Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Overige fiscale maatregelen 2005); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29758, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

28-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29758 nr. 7

21-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveALGEMEEN1. Inleiding2. Wijziging werknemersbegrip3. Codificatie agioresolutie4. Richtsnoer zeevervoer in tonnageheffing, afdrachtvermindering
zeevaart en codificatie besluit zeeslepers5. Weekenduitgaven gehandicapte kinderen6. Afvalstoffenbelasting en grond7. Afvalstoffenbelasting en baggerspecie8. Dwangsommen9. EU-aspectenHughes de Lasteyrie du SaillantSteunmaatregelenSpaartegoedenrichtlijn10. Uitvoeringsaspecten Belastingsdienst11. Administratieve lasten12. Commentaar NOBARTIKELSGEWIJS1. Artikel I, onderdeel B (Wet inkomstenbelasting 2001)2. Artikel III (Wet op de loonbelasting 1964)3. Artikel IV (Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen)4. Artikel IX (Algemene wet inzake rijksbelastingen)5. Artikel X (Invorderingswet 1990)6. Artikel XVI (Overige Fiscale Maatregelen 2004)7. Artikel XVIII (Overgangsrecht)8. Artikel XIX (buitenwerkingstelling)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29758Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 758Voorstel van wet houdende wijziging van enkele belastingwetten c.a.
(Overige Fiscale Maatregelen 2005)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 oktober 2004InhoudsopgaveAlgemeen 1.Inleiding 2.Wijziging werknemersbegrip 3.Codificatie agioresolutie 4.Richtsnoer zeevervoer in tonnageheffing,
afdrachtvermindering zeevaart en codificatie besluit zeeslepers 5.Weekenduitgaven gehandicapte kinderen 6.Afvalstoffenbelasting en grond 7.Afvalstoffenbelasting en baggerspecie 8.Dwangsommen 9.EU-aspecten 10.Uitvoeringsaspecten Belastingsdienst 11.Administratieve lasten 12.Commentaar NOB    Artikelsgewijs 1.Artikel I (De Wet inkomstenbelasting
2001) 2.Artikel III (Wet op de loonbelasting
1964) 3.Artikel IV (De Wet vermindering
afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WVA)) 4.Artikel IX (Algemene wet inzake
rijksbelastingen) 5.Artikel X (Invorderingswet 1990) 6.Artikel XVI (Overige Fiscale Maatregelen
2004) 7.Artikel XVIII (Overgangsrecht)  8.Artikel XIX (buitenwerkingstelling) ALGEMEEN1. InleidingGaarne wil ik de leden van de diverse fracties dank zeggen voor de schriftelijke
inbreng op het wetsvoorstel. Het verheugt mij dat de leden van fractie van
de CDA, D66, PvdA, SGP, SP en de VVD met belangstelling kennis hebben genomen
van het wetsvoorstel.2. Wijziging werknemersbegripDe leden van de CDA-fractie vragen om hoeveel personen het gaat die door
de wijziging van het werknemerbegrip niet meer als werknemer worden aangemerkt.
Voorts vragen deze leden wat de budgettaire gevolgen van deze wijziging zijn.
Het betreft werknemers die in het buitenland wonen en hun werkzaamheden geheel
of nagenoeg geheel buiten Nederland verrichten. Het betreft naar verwachting
ongeveer 2800 belastingplichtigen waarbij de derving aan belastingopbrengst
circa € 2 mln bedraagt.3. Codificatie agioresolutieDe leden van de CDA-fractie constateren dat met de codificatie van de
zogenoemde agioresolutie een ongelijke behandeling tussen beleggingsinstellingen
die aan de beurs zijn genoteerd en beleggingsinstellingen die dat niet zijn,
wordt weggenomen. Deze leden vragen waarom de noodzaak om die ongelijke behandeling
op te heffen, nu pas opkomt.De reden hiervoor is dat de noodzaak hiervan eerst tijdens recent overleg
door de sector naar voren is gebracht.De leden van de fractie van het CDA signaleren verder dat in het nader
rapport van de regering naar aanleiding van het advies van de Raad van State,
is opgenomen dat nog wijzigingsvoorstellen inzake de aanpassing van het regime
van beleggingsinstellingen zullen volgen, zonder dat daar verder op wordt
ingegaan. Deze leden vragen om hier alsnog op in te gaan.In het wetsvoorstel zoals dat bij de Raad aanhangig is gemaakt waren enkele
wijzigingen opgenomen van het regime voor beleggingsinstellingen. Deze wijzigingsvoorstellen
hadden betrekking op de aandeelhouderseisen en het beleggingsbegrip. Conform
het advies van de Raad zijn deze thema's uit het onderhavige wetsontwerp gelicht.
Zij zullen deel uitmaken van een afzonderlijk in te dienen wetsvoorstel.4. Richtsnoer zeevervoer in tonnageheffing, afdrachtvermindering
zeevaart en codificatie besluit zeeslepersDe leden van de VVD-fractie geven aan grote moeite te hebben met de terugwerkende
kracht van twee jaar van de codificatie van het besluit zeeslepers (Besluit
van 19 december 2002, nr. DGB2002/7237M, Stcrt. 247), omdat een
dergelijke lange periode onzekerheid met zich meebrengt wat niet bevorderlijk
is voor de rechtszekerheid van ondernemers. Zij constateren de afgelopen jaren
een ontwikkeling waarbij het aantal uitgevaardigde besluiten toeneemt, die
vaak achteraf in wetgeving worden omgezet. In verband hiermee vragen zij de
visie van de regering hoe in de toekomst de kwaliteit van besluit- en regelgeving
en daaraan gekoppelde rechtszekerheid kan worden verbeterd.Het verlenen van terugwerkende kracht aan een wetsvoorstel gebeurt niet
lichtvaardig. In het verleden is terugwerkende kracht wel toegepast als er
grote aankondigingseffecten te verwachten waren. Ook oneigenlijk gebruik of
misbruik van een wettelijke voorziening kunnen reden zijn een wetsvoorstel
met terugwerkende kracht in te voeren. In het onderhavige geval volgt de noodzaak
de wet aan te passen direct uit de beschikking van de Europese Commissie.
Alvorens de wet aan te passen is er voor gekozen een Besluit uit te brengen
waarin de voorgenomen aanpassing was opgenomen. Tevens is in dit Besluit aangekondigd
dat wetswijziging zou plaatsvinden met een terugwerkende kracht tot 1 januari
2003. In antwoord op de vragen van de leden van de fracties van VVD en D66
wil ik opmerken dat voor deze weg is gekozen, omdat hierdoor de gelegenheid
ontstond nog in overleg te treden met de Europese Commissie over de vraag
of de voorgenomen aanpassing ook daadwerkelijk in overeenstemming was met
de afgegeven beschikking. Dat het wetsvoorstel enige tijd op zich heeft laten
wachten moet dan ook vanuit dit perspectief worden bezien. Overigens zijn
door de publicatie van het besluit zeeslepers in de Staatscourant belanghebbenden
toch snel en op adequate wijze op de hoogte gesteld van de komende wetswijziging
en de terugwerkende kracht die aan deze wetswijziging gegeven zou worden.
Ook de branche is van deze terugwerkende kracht op de hoogte gebracht.Voorts vragen de leden van de fractie van de VVD zich, onder verwijzing
naar het twaalfde lid van artikel 3.22 Wet Inkomstenbelasting 2001, af waarom
de wet met terugwerkende kracht wordt aangepast.Naar aanleiding van deze vraag merk ik op dat wat betreft de zeevaart
het wetsvoorstel Overige Fiscale Maatregelen 2005 enerzijds de codificatie
van het besluit van 19 december 2002, nr. DGB2002/7237M, Stcrt.
nr. 247 bevat. Anderzijds zijn in dit wetsvoorstel de voorstellen tot
implementatie van de nieuwe communautaire richtsnoeren betreffende staatssteun
voor het zeevervoer in de tonnageregeling en de afdrachtvermindering zeevaart
opgenomen.De codificatie van het vorengenoemde besluit treedt in werking met terugwerkende
kracht tot en met 1 januari 2003. Het gaat daarbij om de uitsluiting
van sleepbootactiviteiten die grotendeels in en rond havens en op binnenwateren
van de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd. Volgens de beschikking van
de Europese Commissie van 19 juni 2002 (C (2002) 2158 def.) is de afdrachtvermindering
zeevaart en het tonnage-regime op dit punt onverenigbaar met de Gemeenschappelijke
markt. Als gevolg daarvan wordt de regeling met terugwerkende kracht aangepast.De wijzigingen naar aanleiding van de communautaire richtsnoeren betreffende
staatssteun voor het zeevervoer treden in werking na goedkeuring door de Europese
Commissie. Het twaalfde lid van artikel 3.22 Wet Inkomstenbelasting 2001,
waarin de definitie van zee is neergelegd, houdt verband met de implementatie
van de vorengenoemde richtsnoeren. Voor de inwerkingtreding van het twaalfde
lid van artikel 3.22 Wet Inkomstenbelasting 2001 is daarom bepaald dat deze
geschiedt na goedkeuring door de Europese Commissie. Voor dit onderdeel is
van terugwerkende kracht geen sprake. Ook onder de aangepaste definitie van
zee zijn sleepbootactiviteiten die grotendeels in en rond havens en op binnenwateren
van de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd, uitgezonderd van de vorengenoemde
regelingen.De leden van de fractie van de VVD vragen in hoeverre bij de aangebrachte
wijzigingen van artikel 3.22 Wet IB 2001 in het onderhavige wetsvoorstel rekening
is gehouden met het investeringsklimaat van Nederland. Deze leden vragen zich
af waarom in het wetsvoorstel de mogelijkheden die de richtsnoeren bieden
niet ten volle zijn benut. Zij voeren aan dat bepaalde scheepstypen en activiteiten
van scheepsmanagers die technisch en nautisch beheer verrichten, onder de
regeling kunnen worden gebracht.In het onderhavige wetsvoorstel, zo luidt het antwoord op deze vragen,
zijn de fiscale bepalingen die onder de nieuwe communautaire richtsnoeren
betreffende staatssteun voor het zeevervoer vallen, zodanig aangepast,
dat zij aan de richtsnoeren voldoen. Ten behoeve van het investeringsklimaat
van Nederland is, gegeven de budgettaire mogelijkheden en uiteraard binnen
de marges die de richtsnoeren toelaten, gekozen voor een zo ruim mogelijke
uitleg van de tekst van deze richtsnoeren. Daarbij zijn niet alle mogelijkheden
die de richtsnoeren bieden ten volle benut. Deze keuze moet mede in het licht
van de huidige budgettaire mogelijkheden worden gezien.De leden van de fractie van de VVD willen graag weten op welke wijze met
de sector overleg heeft plaatsgevonden en vervolgens of de regering bereid
is op korte termijn dit overleg te intensiveren.Over zowel de afzonderlijke onderdelen met betrekking tot de zeescheepvaart
als de door de sector gewenste fiscale verbeteringen, is een aantal malen
intensief overleg gevoerd met de sector.Als het overleg met de Europese Commissie in het kader van de notificatieprocedure
daartoe aanleiding geeft, bijvoorbeeld vanwege nieuwe inzichten die nopen
tot een andere aanpak, zal ook daarover in overleg met de zeescheepvaartsector
worden getreden.De vraag van deze leden of overleg met andere lidstaten heeft plaatsgevonden
over de interpretatie van de richtsnoeren om te voorkomen dat het level playing
field tussen de lidstaten onderling wordt aangetast, kan ik bevestigend antwoorden.
Hierbij dient het volgende te worden opgemerkt. Indien desondanks in een later
stadium zou blijken dat andere EU-lidstaten de genoemde richtsnoeren op het
punt van de tonnageregeling minder vergaand hebben geïmplementeerd, dan
zal ik, in overleg met de minister van Verkeer en Waterstaat, uiteraard na
goedkeuring door de Europese Commissie, de tonnageregeling dienovereenkomstig
aanpassen.Deze leden vragen of gezien de vele onduidelijkheden en praktische implementatieproblemen
de ingangsdatum van 1 januari 2005 wel haalbaar is. Het is op dit moment
nog prematuur om nu al te kunnen vaststellen of invoering van deze wetswijziging
per 1 januari 2005 al dan niet haalbaar is. Of deze datum uiteindelijk
haalbaar is, is mede afhankelijk van tijdige goedkeuring door de Europese
Commissie.De reden om te streven naar de inwerkingtreding per 1 januari 2005
is gelegen in het feit dat het aanpassen van fiscale wetgeving halverwege
het jaar niet aansluit bij het lopende boekjaar van de ondernemingen en zodoende
veel extra administratieve problemen en kosten met zich brengt. Aangezien
de communautaire richtsnoeren uiterlijk eind juni 2005 dienen te zijn omgezet
in nationale wetgeving, is het streven van de regering gericht op 1 januari
2005.5. Weekenduitgaven gehandicapte kinderenDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering om te bewerkstelligen
dat ook voor het bezoeken van een ernstig gehandicapt kind jonger dan 27 jaar
dat door de ernst van de handicap niet naar huis kan worden vervoerd een km
aftrek van € 0,18 mogelijk is.In artikel 6.17, lid 1, onderdeel e van de buitengewone uitgavenregeling
is voor de hierboven genoemde situatie het volgende geregeld. In aftrek kan
worden gebracht uitgaven voor reizen in verband met het regelmatig bezoeken
van wegens ziekte of invaliditeit langer dan een maand verpleegde personen
met wie de bezoeker bij aanvang van de ziekte of invaliditeit een gezamenlijke
huishouding voerde, indien de afstand tussen de verpleeginrichting en de woonplaats
van de bezoeker meer dan 10 km bedraagt. De bezoeker kan per km een aftrek
van € 0,18 in zijn aangifte claimen indien hij reist met de auto.De leden van de PvdA-fractie vragen verder of de regering bereid is om
ook de kosten van bewindvoering over een gehandicapt kind als buitengewone
uitgaven aftrekbaar te maken. Dit bijvoorbeeld in de vorm van een forfaitair
bedrag.De kosten die een bewindvoerder ten behoeve van een gehandicapt kind maakt,
kunnen binnen de buitengewone uitgavenregeling niet worden aangemerkt als
uitgaven voor ziektekosten. Het opnemen van een forfaitair bedrag voor bewindvoeringskosten
binnen de buitengewone uitgaven is dan ook wezensvreemd aan de regeling. Daarnaast
is het bij bewindvoering in het algemeen zo dat de kosten kunnen worden verhaald
op de persoon over wie het bewind wordt gevoerd.De leden van de SGP-fractie vragen nog een nadere toelichting over de
wijze waarop de regels voor gehandicapte kinderen onder de 27 jaar en de voorgestelde
regeling zich tot elkaar verhouden. De leden van de SGP-fractie willen in
het bijzonder worden geïnformeerd of de voorgestelde maatregelen niet
alleen wat betreft de leeftijd maar ook wat betreft de in aanmerking te nemen
kosten aansluiten. De leden van de SGP-fractie willen hiervan graag een cijfermatige
uitwerkingIn onderstaande tabel wordt het toepassingsbereik schematisch weergegeven
van de drie verschillende regelingen binnen de Wet op de inkomstenbelasting
2001 die van toepassing kunnen zijn op de weekendbezoekkosten voor een gehandicapt
kind.Leeftijd kindKosten van weekendbezoek aftrekbaar onder de postToelichting Tot 27 jaarBuitengewone
uitgavenDe reiskosten zijn aftrekbaar voorzover
deze reiskosten samen met de overige vervoerskosten van het gezin meer bedragen
dan de totale vervoerskosten van degenen die wat financiële- en gezinssituatie
betreft in een vergelijkbare positie verkeren. Bij bezoek aan het gehandicapte
kind in de instelling geldt onder voorwaarden een aftrek van € 0,18
per km.    Tot 30 jaarUitgaven voor
levensonderhoud kinderenVast bedrag van € 330
per kwartaal indien kind «in belangrijke mate1» door
ouders wordt onderhouden. Er geldt geen drempel.    30 jaar en ouder (wordt 27 jaar en ouder)WeekendbezoekregelingAftrek
van € 0,18 per kilometer plus € 9 per verblijfdag. Er
geldt geen drempel.1 Op ouder drukkende bijdrage in kosten van onderhoud kind
dienen per kwartaal ten minste € 386 te bedragen.RekenvoorbeeldEen gehandicapt kind van 32 jaar verblijft doordeweeks in een instelling.
Elk weekend wordt hij door zijn ouders opgehaald. De ouders komen in dat geval
in aanmerking voor de volgende aftrekpost uitgaande van een verblijf op elke
zaterdag en zondag. Een aftrek van € 9 * 2 dagen * 13 weken = € 234
per kwartaal op basis van de vaste aftrek per verblijfsdag. Bij een enkele
reis van 30 km van het ouderlijke huis naar de instelling komt hier een aftrek
bij van 4 ritten * 30 km * € 0,18 *13 weken = € 281 per
kwartaal bij voor de kilometer. Per kwartaal bedraagt de aftrek derhalve € 515.In dezelfde situatie bij een gehandicapt kind van 26 jaar krijgen de ouders,
indien ze aan de voorwaarden voldoen, in ieder geval een bedrag van € 330
per kwartaal op basis van de regeling uitgaven voor levensonderhoud kinderen.
Omdat de uitgaven wegens ziekte niet vallen onder de kosten van levensonderhoud,
kunnen de ouders deze specifieke kosten vergelden onder de buitengewone uitgavenregeling.
De ouders zullen in deze situatie een onderscheid dienen te maken tussen de
kosten voor levensonderhoud en de kosten wegens de ziekte van het kind. Voor
beide posten kunnen zij een aftrek claimen. De hoogte van de totale gezamenlijke
aftrek kan afhankelijk van de situatie hoger, gelijk of lager zijn dan de
aftrek voor de weekenduitgaven voor gehandicapte kinderen.De leden van de SGP-fractie willen verder van de regering vernemen of
de regeling voor de weekenduitgaven ook geldt voor bijvoorbeeld een voogd
of mentor van een gehandicapt kind.De (voorgestelde) regeling voor de weekenduitgaven geldt voor de directe
familieleden van het gehandicapte kind. Dit zijn naast de ouders de broers
en zussen van deze persoon. De regering is niet voornemens om de regeling
nog verder te verruimen, omdat de regeling dan voor de Belastingdienst oncontroleerbaar
zou worden.6. Afvalstoffenbelasting en grondDe leden van de CDA-fractie constateren dat de vrijstelling van afvalstoffenbelasting
voor het storten van niet-reinigbare grond vervalt en stellen hierover een
aantal vragen.Allereerst wordt gevraagd of de achterliggende gedachte van het voorstel
is dat niet-reinigbare verontreinigde grond wel reinigbaar wordt geacht. Genoemde
fractieleden vrezen dat van het vervallen van de vrijstelling voor niet-reinigbare
grond een prijsopdrijvend effect uitgaat, waardoor het onmogelijk zou worden
om tot reiniging over te gaan. De leden van de D66-fractie vragen in dit verband
op welke manier het kabinet denkt dat het gelijkstellen van het fiscale regime
voor reinigbare en niet-reinigbare grond de prikkel tot reiniging of bewerking
versterkt.Om te beginnen merk ik op dat de belangrijkste drijfveer om tot wijziging
van de Wet belastingen op milieugrondslag voor grond over te gaan voortkomt
uit de wens van het kabinet om de regelgeving te vereenvoudigen, en niet vanuit
de gedachte dat niet-reinigbare grond wel reinigbaar wordt geacht. Overigens
is het onderscheid tussen reinigbare en niet-reinigbare grond deels ook economisch
bepaald, zodat de afschaffing van de vrijstelling van de afvalstoffenbelasting
voor niet-reinigbare grond wel enig effect zal hebben.Er zal een beperkte prikkel richting reiniging uitgaan van het afschaffen
van de vrijstelling, omdat de totale stortkosten voor niet-reinigbare grond
als gevolg van de afschaffing omhoog gaan als gevolg waarvan het storten van
grond duurder wordt dan het reinigen ervan.Het vervallen van de vrijstelling zal naar verwachting voor één
van de drie reinigingstechnieken, de zogeheten «natte reiniging»,
leiden tot enige stijging van het tarief, omdat over het storten van het reinigingsresidu,
dat bij deze techniek ontstaat, ook afvalstoffenbelasting zal moeten worden
betaald. Bij de twee andere reinigingstechnieken, «thermische reiniging»
en «biologische reiniging», resteert na reiniging géén
te storten reinigingsresidu, waardoor voor deze technieken geen prijsstijging
optreedt. Opgemerkt zij daarbij dat elk van de technieken hun eigen toepassingsgebied
hebben afhankelijk van de aard van de verontreiniging in de grond.Het is derhalve zeker niet zo dat het onmogelijk wordt over te gaan tot
reiniging van verontreinigde grond. Als gevolg van de afschaffing wordt een
beperkte verschuiving van storten naar reinigen verwacht.Voorts wordt door de CDA-fractie gevraagd naar de ratio van de duur van
de overgangstermijn. De overgangstermijn is gesteld op 6 maanden, om aan te
sluiten bij de bestaande uitvoeringspraktijk. De termijn is gelijk aan de
geldigheidsduur van verklaringen van het Service Centrum Grond (SCG) zoals
die voor de Wbm wordt gehanteerd. Het SCG hanteert overigens een beslistermijn
van 4 weken voor verklaringen. Dit betekent dat voor verklaringen die voor
1 januari 2005 (de uiterste datum) zijn aangevraagd begin februari 2005
de verklaring zal zijn afgegeven. De grondeigenaar heeft vervolgens nog 5
maanden de tijd om de partij niet-reinigbare grond bij de stortplaatshouder
af te geven. Ik verwacht dan ook geen problemen met betrekking tot de duur
van de overgangstermijn.De genoemde fractieleden wijzen er ten slotte op dat aanvankelijk was
aangekondigd dat de vrijstelling zou worden vervangen door een andere vrijstelling
(bedoeld zal zijn een vrijstelling voor het residu van de reiniging van grond
en andere minerale afvalstromen). Gevraagd wordt naar de budgettaire voordelen
van het afzien van deze compenserende vrijstelling alsmede de economische
en milieutechnische gevolgen. Afgaande op de hoeveelheid reinigingsresidu
waarvoor het SCG in 2003 een verklaring van niet-reinigbaarheid heeft afgegeven
en ervan uitgaande dat deze hoeveelheid is gestort onder toepassing van de
Wbm-vrijstelling voor niet-reinigbare grond, bedraagt het budgettaire voordeel
van het afzien van deze compenserende vrijstelling circa € 4,6 mln.
Het budgettaire effect van de voorgestelde maatregel komt daarmee in totaal
neer op de reeds in de Memorie van Toelichting vermelde € 8 mln.Wat betreft de economische gevolgen verwijs ik naar hetgeen hierboven
is opgemerkt over de prijsstijging die voor de «natte reiniging»
zal optreden. Wat betreft de milieutechnische gevolgen wordt een beperkte
verschuiving van storten naar verwerken van grond verwacht.7. Afvalstoffenbelasting en baggerspecieDe leden van de CDA-fractie constateren dat gelijktijdig met het vervallen
van de vrijstelling van afvalstoffenbelasting voor niet-reinigbare verontreinigde
grond een extra uitbreiding van de vrijstelling voor baggerspecie wordt geïntroduceerd.
Gevraagd wordt hoe het nieuwe regime voor grond zich verhoudt tot het nieuwe
regime voor baggerspecie. Ik merk daarover het volgende op.Zowel voor verontreinigde grond als voor verontreinigde baggerspecie geldt
dat het doel van de inzet van de afvalstoffenbelasting is om de verwerking
ervan te stimuleren zodat daarmee het beslag op schaarse stortruimte alsmede
het beslag op schaarse primaire grondstoffen zoveel mogelijk kan worden beperkt.
Deze doelstelling blijft na inwerkingtreding van de voorgestelde maatregelen
ongewijzigd.Zowel bij bagger als bij grond wordt in relatie tot de afvalstoffenbelasting
niet langer onderscheid gemaakt tussen reinigbaar en niet-reinigbaar. Alle
grond die wordt gestort is voortaan belast, alle bagger die wordt gestort
is voortaan vrijgesteld. Het maken van onderscheid bínnen deze categorieën
brengt administratieve lasten, discussies en beroepsprocedures met zich mee
en noodzaakt tot handhavingsmaatregelen. In het kader van de door het kabinet
beoogde vereenvoudiging van de regelgeving is afschaffing van dit onderscheid
een logische stap. Omdat bagger slechts in ongeveer 10% van de gevallen reinigbaar
is, ligt het afschaffen van de afvalstoffenbelasting in combinatie met een
vervangend instrument om de reiniging van reinigbare bagger zeker te stellen
voor de hand. Voor grond is de situatie dat een veel groter deel van de vrijkomende
grond reinigbaar is. Mede hierom is er bij grond voor gekozen het storten
ervan integraal te belasten.Voor baggerspecie is een vervangend sturingsinstrument in de vorm van
de minimum-verwerkingsstandaard (MVS) ontwikkeld dat met ingang van 1 januari
2005 in werking zal treden. Uitgangspunt van de MVS is dat de bijdrage aan
het verwerken van baggerspecie vergelijkbaar is met die van de heffing van
afvalstoffenbelasting. Tegelijkertijd zal door invoering van de MVS een aantal
knelpunten worden opgelost die zich specifiek op het gebied van bagger voordoen
in relatie met de afvalstoffenbelasting. Het betreft de administratieve lasten
die gemoeid zijn met de voor de huidige vrijstelling vereiste verklaring van
niet-reinigbaarheid. Daarnaast leidt de huidige fiscale regeling tot uitvoerings-
en handhavingsproblemen die door de aard van het baggerproces (veel schakels
in de baggerketen en de onnauwkeurigheid die inherent is aan het baggerproces)
niet goed oplosbaar zijn. De MVS gaat de plaats innemen van de heffing van
afvalstoffenbelasting ter zake van baggerspecie. Wetgevingstechnisch wordt
dit gerealiseerd door de bestaande vrijstelling voor niet-reinigbare verontreinigde
baggerspecie uit te breiden tot een vrijstelling voor alle baggerspecie, dit
in antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie waarom de MVS de reden
is dat de bestaande vrijstelling wordt uitgebreid.De MVS (door de leden van de CDA-fractie aangeduid als «verwerkingsstandaard»)
is afgeleid van het in het afvalstoffenbeleid gehanteerde begrip «minimumstandaard».
Deze minimumstandaarden geven de minimale hoogwaardigheid aan van de be- of
verwerking van een bepaalde afvalstof met als doel te voorkomen dat afvalstoffen
laagwaardiger worden verwerkt dan wenselijk is. De MVS voor baggerspecie zal
in de vergunning op grond van de Wet milieubeheer voor (baggerspecie-) stortplaatsen
worden vastgelegd in de vorm van acceptatiecriteria. In deze acceptatiecriteria
wordt vastgelegd dat baggerspecie met een zandgehalte groter dan of gelijk
aan 60% in principe niet gestort mag worden. De MVS bevat enkele uitzonderingsbepalingen
die moeten voorkomen dat knelpunten die zich nu voordoen bij de toepassing
van de Wbm op het storten van baggerspecie ook bij de MVS zouden blijven bestaan.
Met het percentage van 60% wordt aangesloten bij het in de Wbm-regeling gehanteerde
criterium voor reinigbaarheid.De vraag van de leden van de CDA-fractie naar de staatssteunaspecten van
het nieuwe fiscale regime voor baggerspecie zal separaat worden beantwoord
onder het kopje «steunmaatregelen» in samenhang met de andere
vragen die in dat verband zijn gesteld.8. DwangsommenDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de VVD en D66 vragen een
nadere toelichting waarom wordt voorgesteld in de fiscaliteit een dwangsombevoegdheid
in te voeren. Voorgesteld wordt dit middel in de fiscaliteit in te voeren
omdat het bestaande handhavingsinstrumentarium niet voldoende blijkt. Strafrechtelijke
vervolging is alleen mogelijk in uitzonderingsgevallen (ultimum remedium).
Civielrechtelijke procedures zijn kostbaar en duren vaak lang. De bestuurlijke
dwangsom is voor die gevallen waarvoor het nu wordt voorgesteld, het meest
simpele en doeltreffende instrument om nakoming van verplichtingen te bevorderen.
Het gaat hier om de verplichtingen tot het verstrekken van informatie over
derden en over de administratie- en bewaarplicht van de belastingplichtige
zelf.De dwangsom is niet bestraffend, maar op herstel gericht. De belanghebbende
is geen geld verschuldigd als hij alsnog zijn verplichting nakomt; het is
in wezen een niet-bestraffende, voorwaardelijke boete.Strafvervolging is in de gevallen waar het hier om gaat niet altijd een
afdoend en adequaat middel. Voor strafvervolging is de Belastingdienst afhankelijk van het Openbaar Ministerie. De officier van Justitie beslist
over het al dan niet instellen van een strafrechtelijke vervolging. Daarbij
dient te worden bedacht dat het bij het initiëren van een strafzaak gaat
om vergelding, en niet zozeer om het bevorderen dat nakoming alsnog plaatsvindt.
Het opleggen van een last onder dwangsom is er daarentegen wel op gericht
dat de gevraagde informatie alsnog wordt verstrekt.In uitzonderlijke gevallen wordt op dit moment de burgerlijke rechter
gevraagd een last onder dwangsom op te leggen. Een dergelijke procedure is
door de verplichte procesvertegenwoordiging duur. De kosten voor een civiele
bodemprocedure kunnen in de tienduizenden euro's lopen. Bovendien kan zo'n
procedure jaren duren. Ten opzichte van de bij de burgerlijke rechter verkregen
last onder dwangsom heeft de nu voor het fiscale recht voorgestelde bestuurlijke
dwangsombevoegdheid, die in het algemeen bestuursrecht al geruime tijd wordt
toegepast, als belangrijk voordeel dat voor de handhavende overheid een goedkopere,
snellere en dus effectievere procedure is.In een aantal landen om ons heen hebben de fiscale autoriteiten in dit
opzicht ruimere mogelijkheden dan onze eigen Belastingdienst. In Duitsland,
Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk kunnen de fiscale autoriteiten
bij het niet nakomen van dit soort verplichtingen een boete opleggen. Een
dergelijke sanctie kent de Belastingdienst niet. In plaats van een bestuurlijke
boete wordt een last onder dwangsom voorgesteld. De dwangsom heeft, anders
dan de bestuurlijke boete, de mogelijkheid in zich dat een sanctie in geld
voorkomen kan worden door het alsnog nakomen van de fiscale verplichting in
kwestie. Hierbij krijgt de Belastingdienst ook minder vergaande bevoegdheden
dan de financiële toezichthouders. Bij deze bestuursorganen – oftewel:
de Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank NV (DNB)
en de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) – gaat het veelal om vergelijkbare
verplichtingen. Op 1 januari 2000 hebben de AFM, de DNB en de PVK bevoegdheid
gekregen tot het opleggen van een last onder dwangsom bij het niet nakomen
van deze verplichtingen. Tegelijkertijd kregen de AFM, de DNB en de PVK de
bevoegdheid tot het opleggen van bestuurlijke boeten. Tot die tijd lag er
een zwaar accent op de strafrechtelijke handhaving. Omdat het opleggen van
een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete, in vergelijking met de
strafrechtelijke procedure, een doeltreffend additioneel middel werd gevonden
bij de handhaving van de regels uit de financiële wetgeving, werden de
financiële toezichthouders bij situaties waarin niet wordt voldaan aan
inlichtingenen rapportageverplichtingen bevoegd om een last onder dwangsom
op te leggen. Het onderhavige wetsvoorstel is wat dat betreft beperkter; er
wordt voor dit soort gevallen alleen een fiscale dwangsombevoegdheid voorgesteld
en niet ook de bevoegdheid tot het opleggen van bestuurlijke boeten.De leden van het CDA vragen waarom toepassing van de last onder dwangsom
niet is beperkt tot die administratieplichtigen die in het verleden aanleiding
hebben gegeven dit middel thans voor te stellen. Een last onder dwangsom kan
alleen worden opgelegd naar aanleiding van een overtreding in een concreet
geval. Nog afgezien van het feit dat het niet goed mogelijk is de last onder
dwangsom slechts toe te spitsen op de administratieplichtigen waarbij een
dergelijk middel in het verleden een nuttige functie zou hebben gehad, acht
ik dat ook niet wenselijk. Eerst en vooral niet omdat het verleden geen garantie
biedt voor de toekomst bij andere dan de bedoelde administratieplichtigen.
Voorts niet vanwege de overweging dat de toepassing van de last onder dwangsom
beperkt tot bepaalde categorieën administratieplichtigen, stigmatiserend
zou werken en in strijd is met het principe van gelijke behandeling. De gewenste
genuanceerde benadering moet worden gezocht en gevonden bij de toepassing
van dit middel in de praktijk, waarvoor ik verwijs naar de hierna door mij
aangegeven te treffen interne maatregelen.Voorts vragen deze leden waarom de financiële instellingen, bedoeld
in het tweede en derde lid van artikel 53, niet buiten toepassing van de regeling
kunnen blijven. Bij de tot renseignering gehouden financiële instellingen
gaat het om te verstrekken informatie over derden. In dit opzicht is er geen
enkel verschil met administratieplichtigen als bedoeld in artikel 53, eerste
lid. Het zou niet evenwichtig zijn om de mogelijkheid van een op te leggen
dwangsom wel toe te passen voor inlichtingen over derden die op verzoek moeten
worden verstrekt (artikel 53, eerste lid) en niet voor inlichtingen over derden
die eigener beweging moeten worden verstrekt (artikel 53, tweede en derde
lid).De leden van de fractie van D66 verwijzen naar de opmerking in de memorie
van toelichting dat zich problemen voordoen bij het verkrijgen van informatie
bij bouwbedrijven als argument voor invoering van de dwangsom. In zijn commentaar
waarop de leden van de CDA-fractie een reactie vragen, wordt door de Nederlandse
Orde van Belastingadviseurs (NOB) in twijfel getrokken of het exceptionele
karakter van de problematiek in de bouw voldoende argument is voor toevoeging
van het zware middel van de last onder dwangsom aan het fiscale handhavingsinstrumentarium.
Helaas is het niet zo dat de problematiek waarvoor de dwangsombevoegdheid
is bedoeld, exceptioneel is. De toepassing van de dwangsombevoegdheid speelt
dan ook evenzeer buiten de sfeer van de bouwfraude, zoals dat in het algemeen
overleg op 23 juni 2004 met de Vaste Commissie van financiën van
de Tweede Kamer aan de orde was (zie onder meer Handelingen II 2003/04, blz. 89–5721).
Met inachtneming van wat in dat overleg besproken werd, wordt voorgesteld
de handhaving van fiscale verplichtingen door middel van een bestuurlijke
dwangsom te beperken tot de verplichtingen, bedoeld in artikel 52 en artikel
53, eerste lid, onderdeel a, tweede en derde lid, van de AWR alsmede in artikel
62 van de Invorderingswet 1990 (IW 1990). De reikwijdte van het middel van
de last onder dwangsom heeft zodoende betrekking op de verplichting tot informatieverstrekking
over derden enerzijds en de administratie- en bewaarplicht anderzijds.De leden van een aantal fracties hebben vragen gesteld over het toepassingsgebied
van de dwangsombevoegdheid. Ook hebben deze leden aandacht gevraagd voor de
andere instrumenten waarover de Belastingdienst al beschikt. De gevallen waarin
een last onder dwangsom kan worden opgelegd, worden namelijk ook bestreken
door een strafrechtelijke delictsomschrijving (vgl. artikel 68, tweede lid,
onderdelen d, e en f, alsmede artikel 69, eerste lid, van de AWR). Voorts
bestaat, ingeval van informatie over derden, de mogelijkheid tot het vorderen
van een last onder dwangsom bij de burgerlijke rechter. Daarnaast kan de Belastingdienst
bij het niet-nakomen van de administratie- en bewaarplicht een geschatte aanslag
opleggen met verzwaarde bewijslast. De problematiek rondom de bouwfraude maakte
manifest dat het bestaande instrumentarium, gezien de houding van bepaalde
belasting- en inhoudingsplichtigen, niettemin onvoldoende effectieve mogelijkheden
biedt om nakoming af te dwingen van de door de dwangsom bestreken fiscale
verplichtingen. Anti-fiscaal gedrag vraagt om daadkrachtig optreden, waartoe
het bestaande instrumentarium niet altijd ruimte biedt.De leden van de CDA-fractie vragen waarop de limitatieve opsomming van
de gevallen waarin een last onder dwangsom kan worden opgelegd, is gebaseerd.
De keuze voor de door de dwangsom bestreken verplichtingen, bedoeld in de
artikelen 52 (administratie) en 53 (informatie over derden), is het resultaat
van een zorgvuldige afweging, waarbij is overwogen dat het middel van de last
onder dwangsom een ingrijpend middel is waartoe niet te snel dient te worden
overgegaan. Dit geldt zowel voor het voorstel van wet als voor de toepassing
in de praktijk. De voorgestelde beperkte reikwijdte (ten aanzien
van de in de artikelen 52 en 53 opgenomen verplichtingen) houdt verband met
het feit dat de bestaande sanctiemogelijkheden juist in deze gevallen niet
altijd voldoende zijn om de nakoming van die verplichtingen af te dwingen.
Doel van de dwangsom is een zodanige prikkel te geven dat de niet nagekomen
verplichting alsnog wordt nagekomen. Omdat de dwangsom niet punitief bedoeld
is, zoals bijvoorbeeld de bestuurlijke boete, is er – anders dan de
NOB kennelijk voorstaat – geen reden de weg van strafvervolging te blokkeren
vanwege het opleggen van een dwangsom.Bij de handhaving van artikel 53 (informatie over derden) kan thans worden
gekozen voor de weg naar de burgerlijke rechter. In kort geding kan de burgerlijke
rechter worden gevraagd vanwege de onrechtmatigheid van het gedrag van de
betrokkene een dwangsom op te leggen om deze tot ander gedrag te bewegen.
De Belastingdienst is begrijpelijkerwijs zeer terughoudend in het gebruik
van het civiele kort geding. De tussenkomst van de burgerlijke rechter in
de vorm van een kort geding heeft als nadeel dat er niet in alle gevallen
een direct uitvoerbare uitspraak wordt verkregen. Het betreft in veel gevallen
bovendien specifiek fiscale problematiek waarbij de fiscale rechter beter
is toegerust om te beoordelen of de informatie, mede gelet op de fiscale jurisprudentie,
werkelijk moet worden verstrekt. In de praktijk kan de burgerlijke rechter
in het kort geding – bijvoorbeeld door toetsing van het criterium van
spoedeisendheid – de voorgelegde zaak laten aan een collega in een bodemprocedure.
In dat geval zal in de afweging tussen de kosten en de duur van de procedure
ten opzichte van het belang in kwestie een argument worden gevonden om te
concluderen dat er geen mogelijkheid is om op te treden tegen anti-fiscaal
gedrag. Daarbij speelt mede, maar dat is al eerder naar voren gebracht, het
feit dat de Belastingdienst in een civiele prodedure, anders dan in een fiscale,
gedwongen is om gebruik te maken van een advocaat. Dit brengt hoge kosten
met zich. In antwoord op de vraag dienaangaande van de leden van de fractie
van het CDA meld ik dat ik niet beschik over gegevens die de kosten van een
proces bij de burgerlijke rechter inzichtelijk kunnen maken. In zijn algemeenheid
zullen de kosten voor een bodemprocedure in de tienduizenden euro's kunnen
lopen. Ingeval de burgerlijke procedure beperkt kan blijven tot een kort geding,
zullen de kosten aanzienlijk lager uitvallen doch nog altijd zo'n € 25 000
bedragen. Omdat een kostenbaten-analyse ook ten grondslag ligt aan de beslissing
de weg van het kort geding te volgen, gaat het om enkele gevallen per jaar.
De leden van de fractie van de VVD stellen dat van het openbare civiele proces
een zekere dreiging richting betrokkene kan uitgaan. Mogelijk draagt de openbaarheid
van het civiele proces bij aan de bestrijding van anti-fiscaal gedrag. Het
is echter naar mijn mening niet voldoende.De leden van de PvdA-fractie en de fractie van D66 wijzen er op dat bij
het uitbreiden van de bevoegdheden van de Belastingdienst moet vaststaan dat
de bestaande instrumenten tekortschieten, dat het beoogde doel kan worden
bereikt (effectiviteit) en dat de nieuwe bevoegdheid niet verder reikt dan
het beoogde doel (geen overkill). Net als door de NOB wordt door VNO-NCW verwezen
naar de mogelijkheid van omkering van de bewijslast als bestaand instrument.
Echter, dit middel speelt alleen een rol bij de handhaving van artikel 52
(administratie). Bij het vragen van informatie over derden kan het middel
van een geschatte aanslag met verzwaarde bewijslast niet toegepast worden,
omdat de informatieverstrekker in dat geval niet de belastingplichtige is.
Een situatie waarin de toepassing van de bevoegdheid een geschatte aanslag
op te leggen met verzwaarde bewijslast wel baat kan bieden, betreft bijvoorbeeld
de situatie waarin wel aangifte is gedaan maar controle van de daaraan ten
grondslag liggende administratie van de belastingplichtige zelf, wordt bemoeilijkt.De invoering van de dwangsombevoegdheid en de algemene preventieve werking
die daarvan kan uitgaan, heeft naar verwachting tot effect dat de toepassing
ervan de geschatte aanslag met verzwaarde bewijslast minder nodig zal maken.
Daar waar het opleggen van een last onder dwangsom leidt tot het alsnog verkrijgen
van de gevraagde informatie, kan de vraag van de leden van de fractie van
de PvdA bevestigend worden beantwoord. Voorzover dat echter niet het geval
is, moet bedacht worden dat de verzwaarde bewijslast samengaat met de vaststelling
van een aanslag naar een geschat bedrag. Het opleggen van een dergelijke aanslag
met verzwaarde bewijslast doet er niet aan af dat de inspecteur door toedoen
van betrokkene geen kennis draagt van de relevante feiten. Dit wordt in feite
gecompenseerd door de mogelijkheid deze aanslag te schatten met een verzwaarde
bewijslast voor de belastingplichtige. De inspecteur dient dan een redelijke
schatting te maken van het belastbaar bedrag op basis van het beschikbare
materiaal. De last onder dwangsom heeft betrekking op boeken, bescheiden en
andere gegevensdragers waarover de inspecteur niet beschikt of ter zake waarvan
door toedoen van de betrokkene geen controle mogelijk is. Inherent aan schatten,
hoe redelijk ook, is dat het een poging is de werkelijkheid te benaderen.
Het risico blijft bestaan dat deze schatting te laag uitvalt, hetgeen in feite
een beloning behelst voor onwenselijk gedrag. De leden van de VVD-fractie
menen dat de dwangsombevoegdheid niet tot een adequate belastingheffing zal
leiden. De oplegging van een last onder dwangsom heeft evenwel steeds enkel
tot doel een zo goed mogelijk beeld van de werkelijkheid te krijgen. De gedachte
achter de dwangsom is juist dat deze primair gericht is op herstel van een
onrechtmatige situatie.Voorts vragen de leden van de VVD-fractie waarom de verplichting tot het
verstrekken van informatie ten behoeve van de heffing van de betrokkene zelf
op grond van artikel 47 van de AWR niet met een dwangsom kan worden versterkt,
en de verplichting tot het doen van aangifte evenmin. Een dergelijke stap
acht ik niet aan de orde. Als instrument voldoet in deze gevallen doorgaans
de geschatte aanslag met verzwaarde bewijslast. Voor het bepalen van de reikwijdte
van de voorgestelde dwangsom is een zorgvuldige afweging noodzakelijk, zoals
de leden van de fracties van de PvdA en D66 terecht opmerken. Doel van de
voorgestelde dwangsombevoegdheid is eerst en vooral een betere informatiestroom
te bewerkstelligen tussen de administratieplichtige en de Belastingdienst
betreffende de fiscale aangelegenheden van een ander. Als bij controle blijkt
dat de administratie wezenlijke gebreken vertoont, is dat een zelfstandig
probleem dat de nodige aandacht verdient. Een dwangsom kan in dat geval de
prikkel zijn bestaande gebreken op te lossen, voorzover dit niet blijvend
onmogelijk is, en in de toekomst gebreken niet meer te laten ontstaan. Met
de leden van het CDA ben ik van mening dat met het middel van de last onder
dwangsom voorzichtig dient te worden omgegaan waar het betreft interpretatieverschillen
met betrekking tot de in algemene bewoordingen gestelde verplichting tot het
voeren van een administratie als bedoeld in artikel 52, eerste lid, van de
AWR. Het is niet de bedoeling de last onder dwangsom te gebruiken als middel
voor de inspecteur om in twijfelgevallen over de rechtens juiste wijze nakoming
van een verplichting deze af te dwingen. Dit zal ook in het vast te stellen
beleid worden vastgelegd. Indien in een voorkomend geval een belanghebbende
zich op het standpunt stelt dat een last onder dwang is opgelegd ter zake
van een voor hem niet geldende verplichting, dan kan dit aspect in bezwaar
naar voren worden gebracht en eventueel aan de rechter worden voorgelegd.
Dit geldt ook voor gevallen waarin een beroep wordt gedaan op een (informeel)
verschoningsrecht. Ook hier gaat het er niet om dat met behulp van de last
onder dwangsom meer informatie wordt gevraagd dan thans mogelijk is.Als de dwangsom niet het beoogde effect heeft dat gebreken in de administratie
worden hersteld, zal de inspecteur opnieuw een afweging moeten maken wat te
doen. In het commentaar van de NOB waarop de leden van de CDA-fractie een
reactie vragen, wordt gesteld dat als de inspecteur in dat geval opteert voor
het alsnog opleggen van een aanslag naar een geschat bedrag met toepassing
van de verzwaarde bewijslast, belastingplichtige wordt gemangeld. De NOB is
van mening dat, als een dwangsombeschikking wordt opgelegd, de sanctie van
de verzwaring van de bewijslast niet meer mag worden gehanteerd. Als de inspecteur
in bewijsnood verkeert, zelfs na de oplegging van een last onder dwangsom,
heeft hij een aanslag op te leggen. Er is dan geen reden waarom deze aanslag –
vanwege de eerdere (mislukte) poging betrokkene tot medewerking te bewegen –
niet kan worden opgelegd met toepassing van de verzwaring van de bewijslast.
In dergelijke situaties kan de inspecteur dus de verschillende maatregelen
na elkaar toepassen.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts nog naar de verhouding tussen
de dwangsom en het reeds bestaande middel gijzeling. Indien hier het middel
lijfsdwang in de zin van artikel 20 van de IW 1990 wordt bedoeld, kan ik hen
geruststellen door te zeggen dat er geen stapeling van dwangmiddelen plaatsvindt.
De gijzeling, bedoeld in artikel 20 van de IW 1990, ziet op de tenuitvoerlegging
van een dwangbevel. Dit kan dus niet worden toegepast in de fase van vergaring
van informatie van een derde en ook niet ten aanzien van de naleving van iemands
administratieplicht. Wellicht ten overvloede zij erop gewezen dat een eenmaal
verbeurde dwangsom ook niet door lijfsdwang kan worden ingevorderd.De leden van de VVD-fractie stellen de vraag in hoeverre EG-Richtlijn
77/799 verplicht tot invoering van een last onder dwangsom in het belastingrecht.
Deze verplichting vloeit niet rechtstreeks voort uit deze richtlijn, immers
ook in het verleden gold deze richtlijn al en kende het belastingrecht niet
het middel van de last onder dwangsom. Wel is het zo dat de richtlijn, onder
voorwaarden, verplicht tot vlotte en rechtstreekse informatieverstrekking,
al dan niet op verzoek, aan andere landen. Het is in beginsel de verantwoordelijkheid
van iedere betrokken staat te regelen dat deze informatie ook inderdaad voor
dit doel beschikbaar is of komt. Wel verplicht de richtlijn ertoe dat de Nederlandse
autoriteiten voor het verkrijgen van gevraagde inlichtingen op dezelfde wijze
te werk gaan als wanneer zij uit eigen beweging of op verzoek van een andere
autoriteit in de eigen lidstaat een onderzoek instellen. Dit brengt naar mijn
mening met zich dat als de dwangsom nationaal wordt ingevoerd, deze ook hoort
te werken voor de toepassing van EG-Richtlijn 77/799. Ik wijs erop, dit eveneens
in antwoord op een vraag van deze leden, dat Frankrijk, Duitsland, België
en het Verenigd Koninkrijk, alle bestuursrechtelijke sanctiemogelijkheden
hebben om de fiscale informatieverplichtingen kracht bij te zetten. Deze variëren
van het kunnen opleggen van onvoorwaardelijke bestuurlijke boeten, al dan
niet samenhangend met de hoogte van het fiscale belang, tot sanctiemogelijkheden
die door het voorwaardelijke karakter overeenkomsten hebben met de last onder
dwangsom. Zo is soms sprake van een boete per tijdseenheid waarin de gevraagde
informatie niet wordt verstrekt.De leden van de fractie van de VVD vragen of er bijzondere redenen zijn
om in de belastingwetgeving voor de regeling van de last onder dwangsom af
te wijken van het overige bestuursrecht. Het voornaamste verschilpunt is dat
de fiscale regeling al de invorderingsbeschikking bevat die is voorgesteld
in de Vierde tranche Awb. Deze nadere beschikking dient om vast te stellen
in hoeverre aan de last onder dwangsom is voldaan, en of in verband daarmee
tot dwanginvordering van de dwangsom kan worden overgegaan.De leden van de D66-fractie vragen nader uiteen te zetten wie de last
onder dwangsom kan opleggen en onder welke voorwaarden dit gebeurt. Het zijn
de inspecteur en de ontvanger die als bevoegd bestuursorgaan zijn aangewezen
de beschikking, inhoudende een last onder dwangsom en de daarop volgende invorderingsbeschikking,
te nemen. Er is sprake van een nieuw middel tot handhaving, waarbij een voorzichtige
en weloverwogen toepassing past. De leden van de fracties van het CDA en de
VVD vragen in dit verband naar een spoedige openbaarmaking van het beleid
bij het opleggen van een last onder dwangsom in de praktijk. De leden van
de fractie van het CDA doen de suggestie dit beleid op te nemen in een algemene
maatregel van bestuur. In de memorie van toelichting heb ik aangegeven dat,
gezien het karakter van de last onder dwangsom, dit middel slechts in daartoe
geëigende gevallen zal worden toegepast. Om deze reden ben ik voornemens
bij de beslissingen omtrent het opleggen van een last onder dwangsom de boetefraudecoördinator
in te schakelen. Voorts zal zolang het beleid ter zake van het gebruik van
de dwangsombevoegdheid nog niet is uitgekristalliseerd, het ministerie kennisnemen
van de omstandigheden van het concrete geval en toestemming moeten geven.
De betrokkenheid van het ministerie biedt de mogelijkheid de vinger aan de
pols te houden en goed zicht te krijgen op aard en aantal van de gevallen
waarin dit middel een zinvolle en verantwoorde toepassing kan hebben. Dit
biedt de mogelijkheid na zekere tijd en aan de hand van de verzamelde casuïstiek
de toepassing van de last onder dwangsom te evalueren, zoals de leden van
de SP-fractie ook suggereren. Daarbij kan ook opnieuw bezien worden, of en
in hoeverre het beleid daarop moet worden aangepast.Van de mogelijkheid tot het opleggen van een last onder dwangsom gaat
niet alleen een preventieve werking uit, maar ook kan met een last onder dwangsom
het alsnog voldoen aan de wettelijke verplichtingen worden afgedwongen. In
de memorie van toelichting wordt dan ook gesteld dat de dwangsom bestaande
problemen het hoofd kan bieden «doordat het een prikkel kan zijn gebreken
in de administratie niet meer te laten ontstaan». De leden van de VVD-fractie
alsmede VNO-NCW, en in navolging daarvan de leden van de fracties van de PvdA
en D66, concluderen in dit verband dat de regering de dwangsom als preventief
middel wil inzetten. Een algemeen preventief effect kan worden verwacht van
het enkele bestaan van de dwangsombevoegdheid. Het is op grond van het algemeen
bestuursrecht ook mogelijk een last onder dwangsom aan te zeggen in het geval
dat er aanleiding is te veronderstellen dat betrokkene een overtreding overweegt.
Voor de Belastingdienst zal komen te gelden dat eerst een overtreding moeten
kunnen worden vastgesteld, voordat daadwerkelijk een dwangsombeschikking kan
worden opgelegd. Daarbij kan bij dreigende voortduring van de overtreding
de dwangsom echter wel toekomstgericht worden ingezet. Dit kan zich met name
voordoen bij het niet nakomen van bepaalde administratieverplichtingen. Hierbij
kan worden gedacht aan belastingplichtigen die in het geheel geen administratie
voeren of die bepaalde bewijsstukken weigeren te bewaren.De leden van de VVD-fractie vragen voorts aandacht voor de toepassing
van de dwangsombevoegdheid als prikkel om de betrokkene aan te zetten bij
een derdeonderzoek inlichtingen te verstrekken. Deze leden benadrukken dat
zij voorstaan dat voorafgaand aan het opleggen van een last onder dwangsom
vastgesteld kan worden dat de ondernemer de gevraagde informatie daadwerkelijk
beschikbaar heeft. Het opleggen van een last onder dwangsom vooronderstelt
uiteraard dat de belanghebbende aan de last kan voldoen. Bij gerede twijfel
aan het bestaan of voorhanden zijn van de gevraagde informatie is het middel
van de last onder dwangsom niet geschikt. Uiteindelijk is het in voorkomend
geval aan de rechter te beoordelen of het middel terecht is gehanteerd.De leden van de fractie van de VVD wijzen erop dat thans wel wordt voorgesteld
de mogelijkheid van een last onder dwangsom in te voeren terwijl het al geruime
tijd geleden aangekondigde onderzoek naar verruiming van de rechtsbescherming
in de fiscaliteit op zich laat wachten. Zij achten dit niet evenwichtig en
stellen enkele vragen in dit verband. Naar aanleiding van de in dit verband
in het verleden gedane uitspraken merk ik het volgende op. Bij brief van 15 april
1997 aan de Tweede Kamer is het rapport van de Werkgroep voor aspecten van
rechtsbescherming in het belastingrecht van de heren Geppaart en Flinterman
aangeboden. Bij die gelegenheid heeft mijn ambtsvoorganger toegezegd de aanbeveling
in het rapport om een rechtsgang te openen tegen besluiten betreffende de
toepassing van de bepalingen inzake de administratieplicht en de plicht tot
informatieverstrekking over derden in wetgeving om te zetten (Kamerstukken
II 25 000 IXB, nr 24). De invoering van de last onder dwangsom bij dergelijke
beschikkingen verdraagt zich niet goed met de voorstellen van de werkgroep.
De mogelijkheid dat betrokkene de inspecteur kan verzoeken zijn verzoek om
informatie of tot controle van de boekhouding om te zetten in een voor bezwaar
vatbare beschikking in gevallen waarin al een last onder dwangsom is opgelegd
leidt tot twee procedures. In dat geval zou dan immers bij betwisting van
het verzoek ten principale tegelijkertijd een procedure moeten worden gevoerd
over het verzoek dat zou zijn omgezet in een voor bezwaar vatbare beschikking
en over de dwangsombeschikking. In dat geval spelen er dus twee procedures
waarin dezelfde vraag centraal staat. Indien wordt betwist of een informatieverzoek
van de inspecteur die in een dwangsombeschikking is vervat, rechtmatig is
gedaan, biedt de mogelijkheid van bezwaar en beroep tegen deze beschikking
gelegenheid het verzoek ten principale te heroverwegen en eventueel aan de
rechter voor te leggen. Daarvoor is het niet nodig een aparte procedure in
het leven te roepen.Ik geef op dit moment de voorkeur aan een voorzichtige benadering waarbij
alleen indien daar in een concrete situatie aanleiding toe bestaat, uitbreiding
wordt gegeven aan het bestaande systeem van rechtsbescherming. Zoals de minister
van Justitie tijdens de mondelinge behandeling van het voorstel van Wet belastingrechtspraak
in twee feitelijke instanties in de Tweede Kamer heeft aangegeven, treedt
bij een eventuele overgang van het gesloten naar een open stelsel van rechtsbescherming
het probleem op dat een juridisch onduidelijke situatie gaat ontstaan of bepaalde
beslissingen nu wel of niet voor bewaar en beroep open staan (Handelingen
TK van 23 september 2004 nr. 3–49 tot en met 3–56).
In het massale proces van belastingheffing is veelvuldig sprake van contacten
tussen de Belastingdienst en de belasting- of inhoudingsplichtige. Uiteraard
is het zo dat ook in het stelsel van de Awb zogenoemde voorbereidingshandelingen
niet vatbaar zijn voor bezwaar en beroep (artikel 6:3 van de Awb). Zonder
nadere afgrendeling is het gevaar echter groot dat een overgang van systeem
op dit punt tot ongewenste juridisering in de fiscaliteit zou leiden.De leden van de CDA-fractie en van de D66-fractie vragen hoe de hoogte
van de dwangsom wordt bepaald. In artikel 67r, tweede lid, van de AWR en artikel
63b, tweede lid, van de IW 1990 is onder andere een verwijzing opgenomen naar
artikel 5:32, vierde lid, van de Awb. In dit artikel is bepaald dat de dwangsom
in redelijke verhouding moet staan tot enerzijds de zwaarte van het door de
overtreding van het wettelijk voorschrift geschonden belang en anderzijds
de beoogde effectieve werking van de dwangsomoplegging. In het fiscale recht
dient de dwangsom voor het afdwingen van inlichtingen die van belang kunnen
zijn voor de belastingheffing. In de regel zal de hoogte van de dwangsom dan
ook worden bepaald door de fiscale heffingswaarde van de informatie. Daarbij
dient de hoogte zodanig te worden vastgesteld dat de dwangsom de beoogde werking
heeft.De vraag van de leden van de CDA-fractie of de regering voornemens is
van de mogelijkheid gebruik te maken de dwangsombepalingen bij AMvB ook van
toepassing te verklaren op de Gemeentewet en de Wet WOZ kan ik ontkennend
beantwoorden.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen of aan een bezwaaren
beroepschrift tegen een dwangsom- of een invorderingsbeschikking schorsende
werking kan worden verbonden. De fractieleden van het CDA vragen – ingevolge
de suggestie van de NOB – als alternatief hiervoor of het mogelijk is
uitstel van betaling te verkrijgen, zoals dat ook het geval is bij bezwaar
en beroep tegen een belastingaanslag. Voorop dient te worden gesteld dat de
Awb een dergelijke regeling momenteel niet kent. Evenmin kennen de diverse
wetten in de financiële toezichtssfeer, waarin ook de bevoegdheid een
last onder dwangsom op te leggen is opgenomen (bijvoorbeeld de Wet toezicht
Effectenverkeer, Wet toezicht beleggingsinstellingen), een dergelijke regeling.
Naar mijn mening kan in dit kader voor de dwangsombevoegdheid in de fiscale
sfeer worden aangesloten bij het uitstelbeleid zoals de Belastingdienst dit
nu reeds hanteert bij bezwaar en beroep tegen een belastingaanslag. Het wetsvoorstel
wordt in die zin aangepast dat artikel 25, eerste en tweede lid, van de IW
1990, waarin is geregeld dat de ontvanger onder door hem te stellen voorwaarden
aan een belastingschuldige voor een bepaalde tijd uitstel van betaling kan
verlenen, van overeenkomstige toepassing wordt verklaard op de invordering
van een verbeurde dwangsom. Dit betekent dat de dwangsom – ondanks bezwaar
en/of beroep – weliswaar van rechtswege verbeurt, maar dat gedurende
de bezwaar en/of beroepprocedure de dwanginvordering niet aanvangt, dan wel
deze wordt geschorst overeenkomstig artikel 25, eerste en tweede lid, van
de IW 1990.In de situatie waarin de dwangsom wordt verbeurd voordat tegen de dwangsombeschikking
bezwaar is gemaakt, heeft de in artikel 63e, eerste lid, van de IW 1990 bedoelde
termijn van zes weken het effect van uitstel van betaling. Ik zeg tevens toe
dat hierbij – analoog aan het geldende beleid inzake een bezwaarschrift
tegen een belastingaanslag – het beleid gaat gelden dat een ingediend
bezwaarschrift tegen een invorderingsbeschikking tevens wordt aangemerkt als
een verzoek om uitstel van betaling. Ook zal in beginsel automatisch uitstel
van betaling worden verleend als de dwangsombeschikking door bezwaar of beroep
nog geen formele rechtskracht heeft. Een afzonderlijk verzoek om uitstel is
bij bezwaar of beroep dus niet nodig.In verband met de mogelijkheid van uitstel van betaling is ook het in
het wetsvoorstel opgenomen artikel 63e, derde lid, van de IW 1990 gewijzigd.
Door deze wijziging wordt de in dat lid, eerste volzin, opgenomen verjaringstermijn
van een jaar verlengd met de tijd gedurende welke na de aanvang van die termijn
uitstel van betaling is verleend. Tevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt
ook de andere gronden voor verlenging van de verjaringstermijn van overeenkomstige
toepassing te verklaren.Overigens heeft de IW 1990 voor de verzetsprocedure tegen de tenuitvoerlegging
van een dwangbevel in de fiscale sfeer een eigen bepaling, te weten artikel
17. Op grond van het tweede lid van dit artikel schorst het verzet de tenuitvoerlegging
van het dwangbevel voorzover deze door het verzet wordt bestreden. Nu dit
artikel in de fiscale uitvoeringspraktijk goed werkt, lijkt het onnodig –
en zou het bovendien alleen maar verwarrend zijn – indien voor de fiscale
dwangsom bij een andere verzetsprocedure zou worden aangesloten. Artikel 17
van de IW 1990 is in het voorgestelde artikel 63e, tweede lid, van de IW 1990
dan ook van overeenkomstige toepassing verklaard op de invordering van een
verbeurde dwangsom.Met de leden van de SP-fractie ben ik het geheel eens dat sprake is van
invoering van een nieuw middel in het kader van het instrumentarium van de
Belastingdienst waarmee zeer zorgvuldig dient te worden omgegaan.9. EU-aspectenHughes de Lasteyrie du SaillantDe leden van de fractie van het CDA vragen nader in te gaan op de europeesrechtelijke
inpasbaarheid van het instrument – de conserverende aanslag –
dat wordt gehanteerd op het moment van een grensoverschrijding. Deze leden
maken uit de voorgestelde wijzigingen naar aanleiding van de uitspraak van
het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (hierna: het Hof) in de
zaak Hughes de Lasteyrie du Saillant op dat ik van mening ben dat de enkele
oplegging van een conserverende aanslag bij grensoverschrijding geen belemmering
van één van de verdragsvrijheden vormt. Ik ben inderdaad van
mening dat de conserverende aanslag die wordt opgelegd bij een grensoverschrijding
in het aanmerkelijkbelangregime, in de pensioen- en lijfrentesfeer en in de
sfeer van de kapitaalverzekering eigen woning na de in dit wetsvoorstel gedane
aanpassingen niet strijdig is met het gemeenschapsrecht en dus nog steeds
kan worden opgelegd. De voorgestelde aanpassingen zijn primair gericht op
het wegnemen van de mogelijk belemmerende aspecten die de systematiek van
de conserverende aanslag bij grensoverschrijding met zich draagt. De systematiek
van de conserverende aanslag bij grensoverschrijding wordt in dit wetsvoorstel
zodanig aangepast dat een belastingplichtige die gebruik maakt van de in het
EG-verdrag gewaarborgde vrijheden en een belastingplichtige die dit niet wenst
te doen materieel in een gelijke positie worden gebracht. Een voorbeeld moge
dit verduidelijken:Een inwoner van Nederland (A) heeft een gefacilieerde lijfrenteverzekering
afgesloten bij een Nederlandse verzekeraar. In het jaar t -1 bereikt A de
65-jarige leeftijd, als gevolg waarvan de lijfrenteverzekering jaarlijks tot
uitkering komt. In het jaar t emigreert A naar België. De waarde van
het gefacilieerd opgebouwde lijfrentekapitaal bedraagt op dat moment € 100 000.
De in het verleden afgetrokken premies en het daarover behaalde rendement
(i.c. de gehele waarde van het gefacilieerd opgebouwde lijfrentekapitaal)
worden aangemerkt als negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen en worden
dientengevolge in de heffing van de inkomstenbelasting betrokken (tegen stel
50%). Op grond van de Wet inkomstenbelasting 2001 betreft dit echter te conserveren
inkomen dat wordt begrepen in een (afzonderlijke) conserverende aanslag (van
50% * € 100 000 = € 50 000). A verkrijgt hiervoor –
zoals nu voorgesteld – automatisch en onvoorwaardelijk 10 jaar uitstel
van betaling. In het jaar t +3 koopt A de lijfrenteverzekering af . De waarde
van het lijfrentekapitaal is na de emigratie als gevolg van de jaarlijkse
reguliere betalingen gedaald en bedraagt op het moment van afkoop € 75 000.
Op het moment van afkoop wordt – zoals nu voorgesteld – het daadwerkelijk
gerealiseerde deel van de conserverende aanslag ingevorderd. Dit betekent
dat alvorens de ontvanger overgaat tot invordering van de conserverende aanslag
een deel ervan wordt kwijtgescholden. De kwijtschelding is gelijk aan de verschuldigde
belasting over de waardedaling (in dit voorbeeld 50% van € 100 000
-/- € 75 000 = € 12 500). Uiteindelijk wordt
ter zake van de afkoop € 37 500 ingevorderd. Indien A al deze
tijd in Nederland woonachtig was geweest en eveneens in het jaar t +3 zou
hebben besloten tot afkoop had hij (direct) moeten afrekenen over de op dat
moment geconstateerde waarde van het gefacilieerd opgebouwde lijfrentekapitaal
(ad € 75 000). Hierover zou hij € 37 500 aan
inkomstenbelasting moet betalen (immers een proportioneel tarief van 50% wordt
in dit voorbeeld verondersteld).De emigrant en de niet-emigrant in het voorgaande voorbeeld worden door
de voorgestelde maatregelen (die bij de overige conserverende aanslagen
bij grensoverschrijding een gelijksoortig effect hebben) materieel gelijk
behandeld. Ze dienen beiden evenveel af te rekenen in Nederland en op hetzelfde
moment. Het enige verschil is dat de emigrant op het moment van grensoverschrijding
de verplichting heeft tot het doen van aangifte. Deze verplichting is naar
mijn mening geen daadwerkelijke belemmering van het recht op vrije vestiging.
De verplichting om het inkomen ter zake van een vervreemding vroeger of later
in een aangifte te begrijpen, geldt zowel voor belastingplichtigen die geen
gebruik maken van één van de in het EG-verdrag gewaarborgde
vrijheden als voor belastingplichtigen die dit wel wensen te doen. Het systeem
dat na de voorgestelde maatregelen ontstaat, laat zich dan ook verenigen met
het gemeenschapsrecht.De leden van de fractie van het CDA vragen op welke wijze de Franse regering
haar regeling heeft gewijzigd, of een vergelijking met de Duitse regeling
kan worden gemaakt en hoe deze landen met de problematiek omgaan. De Franse
regering heeft zoals blijkt uit Franse parlementaire stukken gedateerd 21 september
2004 de uitspraak van het Hof ter kennis genomen. Tegelijkertijd geeft de
Franse regering aan dat zij zal wachten met het uitvaardigen van richtlijnen
over de gevolgen van de beslissingen totdat de Franse rechter die de prejudiciële
vragen aan het Hof heeft gesteld, definitief uitspraak zal doen. De Duitse
regeling wijkt af van de Franse doordat zij de mogelijkheid van het vragen
van uitstel van betaling niet kent. Blijkens de website van de Europese Commissie
heeft de Europese Commissie reeds in 1999 aan Duitsland om informatie over
het Duitse recht gevraagd, hetgeen erin heeft geresulteerd dat op 30 maart
2004 de Europese Commissie een met redenen omkleed advies heeft uitgebracht,
inhoudende dat zij van mening is dat de Duitse wetgeving aanpassing behoeft.
Gewoonlijk geeft de Europese Commissie de lidstaat enkele maanden de tijd
om met concrete voorstellen te komen haar wetgeving aan te passen. De Duitse
regering heeft in antwoord op parlementaire vragen laten weten dat zij op
dit moment onderzoekt of en zo ja in hoeverre de Duitse wetgeving dient te
worden aangepast, daartoe zal ook overleg worden gezocht met de Europese Commissie.De leden van de fracties van het CDA en de VVD merken op dat alleen automatisch
en onvoorwaardelijk uitstel van betaling wordt verleend indien sprake is van
een grensoverschrijding van Nederland naar andere lidstaten van de Europese
Unie (hierna: EU). Zij verzoeken nader in te gaan op grensoverschrijdingen
naar een Staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte (hierna: de EER). De leden van de CDA-fractie vragen zich af of in
een dergelijk geval een beroep op het in het EG-verdrag gewaarborgde vrije
verkeer van kapitaal kan worden gedaan. In antwoord hierop wordt gewezen op
de EER-overeenkomst. Deze overeenkomst, die gesloten is met Noorwegen, IJsland
en Liechtenstein (hierna kortweg: de EER-staten), bevat bepalingen omtrent
vrij verkeer die in redactioneel opzicht grote overeenkomsten vertonen met
de bepalingen in het EG-verdrag. In dat opzicht is de vraag of één
van de in het EG-verdrag gewaarborgde vrijheden (kapitaalverkeer) derdewerking
heeft, voor deze EER-staten (veelal) van ondergeschikt belang. Daarnaast geldt
op grond van de EER-overeenkomst ook een groot deel van het secundaire EG-recht,
opgenomen in richtlijnen en verordeningen, ook in relatie tot deze EER-staten.
Deze vaststelling leidde bij de beantwoording van de Kamervragen van het lid
van de Tweede Kamer der Staten Generaal Dezentjé Hamming abusievelijk
tot de veronderstelling dat ook bij grensoverschrijdingen naar deze EER-staten
automatisch en onvoorwaardelijk uitstel van betaling zou moeten worden verleend.Het vereiste van zekerheidstelling is door het Hof in de zaak Hughes de
Lasteyrie du Saillant als belemmerend aangemerkt. Daarbij speelde voor het
Hof een rol dat er minder belemmerende oplossingen mogelijk waren. Nadere
analyse van deze overwegingen van het Hof heeft tot de conclusie geleid dat
voor grensoverschrijdingen binnen de EU moet worden teruggevallen op andere
communautaire – bij de Europese rechter toetsbare – instrumenten
die in tegenstelling tot het zekerheidsvereiste wel in overeenstemming zijn
met het proportionaliteitsvereiste. In dit kader wordt gedoeld op de richtlijn
nr. 2001/44/EG (hierna: de bijstandsrichtlijn) die voorziet in de wederzijdse
bijstand bij de invordering van belastingen. Anders dan vele andere communautaire
richtlijnen en verordeningen, zijn de richtlijnen inzake wederzijdse bijstand
bij de heffing en inzake wederzijdse bijstand bij de invordering van belastingen
niet van toepassing verklaard op Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. De naar
één van deze EER-staten geëmigreerde belastingschuldige
kan zich dan ook weliswaar beroepen op het recht van vrije vestiging, maar
dient – in tegenstelling tot hetgeen is opgemerkt in de beantwoording
van de eerder aangehaalde Kamervragen – toch voldoende zekerheid te
stellen.Voor Staten die geen lid zijn van de EU of de EER (hierna: derdeland)
bestaat eveneens geen rechtsinstrument op het gebied van de wederzijdse bijstand
dat onderdeel uitmaakt van de communautaire rechtsorde en waarvan de naleving
bij het Hof kan worden afgedwongen. Dientengevolge dient in geval van een
grensoverschrijding naar een derdeland de desbetreffende belastingschuldige
voldoende zekerheid te stellen en aan eventuele andere voorwaarden te voldoen
alvorens hij uitstel van betaling verkrijgt ter zake van de in de conserverende
aanslag verschuldigde belasting.De leden van de fractie van het CDA verzoeken vervolgens nader in te gaan
op de voorgestelde kwijtscheldingsregeling als gevolg van een na de grensoverschrijding
opgetreden autonome waardedaling van de aanmerkelijkbelangaandelen. Zij wensen
te vernemen of dit tot dubbele heffing kan leiden, aangezien waardedalingen
die zijn veroorzaakt door bijvoorbeeld de inkoop van de aandelen en dividenduitkeringen
niet in aanmerking komen voor deze kwijtscheldingsregeling. Naar aanleiding
van de vraag van deze leden kan ik opmerken dat de inkoop van aandelen wordt
aangemerkt als een (fictieve) vervreemding. Deze vervreemding heeft tot gevolg
dat een corresponderend deel van de conserverende aanslag wordt ingevorderd.
Zolang Nederland de heffingsbevoegdheid onder het van toepassing zijnde verdrag
heeft, kan geen sprake zijn van dubbele heffing. Op het moment dat Nederland
de heffingsbevoegdheid op basis van het van toepassing zijnde verdrag niet
meer heeft, verleent Nederland eenzijdig voorkoming van dubbele belasting
op grond van de Invorderingswet 1990 (hierna IW 1990). Daarnaast wijs ik deze
leden op een reeds bestaande kwijtscheldingsregeling in de IW 1990. Het huidige
artikel 26, derde lid, onderdeel a, IW 1990 (in het wetsvoorstel vernummerd
tot het vierde lid) voorziet namelijk in een «afboeking» van de
conserverende aanslag ter zake van genoten reguliere voordelen. De door deze
leden gevreesde dubbele heffing kan daardoor niet optreden. Een voorbeeld
moge dit verduidelijken:B bezit een aanmerkelijk belang in de in Nederland gevestigde vennootschap
BV B. In enig jaar (t) emigreert hij naar Frankrijk. De BV blijft in Nederland
en B krijgt een conserverende aanslag opgelegd over het verschil tussen de
verkrijgingsprijs en de waarde van de aanmerkelijkbelangaandelen op het moment
van emigratie. Voor de conserverende aanslag verkrijgt B automatisch en onvoorwaardelijk
10 jaar uitstel van betaling. In het jaar t +2 ontvangt B een dividenduitkering
van BV B. Op basis van het Nederlands – Franse verdrag ter voorkoming
van dubbele belasting mag Nederland een bronheffing in houden
over het uitgekeerde bedrag aan dividend. De in Nederland betaalde dividendbelasting
wordt op basis van het huidige artikel 26, derde lid, onderdeel a, IW 1990
afgeboekt op de conserverende aanslag. Vervolgens wordt de verkrijgingsprijs –
die ten tijde van de emigratie is gesteld op de waarde van de aanmerkelijkbelangaandelen
op het moment van emigratie – op grond van het (huidige) artikel 21,
eerste lid, van het Uitvoeringsbesluit Inkomstenbelasting 2001 (hierna: UBIB
2001) verminderd met vier maal de betaalde dividendbelasting. In t +4 vervreemdt
B zijn aandelen in BV B tegen een bedrag dat lager ligt dan de gecorrigeerde
verkrijgingsprijs, bijvoorbeeld ten gevolge van tegenvallende winsten. B realiseert
derhalve een aanmerkelijkbelangverlies. De verschuldigde belasting over dit
autonome deel van het aanmerkelijkbelangverlies wordt op grond van het voorgestelde
artikel 26, vijfde lid, onderdeel a, IW 1990 kwijtgescholden en onmiddellijk
afgeboekt van de conserverende aanslag. Het resterende deel van de conserverende
aanslag wordt vervolgens ingevorderd. Hierbij blijft de waardevermindering
ten gevolge van de dividenduitkering buiten aanmerking, omdat deze waardevermindering –
zoals hiervoor beschreven – reeds in aanmerking is genomen ten tijde
van die dividenduitkering. Volledigheidshalve wordt in dit kader nog opgemerkt
dat de verkrijgingsprijs op het moment van daadwerkelijke vervreemding wordt
gecorrigeerd, zodat het aanmerkelijkbelangverlies – dat nu door middel
van deze kwijtscheldingsregeling in de invorderingssfeer in aanmerking wordt
genomen – niet eveneens in de heffingssfeer kan worden genomen. Het
UBIB 2001 wordt hierop aangepast.De leden van de CDA-fractie vragen zich tevens af of het vereiste dat
de waardedaling autonoom moet zijn ook van toepassing is in de pensioen- en
lijfrentesfeer. Deze vraag moet ontkennend worden beantwoord. Het vereiste
dat de waardedaling een autonome oorzaak dient te hebben, geldt alleen voor
de kwijtscheldingsregeling die van toepassing is op de conserverende aanslag
bij grensoverschrijding in het aanmerkelijkbelangregime. Indien op het moment
van irreguliere afwikkeling blijkt dat de waarde van het pensioen- en lijfrentekapitaal
is gedaald ten opzichte van de waarde op het moment van de grensoverschrijding
dan is in de pensioen- en lijfrentesfeer de voorgestelde kwijtscheldingsregeling
van toepassing. De vraag of deze waardedaling het gevolg is van de reeds uitgekeerde
reguliere pensioenuitbetalingen of een autonome daling (bijvoorbeeld doordat
de onderliggende beleggingen sterk in waarde zijn gedaald) is niet relevant.
Op deze wijze wordt enkel de waarde van het pensioen- of lijfrentekapitaal
in de heffing betrokken dat door de irreguliere afwikkeling wordt verkregen
door de belastingschuldige die gebruik maakt van één van de
in het EG-verdrag gewaarborgde vrijheden. Hiermee wordt hij in een gelijke
positie gebracht als de degene die geen gebruik wenst te maken van de verdragsvrijheden.De leden van de CDA-fractie gaan daarna in op de kwijtscheldingsregeling
die voorziet in de eenzijdige voorkoming van dubbele heffing. Deze leden stellen
vast dat deze bepaling enkel werkingskracht heeft indien sprake is van een
grensoverschrijding naar een staat waarmee Nederland een verdrag heeft afgesloten
dat voorziet in een aanmerkelijkbelangvoorbehoud conform het oude verdragsbeleid.
Deze leden verzoeken nader in te gaan op de gevolgen van deze maatregel.Hoewel de vaststelling van deze leden overeenkomt met hetgeen is opgemerkt
in de memorie van toelichting, heeft de bepaling ook werkingskracht in relatie
tot staten waarmee Nederland een verdrag heeft afgesloten dat voorziet in
een aanmerkelijkbelangvoorbehoud conform het nieuwe verdragsbeleid. Het aanmerkelijkbelangvoorbehoud
in de verdragen start op het moment van de feitelijke emigratie, terwijl de
tienjaarstermijn van de conserverende aanslag aanvangt op het
moment waarop de voor de aanslag geldende enige of laatste betalingstermijn
is verstreken. Hierdoor kan het voorkomen dat ook onder verdragen die voorzien
in een aanmerkelijkbelangvoorbehoud conform het nieuwe (gewijzigde) verdragsbeleid
een situatie ontstaat dat Nederland op basis van het verdrag niet meer heffingsbevoegd
is, terwijl de tienjaarstermijn van de conserverende aanslag nog doorloopt.
Indien in een belastingschuldige in deze periode overgaat tot de vervreemding
van zijn aanmerkelijkbelangaandelen kan – zoals de Nederlandse Orde
van Belastingadviseurs (hierna: de Orde) terecht signaleert – sprake
zijn van dubbele heffing. Deze dubbele heffing treedt slechts op in het geval
de nieuwe woonstaat (de verdragspartner) geen step up heeft verleend bij binnenkomst,
de aldaar gerealiseerde vermogenswinst over de gehele bezitsperiode in de
heffing betrekt en Nederland gelijktijdig de conserverende aanslag invordert.
De maatregel in onderdeel b, van het vijfde lid van artikel 26 IW 1990 is
niet specifiek toegeschreven op verdragen die voorzien in een aanmerkelijkbelangvoorbehoud
conform het oude verdragsbeleid, maar is afhankelijk van de toedeling van
de heffingsbevoegdheid. Het voorgaande betekent dat ook in de situatie die
door de Orde wordt geschetst een beroep kan worden gedaan op de kwijtscheldingsregeling
in het voorgestelde artikel 26, vijfde lid, onderdeel b, IW 1990.De voornoemde kwijtscheldingsregeling vindt geen toepassing meer in geval
de belastingschuldige is geëmigreerd naar een Staat waarmee Nederland
geen verdrag heeft afgesloten ter voorkoming van dubbele heffing. Deze wijziging
valt terug te voeren op enkele overwegingen van het Hof. De Nederlandse kwijtscheldingsregeling
in (het huidige) artikel 26, derde lid, onderdeel b, IW 1990 vertoont materieel
gelijkenissen met de Franse regeling die voorziet in de eenzijdige voorkoming
van dubbele heffing. Het Hof oordeelde dat deze Franse regeling de antimisbruikbenadering
van de totale in de zaak Hughes de Lasteyrie du Saillant ter discussie staande
Franse systematiek benadrukte. In tegenstelling tot de Franse regeling staat
in Nederland het voorkomen van misbruik niet voorop. De conserverende aanslag
bij grensoverschrijding in het aanmerkelijkbelangregime heeft primair tot
doel de claim te behouden over de gedurende het verblijf in Nederland aangegroeide
meerwaarden. De conserverende aanslag bewerkstelligt dat het gerealiseerde
deel van de in Nederland aangegroeide meerwaarden – ook na de grensoverschrijding –
nog in de heffing van de inkomstenbelasting kunnen worden betrokken. De reden
voor de grensoverschrijding is niet relevant voor de fiscale gevolgen in Nederland.
De heffing door middel van een conserverende aanslag heeft geen antimisbruikkarakter.
Om dit te benadrukken is de inperking van de kwijtscheldingsregeling opgenomen.
Gezien de overwegingen van het Hof zou zelfs een volledige afschaffing van
deze kwijtscheldingsregeling voor de hand hebben gelegen. De volledige afschaffing
zou echter een mogelijke strijdigheid met het (internationale) verdragenrecht
kunnen betekenen, als gevolg waarvan de reikwijdte van het huidige artikel
26, derde lid, onderdeel b, IW 1990 (het nieuwe voorgestelde artikel 26, vijfde
lid, onderdeel b, IW 1990) is beperkt tot die gevallen waarin nog wel een
conserverende aanslag openstaat maar Nederland niet meer heffingsbevoegd is
op basis van het van toepassing zijnde verdrag. Een beroep op de hardheidsclausule
voor grensoverschrijdingen naar niet verdragslanden zal dan ook niet worden
gehonoreerd.Een bijzonder kenmerk van de Nederlandse regeling is de eventuele kwijtschelding
na verloop van 10 jaar. Uit strikt theoretische benadering lijkt deze beperking
in de tijd zich niet goed te verhouden tot de door Nederland nagestreefde
doelstelling. Vanuit het oogpunt van doelmatigheid blijft de
volgperiode van de conserverende aanslag bij grensoverschrijding in het aanmerkelijkbelangregime
en in de pensioen- en lijfrentesfeer vooralsnog beperkt tot tien jaar.Ik tracht via een driesporenbeleid de heffing over de op het Nederlandse
grondgebied aangegroeide meerwaarden te kunnen verzekeren. De wijze waarop
dit wordt nagestreefd op bilateraal (door middel van de verdragen ter voorkoming
van dubbele belasting) en unilateraal (door middel van de conserverende aanslag
bij grensoverschrijding) niveau zijn in het voorgaande uitvoerig aan de orde
geweest. Een poging om deze verdeling van heffingsbevoegdheden in het aanmerkelijkbelangregime
en in de pensioen- en lijfrentesfeer op een multilateraal (i.c. Europees)
niveau te bereiken, is tevens een onderdeel van dit beleid waarbij ik vooralsnog
alle mogelijke oplossingsrichtingen in dit beginstadium open wens te laten.
Het zoeken en vinden van een multilaterale oplossing is echter een proces
van de lange adem, en vergt doorgaans jaren. Desalniettemin ondersteun ik
een gecoördineerde Europese aanpak in deze. In zoverre kan de vraag van
de leden van de CDA-fractie met betrekking tot het pleiten voor een richtlijn
in dit kader bevestigend worden beantwoord.De leden van de fractie van de VVD vragen op welke momenten een belastingschuldige
verplicht is tot het verstrekken van informatie. Artikel 1e, derde lid, van
de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 (hierna: URIW 1990) bevat de informatieverplichtingen
voor de belastingschuldige aan wie een conserverende aanslag bij grensoverschrijding
in de pensioen- en lijfrentesfeer is opgelegd. Hij dient de ontvanger onverwijld
schriftelijk in kennis te stellen van een irreguliere afwikkeling van het
pensioen- of lijfrentekapitaal (bijvoorbeeld in geval van een afkoop of de
onderbrenging bij een niet toegelaten verzekeraar). Deze irreguliere afwikkeling
leidt tot de onmiddellijke invordering van de bij de grensoverschrijding opgelegde
conserverende aanslag. Voor de belastingschuldige die een conserverende aanslag
bij grensoverschrijding in de sfeer van de kapitaalverzekering eigen woning
opgelegd heeft gekregen, geldt nagenoeg hetzelfde. Deze belastingschuldige
heeft op grond van artikel 1g, derde lid, URIW 1990 een informatieverplichting
in geval de eigen woning niet meer als zodanig kwalificeert, de kapitaalverzekering
tot uitkering komt of niet meer kwalificeert als kapitaalverzekering eigen
woning. Indien zich een dergelijke omstandigheid voordoet, beëindigt
de ontvanger het verleende uitstel van betaling en vordert de conserverende
aanslag (gedeeltelijk) in.Een belastingschuldige die een conserverende aanslag bij grensoverschrijding
in het aanmerkelijkbelangregime heeft opgelegd gekregen, heeft op grond van
artikel 2, zevende lid, URIW 1990 de verplichting schriftelijk informatie
te verschaffen aan de ontvanger. De belastingplichtige stelt ook hier de ontvanger
onverwijld schriftelijk in kennis in geval van de (al dan niet fictieve) vervreemding
van de aandelen die aan het uitstel ten grondslag liggen en de gehele of nagenoeg
gehele uitkering van de winstreserves door de vennootschap waarin belastingplichtige
een aanmerkelijk belang bezit. Deze «verboden» handelingen leiden
net als in de voorgaande situaties tot het beëindigen van het verleende
uitstel van betaling en tot de (gedeeltelijke) invordering van de bij de grensoverschrijding
opgelegde conserverende aanslag.Indien een «verboden» handeling wordt verricht en dus het
uitstel van betaling van rechtswege vervalt, wordt de geconserveerde belastingschuld
een «gewone» belastingschuld. Indien een belastingschuldige de
bovengenoemde informatieverplichtingen niet nakomt, wordt invorderingsrente
berekend over de te betalen belastingschuld vanaf het moment dat de belastingplichtige
verzuimd heeft de ontvanger hieromtrent te informeren. Op het
moment dat de ontvanger over informatie beschikt waaruit blijkt dat zich één
van de hiervoor beschreven«verboden» handelingen heeft voorgedaan,
zal hij een verzoek doen om wederzijdse bijstand bij invordering op basis
van de bijstandsrichtlijn. Indien na 10 jaar de conserverende aanslag die
is opgelegd bij een grensoverschrijding in het aanmerkelijkbelangregime of
in de pensioen- of lijfrentesfeer nog openstaat, dan verleent de ontvanger
op schriftelijk verzoek van de belastingschuldige kwijtschelding voor het
dan nog openstaande bedrag. Dit is het laatste moment waarop de ontvanger
kan overgaan tot invordering van de conserverende aanslag. Indien de belastingschuldige
niet heeft voldaan aan zijn informatieverplichtingen, komt een dergelijk verzuim
aan het licht.De leden van de VVD-fractie vragen of Verordening 44/2001 van toepassing
is indien de overheid tot zekerheid van de naleving van een publiekrechtelijke
(fiscale) betalingsverplichting zekerheid van een derde heeft bedongen. Meer
in het bijzonder vragen zij of er dan wel sprake is van een burgerlijke zaak.
Nu de overeenkomst die zal worden aangegaan met buitenlandse aanbieders van
pensioen- of lijfrenteproducten naar Nederlands recht gekwalificeerd wordt
als een civielrechtelijke overeenkomst, is daarmee de Verordening 44/2001
van toepassing. Hieraan kan worden toegevoegd dat deze overeenkomst primair
dient ter vervanging van de aansprakelijkheid die voor binnenlandse verzekeraars
geregeld is in de artikelen 44a en 44b IW 1990. Door het creëren van
deze mogelijkheid, waardoor het niet langer nodig is dat de aanbieder in Nederland
vermogensbestanddelen aanhoudt die hier kunnen worden uitgewonnen, wordt zo
veel mogelijk recht gedaan aan de doelstellingen van de interne markt.De leden van de fractie van het CDA verzoeken ten slotte in te gaan op
de door de Orde gestelde vragen naar aanleiding van de maatregelen die zijn
voorgesteld als reactie op de uitspraak van het Hof in de zaak Hughes de Lasteyrie
du Saillant. Allereerst wordt gesignaleerd dat al gestelde zekerheden desgevraagd
worden vrijgegeven. De Orde is echter van mening dat deze zekerheden automatisch
dienen te vervallen. In het Nader Rapport is opgemerkt dat het desgevraagd
vrijgeven van de gestelde zekerheden is ingegeven vanuit het oogpunt van doelmatigheid.
De Belastingdienst heeft op dit moment geen geïntegreerd beeld van de
op dit moment openstaande conserverende aanslagen die zijn opgelegd bij grensoverschrijding.
De oorzaak hiervan is voornamelijk gelegen in het feit dat tot 1 januari
2001 het op het moment van grensoverschrijding geconstateerde (fictieve) inkomen
werd begrepen in de «gewone» aanslag waarvoor gedeeltelijk uitstel
van betaling kon worden verkregen. Dergelijke aanslagen met een geconserveerd
element zijn niet afzonderlijk geadministreerd. Daarom is gekozen voor een
vrijgave op verzoek van de belastingschuldige. De vrijgave zal in alle gevallen
zonder bijkomende eisen vanaf 11 maart 2004 worden verleend.In het verlengde van het voorgaande oordeelt de Orde dat de kosten die
zijn gemaakt ter zake van reeds gestelde zekerheden voor vergoeding in aanmerking
dienen te komen. De Orde deelt – als ik het goed zie – mijn analyse
naar aanleiding van de uitspraak van het Hof in de zaak Kühne & Heitz.
Deze analyse heeft geleid tot het standpunt dat enkel die kosten voor vergoeding
in aanmerking komen die verband houden met (i) uitstelbeschikkingen die nog
niet onherroepelijk zijn vastgesteld voor vergoeding in aanmerking kunnen
komen of met (ii) de uitstelbeschikkingen waartegen de belastingschuldige
tevergeefs tot aan de hoogste rechtelijke instantie heeft geprocedeerd en
deze instantie naar later blijkt ten onrechte heeft afgezien van het stellen
van prejudiciële vragen. Het pleidooi van de Orde is dan ook meer gebaseerd
op een algemene notie. Desalniettemin handhaaf ik het eerder
ingenomen standpunt vanwege de onwenselijke precedentwerking die uit zou gaan
van honorering van het verzoek van de Orde.De Orde maakt vervolgens een opmerking van (wets)technische aard. Naar
de mening van de Orde had het laten vervallen van het zekerheidsvereiste voor
grensoverschrijdingen naar een andere lidstaat van de EU in de formele wet
zelf dienen te staan en niet in een ministeriële regeling. In de nieuwe
tweede volzin van artikel 25, vijfde, zesde en achtste lid, IW 1990 is neergelegd
dat de voorwaarden waaronder – op de voet van deze artikelleden –
uitstel van betaling kan worden verleend mede betrekking kunnen hebben op
het stellen van zekerheid. De belastingschuldige hoeft derhalve niet meer
in alle situaties (voldoende) zekerheid te stellen. Daarmee is naar mijn oordeel
de noodzakelijke wettelijke basis gecreëerd. In welke situaties zekerheidstelling
achterwege kan blijven, zal bij ministeriële regeling in de URIW 1990
worden geregeld. Door deze situaties in de URIW 1990 te regelen, wordt bewerkstelligd
dat wanneer deze voorwaarde voor het verlenen van uitstel van betaling aanpassing
zou behoeven die aanpassing op relatief eenvoudige wijze en met spoed kan
worden vastgesteld. Voorts wordt aangesloten bij de huidige situatie waar
in artikel 1e, eerste lid, tweede volzin, URIW 1990 wordt geregeld dat onder
omstandigheden en in zoverre in afwijking van artikel 25, vijfde lid, IW 1990
zekerheidstelling achterwege kan blijven.De Orde gaat ten slotte in op de eindafrekeningsbepalingen in de Wet inkomstenbelasting
2001 en de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Zij vraagt de vormgeving
van deze bepalingen in heroverweging te nemen en suggereert de invoering van
een conserverende aanslag bij de verplaatsing van de onderneming. Zoals ik
ook in de eerder aangehaalde beantwoording van de Kamervragen van het lid
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Dezentjé Hamming naar voren
heb gebracht, werpt de uitspraak van het Hof in de zaak Hughes de Lasteyrie
du Saillant naar mijn oordeel geen nieuw licht op de eindafrekeningsbepalingen.
Ik acht het dan ook niet wenselijk om in het kader van dit wetsvoorstel een
discussie te voeren over een onderwerp dat slechts zijdelings verband heeft
met de in dit wetsvoorstel opgenomen maatregelen. Ik volsta dan ook met de
herhaling van mijn eerdere standpunt dat de eindafrekeningen in de Wet inkomstenbelasting
2001 en de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 mijns inziens nog steeds
in overeenstemming zijn met het gemeenschapsrecht.SteunmaatregelenDe leden van de D66-fractie vragen wanneer de regering uitsluitsel van
de commissie denkt te krijgen met betrekking tot de ter goedkeuring voorgelegde
wijzigingen in de fiscale behandeling van baggerspecie en aanpassingen in
de fiscale faciliteiten voor de zeescheepvaart. De leden van de CDA-fractie
hebben hier bij het onderdeel «afvalstoffenbelasting en baggerspecie»
eveneens naar gevraagd. De aanmelding van de wijziging in de fiscale behandeling
van baggerspecie bij de Europese Commissie wordt op dit moment voorbereid.
De aanpassingen in de fiscale faciliteiten voor de zeescheepvaart zijn reeds
ter goedkeuring voorgelegd aan de Europese Commissie.De regel is dat de Europese Commissie – nadat zij alle informatie
heeft verkregen om de maatregel te beoordelen – na twee maanden een
beslissing neemt. De Commissie kan om aanvullende informatie vragen waardoor
de procedure meer tijd in beslag neemt.SpaartegoedenrichtlijnDe opname van de delegatiebevoegdheid in artikel 4a van de Wet op de internationale
bijstandsverlening bij de heffing van belastingen (hierna: WIB) die het mogelijk
maakt de werkingssfeer van de in de WIB geïmplementeerde richtlijn nr. 2003/48/EG
van de Raad van 3 juni 2003 betreffende belastingheffing op inkomsten
uit spaargelden in de vorm van rentebetaling (hierna: spaarrenterichtlijn)
uit te breiden naar enkele derdelanden en de afhankelijke en geassocieerde
gebieden vloeit rechtstreeks voort uit artikel 17 van de spaarrenterichtlijn.
De vraag van de leden van de fractie van het CDA hoe deze uitbreiding zich
met de spaarrenterichtlijn verhoudt, is dan ook eenvoudig te beantwoorden.
De spaarrenterichtlijn schrijft het voor. In artikel 17, tweede lid, onderdeel
i, van de spaarrenterichtlijn is neergelegd dat Zwitserland, Andorra, San
Marino, Liechtenstein en Monaco dienen te voorzien in met de spaarrenterichtlijn
gelijkwaardige maatregelen. In artikel 17, tweede lid, onderdeel ii, van de
spaarrenterichtlijn is bepaald dat Guernsey, Jersey, Isle of Man, de Nederlandse
Antillen, Aruba, de Cayman Islands, de Turks and Caicos Islands, Anguilla,
de British Virgin Islands en Montserrat dienen te voorzien in met de spaarrenterichtlijn
gelijke maatregelen. Deze twee voorwaarden waaraan moet zijn voldaan alvorens
de spaartegoedenrichtlijn effectief in werking kan treden maken een onderscheid
tussen gelijke en gelijkwaardige maatregelen. Het onderscheid spitst zich
voornamelijk toe op de vraag of – en zo ja hoe lang – deze met
lidstaten gelijkgestelde landen en gebieden een bronheffing mogen inhouden.
Bij gelijke maatregelen mag enkel gedurende de overgangsperiode een bronheffing
worden ingehouden, terwijl de met lidstaten gelijkgestelde landen die moeten
voorzien in gelijkwaardige maatregelen ook na de overgangsperiode bevoegd
zijn tot het inhouden van een bronheffing. Na afloop van deze overgangsperiode
zijn de met lidstaten gelijkgestelde gebieden gehouden over te gaan op automatische
informatieuitwisseling. Overigens kunnen deze gebieden ook direct bij invoering
van de spaarrenterichtlijn (voorzien op 1 juli 2005) opteren voor de
automatische uitwisseling van informatie betreffende rentebetalingen die worden
verricht door aldaar gevestigde uitbetalende instanties aan in één
van de EU-lidstaten woonachtige uiteindelijke gerechtigden.De gekozen vormgeving – een delegatiebevoegdheid – houdt verband
met de onzekerheid omtrent de wederkerigheid van de af te sluiten overeenkomsten.
Ter illustratie wordt gewezen op de conceptovereenkomst met Zwitserland die
voorziet in een eenzijdige regeling waarin slechts voor Zwitserland verplichtingen
worden gecreëerd. De Nederlandse uitbetalende instantie die een rentebetaling
verricht aan een in Zwitserland wonende uiteindelijke gerechtigde hoeft ter
zake hiervan geen informatie te verstrekken aan de (i.c. Nederlandse) bevoegde
autoriteit. Dientengevolge bestaat de noodzaak niet om Zwitserland gelijk
te stellen met een EU-lidstaat. Voorzover sprake zal zijn van een wederkerige
overeenkomst die derhalve ook verplichtingen schept voor Nederland en de andere
EU-lidstaten zal van de delegatiebevoegdheid gebruik worden gemaakt. De feitelijke
invulling zal op een later tijdstip plaatsvinden, maar voor de inwerkingtreding
van de spaarrenterichtlijn. In antwoord op de vraag van deze leden met betrekking
tot de toepassing van een eventuele dwangsom wordt kortheidshalve verwezen
naar het desbetreffende onderdeel in deze nota. 10. Uitvoeringsaspecten BelastingsdienstDe leden van de D66-fractie vragen om een nadere toelichting op de incidentele
en structurele uitvoeringskosten in verband met de Richtlijn spaartegoeden.
Het ligt in de bedoeling om in 2005 de automatiseringssystemen
aan te passen. Daarvoor is een bedrag nodig van ongeveer€ 0,25 miljoen.
Vanaf 2006 moeten structureel extra werkzaamheden worden verricht ter
uitvoering van de richtlijn. Hiervoor is € 0,5 miljoen per jaar
nodig.11. Administratieve lastenDezelfde leden zijn benieuwd waarom de voorziene daling van de administratieve
lasten als gevolg van het gelijkstellen van de fiscale regeling voor reinigbare
en niet-reinigbare grond niet zijn verwerkt in de totaalraming van € 1
miljoen. De lastendaling op dit specifieke onderdeel is zeer beperkt, omdat
het een zeer klein aantal ondernemingen betreft. Daarom is voor dit onderdeel
afgezien van een kwantificering van de reductie van de administratieve lasten,
hoewel het per onderneming als zodanig om een substantieel bedrag kan gaan.12. Commentaar NOBDe leden van de CDA-fractie vragen de regering te reageren op het commentaar
van de Nederlandse Orde voor Belastingadviseurs. Dit commentaar is in de beantwoording
van de vragen aan de orde gekomen.ARTIKELSGEWIJSVoor zover in de voorgaande beantwoording nog niet aan de orde gekomen
volgt hieronder de beantwoording op de artikelsgewijs gestelde vragen.1. Artikel I, onderdeel B (Wet inkomstenbelasting 2001)Met betrekking tot het voorgestelde vijfde lid van artikel 3.22 vragen
de leden van de fractie van de VVD aan te geven op welke basis rederijen,
die schepen hebben die onder verschillende regimes vallen, een splitsing dienen
te maken tussen de baten en lasten die aan de verschillende regimes moeten
worden toegekend.Dienaangaande merk ik op dat met betrekking tot schepen van een belastingplichtige
die onder het tonnageregime vallen, de winst uit zeescheepvaart forfaitair
wordt vastgesteld aan de hand van de tonnage van deze schepen. Voorzover een
belastingplichtige eveneens schepen heeft die niet voor toepassing van het
tonnageregime in aanmerking komen, worden deze in de heffing betrokken voorzover
de baten en lasten aan deze schepen zijn toe te rekenen. Ook onder de huidige
regeling komt het voor dat zo'n splitsing moet worden gemaakt.Tevens vragen deze leden of het mogelijk is om schepen onder «derde»
vlag, die op het moment van ingebruikname niet in aanmerking komen voor de
tonnageregeling omdat niet wordt voldoen aan één van de voorwaarden
van het zesde lid, op een later moment na hun ingebruikname alsnog onder het
tonnageregime kunnen worden gebracht wanneer wel aan de voorwaarden wordt
voldaan of de vlag wordt gewijzigd. Hierop kan ik het volgende antwoorden.
De uitzonderingen van het voorgestelde zesde lid zijn slechts van toepassing
op het moment van ingebruikname van het schip. Het is daarom na het moment
van ingebruikname alleen op basis van het vijfde lid nog mogelijk dit schip
alsnog onder het tonnageregime te brengen. Indien een belastingplichtige een
schip onder «derde» vlag toevoegt aan zijn vloot en op het moment
van ingebruikname niet wordt voldaan aan één van de uitzonderingen
van het zesde lid van artikel 3.22 Wet Inkomstenbelasting 2001, kan dit schip
later alsnog onder het tonnageregime worden gebracht en wel vanaf het moment
dat dit schip de vlag van een van de Lidstaten van de Europese Gemeenschap
gaat voeren. Volledigheidshalve dient te worden opgemerkt dat
ook aan de overige in het vijfde lid gestelde voorwaarden dient te zijn voldaan.Evenals thans het geval is, kan de winstbepaling voor een bepaald zeeschip
voor een gedeelte van het jaar plaatsvinden op basis van de normale winstbepaling
en voor een gedeelte op basis van het tonnageregime. Een en ander naar rato
van de periode waarin het desbetreffende regime geldt.Zoals in de memorie van toelichting bij het vijfde lid is aangegeven,
blijft het uitgangspunt dat het beheer door de belastingplichtige van schepen
in (mede) eigendom en/of rompbevrachting de basis moet vormen en dat andere
vormen van beheer daar aanvullend op zijn. De leden van de fractie van de
VVD stellen de vraag of aan dit uitgangspunt invulling is gegeven met de in
het vijfde lid, onderdeel b en c, gestelde voorwaarde dat de belastingplichtige
minimaal één schip in eigendom moet hebben. Het antwoord op
deze vraag luidt bevestigend.De vraag van de leden van de fractie van de VVD of met betrekking tot
onderdeel a van het zesde lid van artikel 3.22 Wet Inkomstenbelasting 2001
voor het vaststellen van de verhouding op 17 januari 2004 moet worden
uitgegaan van de toenmalige Lidstaten van de Europese Gemeenschap kan ik bevestigend
beantwoorden. Dit betekent dat de netto-tonnage van de door de belastingplichtige
geëxploiteerde kwalificerende schepen die de vlag voeren van Cyprus,
Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije
of de Tsjechische Republiek, ter vaststelling van de verhouding op 17 januari
2004 niet in de teller worden meegerekend.De leden van de fractie van de VVD vragen zich voorts af of voor het toepassen
van de in onderdeel b van het zesde lid opgenomen 60%-toets de netto-tonnage
van schepen in mede-eigendom geheel meetelt. Dit is inderdaad het geval. Voor
de toepassing van de 60%-toets telt de netto-tonnage van de schepen in mede-eigendom
geheel mee (en dus niet voor een evenredig gedeelte), zoals nu ook al gebruikelijk
is bij het toepassen van de 3: 1 verhouding tussen schepen in charter en/of
commercieel beheer en schepen in (mede-) eigendom. Hierbij dient volledigheidshalve
te worden opgemerkt dat schepen in mede-eigendom alleen in aanmerking worden
genomen indien die mede-eigendom ten minste 5% beloopt.Vervolgens vragen deze leden of er al een aanvang is gemaakt met het verzamelen
van de benodigde statistische data ten behoeve van de in onderdeel c van het
zesde lid opgenomen «nationale toets» waarvan de uitkomst, uitgaande
van inwerkingtreding van dit artikel per 1 januari 2005, eind 2004 bekend
dient te zijn. Naar aanleiding van deze vraag merk ik op dat een begin is
gemaakt met het verzamelen van de benodigde data.Naar aanleiding van de vragen van de leden van de fractie van de VVD met
betrekking tot de reikwijdte van het negende lid heb ik nader bezien of het
voorgestelde negende lid volledig in lijn is met hetgeen is beoogd in de nieuwe
communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer. Naar aanleiding van deze nadere
analyse, mede op basis van de Engelse tekst van deze richtsnoeren, heb ik
geconstateerd dat de voorgestelde benadering, waarbij het in het zesde lid,
onderdeel a, genoemde percentage wordt berekend op concern-niveau een te verreikende
interpretatie is van de vorengenoemde richtsnoeren op dit punt. Als gevolg
van de benadering op concern-niveau worden mede in aanmerking genomen lichamen
waarmee de belastingplichtige is verbonden in een groep, terwijl in de nieuwe
communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer is bepaald dat voor de berekening
van het in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde percentage alleen
mede in aanmerking worden genomen de schepen die worden geëxploiteerd
door lichamen waarin de belastingplichtige overwegende zeggenschap heeft.
In de bij deze nota naar aanleiding van het verslag gevoegde nota van wijziging
is het negende lid dan ook bijgesteld. Voor de berekening van het vorengenoemde
percentage worden mede in aanmerking genomen schepen die worden geëxploiteerd
door ondernemingen waarin de belastingplichtige direct of indirect overwegende
zeggenschap heeft als bedoeld in artikel 1 van de Zevende Richtijn 1983/349/EEG
van de Raad van de Europese Unie. De beantwoording van de vragen van deze
leden met betrekking tot het negende lid moeten met inachtneming van de vorengenoemde
nota van wijziging worden gelezen.De leden van de fractie van de VVD vragen zich af waarom schepen die buiten
Nederland tonnagebelasting genieten in de Nederlandse fiscale wetgeving worden
betrokken.Als gevolg van de, rechtstreeks aan de richtsnoeren ontleende, in het
negende lid opgenomen voorwaarde, kan het voorkomen dat schepen die buiten
Nederland onder een vergelijkbaar tonnageregime vallen, in aanmerking moeten
worden genomen ter berekening van het in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
percentage. Het verzoek van deze leden om onderdeel a van het zesde lid dusdanig
te wijzigen dat alleen de schepen die in Nederland onder het tonnageregime
vallen, betrokken worden bij de berekening van het vorengenoemde percentage
kan ik gezien het voorschrift in de richtsnoeren niet inwilligen.Deze leden vragen of de regering de mening deelt dat voor rederijen met
vestigingen in verschillende landen de berekening van het in het zesde lid,
onderdeel a, bedoelde percentage een zeer complexe opgave is en een administratieve
lastenverzwaring betekent.In de nieuwe communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer staat binding
met de communautaire vlag centraal. In het tonnageregime is daarom de voorwaarde
van het voeren van de vlag van één van de Lidstaten van de Europese
Gemeenschap als uitgangspunt opgenomen. In het zesde lid is hierop een drietal
uitzonderingen opgenomen. De door deze leden veronderstelde administratieve
lastenverzwaring ziet specifiek op één van deze drie uitzonderingen.
Gezien het feit dat het hier slechts gaat om één van deze drie
uitzonderingen en de verwachting is dat deze uitzondering niet veelvuldig
zal worden toegepast, acht ik in beginsel een administratieve lastenverzwaring
op dit punt niet waarschijnlijk.Voorts zijn deze leden de mening toegedaan dat het in veel gevallen voor
de Nederlandse Belastingdienst niet mogelijk zal zijn bij belastingdiensten
in andere landen te controleren of de door de belastingplichtige opgegeven
(gecharterde) schepen in dat betreffende land ook werkelijk tonnagebelasting
genieten. Ik deel deze mening niet. Bij belastingdiensten van landen waarmee
Nederland belastingverdragen heeft gesloten die van toepassing zijn op de
vennootschapsbelasting (waarvan het tonnageregime deel uitmaakt), alsmede
bij belastingdiensten van EU-lidstaten waarop de Richtlijn 77/799/EEG betreffende
de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het
gebied van de directe en indirecte belastingen van toepassing is, kan de Nederlandse
belastingdienst informatie vragen over de door de belastingplichtige opgegeven
schepen die in dat land aan het tonnageregime zijn onderworpen.De leden van de fractie van de VVD willen graag weten wat de bepalende
criteria zijn aan de hand waarvan getoetst wordt of een buitenlandse regeling
naar aard en strekking overeenkomt met het Nederlandse tonnageregime. Een
buitenlandse regeling komt naar aard en strekking overeen met het Nederlandse
regime voorzover op basis van de buitenlandse regeling de winst
uit zeescheepvaart forfaitair wordt vastgesteld aan de hand van de scheepstonnage.In reactie op de vraag van deze leden wat in het negende lid is bedoeld
met het begrip «lichamen» merk ik op dat hiermee wordt gedoeld
op ondernemingen in de zin van de Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet op
de vennootschapsbelasting 1969. Ook rederijen vallen daaronder.De vraag van deze leden of deze bepaling mogelijk een inbreuk maakt op
de door veel bedrijven voorgestane juridische en commerciële scheiding
van bedrijfsonderdelen kan ik als volgt beantwoorden. De bepaling kan inderdaad
consequenties hebben voor de keuze om een bepaald deel van de vloot wel of
niet onder de vlag van één van de Lidstaten van de Europese
Gemeenschap te laten varen. Dit is ook logisch in het licht van de nieuwe
communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer waarbij binding met de communautaire
vlag centraal staat.2. Artikel III (Wet op de loonbelasting 1964)De leden van de PvdA-fractie vragen of de tussenvoeging van de Belastingregeling
voor het Koninkrijk in artikel 2, derde lid, van de Wet op de loonbelasting
1964, juist is. Naar de mening van deze leden gaat het hier niet om een verdrag
ter voorkoming van dubbele belasting. De leden van de PvdA-fractie zien dit
goed. Het gaat hier om verdragen die betrekking hebben op uitzending van personen.
De invoeging is daarom ten onrechte opgenomen. In de nota van wijziging wordt
dit gecorrigeerd.3. Artikel IV (Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen)De leden van de VVD-fractie constateren dat in de gewijzigde aanhef van
artikel 1, eerste lid, onderdeel h, van de WVA de zinsnede «sleep-en
hulpwerkzaamheden op zee» niet meer expliciet is opgenomen. Naar aanleiding
van de vraag van deze leden of schepen die bestemd zijn voor sleep-en hulpwerkzaamden
nog kwalificeren als zeeschip merk ik het volgende op.Zoals in de artikelsgewijze toelichting op Artikel IV, onderdeel A (artikel
1 Wet vermindering afdracht loonbelasting premie voor de volksverzekeringen)
is uiteengezet, is de toepassing van de afdrachtvermindering zeevaart en het
regime van de «tonnagebelasting» door Nederland ten gunste van
Nederlandse sleepbootactiviteiten die hoofdzakelijk in en rond havens van
de Gemeenschap en op binnenwateren van de Gemeenschap worden uitgevoerd(en
niet hoofdzakelijk op zee worden uitgevoerd), onverenigbaar met de Gemeenschappelijke
markt. Om die reden is Nederland gehouden deze elementen in te trekken. Dit
is thans wettelijk geregeld door de desbetreffende schepen expliciet uit te
sluiten (het nieuwe onderdeel ten derde van artikel 1, eerste lid, onderdeel
h, alsmede de onderdelen ha en hb van dat eerste lid). In verband met deze
wijzigingen kon de aanhef van het eerste lid worden gestroomlijnd door het
laten vervallen van de zinsnede «dan wel is bestemd voor sleep-en hulpwerkzaamheden
op zee en wordt gebezigd voor het verrichten van deze werkzaamheden aan zeeschepen».Voor
andere schepen die bestemd zijn voor sleep- of hulpwerzaamheden op zee en
die voldoen aan de voorwaarden van het (gestroomlijnde) artikel 1, eerste
lid, onderdeel h, WVA blijft de kwalificatie als zeeschip voor de WVA onverkort
van toepassing.De leden van de fractie van de VVD vragen waarom in het gewijzigde artikel
1, eerste lid, onderdeel i, WVA aangesloten is bij de nationaliteit van zeevarende
en niet bij het woonlandbeginsel zoals ook in artikel 17 van de WVA wordt
gedaan. Ik neem aan dat deze leden op de onderworpenheidseis van artikel 17
doelen.Met de wijziging van definitie van zeevarende in artikel 1, eerste lid,
onderdeel i, WVA wordt de bepaling in overeenstemming gebracht met de nieuwe
Communautaire richtsnoeren van de Europese Commissie zoals zij op 17 januari
2004 zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie nummer C13/3.
Aangezien de Europese Commissie uitsluitend arbeidskostenmaatregelen toestaat
ten behoeve van zeevarenden die werken aan boord van schepen die geregelde
passagiersdiensten tussen de havens van de Gemeenschap verzorgen, mits zij
burgers zijn van de EU en de EER is bij de aangebrachte beperking aangesloten
bij de nationaliteit van de zeevarende. De in artikel 17 opgenomen regeling
waaraan de leden van de VVD-fractie refereren heeft een geheel andere achtergrond.
In dat artikel wordt de hoogte van de afdrachtvermindering zeevaart vastgesteld,
die afhankelijk is van het al dan niet onderworpen zijn aan de loonbelasting
of premie voor de volksverzekeringen. Voor die bepaling is de nationaliteit
van zeevarende niet van belang. Door middel van deze onderworpenheidseis wordt
de band van de zeevarende met de Nederlandse belasting-en premieheffing vastgesteld.
Naarmate die (financiële) band met Nederland groter wordt, is er meer
reden een hoger bedrag aan afdrachtvermindering zeevaar te geven. De nationaliteit
van de zeevarende is daarbij niet van belang. De onderworpenheidseis is daarentegen
wel van belang.4. Artikel IX (Algemene wet inzake rijksbelastingen)De leden van de VVD-fractie vragen of de dwangsom wordt verbeurd in de
situatie waarin de administratieplichtige de gevraagde documenten voor of
na het opleggen van de last heeft vernietigd, en uitvoering van de last dus
onmogelijk is zij het door zijn eigen schuld. De belangrijkste vraag die hier
speelt, is of er sprake is van een blijvende onmogelijkheid alsnog de fiscale
verplichting na te komen. Als sprake is van een blijvende onmogelijkheid na
te kunnen komen, heeft de dwangsom voor de periode na het blijvend onmogelijk
worden geen betekenis. Het ligt dan ook voor de hand dat ingeval van een brand
na de oplegging van de last, de overtreder met succes zal kunnen verzoeken
de dwangsombeschikking voor de toekomst op te heffen (vgl. artikel 5:34, eerste
lid, van de (Vierde tranche) Awb). Dan is immers sprake van overmacht, hetgeen
overigens evenmin reden is om over te gaan tot strafrechtelijke vervolging
(vgl. artikel 40 van het Wetboek van Strafrecht) dan wel het met verzwaarde
bewijslast opleggen van een aanslag (vgl. artikel 54 van de AWR).Na het blijvend onmogelijk worden zal een opgelegde dwangsom niet meer
verbeuren. Eventuele al verbeurde delen van de dwangsom, bij een dwangsom
die in delen verbeurt door het op verschillende momenten niet hebben voldaan
aan de last, kunnen uiteraard wel worden ingevorderd. Indien sprake is van
een situatie waarin bewezen kan worden dat het aan opzet van betrokkene te
wijten is dat een blijvende onmogelijkheid tot nakoming werd gecreëerd,
doet zich in ieder geval de vraag naar strafrechtelijke afwikkeling voor.
In dergelijke situaties ligt het daarnaast voor de hand dat, voorzover mogelijk,
wordt overgegaan tot de oplegging van een aanslag naar een geschat bedrag
met toepassing van de verzwaarde bewijslast.De leden van de VVD-fractie stellen de vraag of bij de van overeenkomstige
toepassing van artikel 5:34, eerste lid, van de Awb de opheffing, of opschorting
dan wel de vermindering geschiedt in de vorm van een voor bezwaar vatbare
beschikking. Dit is niet het geval nu in deze gevallen een dergelijke situatie
bij de uitvoering van de last onder dwangsom toch veelal gepaard zal gaan
met een ingesteld bezwaar of beroep. De beslissing van de inspecteur zal dan
mee kunnen lopen met die procedure. Vooralsnog acht ik het open stellen van
de mogelijkheid van bezwaar en beroep, naast de reeds voorziene mogelijkheden,
niet nodig.De leden van de VVD-fractie vragen of het past binnen de taakverdeling tussen inspecteur en ontvanger dat de inspecteur op grond van artikel
67s beslist over de invordering van een verbeurde dwangsom. Het past in de
onderlinge relatie van de dwangsombeschikking en de invorderingsbeschikking
dat het bestuursorgaan dat de dwangsombeschikking neemt ook de invorderingsbeschikking
neemt. Deze laatste beschikking ligt niet zozeer in de sfeer van de invordering,
maar volgt logischerwijs op die van de dwangsombeschikking zoals ook blijkt
uit de systematiek van de Vierde tranche Awb. Na het opleggen van de dwangsombeschikking
is namelijk een beoordeling nodig of en in hoeverre de last onder dwangsom
is nagekomen. Hier kunnen zich verschillende mogelijkheden voordoen. Er is
niets gebeurd, de last is geheel uitgevoerd of de last is deels nagekomen.
Door het nemen van een invorderingsbeschikking geeft de inspecteur (c.q. de
ontvanger) aan wat naar zijn mening de situatie is. De invorderingsbeschikking
bevat dus het oordeel van de inspecteur (c.q. de ontvanger) over de openstaande
verplichtingen na ommekomst van de termijn voor nakoming van de uit de dwangsombeschikking
voortvloeiende last. Daarbij komt dat pas na het nemen van een invorderingsbeschikking
invorderingshandelingen mogelijk zijn. Indien na het nemen van de dwangsombeschikking
en na het verstrijken van de termijn voor het voldoen aan de last de belanghebbende
nalatig is, is de dwangsom van rechtswege verbeurd en kan de inspecteur (c.q.
de ontvanger) dat vastleggen in een invorderingsbeschikking. De ontvanger
kan vervolgens tot invordering van de dwangsom overgaan.De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over de in artikel 67t
van de AWR en artikel 63d IW 1990 voorgestelde samenloopregeling. Deze regeling
geldt, indien zowel sprake is van bezwaar en/of beroep tegen de dwangsombeschikking
als tegen de invorderingsbeschikking dan wel indien tegen slechts één
van beide beschikkingen in bezwaar of beroep is gekomen. De voorgestelde regeling
beoogt in alle gevallen te voorkomen dat door de samenloop van twee beschikkingen
de rechtsbescherming van belanghebbende in het gedrang komt. De belanghebbende
bepaalt in de voorgestelde regeling door het initiëren van de procedure
aan de hand van het ingediende bezwaarschrift welke beschikking leidend is.
Een bezwaarschrift tegen de invorderingsbeschikking gaat in beginsel onderdeel
uitmaken van de procedure tegen de dwangsombeschikking. Indien die procedure
er niet is of definitief is afgewikkeld, kan uiteraard wel afzonderlijk tegen
de invorderingsbeschikking in bezwaar en beroep worden gekomen.Deze leden vragen op welke wijze een invorderingsbeschikking kan worden
ingepast in de procedure inzake de dwangsom indien deze al in de fase bij
de rechter na de zitting is. De samenloopregeling brengt mee dat een in die
fase genomen invorderingsbeschikking onderdeel uitmaakt van de procedure inzake
de dwangsom. Dit betekent dat de inspecteur en de ontvanger zich moeten realiseren
dat deze relatie er ligt en dat het nemen van een invorderingsbeschikking
in die fase niet hoort plaats te vinden, tenzij sprake is van zeer bijzondere
omstandigheden die ook versnelde invordering zouden rechtvaardigen (faillissement
etc.). Het is aan de rechter erin te voorzien dat, lopende een dwangsomprocedure,
ruimte wordt ingebouwd dat partijen ten overstaan van de rechter, indien gewenst,
ook hun standpunten naar voren kunnen brengen ten aanzien van aspecten die
betrekking hebben op de invorderingsbeschikking. Op grond van artikel 67t,
tweede lid, van de AWR en artikel 63d, tweede lid, IW 1990, heeft de rechter
ook de mogelijkheid de zaak terug te verwijzen naar een ander orgaan, waaronder
de inspecteur, indien dit bijvoorbeeld in de situatie van het vaststellen
van de feiten wenselijk is. De rechter kan besluiten, indien de invorderingsbeschikking
pas in een late fase van de procedure wordt genomen, die procedure te onderbreken
teneinde het nieuwe element van de invorderingsbeschikking alsnog volledig
mee te kunnen nemen in de procedure. Naar mijn mening zijn hiermee voldoende
mogelijkheden voorhanden om op verantwoorde wijze met de verschillende belangen
rekening te houden.Zoals ik hiervoor heb aangegeven bieden de samenloopbepalingen voldoende
aanknopingspunten dat de belangen van belanghebbenden hierdoor niet worden
geschaad. De inspecteur heeft een zorgplicht te bewerkstelligen dat een invorderingsbeschikking
genomen tijdens een aanhangige beroep- of hoger beroepprocedure ter kennis
van de rechter wordt gebracht. Ook belanghebbende kan uiteraard grieven tegen
een invorderingsbeschikking bij de rechter aanhangig maken. Indien de inspecteur
noch belanghebbende een eventuele invorderingsbeschikking aan de orde stelt
bij een bij de rechter aanhangige procedure over de dwangsombeschikking kan
dit desgewenst in een latere fase gebeuren. De regeling stelt overigens, dit
ter voorkoming van misverstanden, niet de voorwaarde dat belanghebbende eerst
bezwaar maakt tegen de invorderingsbeschikking, alvorens deze onderdeel kan
uitmaken van de procedure bij de rechter.De NOB meent dat een belasting-/administratieplichtige een informatieverzoek
van de Belastingdienst kan krijgen, vervolgens ter zake geconfronteerd kan
worden met een dwangsombeschikking waartegen hij weliswaar in bezwaar en beroep
kan komen, maar waarbij hij niet de rechtmatigheid van het informatieverzoek
aan de orde kan stellen. Deze voorstelling van zaken berust echter op een
misverstand. Om met het laatste te beginnen. In het bezwaar en beroep tegen
de dwangsombeschikking kan wel degelijk de rechtmatigheid van het informatieverzoek
aan de orde worden gesteld. Er kan immers worden opgekomen tegen de in de
dwangsombeschikking opgenomen last onder dwangsom. Enerzijds kan dus worden
geageerd tegen de last (het informatieverzoek) en anderzijds tegen de dwangsom
als zodanig (hoogte, vervaltermijnen, etc.).5. Artikel X (Invorderingswet 1990)De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de belastingrechter kan
toetsen of een opgelegde dwangsom proportioneel is. De in artikel 5:32, vierde
lid, van de Awb neergelegde maatstaf biedt naar zijn strekking ruimte voor
een bestuurlijke afweging van belangen bij het bepalen van de hoogte van de
dwangsom. De rechter toetst of het bestuursorgaan in redelijkheid de hoogte
heeft kunnen vaststellen. Indien de rechter ten aanzien van de hoogte van
de dwangsom tot een ander oordeel komt, kan de rechter de zaak terugverwijzen
naar het bestuursorgaan of, indien de zaak zich hiervoor leent, op een door
hem zelf te bepalen bedrag vaststellen.De leden van de VVD-fractie vragen of een ondernemer de aan hem verbeurde
dwangsommen fiscaal kan aftrekken. Een dwangsom kan niet worden aangemerkt
als een punitieve sanctie. Derhalve valt de dwangsom niet onder de van aftrek
uitgesloten algemene kosten als bedoeld in artikel 3.14, eerste lid, van de
Wet inkomstenbelasting 2001. De verbeurde dwangsom is dus aftrekbaar.De leden van de fractie van de VVD vragen of er rente in rekening wordt
gebracht indien een verbeurde dwangsom niet tijdig wordt betaald. En zo ja,
wat daarvoor dan de wettelijke grondslag is en met ingang van welk tijdstip
de rente dan gaat lopen. Nu is besloten aan de invordering van een verbeurde
dwangsom ook de mogelijkheid van uitstel van betaling te koppelen, is overwogen
of er rente in rekening dient te worden gebracht indien een verbeurde dwangsom
niet tijdig wordt betaald. Ik wil het middel dwangsom niet zwaarder maken
dan nodig. Derhalve kan ik kort zijn in mijn antwoord op deze vraag: nee,
er wordt geen rente in rekening gebracht.De leden van de fractie van de VVD vragen wie de dwangsom moet betalen
indien de overtreding wordt begaan door een fiscale eenheid voor de omzetbelasting.
De fiscale eenheid voor de omzetbelasting bestaat alleen ten
behoeve van de omzetbelasting. Deze fiscale eenheid als zodanig is geen administratieplichtige
in de zin van artikel 52, tweede lid, van de AWR. De naleving van de verplichtingen
waarvoor de dwangsom wordt geïntroduceerd, ziet dan ook niet op de fiscale
eenheid omzetbelasting. Met andere woorden, aan de fiscale eenheid omzetbelasting
kan geen dwangsom worden opgelegd. De ondernemers die deel uitmaken van een
dergelijke fiscale eenheid zijn ieder afzonderlijk wel administratieplichtig
in de zin van artikel 52, tweede lid, van de AWR. Aan ieder afzonderlijk kan
dus wel een last onder dwangsom worden opgelegd en ieder afzonderlijk zal
bij verbeurte van de dwangsom dan ook de aan hem opgelegde dwangsom moeten
betalen. Het voorgaande neemt overigens niet weg dat de fiscale eenheid omzetbelasting
als zodanig wel degelijk aan een bepaalde administratieplicht zal moeten voldoen,
maar deze plicht is gebaseerd op bepalingen uit de Wet op de omzetbelasting
1968. Op de naleving van deze bepalingen zien de voorgestelde dwangsombepalingen
echter niet.De leden van de VVD-fractie vragen hoe de dwangsom effectief kan worden
ingevorderd bij een zogenaamde lege BV, bij een BV die haar vermogen aan het
zicht van de fiscus heeft onttrokken of een BV die in het buitenland is gevestigd.
De problematiek van de invordering van een dwangsom ligt in dergelijke gevallen
niet anders dan de problematiek bij de invordering van een belastingschuld
en is niet gemakkelijk. Voorafgaand aan deze vraag kan worden opgemerkt dat
de herstelmaatregel van een last onder dwangsom niet tot doel heeft lege BV's
of een BV die zijn vermogen aan het zicht van de fiscus heeft onttrokken te
bestrijden. Een herstelmaatregel treft doel als iemand als het ware een duwtje
in de rug nodig heeft om tot naleving van zijn wettelijke verplichtingen te
komen. In fraudegevallen lijkt de inzet van een dergelijk middel minder effectief,
aangezien de fraudeur ook onder dwangsom niet snel geneigd zal zijn zijn wettelijke
verplichtingen na te komen. En aangezien van een kale kip geen veren zijn
te plukken, zal de druk van een dwangsom dan niet helpen. Het volgen van de
strafrechtelijke weg ligt dan meer voor de hand. Ook kan een regeling in de
aansprakelijkheidssfeer wellicht uitkomst bieden.Bij een kwaadwillige BV waarvan het vermogen aan het zicht van de fiscus
is onttrokken, kan het middel van een last onder dwangsom wel indirect uitkomst
bieden, namelijk in het kader van een derdeonderzoek. Immers, een andere administratieplichtige
kan wellicht nadere informatie verschaffen ten behoeve van de heffing en invordering
van deze kwaadwillige BV. Indien deze eerst genoemde administratieplichtige
informatie voorhanden heeft, waardoor het vermogen van de kwaadwillige BV
kan worden gelokaliseerd, maar deze niet bereid is op verzoek informatie aan
de fiscus te verstrekken, kan het middel van de last onder dwangsom juist
uitkomst bieden.Overigens kan wat betreft een lege BV een neveneffect van een last onder
dwangsom zijn dat de aandeelhouder van deze BV zich realiseert dat door niet
te voldoen aan de last, de dwangsom zal verbeuren, waardoor deze dwangsom
altijd als schuld aan zijn BV gekoppeld zal blijven. Hierdoor zal de BV moeilijker
verhandelbaar zijn.6. Artikel XVI (Overige Fiscale Maatregelen 2004)De leden van de fractie van de VVD vragen of de regering bereid is de
hardheidsclausule toe te passen ten aanzien van bedrijven die mogelijk in
de problemen komen, omdat ze geen gebruik kunnen maken van de in het pakket
Overige fiscale maatregelen 2004 voorgestelde aanpassing om de eigendomsverhouding
(3: 1) tussen schepen in charter en/of commercieel beheer en schepen in (mede-)
eigendom over een periode van twee jaar in plaats van één jaar
te kunnen berekenen. Deze wijziging wordt in verband met de nieuwe communautaire
richtsnoeren voor het zeevervoer uit het pakket Overige fiscale maatregelen
2004 gehaald (artikel XVI van dit wetsvoorstel). Deze leden kan
ik het volgende antwoorden. Deze, in het pakket Overige fiscale maatregelen
2004 opgenomen, wijziging zou, gezien de noodzakelijke toetsing op staatssteunaspecten,
eerst ter goedkeuring aan de Europese Commissie worden voorgelegd en vervolgens
in werking treden op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. Ter implementatie
van de nieuwe communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer wordt thans het
«vlagvereiste» voorgesteld en kan de in de huidige tonnageregeling
opgenomen maximale eigendomsverhouding (3:1) tussen schepen van een ander
en schepen in eigendom komen te vervallen. In verband met deze implementatie
is het verzoek om goedkeuring aan de Europese Commissie met betrekking tot
de vorengenoemde aanpassing uitgebleven. Nog los van de vraag of zonder goedkeuring
van de Europese Commissie toepassing van de hardheidsclausule mogelijk is,
kan toepassing van de hardheidsclausule moeilijk in de plaats komen van voorgenomen
regelgeving.7. Artikel XVIII (Overgangsrecht)De leden van de VVD-fractie merken op dat het in de zeescheepvaart gebruikelijk
is dat tussen het aangaan van de verplichting voor de bouw van een schip en
in gebruik name van het nieuwe schip enkele jaren kan zitten. Op het moment
van de investeringsbeslissing konden deze reders er op rekenen dat het tonnageregime
van toepassing zou zijn ongeacht de vlag. In het overgangsrecht wordt echter
alleen gesproken over schepen waarvoor vóór het van kracht worden
van deze wet reeds het tonnageregime gold. Deze leden vragen of de regering
bereid is ook voor deze schepen het overgangsrecht van toepassing te laten
zijn. De kritische opmerkingen van deze leden en de gebruikelijke periode
van enkele jaren tussen het aangaan van de verplichting voor de bouw van een
nieuw schip en de in gebruik name ervan, hebben mij aanleiding gegeven het
voorgestelde overgangsrecht via de bijgevoegde nota van wijziging op dit punt
te versoepelen. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de richtsnoeren zich
niet uitlaten over deze specifieke situatie. Dit punt zal in het kader van
de notificatieprocedure dan ook expliciet aan de Europese Commissie worden
voorgelegd. Het overgangsrecht wordt uitgebreid met schepen, waarvoor de belastingplichtige
vóór 17 januari 2004 verplichtingen voor de bouw is aangegaan
en het moment van ingebruikname van deze schepen ligt na inwerkingtreding
van artikel I, onderdeel B, van het onderhavige wetsvoorstel, doch vóór
1 januari 2009. Bovendien moet voor toepassing van het overgangsrecht
vóór 17 januari 2004 de gerede verwachting aanwezig zijn
dat vanaf het moment van ingebruikname deze schepen niet de vlag van een van
de Lidstaten van de Europese Gemeenschap voeren. Belastingplichtigen die voor
deze datum nog niet hebben bepaald welke vlag het nieuwe schip gaat voeren,
moeten voor toepassing van de tonnageregeling voldoen aan het in het vijfde
lid geformuleerde vlagvereiste of één van de drie uitzonderingen
hierop. De datum van 17 januari 2004 is gekozen omdat toen de communautaire
richtsnoeren betreffende staatssteun voor het zeevervoer zijn gepubliceerd
en daarmee openbaar zijn gemaakt. Tot slot moet voor toepassing van het overgangsrecht
ook vóór deze datum de gerede verwachting aanwezig zijn dat
belastingplichtige de winst uit zeescheepvaart met betrekking tot dit schip
bepaalt aan de hand van tonnage.8. Artikel XIX (buitenwerkingstelling)De leden van de fractie van D66 vragen zich af waarom wordt voorgesteld
de wettelijke goedkeuring achteraf met betrekking tot de voorgenomen aanpassing
van de willekeurige afschrijving op zeeschepen buiten werking te stellen.
In het algemene deel van de memorie van toelichting, zo kan ik deze leden
antwoorden, is aangegeven dat ter implementatie van de nieuwe
communautaire richtsnoeren voor het zeevervoer, de willekeurige afschrijving
op zeeschepen zoals opgenomen in de Uitvoeringsregeling willekeurige afschrijving
2001, aanpassing behoeft. Deze aanpassing houdt in dat in de willekeurige
afschrijving voor zeeschepen, overeenkomstig de tonnageregeling, het «vlagvereiste»
zal worden ingevoerd. Doordat de voorgenomen aanpassing in de memorie van
toelichting is opgenomen, vormt zij reeds onderwerp van het overleg met de
Kamer over het onderhavige wetsvoorstel. Om die reden is voorgesteld af te
zien van wettelijke goedkeuring achteraf. Deze handelwijze is in het verleden
vaker gevolgd.De Staatssecretaris van Financiën,voor deze,De Minister van Financiën,J.G. Wijn 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29758-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl