Informatie- en communicatietechnologie; Brief minister met uitgebreide informatie tijdpad en deeltrajecten vervolgfase project Bescherming Vitale Infrastructuur
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26643, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

25-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

26643 nr. 43

17-09-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1.1 Inleiding1.2 Project Bescherming Vitale Infrastructuur1.2.1 Achtergrond1.2.2 Project Vitaal1.3 Beschikbare middelen1.4 Uitwerking vervolgfase project Vitaal1.4.1 UitgangspuntenSchaalgrootteReikwijdteAmbitieniveauVerantwoordelijkheid departementen1.4.2 Onderverdeling in trajecten1. Het vaststellen van knooppunten tussen vitale sectoren
en diensten en van geografische knooppunten.2. In kaart brengen van de kwetsbaarheid van de sectoren
en van de knooppunten. Inzicht verschaffen in de reeds getroffen beschermingsmaatregelen.3. Ontwikkelen van een samenhangend pakket van beschermingsmaatregelen,
inclusief eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen en verankeren van
het pakket in de normale bedrijfsvoering van overheid en bedrijfsleven.1.4.3 Ondersteunende trajectenHet gebruik van good practicesManagen van publiek vertrouwen1.5 Juridische werkgroep1.6 Verantwoordelijkheidsverdeling publiek-privaat1.6.1. Vertrouwelijkheid2. STAND VAN ZAKEN2.1 Bijstelling tijdplanning2.2 Beleid ten aanzien van de bescherming van de vitale
infrastructuur op de lange termijnOndertekeningBIJLAGE A Aanpak en stand van zaken per departement1. Ministerie van Economische Zaken1.1 Het project Kwetsbare Infrastructuur (KIS)1.2 Stand van zaken1.3 Kader vervolgstappen1.4 Voorzienbare knelpunten en voortgang2. Ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening
en Milieu2.1 Projectbeheersing StructuurGerelateerde trajectenDoelstelling2.2 Aanpak vervolgtrajectenAanpak traject 1Aanpak traject 2Aanpak traject 32.3 Aanpak ondersteunende trajectenInventarisatie Good PracticesInternationale aspectenManaging Public Confidence2.4 Projectrisico's en beheersingsmaatregelen3. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit3.1 Algemeen3.2 Projectbeheersing3.3 Aanpak vervolgtrajectenAd 1, 2 en 3:Ad 4:3.4 Voorziene knelpunten4. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport4.1 ProjectbeheersingDoelstellingKwaliteitReikwijdte en begrenzing4.2 Aanpak vervolgtrajectenOpdeling in deelterreinenUitwerking van de vervolgtrajectenSchematisch weergegeven in een piramidevorm4.3 Voorziene knelpunten5. Ministerie van Financiën5.1 ProjectbeheersingDoelstelling5.2 Aanpak vervolgtrajecten6. Ministerie van Verkeer en Waterstaat6.1 Algemeen6.2 Projectbeheersing6.3 Aanpak vervolgtrajecten6.4 Inhoudelijke stand van zakenLuchtvaartGoederenvervoerPersonenvervoerWaterInfrastructuur7. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties7.1 Sector Openbare Orde en Veiligheid7.1.1 ProjectbeheersingOverleg en rapportagestructuur7.1.2 Aanpak vervolgtrajectenAanpak traject 1Aanpak traject 2Aanpak traject 37.1.3 Ondersteunende trajecten Project VitaalInventarisatie Good Practices7. 2 Sector Openbaar Bestuur7.2.1 Bestuurlijke besluitvorming7.2.2 Informatieverstrekking7.2.3 Krijgsmacht8. Ministerie van Justitie8.1 ProjectbeheersingDoelstelling8.2 Aanpak vervolgstappenDetentie9. Ministerie van Buitenlandse Zaken9.1 Projectbeheersing9.2 Knooppunten9.3 KwetsbaarheidanalysesBIJLAGE B Toezeggingen Algemeen Overleg van 26 maart1. Screenen van personeel2. Oefenen van rampenplannen in relatie tot Nationaal
Noodnet
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26643Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 101 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)nr. 43BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 september 20031.1 InleidingIn april 2002 is het project Bescherming Vitale Infrastructuur (hierna
project Vitaal) van start gegaan. Dit project beoogt de kwetsbaarheid van
de vitale infrastructuur in Nederland in kaart te brengen en waar nodig te
verminderen. Het project draagt er op deze wijze toe bij dat de vitale infrastructuur
beter beschermd is tegen de effecten van uitval en verstoring. Het betreft
een omvangrijk project waarbinnen onder regie en coördinatie van het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) nauw wordt
samengewerkt met alle departementen, het bedrijfsleven en de medeoverheden.
Het project zal volgens planning worden beëindigd op 1 april 2004.
Het definiëren en realiseren van een pakket van maatregelen is echter
geen eenmalige activiteit. Er is sprake van een groeiproces. Vervolmaking,
actualisering en monitoring van de maatregelen is juist na de beëindiging
van het project van vitaal belang.In de eerste fase van het project is door middel van een quick scan inzicht
verkregen in de vitale sectoren, producten en diensten in Nederland en in
hun onderlinge afhankelijkheden. Over de bevindingen uit deze quick scan,
die is uitgevoerd door TNO en waarover Berenschot en het COT een second opinion
hebben uitgevoerd, bent u bij brief van 3 maart 2003 geïnformeerd.
In een Algemeen Overleg op 26 maart 2003 is de quick scan door de Tweede
Kamer op hoofdlijnen geaccordeerd. In dit Algemeen Overleg heeft de Tweede
Kamer tevens verzocht om een eerste voortgangsrapportage in september 2003
(TK 2002–2003, 26 643, nr. 40). In mijn brief van 30 juni
2003 informeerde ik u over de te volgen tijdplanning.Onderhavige rapportage heeft tot doel u uitgebreider te informeren over
de uitgezette deeltrajecten in de vervolgfase en het te volgen tijdpad. De
departementen zijn inmiddels van start gegaan met de uitvoering van het vervolgtraject.
Per departement wordt een beschrijving van de stand van zaken gegeven. 1.2 Project Bescherming Vitale Infrastructuur1.2.1 AchtergrondAl geruime tijd bestaat bij overheid en bedrijfsleven het besef dat vitale
maatschappelijke diensten steeds vaker afhankelijk zijn van de beschikbaarheid
en betrouwbaarheid van andere vitale maatschappelijke diensten, waaronder
ook ICT. De millenniumovergang is daarvan een goede illustratie. Dit besef
heeft ertoe geleid dat de regering in het voorjaar van 2001 door middel van
de motie van het lid Wijn c.s. (TK, 2001–2002, 26 643, nr. 20)
is verzocht tot het opstellen van een sectoroverschrijdend plan van aanpak
inzake de bescherming van de vitale infrastructuur.Door de dramatische gebeurtenissen in de Verenigde Staten op 11 september
2001 werd de afhankelijkheid en kwetsbaarheid van vitale belangen nog eens
benadrukt. De aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon leidden
tot het opstellen van het Actieplan Terrorismebestrijding en Veiligheid (TK,
2001–2002, 27 925, nr. 21), waarin bovenstaand verzoek als actiepunt
10 is ondergebracht. Hoewel de relatie met het actieplan mogelijk anders doet
vermoeden, richt het project Vitaal zich niet alleen op de bescherming tegen
de gevolgen van terroristische aanslagen. Binnen het project wordt gekeken
naar calamiteiten als gevolg van natuurgeweld, organisatorisch of technisch
falen en menselijk bewust en onbewust handelen, waartegen de Nederlandse vitale
infrastructuur beschermd moet zijn.Actiepunt 10 beschrijft dat op 1 april 2004 de volgende eindresultaten
behaald moeten zijn:(1) een samenhangend pakket van maatregelen ter bescherming van de infrastructuur
van overheid en bedrijfsleven (waaronder ICT), ontwikkeld onder leiding van
de minister van BZK(2) de verankering van de maatregelen ter bescherming van de vitale infrastructuur
binnen de reguliere bedrijfsvoering van overheid en bedrijfsleven.1.2.2 Project VitaalDe minister van BZK is aangewezen als projecthoudend coördinerend
bewindspersoon. BZK is dan ook verantwoordelijk voor het behalen van de doelstelling
en samenhang van het projectresultaat. De betrokken departementen dragen verantwoordelijkheid
voor de door hen uit te voeren deelactiviteiten. Voor de coördinatie
en de afstemming van de verschillende deelactiviteiten is binnen BZK een projectorganisatie
opgericht.De bescherming van de vitale infrastructuur raakt het werkterrein van
alle departementen. Zij zijn dan ook alle bij het project betrokken. Zoals
in het quickscan-rapport van TNO is beschreven, worden de volgende sectoren
als vitaal beschouwd: energie, telecommunicatie, drinkwater, voedsel, gezondheid,
financieel, keren en beheren oppervlaktewater, openbare orde en veiligheid,
rechtsorde, openbaar bestuur en transport. De verscheidene sectoren zijn nauw
met elkaar verweven. Uitval of verstoring in de ene sector brengt niet alleen
de continuïteit binnen de eigen sector in gevaar, maar kan ook grote
gevolgen hebben voor de continuïteit van de productieprocessen in andere
sectoren.De meeste van bovenstaande infrastructuren zijn deels, in sommige gevallen
zelfs geheel, in beheer van het bedrijfsleven en medeoverheden. Over de activiteiten
binnen het project is daarom niet alleen op rijksoverheidsniveau maar ook
met het bedrijfsleven en de medeoverheden overeenstemming nodig.
Het bedrijfsleven wordt in dezen vertegenwoordigd door de speciaal daartoe
benoemde Coördinatiecommissie Vitale Infrastructuren van de centrale
werkgeversorganisatie VNO-NCW. De medeoverheden worden vertegenwoordigd door
de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen, die structureel zijn betrokken
bij de vitale sectoren Openbare Orde en Veiligheid en Openbaar Bestuur. De
vakdepartementen die uitvoering geven aan het project Vitaal onderhouden daarnaast
rechtstreekse contacten met de betreffende brancheorganisaties en sectoren.1.3 Beschikbare middelenHet budget van BZK voor het project Bescherming Vitale Infrastructuur
bedroeg voor 2002 € 479 000. De projectkosten met betrekking
tot de interdepartementale voorbereiding en coördinatie voor 2003 en
voor (een deel van) 2004 zijn begroot op € 1 072 500,
respectievelijk € 385 000. Projectkosten verbonden aan de uitvoering
van de deeltrajecten worden door de onderscheiden departementen zelf gedragen. 1.4 Uitwerking vervolgfase project Vitaal1.4.1 UitgangspuntenIn de vervolgfase van het project wordt enerzijds duidelijkheid verkregen
over de kwetsbaarheden die de beschikbaarheid en de continuïteit van
de levering van de vitale producten en diensten in gevaar kunnen brengen.
Anderzijds worden de reeds getroffen beschermende maatregelen in kaart gebracht.
Op basis van het hiermee verkregen inzicht in de mate van robuustheid van
de Nederlandse infrastructuur zal het kabinet kunnen besluiten over het treffen
van eventuele aanvullende beschermende maatregelen. Bij de uitwerking van
de vervolgfase heeft een aantal uitgangspunten een belangrijke rol gespeeld.SchaalgrootteHet project heeft betrekking op macroverstoringen; verstoring of uitval
van een vitale sector, een dienst of product veroorzaakt economische of maatschappelijke
ontwrichting op (inter)nationale schaal en kan direct of indirect tot veel
slachtoffers leiden. De ontwrichting is van lange duur, het herstel kost relatief
veel tijd en gedurende het herstel zijn vooralsnog geen reële alternatieven
voorhanden. Hiermee bevindt het project Vitaal zich dus aan de bovenkant van
het calamiteitenspectrum.ReikwijdteIn de eerste fase van het project is gebruik gemaakt van een lijst van
vitale producten en diensten met een brede samenstelling. Door deze brede
aanpak is een gedegen inzicht gegenereerd in de afhankelijkheden tussen vitale
producten en diensten. Gelet op de onderlinge verwevenheid wordt deze aanpak
ook in de vervolgfase voortgezet. Voor alle vitale producten en diensten worden
de kwetsbaarheden en beschermingsmaatregelen in kaart gebracht. Om deze aanpak
beheersbaar te houden, zijn daarbij wel bepaalde keuzes gemaakt over de wijze
waarop dit geschiedt. In de onderstaande beschrijving van de deeltrajecten
blijkt dat de vervolgfase wel in dezelfde breedte is ingezet, maar niet met
dezelfde diepgang.Het project richt zich niet (primair) op het taakgebied van de reguliere
toezichthouders betreffende de continuïteit binnen de overheid en het
bedrijfsleven in normale omstandigheden. Ook uitval of verstoringen op kleinere
schaal blijven daarmee buiten beschouwing. De taken en bevoegdheden van de
reguliere toezichthouder per sector – voor zover deze verband houden
met de bescherming van de vitale infrastructuur – zullen
dus wel in kaart worden gebracht, maar zullen door het project verder niet
inhoudelijk worden beoordeeld.Duidelijk zal moeten worden gemaakt dat de overheid niet kan garanderen
dat vitale infrastructuren op zijn tijd niet zullen uitvallen of verstoord
raken. We leven tenslotte in een risicovolle maatschappij. Wel zullen naar
verwachting de gevolgen van uitval of verstoring door de opgedane kennis binnen
Vitaal en de vertaling daarvan in praktische maatregelen minder ernstig zijn.AmbitieniveauHet ambtelijke en politieke ambitieniveau met betrekking tot de bescherming
van de Nederlandse infrastructuur is om verantwoording te kunnen afleggen
dat in samenwerking tussen de overheid en het bedrijfsleven.(1) het maximale is gedaan om grootschalige uitval of verstoring van de
vitale infrastructuur te voorkomen (preventie);(2) Nederland zich adequaat heeft voorbereid op de gevolgen van uitval
of verstoring (preparatie); en(3) effectieve maatregelen zijn genomen om de schade van uitval of verstoring
zo veel mogelijk te minimaliseren (repressie).Verantwoordelijkheid departementenVoor de uitvoering van de deeltrajecten in de vervolgfase en het tijdig
behalen van de beoogde resultaten zijn de departementen en bedrijfssectoren
zelf verantwoordelijk. De algehele coördinatie, het waarborgen van de
voortgang en van de consistentie binnen het project blijft een verantwoordelijkheid
van BZK.1.4.2 Onderverdeling in trajectenIn de derde voortgangsrapportage met betrekking tot het Actieplan Terrorismebestrijding
en Veiligheid (TK, 2001–2002, 27 925, nr. 50) is aangekondigd dat
de projectdoelstellingen behaald zullen worden door een aantal vervolgstappen
te doorlopen. Na afronding van de quick scan is deze aanpak verder uitgewerkt
en op enkele punten vereenvoudigd, opdat het eindproduct op effectievere wijze
behaald kan worden. Als werkwijze voor de vervolgfase is gekozen voor een
opsplitsing in een aantal trajecten:1. Het vaststellen van knooppunten tussen vitale sectoren
en diensten en van geografische knooppunten.Knooppunten tussen vitale sectoren en diensten zijn onderdelen van een
netwerk van bedrijfs- en beleidsprocessen waar verschillende vitale producten
of diensten samenkomen die hoog of totaal afhankelijk van elkaar zijn. De
hoge of totale afhankelijkheid staat beschreven in het quick scan-rapport.
Geografische knooppunten zijn ruimtelijke clusteringen van vitale producten
en diensten.De identificatie is noodzakelijk als vertrekpunt voor de vaststelling
van knooppunten tussen vitale sectoren en diensten. De lijst met knooppunten
zal een goed beeld moeten geven van de elementen die in ieder geval op hun
kwetsbaarheid moeten worden onderzocht.2. In kaart brengen van de kwetsbaarheid van de sectoren
en van de knooppunten. Inzicht verschaffen in de reeds getroffen beschermingsmaatregelen.Om de kwetsbaarheid in kaart te brengen wordt gebruik gemaakt van scenario's.
Daarbij worden de vitale sectoren en knooppunten aan de hand van in ieder
geval de volgende drie aandachtsgebieden doorgelicht:• Kwetsbaarheid als gevolg van technische en organisatorische oorzaken (het gaat hier om een breed scala van menselijke en materiële
faktoren die een essentiële rol spelen bij het instandhouden van het
voortbrengingsproces).• Kwetsbaarheid als gevolg van bewust en onbewust menselijk handelen;
en• Kwetsbaarheid als gevolg van natuurrampen.Het traject van kwetsbaarheidanalyses wordt door de departementen in het
verlengde van traject 1 in gang gezet. In sectorverband zal worden bezien
op welke wijze dit traject invulling krijgt, aangezien per sector specifieke
omstandigheden aan de orde kunnen zijn die een projectbrede uniforme aanpak
in de weg staan. Daarbij geldt als voorwaarde dat de scenario's erop toegespitst
dienen te zijn zoveel mogelijk kwetsbaarheden binnen de sector en de knooppunten
aan het licht te brengen. Een zo ruim mogelijke toepasbaarheid van de scenario's
is dus een vereiste. Voorts zullen de scenario's zoveel mogelijk moeten aansluiten
op het eigen karakter van de sectoren, opdat zij een goed beeld geven van
de mogelijke kwetsbaarheden ten aanzien van de eigen sector. Het beperken
van de kwetsbaarheid zal overigens voor een deel onder de verantwoordelijkheid
van de reguliere toezichthouders vallen.Bij de uitvoering van kwetsbaarheidanalyses kan ondersteuning worden verleend
door beveiligingsadviseurs van de AIVD. Met betrekking tot de inzet van deze
ondersteuning dient echter wel rekening te worden gehouden met de beschikbare
capaciteit van de dienst.Geïntegreerd in het tweede traject en als onderdeel van de kwetsbaarheidanalyses
bezien de departementen en bedrijfssectoren welke beschermingsmaatregelen
reeds zijn getroffen. Aan het eind van deze fase bestaat aldus een representatief
beeld van hoe kwetsbaar de vitale sectoren en geïdentificeerde knooppunten
zijn, welke beschermende maatregelen reeds getroffen zijn en welke tekortkomingen
worden geconstateerd. De departementen beschouwen vervolgens in samenspraak
met betrokken overheden, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven de
uitwerking van de reeds getroffen beschermingsmaatregelen in relatie tot de
geconstateerde kwetsbaarheden en tekortkomingen. Ter afsluiting van traject
2 zal de genoemde beschouwing, die de basis vormt voor voorstellen voor eventuele
aanvullende maatregelen, worden beoordeeld door het kabinet en door middel
van de tweede voortgangsrapportage in januari 2004 aan u worden toegestuurd.3. Ontwikkelen van een samenhangend pakket van beschermingsmaatregelen,
inclusief eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen en verankeren van
het pakket in de normale bedrijfsvoering van overheid en bedrijfsleven.Op basis van de beoordeling van het kabinet en met inachtneming van de
visie van de Tweede Kamer op de tweede voortgangsrapportage zullen de departementen
in overleg met betrokken overheden, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven
ten aanzien van eventuele tekortkomingen oplossingen uitwerken ten behoeve
van verdere besluitvorming door het kabinet. Integraal onderdeel van de voorstellen
van de departementen vormt de verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
op het terrein van de bescherming van de vitale infrastructuur en de bekostiging
van de te nemen (aanvullende) maatregelen. De bescherming van de vitale infrastructuur
is een veelomvattend en complex beleidsdossier. Het betreft hier een groeiproces
dat de komende jaren verder uitgewerkt en vervolmaakt moet worden. Met name
vanwege de grote verwevenheid van bijna alle vitale onderdelen zowel in nationaal
als ook in internationaal verband is het niet realistisch in april 2004 een
allesomvattend pakket van beschermingsmaatregelen te hebben ontwikkeld.
In paragraaf 2 van deze brief schets ik u de consequenties daarvan.1.4.3 Ondersteunende trajectenHet gebruik van good practicesNaast de drie bovenstaande deeltrajecten worden gedurende de gehele loop
van het project good practices uit binnen- en
buitenland geïnventariseerd en onderling uitgewisseld. De good practices
kunnen niet alleen op andere plaatsen binnen de sector worden ingezet, ook
tussen de sectoren is uitwisseling mogelijk.In het kader van de uitwisseling van good practices hebben enkele bijeenkomsten
plaatsgevonden, waarin de mogelijkheid bestond kennis en ervaringen te delen.
Er wordt naar gestreefd de kennisuitwisseling tussen vitale sectoren verder
te vergroten. Ook in internationaal opzicht heeft kennisuitwisseling plaatsgevonden.
Deels wordt daarbij aangesloten op bestaande overlegkanalen binnen de organisatie
van BZK en de andere departementen, maar ook van de EU en de NAVO. Zeer recentelijk
heeft een bilateraal overleg plaatsgevonden in de Verenigde Staten. Hierin
is onder meer naar voren gekomen dat er veel overeenkomsten zijn in de aanpak.
Een eventueel vervolg op het bilaterale overleg zal waarschijnlijk medio 2004
plaatshebben. Ook heeft uitwisseling van kennis plaatsgevonden met Groot-Brittannië,
Zweden, Duitsland en Frankrijk. Binnen het bestaande samenwerkingsverband
met Tsjechië, Slowakije, Polen en Hongarije is kennis uitgewisseld. Kennisuitwisseling
in internationaal verband zal de komende periode worden geïntensiveerd.
Ook het contact met België zal in dit kader worden verstevigd.Managen van publiek vertrouwenHet project Vitaal zal in de vervolgfase ruime aandacht besteden aan het
vergroten van het publieke vertrouwen en het verhogen
van de zelfredzaamheid van de burger. De wijze
waarop het publiek wordt geïnformeerd over het project zal daaraan moeten
bijdragen.Burgers zijn tegenwoordig in staat via de diverse mediakanalen (televisie,
radio, internet) over zeer veel informatie te beschikken. Een terughoudende
opstelling van de overheid met betrekking tot de informatievoorziening past
daar niet meer bij. In de huidige risicomaatschappij is een open en eerlijke
houding ten opzichte van het publiek een noodzaak. Pro-actief informeren van
burgers, bedrijven en instellingen over de regelgeving en het beleid leidt
tot meer zekerheid en vertrouwen van de burgers en ondernemingen in de overheid.
Door een heldere boodschap te formuleren zijn burgers beter op de hoogte van
wat zij kunnen verwachten van de overheid en waar de overheidsverantwoordelijkheid
ophoudt. Naast pro-actieve informatie is ook goede informatie achteraf van
groot belang. Wanneer zich een calamiteit heeft voorgedaan, dient de burger
helder en eenduidig te worden geïnformeerd. Bestuurlijke risico's kunnen
daardoor worden verkleind.Als algemeen uitgangspunt geldt een open en eerlijke informatieverstrekking
aan de burger. Dit sluit niet uit dat zorgvuldig moet worden gekeken naar
de te betrachten vertrouwelijkheid waar het gaat om gevoelige overheidsen
bedrijfsinformatie. Binnen het project Vitaal zal zeer zorgvuldig met informatie
moeten worden omgegaan. Gegevens over kwetsbare onderdelen binnen de vitale
infrastructuur, die in het project worden verzameld, zijn immers vertrouwelijk
van aard.Een en ander maakt duidelijk dat er weloverwogen keuzes dienen te worden
gemaakt over de informatie die naar buiten wordt gebracht en over de wijze
waarop dit gebeurt. Daarbij zal telkens een afweging tussen wenselijkheid
en noodzakelijkheid van een open informatievoorziening worden gemaakt. Specifieke
informatie over de uitkomsten van de drie deeltrajecten zal, gelet op de vertrouwelijkheid,
slechts op geaggregeerd niveau gegeven kunnen worden.Een ander thema dat onlosmakelijk is verbonden aan het onderwerp Vitaal,
is het «risicobewustzijn van de burger». Burgers zullen moeten
leren omgaan met imperfecties, met het onverwachte en met onzekerheden. Van
de overheid en van het bedrijfsleven mag worden verwacht dat zij de risico's
in kaart brengen, deze voortdurend analyseren en zich structureel zullen inspannen
de overeengekomen beschermingsmaatregelen in stand te houden, te beoefenen
en te actualiseren.1.5 Juridische werkgroepLater dan gepland is in juni een juridische werkgroep van start gegaan
onder voorzitterschap van BZK. Deze werkgroep zal advies uitbrengen over de
(aanvullende) maatregelen die genomen zouden moeten worden ter bescherming
van de vitale infrastructuur, wanneer deze beschouwd wordt vanuit juridisch
perspectief. Dit advies is gebaseerd op inzicht in de kwetsbaarheden en bijbehorende
maatregelen.Om de juridische kwetsbaarheid te beoordelen zal allereerst op hoofdlijnen
een inventarisatie van relevante wet- en regelgeving, waaronder noodwetgeving,
worden gemaakt. Op basis van de inventarisatie doet de juridische werkgroep
aanbevelingen voor eventuele aanpassing. Tevens levert de werkgroep haar visie
op de verdeling van verantwoordelijkheden tussen het publieke en private domein.De bevindingen van deze werkgroep zullen deel uitmaken van de tweede voortgangsrapportage
in januari 2004.1.6 Verantwoordelijkheidsverdeling publiek-privaatIn vrijwel iedere als vitaal bestempelde sector is de voortbrenging van
producten en diensten in handen van zowel publieke als private organisaties.
Een belangrijk vraagstuk bij de bescherming van de vitale infrastructuur is
dan ook hoe de verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen
de publieke en de private sector is vormgegeven. Indien een verantwoordelijkheid
niet duidelijk belegd is, wordt wellicht een groot risico genomen bij de beheersing
van een crisis. Ook in het kader van het al dan niet slagen van project Vitaal
is dit een belangrijk onderwerp. De vraag naar de verantwoordelijkheidsverdeling
wordt immers al snel opgevolgd door de vraag wie eventuele aanvullende maatregelen
gaat bekostigen. Op dit moment wordt de uitwerking van deze verantwoordelijkheidsverdeling
in kaart gebracht. Daarbij zijn onder andere ook de juridische werkgroep en
een speciaal daartoe opgerichte commissie uit het bedrijfsleven betrokken.
In de tweede voortgangsrapportage zult u hierover nader worden geïnformeerd.Zoals reeds is aangegeven, is in juni jl. een juridische werkgroep van
start gegaan die de kwetsbaarheid van de vitale infrastructuur vanuit juridisch
oogpunt beziet. De verdeling van verantwoordelijkheden tussen de publieke
en private sector vormt één van de specifieke aandachtspunten
van deze werkgroep. Alvorens hierover een uitspraak te kunnen doen zal een
inventarisatie van weten regelgeving op het gebied van crisisbeheersing worden
uitgevoerd. Het onderwerp van vertrouwelijkheid zal ook door de juridische
werkgroep worden meegenomen. De bestaande overlegstructuur met VNO-NCW zal in de vervolgfase worden
voortgezet. Niet alleen op het niveau van coördinatie, maar ook via de
sectoren blijft het bedrijfsleven bij het beleidsterrein betrokken. Daarbij
zal door de overheid een duidelijke boodschap moeten worden gegeven over wat
de private sector «terug ziet» voor haar inspanningen. In de eerste
plaats dient zij te wijzen op de waarborg van continuïteit, wat gunstig
is voor het vestigingsklimaat. Daarnaast kan gedacht worden aan de totstandkoming
van netwerken waarin informatie kan worden uitgewisseld (vgl. sector drinkwater).1.6.1. VertrouwelijkheidVanuit het oogpunt van de te betrachten vertrouwelijkheid zullen de uitkomsten
van de vervolgstappen enkel toegankelijk zijn voor belanghebbende overheden
en bedrijven. Dit zal eveneens een waarborg moeten zijn voor het veiligstellen
van vertrouwelijke bedrijfsinformatie.2. STAND VAN ZAKEN2.1 Bijstelling tijdplanningOp 30 juni jl. is u een brief toegestuurd, waarin u bent geïnformeerd
over de voorgenomen tijdplanning van het project Vitaal. In deze brief is
gemeld dat gedurende de vervolgfase van het project op drie momenten zal worden
gerapporteerd aan de Tweede Kamer:• November 2003: Uitkomst knooppuntenanalyse aan TK (vertrouwelijk)De geïdentificeerde knooppunten tussen vitale sectoren en diensten
en geografische knooppunten zullen de Tweede Kamer in de vorm van een vertrouwelijke
lijst kenbaar gemaakt worden. Van deze lijst zullen ook de ICT-knooppunten
deel uitmaken. Over deze knooppunten is in het AO van 26 maart 2003 gesproken
(TK, 2002–2003, 26 643, nr. 40). De lijst knooppunten zal niet
uitputtend en definitief zijn; optimalisering moet ook tijdens het uitvoeren
van de kwetsbaarheidanalyse mogelijk blijven.• Januari 2004: Tweede voortgangsrapportage aan TKDe tot dan toe bekende uitkomsten van de binnen de sectoren uitgevoerde
kwetsbaarheidanalyses worden hierin nader toegelicht. Deze voortgangsrapportage
zal daarmee een beeld kunnen geven van de robuustheid van de Nederlandse vitale
infrastructuur.• April 2004: Eindrapportage aan TKDe eindrapportage zal een samenhangend pakket van maatregelen, inclusief
eventuele aanvullende maatregelen, bevatten.De trajecten zijn door de betrokken departementen verder uitgewerkt en
de sectoren zijn van start gegaan met de uitvoering daarvan (zie bijlage).
Het traject waarin de knooppunten binnen en tussen vitale sectoren wordt vastgesteld,
is in gang gezet. Voorts wordt door de departementen een uitwerking gemaakt
van de wijze waarop de kwetsbaarheidanalyses uit traject 2 zullen worden uitgevoerd.
Gebleken is echter dat vanwege het veelomvattende karakter en de complexiteit
een beperkte bijstelling van de tijdplanning en een verdere explicitering
van het eindresultaat van het project in april 2004 noodzakelijk is. De bescherming
van de Nederlandse vitale infrastructuur is voor de betrokkenen van een dermate
groot belang dat de kwaliteit en niet de snelheid binnen het project de hoogste
prioriteit dient te hebben. Daarom is door het kabinet het volgende besloten:1. De berichtgeving over de tot dan toe bekende uitkomsten uit de knooppuntenanalyse
zal worden verschoven van november 2003 naar januari 2004 en als onderdeel
worden opgenomen in de tweede voortgangsrapportage. In deze rapportage zijn
eveneens de tot dan toe bekende uitkomsten uit de kwetsbaarheidanalyse
en de stand van zaken over de bevindingen van de juridische werkgroep opgenomen.2. Vanwege de veelomvattendheid en de complexiteit van het onderwerp zal
in april 2004 wel een samenhangend, maar geen allesomvattend pakket van beschermingsmaatregelen
worden gepresenteerd. Het in april 2004 aan de Tweede Kamer aan te bieden
pakket zal een samenhangende schets van vitale knooppunten en hun kwetsbaarheid
bevatten. Tevens zullen een opsomming van al getroffen beschermingsmaatregelen
en een voorstel voor eventueel nog aanvullend te treffen maatregelen onderdeel
van het genoemde pakket uitmaken. Een schets van de totale Nederlandse vitale
infrastructuur en haar kwetsbaarheid in nationaal en internationaal verband
zal in april 2004 niet gereed kunnen zijn. Het betreft hier een proces dat
de komende jaren veel inspanning zal vergen. De verdere completering en het
onderhouden van het pakket van maatregelen zal na 1 april 2004 structureel
moeten worden voortgezet door de betrokken departementen.Het dossier Vitaal is een continue beleidsproces dat nooit vervolmaakt
is; met de onvolmaaktheid en met de risico's en onzekerheden zal zowel de
overheid, als het bedrijfsleven en de burger moeten leren omgaan.2.2 Beleid ten aanzien van de bescherming van de vitale
infrastructuur op de lange termijnGelet op het bovenstaande en als invulling van de tweede doestelling van
het project wordt op dit moment in samenwerking met alle deelnemers gekeken
naar de wijze waarop de bescherming van de vitale infrastructuur na april
2004 in de diverse reguliere «(lijn)organisaties» het meest effectief
kan worden belegd en het onderhoud ervan kan worden geborgd. Mede gelet op
de inspanningen van andere landen op het gebied van de bescherming van vitale
infrastructuur (ook in EU- en NAVO-verband) is het noodzakelijk dat na april
2004 de aandacht voor het beleidsterrein structureel wordt. Tevens dient voorkomen
te worden dat gegenereerde kennis verloren gaat.De uitkomsten van het project Vitaal zullen tevens een belangrijke basis
vormen voor het nieuw te ontwikkelen crisisbeheersingsbeleid; een infrastructuur
die goed bestand is tegen verschillende soorten onheil, vormt een stevig fundament
van crisisbeheersing. BZK zal de bescherming van de vitale infrastructuur
vanaf april 2004 structureel hebben ondergebracht in een nieuwe directie binnen
de lijnorganisatie, die de regisserende en coördinerende rol van het
huidige projectbureau van BZK dan kan overnemen.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes BIJLAGE A Aanpak en stand van zaken per departement1. Ministerie van Economische ZakenHet Ministerie van Economische Zaken geeft door middel van het project
Kwetsbare Infrastructuur (KIS) mede invulling aan actiepunt 10 van het Actieplan
Terrorismebestrijding en Veiligheid (d.d. 5 oktober 2001). Hierin is
de Tweede Kamer toegezegd dat voor april 2004 onder coördinatie van de
minister van BZK een samenhangend pakket van maatregelen wordt ontwikkeld
ter bescherming van de vitale infrastructuur van overheid en bedrijfsleven.
De interdepartementale coördinatie vindt plaats door het project Vitaal,
waarvan het projectbureau is ondergebracht bij het Ministerie van BZK.Het projectbureau Vitaal heeft de deelnemende departementen verzocht een
voortgangsrapportage aan te leveren ten behoeve van een procedurele tussenrapportage
aan de Tweede Kamer per 15 september 2003. Via deze brief voldoe ik aan dat
verzoek, waarbij ik tevens aangeef welke knelpunten in zijn te voorzien.1.1 Het project Kwetsbare Infrastructuur (KIS)Het Ministerie van EZ hecht groot belang aan de bescherming van de vitale
infrastructuur. Tegelijkertijd legt het project Vitaal een grote claim op
EZ. Van de 31 vitale producten en diensten die het project Vitaal omvat, vallen
er 10 (eenderde van het geheel) onder de beleidsverantwoordelijkheid van EZ.
Daarmee heeft het Ministerie van EZ een aanzienlijk groter aandeel in het
project Vitaal dan de andere departementen, die veelal verantwoordelijk zijn
voor een of twee vitale producten en diensten. Onder de verantwoordelijkheid
van het Ministerie van EZ vallen de vitale producten en diensten olie, gas,
elektriciteit, vaste telecommunicatievoorziening, mobiele telecommunicatievoorziening,
radiocommunicatie en navigatie, omroep, internettoegang, post- en koeriersdiensten
en satellietcommunicatie. Het grote aantal en de verscheidenheid van deze
vitale producten en diensten is een complicerende factor voor het project
KIS. Met name de onderlinge afhankelijkheden van de vitale producten en diensten
die binnen de verantwoordelijkheid van EZ vallen zijn zeer complex.Gedelegeerd opdrachtgever voor het project KIS namens de Bestuursraad
van EZ is de plv. directeur-generaal voor Telecommunicatie en Post. De projectuitvoering
vindt plaats door een departementale projectgroep. Hierin wordt deelgenomen
door EZ-medewerkers uit de verschillende directoraten-generaal en directies.
De uitvoering van KIS vindt plaats in nauw overleg met de betrokken sectoren.
Hiertoe worden bestaande kanalen en contacten benut en worden specifieke bijeenkomsten
belegd, zoals «brainstormsessies». De projectgroep wordt ondersteund
door de AIVD en onderhoudt rechtstreekse contacten met VNO/NCW. Voorts neemt
het Ministerie van EZ actief en met meerdere vertegenwoordigers deel aan de
Interdepartementale Werkgroep Bescherming Vitale Infrastructuur (IWVI), onder
voorzitterschap van de projectleider Vitaal.Doelstelling van het project KIS is het verlagen van de kwetsbaarheid
van de Nederlandse vitale infrastructuur voor wat betreft sectoren energie
en telecom/ICT door de afhankelijkheden tussen de infrastructuren te kennen
en de effecten van verstoringen te beheersen door middel van het formuleren
van een pakket aan maatregelen.De reikwijdte van het project KIS beperkt zich vooralsnog tot de kwetsbaarheid
van de vitale infrastructuur, waarbij als werkdefinitie
wordt gehanteerd dat een product of dienst van een maatschappelijke
sector vitaal is:– indien daarmee een essentiële bijdrage wordt geleverd aan
de instandhouding van een algemeen aanvaard minimum kwaliteitsniveau van de
nationale of internationale rechtsorde, de openbare veiligheid, het economisch
leven, de algemene gezondheid en het milieu; danwel– het deels of geheel verstoord raken dan wel wegvallen van dat
product of die dienst, de bevolking en/of het bestuur op nationale schaal
kan schaden en het minimum kwaliteitsniveau in potentie of feitelijk in gevaar
komt.Dit betekent dat mogelijke afspraken die marktpartijen onderling maken
over bijvoorbeeld leveringszekerheid, in zoverre dit geen betrekking heeft
op vitale producten of diensten, geen onderdeel vormen van dit project.1.2 Stand van zakenDe Bestuursraad van het Ministerie van EZ heeft op 25 juli 2002 ingestemd
met het projectplan KIS fase 2 en is op 31 oktober 2002 akkoord gegaan
met een nadere uitwerking van dit plan waarin de financiële en personele
consequenties werden uiteengezet. De uitvoering van dit projectplan heeft
bijgedragen aan verschillende mijlpalen die het interdepartementale project
Vitaal inmiddels heeft bereikt:– Eind 2002 is een inventariserende rapportage (quick scan) over
de vitale infrastructuur opgeleverd, alsmede een second opinion hierover.
De Tweede Kamer is op 3 maart 2003 geïnformeerd over de bevindingen
van de quick scan.– Op 26 maart 2003 heeft hierover een Algemeen Overleg van de minister
van BZK met de Tweede Kamer plaatsgevonden, waarin de quick scan op hoofdlijnen
is geaccepteerd.– Op verzoek van de Raad voor de Veiligheid heeft de minister van
BZK de Raad voor de Veiligheid per brief nader geïnformeerd over de vervolgstappen.1.3 Kader vervolgstappenPer brief aan de Raad voor de Veiligheid d.d. 16 april 2003 heeft de minister
van BZK een nadere uitwerking gegeven aan het vervolgtraject van het van het
project VITAAL. Deze uitwerking vindt plaats langs drie trajecten:1. Het vaststellen van knooppunten tussen vitale producten en diensten
en van geografische knooppunten.2. In kaart brengen van de kwetsbaarheid van de sectoren en van de knooppunten.
Inzicht verschaffen in de reeds getroffen beschermingsmaatregelen.3. Voorstel voor het samenhangende pakket van beschermingsmaatregelen,
inclusief eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen en voor de verankering
van het pakket in de normale bedrijfsvoering ten behoeve van besluitvorming
door het kabinet.Parallel hieraan lopen gedurende het project de volgende ondersteunende
trajecten:– Inventarisatie good practices: als permanent en zijdelings traject
worden in binnen- én buitenland relevante activiteiten geïnventariseerd.– Managing Public Confidence: er wordt aandacht besteed aan het
verhogen van de zelfredzaamheid van de burger en aan het vergroten van het
publieke vertrouwen.– Verankering maatregelen: er wordt aandacht geschonken aan de verankering
van de betreffende procedures en maatregelen in de normale bedrijfsvoering
bij alle betrokken organisaties. Het uitvoeringskader legt het Ministerie van EZ en de overige vakdepartementen
die deelnemen aan het project VITAAL de volgende kritische data op:– 28 juli 2003:Aanleveren departementale voortgangsrapportage t.b.v. de procedurele interdepartementale
tussenrapportage aan de Tweede Kamer van 15 september 2003.– 11 september 2003 (traject 1, lijst van knooppunten):Aanleveren lijst van knooppunten t.b.v. separate vertrouwelijke aanbieding
aan de Tweede Kamer op 14 november 2003.– 1 december 2003 (traject 2, kwetsbaarheidsanalyse):Aanleveren departementale bijdrage t.b.v. de voortgangsrapportage aan
de Tweede Kamer van 26 januari 2004. De inhoud hiervan moet nog worden
bepaald.1.4 Voorzienbare knelpunten en voortgangHet project Vitaal – en als afgeleide daarvan het project KIS –
is zowel naar inhoud als proces gecompliceerd. De onderlinge afhankelijkheden
van producten en diensten zijn zeer complex. Het in kaart brengen van de bestaande
kwetsbaarheden, het vaststellen van acceptabele kwetsbaarheidsniveaus en het
beoordelen van (aanvullende) beschermingsmaatregelen vereist daarom een hoge
mate van samenwerking tussen de verschillende departementen, binnen het Ministerie
van Economische Zaken en met de respectieve vitale sectoren. De doelstelling
van het project Vitaal om in april 2004 een samenhangend pakket van maatregelen
aan te bieden ter bescherming van de infrastructuur van overheid en bedrijfsleven,
is dan ook te ambitieus. Het daadwerkelijk realiseren van deze doelstelling
kan alleen de uitkomst zijn van een langer durend proces. Deze kwestie is
in de Interdepartementale Werkgroep Vitale Infrastructuur (IWVI) reeds besproken,
zonder dat dit tot aanpassing van de planning heeft geleid.Het project KIS zal de kaders die het project Vitaal stelt zoveel mogelijk
in acht nemen. Op korte termijn zijn de volgende afwijkingen van het tijdpad
dat Vitaal oplegt echter noodzakelijk. Beide punten zijn in IWVI-verband reeds
ter kennis gebracht van het projectbureau VITAAL:– Bij de voorliggende procedurele voortgangsrapportage wordt geen
rapportage opgenomen van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de publieke
en de private sector. De publiek-private verantwoordelijkheidsverdeling zal
onderdeel vormen in van de werksessies met de verschillende sectoren. Deze
«brainstormsessies» zullen niet eerder kunnen plaatsvinden dan
in september. Het ligt daarom meer voor de hand dit onderwerp deel te laten
uitmaken van de inhoudelijke rapportage die per 1 december 2003 wordt
aangeleverd.– De totstandkoming van een kwalitatief goede lijst van knooppunten
kost meer tijd dan de Vitaal-planning toelaat. De lijst van knooppunten in
het kader van de dreiging door de oorlog in Irak is opgesteld onder grote
tijdsdruk en had daardoor een sterk ad hoc karakter. Gelet op de mogelijk
vergaande beleidsmatige implicaties van een vitale knooppuntenlijst die in
het kader van het project Vitaal tot stand komt, is het noodzakelijk dit proces
zorgvuldig en in overleg met de sectoren te doorlopen. Met het oog op de planning
van de reeds bekende werksessies is het aanleveren van de knooppuntenlijst
per 11 september 2003 niet haalbaar. Op grond van de meest optimistische
planning zal de lijst van vitale knooppunten eind september/begin oktober
kunnen worden aangeleverd.EZ acht het van belang u hiermee tijdig op de hoogte te brengen van knelpunten
die de planning van het project Vitaal op korte termijn met zich
meebrengt. Tenslotte stel ik u voor de totale planning van het project Vitaal
bij te stellen naar een realistisch tijdpad en uw minister te adviseren de
Tweede Kamer hierover zo spoedig mogelijk te informeren. Daarbij sluit EZ
zich graag aan bij de woorden van minister Remkes in het Algemeen Overleg
met de Tweede Kamer op 26 maart 2003:«Hij stelt een zorgvuldig
verloop van het project voorop en neemt dan maar voor lief dat het wellicht
wat trager gaat».2. Ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening
en Milieu2.1 Projectbeheersing StructuurHet ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM)
is verantwoordelijk voor de vitale sector Drinkwater. Binnen VROM is hiertoe
het project VISWATER opgericht. VISWATER betreft de aanpak en uitwerking van
de vitale sector Drinkwater in het kader van het project Vitaal en vormt een
aanvulling op het BeNeWATER-project. De (gedelegeerd) opdrachtgever namens
de Bestuursraad van VROM is de inspecteur-generaal VROM.Gerelateerde trajecten– Project BeNeWATER: Na 11 september 2001 is de Vereniging
van Waterbedrijven in Nederland (VEWIN) samen met de VROM-Inspectie van het
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer gestart
met het project Beveiliging Nederlandse Watersector (BeNeWATER). De projectleider
van het project BeNeWATER is afkomstig van de VEWIN. Bij het project Benewater
wordt als nieuw dreigingsbeeld in de drinkwatersector uitgegaan van het dreigingscenario
van het bewust (opzettelijk en wederrechtelijk) menselijk handelen. De AIVD
heeft bij het project een adviserende rol ten aanzien van de realiteit van
het algemene dreigingsbeeld en de verdere inbreng van deskundigheid op het
gebied van beveiliging tegen onderkende opponenten.– Het interdepartementaal NBC-project: Ten aanzien van terroristische
aanslagen met nucleaire, biologische en chemische (NBC)-middelen is de Tweede
Kamer reeds in een brief van 7 februari 2001 (TK 2000–2001, 27 400
VII, nr. 41) geïnformeerd over de eerste voorlopige resultaten van het
interdepartementale NBC-project. Extra aandacht voor deze problematiek was
er dus al vóór de gebeurtenissen van 11 september 2001
in de Verenigde Staten. Door die gebeurtenissen zijn de werkzaamheden in het
project geïntensiveerd. Net als bij het project VITAAL is bij dit NBC-project
het ministerie van BZK als coördinator aangegeven.– DGM-traject: Bij het Directoraat-Generaal Milieubeheer loopt via
de Directie Bodem, Water en Landelijk Gebied bij de afdeling Water het traject
voor de herziening van de waterleidingwet. Een bij deze afdeling ingestelde
werkgroep Leveringszekerheid houdt zich daarbij bezig met leveringszekerheid
in relatie tot kwetsbaarheid en falen (technische en organisatorische bedreigingen)
van de drinkwatervoorziening. Bovengenoemde werkgroep heeft reeds een rapportage
laten uitvoeren over de bevoegdheden bij de drinkwatervoorziening onder bijzondere
omstandigheden. Deze rapportage draagt bij aan de input voor de juridische
werkgroep van het project Vitaal. In het kader van de verankering van noodzakelijk
geachte «nieuwe» maatregelen zal deze werkgroep Leveringszekerheid
de inbreng leveren voor de aanpassing van de Waterleidingwet. DoelstellingDe doelstelling van het project VISWATER is om, zoveel mogelijk met in
acht name van de kaders die in interdepartementaal verband zijn opgesteld,
de kwetsbaarheid van de Nederlandse vitale infrastructuur met betrekking tot
de vitale sector Drinkwater te verlagen. Hiertoe wordt ernaar gestreefd de
afhankelijkheden tussen de infrastructuren te kennen en effecten van verstoringen
te beheersen, zonodig door het formuleren van aanvullende maatregelen.Daarbij wordt gebruik gemaakt van de resultaten van het project BeNeWater
en de andere genoemde projecten door de relevante resultaten van die projecten
op te vissen en aan te vullen met de ontbrekende resultaten, welke nodig zijn
voor de afronding van het project VISWATER.2.2 Aanpak vervolgtrajectenAanpak traject 1Ten aanzien van de knooppunten tussen producten en diensten is het van
belang in eerste instantie te bepalen welke knooppuntenbinnen de eigen sector kunnen worden onderkend, op basis van het
criterium dat uitval of verstoring van het betreffende product of dienst leidt
tot maatschappelijke ontwrichting, veel slachtoffers, etc. Vervolgens zal
aandacht worden geschonken aan de hoge en totale afhankelijkheden zoals beschreven
in de quick scan van TNO. Hierbij is het van belang om bij de (eigen) producten
en diensten na te gaan op welke onderdelen van hun bedrijfs- of beleidsprocessen
(van de sectorale producten en diensten) zij hoog of totaal afhankelijk zijn
van andere vitale producten en diensten.Op basis van de in interdepartementaal verband vastgestelde aanpak en
definitie worden beide typen knooppunten concreet of omschreven. Onderbouwing
van de gemaakte keuzes is hierbij van belang. In het geval van knooppunten
tussen producten en diensten kunnen uiteindelijk als zodanig worden gekenmerkt:
fysieke objecten en bijvoorbeeld (niet-fysieke) processen zoals communicatie-
en afstemmingslijnen.Om de knooppunten tussen vitale producten en diensten en van geografische
knooppunten op 11 september 2003 te hebben vastgesteld, moeten de volgende
acties worden opgestart en doorlopen:• Toets alle productielocaties binnen Nederland uitgaande van het
feit dat die locatie als single point of failure (SPOF) gedurende langere
tijd (stel bijvoorbeeld 1 maand) geen drinkwater kan produceren aan de beide
criteria voor het bepalen van knooppunten in relatie tot de primaire levensbehoefte
van drinkwater (voor de mens);• Toets daarna voor zover van toepassing en relevant alle productielocaties
binnen Nederland nogmaals ten aanzien van vier overige gebruiksindicaties
(1: industriewater; 2: bluswater; 3: eerste levensbehoefte dieren zoals voor
pluimvee; 4: nooddrinkwater in de hoeveelheid van 3 liter per persoon per
dag) van drinkwater eveneens aan beide hiervoor genoemde criteria;• Het beschrijven van de afhankelijkheden op «totaal»
en «hoog» niveau tussen de vitale sector Drinkwater en de overige
gedefinieerde vitale diensten/producten van de overige 10 vitale sectoren;• Het organiseren van een brainstormsessie om de resultaten te bespreken
en af te stemmen met de betrokken sector. In deze sessie kan tevens worden
gekeken tot op welk niveau geografische knooppunten kunnen worden bepaald.• Het verwerken van de uitkomsten van de te houden sessie met de
betrokken sector;• Het opstellen van een overzicht van knooppunten. Aanpak traject 2Bij traject 2 dienen volop de resultaten van het BeNeWATER-project te
worden benut zodat uitvoering van dubbele werkzaamheden wordt voorkomen. Vanwege
het relatief snel na 11 september 2001 opstarten van het BeNeWATER-project
zijn er mede ook door de directe samenwerking met de AIVD al kwalitatief goede
resultaten beschikbaar ten aanzien van kwetsbaarheidanalyses in relatie tot
een realistisch dreigingsbeeld.De verdere uitwerking van deze fase van het project VISWATER wordt later
dit jaar bepaald.Met betrekking tot de toepassing van scenario's kan gesteld worden dat
met name de bij het project Vitaal genoemde multidisciplinaire scenario's
nog extra aandacht vragen daar waar bij het project BeNeWATER vooral gekeken
is naar de scenario's in relatie tot het bewust menselijk handelen. De scenario's
met betrekking tot enerzijds de technische en/of organisatorische uitval van
de drinkwatervoorziening en anderzijds de scenario's van uitval als gevolg
van natuurrampen worden afgedekt door bestaande en nieuwe wetgeving in combinatie
met de resultaten van de werkgroep Leveringszekerheid van DGM/BWL/W.Aanpak traject 3Bij traject 3 dienen eveneens de resultaten van het project BeNeWATER –
en wel met name de integratiefase (fase 3 van dit project) – in zijn
geheel meegenomen te worden samen met de uitkomsten van de juridische werkgroep
van het project Vitaal. Deze resultaten zullen daarna , voor zover de planning
van de nieuwe Waterleidingwet dat toelaat, ingepast worden in deze nieuwe
Waterleidingwet door tussenkomst van de werkgroep Leveringszekerheid van DGM/BWL/W
in samenspraak met de projectgroep van BeNeWATER. De uitwerking van dit traject
3 wordt in een later stadium opgepakt.2.3 Aanpak ondersteunende trajectenInventarisatie Good PracticesIn het kader van de inventarisatie van de Good Practices bij de bescherming
van de vitale sector Drinkwater wordt enerzijds door VROM (zowel VI als DGM)
over de grens gekeken en worden anderzijds de deelresultaten van het project
BeNeWATER op dit terrein meegenomen.Ook binnen het project Vitaal wordt gekeken
naar good practices bij andere vitale sectoren waaronder die van het ministerie
van Economische Zaken.Internationale aspectenDe VROM-Inspectie volgt de internationale aspecten in aansluiting op de
activiteiten van het project Vitaal. Hierdoor kunnen zowel de VEWIN als branchevereniging
en de VROM-Inspectie als toezichthouder kennis nemen van de in diverse gremia
aan de orde gestelde zaken ten aanzien van bescherming van vitale infrastructuren.
De beleidsdirectie bij DGM en het RIVM volgen eveneens de internationale aspecten.Managing Public ConfidenceBij het project BeNeWATER heeft Managing Public Confidence reeds de nodige
aandacht gekregen. De VEWIN heeft samen met de VROM-Inspectie en de Centrale
Directie Communicatie van VROM een Landelijk Crisiscommunicatieplan Beveiliging
Drinkwatervoorziening uitgebracht.Het doel van het VEWIN-crisiscommunicatieplan is het stroomlijnen en afstemmen
van informatie en voorlichting tussen de betrokken partijen (waterbedrijven,
rijksoverheid, pers en publiek) in geval van een terreur gerelateerde
dreigingsituatie met een landelijke impact. Het plan is neergezet vanuit het
perspectief van de VEWIN. Gaande het project Vitaal zal bekeken worden of
er nog aanpassingen of aanvullingen noodzakelijk zijn vanuit het perspectief
van de rijksoverheid met als invalshoek het Nationaal Handboek Crisisbesluitvorming
en de daarbij aangegeven taken van het Nationaal Voorlichtingscentrum (NVC).2.4 Projectrisico's en beheersingsmaatregelenHet zoeken naar de kwetsbaarheid van onze drinkwater-infrastructuur kan
leiden tot de volgende inhoudelijke risico's:• Veel analyses van infrastructuren blijken aan te sluiten op de
Millenniumanalyse. Bij deze millenniumanalyse is alleen naar uitval gekeken.
Wanneer voor vitale infrastructuren gekeken wordt naar de afhankelijkheid
van drinkwater blijft het risico van het massaal gebruik van (dodelijk) besmet
drinkwater (een reële terroristische dreiging) buiten beschouwing;• Een te grote inschatting van de risico's, waardoor teveel (te dure)
beschermende maatregelen worden geformuleerd;• Een overvraag van zekerheden van andere (vitale) sectoren naar
de drinkwatersector.• Een te kleine inschatting van de risico's. Zeker op het gebied
van Drinkwatervoorziening bestaat er bij partijen nog geen (volledig) inzicht
in de afhankelijkheden van de processen. Dit kan leiden tot uitval van vitale
processen.• Een onvoldoende inzicht in onderlinge afhankelijkheden van sectoren.
De uitgevoerde inventarisatie was aan de hand van een zogenaamde quick scan.• Een foutieve verantwoordelijkheidsverdeling tussen publiek en privaat.
Bescherming van bedrijfsmatige processen is in hoge mate eigen verantwoordelijkheid
van het bedrijfsleven. Wanneer de overheid vindt of de indruk wekt dat de
verantwoordelijkheid bij de overheid ligt, zal dit kostenclaims met zich meebrengen.
Wanneer de overheid anderzijds maatregelen wil nemen bij bedrijven die niet
het bedrijfsbelang maar slechts het maatschappelijk belang dienen, kan compensatie
vanuit de overheid wel noodzakelijk zijn;• Financiering van dit project kan leiden tot extra maatregelen bij
de sector. In de laatste fase van het project zal mogelijk onderhandeld moeten
worden over de vraag «wie gaat wat betalen». Dit kan leiden tot
een mogelijke claim op de VROM-begroting.De projectorganisatie kan de volgende risico's met zich meebrengen:• Het grote aantal betrokken partijen. De vele departementen en de
betrokken instanties vanuit het bedrijfsleven maken de organisatie en de afstemming
lastig. Om draagvlak voor het project te behouden en betrokkenheid te stimuleren
bij zowel de departementen als het bedrijfsleven is een grote en actieve inspanning
van het projectmanagement. Hiervoor ligt een zware verantwoordelijkheid bij
BZK.• Financiering. In de paragraaf budget is een overzicht vermeld.
Omdat er nog geen activiteitenplannen waren voor de komende stappen, was dit
overzicht gebaseerd op schattingen. Het is niet uit te sluiten dat lopende
het project meer financiering noodzakelijk zal blijken te zijn dan nu begroot
is. Tevens kan het vrij moeten maken van budgetten in 2003 nog voor extra
knelpunten zorgen zeker daar waar de financiële claim in het kader van
NBC-terrorisme niet is toegewezen.• Tijdsbesteding. Omdat de activiteitenplannen pas per stap kunnen
worden uitgewerkt, is de benodigde capaciteit bij projectbetrokkenen een schatting. Met betrekking tot de mogelijke risico's kan aan de volgende beheersingsmaatregelen
worden gedacht:Aparte aandacht voor consequenties van besmetting van drinkwater voor
vitale infrastructuren en (gerelateerde) maatschappelijke sectoren;• Het toepassen van goede kosten-batenanalyses;• Het kritisch blijven doorvragen naar (nadere gegevens met betrekking
tot) afhankelijkheden tussen enerzijds diensten en producten binnen de vitale
sector Drinkwater onderling en anderzijds tussen de vitale sector Drinkwater
en de overige 10 vitale sectoren;• Het inzetten van (daad)krachtige projectleider(s);• Per stap werken en deelresultaten intern en extern duidelijk neerzetten;• Bij onvoldoende coördinatie door BZK dit tijdig signaleren
en bespreken;• Iedere stap uitwerken in een activiteitenplan met financieringsparagraaf.
Mogelijke extra financiën per stap met gedelegeerd opdrachtgever bespreken.3. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit3.1 AlgemeenVoor de continuïteit van de voedselvoorziening is het noodzakelijk
om zowel de beschikbaarheid als de betrouwbaarheid van het voedsel in ogenschouw
te nemen. De Ministeries van Landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV) en
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hebben besloten het project in de
voedselsector gezamenlijk uit te voeren, zodat beide aspecten in samenhang
behandeld kunnen worden.De voedselproductie- en distributie is geheel in particuliere handen.
De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit, dus ook de veiligheid van het voedsel
is primair de verantwoordelijkheid van de producenten. De overheid stelt door
middel van regelgeving randvoorwaarden aan de voedselveilig en handhaaft de
naleving van de wettelijke voorschriften. Van groot belang hierbij zijn de
Keuringsdienst van Waren en Rijksdienst voor Keuring van Vee en Vlees, tegenwoordig
verenigd in de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). Ook de VWA is bij dit project
ingeschakeld.3.2 ProjectbeheersingVoor de opzet en de begeleiding van het project in de voedselsector is
een werkgroep gevormd waarin naast de overheid (LNV, VWS, VWA) de volgende
organisaties uit het bedrijfsleven deelnemen:– de Nederlandse Voedingsmiddelen Industrie (VAI)– het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL)– de Stichting Merkartikel (SMA),– de Productschappen– de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO)3.3 Aanpak vervolgtrajectenTot nu toe zijn concrete afspraken gemaakt ten behoeve van de volgende
uitgewerkte vervolgtrajecten:1. Inzicht in de knooppunten tussen vitale producten en diensten en van
geografische knooppunten2. Inzicht in de kwetsbaarheid van de sectoren en van de knooppunten3. Inzicht in reeds getroffen beschermingsmaatregelen4. Good PracticesAd 1, 2 en 3:Deze onderdelen worden gecombineerd uitgevoerd in de vorm van eenaantal interviews (ca. 10) met deskundigen uit de verschillende branches.
De interviews worden afgenomen door functionarissen van LNV, VWS en VWA en
zijn gepland in augustus en september 2003.Ter voorbereiding zijn een aantal concrete vragen opgesteld die met de
uitnodigingen aan de deskundigen worden meegezonden. De resultaten worden
door de interviewers samengevat en voorgelegd aan de gecombineerde werkgroep
van overheid en bedrijfsleven. Deze werkgroep stelt de definitieve projectrapportage
voor deze onderdelen vast.Resultaten: nog geenVerwachte rapportage datum: 15 oktober 2000Er zijn nog geen afspraken gemaakt met de AIVD met betrekking tot ondersteuning
in de uit te voeren kwetsbaarheidanalyse binnen de voedselsector. Gedacht
wordt aan het uitvoeren van een «voorbeeldanalyse», waarbij de
keuze van het onderwerp bepaald wordt door de resultaten van de hiergenoemde
interviews. De analyse kan dan onderdeel vormen van de besluitvorming betreffende
eventueel aanvullende beschermende maatregelen.Ad 4:Hiervoor is in maart 2003 een enquête uitgezet bij het bedrijfsleven
op basis van de aan de Interdepartementale werkgroep ter beschikking gestelde
vragenlijst. De ontvangen antwoorden zijn samengevat.Resultaten:Op bedrijfsniveau worden in de gehele voedselsector kwetsbaarheidanalyses
verricht op basis van HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) gericht
op voedselveiligheid. Hierbij wordt het gehele bedrijfsproces doorgelicht
op risico's voor de volksgezondheid ten gevolge van chemische, fysische en
biologische verontreinigingen. Op branche niveau zijn er kwaliteitsborgingsystemen
ontwikkeld. Deze zijn ook op basis van risicoanalyses tot stand gekomen. Dit
alles behoort tot de normale bedrijfsvoering binnen de voedselsector. Daarnaast
laten veel bedrijven zich certificeren. Ook hierbij worden kwetsbaarheidanalyses
uitgevoerd.Door de Keuringsdienst van Waren is in 2002 een onderzoek uitgevoerd naar
de bedrijfs- en procesbeveiliging t.a.v. bewust menselijk handelen. Op grond
van de resultaten is een brochure opgesteld en verspreid onder de leden van
de VAI (voedingsmiddelen producenten).Bepaalde branches maken melding van zowel sectorale- als bedrijfscrisishandboeken.
Uiteraard beschikken de overheden over een range van crisisdraaiboeken gericht
op specifieke onderwerpen zoals dierziektes, incidenten etc. Via de (internationale)
branche organisaties wordt incidenteel informatie verspreid ten aanzien van
dit onderwerp. Sinds enige tijd wordt het exporterend bedrijfsleven geïnformeerd
over ontwikkelingen rond de komende meldings-/identificatieverplichtingen
op grond van de Bioterrorism Act van de USA.3.4 Voorziene knelpuntenEen reële planning voor de uitvoering van de vervolgstappen voor
de voedselsector is op dit moment moeilijk te maken. Het is echter niet waarschijnlijk
dat de deadlines van het project Vitaal gehaald zullen worden. In ieder geval
zal de knooppuntenanalyse voor de voedselsector niet voor 15 oktober
opgeleverd kunnen worden. Het tempo wordt niet alleen bepaald door personele
inzet van de overheid maar ook van de op vrijwillige basis te verkrijgen medewerking
van het bedrijfsleven (koepelorganisaties en individuele bedrijven). 4. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport4.1 ProjectbeheersingBij het ministerie van VWS is in het kader van project Vitaal het Deelproject
Zorg opgestart. De opdrachtnemers van dit deelproject zijn de DG Volksgezondheid
en de secretaris gezondheidszorg van VNO-NCW, namens de Raad van de Centrale
Ondernemersorganisaties (RCO).DoelstellingHet beschermen van de vitale infrastructuur binnen de volksgezondheid
en de gezondheidszorg heeft primair tot doel de continuïteit van vitale
processen bij uitval of verstoring te waarborgen. Daarmee gaat het project
niet zozeer om hetvoorkomen van uitval of verstoring,
als wel om het beperken van de effecten ervan.1 Door de kwetsbaarheden en tekortkomingen af te zetten
tegen de reeds genomen beschermingsmaatregelen zal duidelijkheid ontstaan
over de vraag of en waar aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Met behulp
van realistische scenario's zullen kwetsbaarheden binnen de sectoren en knooppunten
aan het licht worden gebracht. De kwetsbaarheid van de sectoren en knooppunten
dient vervolgens te worden bezien vanuit weerbaarheidsoogpunt.2Het resultaat na uitvoering van het Deelproject Zorg is een voorstel voor
een samenhangend pakket van maatregelen en de wijze waarop de verankering
van de maatregelen in de bedrijfsvoering van de vitale infrastructuur binnen
de gezondheidszorg en de volksgezondheid plaatsvindt.KwaliteitNa de beëindiging van het Deelproject Zorg en het BZK-project Vitaal
dienen de in het kader van het project te nemen of genomen maatregelen in
de zorgsector te worden geborgd. Door participatie van het bedrijfsleven,
van vertegenwoordigers van de koepelorganisaties VNO-NCW, MKB en LTO, en door
het houden van werkconferenties tussen overheid en bedrijfsleven vindt bij
voortduring afstemming plaats over de kwaliteit en bruikbaarheid van de geleverde
(deel)producten. De inschakeling van onafhankelijke professionele dienstverleners
zoals (wetenschappelijke) onderzoeksbureaus bij het ontwikkelen van deelproducten
geldt eveneens als waarborg voor de te leveren kwaliteit. Reikwijdte en begrenzingAls uitgangspunt geldt dat het Deelproject Zorg zich richt op grootschalige
en ingrijpende verstoringen. In dit kader wordt voortgebouwd op de bevindingen
(identificaties, analyses en inventarisaties) van het Millennium Platform
Zorg (MPZ). Tevens zoekt het project aansluiting bij reeds in gang gezet en
toekomstig te ontwikkelen beleid, wetgeving en bestaande maatregelen, plannen
en processen binnen de zorgsector zoals bijvoorbeeld: de GHOR, SEH, organisatie
ambulancespreiding en infectieziekten.Het Deelproject Zorg is van toepassing op de (beleids)sectoren, uitvoerende
organisaties, diensten en producten binnen het (semi-)publiek domein waarvoor
het departement van VWS een directe politiek-bestuurlijke of organisatorische
verantwoordelijkheid heeft, toezicht kan uitoefenen en naleving kan afdwingen
en/of kan sturen door middel van het verlenen van subsidies of het stellen
van regels. Voor RCO en VNO-NCW is onder andere van belang dat het overgrote
deel van de gezondheidszorg wordt uitgevoerd door particuliere organisaties.
Deze organisaties houden de vitale infrastructuur in stand. Kosten hiervoor
komen voor rekening van deze organisaties en deze kosten worden doorberekend
aan de afnemers. RCO wil bewerkstelligen dat in de discussie omtrent
bescherming vitale infrastructuren de financiële afwegingen omtrent eventuele
extra particuliere investeringen worden meegenomen en afgezet worden tegen
de algemene verbetering van de gezondheidszorg als deel van de vitale infrastructuur
in Nederland.Het samenwerkingsverband VWS – VNO-NCW bewerkstelligt zowel een
verbreding van het maatschappelijk draagvlak voor dit deelproject zorg als
ook de betrokkenheid van de private sector. Zo is het plan van aanpak een
gezamenlijke productie van zowel het departement van VWS als VNO-NCW. Uiteindelijk
zijn de zorgverleners in de sector elk afzonderlijk verantwoordelijk voor
de concrete oplossingen en de te treffen maatregelen om de zorgsector solide
en robuust te houden.4.2 Aanpak vervolgtrajectenOpdeling in deelterreinenAan de hand van criteria zal een viertal deelterreinen van de volksgezondheid
en gezondheidszorg onderzocht worden.De criteria welke ook door het Millennium
Platform Zorg zijn gebruikt, zijn:A. Het spoedeisende karakter van de vraag naar zorg of aanverwante diensten
en producten;B. Een grote mate van afhankelijkheid van professionele hulp, primaire
(medische) producten als gevolg van een (te) geringe mate van zelfredzaamheid
van de cliënt, afnemer en/of leverancier van diensten en producten;C. Noodzaak van een continue – niet te onderbreken – behandeling,
verpleging en verzorging of levering van medische zorg, diensten en/of producten
ten behoeve van cliënten en/of afnemers in de meest brede opvatting van
de betekenis;D. De plaats van het proces, de instelling, de dienst of het product binnen
de zorgsector.Het Deelproject Zorg richt zich op vier deelterreinen, te weten:1. Spoedeisende medische zorg en overige ziekenhuiszorg;2. De procesketen van ontwikkeling van tot en met de distributie van geneesmiddelen;3. De procesketen van ontwikkeling van tot en de distributie van sera
en vaccins;4. De nucleaire geneeskunde.Bij al deze deelprocessen dienen de externe ketenkoppelingen met ander
vitale sectoren welke verstoringen van buitenaf kunnen veroorzaken, in ogenschouw
te worden genomen. Zoals van nutsvoorzieningen als elektriciteit, gas, olie
en drinkwater; telecommunicatie; transport en logistiek; en vanuit het buitenland
(internationaal).Voor het verkrijgen van draagvlak over de wijze waarop de kwetsbaarheid-
en knooppuntenanalyses kunnen worden gedaan, zullen in eerste instantie niet
alle gesprekspartners worden benaderd. Vanwege praktische redenen zal dit
gebeuren via een korte interviewronde. In ieder geval zullen benaderd worden:– Voor de spoedeisende hulp en ziekenhuiszorg de AZN, NVZ en de
VAZ;– Voor de geneesmiddelen de KNMP en Nefarma;– Voor de sera en vaccins LCI, RIVM en Nefarma– Voor de nucleaire geneeskunst NVZ/VAZ, RCN/Mallinckrodt Medical
BV en Amersham Health BV TU Eindhoven. Uitwerking van de vervolgtrajectenDe uitwerking van de vervolgfase heeft betrekking op de indeling naar
adhaerentiegebied én de verdeling lokaal, regionaal, landelijk en internationaal.De afzonderlijke deelterreinen en componenten zullen getoetst worden aan
de onderstaande vier criteria die voortbouwen op de eerder genoemde criteria
zoals deze ontwikkeld zijn door het Millennium Platform Zorg:1. De kwetsbaarheid van de bereikbaarheid van de zorgsector;2. De kwetsbaarheid van de beschikbaarheid van gekwalificeerde menskracht
in de zorgsector;3. De kwetsbaarheid van specifieke eigen situaties/omstandigheden van
diensten en producten;4. De geografische indeling of het bestuurlijk niveau van zorgverlenende
organisatie en/of dienst.De kwetsbaarheid van elk van de bovengenoemde deelterreinen is onder te
verdelen in de onderstaande vier componenten:A. het systeem of de voorziening;B. de organisatie;C. de bemensing;D. de opstallen en voorzieningen.Schematisch weergegeven in een piramidevormDe gezondheidszorg als systeem kan alleen
functioneren (diensten of producten als output leveren) indien een organisatie (het geheel van plannen, procedures, regels,
richtlijnen e.d.) het geheel van personen en hun handelingen (menskracht) in combinatie met de aanwezige opstal (gebouw en apparatuur) en voorzieningen
(ambulances en ge- en verbruiksartikelen) zo efficiënt mogelijk op elkaar
afstemt en coördineert om de doelstellingen van het systeem te realiseren.Dit schema kan zowel op het niveau van adhaerentiegebied als op lokaal,
regionaal, landelijk en internationaal niveau worden uitgewerkt. Met de gesprekspartners moet onderzocht en vastgesteld worden met behulp
van welke methodieken1 het zo optimaal mogelijk
resultaat wordt bereikt. De projectleiders van VWS en VNO-NCW zullen de gesprekspartners
hierover bevragen.4.3 Voorziene knelpuntenDe te leveren inzet is gerelateerd aan de zeer beperkte beschikbaarheid
van financiële en personele middelen in het licht van de taakstellingen
voor de komende periode. Een zo optimaal mogelijke inzet zal binnen deze randvoorwaarden
plaats vinden.5. Ministerie van Financiën5.1 ProjectbeheersingDe PSG is opdrachtgever voor de departementale uitwerking van het project
Vitaal. Opdrachtnemer van het project is de PSG/de directeur BJZ. De PSG/directeur
BJZ zal het ministerie van Financiën vertegenwoordigen in het DG-overleg
inzake het project Vitaal. Hierbij wordt zowel het kerndepartement als de
Belastingdienst vertegenwoordigd. Belangrijke invalshoek is ook de budgettaire.
De PSG/directeur BJZ is voorzitter van het departementale projectteam.Het departementale projectteam bestaat uit vertegenwoordigers van de directies
FM, DGBel en IAZ. Daarnaast heeft het lid van de interdepartementale juridische
werkgroep (FM) zitting in deze projectgroep. Het secretariaat van de projectgroep
is in handen van één medewerker van BSG. De leden van het projectteam
zijn verantwoordelijk voor de contacten met hun achterliggende veld. Desgewenst
worden hier afzonderlijke projectstructuren voor opgezet.Bij de departementale uitwerking van het project Vitaal zijn de volgende
directies en uitvoeringsdiensten betrokken:Het Bureau Secretaris-Generaal is binnen het project verantwoordelijk
voor:• de departementale Coördinatie (incl voorzitterschap en secretariaat
projectgroep)• de vertegenwoordiging in interdepartementale werkgroep VI• de algemene voortgangscontrole (proces)• de contacten met de IRF (sectie JUBI)De directie Financiële Markten is verantwoordelijk voor:• het leveren van een bijdrage aan de juridische werkgroep inzake
bevoegdheidsverdeling publiek/privaat domein• Het in samenspraak met de banken en de toezichthouders verkrijgen
van inzicht in knooppunten tussen vitale producten en diensten en in geografische
knooppunten binnen de financiële sector;• Het in samenspraak met de banken en de toezichthouders krijgen
van inzicht in de getroffen (beschermings)maatregelen.• Het in samenspraak met de banken en de toezichthouders komen tot
een voorstel inzake een samenhangend pakket van maatregelen, inclusief (indien
noodzakelijk) eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen, voor de financiële
sector.De directie Informatievoorziening en algemene Zaken is verantwoordelijk
voor:• Het in samenspraak met de betrokken (beleids)directies verkrijgen
van inzicht in knooppunten tussen vitale producten en diensten en in geografische
knooppunten binnen het kerndepartement; • Het krijgen van inzicht in de getroffen (beschermings)maatregelen.• Het komen tot een voorstel inzake een samenhangend pakket van maatregelen,
inclusief (indien noodzakelijk) eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen.DG Belastingdienst (team Innovatie) is verantwoordelijk voor:• Het verkrijgen van inzicht in knooppunten tussen vitale producten
en diensten en in geografische knooppunten binnen de Belastingdienst en het
kerndepartement (DGBel);• Het krijgen van inzicht in de getroffen (beschermings)maatregelen.• Het komen tot een voorstel inzake een samenhangend pakket van maatregelen,
inclusief (indien noodzakelijk) eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen.DoelstellingDe afgeleide doelstelling voor het ministerie van Financiën luiden
als volgt:1) Het ontwikkelen van een samenhangend pakket van eisen ter bescherming
van de vitale infrastructuur van het betalingsverkeer in buitengewone omstandigheden;Het toetsen of de reeds genomen maatregelen voldoende de gestelde eisen
afdekken en – indien noodzakelijk – aanvullende eisen voorstellen.2) Het ontwikkelen van een samenhangend pakket van maatregelen van de
infrastructuur ten behoeve van de financiële overdracht van de onder
de verantwoordelijkheid van het ministerie van Financiën vallende onderdelen.3) Verankering van de maatregelen ter bescherming van de vitale infrastructuur
binnen de reguliere bedrijfsvoering van het ministerie van Financiën,
de Belastingdienst en van de financiële instellingen binnen Nederland.Overigens staat niet bij voorbaat vast dat aanvullende maatregelen nodig
zijn. Pas wanneer er een duidelijke discrepantie bestaat tussen het huidige
en gewenste niveau van beveiliging is dit aan de orde.Ad 1) Uit de Quick Scan van TNO is gebleken dat er bij de betalingsdiensten
(privaat) en de financiële overdracht overheid een totale afhankelijk
bestaat voor Elektriciteit. Daarnaast is er een hoge afhankelijkheid van:
aardgas, vaste communicatie, internettoegang, post- en koeriersdiensten, waterkwantiteit,
handhaving openbare orde, bestuurlijke besluitvorming en wegverkeer. Het samenhangend
pakket van maatregelen zal gericht zijn op buitengewone situaties waarbij
er sprake is van uitval van genoemde sectoren.Bij met name de douane en in mindere mate bij de FIOD/ECD worden een aantal
taken uitgevoerd die vallen onder de sector Rechtsorde; product/dienst Rechtshandhaving.
Een deel van deze taken kan als vitaal worden aangemerkt. Bij de douane kan
gedacht worden aan de niet fiscale douanetaken, de «stopfunctie».
Het gaat hierbij om het weren of slechts onder toepassing van strikte voorwaarden
toelaten van goederen, waaronder ook wapens, die worden verscheept naar een
land buiten de EU. Dit is niet alleen in het belang van Nederlands belang
maar ook ons achterland in de EU en ook bijvoorbeeld Amerika.Ad 2) De verantwoordelijkheid strekt zicht uit over de Belastingdienst,
Centraal Kasbeleid (CKB/GT), het Agentschap, DGRB (B&I, FIPULI). Nadrukkelijk
wordt geen verantwoordelijkheid genomen voor processen van financiële
overdracht welke vallen onder het verantwoordelijkheidsterrein van andere
departementen zoals de Informatisering Beheer Groep (OCW) en de uitkeringsinstanties
(SZW). Ad 3) Rekening houdend met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de
publieke en private sector zullen uitspraken gedaan over de wenselijkheid
van aanvullende maatregelen en verankering van maatregelen binnen de reguliere
bedrijfsvoering.5.2 Aanpak vervolgtrajectenHet vaststellen van knooppunten tussen vitale producten en diensten en
van geografische knooppunten zal geschieden door middel van brainstorming.
Hierbij worden onderstaande stappen doorlopen:Stap 1: Wat is het primaire proces?Stap 2: Wat is het minimale niveau wat je als sector op zo'n minst wil
blijven voortzetten bij buitengewone omstandigheden?Stap 3: Welke schakels in dit proces/fysieke knooppunten zijn volledig
afhankelijk van uitval van elektriciteit op grote schaal (scenario 1)?Stap 4: Welke schakels zijn in hoge mate afhankelijk van vaste communicatie
(scenario 2)?Stap 5: Welke schakels zijn gevoelig voor zogenaamde «cyberattacks»?
(scenario 3)Stap 6: Mogelijke andere scenario's afhankelijk van de uitkomsten uit
de eerdere fasen en de uitkomsten van analyses van andere departementenOp basis van dergelijke brainstormsessies en op basis van inventarisaties
in het kader van het millennium en de euroconversie zal een lijst van fysieke/geografische
knooppunten en van knooppunten tussen vitale producten en diensten worden
opgesteld.Binnen Financiën bestaat thans het vermoeden dat al een belangrijk
deel van de informatie al beschikbaar is (DNB heeft bijvoorbeeld in nauw overleg
met het bankwezen, Interpay en de bij Euronext betrokken instellingen, in
het kader van Irak de noodscenario's geactualiseerd voor het betalings- en
effectenverkeer). Het gaat hierbij om interbancaire en interprofessionele
maatregelen die als laatste vangnet kunnen worden ingezet, als de afzonderlijke
instellingen niet meer kunnen functioneren. Met de deelnemers zijn afspraken
gemaakt om de scenario's regelmatig bij te werken en ook om de communicatiestructuur
in tact te houden.Ten behoeve van traject 3 zal door de projectgroep Vitaal een voorstel
voor aanvullende beschermingsmaatregelen worden opgesteld (waar lopen de samenleving
echt onaanvaardbare risico's?). Dit voorstel zal worden voorgelegd in de Bestuursraad.
Na behandeling in de Bestuursraad wordt het voorstel voorgelegd aan de Minister
van Financiën. Na goedkeuring worden de resultaten van het project aangeboden
aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In het Kabinet
zullen vervolgens de prioriteiten bepaald moeten gaan worden.Bij de uitvoering van de vervolgtrajecten wordt uitgegaan van de totale
projectplanning. Deze planning wordt echter risicovol gevonden. Met name voor
de knooppuntanalyse, die de basis van de aanpak vormt, is weinig ruimte ingepland.
Beseft moet worden dat deze analyse op ons terrein van de bancaire sector
veel tijd vragen. Hoewel we onderstaande planning als richtinggevend houden
op dit moment, willen we in dit plan van aanpak rekening het signaal afgeven
dat het niet zeker is dat deze gehaald kan worden. 6. Ministerie van Verkeer en Waterstaat6.1 AlgemeenIn het kader van project Vitaal is het ministerie van Verkeer en Waterstaat
(V&W) verantwoordelijk voor een tweetal sectoren; de sector transport
en de sector keren en beheren oppervlaktewater.6.2 ProjectbeheersingAmbtelijk opdrachtgever voor de departementale projectorganisatie is de
Bestuursraad V&W, met als portefeuillehouder de DG Goederenvervoer.De Programmadirectie Corporate Veiligheid en Security coördineert,
samen met het Departementaal Crisis Coördinatiecentrum de V&W-inbreng
in Vitaal. Dit gebeurt als onderdeel van een traject waarin de risico's van
verstoring binnen alle V&W-domeinen worden beschouwd, dus niet alleen
de als vitaal geduide sectoren de primaire invalshoek daarbij is security,
de bescherming tegen moedwillige verstoring van producten, systemen en diensten.De programmadirecteur Corporate Veiligheid en Security geeft leiding aan
een kernteam, waarin contactpersonen security van de beleidsdirectoraten,
inspectie en rijkswaterstaat vertegenwoordigd zijn. Ook het Departementaal
Coördinatie Centrum (DCC) neemt hierin deel.Onderstaande tabel geeft aan welke partijen belast zijn met verantwoordelijkheid
voor respectievelijk systeem, beheer infra, gebruik en handhaving (niet uitputtend!).
Cursief aangegeven zijn hierin de V&W-onderdelen. Deze nemen deel aan
het kernteam.  verantwoordelijk voor:  systeeminfragebruikhandhavingluchtJustitie/DGLpart., Schipholpart., KLM, LVNLIVW, ICAOZeeDGGRWS, Havenspart., koepelsIVW, IMO?, Classi. Land – goederen    WegDGGRWS, Overh.part., koepelsIVW, JustitieRailDGGProrail; Railion voor kleine
emplacementenpart4. IVWwaterDGGRWS, Overh. part. IVWBuisDGGpart. part. ? Land – personen    WegDGPRWS, Overh. partIVW,
justitieRailDGPProrail,Part. 5IVWTram/metroDGPWegbeheerders
of vervoerbedrijvenvervoerdersGemeente of IVWwater kerenDGWRWS,
Watersch., Prov.artIVW water beherenDGWRWS, Watersch., Prov.artIVWRailgoederenvervoerders, zoals Railion, ACTS, Shortlines. Rail-personenvervoerders,
zoals NS-Reizigers, Synthus, Noordnet.6.3 Aanpak vervolgtrajectenDe volgende stappen zijn vastgelegd ten behoeve van de corporate security
doelstelling:• Het opstellen van een overzicht van de huidige security inspanningen
bij V&W en, indien mogelijk, ketenpartners naar organisatie, inzet van
middelen en beleidsmatige verankering (nulmeting);• Het uitvoeren van een internationale benchmark (quick scan), waarbij
de nulmeting wordt afgemeten aan de internationale praktijk. Hiervoor zal
een externe partij worden ingeschakeld; • Het uitvoeren van een kwetsbaarheidanalyse voor de V&W domeinen
samen met ketenpartners en waar de AIVD ondersteuning in kan geven;• Het opstellen per domein van een agenda van geselecteerde maatregelen
teneinde de kwetsbaarheid te beperken.Daarbij wordt gekeken naar alle V&W-sectoren vanuit zowel de systeemverantwoordelijkheid
als de beheersverantwoordelijkheid.Het project Vitaal heeft als belangrijkste oriëntatie het voorkómen
van grootschalige maatschappelijke verstoring door het uitvallen van vitale
functies, m.a.w. de continuïteit van de functievervulling. Onderlinge
afhankelijkheid van producten, systemen en diensten is daarbij een belangrijk
aandachtspunt. Vandaar dat voor Vitaal een extra stap is ingelast:• het identificeren van knooppunten, waar die afhankelijkheid zich
manifesteert. Bij de bescherming tegen hoog water zou dat kunnen zijn de energielevering
ten behoeve van bemaling, maar het kunnen ook geografische knooppunten zijn,
waar functies fysiek samenkomen.Teneinde beide trajecten in de tijd op elkaar af te stemmen dient het
identificeren van knooppunten parallel te geschieden met de «nulmeting»,
althans voor de als vitaal aangemerkte sectoren transport en water keren en
beheren.6.4 Inhoudelijke stand van zakenLuchtvaartBij de burgerluchtvaart is security ingebed in nationale wetgeving, met
name artikel 37 van de Luchtvaartwet. Security-maatregelen komen voort uit
de EU-verordening van januari 2003 op grond waarvan in april 2003 een nationaal
beveiligingsplan burgerluchtvaart is vastgesteld, en dat is aangevuld per
juli 2003 met beveiligingsplannen voor luchthavens en luchtvaartmaatschappijen.
Vanaf najaar 2003 zal de EU hierop audits gaan uitvoeren. Daarnaast worden
richtlijnen van ECAC en ICAO geïmplementeerd. Ook ECAC en ICAO voeren
audits uit. Tenslotte is er de nationale wetgeving in de VS die leidt tot
maatregelen rond vluchten op de VS.Bij de implementatie van securitymaatregelen is de Nederlandse luchtvaartsector
is te beschouwen als een voorloper.Overigens is Justitie primair verantwoordelijk voor de beveiliging van
de burgerluchtvaart, in overleg met V&W.Met Justitie, Schiphol en marktpartijen vindt regulier overleg plaats
over security in de Nationale Veiligheidscommissie Luchtvaart.GoederenvervoerBij DGG is een Taskforce Security opgezet die tot taak heeft zorg te dragen
voor voorbereiding en uitvoering van security beleid ten aanzien van het goederenvervoer.Vwb. de zeescheepvaart en havens wordt thans gewerkt aan de implementatie
van een in IMO-verband tot stand gekomen internationale Ship and Port Security
Code Het betreft o.a. ship and port security assessments, ship and port security
plans, opbouw expertise, opleidingen, handhavingsplannen, certificering.Intensief overleg vindt plaats met internationale en locale overheden
(VS, EU, Gemeente) en marktpartijen. De security-maatregelen bij havens en
zeescheepvaart leiden er bij vervoerders en verladers verderop in de keten
toe dat ook daar security meer en meer wordt opgepakt. De Taskforce stimuleert
die security awareness en faciliteert de uitwisseling van kennis. De
EU Commissie heeft inmiddels nieuwe concept richtlijnen aangekondigd voor
security voor het hele havengebied, identificatie van havenwerkers en security
in de keten.Een andere belangrijke bron voor maatregelen in het goederenvervoer over
zee wordt gevormd door wensen van de VS ten aanzien van vracht bestemd voor
Amerikaanse havens.Overleg met nationale partijen vindt plaats zowel bilateraal als in de
Nationale Commissie Beveiliging Zeescheepvaart en Havens als in de Expertgroep
Beveiliging Zeescheepvaart en Havens.Overleg met nationale partijen vindt plaats zowel bilateraal als in de
Nationale Commissie Beveiliging Zeescheepvaart en Havens als in de Expertgroep
Beveiliging Zeescheepvaart en Havens.PersonenvervoerBinnen het personenvervoer is aandacht voor security tot dusver beperkt
gebleven tot verstoringen als vandalisme en sociale onveiligheid. In de Herijking
Kadernota Railveiligheid wordt voor het eerst expliciet aandacht geschonken
aan security.Met betrekking tot de infrastructuur is een eerste inventarisatie gedaan
naar vitale objecten, waarbij met name de aan het OV inherente publieke toegankelijkheid
van gebouwen en de hoge concentratie van mensen security-risico's vormen.WaterHet beleid ten aanzien van de bescherming tegen hoogwater en de kwaliteit
van oppervlaktewater is gericht op het weerstand bieden aan verstoringen van
technisch organisatorische aard en extreme natuurlijke omstandigheden. In
dat kader zijn de grootste kwetsbaarheden en sectorale afhankelijkheden bekend
en afgedekt met maatregelen. De analyse van kwetsbaarheid ten aanzien van
bewust menselijk handelen moet nog van de grond komen, evenals het beschrijven
van intersectorale afhankelijkheden.InfrastructuurContinuïteit van functioneren van infranetwerken is de kern van het
beheer. Het beperken van en de afwikkeling van de gevolgen van verstoringen,
ongeacht de oorzaak zijn in beginsel belegd in de bedrijfsvoering en de calamiteitenplannen,
zoals die voor de «natte» objecten worden opgesteld ihkv de Waterstaatswet
1900 en wellicht ook voor «droge»-objecten wenselijk is. De invalshoek
van security vormt daarbij een uitbreiding van de «ongeval»scenario's
die mogelijk geacht worden. Een eerste verkenning van objecten met verhoogde
«aantrekkelijkheid» daarbij is gemaakt, en wordt uitgebreid met
voorstellen voor betere preparatie en contingencyplanning.7. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties7.1 Sector Openbare Orde en Veiligheid7.1.1 ProjectbeheersingAmbtelijk opdrachtgever voor de departementale projectorganisatie is de
directeur-generaal Openbare Orde en Veiligheid. Inmiddels is een departementale
projectorganisatie opgestart. Tot de vitale sector Openbare Orde en Veiligheid
behoren uitvoerende OOV-diensten van politie, brandweer en rampenbestrijding
en ondersteunende diensten en organisaties, waaronder de krijgsmacht. Overleg en rapportagestructuurDe projectgroep voert de regie over het analyse-traject en betrekt daarbij
de uitvoerende regionale diensten via de koepelorganisaties (NVBR, NPI en
RvRGF) voor commitment en inbreng van praktijkervaringen en verzorgt de relevante
rapportages.7.1.2 Aanpak vervolgtrajectenAanpak traject 1Het vaststellen van knooppunten tussen vitale producten en diensten en
van geografische knooppunten. Hiertoe heeft een workshop plaatsgevonden onder
door BZK vormgegeven werkwijze, met representatieve vertegenwoordigers van
regionale hulpverleningsorganisaties.Aanpak traject 2In kaart brengen van de kwetsbaarheid van de sectoren en van de knooppunten –
inzicht verschaffen in de reeds getroffen beschermingsmaatregelen.Werkwijze conform traject 1.Afhankelijk van de uitkomsten van de eerste interne analyses kan gekozen
worden voor het hanteren van referentiescenario's om uit te vinden of alle
kwetsbaarheden zijn meegenomen.Aanpak traject 3Voorstel voor het samenhangende pakket van beschermingsmaatregelen, inclusief
eventuele aanvullende beschermingsmaatregelen en voor de verankering van het
pakket in de normale bedrijfsvoering, ten behoeve van besluitvorming door
het kabinet.Werkwijze: verwerking resultaten workshop door projectgroep. Deze resultaten
worden teruggekoppeld in een workshop waar ook bestuurders voor uitgenodigd
worden om gezamenlijk te zoeken naar redelijke grenzen voor redundantie in
beveiligingsmaatregelen.7.1.3 Ondersteunende trajecten Project VitaalInventarisatie Good PracticesBij de voorbereiding van de workshops zal gebruik worden gemaakt van ervaringen
en projectvoorstellen van andere sectoren.7. 2 Sector Openbaar Bestuur7.2.1 Bestuurlijke besluitvormingNagegaan is of er knooppunten te identificeren zijn voor de als vitale
dienst gekenmerkte «bestuurlijke besluitvorming». Op het niveau
van het lokale bestuur (gemeenten) is de burgemeester een mogelijk knooppunt.
Bij het uitvallen van het lokale bestuur is voorzien in terugvalopties conform
de structuur1 voor opschaling die voor ook voor
de rampenbestrijding van toepassing zijn. Voorts geldt dat een lokaal probleem
veelal niet als een nationale bedreiging zal worden aangemerkt. Op het landelijke
niveau zou het kabinet als geheel respectievelijk de afzonderlijke ministers
knooppunten kunnen vormen. De terugvalopties daarvoor zijn in de constitutie
vastgelegd. Een derde mogelijk knooppunt wordt gevormd door de communicatieverbindingen
tussen de verschillende bestuurders. Dit zijn onder andere de openbare telecommunicatie
infrastructuur en het Nationaal Noodnet.Conclusie: er zijn knooppunten te identificeren in de bestuurlijke besluitvorming.
Voor elk van deze knooppunten geldt dat nu al voorzien is in terugvalopties.
In nadere analyses zal een en ander verder worden uitgewerkt en waar nodig
verdiept.7.2.2 InformatieverstrekkingNagegaan is welke knooppunten er in potentie aanwezig zijn voor de als
vitale dienstverlening gekenmerkte «informatieverstrekking». Een
belangrijke component van deze dienst is de bevolkingsboekhouding, de Gemeentelijke
Basisadministratie (GBA). De afzonderlijke GBA systemen van de gemeenten vormen
alleen op lokaal niveau een knooppunt maar niet op landelijk niveau. Het geheel
van de GBA, met inbegrip van het GBA netwerk en andere landelijke voorzieningen,
zijn aan te merken als een knooppunt. De beveiliging van deze voorzieningen
wordt door Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten (BPR) geregeld.
De beveiliging omvat een basis beveiligingsdocument (baseline), een ontruimingsplan
voor de locatie van BPR en een informatiebeveiligingsplan. Onderdeel van de
beveiliging vormt een calamiteitenplan waarin de mogelijke terugvalopties
zijn beschreven. De beveiliging is gebaseerd op een kwetsbaarheidanalyse.
Voor wat de andere landelijke voorzieningen voor informatieverstrekking betreft,
geldt dat deze onder beheer van de verschillende ministeries vallen.Conclusie: voor informatieverstrekking is een knooppunt geïdentificeerd,
te weten de landelijke voorzieningen van de GBA. Daarvoor zijn gestructureerde
beveiligingsmaatregelen getroffen. Het verdient aanbeveling de periodieke
bijstelling van deze maatregelen en de daaraan ten grondslag liggende analyses
nauwgezet te volgen.7.2.3 KrijgsmachtDefensie heeft voor de krijgsmacht kwetsbaarheden geïnventariseerd.
Deze kwetsbaarheden zijn voor Defensie opgenomen in een zogenoemde «sleutelpuntenlijst».8. Ministerie van Justitie8.1 ProjectbeheersingTen behoeve van het project Vitaal zijn bij Justitie de volgende afspraken
gemaakt. De directeur-generaal Rechtshandhaving treedt op als coördinerend
DG namens zijn collega van directoraat-generaal Preventie, Jeugd & Sancties
en directoraat-generaal Wetgeving, Rechtspleging & Rechtsbijstand. Er
is een netwerk van contactpersonen benoemd met brede kennis over de sector
rechtsorde. De sector rechtsorde is in 3 delen te onderscheiden: de opsporing
van strafbare feiten (contactpersoon bij het parket generaal van het Openbaar
Ministerie), de rechtspleging (contactpersonen bij de Directie Strategie Rechtspleging
en de Raad voor de Rechtspraak) en detentie (contactpersoon bij het hoofdkantoor
van de Dienst Justitiële Inrichtingen).Om kennis te leveren over de justitieproducten is de projectstructuur
opgebouwd uit een netwerk van contactpersonen op de 3 terreinen met een coördinator
bij het Bureau Operationele Zaken van directoraat-generaal Rechtshandhaving
en een coördinerend DG die op dat niveau Justitie vertegenwoordigt.Binnen Justitie zijn geen vaste overlegstructuren, maar desgewenst worden
de contactpersonen binnen de sectoren benaderd om met hun expertise een bijdrage
te leveren aan het departementale project. De rapportage verloopt door de
coördinator bij het Bureau Operationele zaken via het Hoofd
Bureau Operationele Zaken aan de DG Rechtshandhaving en desgewenst aan de
SG of de minister van Justitie.DoelstellingBij het departementale project Vitaal staan twee doelen centraal:• Binnen de door het interdepartementale project gestelde kaders
moet een samenhangend pakket van (aanvullende) maatregelen worden opgesteld
ter bescherming van de «vitale processen» van Justitie (rechtshandhaving,
rechtspleging en detentie).• De bovenbedoelde maatregelen moeten worden verankerd binnen de
reguliere bedrijfsvoering.8.2 Aanpak vervolgstappenDe coördinator van het project Vitaal binnen Justitie heeft expertsessies
gepland met de 3 contactpersonen van de als «vitaal» bestempelde
sectoren binnen Justitie, te weten rechtshandhaving, rechtspleging en detentie.
De eerste expertsessie met de contactpersoon gevangeniswezen heeft reeds plaatsgevonden.
De andere twee sessies zullen in augustus 2003 plaatsvinden. De expertsessies
zijn bedoeld om (algemene en geografische) knooppunten vast te stellen tussen
vitale producten en diensten (traject 1). Voorts zijn de sessies bedoeld om
de kwetsbaarheid van de sectoren en de knooppunten in kaart te brengen en
inzicht te verschaffen in de reeds getroffen beschermingsmaatregelen (traject
2).DetentieConform het Plan van Aanpak Vervolgfase Project Bescherming Vitale Infrastructuur
is met de contactpersoon van de sector detentie besproken waar de Dienst Justitiële
Inrichtingen een «knooppunt» mee vormt en we hebben gekeken naar
kwetsbaarheids-analyses die in het verleden bij DJI zijn uitgevoerd. In het
verleden zijn een tweetal analyses gemaakt.Rond de millenniumnacht is het Handboek Calamiteiten DJI2000 geschreven.
Hieraan moesten de penitentiaire inrichtingen hun eigen noodplan koppelen.
Afhankelijk van het soort inrichting kregen zij een inspannings- en een resultaatsverplichting
om bepaalde maatregelen te treffen in het geval van een calamiteit. Dit handboek
is nog steeds van kracht. Verder is een kwetsbaarheids- en afhankelijkheidsanalyse
gemaakt van de informatiebeveiliging en dit heeft geresulteerd in een DJI
leidraad. Deze analyse heeft niet direct een verbintenis met het project Vitaal.Als resultaat van de expertsessie is geconcludeerd dat DJI met name een
knooppunt vormt met de eigen Justitieketen (rechtshandhaving en rechtspleging).
Daar is een duidelijke wederzijdse afhankelijkheid te construeren. Knooppunten
met andere sectoren zijn niet geconstateerd. DJI vormt geen geografisch knooppunt
met andere sectoren.9. Ministerie van Buitenlandse Zaken9.1 ProjectbeheersingBij Buitenlandse Zaken (BZ) is een regelmatig overleg georganiseerd met
alle relevante directies.9.2 KnooppuntenBinnen BZ kunnen geen knooppunten als zodanig worden vastgesteld.9.3 KwetsbaarheidanalysesDe relevante kwetsbaarheidanalyse is gemaakt. De communicatievoorzieningen
zijn op irde. Door gebruik te maken van interne redundante verbindingen met
de posten en diverse alternatieve communicatiekanalen (zoals satelliet, telefoons,
vaste lijnen, GSM, gebruik communicatiekanalen van EU-partners, etc.). Met
andere woorden, er zijn diverse manieren om het primaire proces diplomatie
uit te kunnen voeren. BZ heeft op diverse bedrijfskritische processen A&K
analyses uitgevoerd conform de ACIB op basis waarvan passende maatregelen
zijn doorgevoerd. BIJLAGE B Toezeggingen Algemeen Overleg van 26 maartIn het Algemeen Overleg van 26 maart heeft de Tweede Kamer verzocht om
nadere informatie over het screenen van eigen personeel door bedrijven en
het Nationaal Noodnet.1. Screenen van personeelScreening wordt beschouwd als een onderzoek waarmee voor de indiensttreding
van een medewerker de geschiktheid en betrouwbaarheid van de betrokkene kunnen
worden nagegaan, die noodzakelijk geacht wordt voor een goede uitoefening
van de functie. Een werkgever kan gebruik maken van verschillende screeningsinstrumenten.
De in te zetten mogelijkheden van screening variëren qua diepgang van
het onderzoek en impact op de privacy van de betrokkene.Zo heeft de werkgever eerst zelf de mogelijkheid om reeds in de vacaturetekst
te verwijzen naar het belang dat de organisatie hecht aan integriteit en dat
in de sollicitatieprocedure op dit aspect wordt gelet. Vervolgens is het belangrijk
dat de organisatie zorgt voor een goed aannamebeleid. Hierin kunnen elementen
opgenomen worden om na te gaan of een nieuw personeelslid voldoet aan de vakinhoudelijke
kwaliteiten, maar ook of hij/zij betrouwbaar wordt geacht voor de te vervullen
functie. Elementen die in dit verband minimaal van belang zijn, betreffen
onder andere het opvragen van een uitgebreid curriculum vitae, het opvragen
en controleren van referenties, het controleren van originele getuigschriften
en diploma's, en het verzoeken van een verklaring omtrent het gedrag van de
betrokkene.Als zwaarste mogelijkheid van screening geldt het instellen van een veiligheidsonderzoek.
Een veiligheidsonderzoek wordt door de AIVD uitgevoerd bij de door de verantwoordelijke
vakministeries aangewezen onderdelen van overheid en bedrijfsleven die van
vitaal belang zijn voor de instandhouding van het maatschappelijk leven. Een
veiligheidsonderzoek wordt slechts ingesteld wanneer de te vervullen functie
als vertrouwensfunctie is aangewezen. Inzake de bescherming vitale infrastructuur
geldt dat alleen functies die een mogelijkheid bieden om onderdelen te schaden
die van vitaal belang zijn voor de instandhouding van het maatschappelijk
leven, mogelijk kunnen worden aangewezen als een vertrouwensfunctie. Het is
de vakminister die in overeenstemming met de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties kan besluiten tot aanwijzing van een vertrouwensfunctie.Een veiligheidsonderzoek geldt als het sluitstuk van beveiligingsmaatregelen:
een vertrouwensfunctie wordt aangewezen, ervan uitgaande dat personele, organisatorische
en fysieke beveiligingsmaatregelen getroffen zijn, waarbij de verschillende
maatregelen op elkaar aan moeten sluiten, en de resterende risico's hiertoe
aanleiding geven. De AIVD geeft advies over te treffen beveiligingsbevorderende
maatregelen; beveiliging blijft een verantwoordelijkheid van de organisatie
zelf.2. Oefenen van rampenplannen in relatie tot Nationaal
NoodnetDe gemeenteraad stelt voor de gemeente een rampenplan vast. Gedeputeerde
Staten toetst regelmatig alle gemeentelijke rampenplannen, de uitwerkingen
van deze plannen en eventuele wijzigingen. Hiertoe maakt het college van GS
gebruik van een door de Commissaris van de Koningin vastgesteld toetsingskader
rampenplan. Het oefenen van het rampenplan en bijbehorende uitwerkingen vormt
een onderdeel van de toetsing door het college van GS. Dit college rapporteert,
sinds februari 2002, elk half jaar haar bevindingen aan de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Deze rapportages bevatte
in eerste instantie gegevens op hoofdlijnen, nu gaan deze ook meer in op details.Op basis van deze rapportages informeert de minister van BZK de Tweede
Kamer over de stand van zaken ten aanzien van de actualisatie en voortgang
van de rampenplannen. Gegevens over het specifiek beoefenen van het Nationaal
Noodnet zijn niet opgenomen in de provinciale toetsingskaders en daarom ook
niet in de rapportages die het college van GS aan de minister van BZK doet
toekomen. Derhalve wordt dit vervolgens ook niet meegenomen in de rapportage
van BZK aan de Tweede Kamer.Nadat in 2002 de rapportages van BZK aan de Kamer met name de actualiteit
van de rampenplannen aan de orde had gesteld, is het accent in 2003 verschoven
naar de kwaliteit en voortgang van de rampenplannen.De eerst volgende rapportage aan de Kamer heeft als peildatum 1 september.
De colleges van GS is verzocht om te rapporteren of bij toetsing van de plannen
gelet wordt op het gemeentelijk oefen- en opleidingsbeleid. Tevens wordt de
colleges verzocht te rapporteren wat de indrukken zijn rondom oefenbeleid
en of knelpunten hierin waarneembaar zijn. XNoot1Kwetsbaarheid kan worden omschreven als de gevoeligheid van een systeem
voor een nadelige gebeurtenis. Daarbij wordt de vraag gesteld welk effect
er is, nadat de gebeurtenis zich heeft voorgedaan.XNoot2Onder weerbaarheid wordt verstaan het vermogen van de maatschappij om
het effect van een nadelige gebeurtenis (verstoring/uitval) op te vangen.
Gedacht kan worden aan maatregelen in de preventieve sfeer, maar ook op het
terrein van preparatie en respons.XNoot1Te denken valt aan bijvoorbeeld interviews, enquêtes, werksessies,
gdr's.XNoot1Zie ook de leidraad voor risicobeheersing. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26643-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl