Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief regering; Fiche: Mededeling inzake de ontwikkeling van publieke-private partnerschappen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139849
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 994
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 januari 2010
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 1 fiche
aan te bieden die werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Mededeling inzake de ontwikkeling van publieke-private partnerschappen.
 
 Helaas heb ik het fiche vanwege het kerstreces niet binnen de gestelde
termijn van zes weken kunnen sturen.
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Mededeling inzake de ontwikkeling van publiek-private
partnerschappen
 1. Algemene gegevens
 
 Voorstel: De mobilisering van particuliere
en openbare investeringen voor herstel en structurele verandering op lange
termijn: de ontwikkeling van publiek-private partnerschappen
 
 
 Datum Commissiedocument: 19.11.2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009) 615
 
 
 Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198831
 
 
 Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: Niet opgesteld
 
 
 Behandelingstraject Raad: Er is niet één
specifieke Europese werkgroep verantwoordelijk voor publiek-private partnerschappen.
Gezien de aard van de publiek-private samenwerking waarbij de EU op dit moment
betrokken is mag verwacht worden dat de inhoud van de mededeling toegelicht
zal worden in de Raadswerkgroepen voor onderzoek, transport, structuurfondsen,
aanbesteden en begrotingszaken. Dit zal naar verwachting pas gebeuren onder
het Spaans voorzitterschap.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Economische
Zaken en Financiën
 2. Essentie voorstel
 De Commissie geeft in de mededeling aan dat de interesse in publiek-private
samenwerkingsverbanden is toegenomen en geeft een kort overzicht van beleidsterreinen
waar de Commissie bij publiek-private partnerschappen (PPP’s) betrokken
is (onderzoek/Joint Technology Initiatives, structuurfondsen, de EIB, TEN-T/infrastructuur).
 De mededeling gaat in op de problemen om het goed functioneren van PPP’s
met de toegenomen kosten van krediet (kredietcrisis), regelgeving en de beperkte
capaciteit van de publieke sector in grote delen van de EU te faciliteren.
 In de mededeling wordt vervolgens aangegeven hoe de Commissie de geschetste
problemen rond de PPP’s waar zij zelf aan deelneemt aan wil pakken.
Daarvoor wil de Commissie: een groep opzetten waarin de problematiek rond
PPP’s besproken kan worden; met de Europese Investeringsbank (EIB) werken
aan betere financiering van PPP’s; onderzoek doen naar communautaire
financiering van PPP’s; werken aan een efficiënter kader voor publiek
private samenwerking op het gebied van innovatie en onderzoek doen naar een
juridisch instrument op het gebied van concessieovereenkomsten.
 3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete
wet- en regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit
en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in?
 De Commissie kondigt enkele concrete acties aan. De Commissie geeft aan
een PPP-groep op te willen zetten waarin belanghebbenden zullen worden verzocht
hun bezwaren en ideeën met betrekking tot PPP’s te bespreken. In
deze mededeling worden geen voorstellen gedaan die goedkeuring
van de Raad vereisen. Wanneer er wetgevingsvoorstellen worden gedaan, dan
verwacht Nederland dat dit via het reguliere afstemmingstraject zal verlopen.
 
 De Commissie kondigt daarnaast in de mededeling de volgende acties aan:
 
 1) De Commissie wil communautaire instrumenten die PPP’s ondersteunen
versterken en verbreden. Daarnaast wil zij samen met de EIB onderzoeken hoe
deze een grotere rol kan spelen bij de financiering van PPP’s (met name
op het gebied van infrastructuur). Naar verwachting zal de Commissie dit voorstel
mede baseren op artikel 171 van het EU-Werkingsverdrag (transeuropese netwerken).
 
 2) De Commissie wil onderzoeken of aanpassing van aanbestedingsregels
noodzakelijk is voor het beter faciliteren van PPP’s. Ook kondigt de
Commissie aan in 2010 een wetsvoorstel op het gebied van concessies in te
dienen. Naar verwachting zal de Commissie dit voorstel baseren op artikel
56 van het EU-Werkingsverdrag (vrije dienstenverkeer).
 
 3) De Commissie wil een goede behandeling van schulden en tekorten van
PPP’s stimuleren door onderzoek te doen naar de behandeling van PPP-activa
op de balans; toelichting te geven (issue clarifications) over de boekhoudkundige
behandeling van PPP-contracten in de nationale rekeningen en advies te verstrekken
over boekhoudkundige behandeling van garanties die in het kader van PPP’s
worden verstrekt. Naar verwachting zal de Commissie deze actie mede baseren
op artikel 108 van het EU-Werkingsverdrag (staatssteun).
 
 4) De Commissie geeft aan te willen adviseren over juridische en methodologische
aspecten van het combineren van EU-middelen en PPP’s. De Commissie voorziet
hier voor wat betreft de cohesie- en structuurfondsen ook een grotere rol
voor het Europees expertisecentrum voor PPP’s (EPEC). De Commissie wil
EPEC versterken en ombouwen tot een platform voor de uitwisseling van informatie
en best practices. Ook zou EPEC moeten functioneren als brandpunt van een
Europees netwerk van nationale organen ter ondersteuning van PPP’s en
Joint Assistance to Support Projects in European Regions (JASPERS). Ook wil
de Commissie samenwerken met lidstaten om na te gaan welke bepalingen in de
nationale wetgeving het opzetten van PPP’s belemmeren. Naar verwachting
zal de Commissie deze actie baseren op de artikelen 175 en 177 van het EU-Werkingsverdrag
(structuurfondsen, cohesiefonds).
 
 5) De Commissie geeft aan de specifieke problemen met betrekking tot de
Joint Technology Initiatives (JTI’s) aan te willen pakken door de bestaande
JTI’s te verzelfstandigen en kijken naar mogelijkheden om het wettelijk
en administratief kader voor JTI’s te stroomlijnen. Na overleg met belanghebbenden
zal de Commissie een nieuw kader voor JTI’s voorstellen. Naar verwachting
zal de Commissie deze actie baseren op de artikel 180 van het EU-Werkingsverdrag
(onderzoek en ontwikkeling).
 
 Vanwege de betrokkenheid van de Commissie bij PP partnerschappen (onderzoek,
EIB, infrastructuur) ligt het voor de hand dat de Commissie en niet de afzonderlijke
lidstaten met dit initiatief komt; daarmee wordt voldaan aan de subsidiariteits-toets.
Bovendien geeft de Commissie wat betreft het gebruik van PPP’s door
lidstaten en nationale regelgeving voor PPP’s duidelijk aan dat de verantwoordelijkheid
hiervoor bij de lidstaten zelf ligt. Ook om die reden worden de
acties positief gewaardeerd niet alleen op subsidiariteit maar ook op proportionaliteit.
 Nadere voorstellen zullen uiteraard weer op proportionaliteit moeten worden
beoordeeld.
 
 Het is afhankelijk van de invulling van bovengenoemde mededeling door
lidstaten welke financiële gevolgen zij zullen ondervinden. Hiervan is
op dit moment geen goede inschatting te maken. JTI’s vallen op dit moment
onder het financieel reglement van de EU, omdat zij worden aangemerkt als
gemeenschapsinstellingen.
 4. Nederlandse positie over de mededeling
 PPP is in Nederland onder de naam PPS (Publiek-Private Samenwerking) heel
gebruikelijk en wordt door zowel door de Rijksoverheid als door decentrale
overheden veel toegepast. Zowel de voordelen van PPS die de Commissie in de
mededeling noemt als de uitdagingen die de huidige crisis aan PPS stelt zijn
herkenbaar.
 
 Nederland ondersteunt het streven van de Europese Commissie om het gebruik
van PPP’s te stimuleren en te onderzoeken hoe financiering van PPP’s
waar de Commissie bij betrokken is verbeterd kan worden. Uiteraard is hierbij
het uitgangspunt dat PPP’s tot meerwaarde («value for money»)
moeten leiden. Dit betekent dat er voldoende risico-overdracht aan private
partijen plaatsvindt.
 Ten aanzien van de behandeling van schulden en tekorten gaat Nederland
er van uit dat bestaande Eurostatregels voor PPP’s gehandhaafd blijven,
maar dat er mogelijk wel aanscherping plaatsvindt. Met betrekking tot het
opzetten van het platform voor de uitwisseling van informatie en best practices
steunt Nederland dit idee en wacht Nederland verdere voorstellen van de Commissie
af.
 
 Nederland steunt het gebruik van publiek-private partnerschappen op het
gebied van infrastructuur, structuurfondsprogramma’s en innovatie. De
intentie van de Commissie om de EIB een grotere rol te laten spelen in de
financiering van PPP’s (vooral op het gebied van infrastructuur) wordt
door Nederland dan ook verwelkomd. Nederland staat verder positief tegenover
versterkte samenwerking en het delen van informatie binnen EPEC. Van belang
is wel dat EPEC (het Europese kennisnetwerk voor PPP) bereid is haar kennis
te delen met het UNECE (United Nations Economic Commission for Europe) PPP,
waarvan EU-lidstaten ook deel uitmaken.
 
 Nederland steunt de voorstellen met betrekking tot het verzelfstandigen
en stroomlijnen van het juridische en administratieve kader van de JTI’s.
Dit omdat JTI’s op dit moment onder gemeenschapsrecht worden aangemerkt
als gemeenschapsinstellingen die vallen onder het financieel reglement van
de EU. Deze status leidt tot zwaardere administratieve lasten voor het deelnemende
bedrijfsleven. De Commissie zal medio 2010 voorstellen doen om dit financieel
reglement aan te passen. Nederland zal er scherp op letten dat hierbij ook
de problemen rond administratieve lasten van publiek-private samenwerking
worden aangepakt.
 
 Of een PPS wel of niet valt onder het aanbestedingsregime moet per opdracht
worden bezien. De Commissie geeft in de mededeling aan nader te kijken naar
de juridische aspecten, waarbij zij aankondigt te onderzoeken of aanpassing
van de aanbestedingsregels noodzakelijk is, in 2010 een voorstel op het gebied
van concessies in te dienen en in samenwerking met lidstaten wil nagaan welke
bepalingen in nationale wetgeving de oprichting van PPP’s verhinderen
of belemmeren.
 
 Nederland ondersteunt het voornemen van de Commissie om te onderzoeken
of aanpassing van aanbestedingsregels noodzakelijk is voor het beter faciliteren
van PPP’s. Hierbij dient in ogenschouw genomen te worden dat de praktijk
een diversiteit aan PPP’s laat zien, en voorkomen moet worden dat de
aanbestedingsregels juist de vorming van PPP’s belemmeren.