Wijziging Wetboek van Strafrecht en Wetboek van Strafvordering omtrent taakstraffen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26114, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26114 nr. 4

02-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEEN 1. Inleiding2. Inhoud van het voorstel van wet3. Verhouding met het verbod op dwangarbeid4. Kosten van het voorstel van wet en effectmeting uitvoerbaarheid
en handhaafbeleid5. Sociale zekerheidII ARTIKELEN Artikel I onder A LegaliteitsbeginselGewijzigde terminologieSoorten delictenMaatschappelijk draagvlak van de taakstraffenCombinaties van straffenCompetentie van de politierechterArtikel I onderdeel BArtikel I onderdeel C Artikel 22b SrArtikel 22c, eerste lidArtikel 22c, tweede lidArtikel 22c, derde lidArtikel 22c, vierde lidArtikel 22d SrHechtenis in plaats van taakstrafArtikel 22f SrArtikel 22g SrArtikel 22j SrArtikel 22k SrArtikel I, onderdeel F en artikel II, onderdeel FArtikel II, onderdelen B en COndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26114Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 114Wijziging van het Wetboek van strafrecht en het Wetboek van Strafvordering
en enige andere wetten omtrent de straf van onbetaalde arbeid ten algemene
nutte (taakstraffen).nr. 4VERSLAGVastgesteld 2 april 1999De vaste commissie voor Justitie1 belast met
het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel brengt als volgt verslag
uit van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat hierin de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen
genoegzaam zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling
van dit voorstel voldoende voorbereid. INHOUDSOPGAVE  IALGEMEEN   1.Inleiding2.Inhoud
van het voorstel van wet 3.Verhouding met het verbod op dwangarbeid4.Kosten van het voorstel van wet en effectmeting uitvoerbaarheid
en handhaafbeleid. 5.Sociale zekerheid   IIARTIKELEN  Artikel I onder A  Legaliteitsbeginsel  Gewijzigde
terminologie  Maatschappelijk draagvlak van de taakstraffen  Combinaties
van straffen  Competentie van de politierechter Artikel
I onderdeel B Artikel I onderdeel C  Artikel 22b Sr  Artikel
22c, eerste lid  Artikel 22c, tweede lid  Artikel 22c,
derde lid  Artikel 22c, vierde lid  Artikel 22d Sr  Artikel
22f Sr  Artikel 22g Sr  Artikel 22j Sr  Artikel
22k Sr Artikel I, onderdeel F en artikel II, onderdeel F Artikel
II, onderdelen B en CI ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA hebben met waardering kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden ondersteunen de visie van de
regering, dat taakstraffen tot een nuttig en volwaardig onderdeel van het
sanctiepalet zijn uitgegroeid. Wel vinden zij dat taakstraffen geen wondermiddel
zijn en dat aan de toepassing ervan grenzen zitten. Die worden onder meer
bepaald door de maatschappelijke acceptatie van het instrument taakstraffen.De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel, dat beoogt de wettelijke bepalingen ten
aanzien van de straf van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (voortaan taakstraffen
genoemd) te herzien. Belangrijke elementen van het wetsvoorstel zijn: de positionering
van de taakstraf als volledig zelfstandige hoofdstraf, de wettelijke verankering
van de leerstraf voor volwassenen, de versoepeling van de regeling van aanbod
en instemming, de uitbreiding van het aantal op te leggen uren, het loslaten
van de verplichte koppeling van de taakstraf aan zes maanden onvoorwaardelijke
gevangenisstraf en de introductie van de mogelijkheid dat taakstraffen door
het Openbaar Ministerie bij wijze van transactie worden toegepast.De leden van de fractie van de VVD staan positief-kritisch ten opzichte
van het wetsvoorstel. Feit is, dat de modaliteit «taakstraf» een
vaste plaats heeft verworven in het Nederlandse sanctiestelsel. De leden van
de fractie van de VVD onderkennen de toegevoegde waarde van de taakstraf en
beschouwen deze strafmodaliteit dan ook als een volwaardige aanvulling op
de reeds bestaande modaliteiten als de vrijheidsstraf en de geldboete.De leden van de fractie van het CDA hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Het onderwerp taakstraffen mag zich in
een grote maatschappelijke belangstelling verheugen. Van het nut en de noodzaak
van taakstraffen zijn deze leden overtuigd. Dat de taakstraf in de nabije
toekomst een zelfstandige hoofdstraf zal zijn (derhalve niet meer afhankelijk
van een vrijheidsstraf of bijvoorbeeld een maatregel)heeft bovendien onze
instemming en dat voorstel maakt het Nederlandse sanctiestelsel tegelijkertijd
inzichtelijker.Zoals bij eerdere gelegenheden geuit wil ook de fractie van het CDA vasthouden
aan het concept van de taakstraf. Het opleggen van straf is een complexe aangelegenheid
waarbij de doelen van de straf (vergelding, generale en specifieke preventie,
mogelijke resocialisatie van de verdachte), de effectiviteit van de ten uitvoerlegging,
maar zeker ook de positie van het slachtoffer in het geding zijn. Deze leden
zijn van mening dat de positie van het slachtoffer meer de aandacht verdient.
Dit in het algemeen binnen het Nederlandse strafrecht, maar zeker in relatie
tot taakstraffen. Deze leden komen daar later in dit verslag op terug.Een en ander betekent niet dat er bij de leden van de fractie van het
CDA niet een groot aantal vragen en opmerkingen leeft omtrent het (maatschappelijk)
draagvlak voor taakstraffen, de effectiviteit van taakstraffen, de uitvoeringscapaciteit
en de voorwaarden waaronder een taakstraf kan worden opgelegd.De leden van de fractie van het CDA hebben gaarne een nadere uiteenzetting
over de verhouding tussen deze drie typen van straf, waarbij zij aantekenen
dat zij de geldboete in deze reeks als een onderschatte straf mogelijkheid
zien. In hoeverre heeft de rechter de mogelijkheid om een geldboete op te
leggen in plaats van een taakstraf? Zijn de berichten juist dat met name ook
de betrekkelijk vermogende gestraften kiezen voor de taakstraf
om zo op een betrekkelijk goedkope manier aan de strafmaat te kunnen voldoen,
zonder dat zij onnodig in hun portemonnaie worden getroffen. Een nadere uiteenzetting
over deze onderlinge verhoudingen zien deze leden met belangstelling tegemoet.Een en ander laat onverlet dat de taakstraf, te onderscheiden in werkstraffen
en leerstraffen , ook in de toekomst een wezenlijke bijdrage kan leveren aan
het Nederlandse strafrechtelijk sanctie systeem.De leden van de fractie van D66 hebben hoofdzakelijk met instemming kennis
genomen van de voorliggende wijzigingen van het wetsvoorstel omtrent de straf
van onbetaalde arbeid ten algemenen nutte (taakstraffen).De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij zijn verheugd dat de taakstraf in enkele
tientallen jaren tijd is uitgegroeid van een eerste voorzichtig experiment
tot een volwaardige hoofdstraf. Hiermee is een belangrijke stap gezet in de
humanisering van het strafrecht. Straffen op maat wordt – met de inmiddels
opgedane ervaringen – steeds beter mogelijk, zodat een daadwerkelijk
preventief en normbevestigend effect met behulp van taakstraffen kan worden
bereikt. De positionering van de taakstraf als volledig zelfstandige hoofdstraf
naast de vrijheidsstraf en de geldboete, die met het wetsvoorstel plaatsvindt,
is dan ook niet alleen een logische volgende stap, maar ook een mijlpaal in
de ontwikkeling van ons sanctie-stelsel. Naar het oordeel van de leden van
de fractie van GroenLinks kan het succes van de taakstraf een stimulans zijn
in het verder zoeken naar alternatieve sanctie-vormen.De leden van de fractie van de SP hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij zien de waarde van het opleggen van taakstraffen
in. Zij vragen echter wat de beweegreden is van de regering om de mogelijkheid
om taakstraffen op te leggen uit te breiden. Is de reden er in gelegen dat
een taakstraf een kwalitatief betere straf is dan vrijheidsbeneming vanwege
de toegevoegde elementen van generaal preventieve werking omdat de taakstraf
snel opgelegd kan worden (lik-op-stuk beleid) en vanwege de vergoeding van
de aangerichte schade aan de samenleving en de resocialisatie-elementen? Of
is de motivatie meer ontstaan door de verwachte ontlasting van het gerechtelijk
apparaat, de snellere doorstroom en de verwachte kostenbesparing? Wanneer
het een combinatie van beiden is, willen deze leden graag weten hoe de verhouding
dan ongeveer ligt, en wat het doorslaggevende argument was om tot dit voorstel
te komen.De leden van de fracties van de RPF en het GPV hebben met belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Zij constateren dat het onderhavige
wetsvoorstel beoogt een uitwerking te geven aan de in de beleidsnota taakstraffen
aangekondigde uitbreiding van deze sanctie. Deze leden geven aan, in het verlengde
van de inbreng bij het algemeen overleg naar aanleiding hiervan, op zichzelf
positief te staan ten opzichte van het verschijnsel taakstraffen, maar zij
wensen de grenzen van de taakstraf wel nadrukkelijk in het oog te houden.
Zeker niet in alle gevallen is een taakstraf de juiste sanctie, in het bijzonder
als het gaat om misdrijven van een zwaarder karakter.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen in hoeverre de nu
voorgestelde regeling inzake taakstraffen tot wijzigingen leidt als het gaat
om de positie van het slachtoffer in het strafproces. Speelt het slachtoffer
een rol bij de keuze van de rechter of het Openbaar Ministerie om een taakstraf
dan wel een andere straf op te leggen of te eisen en in hoeverre ziet de regering
reden deze betrokkenheid te vergroten? De leden van de fractie van de SGP hebben met belangstelling, doch niet
geheel zonder bedenkingen van het wetsvoorstel kennis genomen. Zij constateren
dat op een aantal punten, onder andere de introductie van het zogenaamde officiersmodel,
in dit voorstel sprake is van een breuk met het verleden. Deze leden komen
daar verder in hun bijdrage aan dit verslag op terug. Verder doet het voorstel
en de memorie van toelichting diverse vragen rijzen. 2. Inhoud van het voorstel van wetDe leden van de fractie van de PvdA menen dat de leerstraf een effectief
sanctiemiddel kan zijn. Wel dient gewaarborgd te worden dat de leerstraf een
strafelement in zich blijft houden en dat fysieke aanwezigheid op een cursus
alleen niet voldoende is.De regering stelt dat de taakstraf een alternatief kan zijn in gevallen
waar anders een geldboete wordt opgelegd, omdat een vrijheidsstraf een te
zware sanctie zou zijn. Dat zou in de praktijk een strafverzwaring betekenen
en daar dient volgens de leden van de fractie van de PvdA zorgvuldig mee worden
omgegaan.De leden van de fractie van D66 vragen de regering helder uiteenzetten
waarom zij zelf de leerstraf als een volwaardige straf ziet. Naast het feit
dat de leerstraf elementen van leedtoevoeging in zich moet dragen, zijn deze
leden tevens van mening dat de leerstraf daadwerkelijk effect moet hebben.
Verricht de regering onderzoek naar het effect van leerstraffen? Verlaagt
een leerstraf bijvoorbeeld de kans op recidive aanmerkelijk of slechts in
beperkte mate? Deze leden vragen de regering aan te geven wat het recidivepercentage
is van een taakstraf in verhouding tot een gevangenisstraf. 3. Verhouding met het verbod op dwangarbeidDe leden van de fractie van D66 ondersteunen het voorstel van de regering
dat een taakstraf slechts kan worden opgelegd nadat de verdachte daarmee heeft
ingestemd. De instemming kan blijken indien dit door de verdachte tijdens
de zitting zelf wordt aangegeven, maar kan ook blijken uit een daartoe strekkende
mededeling van de raadsman, indien verdachte niet zelf bij de zitting aanwezig
is. Toch geven deze leden er verreweg de voorkeur aan dat de verdachte zelf
ter zitting aanwezig is en van zijn motivatie laat blijken. Is de regering
niet bang dat goedwillende advocaten een taakstraf voor hun cliënt zullen
bepleiten, terwijl deze zelf daarvoor geen motivatie heeft en niet ter zitting
aanwezig is? In hoeverre kan dit leiden tot extra procedures om de veroordeelde
uiteindelijk een gevangenisstraf te laten ondergaan?Een taakstraf wordt niet beschouwd als dwangarbeid, omdat uitdrukkelijk
is bepaald dat de taakstraf niet tegen de wil van de betrokkene kan worden
opgelegd. In hoeverre speelt een en ander nu ook ten aanzien van de leerstraf,
vragen de leden van de fracties van de RPF en het GPV? Bieden de verschillende
internationale verdragen met andere woorden wel de mogelijkheid om een leerstraf
dwingend op te leggen?In de toelichting concludeert de regering, onder verwijzing naar de opvatting
van de Europese Commissie voor de rechten van de mens, dat er geen strijd
bestaat met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
en de fundamentele vrijheden (EVRM). De leden van de fractie van de SGP vragen
of inmiddels ook bekend is hoe het Europese Hof oordeelt, met name over de
verhouding met het verbod op dwangarbeid. 4. Kosten van het voorstel van wet en effectmeting uitvoerbaarheid
en handhaafbeleidDe vergroting van het toepassingsbereik van taakstraffen moet leiden tot
een forse toename van het aantal taakstraffen. De leden van de fractie van
de PvdA zetten enige kanttekeningen bij deze prognoses. De ontwikkeling van
het aantal taakstraffen hangt voor een groot deel af van de houding van de
zittende en staande magistratuur. Het valt volgens de leden moeilijk in te
schatten in welke mate de rechterlijke macht van de ruimere mogelijkheden
om taakstraffen op te leggen gebruik zullen maken. In de media verschijnen
de laatste tijd berichten dat de toename van het aantal opgelegde taakstraffen
afvlakt, vanwege de verharding van de criminaliteit.De leden van de fractie van de PvdA zouden graag meer inzicht ontvangen
in de financiële consequenties van het voorliggende wetsvoorstel. Met
name waar het gaat om de gevolgen, gezien de transactie mogelijkheid, voor
het Openbaar Ministerie en de reclassering. Ook leeft de vraag hoe het staat
met de samenwerking tussen genoemde instanties, met in het achterhoofd de
quick scan uitgevoerd door het bureau Berenschot in 1997.De leden van de fractie van de PvdA zouden graag willen weten of de Stichting
Reclassering Nederland, gezien de geplande toename van het aantal taakstraffen,
aan haar inspanningsverplichting zal kunnen blijven voldoen om te zorgen voor
voldoende projectplaatsen.Aan de betrokken instanties is bij de adviesaanvraag verzocht aan te geven
wat de verwachte effecten van het wetsvoorstel op de organisatie zijn. Zowel
de leden van de fractie van de VVD en als die van de SGP constateren dat in
de Toelichting vervolgens slechts één keer expliciet naar de
inhoud van een advies wordt verwezen, namelijk naar dat van het Openbaar Ministerie.
Komt de inschatting van de regering over de verwachte effecten overeen met
hetgeen de instanties in hun adviezen hebben aangegeven?Voor de leden van de fractie van de VVD blijft onduidelijk welk effect
het wetsvoorstel per saldo heeft op de werklast voor het Openbaar Ministerie
en de zittende magistratuur. De regering merkt op pagina 5 van de memorie
van toelichting over het Openbaar Ministerie eerst op dat de wet «de
nodige gevolgen» zal hebben voor de werklast. Vervolgens wordt echter
gewezen op zowel negatieve effecten (invoering transactiemogelijkheid leidt
niet tot werklastbesparing) als positieve effecten (werklast zal kunnen dalen
door vereenvoudiging van de regeling van omzetting van taakstraf in vrijheidsstraf)
op de werklast. Niet duidelijk is wat nu uiteindelijk de invloed van het wetsvoorstel
zal zijn, voorzover dat thans is te voorzien. Eenzelfde onduidelijkheid doet
zich voor bij de effecten op de werklast van de zittende magistratuur.Tenslotte vraagt de fractie van de VVD of de aanpassing van genoemde automatiseringssystemen
nog extra kosten met zich mee brengt. Zijn deze kosten te kwantificeren?Ook de leden van de fractie van het CDA informeren naar de financiële
consequenties van het thans voorliggende wetsvoorstel. Met name het officiersmodel
brengt weliswaar een werklast vermindering voor de rechter met zich maar wat
betekent de invoering van een dergelijk model voor de werkbelasting van het
OM? Deze leden vernemen de gevraagde informatie gaarne zo concreet mogelijk,
te meer daar de memorie van toelichting over deze onderwerpen weinig opmerkt.De leden van de fractie van het CDA wensen nader geïnformeerd te
worden over de effectiviteit van taakstraffen en het toezicht op de uitvoering
ervan. In hoeverre zijn de berichten juist dat ongeveer 60% van de
taakstraffen niet tot een goed einde wordt gebracht? Deze leden vragen de
regering in een overzicht aan te geven:a. het opgelegde aantal taakstraffen in de afgelopen 10 jaar.b. het percentage niet succesvol ten uitvoer gebrachte taakstraffen?c. de verdere afhandeling van de niet succesvol ten uitvoer gebrachte
taakstraffen.Zoals vermeld in de memorie van toelichting zal het grootste deel van
de uitbreiding van taakstraffen worden gerealiseerd bij grote projectverschaffers,
zoals instellingen voor landschapsbeheer. Tot dusver bestaat de taakstraf,
naast het werken in verzorgingstehuizen, ook al uit het verrichten van werk
in bossen. Werk dat ook door vrijwilligers wordt verricht. Wat de een uit
zichzelf doet, is voor de ander een straf. De taakstraf moet qua zwaarte duidelijk
in relatie staan met het delict dat de veroordeelde heeft gepleegd. In dit
verband willen de leden van de fractie van D66 nogmaals vragen welke geloofwaardige
alternatieven de regering ziet voor met name de zwaardere groep delinquenten?
In de aangenomen motie-Dittrich (nr. 24 802 009) van 25 februari
1997 werd de regering verzocht de mogelijkheden te onderzoeken om werkgestraften
bij grote infrastructurele projecten in te zetten en de resultaten daarvan
aan de Kamer voor te leggen. Zijn deze resultaten de regering bekend? Zo ja,
welke conclusies heeft de regering daar dan aan verbonden?Kwaliteit van de uitvoering van de taakstraf zal blijvend een aandachtspunt
moeten zijn. Kwantitatieve uitbreiding zonder de nodige aandacht voor de kwaliteit
is naar de mening van de leden van de fractie van D66 onwenselijk. Is de regering
van mening, dat de reclassering over voldoende personeel beschikt om de kwaliteit
te bewaken, in het bijzonder voor de begeleiding van de zwaardere groep delinquenten?
Bestaat het gevaar dat de Reclassering alle aandacht gaat geven aan de begeleiding
van veroordeelden bij de uitvoering van taakstraffen zodat de veroordeelden
in detentie daaronder komen te lijden?Om een laag recidive percentage te bewerkstelligen zal een intensieve
begeleiding van de reclassering nodig zijn. De leden van de fractie van D66
vragen of de reclassering over voldoende personeel beschikt om ook na afloop
van de taakstraf begeleiding te bieden. De reclassering zal de handen vol
hebben met de begeleiding van gestraften. De leden van de fractie van D66
vrezen dat de aandacht voor resocialisatie na afloop van de straf ondergesneeuwd
zal raken.Naar het gevoel van de leden van de fractie van de SGP blijft onduidelijk
welk effect het wetsvoorstel per saldo heeft op de werklast van het Openbaar
Ministerie en de zittende magistratuur. Zij stellen het op prijs wanneer uitgebreider
op dit punt wordt ingegaan door de regering. 5. Sociale zekerheidDe leden van de fractie van de PvdA vragen een veroordeling tot het verrichten
van een taakstraf gevolgen heeft voor de aanspraak op een uitkering ingevolge
de sociale zekerheidswetten?De leden van de fractie van de SP vragen eveneens hoe, onder andere vanuit
het oogpunt van resocialisatie, gegarandeerd kan worden dat de veroordeelde
de sociale uitkering of het werk dat hij voor aanvang van de taakstraf had,
ook na de tenuitvoerlegging kan behouden.De leden van de fractie van de VVD willen de regering de volgende casus
voorleggen. Stel, een illegaal in Nederland verblijvende persoon wordt veroordeeld
voor een misdrijf in de plaats waarvan de rechter hem een werkstraf wil opleggen.
Door de Koppelingswet is deze illegaal onder meer uitgesloten van verzekeringen.
Plaatsing in een werkproject zal daardoor illusoir zijn nu de
werkgever van de reclassering zal eisen, dat betrokkene adequaat zal zijn
verzekerd. Betekent dit nu feitelijk, dat aan illegalen geen taakstraffen,
althans werkstraffen, zullen worden opgelegd? Wat betekent dit voor de rechtsgelijkheid,
nu in soortgelijke gevallen legale mensen wel een werkstraf kunnen ondergaan?
 II ARTIKELEN Artikel I onder A LegaliteitsbeginselDe leden van de fractie van het CDA informeren naar de verhouding tussen
het voorgestelde artikel 9 (de daarin opgesomde mogelijkheden en combinatie
mogelijkheden ten aanzien van taakstraffen) en Artikel 1 van het Wetboek van
Strafrecht, het zogenaamde legaliteitsbeginsel. Voldoen de in artikel 9 gekozen
formuleringen aan dit beginsel? Door de ruime combinatiemogelijkheden weet
de burger nooit precies welke straf hij of zij opgelegd kan krijgen. Gaarne
een nadere omschrijving.Waarom is in artikel 22c Sr gekozen voor een «kan»-bepaling?
Ontstaat met deze wijze van redigeren geen onnodige spanning met het legaliteitsbeginsel?
Naar de mening van deze zeker als het om een leerstraf gaat.De leden van de fractie van GroenLinks menen dat de regering terecht aandacht
besteed aan de mogelijkheid die zal blijven bestaan, dat een combinatie van
een onvoorwaardelijk en een voorwaardelijk deel van een vrijheidsstraf èn
een taakstraf wordt opgelegd. Nu daarnaast ook nog de hoofdstraf van geldboete
kan worden opgelegd, terwijl voorts de taakstraf de elementen werkstraf en
leerstraf kan bevatten en de inhoud daarvan in het algemeen pas na de behandeling
van een strafzaak zal worden bepaald, komt de vraag op of het aan de burger
wel voldoende duidelijk kan zijn welke sanctie aan bepaalde gedragingen verbonden
kan worden. Wil de regering hierop ingaan?De leden van de fractie van de SGP leggen de vraag voor of de aanpassing
(uitbreiding) van dit artikel er niet toe leidt dat de in de eis van legaliteit
besloten liggende, voorzienbaarheid van de straf onder druk komt te staan,
in het bijzonder vanwege de ruime combinatiemogelijkheden van straffen waarin
het wetsvoorstel voorziet. Treedt met andere woorden de wetgever niet te ver
terug ten opzichte van de rechter? Gewijzigde terminologieDe leden van de fractie van de SP hebben vragen omtrent de uitgangspunten
van de taakstraffen. Met het vervangen van «arbeid ten algemenen nutte»
door «onbetaalde arbeid», wordt geen recht gedaan aan de oorspronkelijke
uitgangspunten van de werkstraf, namelijk de vergoeding van de schade die
aan de samenleving is toegebracht. De leden vragen of met het verlaten van
de oude definitie van werkstraf het werken zelf voorop komt te staan, in plaats
van het element van vergoeding van de aangerichte schade? Is er geen gevaar
dat er minder gekeken gaat worden naar de aard van de te verrichten werkzaamheden,
en wat het effect daarvan is op de veroordeelde, zolang het werk maar zwaar
genoeg is, en dus voldoende leed toebrengt om als straf te kunnen dienen?
Komt hiermee niet het zo snel mogelijk aan het werk zetten van de veroordeelden
voorop te staan? Soorten delictenDe voorgestelde wetswijziging biedt de rechter de mogelijkheid om ook
verdachten van zwaardere misdrijven te veroordelen tot het verrichten van
taakstraffen. De leden van de fractie van de PvdA hopen dat met deze mogelijkheid
zorgvuldig zal worden omgegaan.De leden van de fractie van de VVD plaatst bij de thans voorgestelde verruiming
van de taakstraf enkele kanttekeningen daar waar het gaat om het maatschappelijke
draagvlak daarvoor. Is de taakstraf aanvankelijk geïntroduceerd als alternatief
voor korte vrijheidsstraffen, speciaal bedoeld voor first-offenders die zo
voor verder afglijden in de criminaliteit konden worden behoed, thans komen
vele (ernstige) misdrijven in aanmerking voor een taakstraf, aangenomen dat
de verdachte zich niet in voorlopige hechtenis bevindt.Stelt de regering deze leden op pagina 1 van de memorie van toelichting
nog enigszins gerust door te stellen dat taakstraffen geschikt zijn voor plegers
van naar verhouding lichte delicten, op pagina 8 stelt de regering: «Het
ligt evenwel in de rede dat veroordeelden die zeer zware delicten hebben gepleegd,
niet voor een taakstraf in aanmerking komen. Hetzelfde geldt voor de recidiverende
delinquent die reeds meer malen een taakstraf opgelegd kreeg.» Deze
leden vragen of de regering zich niet explicieter wil uitspreken in de zin,
dat het «uitgesloten is» dat zeer zware delicten in aanmerking
komen voor gehele of gedeeltelijke omzetting in een taakstraf? En kan de regering
ook een nadere toelichting geven in hoeverre zij aan recidivisten een taakstraf
wil (blijven) opleggen?In het wetsvoorstel wordt de verplichte koppeling van de taakstraf aan
zes maanden gevangenisstraf losgelaten. De rechter kan straks bij alle misdrijven
waarvan de pleging wordt bedreigd met een gevangenisstraf of geldboete en
overtredingen die met hechtenis worden bedreigd, in plaats daarvan een taakstraf
opleggen. De leden van de fractie van de VVD begrijpen, dat vanuit wetstechnische
optiek het op deze wijze formuleren aanzienlijk eenvoudiger is dan om bij
ieder delict afzonderlijk toe te voegen dat een taakstraf kan worden opgelegd.
Toch geeft de fractie van de VVD de regering in overweging om, juist vanwege
de maatschappelijke acceptatie, in het wetsvoorstel beperkingen te stellen
aan het soort delict waarvoor een taakstraf kan worden opgelegd. Wat is het
standpunt van de regering in dezen? Is de regering bereid bepaalde delicten
uit te sluiten van de oplegging van taakstraffen?Een belangrijk aandachtspunt voor de fractie van het CDA betreft de aard
van de delicten waarvoor een taakstraf kan worden opgelegd. Zeker nu de taakstraf
gecombineerd kan worden met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden,
een voorstel dat op zich de steun van de fractie van het CDA krijgt, komen
ook de zogenaamd zwaardere delicten en daarmee de zwaarder gestraften voor
een taakstraf in aanmerking. Daders van verkrachting of de plegers van dodelijk
straatgeweld behoren tot die categorie. Straffen tussen de 12 en 18 maanden
onvoorwaardelijk komen door de nu voorgestelde regeling onder het bereik van
het taakstraffen regime, met als (weliswaar theoretisch) voorbeeld een tenuitvoerlegging
van 6 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf, 240 uur leerstraf en 240
uur werkstraf. Een mogelijke aftrek vanwege voorwaardelijke invrijheidstelling
is nog niet in het voorbeeld betrokken. Is dit een maatschappelijk aanvaardbare
ontwikkeling, zo vragen de leden van de fractie van het CDA. Moet er niet
een strafmaximum worden vastgesteld waarboven een taakstraf niet meer als
zelfstandige hoofdstraf naast een onvoorwaardelijke gevangenisstraf kan worden
opgelegd?De leden van de fractie van het CDA wensen eveneens nadere informatie
over de vraag of iedere veroordeelde (in theorie keer op keer) in aanmerking
komt voor een taakstraf? Betekent een eerdere, niet geslaagde
taakstraf of een eerdere veroordeling tot een geldboete of vrijheidsstraf
dat vervolgens toch wederom een veroordeling tot een taakstraf kan plaats
vinden? Welke richtlijnen worden in door soort gevallen (denk ook aan recidive)
gehanteerd?De leden van de fractie van het CDA zouden alsnog een ander accent in
het voorstel van wet ingebouwd willen zien: bij misdrijven tegen de zeden
en misdrijven tegen het leven gericht zou, bij een veroordeling anders dan
een geldboete, altijd sprake moeten zijn van een component vrijheidsstraf
en derhalve niet meer de mogelijkheid van enkel en alleen een oplegging van
een taakstraf. De aan het woord zijnde leden vernemen gaarne de zienswijze
van de regering op deze gedachte. Zou met een dergelijke inperking van de
mogelijkheid om taakstraffen op te leggen het maatschappelijk draagvlak voor
het concept van de taakstraf niet beter behouden kunnen worden, zo vragen
de leden van de leden van fractie van het CDA.Mede afhankelijk van de beantwoording overwegen deze leden met een wijzigingsvoorstel
te komen.De leden van de fractie van D66 staan positief tegenover de uitbreiding
van het toepassingsbereik van de taakstraffen, maar plaatsen wel enkele kanttekeningen.
Door het toepassingsbereik te vergroten komt een zwaardere groep veroordeelden
in aanmerking voor een taakstraf. Heeft de regering de verwachting dat de
rechter daadwerkelijk taakstraffen aan deze categorie veroordeelden zal opleggen?
Kunnen zij nog wel in groepsverband een dergelijke taakstraf verrichten? Of
leent de ernst van de begane misdrijven zich daar niet meer voor? Dit terwijl
de regering in de toelichting bij het wetsvoorstel nog altijd vindt dat de
taakstraf vooral geschikt is voor plegers van lichtere delicten. Er dient
naar de mening van de leden van de fractie van D66 voor gewaakt te worden
dat er een geloofwaardig alternatief is, waar deze zwaardere groep veroordeelden
te werk worden gesteld. Het verrichten van een taakstraf moet qua zwaarte
duidelijk in relatie staan met de ernst van de inbreuk, die de delinquent
met het misdrijf op de samenleving gemaakt heeft, wil het een geloofwaardig
alternatief voor de gevangenisstraf zijn. Welke concrete alternatieven ziet
de regering om de groep zwaardere criminelen te werk te stellen?De leden van de fractie van GroenLinks stemmen in met de plaatsing van
de taakstraf in zwaarte tussen de vrijheidsstraf en de geldboete. Ook onderschrijven
zij het standpunt van de regering dat de lange taakstraf als alternatief kan
gelden voor de korte vrijheidsstraf en de korte taakstraf als alternatief
voor een voorwaardelijke veroordeling. Zij missen echter in de toelichting
aandacht voor de samenhang tussen de hoogte van een vrijheidsstraf enerzijds
en de hoogte van een taakstraf anderzijds. Met dit wetsvoorstel wordt immers
de wettelijke correlatie tussen zes maanden gevangenisstraf en 240 uren taakstraf
verlaten. Bovendien wordt de maximale omvang van de taakstraf verdubbeld.
Wil de regering nader ingaan op de ervaringen tot dusverre met de «omrekening»
van celstraf naar taakstraf, en aangeven hoe zij de ontwikkeling na inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel voor zich ziet?Ten aanzien van de consequentie van het verheffen van de leerstraf tot
zelfstandige straf, dat oplegging van een leerproject als bijzondere schorsingsvoorwaarde
van de voorlopige hechtenis niet meer tot de mogelijkheden zal behoren, zouden
de leden van de fractie van GroenLinks graag een nadere toelichting vernemen.
Zij vragen zich met name af hoe deze uitdrukkelijke stellingname in de memorie
van toelichting zich verhoudt tot de in de voorgestelde penitentiaire beginselenwet
voor de justitiële jeugdinrichtingen geïntroduceerde mogelijkheid
van deelname aan een scholings- en trainingsprogramma als een alternatieve
invulling van (bijvoorbeeld) voorlopige hechtenis. Met betrekking tot de bepaling van de strafmaat hebben de leden van de
fractie van de SP enkele vragen. In de memorie van toelichting staat vermeld
dat de regering de lange taakstraf ziet als alternatief voor de korte vrijheidsstraf
en de korte taakstraf als alternatief voor een voorwaardelijke veroordeling.
Voor veroordeelden van «zeer zware delicten» ziet de regering
de taakstraf niet als een goed middel. De leden is de relatie tussen delict
en taakstraf echter niet geheel duidelijk. Zij wijzen erop dat er altijd een
duidelijke en directe relatie moet bestaan tussen delict en straf. Zij vragen
wie nu de hoogte van de straf gaat bepalen, of er bijvoorbeeld richtlijnen
komen voor het OM.De leden van de fracties van de RPF en het GPV brengen naar voren dat
het belangrijk is dat de taakstraf, in vergelijking met de andere sancties,
geldboetes of detinering, een zo veel mogelijk gelijkwaardig karakter draagt:
als deze straf bij wijze van sanctie op een gepleegd misdrijf wordt opgelegd,
moet dit worden opgevat en ervaren door de veroordeelde en de samenleving
als een in gelijke mate geloofwaardige reactie van de rechtsstaat.Daarnaast vragen de leden van de fracties van de RPF en het GPV om een
nadere toelichting van de regering op het karakter van de taakstraf. Deelt
de regering de opvatting dat ook de taakstraf, evenals de vrijheidsstraf,
niet alleen moet dienen ter preventie en resocialisatie, maar ook elementen
van vergelding, en dus leedtoevoeging in zich moet dragen, zoals het vorige
kabinet overigens ook met zoveel woorden heeft gesteld. Ziet zij het gevaar
dat die laatste elementen uit het oog dreigen te raken indien de rechter bij
een relatief zwaar misdrijf volstaat met een taakstraf?De taakstraf kan, indien het onderhavige wetsvoorstel kracht van wet krijgt,
zelfstandig worden opgelegd. De koppeling met zes maanden gevangenisstraf
is losgelaten; in strikte zin is de taakstraf dus niet langer subsidiair aan
de vrijheidsstraf. Naar aanleiding daarvan vragen de leden van de fracties
van de RPF en het GPV in hoeverre er nog sprake is van een vaste verhouding
tussen de duur van de taakstraf en de duur van de vrijheidsstraf. Is de rechter
aan een bepaalde verhouding gebonden?Wat het opleggen van de taakstraf betreft, is er geen koppeling gelegd
tussen de aard van het misdrijf en de vraag of een taakstraf, dan wel een
vrijheidsstraf of een boete wordt opgelegd. Een en ander is dus geheel aan
de rechterlijke vrijheid overgelaten. In hoeverre acht de regering het van
belang om hierin enige sturing aan te brengen, zo vragen de leden van de fracties
van de RPF en het GPV. Is er geen reden om, bijvoorbeeld plegers van vuurwapendelicten
van de taakstraf uit te sluiten?De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen naar de verhouding
tussen de taakstraf en het aantal maanden gevangenisstraf. Die verhouding
staat nu op 60 uur tegenover één maand gevangenisstraf. In hoeverre
wordt in het onderhavige wetsvoorstel aan deze verhouding vastgehouden? In
het verleden zijn wel pleidooien gevoerd om de verhouding op 80 uur tegenover
één maand te zetten. Hoe denkt de regering daarover? Maatschappelijk draagvlak van de taakstraffenDe leden van de fractie van de PvdA menen dat het opleggen van taakstraffen
bij zwaardere misdrijven kan leiden tot een afname van het maatschappelijk
draagvlak van het instrument taakstraffen. In de memorie van toelichting wordt
aangegeven dat het niet in de rede licht dat veroordeelden die zeer zware
misdrijven hebben gepleegd, voor een taakstraf in aanmerking komen. De leden
van de fractie van de PvdA zouden graag willen vernemen welke misdrijven hier
worden bedoeld.De leden van de fractie van de VVD vragen hoe op dit moment (maart 1999)
de publieke opinie is over taakstraffen. De regering verwijst weliswaar
op pagina 9 van de memorie van toelichting naar een onderzoek van het NIPO,
maar dit onderzoek dateert van maart 1998. Intussen hebben wel enkele strafzaken,
waarin onder andere tot taakstraf is veroordeeld, gespeeld die hebben geleid
tot hernieuwde discussie over de toelaatbaarheid van de taakstraf als strafmodaliteit
voor bepaalde delicten (bij voorbeeld drank in het verkeer met dodelijke afloop,
gewelds- en seksuele delicten). Is de regering nog steeds van oordeel, dat
er op dit moment een groot dan wel voldoende maatschappelijk draagvlak bestaat
voor de taakstraf en zo ja, waaruit blijkt dat dan?Naar de mening van de leden van de fractie van de VVD merkt de regering
op pagina 9 van de memorie van toelichting terecht op, dat de publieke opinie
met betrekking tot de taakstraf eerder gunstig is wanneer het gaat om jeugdige
daders. Het verminderen van de kans op herhaling van het misdrijf wordt ten
aanzien van deze groep delinquenten kennelijk belangrijker geacht dan leedtoevoeging
en vergelding. Zo bezien hoort de leerstraf goed thuis in het jeugdrecht.
Bij deze leden roept dit de vraag op of de leerstraf wel thuishoort in het
volwassenenrecht, met andere woorden, wettelijk verankerd dient te worden
in dit wetsvoorstel? Zal de rechter van deze mogelijkheid veel gebruik kunnen
en willen maken, zeker als het om korte leerstraffen gaat?De leden van de fractie van het CDA kunnen echter de ogen niet sluiten
voor een toenemende kritische bejegening van de taakstraf in onze maatschappij,
onder andere tot uitdrukking gebracht in de pers en in de wetenschappelijke
literatuur. Ook deze leden zijn van mening dat waakzaamheid is geboden teneinde
een afbrokkelend maatschappelijk draagvlak jegens de taakstraf tegen te gaan.
Zeker in het geval van gewelds- (al of niet de dood tot gevolg hebbende) delicten
en zedendelicten. De recente veroordeling van (een)beroemde voetballer en
(een) bekende zanger heeft de discussie over dit maatschappelijk draagvlak
weer doen oplaaien.De leden van de fractie van D66 vragen de regering of de maatschappij
niet veel beter kan worden geïnformeerd over de inhoud van een taakstraf,
opdat de taakstraf haar afschrikwekkende werking niet verliest en zodoende
het maatschappelijk draagvlak voor de taakstraf niet verder wordt aangetast?In het kader van de geloofwaardige reactie van de rechtsstaat is met name
de zogenaamde leerstraf een onderwerp van discussie, maar ook de werk-taakstraf
roept in de samenleving niet zelden gemengde gevoelens op. De leden van de
fracties van RPF en GPV vragen om aandacht voor dit punt, omdat het draagvlak
voor dergelijke sancties op die manier in het geding is. Zijn er aanwijzingen
dat het draagvlak voor deze straf, zeker in het licht van een zich in het
algemeen verhardend strafklimaat, inderdaad in het geding is? In hoeverre
is het NIPO-onderzoek uit 1997 in dit opzicht nog actueel? Combinaties van straffenDe leden van de fractie van de PvdA ondersteunen de mogelijkheid tot (beperkte)
combinatie van vrijheidsstraf en taakstraf. Zij vragen of het maximum van
zes maanden gevangenisstraf hier niet een te grote beperking vormt.De leden van de fractie van GroenLinks zijn benieuwd naar de argumenten
die een rol hebben gespeeld bij de keuze, om een (gedeeltelijk) voorwaardelijke
veroordeling tot taakstraf niet mogelijk te maken. Een wijziging
van artikel 14a Wetboek van Strafrecht in die richting ligt naar het oordeel
van deze leden voor de hand.Deze leden kunnen zich op zichzelf vinden in het standpunt van de regering,
dat het mogelijk moet zijn om een taakstraf te laten verrichten voorafgaande
aan de executie van een lopend vonnis. Onder omstandigheden kan dat zeer wel
de voorkeur verdienen boven de omgekeerde volgorde. De bezwaren die hiertegen
door onder meer de SRN en de Coördinatiegroep Alternatieve Sancties worden
ingebracht, zullen echter moeten worden ondervangen. Wil de regering daarom
nader ingaan op de vraag, hoe met de tenuitvoerlegging van de zwaarste sanctie
als laatste zal moeten worden omgegaan in het licht van de resocialisatie-doelstelling
van het strafrecht? Bovendien zal, naar het oordeel van de leden van de fractie
van GroenLinks, buiten kijf moeten staan dat een eenmaal aangevangen taakstraf
niet zal mogen worden doorkruist door de oproeping voor de executie van de
vrijheidsstraf. Competentie van de politierechterDe leden van de fractie van de PvdA stemmen ook in met de verruiming van
sanctiemogelijkheden die de politierechter door de combinatiemogelijkheid
van vrijheidsstraf en taakstraf krijgt. Wel dient de politierechter voldoende
extra middelen te krijgen om de verwachte toename in het aantal strafzaken
op te vangen. Gezien de druk op de meervoudige kamer zal het Openbaar Ministerie
geneigd zijn meer zaken aan de politierechter voor te leggen nu deze ruimere
bevoegdheden krijgt.De leden van de fractie van D66 achten het bezwaarlijk dat de politierechter
naast zes maanden gevangenisstraf ook nog 480 uur taakstraf op kan leggen.
Is het niet beter de meervoudige kamer zaken, waarin dit soort forse straffen
worden overwogen, te laten berechten in plaats van de alleenzittende politierechter?De Raad van State stelde vast dat de betekenis van het maximum van zes
maanden gevangenisstraf als grens van de straf die door de politierechter
kan worden opgelegd belangrijk wordt verminderd. De argumentatie die de regering
in de memorie van toelichting ter bestrijding van die vaststelling geeft,
is naar het oordeel van de leden van de fractie van GroenLinks nog onvoldoende
overtuigend. De enkele constatering dat een taakstraf niet tot vrijheidsbeneming
leidt, en dat de politierechter ook onbeperkt geldboetes mag opleggen en verbeurd
mag verklaren, miskent immers dat er wel degelijk sprake is van een forse
uitbreiding van de zwaarte van het sanctie-instrumentarium dat de politierechter
ter beschikking staat. Daarbij kan zowel worden gedacht aan de gelijkstelling,
die tot nog toe gold voor 240 uren taakstraf met zes maanden gevangenisstraf,
als aan de vervangende hechtenis die voor de opgelegde taakstraf in de plaats
kan treden. Nu de regering zich terecht op het standpunt stelt dat verhoging
van de door de politierechter op te leggen vrijheidsstraffen onwenselijk moet
worden geacht, achten de leden een meer principiële benadering ook in
het kader van het onderhavige wetsvoorstel wenselijk. De leden van de fractie van de SP constateren dat de bevoegdheden van
de politierechter met dit voorstel aanzienlijk worden uitgebreid. Kan de regering
een indicatie geven van de eventuele lastenverzwaring van de politierechter,
of wordt dit tenietgedaan doordat de taakstraffen tot 120 uur per transactie
kunnen worden afgedaan. Ook vragen de leden van de fractie van de SP waarom
de regering er op tegen is om de bevoegdheden van de politierechter wat betreft
het opleggen van een vrijheidsstraf te verruimen, terwijl er wel een taakstraf
van maximaal 480 uur toegevoegd kan worden aan 6 maanden vrijheidsstraf. Is
de regering niet van mening dat de vrijheidsbeperking die bij taakstraffen
aanwezig is, bijna even ingrijpend kan zijn als de vrijheidsbeneming,
of ziet de regering dit toch van een geheel andere orde? Artikel I onderdeel BDe leden van de fractie van het CDA vragen de regering of gezien de maatschappelijke
discussie opnieuw in te gaan op de motivering achter de verhouding 6 maanden
(onvoorwaardelijke) gevangenisstraf staat tot 240 uur taakstraf c.q. dienstverlening. Artikel I onderdeel C Artikel 22b SrBij de soepele instemmingsvereiste willen de leden van de fractie van
de PvdA de kanttekening plaatsten dat het voor het welslagen van een taakstraf,
zeker bij een leerstraf, belangrijk is dat enige motivatie bij de verdachte
bestaat. Bij de nadere uitwerking van de taakstraf zullen regels worden opgesteld
wanneer taakstraffen worden geacht te zijn mislukt. Deze leden zouden graag
willen vernemen welke maatstaven momenteel worden gehanteerd bij de beoordeling
van taakstraffen.De leden van de fractie van het CDA hebben ernstige problemen met het
feit dat een taakstraf kan worden opgelegd aan een verdachte c.q. veroordeelde
die niet ter terechtzitting verschijnt. Op welke wijze kan de rechter inschatten
of de op te leggen werk- of leerstraf wel adequaat is voor desbetreffende
verdachte. Uit de toelichting op artikel 22b begrijpen zij dat de verdachte
niet in persoon zijn of haar instemming behoeft te betuigen. Het zou toch
van respect voor de rechter en daarmee voor de samenleving getuigen als de
verdachte in persoon aanwezig zou zijn. Hoe is de praktijk thans vragen deze
leden? Wordt hierbij nog een onderscheid gemaakt tussen een werkstraf en een
leerstraf? Is er sinds de behandeling van de Beleidsnota taakstraffen een
verandering in Uw denken op opgetreden. Op dat moment leek het de bedoeling
dat leerstraffen niet bij verstek kunnen worden opgelegd. En waarom voert
de consequentie geen taakstraf (maar vrijheidsstraf of geldboete) bij niet
verschijnen te ver?In het verlengde hiervan willen de leden van de fractie van het CDA weten
waarom de huidige artikelen 22b, tweede lid en 77n eerste lid worden geschrapt.
Deze artikelen zijn immers niet zonder betekenis.De leden van de fractie van de SGP constateren dat dit artikel bepaalt,
dat een taakstraf niet wordt opgelegd dan met instemming van de verdachte.
Het is evenwel ook mogelijk dat de raadsman van de instemming van de verdachte
melding maakt, ook indien de betrokken verdachte niet zelf ter zitting aanwezig
is. Ook kan de verdachte schriftelijk meedelen tot het verrichten van een
taakstraf bereid te zijn. Het wetsvoorstel bevestigt wat dit betreft een bestaande
praktijk. Toch is het voor deze leden de vraag of aan deze praktijk geen bezwaren
en nadelen kleven. Afwezigheid van de verdachte leidt er immers toe dat de
rechter (of de officier van justitie) zich alsdan geen of moeilijk een persoonlijk
oordeel kan vormen over de geschiktheid van de verdachte of deze voor een
taakstraf in aanmerking kan komen. Vindt de regering dit geen reëel bezwaar?
Wordt het niet ter zitting verschijnen van de verdachte door de zittende en
staande magistratuur niet als een serieuze contra-indicatie voor het opleggen
van een taakstraf beschouwd? Wordt ook door het opleggen van een taakstraf
bij afwezigheid van de verdachte niet het gevaar van een grotere mislukkingskans
opgeroepen? En – zo vragen deze leden – gelden deze bezwaren en
nadelen niet als te sterker wanneer het gaat om de afweging of een leerstraf
kan worden opgelegd? Zij verwijzen wat betreft deze laatste vraag naar het
standpunt van de minister van justitie, ingenomen tijdens het
algemeen overleg over de Beleidsnota taakstraffen (Kamerstukken II, 1996–1997,
24 802 en 24 807, nr. 11, blz. 5). Artikel 22c, eerste lidIn het Nederlandse strafrechtsysteem bepaalt de rechter de straf. Gezien
die regel betreuren de leden van de fractie van de PvdA het dat de verplichting
voor de rechter vervalt om de aard van de taakstraf vast te stellen. Zij hebben
begrip voor de problemen die deze verplichting in de praktijk opleverde, maar
hechten aan het principe dat de rechter de straf vaststelt.Ingevolge het voorgestelde artikel 22c, eerste lid, kan de rechter bepalen
welk soort werk of leerproject de veroordeelde moet doen. De leden van de
fractie van de VVD vragen, in hoeverre een dergelijke beslissing bindend is.In het verlengde van de effectiviteit ligt de vraag naar de capaciteit
voor de tenuitvoerlegging van taakstraffen. Kan de regering een overzicht
geven van de huidige uitvoeringscapaciteit (aantal werkplekken, bezettingsgraad,
begeleidingsmogelijkheden en dergelijke) en van de benodigde capaciteit na
inwerkingtreding van het onderhavige voorstel van wet? De fractie van het
CDA wil de absolute garantie dat bij een uitbreiding van het aantal opgelegde
taakstraffen er geen problemen optreden bij de uitvoeringscapaciteit.De leden van het CDA wensen nadere informatie over de positie van het
slachtoffer bij het op leggen van taakstraffen. In hoeverre is de relatie
tussen het opleggen van een taakstraf en de beleving daarvan door het slachtoffer
onderzocht? Zijn de berichten juist dat met name slachtoffers moeite hebben
met het feit dat de dader «slechts» een taakstraf krijgt opgelegd?
Hoe wordt met deze emoties van slachtoffers omgegaan zonder dat dit direct
leidt tot het ter discussie stellen van het concept- van taakstraffen?De leden van de D66-fractie zijn het ermee eens dat in het onderhavige
wetsvoorstel de plicht voor de rechter vervalt om de aard van de te verrichten
werkzaamheden in het vonnis te bepalen. Met de huidige bepaling kan de rechter
wel aanwijzingen geven over bijvoorbeeld het te volgen leerproject. De leden
van de fractie van D66 vragen in dit verband of er al een, door de Stichting
Reclassering Nederland samengesteld, overzicht bestaat van mogelijke projecten?
Kan de regering aangeven of er op dit gebied voldoende projectplaatsen te
verwachten zijn? Is er ook voldoende controle op de projectplaatsen?Artikel 22c, eerste lid, Sr geeft aan dat het vonnis de aard van de te
verrichten werkzaamheden of het te volgen leerproject kan vermelden. In de
memorie van toelichting geeft de regering aan dat er een overzicht komt van
mogelijke projecten. Een stap verder gaat het advies van de Nederlandse Vereniging
voor de Rechtspraak om per arrondissement/ressort een projectbank in te voeren.
De leden van de D66-fractie willen van de regering weten hoe zij hier tegenover
staat?De leden van D66-fractie vragen de regering of, ook in tijden van eventuele
pieken in het aanbod van personen die een taakstraf dienen te ondergaan, de
reclassering voldoende personeel heeft voor de begeleiding van de door de
voorgenomen uitbreiding van taakstraffen in aanmerking komende groep zwaardere
veroordeelden. Niet alleen voor de plaatsing van delinquenten in projecten
is dit van belang, maar ook voor het geval dat als iemand zijn taakstraf niet
uitvoert, hij gelijk wordt opgepakt en in een cel kan worden geplaatst. Hier
zijn wachtlijsten onaanvaardbaar. De veroordeelde moet weten dat het niet
(goed) uitvoeren van de taakstraf onmiddellijk tot opsluiting
leidt. Wil de regering hier expliciet op ingaan?In het oude artikel 22b stond de bepaling dat een taakstraf niet wordt
opgelegd, dan nadat de rechter zich er van gewist heeft dat er ook plaats
was om deze uit te voeren. De leden van de fracties van de RPF en het GPV
vragen de regering waarom zij deze bepaling nu kennelijk overbodig acht. In
het wetsvoorstel wordt deze bepaling geschrapt, voorzover dezerzijds valt
na te gaan zonder nadere motivering. De leden van de fractie van de SGP zullen
een onderbouwing gaarne tegemoet zien. Hetzelfde geldt voor het vervallen
van de bepaling in het jeugdstrafrecht (artikel 77n, eerste lid).Volgens het eerste lid van deze bepaling, zo merken de leden van de fractie
van de SGP op, kan de rechter de aard van de te verrichten werkzaamheden of
het te volgen leerproject vermelden; hij is daartoe dus niet (meer) verplicht.
Deze leden stellen de vraag of het vervangen van een verplichting door een
bevoegdheid uit een oogpunt van legaliteit niet kwestieus is te noemen, alweer
(zie onder artikel 22b) in het bijzonder wanneer het om een leerstraf gaat.
Ligt het niet voor de hand dat de rechter dan verplicht is precies te vermelden
welke leerstraf hij door de veroordeelde gevolgd wil zien, d.w.z. welk leerdoel
de rechter voor ogen heeft? Artikel 22c, tweede lidDe leden van de fractie van de PvdA vragen waarom het maximum van het
op te leggen aantal uren leerstraf op 480 uur is vastgesteld en waarom niet
meer dan 240 uur taakstraf kan worden opgelegd.Het is de leden van de fractie van het CDA niet duidelijk waarom de hoogte
van een taakstraf als werkstraf zo absoluut wordt afgegrendeld op 240 uur.
Is op voorhand zo stellig te zeggen dat een werkstraf van bijvoorbeeld 300
uur of 360 uur voor een individuele gestrafte niet adequaat is? Rechter
en reclassering moeten naar de mening van de fractie van het CDA voldoende
mogelijkheden hebben tot individueel maatwerk. Kan de regering nogmaals uit
een zetten waarom de grens van 240 uur werkstraf zo stringent wordt gehanteerd?Een vergelijkbaar probleem doet zich voor met het niet -variabele karakter
van het aantal uren van de leerstraf. Waarom zijn leerstraffen c.q. een cursusduur
van bijvoorbeeld 120 uur niet adequaat? Dient iedere alcoholmatiging cursus
per definitie 240 uur te omvatten? Een en ander komt op de leden van de fractie
van het CDA sterk arbitrair over. Het oprekken van de termijn van de taakstraf van 240 uur tot maximaal
480 uur in gevallen dat, ofwel een leerstraf ofwel een combinatie van werk-
en leerstraf wordt opgelegd, achten de leden van de fractie van D66 van belang.Uit dit artikel en de memorie van toelichting lijkt te volgen dat de leerstraf
door de regering als een minder zware sanctie moet worden beschouwd dan de
werkstraf. Immers, de maximale duur van de werkstraf bedraagt 240 uur, terwijl
de leerstraf maximaal 480 uur mag beslaan. De leden van de fractie van GroenLinks
vragen de regering dit toe te lichten, in het bijzonder in het licht van het
eerder in de memorie van toelichting aangehaalde onderzoek waaruit zou blijken
dat in elk geval door de veroordeelden de leerstraf als zeker zo zwaar wordt
beschouwd als de werkstraf. Leerstraf en werkstraf kunnen tezamen maximaal 480 uur bedragen. Indien
enkel een werkstraf wordt opgelegd is het maximum 240 uur. Kan nader worden
toegelicht waarom dit maximum is gekozen, zo vragen de leden van de fracties
van de RPF en het GPV. Is het overigens wel mogelijk dat een leerstraf van
meer dan 240 uur wordt opgelegd?De leden van de fractie van de SGP stellen de vraag of wel voldoende rekening
is gehouden met het feit dat tussen werk- en leerstraffen aanzienlijke verschillen
bestaan, bijvoorbeeld het niet-variabele karakter van het aantal uren van
de leerstraf. Kan dit niet opbreken op alle momenten dat volgens de voorgestelde
regeling moet worden gerekend. Als voorbeelden noemen zij: het niet-overschrijden
van de maxima (artikel 22c, tweede lid), de vermindering van de vervangende
hechtenis indien gedeeltelijk aan de straf is voldaan (artikel 22d, vierde
lid; de rechter kan de cursusduur niet met een beperkt aantal uren verminderen),
de wijziging van de taakstraf door het Openbaar Ministerie (artikel 22f) en
de verrekening van de leerstraf in het vonnis bij veroordeling na voorwaardelijk
sepot gevolgd door een bevel toch te vervolgen (artikel 74b, derde lid). Vormt
het feit dat de duur van de cursus voor de rechter vaststaat geen probleem? Artikel 22c, derde lidArtikel 22c, derde lid, Sr bepaalt dat de termijn binnen welke de taakstraf
moet worden voltooid. Het Openbaar Ministerie kan ambtshalve of op verzoek
van de veroordeelde deze termijn eenmaal met een jaar verlengen. Er zijn geen
bepalingen over de verjaring van de executie in het wetsvoorstel opgenomen.
Als reden wordt gegeven dat in de praktijk blijkt dat nagenoeg in alle gevallen
de straf binnen de gestelde termijn wordt afgerond. Door de uitbreiding van
het toepassingsbereik van de taakstraf valt echter een forse groei van het
aantal taakstaffen te verwachten. Daarbij komt dat door het onderhavige wetsvoorstel
een werklastverhoging voor het Openbaar Ministerie valt te verwachten. De
leden van de fractie van D66 vragen of deze verwachtingen geen aanleiding
voor de regering zijn om in de toekomst toch bij de bepalingen over de verjaring
van executie in artikel 76 Sr aan te knopen.In lid 3 wordt bepaald dat het Openbaar Ministerie de termijn binnen welke
de taakstraf moet worden voltooid eenmaal met een jaar kan verlengen. Het
College van Procureurs-Generaal had in zijn advies gepleit voor de mogelijkheid
om nóg eenmaal te verlengen ten hoogste voor de duur van één
jaar, bijvoorbeeld in verband met langdurige medische en/of psychische problemen
van een veroordeelde. Graag zouden de leden van de fractie van GroenLinks
van de regering vernemen waarom deze suggestie niet is overgenomen.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen wat er gebeurt indien
de termijn waarbinnen een taakstraf moet worden opgelegd (22c, derde lid)
niet wordt behaald. Vervalt de straf dan in zijn geheel? Artikel 22c, vierde lidHet voorgestelde artikel 22c, vierde lid, bepaalt onder andere dat de
termijn binnen welke de taakstraf moet worden verricht wordt verlengd met
de tijd dat de veroordeelde zich aan zijn vrijheidsontneming heeft onttrokken.
De leden van de fractie van de VVD vragen, nu hier sprake is van een voortvluchtige
taakgestrafte, of de reactie niet moet zijn dat diens kans op verdere tenuitvoerlegging
van de taakstraf definitief is verkeken en dat zal worden overgegaan tot toepassing
van de vervangende hechtenis. Artikel 22d SrDe leden van de fractie van de PvdA merken op dat bij de beoordeling of
de taakstraf naar behoren is vervuld en bij de tenuitvoerlegging van de vervangende
hechtenis de rol van de rechter bescheiden is. Zij vragen zich tevens af of
het te overwegen is om de mogelijkheid te scheppen om als subsidiaire straf,
naast vervangende hechtenis, een geldboete op te leggen. Dat zou een mogelijkheid
kunnen zijn in die gevallen waarbij naar het oordeel van de rechter vervangende
hechtenis een te zware sanctie is. Op deze manier kan ook worden voorkomen
dat mislukte taakstraffen leiden tot extra druk op de gevangeniscapaciteit.De leden van de fractie van de VVD vragen welke garanties de regering
geeft ingeval een taakstraf niet of onvoldoende wordt uitgevoerd, de veroordeelde
bij wijze van lik-op-stuk zo snel mogelijk zijn vervangende hechtenis zal
ondergaan.De leden van de fractie van het CDA wensen meer inzicht in het toezicht
op de ten uitvoerlegging van taakstraffen. Dit toezicht berust bij het Openbaar
Ministerie. Op welke wijze is het toezicht in concreto georganiseerd? Wie
neemt het initiatief? Welke contacten worden er onderhouden tussen Om en Reclassering?
Wat gebeurt er met de toezicht resultaten? Welk sanctiestelsel is van toepassing?De leden van de fracties van de RPF en het GPV informeren in dit verband
naar het «succes» van de taakstraf in de afgelopen jaren. Het
lijkt er op, aldus een artikel uit Intermediair van 17/12/98 dat het aantal
mensen dat de taakstraf aan de laars lapt fors is toegenomen, tot liefst een
kwart van het aantal mensen dat een taakstraf is opgelegd. Waaraan is die
ontwikkeling toe te schrijven, en hoe is die ontwikkeling te keren? Hechtenis in plaats van taakstrafBij toepassing van de vervangende hechtenis wordt twee uren taakstraf
gelijkgesteld met maximaal één dag vervangende hechtenis. De
leden van de fractie van de VVD vragen de regering waarom voor deze verdeelsteutel
is gekozen, te meer nu bij een maximum van 240 uur werkstraf bij niet nakoming
daarvan 120 dagen vervangende hechtenis kan worden opgelegd, zijnde vier maanden
in plaats van de oorspronkelijke zes maanden?De leden van de fractie van het de CDA vragen of de (informele?) omreken
tabel bij gedeelten van straffen zoals die gehanteerd wordt door de Nederlandse
Vereniging van Rechtspraak (1 dag gevangenisstraf wordt omgerekend in 2 uur
taakstraf) nog geldt.In hoeverre kan een veroordeelde een gedeelte van zijn detentie ontgaan
door in eerste instantie te kiezen voor een taakstraf, die niet te ondergaan
en vervolgens weer te laten omzetten in vervangende hechtenis?Artikel 22d, derde lid, Sr bepaalt dat voor elke twee uren van de taakstraf
niet meer dan één dag vervangende hechtenis wordt opgelegd.
Waarom is voor deze verdeelsleutel gekozen, terwijl in andere landen waar
taakstraffen worden opgelegd deze omrekenfactor hoger ligt? Is de regering op de hoogte van het feit dat een veroordeelde twee maanden
cel kan winnen als hij de taakstraf weigert? In het wetsvoorstel wordt uitgegaan
van een verhouding van twee op één: twee uur taakstraf staat
gelijk aan één dag detentie. Iemand die tot 240 uur dienstverlening
is veroordeeld (in plaats van een half jaar cel) hoeft maar vier maanden (240
uur taakstraf is gelijk aan 120 dagen) vervangende hechtenis te ondergaan
als hij zijn verplichtingen niet nakomt. Zo kan een veroordeelde twee maanden gevangenisstraf verdienen door om een taakstraf te vragen,
en deze vervolgens niet uit te voeren. In plaats van zes maanden gevangenisstraf
krijgt hij dan vier maanden cel wegens de weigering van de taakstraf. De leden
van de fractie van D66 achten dit een ongerijmdheid in het wetsvoorstel en
verzoeken de regering op dit punt wijzigingen aan te brengen. Is de regering
bijvoorbeeld op de hoogte dat in andere landen waar de taakstraf wordt opgelegd
de omrekenfactor hoger is?De twee zinnen van het vierde lid lijken elkaar tegen te spreken. Op basis
van twee uur taakstraf wordt één dag hechtenis, zal de maximale
duur van de vervangende hechtenis immers geen acht maar zes maanden kunnen
belopen.Zoals gesteld werd voorheen 240 uur taakstraf als het ware gelijkgesteld
met een half jaar vrijheidsstraf. Die strikte koppeling is er niet meer, zij
het dat de vervangende hechtenis wel een verband heeft met de duur van de
taakstraf: voor elke twee uur van de taakstraf wordt één dag
vrijheidsstraf opgelegd (zie artikel 22c). Indien de veroordeelde de (maximaal)
480 uur opgelegde taakstraf niet vervult, wordt hij maximaal acht maanden
in vervangende hechtenis genomen. In hoeverre wordt hiermee de «juiste»
verhouding tussen taakstraf en vrijheidsstraf doorbroken? Leidt dit er niet
toe dat, in het geval een veroordeelde kan «kiezen» tussen een
jaar cel en 480 uur taakstraf, hij altijd kiest voor de taakstraf. Immers,
hij kan de vooropgezette bedoeling hebben die vervolgens toch niet uit te
voeren, wetend dat daarop slechts een sanctie bestaat van acht maanden hechtenis.
Daarmee boekt hij dus een winst van vier maanden vrijheidsstraf. Graag ontvangen
de leden van de fracties van de RPF en het GPV op dit punt meer duidelijkheid.
Deze leden informeren verder of de vervangende hechtenis in de praktijk overigens
ook inderdaad altijd wordt gevorderd.De leden van de SGP vragen of er geen rekenfout in het wetsvoorstel is
gemaakt. Zij lichten deze vraag als volgt toe.Het wetsvoorstel gaat uit van een verhouding van twee op één:
twee uur taakstraf staat gelijk aan één dag gevangenisstraf,
als de veroordeelde de taakstraf niet volbrengt. Dit zou betekenen dat 240
uur taakstraf gelijk is aan 120 dagen en die periode komt overeen met vier
maanden. Kan een veroordeelde zo twee maanden gevangenisstraf «verdienen»
door zijn taakstraf niet te volbrengen? Zou hij in plaats van zes maanden
gevangenisstraf een taakstraf krijgen, die, als hij deze niet uitvoert, wordt
omgezet in vier maanden vrijheidsstraf? Indien de veronderstelling van deze
leden juist is, moet dit dan niet tot de conclusie leiden dat het maximum
aantal uren taakstraf te licht is als vervanging van een gevangenisstraf van
een half jaar? Artikel 22f SrArtikel 22f geeft de officier van justitie de mogelijkheid de inhoud van
de werkstraf en zelfs de leerstraf te wijzigen. De leden van de fractie van
de PvdA stellen vast dat dit afbreuk doet aan het principe van het feit dat
de rechter de straf vaststelt. De mogelijkheid voor de veroordeelde de beslissing
aan de rechter voor te leggen ten spijt.Ingevolge het voorgestelde artikel 22f heeft de officier van justitie
een beperkte wijzigingsmogelijkheid. Mag de fractie van de VVD hieruit afleiden,
dat het de officier van justitie in beginsel niet vrijstaat om -al dan niet
in overleg met de veroordeelde- een geheel andere invulling te geven aan de
taakstraf? In hoeverre is de officier van justitie in dit soort zaken verplicht
het rechterlijke vonnis ten uitvoer te leggen? Een mogelijk andere invulling van de taakstraf is de uit het jeugdrecht
(artikel 77h lid 2 aanhef en onder b Wetboek van Strafrecht) bekende strafmodaliteit
«het verrichten van arbeid tot herstel van de door het strafbare feit
aangerichte schade». Dat zou dan ook moeten kunnen door het verrichten
van arbeid tegen betaling, die aan het slachtoffer ten goede zou komen bij
wijze van smartegeld. Deze leden vragen naar het standpunt van de regering
om deze strafmodaliteit in het volwassenenrecht in te voeren.Met enige verbazing hebben de leden van de fractie van het CDA kennis
genomen van het voorgestelde artikel 22f lid 1. Is het niet vreemd dat na
een zorgvuldige afweging door de rechter het Openbaar Ministerie eigenhandig
de opgelegde (leer-) straf kan wijzigen? Veroorzaakt een dergelijke wijziging
bovendien niet onnodige onrust bij de reclassering?Het artikel 22f Sr, zo merken de leden van de fractie van de SGP op, geeft
het Openbaar Ministerie de bevoegdheid de opgelegde taakstraf te wijzigen
voor wat betreft de aard van de te verrichten werkzaamheden of het te volgen
leerproject. In het bijzonder met betrekking tot de leerstraf vragen deze
leden of deze bevoegdheid wel toelaatbaar is, ook al kan de veroordeelde de
beslissing van de officier van justitie aan de rechter voorleggen.De regering stelt in de toelichting dat het «voor de hand ligt»
dat het Openbaar Ministerie pas tot wijziging van de taakstraf beslist na
advies van de reclassering (die immers met de uitvoering is belast). Deze
leden vragen waarom de regering een wettelijke regeling (verplichting) «te
beperkend» acht. Artikel 22g SrDe leden van de fractie van het CDA vragen waarom in artikel 22g Sr enkel
is gekozen voor vervangende hechtenis en niet ook voor de geldboete als subsidiair
voor de taakstraf. Bovendien zien deze leden gaarne dat de reclassering geraadpleegd
wordt door het Openbaar Ministerie wanneer tot tenuitvoerlegging van de vervangende
hechtenis wordt overgegaan. In de memorie van toelichting wordt wel gewezen
op deze praktijk, maar ware het niet verstandiger een en ander in de wettekst
vast te leggen?Artikel 22g Sr van het wetsvoorstel regelt de situatie dat de veroordeelde
niet tijdig, dan wel niet naar behoren de taakstraf verricht. Het Openbaar
Ministerie kan dan de tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis bevelen.
Tegen een dergelijke tenuitvoerlegging is in het derde lid voorzien in een
beroepsmogelijkheid bij de rechter die de straf oplegde. Daarbij staat vermeld
dat de rechter de beslissing van het Openbaar Ministerie kan wijzigen. In
het wetsvoorstel staat echter niet vermeld wat de rechter kan wijzigen. Uit
het wetsvoorstel blijkt nu niet of de rechter kan beslissen dat de taakstraf
wel naar behoren is verricht. Kan de rechter bijvoorbeeld ook het aantal dagen
vervangende hechtenis verminderen of op grond van omstandigheden van het geval
bepalen dat tenuitvoerlegging van de voorlopige hechtenis achterwege moet
blijven? De leden van de fractie van D66 vragen de regering of voor de duidelijkheid
en de rechtszekerheid hieromtrent niet een regeling in de wet moet worden
opgenomen? Kan de rechter ook een verlenging van de taakstraf uitspreken om
als het ware de onvoldoende uitvoering ervan te compenseren zonder dat tot
vervangende hechtenis behoeft te worden over gegaan? Zo nee, waarom niet?Het Openbaar Ministerie kan personen die de taakstraf niet naar behoren
verrichten, zelfstandig de cel in sturen. De rechter blijft hier buiten, hoewel
men wel tegen de beslissing van het Openbaar Ministerie in beroep kan gaan
bij de rechter. In de memorie van toelichting staat vermeld dat betrokkene
geattendeerd wordt op de mogelijkheid om rechtsbijstand aan te vragen in gevallen
waarbij een taakstraf als transactie wordt aangeboden. De leden van de fractie
van D66 vinden het echter van belang dat in gevallen waarbij een taakstraf
bij transactie wordt aangeboden te voorzien in ambtshalve toevoeging van een
advocaat en zijn niet overtuigd van de argumenten van de regering om dit niet
te doen. Kan de regering zich op dit punt nader verklaren?Deze bepaling regelt, zo merken de leden van de fractie van de SGP op,
de tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis in die gevallen dat de taakstraf
geheel of gedeeltelijk niet of niet naar behoren is verricht. Deze leden vragen
waarom de regering het blijkbaar geraden acht om de mogelijkheid te openen
dat de rechter in plaats van vervangende hechtenis een vervangende geldboete
mag opleggen. Evenals bij artikel 22f stellen zij ook hier de vraag waarom
geen wettelijke verplichting voor het Openbaar Ministerie is opgenomen advies
van de reclassering in te winnen, doch heeft volstaan met de mededeling in
de toelichting (p. 15) dat de beslissing van het Openbaar Ministerie «doorgaans
slechts na een daartoe strekkend advies van de reclassering zal worden genomen». Artikel 22j SrHet valt de leden van de fractie van de VVD op, dat wanneer de officier
van justitie kennisgevingen aan veroordeelden wil doen, hij deze kennisgevingen
veelal formeel moet betekenen. De praktijk leert dat dergelijke betekeningen
nogal eens verkeerd aflopen, doordat betrokkene niet (meer) woonachtig is
op het laatst bekende adres. Naar het oordeel van de fractie van de VVD mag
van betrokkene, die toch akkoord is gegaan met de taakstraf, worden gevergd
dat hij in het kader van de taakstraf bij zijn akkoordverklaring domicilie
kiest. Alle voorgeschreven kennisgevingen kunnen daarna aan dat adres worden
verstuurd. Verhuist de veroordeelde, dan is het aan hem om een nieuw adres
op te geven. Als datum voor de kennisgeving kan de datum van verzending worden
aangehouden, zoals nu ook het geval is bij de Wet administratiefrechtelijke
handhaving verkeersvoorschriften. Wat is het standpunt van de regering hierover? Artikel 22k SrArtikel 22k Sr bepaalt dat nadere regels gesteld zullen worden over de
inhoud van de taakstraf. De leden van de fractie van D66 vinden het van belang
dat met name over de uitvoering van de taakstraf regels worden gesteld. Dit
om een duidelijk antwoord te hebben op de vraag wanneer de taakstraf als mislukt
dient te worden beschouwd. Worden hierover regels gesteld? Is het niet van
belang dat dit op korte termijn gebeurd?De leden van de fractie van de SP vragen of er grenzen zijn aan het soort
werk dat verricht moet worden, of dat dit overgelaten wordt aan Reclassering
Nederland. In artikel 22k Sr worden nadere regels aangekondigd over de inhoud
van de taakstraf. Maar deze regels zijn volgens de memorie van toelichting
meer gericht op voorkoming van concurrentie met het bedrijfsleven. Ligt het
grootste gevaar echter niet in het verlaten van de uitgangspunten van de taakstraf
te weten de vergoeding van de schade? Zal door het wegvallen van de relatie
tot het gepleegde delict de veroordeelde minder de zin van het werk inzien,
en zal hij naar verwachting niet minder gauw tot inkeer komen? Wanneer het
om zwaar en eentonig werk gaat in groepsverband, zonder relatie tot het gepleegde
delict, vragen de leden van de fractie van de SP in hoeverre de oorspronkelijke
uitgangspunten van de werkstraf nog overeind blijven, of dat het hierbij meer
gaat om louter werkverschaffing. De leden van de fractie van de SP zien ook een verband met de verwachte
grote stijging van het aantal opgelegde taakstraffen (van 16 000 in 1997
naar 26 800 in 2000) als gevolg van dit voorstel, waardoor men wellicht
meer groepsprojecten gaat opzetten om aan de grote vraag te kunnen voldoen.
Bij dit soort projecten is de relatie tot het gepleegde delict minder groot,
en ook is er minder kans op resocialisatie omdat men tussen medeveroordeelden
werkt in plaats van op een reguliere plek. Wat is de mening van de regering
hierover?Volgens dit voorstel kunnen (en zullen), zo merken de leden van de fractie
van de SGP op, bij of krachtens algemene maatregel van bestuur nadere regels
worden gesteld over de inhoud en tenuitvoerlegging van de taakstraf en over
de rechtspositie van een tot een taakstraf veroordeelde. Kan, zo vragen deze
leden, door de regering nader worden beargumenteerd waarom geen regeling bij
wet ingevolge de Grondwet noodzakelijk is, behalve de stelling dat er geen
sprake is van inbreuk op grondrechten. Artikel I, onderdeel F en artikel II, onderdeel FHoewel de leden van de fractie van de PvdA erkennen dat er nadelen aan
verbonden zijn, ondersteunen zij de mogelijkheid om de toepassing van taakstraffen
in het kader van een transactie mogelijk te maken. De snelheid van afdoening
(lik op stuk) bij de transactie biedt grote voordelen. Omdat de taakstraf
een ingrijpende maatregel is, zijn de leden van de fractie van de PvdA van
mening dat het transactieproces zeer zorgvuldig dient te gebeuren. Het wijzen
op de mogelijkheid tot het verzoeken om toevoeging van een raadsman is essentieel.
Mocht dat leiden tot een toenemend beroep op de rechtsbijstand, dan dienen
daarvoor de middelen beschikbaar worden gesteld. De leden aan het woord vinden
het eveneens van belang dat bij de transactie zorgvuldig moet worden bekeken
of de betrokkene geschikt is om een taakstraf uit te voeren. Gebeurt dat niet
dan zullen veel taakstraffen mislukken en bestaat de kans dat de rechter zich
alsnog over een zaak moet buigen. Alle tijd- en efficiencywinst zou dan weer
verloren gaan.De leden van de fractie van het CDA vragen de regering met feiten en statistische
gegevens aantonen dat het zogenaamde Amsterdamse experiment ook daadwerkelijk
de snelheid van afdoening heeft bevorderd en dat een en ander ten goede is
gekomen aan de preventie?Het is voor de leden van de fractie van het CDA nog niet geheel duidelijk
welke zaken nu wel en welke zaken nu niet onder de transactiebevoegdheid van
het Openbaar Ministerie gaan vallen. Kan een en ander nader worden gespecificeerd?
Lopen we het gevaar dat ook een aantal zwaardere, oudere en/of moeilijk bewijsbare
zaken alsnog onder het officiersmodel worden afgedaan?De leden van de fractie van D66 zijn het ermee eens dat, naast het verbreden
van het toepassingsbereik van de taakstraf door de strafrechter, het Openbaar
Ministerie een eigen bevoegdheid krijgt, namelijk de mogelijkheid om de taakstraf
als transactie aan te kunnen bieden. Geldt dit ook voor verdachten die niet
in verzekering zijn gesteld? Bestaat er geen bezwaar dat het Openbaar Ministerie
in transacties langere taakstraffen oplegt dan de rechter op de zitting, omdat
deze laatste met persoonlijke omstandigheden rekening kan houden? Dreigt hier
niet het gevaar van rechtsongelijkheid?Artikel 74, tweede lid sub f, Sr bepaalt dat thans maximaal 120 uren onbetaalde
arbeid of leerproject bij wijze van transactie kan worden aangeboden. De leden
van de fractie van D66 vragen de regering uitgebreid te motiveren waarom voor
120 uur is gekozen. Bestaat er geen gevaar dat onschuldigen om
maar een proces te vermijden genoegen nemen met een taakstraf?De leden van de fractie van GroenLinks hebben aarzelingen ten aanzien
van de voorgestelde bevoegdheid van de officier van justitie om taakstraffen
bij wijze van transactie op te leggen.De mogelijkheid om een taakstraf op te leggen per transactie heeft volgens
de leden van de fractie van de SP zowel voor- als nadelen. Als voordelen zien
zij het lik-op-stuk voordeel, ontlasting van de rechterlijke macht, snellere
doorstroom en flexibele strafmodaliteit. Als nadelen zien zij het feit dat
omdat er geen openbare zitting plaatsvindt er ook minder generaal preventieve
werking, minder openbaarheid in de rechtspleging, en gevaar voor extra aanzuigende
werking en mogelijk hogere kosten voor rechtshulp. De leden van de fractie
van de SP zien twee randvoorwaarden die nodig zijn bij het transactiemodel.
Zo moet toevoeging ook mogelijk zijn bij transactie, omdat hierbij rechtshulp
wel degelijk gewenst kan zijn. Ten tweede moet er zorgvuldig gekeken worden
naar de geschiktheid van de verdachte om een taakstraf uit te voeren, om mislukkingen
zo veel mogelijk te voorkomen.Eerder in dit verslag hebben de leden van de fractie van de SGP gewezen
op de introductie van het officiersmodel en het aanbod van een taakstraf bij
wijze van transactie. Zij vragen hoe deze omslag ten opzichte van het verleden
en de vergaande verschuiving van bevoegdheden van de zittende naar de staande
magistratuur rechtsstatelijk moet worden gekwalificeerd en van een legitieme
grondslag moet worden voorzien, ook al is de transactie een voorstel aan de
verdachte. Heeft de regering zich eerder ten principale over deze vraag uitgelaten?Verder vragen deze leden welke delicten onder de transactiebevoegdheid
van het Openbaar Ministerie zullen gaan vallen. Valt te denken aan een concrete
clausulering van het type delicten dat onder de transactiebevoegdheid valt? Artikel II, onderdelen B en CIn het voorgestelde artikel 326, vijfde lid, wordt de griffier opgedragen
aantekening te doen van de instemming van de verdachte met de op te leggen
taakstraf. De leden van de fractie van de VVD vragen of deze aantekening moet
worden gedaan in het proces-verbaal van de terechtzitting? Als dit juist is,
dan wordt voorbijgegaan aan het gegeven dat een dergelijk proces-verbaal in
kantonrechter- en politierechterzaken veelal achterwege blijft (artikelen
395a en 378a Wetboek van Strafvordering). Het voorliggende wetsvoorstel zal
op dit punt dan leiden tot het verplicht opmaken van een proces-verbaal, telkens
wanneer een taakstraf wordt opgelegd. Dit komt de fractie van de VVD als te
omslachtig voor.Waarom wordt lid 8 van artikel 359 Sv. geschrapt. De leden van de fractie
van het CDA zien in het geheel geen reden om dit sympathieke voorschrift schrappen:
een duidelijke motivering naar de verdachte toe is altijd nastrevenswaardig.Artikel 359, achtste lid, Sv bepaalt thans, zo merken de leden van de
fractie van de SGP op, dat de rechter, wanneer hij een aanbod tot het verrichten
van de straf van onbetaalde arbeid afwijst, dit in zijn vonnis nadrukkelijk
motiveert. De regering stelt voor deze bepaling te laten vervallen. Deze leden
vragen of niet de kans bestaat (en groot is) dat de Hoge Raad de te schrappen
bepaling in zijn jurisprudentie handhaaft. De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier voor dit verslag,Del Grosso XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66),
ondervoorzitter, Rabbae (GL), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), O. P. G. Vos
(VVD), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA), Niederer
(VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GL), Weekers (VVD), Van der Staaij (SGP),
Wijn (CDA), Brood (VVD).Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Wagenaar (PvdA),
Van Vliet (D66), Arib (PvdA), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), De Graaf (D66), Karimi (GL), Schutte (GPV), Santi (PvdA), Van
den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Buijs (CDA),
Passtoors (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GL), De
Vries (VVD), Van Walsem (D66), Eurlings (CDA), Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26114-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl