeelhouderschap moeten worden gewaarborgd
of via wetgeving, toezicht en controle. Dat laatste is hier het geval. De
overheid houdt zeggenschap door wet- en regelgeving. Er zal nog worden gesproken
over de wijze waarop een en ander moet worden ingericht.Bij onderhandse plaatsing bestaat het gevaar dat een passieve meerderheidsaandeelhouder
het aflegt tegen een actieve minderheidsaandeelhouder. Dat heeft een onevenwichtige
governancestructuur tot gevolg. De overheid moet geen concessies doen met
betrekking tot zeggenschap en de financieringsstructuur. Hiermee verdwijnt
de premie die onderhandse plaatsing kan opleveren. Het risico
is ook dat investeerders bij onderhandse plaatsing een te korte tijdshorizon
hebben en onvoldoende oog hebben voor langetermijninvesteringen en de kernactiviteiten
van Schiphol.Bij een beursgang maakt de overheid geen afspraken met andere partijen
en draagt daardoor ook niets over. Per definitie is daardoor de positie van
de overheid als meerderheidsaandeelhouder sterker dan bij onderhandse plaatsing.
Daarnaast is de positie van minderheidsaandeelhouders wettelijk gegarandeerd
op basis van het «one share, one vote»-beginsel. Een notering
aan de beurs geeft betere toegang tot de kapitaalmarkt en meer flexibiliteit
bij het aantrekken van eigen vermogen of de inzet van instrumenten als aandelenruil.
De financiering is minder agressief en de rendementseisen zijn minder hoog
en meer gericht op de lange termijn. Een beursgang leidt tot publieke verantwoording.
Het verdient de voorkeur dat aandelen bij veel verschillende partijen worden
geplaatst. Vooral kleine beleggers moeten een kans krijgen. Hoe wil de minister
het voor kleine beleggers aantrekkelijk maken om een aandeel Schiphol te kopen?
Een deel van de opbrengst van de aandelen moet worden bestemd voor investeringen
in infrastructuur en leefkwaliteit in de omgeving.De VVD-fractie wijst het voorstel met betrekking tot de dual track niet
af, maar wat haar betreft hoeft het niet. Het bewandelen van twee wegen brengt
ook extra risico’s met zich mee. Voor deze routes moeten dan immers
dezelfde uitgangspunten gelden. Beursgang verdient de voorkeur, al bestaan
er geen principiële bezwaren tegen onderhandse plaatsing. Ziet de minister
nog andere mogelijkheden voor vervreemding van de aandelen?De heer Duyvendak (GroenLinks) dankt de heer
Duivesteijn voor zijn rapport. Hij merkt op dat het gebied rond Schiphol ook
een grote planologische betekenis heeft. Door privatisering zal de greep hierop
geringer worden. Hij hoopt dat het kabinet serieus zal reageren op de bevindingen
van de heer Duivesteijn.Het debat over de vraag of bij de vervreemding van aandelen moet worden
gekozen voor een beursgang, voor onderhandse plaatsing of voor dual track
is niet zo interessant. De reactie van de minister op de gepubliceerde rapporten
is pragmatisch en opportunistisch. Hij probeert een tussenweg te vinden en
vooral de CDA-fractie voor zich te winnen. Hij wil hierbij uiteindelijk echter
wel uitkomen op een beursgang. Het standpunt van de CDA-fractie is ingewikkeld.
Zij wil dat er actieve aandeelhouders worden gezocht die als het misgaat opkomen
voor het algemene belang. Dat is echter vooral het terrein van de politiek.
Als de heer Haverkamp zo bang is dat zaken misgaan, had hij wellicht niet
voor deze route moeten kiezen.Met betrekking tot de vervreemding van aandelen zijn er nog enkele problemen.
Het significant vergroten of verkleinen van de milieuruimte heeft gevolgen
voor de positie van de minderheidsaandeelhouders. Als de milieuruimte wordt
verkleind, kunnen claims worden verwacht. De minister stelt dat dit kan worden
voorkomen door juiste en volledige informatie te verstrekken. Wat wordt er
in de prospectus gezet, bijvoorbeeld over de groeiruimte van Schiphol? Wat
betekent een mogelijk besluit om Schiphol te verplaatsen naar zee voor eventuele
claims? Hoeveel zekerheid kan worden geboden aan investeerders? Er moet worden
voorkomen dat er claims komen. De prospectus moet in de Kamer worden besproken.Er moet een aandeelhoudersovereenkomst worden gesloten tussen de Staat,
de gemeente Amsterdam en de gemeente Rotterdam. Als de aandelen zijn verspreid
over drie overheden, is een overheidsmeerderheid niet vanzelfsprekend als
de overheidsaandeelhouders verschillend stemmen. De minister wil een ministeriële
regeling waarbij de andere aandeelhouders hun stemrecht in overeenstemming
met de Staat dienen uit te oefenen. In bepaalde omstandigheden
zullen Amsterdam en Rotterdam dus mee moeten stemmen met de Staat. Is bekend
wat de gemeenten daarvan vinden?De heer Hermans (LPF) steunt het voorstel
om de prospectus voor de aandelenuitgifte in de Kamer te bespreken. Er zijn
onvoldoende redenen om de aandelen van Schiphol te vervreemden, terwijl er
juist veel meer redenen van publiek belang zijn om dit niet te doen. In het
rapport-Cools staat informatie die de Kamer nog niet had en worden bepaalde
nieuwe accenten gelegd. Het is goed dat de minister geen substantiële
bevoegdheden wil overdragen aan aandeelhouders. Er zijn aanzienlijke risico’s
verbonden aan het volgen van een dual track en de meeropbrengst ervan is mogelijk
twijfelachtig.De minister noemt in zijn brief enkele bouwstenen voor een aandeelhoudersovereenkomst.
De medeoverheidsaandeelhouders moeten bij nadere vervreemding hun aandelen
aan de Staat aanbieden. Hoe kan bij onderhandse plaatsing een marktconforme
waardering voor deze aandelen worden bepaald? Is hierin voorzien? Er wordt
verwacht dat de belangen van de verschillende aandeelhouders met betrekking
tot de continuïteit van de mainport veelal parallel zullen lopen. Het
is echter heel goed denkbaar dat dit niet het geval zal zijn, bijvoorbeeld
waar het gaat om het milieu. Wat gebeurt er in dat geval? Alleen bij het opzeggen
van het vertrouwen in de raad van commissarissen kan bij ministeriële
regeling worden vastgelegd dat medeoverheidsaandeelhouders in overeenstemming
met de Staat dienen te handelen. Wat gebeurt er als de mainportfunctie in
het geding komt? De minister is bereid om aandeelhouders het recht te geven
om commissarissen voor te dragen. Hoeveel commissarissen komen er en hoeveel
daarvan wil hij laten voordragen?De minister vindt de eisen die aan aandeelhouders worden gesteld van ondergeschikt
belang omdat er geen substantiële zeggenschap wordt overgedragen. Waarom
wordt bij onderhandse plaatsing de eis gesteld dat er binnen zeven jaar geen
exit mag plaatsvinden? Deze voorwaarde kan een prijsverlagend effect hebben.
De heer Hermans steunt ook de eis van de CDA-fractie niet dat de Staat bij
onderhandse plaatsing na afloop van de termijn van zeven jaar het recht van
eerste koop moet krijgen. Het Centraal Planbureau heeft gesteld dat het vervreemden
van aandelen niet verkeerd hoeft te zijn, mits de regulering goed is. Hoe
wordt de regulering verder ingevuld? Worden de AMvB’s waarin zaken worden
geregeld vooraf aan de Kamer voorgelegd? De Vervoerskamer van de Nederlandse
Mededingingsautoriteit gaat een belangrijke rol spelen. Hoeveel mensen gaan
zich met de regulering rond Schiphol bezighouden?De LPF-fractie is tegen vervreemding van de aandelen van Schiphol. Het
argument dat Schiphol hierdoor meer financiële armslag krijgt om het
luchtvaartspel te spelen, is niet overtuigend. Schiphol heeft deze ruimte
al en het onttrekken van gelden door middel van een superdividend staat haaks
op dit streven. Het is verder maar de vraag of Schiphol het grote spel als
winnaar kan afsluiten. Een erg belangrijke vraag die nog moet worden beantwoord,
is of de overheid bevoegdheden wil overdragen aan aandeelhouders. Het antwoord
van LPF-fractie daarop is nee. In dat geval moet dus worden gekozen voor een
beursgang. Hoe zit het met de kosten die zijn gemoeid met de dual track?Het antwoord van de bewindsliedenDe minister zegt dat de grond een belangrijk
deel van de waarde van Schiphol vertegenwoordigt. Dat moet bij de verkoop
van de aandelen worden benadrukt, omdat de waarde van de grond mede bepalend
is voor de vaststelling van de waarde van de aandelen. Er zijn altijd onzekerheden.
In de prospectus wordt een aparte risicoparagraaf opgenomen. Een mogelijke
wijziging van het milieubeleid is een van de risico’s. Dat geldt
overigens niet alleen voor de luchtvaartsector. Een wijziging van het beleid
betekent niet dat er schadeclaims kunnen worden ingediend bij de Staat, tenminste
als deze wijziging op een ordentelijke wijze tot stand is gekomen. Dat geldt
overigens niet bij private contracten. In de prospectus zal het huidige beleid
worden omschreven. Als de bestemming van Schiphol wordt gewijzigd in verband
met verplaatsing van de luchthaven, komt de grond toe aan de Staat. In dat
geval moet de waarde worden vergoed conform de luchtvaartbestemming, maar
komen de ontwikkelingswinsten van de grond terug bij de overheid.De heer Haverkamp is teleurgesteld in een deel van de beantwoording van
de schriftelijke vragen. De redering in deze beantwoording is echter consistent.
Het uitgangspunt is dat de publieke belangen via de publiekrechtelijke weg
moeten worden geborgd. De Kamer, gesteund door de Raad voor Verkeer en Waterstaat,
vindt echter dat de overheid een doorslaggevende zeggenschapspositie over
Schiphol moet behouden door 50,1% van de aandelen te behouden. In dit
geval is het logisch om geen zeggenschapsrechten af te staan aan minderheidsaandeelhouders.
Het kan inderdaad interessant zijn om grote beleggers te interesseren voor
de aandelen. Zij zullen immers de ontwikkelingen actiever volgen en actiever
deelnemen aan aandeelhoudersvergaderingen dan kleine aandeelhouders. Daarnaast
brengen zij kennis en deskundigheid in. Het is dus nuttig om grote private
aandeelhouders te hebben. Er kan echter niet op voorhand op worden gerekend
dat deze te allen tijde een even altruïstische benaderingswijze kiezen
als de Staat met betrekking tot het belang van de mainport. Als aandeelhouders
een vetorecht krijgen voor bepaalde beslissingen, kunnen zij beslissingen
blokkeren die wellicht in het algemeen belang zijn. Versplintering van het
aandelenpakket over vele kleine aandeelhouders die niet actief zijn, kan negatieve
gevolgen hebben voor de governance. Bij beursgang is het ook mogelijk dat
enkele partijen een groot pakket kopen en zich actief opstellen, maar of dat
ook gebeurt is niet met zekerheid te zeggen.Er zal nader worden onderzocht of er andere mogelijkheden zijn dan het
huidige dual-tracksysteem. Er kan bijvoorbeeld voor worden gekozen om een
deel van de aandelen via de beurs te verhandelen en een deel onderhands te
plaatsen zonder toekenning van bijzondere rechten. Onderhandse plaatsing zal
leiden tot een iets lagere opbrengst. De afweging is echter dat deze discount
ertoe kan leiden dat er enkele grote aandeelhouders worden gevonden die voor
langere tijd een groot pakket aandelen onder zich houden, zich actief bemoeien
met de governance van Schiphol en de raad van bestuur op de huid zitten. Er
kan worden overwogen om een deel van de aandelen via een veiling onderhands
te plaatsen. De veiling van die aandelen moet dan met het oog op het actieve
aandeelhouderschap echter wel worden gebonden aan een bepaalde periode waarin
de aandelen niet mogen worden verkocht. Wat er moet gebeuren na afloop van
deze periode moet worden bezien. Een verplichting om de aandelen eerst aan
de Staat aan te bieden, verdient echter geen voorkeur. De mogelijkheden na
de lock-upperiode zullen ook invloed hebben op de waardering van de onderhandse
aandelen op de veiling.De weg die wordt gekozen in dit belangrijke proces, moet door de Kamer
worden begrepen. De verdeling van bevoegdheden tussen de regering en de Kamer
is heel duidelijk geregeld. De minister van Financiën neemt besluiten
en moet achteraf verantwoording afleggen aan de Kamer. Omdat in dit geval
de borging van publieke belangen een belangrijke rol speelt, moet de Kamer
begrijpen op welke gronden keuzen worden gemaakt. De minister moet echter
op een gegeven moment krachtens de wet zelf zijn conclusies trekken.De gemeenteraadscommissie van Amsterdam die over luchthavenzaken gaat,
heeft een motie voorgesteld. De opvatting van deze commissie, en straks waarschijnlijk
van de gehele gemeenteraad van Amsterdam, is origineel. Als er uiteindelijk
door de Nederlandse regering met steun van het parlement iets
wordt besloten, is het immers niet aan de gemeente Amsterdam om dit te frustreren.
De vraag of Amsterdam zijn aandelen wil verkopen, staat hier los van. Amsterdam
wil niet overleggen voor de Luchtvaartwet door de Eerste Kamer is aanvaard
en de regering een standpunt heeft ingenomen. Dat is begrijpelijk. De verwachting
is dat Amsterdam uiteindelijk de wijziging van de statuten niet zal frustreren.
Alle overheidsaandeelhouders zullen interesse hebben in het sluiten van een
aandeelhoudersovereenkomst. Het is immers voor alle partijen van belang dat
het overheidsbelang op 50,1% blijft en dat in cruciale gevallen wordt
gegarandeerd dat de overheid als eenheid kan optreden. De rijksoverheid kan
alleen een aanwijzing geven als de mainportbelangen in het geding zijn. De
minister van Verkeer en Waterstaat zal in dat geval een aanwijzing geven aan
de andere overheidsaandeelhouders inzake het gezamenlijk innemen van een positie.
Dat zal niet snel gebeuren.Het is nog niet bekend wat de gemeente Rotterdam wil. Het is mogelijk
dat zij de aandelen wil verkopen. Als dat gebeurt, zijn er nog twee overheidsaandeelhouders
over. Het is niet de bedoeling dat Rotterdam met 2% van de aandelen
de doorslag kan geven. Als zij de aandelen wil behouden, moet niet meer dan
48% van de aandelen in private handen worden gebracht.Bij onderhandse plaatsing moeten geen bijzondere zeggenschapsrechten worden
verleend. Grote aandeelhouders moeten echter wel de mogelijkheid krijgen om
een voordracht te doen voor commissarissen, in proportie met het pakket aandelen
dat zij bezitten. Dat is het enige voordeel dat men heeft ten opzichte van
het utiliteitsaandeel omdat zij niet-verhandelbare aandelen bezitten. Dit
heeft echter wel tot gevolg dat de kans dat de onderhandse plaatsing tot een
grote opbrengst zal leiden klein is. De dual track brengt juridische risico’s
met zich mee. De meest waarschijnlijke uitkomst ervan is een beursgang. Een
van de argumenten voor onderhandse plaatsing die de heer Cools noemt, is dat
alvast grote posities worden gevestigd voor het geval de overheid alle aandelen
van Schiphol verkoopt. Daarnaast is niet bekend wat de veiling zal opleveren.
Er kan hoger worden geboden dan de prijs die bij een reguliere beursgang tot
stand zou komen. Hier tegenover staan het gebrek aan utiliteit en het gebrek
aan exitmogelijkheden.Bij een beursgang moeten er geen speciale regelingen worden getroffen
voor kleine beleggers. Zij moeten niet worden verleid door kortingen. Als
mensen zich inschrijven bij een bank, kunnen met een bankconsortium afspraken
worden gemaakt over de bediening van kleine beleggers via de toedeling. Dual
track leidt tot hogere kosten dan een beursgang of een onderhandse plaatsing.
Waarschijnlijk is dat laatste het goedkoopst. Beursgang is echter een doorzichtig
proces waartoe iedereen toegang heeft. Doordat dual track de grootste risico’s
met zich meebrengt, moet er meer worden geïnvesteerd om te vermijden
dat er zaken misgaan. De kosten zullen overigens maar een fractie van de opbrengsten
bedragen, al zal het wel om miljoenen gaan.De staatssecretaris benadrukt dat duidelijk
is aangegeven op welke vier publieke belangen de NV Luchthaven Schiphol invloed
zou kunnen hebben en hoe deze via wet- en regelgeving worden geborgd. De mainport
Schiphol kan uiteraard in de toekomst ook aan andere publieke belangen raken,
maar die zullen niet op het terrein van de NV Luchthaven Schiphol liggen.
Het kan bijvoorbeeld gaan om bereikbaarheid van het gebied. Het kabinet heeft
er vertrouwen in dat de publieke belangen die kunnen worden geschaad door
de luchthaven voldoende zijn geborgd in wet- en regelgeving. Borging van publieke
belangen kan dus geen reden zijn om met de privatisering te wachten.Er werd gevraagd of de potentiële ontwikkelingswaarde van het gebied
reden zou kunnen zijn om de vervreemding van de aandelen uit te stellen. Er
is sprake van twee terreinen, namelijk het luchthaventerrein zelf, dat om niet aan de overheid zal worden overgedragen, en verdere terreinen
die Schiphol als ontwikkelingsmaatschappij heeft aangekocht. Als het luchthaventerrein
verder wordt ontwikkeld, profiteert de overheid van de stijging van de grondwaarde.
In februari 2001 is een kaart naar de Kamer gestuurd van de grond die de luchthaven
bezit en die aan de Staat wordt overgedragen. Het areaal komt overeen met
wat vroeger het aangewezen luchtvaartterrein heette. Indien dit aangewezen
luchtvaartterrein wordt uitgebreid, wordt de betreffende grond aan de Staat
overgedragen door de luchthaven. De onderhandelingen over de grond zijn dus
al enige tijd afgerond. Er worden nu alleen nog gesprekken gevoerd over de
statuten van de Grond NV. De gemeente Amsterdam is hier ook bij betrokken.
Het juridisch eigendom van de grond ligt bij de overheid en het economisch
eigendom bij de NV Luchthaven Schiphol, die de grond in erfpacht krijgt met
een canon van nul.In de Nota Ruimte en de Nota Mobiliteit is afgesproken dat Schiphol in
elk geval tot 2030 op de huidige plek wordt ontwikkeld. Beleggers zijn ervan
op de hoogte dat luchtvaart een gereguleerde sector is en dat er dus veranderingen
kunnen optreden. Intrekking van de exploitatievergunning van Schiphol vanwege
verplaatsing naar een andere locatie is voorzien in de wet. Het Rijk kan in
dat geval de grond benutten. Er kunnen geen claims worden ingediend alleen
op basis van onjuiste voorlichting over toekomstig beleid. De AMvB is ten
behoeve van de behandeling van de Luchtvaartwet in juni 2005 ter informatie
aan de Kamer gezonden en is inmiddels voorgelegd aan de Raad van State. Deze
heeft geen grote wijzigingen voorgesteld. De Nederlandse Mededingingsautoriteit
kan te zijner tijd zelf bepalen hoeveel mensen zij nodig heeft. De schatting
is nu dat er drie tot vijf fte nodig zijn om de nieuwe taken te kunnen uitvoeren.Nadere gedachtewisselingDe heer Hermans (LPF) vindt dat er onduidelijkheid
is over het vervolg van de procedure. Hij wil een reactie van de bewindslieden
op het rapport van de heer Duivesteijn. De LPF-fractie zal met grote tegenzin
instemmen met een beursgang. De andere trajecten moeten niet worden ingezet.De heer Duyvendak (GroenLinks) vindt dat de
minister de Kamer een brief moet sturen met de door hem nieuw ingebrachte
variant en de uitwerking daarvan. Hierover moet vervolgens weer worden gesproken
in de commissie. Kan in deze brief ook een reactie worden gegeven op de passage
uit het rapport-Cools over het risico van claims bij veranderend milieubeleid?De heer De Krom (VVD) geeft nog steeds voorkeur
aan een beursgang. De minister moet de variant die hij noemde nader uitwerken.Mevrouw Gerkens (SP) vindt dat er een rommeltje
wordt gemaakt rondom deze belangrijke beslissing. De minister moet duidelijk
maken wat de consequenties zijn van zijn nieuwe voorstel. Overigens blijft
mevrouw Gerkens tegenstander van vervreemding.De heer Haverkamp (CDA) is tegen het voorliggende
voorstel voor een dual track omdat de uitkomst daarvan vrijwel zeker beursgang
is. Het voorstel dat de minister tijdens dit overleg heeft gedaan voor een
gedeeltelijke onderhandse plaatsing, ziet er goed uit. Kan de minister dit
nader uitwerken?De heer Duivesteijn (PvdA) vindt dat het publieke
belang onvoldoende is geborgd, ook omdat de overheid niet acterend als aandeelhouder
zal optreden. Hij vindt vervreemding nu vanuit financieel oogpunt onverstandig,
zoals hij ook al in zijn nota heeft geschreven. Kan de minister reageren
op deze nota? Er moet zorgvuldig worden omgesprongen met de investeringen
die de overheid al in de luchthaven heeft gedaan.De minister zal de Kamer nader informeren
over zijn nieuwe plannen met betrekking tot vervreemding van de aandelen.
De Kamer kan hierover een debat organiseren, maar de minister zal op een gegeven
moment gebruik maken van zijn wettelijke bevoegdheden om een besluit te nemen
en alvast aan de slag gaan. Hij legt hierover achteraf verantwoording af aan
de Kamer. Er moet worden bezien wat Amsterdam gaat doen. De minister acht
het onwaarschijnlijk dat beleggers succesvolle claims kunnen indienen als
het milieubeleid wordt gewijzigd. Dat is namelijk ook niet gebeurd door andere
ondernemingen die te maken hebben gehad met aanscherping van het milieubeleid,
zoals Shell. Het beleid moet goed worden beschreven en in de risicoparagraaf
moet aandacht worden besteed aan mogelijke wijzigingen van het beleid.De grondpositie zal een rol spelen bij de waardering van de aandelen door
potentiële kopers. Daar zal aandacht aan worden besteed in de prospectus.
De Staat zal niet als aandeelhouder acteren waar het gaat om bijvoorbeeld
milieubeleid. Daar is de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat verantwoordelijk
voor. Op het terrein van bevoegdheden die aan de aandeelhoudersvergadering
zijn toegewezen, zoals beloningsbeleid en strategische beslissingen, zal de
Staat zich echter als een zakelijke aandeelhouder opstellen.De voorzitter merkt op dat de minister heeft
toegezegd dat hij de Kamer op korte termijn een brief zal sturen over zijn
nieuwe voorstel.De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat.AtsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,TichelaarDe griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,RooversXNoot1Samenstelling:Leden: Duivesteijn (PvdA), Dijksma (PvdA), Hofstra (VVD), ondervoorzitter,
Atsma (CDA), voorzitter, Van Gent (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel
(SP), Van der Staaij (SGP), Depla (PvdA), Van As (LPF), Mastwijk (CDA), Duyvendak
(GroenLinks), Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van Lith (CDA), Van der Ham (D66),
Haverkamp (CDA), Boelhouwer (PvdA), De Krom (VVD), Verdaas (PvdA), Hermans
(LPF), Dezentjé Hamming (VVD), Van Hijum (CDA), Roefs (PvdA), Van der
Sande (VVD), Lenards (VVD) en Knops (CDA).Plv. leden: Heemskerk (PvdA), Samsom (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Hessels (CDA), Vos (GroenLinks), Smeets (PvdA), Slob (ChristenUnie), Waalkens
(PvdA), Herben (LPF), Van Winsen (CDA), Halsema (GroenLinks), Jager (CDA),
Vergeer (SP), Van Haersma Buma (CDA), Bakker (D66), De Pater-van der Meer
(CDA), Van Dam (PvdA), Van Beek (VVD), Dubbelboer (PvdA), Van den Brink (LPF),
Luchtenveld (VVD), Buijs (CDA), Van Dijken (PvdA), Szabó (VVD), Aptroot
(VVD) en Ten Hoopen.XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD),
De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Halsema (GroenLinks),
Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), De
Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Koopmans
(CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée tot Babberich
(CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Van Egerschot (VVD) en Irrgang (SP).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans
(VVD), Kortenhorst (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), De
Krom (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Omtzigt (CDA), Eerdmans (LPF),
Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), Jan de Vries (CDA), Hermans (LPF),
Mastwijk (CDA), Rambocus (CDA), Stuurman (PvdA), Luchtenveld (VVD), Blom (PvdA),
Douma (PvdA), Bibi de Vries (VVD), Van Beek (VVD) en Gerkens (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25435-14.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl