Intensivering buitenlands cultuurbeleid; Verslag algemeen overleg over de notitie Intensivering buitenlands cultuurbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25270, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25270 nr. 4

19-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25270Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 270Intensivering buitenlands cultuurbeleidnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 19 februari 1998De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen2 hebben
op 17 december 1997 overleg gevoerd met minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking,
met staatssecretaris Patijn van Buitenlandse Zaken, en met staatssecretaris
Nuis van Cultuur, Onderwijs en Wetenschappen over de notitie Intensivering
buitenlands cultuurbeleid (25 270, nrs. 1 en 2).Hierbij waren tevens aan de orde:– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 28
maart 1997 inzake het Prins Clausfonds (BuZa-97-143);– de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking d.d. 7
april 1997 over het WCCD-rapport «Our creative diversity» (BuZa-97-152);– de brief van de staatssecretarissen van Buitenlandse Zaken en
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d. 12 december 1997 met een overzicht
van projecten in het kader van de intensivering van het internationale cultuurbeleid
(BuZa-97-5538/97 (DCO/CS)).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Roethof (D66) miste in de stukken node een visie op
de rol van cultuur in de buitenlandse betrekkingen, met name gelet op de aanbevelingen
vanuit het UNESCO-rapport «De kracht van cultuur». Haar fractie
was ervan overtuigd dat internationaal cultureel beleid in de volgende eeuw
geen marginale rol meer mag spelen in het buitenlandse beleid, maar een meer
centrale. Dat de Europese Unie dit weekend Turkije van zich heeft vervreemd
komt toch omdat nog te veel Europeanen van mening zijn dat Turkije in cultureel
opzicht niet bij Europa past? Wat dat betreft, ondersteunde zij de stelling
van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking in zijn brief dat aantasting
van de culturele identiteit het zelfvertrouwen ondermijnt en dus continuïteit en ontwikkeling dwarsboomt.
Hopelijk zal hij op zijn begroting in het landenprogramma dan ook wat meer
geld willen vrijmaken voor culturele activiteiten. Veel ontwikkelingslanden
mogen in economisch opzicht wel een achterstand hebben, maar in culturele
zin hebben zij vaak een voorsprong. Het zou goed zijn als zij werden geholpen
die voorsprong uit te buiten, want dat komt niet alleen hun zelfvertrouwen
ten goede, maar ook hun economie.Culturele activiteiten konden naar de mening van mevrouw Roethof ook een
belangrijke rol spelen in conflictsituaties. Zo doet de organisatie «Press
now» belangrijk werk in het voormalige Joegoslavië. In Rwanda en
Zuid-Afrika zijn vergelijkbare mediaprojecten uitgevoerd. Zij vond het dan
ook vreemd dat dergelijke projecten buiten de scope van het internationaal
culturele beleid vallen. In sommige landen wordt de cultuur misbruikt om een
collectieve identiteit te creëren, terwijl cultuur toch bij uitstek grensoverschrijdend
is en sociale netwerken zich helemaal niet aan grenzen plegen te houden, zeker
niet op het internet. Een cultureel beleid gericht op die landen zou eraan
bijdragen dat verkeerde beeld weg te nemen. In voormalig Joegoslavië
is bijvoorbeeld het wantrouwen tegen politici zo groot geworden dat studentenleiders
en onafhankelijke journalisten ook geen vertrouwen meer hebben in politici
in West-Europa. Zij willen wel contacten met het Westen, maar dan liever met
culturele instellingen. In het rapport «De kracht van cultuur»
wordt niet voor niets gesteld: «Waar armoede gepaard gaat met culturele
onzekerheid en een identiteitscrisis kunnen fanatieke leiders aan de macht
komen die ook tot terroristische aanslagen in andere landen aanzetten.»
Mevrouw Roethof stelde dat cultureel beleid steeds meer een aangelegenheid
wordt van veiligheids-politieke aard en vond dat in dat licht gezien de verhouding
tussen de begroting voor Defensie (ruim 13 mld.) en het budget voor het internationaal
cultureel beleid (circa 20 mln.) wel enige bijstelling verdiende. Zij zag
daarom graag een werkgroep die ideeën voor een modern breed internationaal
cultuurbeleid aandraagt, bestaande uit deskundigen op het gebied van veiligheidsvraagstukken
en uit vertegenwoordigers van de kunstwereld. In feite moet daarbij worden
gedacht aan een implementatie van de inhoud en de kracht van cultuur in het
buitenlands beleid, inclusief ontwikkelingssamenwerking. Het grootste kwaad
van deze tijd is toch wel geweld op basis van nationalistische grondslag.
De vraag zou dan moeten zijn hoe democratische ideeën tegenover nationalistische
kunnen worden gezet, hoe gevaarlijke ideeën kunnen worden bestreden en
wat meer kan dan alleen maar het zenden van vredesmissies. Cultuur kortom
zou niet alleen moeten worden gebruikt om Nederland als cultuurnatie te profileren.Zij herhaalde voorts de opvatting van haar fractie die zij overigens ook
al in de interparlementaire commissie van de Taalunie naar voren heeft gebracht
en wel dat zij het niet zo'n goed idee vindt om 2 ton te besteden om docenten
Nederlands in den vreemde er een culturele taak bij te geven.Wat betreft de voor «Rotterdam culturele hoofdstad» gereserveerde
6 mln. wees zij erop dat Rotterdam daartoe nog niet is aangewezen. Wat denkt
de regering van het Spaanse voornemen om in 2001 meer hoofdsteden aan te wijzen
als cultuursteden?De zomeruniversiteit viel volgens haar in het zojuist door haar geschetste
brede veiligheidsconcept, reden waarom ook andere ministeries dan alleen Buitenlandse
Zaken dat zouden moeten financieren.Er wordt nogal wat geld uitgetrokken voor een replica van een schip in
Australië, terwijl er wel erg weinig geld gaat naar Zuid-Afrika voor
restauratie. Kan die onbalans worden verklaard? Ook vroeg zij zich af, waarom
het zo nodig is om oude en nieuwe muziek in Midden- en Oost-Europa te stimuleren.Zij had van de directie van het Holland Festival begrepen dat er geld
te kort was om voorstellingen naar Nederland te halen en dat, als die gezelschappen niet naar Nederland kunnen, Nederlandse gezelschappen
omgekeerd ook niet meer uitgenodigd worden. De 8 ton die nog nodig zijn, leek
haar een goede steun in de rug van de nieuwe artistieke en zakelijk leiding
van het festival.Ten slotte verzocht zij de bewindslieden om een brief over de voorbereiding
van de conferentie in maart 1998 over de kracht van cultuur.De heer Beinema (CDA) memoreerde dat het internationaal cultureel
beleid naar de mening van zijn fractie moet zijn gericht op enerzijds het
stimuleren van kunst, onderwijs en wetenschappen in eigen land en het buitenland
daarmee bekend maken en anderzijds een positieve beïnvloeding van politieke
en eventueel ook economische betrekkingen met andere landen. Waar nodig en
mogelijk kan daarbij ondersteuning van de democratieën in die landen
een belangrijke functie vervullen. Zijn fractie zag die twee doelstellingen
als nevengeschikt en achtte juist daarom een goede coördinatie onontbeerlijk.
Dat die coördinatie vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken geschiedt,
vond zij vanzelfsprekend. Wat dit betreft, is het standpunt dat de CDA-fractie
op 28 september 1992 naar voren bracht in de UCV over de nota Internationale
culturele betrekkingen niet veranderd. In die coördinatie leek haar wel
een taakverdeling van belang tussen de betrokken departementen op de onderscheiden
niveaus wenselijk. Op macroniveau, het aanwijzen van landen en landengroepen,
dient Buitenlandse Zaken echter het primaat te hebben. Naast OCW zou ook EZ
bij de besluitvorming moeten worden betrokken als het er dan ook maar geld
bij voegt.De CDA-fractie had geen moeite met het op blz. 3 van de onderhavige notitie
achttiental genoemde landen en regio's, maar het aantal op zich riep bij haar
wel de vraag op of de kwantiteit gelet op het beschikbare budget niet ten
koste zal gaan van de kwaliteit. Als dat inderdaad het geval is, zou enige
verdere selectie haars inziens wel noodzakelijk zijn.Op het mesoniveau, het kiezen en invullen van programma's en manifestaties,
behoort het primaat naar de mening van de CDA-fractie bij OCW te liggen. De
gemengde ambtelijke commissie die de projecten beoordeelt en de middelen toewijst
mag niet op ijle olympische hoogte opereren. Wat dit betreft, verdiende de
notitie haars inziens nog wel enige aanvulling.Op blz. 4 stellen de bewindslieden dat op hun departementen geen uitvoerende
taken zullen worden verricht en dat organisaties die op het gebied van de
culturele uitwisseling actief zijn vanzelfsprekend nauw zullen worden betrokken
bij de invulling en uitvoering van deze projecten. De heer Beinema stemde
daar uiteraard van harte mee in, maar hij kon dat toch niet helemaal rijmen
met hetgeen iets verderop wordt gesteld, nl. dat projecten waarmee de programma's
concreet kunnen worden ingevuld door beide ministeries zullen worden voorgedragen
en dat de beoordeling van projecten en de toewijzing van middelen in handen
worden gelegd van een speciale projectencommissie die paritair is samengesteld
uit vertegenwoordigers van beide ministeries onder voorzitterschap van de
ambassadeur voor internationale culturele samenwerking. Ook op dat niveau
achtte hij enige advisering van culturele organisaties noodzakelijk. Zij beschikken
over expertise die zijns inziens een onmisbare aanvulling is op de kennis
en ervaring van de betrokken ambtelijke medewerkers. Bovendien leek het hem
strijdig met de algemeen aanvaarde principes van het cultuurbeleid als deze
adviseurs daarbij buitenspel werden gezet. De bewindslieden stellen wel dat
culturele projecten die uit het veld worden aangedragen in beginsel en voorzover
wordt voldaan aan de gestelde criteria uit het beschikbare budget kunnen worden
gefinancierd, maar hoe luiden die criteria dan?De heer Beinema zou er een groot tegenstander van zijn als op een bepaald
moment een bestuurlijke laag tussen de departementen en de culturele instellingen
zou ontstaan; de Vereniging voor internationale culturele betrekkingen
zou zich zijns inziens niet mogen ontwikkelen tot de eerste gesprekspartner
van de overheid. Wat dit betreft sloot hij zich aan bij de brief van het Fondsenoverleg
d.d. 27 mei jl. aan het ministerie van OCW. Voorzover bepaalde activiteiten
sectoroverstijgend zijn zou met een zo licht mogelijke organisatiestructuur,
bijvoorbeeld een coördinerend overleg, moeten worden volstaan.De in de notitie gestelde verhoging van kwaliteit en versterking van de
infrastructuur ging naar de mening van de CDA-fractie in een te laag tempo.
Al jarenlang is er sprake van detachering van culturele experts op ambassades
en consulaten-generaal. In de schriftelijke antwoorden noemen de bewindslieden
één voorbeeld, een detachering in New York, maar de heer Beinema
vreesde dat dit toch een uitputtende opsomming is. Vervolgens ging hij in op de verdeling van het budget over de diverse
activiteiten dat als gevolg van de motie-Van Traa c.s. is gestegen tot 16
mln. In het schriftelijk antwoord 17 delen de bewindslieden mee dat daarover
in de loop van het laatste kwartaal van 1997 duidelijkheid kan worden geboden,
maar pas gisteren kreeg de Kamer een overzicht dat bestaat uit enerzijds een
reeks bedragen die al besteed zijn, voldongen feiten dus waarover geen overleg
met de Kamer is gevoerd noch advisering is gevraagd, en anderzijds uit voor
1998 voorgenomen bestedingen. Hij vroeg de regering dringend daarover alsnog
advisering in te winnen en de Kamer daarvan in kennis te stellen opdat daarover
begin volgend jaar een zinvolle discussie kan worden gevoerd.Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA) merkte allereerst op dat prioriteiten
in feite pas kunnen worden gesteld als er een visie is op de doelstellingen
en dat, als die prioriteiten er eenmaal zijn, er ook nog criteria moeten zijn
op basis waarvan de beschikbare middelen kunnen worden verdeeld. Met de heer
Beinema was zij het ermee eens dat daarover advies gewenst is van degenen
die zich al in de praktijk met dat beleid bezighouden.Door de huidige multiculturele samenleving is het in Nederland al heel
moeilijk om één referentiekader te scheppen van culturele uitgangspunten.
Nog moeilijker leek het haar om een eenduidig buitenlands cultureel beleid
te voeren, zeker als je niet de pretentie hebt om daarmee iets te veranderen
in landen waarop dat beleid zich richt. Zij vond het dan ook wat vreemd dat
bijvoorbeeld Felix Meritis in Amsterdam, die exact werkt binnen de uitgangspunten
die in het hoofdstuk Vrijhaven van de cultuurnota zijn geschetst, blijkens
de thans voorliggende stukken zo'n geringe bijdrage krijgt voor de Summer
University 1997 en helemaal niet wordt genoemd bij de voorgenomen bestedingen
voor 1998. Wat is daarvan nu de reden?De in de brief van 5 maart jl. geschetste werkwijze, nl. dat OCW de inhoudelijke
kennis levert en BuZa in het algemeen de voorziening, leek haar fractie een
goede. Voorts staat er dat die samenwerking als het om beleid gaat vooral
leidt tot de ontwikkeling van specifieke accenten en ook dat leek haar een
reële opstelling.Na de brief van 5 maart is er een schriftelijke vragenronde geweest. De
bewindslieden durven in hun brief van 12 december – die de Kamer dus
zo'n 24 uur voor dit overleg heeft ontvangen! – te schrijven dat het
geld wat laat beschikbaar kwam. Uit de behandeling van de begroting van Buitenlandse
Zaken in 1996 was toch al bekend dat er naast de 6 mln. intensivering via
de motie-Van Traa c.s. nog eens 10 mln. extra beschikbaar zou komen die bij
de Voorjaarsnota geëffectueerd zouden worden.Op zich had mevrouw Van Nieuwenhoven er niets op tegen dat er veel functioneel
is gedecentraliseerd en dat veel geld via de fondsen wordt besteed. De tussen
de Vereniging voor internationaal culturele betrekkingen en de fondsen ontstane
ruzie vond zij zonde van de energie. Als men nu met hetzelfde
bezig is, zou men beter met vereende krachten te werk kunnen gaan. Denkt de
staatssecretaris wat dit betreft nog een specifieke rol te kunnen vervullen,
temeer omdat die vereniging in het verleden toch eigenlijk op initiatief van
de regering tot stand is gekomen?Zij had begrepen dat de op de bijlage genoemde bedragen voor 1997 inmiddels
al besteed zijn en met de heer Beinema kon zij dat ook niet anders noemen
dan voldongen feiten. Zij wilde er nu geen hard punt van maken, maar een volgende
keer zal zij dat niet kunnen accepteren. In de nu voorliggende stukken miste
zij aanzetten in prioriteitenstelling en inhoudelijk beleid voor de toekomst,
afgezien van de vier prioriteiten in de brief van 5 maart jl. De bestedingen
in 1997 voldoen voor het grootste deel wel aan die prioriteiten, maar een
volgende keer zag zij toch graag dat de Kamer in de gelegenheid werd gesteld
in ieder geval over de hoofdlijnen en de prioriteiten een oordeel te vellen.
Dan kan zij naderhand ook toetsen of de bestedingen aan die hoofdlijnen, criteria
en prioriteiten voldoen. Zo worden bijvoorbeeld de Aziatische regio, Midden-Amerika
en Afrika niet genoemd op de lijst van belangrijke regio's, maar de inhoudelijke
argumentatie daarvoor wordt niet gegeven.De bewindslieden schrijven zo gemakkelijk in hun brief van 5 maart jl.
dat de mogelijkheden om private financiers aan te trekken voor grootschalige
projecten nader onderzocht dienen te worden. Kan daarover al iets meer worden
gezegd?Vervolgens sloot mevrouw Van Nieuwenhoven zich aan bij de vragen over
Rotterdam als culturele hoofdstad en het Holland Festival en ondersteunde
zij het verzoek van de heer Beinema om in ieder geval over de voor 1998 voorziene
bestedingen nog een inhoudelijke discussie te voeren.Zij vroeg de minister voor Ontwikkelingssamenwerking of de Kamer al beschikt
over het beleidsplan, het jaarplan en de jaarbegroting van het Prins Clausfonds
die in de brief van 28 maart jl. zijn toegezegd.Wat zijn brief d.d. 28 april jl. betreft, verklaarde zij het eens te zijn
met de opstelling die Nederland kiest in het verdere overleg over het WCCD-rapport.
Wel vroeg zij nog wat precies wordt bedoeld met de zinsnede dat Nederland
bereid is assistentie te verlenen aan de uitvoering van de aanbevelingen van
het rapport door UNESCO.Ten slotte vroeg zij of het juist is dat de Vereniging Nederland-Japan
in tegenstelling tot eerdere berichten geen bijdrage krijgt voor culturele
manifestaties in het kader van de 400-jarige viering en dat ook de tentoonstellingen
in Lissabon en Hannover van de lijst zijn geschrapt.Mevrouw Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD) vond het een goede
zaak dat het de ministeries van Buitenlandse Zaken en van OCW uiteindelijk
is gelukt om gezamenlijk tot plannen te komen, temeer omdat het budget fors
is verruimd, al is het in verhouding nog niet erg veel.Zij had er behoefte aan enige kanttekeningen te plaatsen bij de vier prioriteiten
die de bewindslieden in hun brief van 12 december jl. aangegeven. In het kader
van de thematische prioriteiten wordt het cultureel erfgoed overzee genoemd,
bijvoorbeeld de VOC-projecten. Deze prioriteit kon zij van harte onderschrijven.
Op de laatste algemene UNESCO-conferentie te Parijs werden in dit verband
met name de VOC-archieven belicht. Mede daarom pleitte zij voor voortzetting
van de financiële ondersteuning aan dit unieke project.Bij de thematische prioriteiten wordt ook het Schloss Oranienbaum genoemd
met een bijdrage van 1 mln.! Dat vond haar fractie nogal fors.Ook bij de regionale projecten, met name binnen Europa, zette haar fractie
de nodige vraagtekens. De argumenten om deze projecten bij elkaar te zetten
vond zij niet echt overtuigend. Er gebeurt al zoveel op bilaterale basis dat
het haar niet echt nodig lijkt om daarmee dit relatief toch kleine budget
te belasten. Wel kon zij zich heel goed vinden in de voorstellen inzake
Zuid-Afrika, het Egyptisch Museum, de Biënnale in Istanbul en de restauratie
van de Hermitage.Haars inziens zijn de grote manifestaties bij uitstek geschikt om het
profiel van Nederland te versterken. De Peter de Grotemanifestatie vond zij
een goed voorbeeld van een goede samenwerking tussen de verschillende ministeries
met een positieve uitwerking op verschillende sectoren. Ook leek het haar
een spannende combinatie als de grootste haven van de wereld straks ook nog
de culturele hoofdstad kan worden. Echter, niet alleen in het kader van die
zo belangrijke internationale uitstraling miste zij node het Holland Festival,
maar ook omdat dit beleid toch mede de bedoeling heeft om een platform te
creëren voor cultuuruitingen uit andere landen. Mevrouw Van Heemskerck
Pillis vond het hoog tijd dat het Holland Festival in staat wordt gesteld
op een normale manier door te gaan en niet iedere keer van jaar tot jaar moet
vechten om te blijven bestaan.Wat de internationale culturele activiteiten, de vierde prioriteit, betreft
leek het haar een goede zaak als de Vereniging voor internationale culturele
betrekkingen alleen maar als schakelpunt blijft functioneren, maar ter plekke
zouden ook ambassades als schakelpunt moeten kunnen functioneren. Er zouden
daarom meer culturele experts op de ambassades moeten komen en zouden er ook
prioriteiten moeten worden gesteld. Het is te gek dat er nog niet zo'n iemand
in Berlijn zit terwijl straks een buitenlands bureau een opdracht van enkele
tonnen moet worden gegeven.De Nederlandse culturele huizen kosten weliswaar veel geld, maar leveren
een belangrijke bijdrage aan het internationale culturele beleid. Het is jammer
dat er niet meer geld is om ook in andere landen zo'n huis te hebben. In ieder
geval kon mevrouw Van Heemskerck Pillis nu al zeggen dat haar fractie de notitie
van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken over het Institut Néerlandais
van harte ondersteunde.Het veld omvat veel verenigingen en instituten die een heel gevarieerd
pakket in het internationale netwerk kunnen aanbieden, zoals Felix Meritis.
Dat is een uitvoerende organisatie die naast het cultureel ook nog een heel
goed wetenschappelijk netwerk heeft. Gelet op dat grote belang vond de VVD-fractie
de bijdrage aan de Summer University wel erg miniem! Mevrouw Heemskerck Pillis
vond het een goede zaak dat het Theaterinstituut, het Mondriaanfonds en het
Fonds voor de beeldende kunst nu ook lid zijn geworden van de Vereniging voor
internationale culturele betrekkingen en zij hoopte dat men het in die vereniging
met elkaar eens zal kunnen worden. Het gaat immers om beleid en niet om wie
wat verdeelt en wie wat krijgt.Met anderen zou zij graag willen zien hoe in de toekomst de prioriteiten
moeten worden gesteld en hoe het beleid zo transparant kan worden gemaakt
dat er een voldoende draagvlak ontstaat. Haar suggestie zou zijn om deze vraag
voor te leggen aan de Raad voor cultuur. Een omvangrijk plan voor zo'n gering
budget is niet nodig, maar het leek haar goed als de bewindslieden hun plannen
allereerst voorleggen aan de Raad voor cultuur en daarna, voorzien van het
oordeel van die raad, aan de Kamer.Het Prins Clausfonds kan een goede bijdrage leveren aan die zo belangrijke
wisselwerking tussen cultuur, identiteit en ontwikkeling en zij vond het jammer
dat de Kamer nog steeds niet beschikt over de plannen.Zij memoreerde dat haar fractie zich in het verleden nogal kritisch heeft
uitgelaten over de wijze waarop de UNESCO meende zich te moeten opstellen
en te moeten werken. In de loop der jaren is daarin gelukkig het nodige veranderd
en zij verzocht de minister te bezien in hoeverre de plannen van UNESCO en
de doelstellingen van het Nederlandse internationale culturele beleid met
elkaar sporen en waar mogelijk dat te ondersteunen.Ten slotte moest zij nog een opmerking maken over de Vereniging Nederland-Japan
en erop wijzen dat heel veel Nederlanders er grote moeite mee
hebben dat er grote festiviteiten met Japan worden opgezet. Zij had daar begrip
voor en daarover ook gesproken met degenen die deze festiviteiten organiseren.
Zij wilde daarvoor geen blokkade opwerpen, maar wel vragen om ervoor te zorgen
dat voldoende rekening wordt gehouden met degenen die vanuit het verleden
zoveel moeite met Japan hebben. Antwoord van de regeringDe minister voor Ontwikkelingssamenwerking memoreerde dat op
basis van de herijking van het buitenlandse beleid een integratie is bepleit
van het Nederlandse internationale culturele beleid, waarvoor de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken verantwoordelijk is, en het «cultuurbeleid»
van het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking. In eerste instantie moest
dat organisatorisch vorm worden gegeven en nu dat is afgerond, is het de bedoeling
om activiteiten uit verschillende begrotingen beter op elkaar af te stemmen,
zeker als die gericht zijn op hetzelfde land. Daarin is nu een eerste stap
gezet.Hij stipuleerde vervolgens dat in de stukken geen visie is neergelegd
van het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking op cultuur in ontwikkelingslanden.
Die visie is eerder neergelegd in stukken die ook eerder met de vaste commissie
voor Buitenlandse Zaken zijn besproken. Hij zegde graag toe daarvan een samenvatting
te maken. In de nota Een wereld van verschil is een duidelijke keuze gemaakt
voor een bepaald cultuurbeleid in ontwikkelingslanden. Daarbij zijn gedachten
dat het vooral gaat om bescherming van traditionele culturen in ontwikkelingslanden
of dat cultuur een belemmering is voor sociaal-economische ontwikkeling radicaal
verlaten en is gekozen voor een cultuurbegrip als integrerend onderdeel van
sociaal-economische, politieke en nationale ontwikkeling en voor een grote
nadruk op de relatie tussen cultuur, identiteit, natie- en groepsvorming als
essentieel element van cultuurbeleid. Dat gaat dus veel verder dan specifieke
culturele activiteiten en heeft te maken met normen en waarden, tradities,
religie, etniciteit, enz. Vanuit die optiek heeft Nederland met name binnen
UNESCO het voorstel gedaan om een commissie voor cultuur en ontwikkeling in
te stellen die uiteindelijk is gekomen met het rapport Our creative diversity.
Nederland heeft die commissie ook intensief begeleid en in feite ook gefinancierd.
Nederlandse assistentie bij de follow-up van het rapport komt tot uitdrukking
in de bereidheid om ook elders in de wereld dit soort gedachtewisselingen
over het rapport mogelijk te maken. In dat verband kan ook worden gedacht
aan vertalingen van het WCCD-rapport. Een eerste conferentie hierover wordt
door UNESCO in Stockholm georganiseerd, maar daarover valt nog niet veel te
zeggen. Zodra daarover meer bekend wordt, zal de Kamer daarover uiteraard
worden geïnformeerd. Nederland blijft UNESCO ondersteunen, temeer na
de terugkeer van Engeland.De afgelopen jaren zijn ook specifieke culturele activiteiten in wat engere
zin in ontwikkelingslanden gefinancierd. De daarbij gehanteerde criteria dateren
al van enkele jaren geleden en zijn ook aan de Kamer voorgelegd. Het aantal
activiteiten en landen neemt fors toe en de financiering vindt niet alleen
plaats vanuit de specifieke begrotingspost cultuur en ontwikkeling maar ook
uit reguliere budgetten die in die landen worden besteed. Het komt steeds
meer voor dat de landen zelf vragen om specifieke culturele activiteiten,
bijvoorbeeld versterking van een museum of personele ondersteuning bij versterking
van het eigen cultuurbeleid. In dat licht gezien is de samenwerking met OCW
en ook andere ministeries van groot belang om optimaal gebruik te maken van
de deskundigheid en de mogelijkheden van de verschillende cultuursectoren
in Nederland. De bewindsman zegde ook een overzicht toe van die specifieke
projecten om de Kamer daarin iets meer inzicht te verschaffen.De bewindsman moest erkennen dat hij vergeten is het beleidsplan van het Prins Clausfonds aan de Kamer voor te leggen. Hij zal dat nu zo
spoedig mogelijk doen, vergezeld van andere stukken die de onafhankelijke
stichting hem heeft voorgelegd en enige nadere informatie over de bestedingen
waartoe het bestuur van de stichting in overleg met de erevoorzitter heeft
besloten. Dit jaar is er nog niet erg veel gebeurd, maar aanstaande vrijdag
zal er een bijeenkomst plaatsvinden in het Paleis op de Dam waar de eerste
maal de prijzen zullen worden uitgereikt.De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken bood allereerst
excuses aan voor het feit dat de regering de Kamer pas gisteren heeft «overvallen»
met een brief die inderdaad eerder verstuurd had kunnen worden. In het vervolg
stelde hij zich voor de Kamer zo omstreeks september een gedegen inzicht te
verschaffen wat in de loop van het jaar is gedaan en wat er nog in discussie
is, waardoor de discussie met de Kamer ook nog enigszins sturend kan zijn
voor het te voeren beleid.Hij was de mening toegedaan dat in de memorie van toelichting in 1996
en in de nota Pantser of ruggengraat al voldoende is ingegaan op de doelstellingen
van het beleid en de rol van de veldorganisaties en hij wilde dan ook volstaan
met te onderschrijven wat de heer Beinema zo kernachtig samenvatte in twee
nevengeschikte doelstellingen. De ene heeft te maken met het stimuleren van
de kwaliteit van het aanbod van de Nederlandse cultuurbeoefening en de andere
met de bevordering van internationale betrekkingen van Nederland met gebruikmaking
van cultuurmiddelen. De ene doelstelling gebruikt de andere en omgekeerd.
Ze zijn dus inderdaad nevengeschikt en in de implementatie zullen de dwarsverbanden
dan ook zeer zorgvuldig moeten worden bezien. Wat dit betreft is het inderdaad
een goede zaak dat er een betere samenwerking is ontstaan tussen de verschillende
ministeries, niet alleen op politiek, maar ook op ambtelijk niveau.De bewindsman wilde gelet op het voorgaande niet diep ingaan op de opmerkingen
van mevrouw Roethof over ook een filosofische verbreding van de doelstellingen
van internationaal cultureel beleid of de rol van cultuur in internationale
buitenlandse politiek, met name in conflictbegrenzing en/of conflictbeheersing.
Hoewel dat op zich volstrekt juiste opmerkingen waren, aarzelde hij dat aspect
toch toe te voegen aan de doelstellingen van het internationaal cultureel
beleid. Invulling daarvan zou het abstractieniveau niet alleen nog hoger maken,
maar ook zou het cultuurbeleid dan afhankelijk worden gemaakt van de ad hoc
opborrelende en uitbrekende conflicten die toch hun eigen kenmerken hebben
en dus maatwerk vragen. Hij voelde er dan ook niet veel voor om dat aspect
voor te leggen aan een specifieke werkgroep, maar wilde wel bezien of een
nadere toelichting daarop kan worden opgenomen in de memorie van toelichting
op de begroting 1999. Ook zegde hij desgevraagd toe te zullen bezien of het
huidige instrumentarium wel flexibel genoeg is om in voorkomende gevallen
met projecten op die conflictsituaties in te spelen of dat het wellicht beter
is een nieuwe thematische prioriteit toe te voegen, bijvoorbeeld repressie
en preventie in het kader van internationale conflictsituaties.Het project in Australië hing samen met het bezoek van minister-president
Kok. Voor Zuid-Afrika bestaat wel degelijke grote aandacht, ook al omdat het
steeds meer gezien wordt als zogenaamde verwantschapsland. Er zijn verschillende
projecten in voorbereiding, zoals Genadendal.De bewindsman erkende dat het wenselijk is en ook mogelijk zal zijn om
gaandeweg op basis van de globale prioriteiten te komen tot duidelijke en
doorzichtige criteria, maar wilde niet zover gaan dat die neerkomen op een
strikte juridisering waardoor iedere afwijzing van een subsidieverzoek al
gauw aan de Raad van State zal worden voorgelegd. Gelet op de opmerkingen
van de heer Beinema zegde hij toe het woordgebruik in de zinsnede over de
criteria te heroverwegen en zo nodig aan te passen. Eveneens in antwoord op de heer Beinema stelde de staatssecretaris dat
het zeker niet bij het ene experiment in New York is gebleven. New York is
een uitwerking van een experiment dat al veel langer loopt. Bijvoorbeeld sinds
1989 tot heden werken er kunsthistorici op de ambassade in Bonn. Zij zijn
aangesteld als cultureel attaché. In Japan waren achtereenvolgens twee
kunsthistorici toegevoegd aan het Netherlands-Japan Institute en wel van de
periode 1985–1988 en 1988–1994. Na evaluatie is detachering op
het Netherlands-Japan Institute te Tokio vervolgens gestopt. Op dit moment
wordt buiten de buitenlandse dienst een fulltime cultureel attaché
aangetrokken voor de nieuwe ambassade in Berlijn en ook wordt de mogelijkheid
van zo'n attaché voor de ambassade in Madrid bezien. Ook wordt thans
overwogen om de directeurspost van het Institut Néerlandais in Parijs
niet meer alleen te laten vervullen door een beroepsdiplomaat, maar door een
van buiten geworven expert. Cultuurbeleid wordt dus lang niet meer alleen
door bijgeschoolde diplomaten gevoerd, maar hoe langer hoe meer door professionals.Mevrouw Van Heemskerck Pillis bepleitte minder aandacht voor Europa als
speciaal aandachtspunt. De bewindsman was het daar maar zeer ten dele mee
eens en verwees wederom naar de memorie van toelichting 1996 waarin nadrukkelijk
is opgenomen dat er binnen Europa twee geografische prioriteiten zijn gesteld,
de buurlanden, met name de twee Belgische gemeenschappen en Nordrhein/Westfalen
en de nieuwe Länder in Duitsland, en enkele landen in Centraal-Europa
en de Russische Federatie. Die prioriteit leek de bewindsman ook van belang
omdat de Europese Unie met die landen aan slechts het begin staat van een
omvangrijk reïntegratieproces.Midden-Amerika staat op de lijst van lokale ambassadeprojecten met zeer
kleine budgetten die met name door de ambassades in Mexico en Brazilië
kunnen worden besteed en die los staan van de projecten waarop de brief van
maart betrekking heeft.Voorts merkte de bewindsman op dat Nederland ongetwijfeld met de UNESCO
zal meewerken waar het gaat om de ontsluiting van de VOC-archieven. Het is
een zeer ambitieus en omvangrijk project en goed zal moeten worden bezien
of dat wel past in de prioriteiten en of het financieel haalbaar is.Hij betreurde de kritische opmerkingen van de VVD over het Schloss Oranienbaum.
Het slot is gelegen in een van de nieuwe Länder, tussen Berlijn en Hannover.
In de periode 1945 en 1991 is er als het ware een soort culturele stoomwals
over die gebieden gegaan, waardoor er een geweldige achterstand is ontstaan
op de gebied van het culturele erfgoed, e.d. Het slot ligt op zo'n 60 km van
de toekomstige hoofdstad van Duitsland en dichtbij Hannover waar in het jaar
2000 de bekende grote manifestatie zal plaatsvinden. Het is bovendien ook
een schoolvoorbeeld van een geslaagde export van Nederlandse architectuur
uit de zeventiende eeuw. De nieuwe Länder kennen wel prioriteit toe aan
het herstel van het eigen cultureel erfgoed, maar hebben daarvoor niet de
middelen. Mede gelet op de korte afstand tussen het slot en Berlijn als nieuwe
hoofdstad, Hannover en de historische achtergrond van het slot, leek het de
regering een goede zaak om aan de restauratie van het slot mee te werken en
bij te dragen. Hopelijk zal de substantiële bijdrage van Nederland ook
leiden tot aanvullende bijdragen van Länder en op centraal niveau.De twee Nederlandse instituten spelen inderdaad een belangrijke rol en
zijn kostbare beleidsinstrumenten. Het is een grote zorg om deze bij de tijd
te houden met een goed kosten-batenplaatje. Het mogen geen stoffige instituten
zijn, maar ze moeten goed inwerken op de politieke en culturele activiteiten
in Nederland en Frankrijk. Met een goede selectie van de leiding kunnen zij
zich ook in die richting ontwikkelen.De bewindsman ging ten slotte in op de viering van 400 jaar relatie met
Japan. Hij zegde toe bij het organiserend comité na te gaan hoe het
zich de samenwerking met de Vereniging Nederland-Japan voorstelt,
waarbij zeker de aandacht voor het verleden zal worden gevraagd. Het is de
bedoeling dat de stichting waaraan de organisatie is opgedragen met een integraal
project komt waarin niet alleen de culturele maar ook alle historische dimensies
tot hun recht komen. Als er aanleiding toe bestaat, zal in de kosten worden
bijgedragen. Het is een «joint venture» tussen BuZa en OCW en
daarom heeft het DG cultuur er ook geen directe bemoeienis mee.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
erkende dat de brief van 12 december geen visie bevat, want die is verwoord
in de achterliggende stukken waarnaar verwezen wordt; de cultuurnota, de toelichting
op de begroting, de gezamenlijke brief. Door de aard van de laatste brief,
meer een voortgangsrapportage, leek het niet noodzakelijk om die visie te
herhalen. De gedachten die mevrouw Roethof over die visie ontvouwde, spraken
hem niet alleen aan, maar kwamen hem ook vertrouwd over, omdat dergelijke
gedachten als het ware al zijn begrepen in de titel van de cultuurnota: Pantser
of ruggengraat.Hij wees er voorts op dat ook bij conflicten projecten uit het reguliere
cultuurbudget worden gesteund. Concrete projecten die voor HGIS-gelden in
aanmerking zouden kunnen komen, zijn niet voorgelegd, maar ze zouden binnen
het uitgestippelde beleid passen. Het gaat zijns inziens meer om een toespitsing
van de algemene criteria dan om de noodzaak van nieuwe criteria.Hij was het er uiteraard mee eens dat de Kamer in de gelegenheid moet
worden gesteld haar controlerende taak uit te oefenen, niet op elk bedrag,
maar wel op de manier waarop algemene principes zijn uitgewerkt en daartoe
wordt naarstig naar een goed middel gezocht. De procedure is echter niet zo
dat voor een bepaald jaar begint er al een verdelingsplan ligt voor dat gehele
jaar. Gedurende het gehele jaar kunnen projecten worden aangemeld en als ze
worden gehonoreerd wordt dat gehaald uit de middelen die voor dat jaar beschikbaar
zijn gesteld. Dat is ook de reden dat nu pas het jaar 1997 kan worden afgerond
en dat er voor het begin van 1998 nog slechts een zeer globale indruk kan
worden gegeven. Omdat het niet ruim van te voren wordt vastgelegd, wordt ook
de flexibiliteit bevorderd. Tegen het voorstel van zijn collega om de Kamer
zo omstreeks september een beeld te schetsen van hoe een en ander zo ongeveer
is gelopen en waarschijnlijk nog zal lopen, had hij uiteraard geen bezwaar,
maar hij zou de advisering daarover daarmee graag in overeenstemming brengen.
Tot nu toe kijken enerzijds de verschillende posten en anderzijds de beleidsambtenaren
op de beide ministeries naar de verschillende projecten. Nu gaat het om aanzienlijk
meer geld en ook om meer gericht beleid en zonder het nu strikt te juridiseren –
ook hij voelde daar niets voor – leek het hem toch verstandig dat wat
meer te formaliseren. Een deel van de gelden is al aan de fondsen uitbesteed –
hoewel de besteding vrijwel altijd in overleg plaatsvindt – en dat maakt
het moeilijk om de fondsen ook te laten optreden als beoordelaars van de rest.
Dus ligt het meer voor de hand om de Raad voor cultuur daar een rol in te
laten spelen en te laten bezien of en hoe er een balans in de verschillende
doelstellingen wordt gehouden. Het inzicht dat aan de Kamer wordt voorgelegd,
zou daarvoor aan de Raad voor cultuur kunnen worden voorgelegd voor een toetsing
aan de geformuleerde algemene beleidslijnen.De bewindsman merkte vervolgens op dat er nog geen beslissing is genomen
over het Spaanse voorstel om in 2001 meer hoofdsteden aan te wijzen als culturele
hoofdsteden. Rotterdam is in ieder geval nog kandidaat voor dat jaar, maar
ook voor het jaar 2002. Er wordt nu al zoveel geld voor uitgetrokken omdat
het problematisch zal zijn om dat ineens in 2001 of 2002 bij elkaar te krijgen.
Als Rotterdam het in geen van beide jaren wordt – de bewindsman hoopte
dat uiteraard niet en kon het zich eigenlijk ook niet voorstellen –
kan het gehele bedrag aan andere projecten worden besteed. Vooralsnog is een
grote meerderheid van de Cultuurraad voor het aanwijzen van één
land.Projecten kunnen pas voor bijdragen in aanmerking komen als ze rijp zijn
om te worden uitgevoerd. Het beeld van een bepaald jaar kan daardoor enigszins
vertekend worden, zoals in dit jaar het geval is bij Zuid-Afrika. Het Genadendal
is bijvoorbeeld een zeer interessant project in het kader van het gemeenschappelijke
culturele erfgoed. Dit jaar is er een begin mee gemaakt en het volgend jaar
zal daarvoor een groter bedrag beschikbaar komen, dat in tegenstelling tot
het project in Australië dat als het ware al klaar lag en zo kon worden
opgepakt. Ook aan het VOC-project in Zuid-Afrika wordt en zal nog de nodige
aandacht worden besteed. De VOC is een internationaal netwerk geweest en in
Zuid-Afrika wordt soms de indruk gewekt dat het uitsluitend zijn cultureel
erfgoed is. Dat leeft daar dus in ieder geval heel sterk. De projecten zijn
er wel, de aandacht ook, maar dat wordt uit dit overzicht nog niet zo zichtbaar.
Overigens zijn ook met Indonesië over de VOC-archieven afspraken gemaakt
dan wel in voorbereiding. Het hele zeevarende netwerk dat in de zeventiende
eeuw door de Nederlanders over de gehele wereld is gelegd, zie je dan ook
in heel veel landen terug.Voor het Holland Festival geldt eigenlijk hetzelfde. Als het met goede
projecten komt die binnen de gestelde termen vallen – ook de bewindsman
was ervan overtuigd dat het Holland Festival heel goed het idee van vrijhaven
vorm kan geven – dan zullen die zeker positief tegemoet worden getreden.
Met een structurele bijdrage aan het festival uit de onderhavige gelden zou
hij enige moeite hebben. Het geld moet zijns inziens bestemd blijven voor
specifieke projecten die het gekozen doel dienen. Dat alles neemt natuurlijk
niet weg dat hij heel goed heeft begrepen dat alle fracties van mening zijn
dat het Holland Festival een meer structurele ondersteuning moet krijgen,
maar dat moet in ander verband worden besproken. In antwoord op een interruptie
van mevrouw Roethof zegde hij toe te zullen nagaan of het Holland Festival
inderdaad al een aanvraag in dit kader heeft ingediend. Is dat het geval,
en valt het project binnen de kaders van het beleid, dan kan er snel op gereageerd
worden.De bewindsman had zich nogal verbaasd over de brieven die hij van nogal
wat internationale instanties heeft gekregen over de situatie bij Felix Meritis.
In de cultuurnota zijn daarvoor immers de nodige middelen beschikbaar gesteld.
Nu gaat het om extra geld om de gedachte van vrijhaven meer gestalte te geven
en meer gastvrijheid te verlenen aan buitenlandse cultuurbezoekers. Daarover
heeft enige discussie plaatsgevonden met de Vereniging voor internationale
culturele betrekkingen en met de foundation zelf. In de praktijk blijkt dat
veel fondsen en instellingen graag zelf bezoekersprogramma's willen uitvoeren,
maar er is zeker een algemeen beleid op dat punt wenselijk en daarvoor komt
de foundation wel in aanmerking. Het staat nu nog niet op de lijst omdat de
raad van toezicht van de foundation een onderzoek instelt naar de werkwijze
van de foundation. Voor dat onderzoek is geld beschikbaar gesteld en mede
op basis van de resultaten daarvan zal een beslissing worden genomen over
de mate waarin en de wijze waarop de foundation een rol kan spelen.Met anderen betreurde de bewindsman het zeer dat het afgelopen jaren niet
zo goed heeft geboterd tussen de Vereniging voor internationale culturele
betrekkingen en haar (potentiële) leden. Hij zal beide partijen oproepen
er alles aan te doen om de geschillen te overbruggen, want de bedoeling was
toch dat de vereniging een draagvlak had in die fondsen. Hij wilde er alles
aan doen om beide partijen tot elkaar te brengen, maar niet door de vereniging
als het ware een officiële status te geven.Er is nu een goede samenwerking totstandgekomen tussen de ministeries
van BuZa en van OCW, uitgemond in de gezamenlijke commissie die besluiten
voorbereidt. Hij waardeerde het zeer dat al met al is bereikt wat tot voor
kort nog zo onmogelijk leek. Nadere gedachtewisselingMevrouw Roethof (D66) ondersteunde de suggestie van de staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken om in het vervolg elk jaar in september te spreken
over de invulling van het internationale culturele beleid, maar ook de wens
van de andere fracties om na de jaarwisseling een vervolgoverleg te houden
om te spreken over de bestedingen in 1998, temeer omdat die zeer kort voor
dit overleg aan de Kamer zijn voorgelegd.De staatssecretaris heeft ook duidelijk gesproken over twee doelstellingen
die wat hem betreft nevengeschikt zijn; enerzijds wat Nederlandse instellingen
kunnen doen aan het profileren van Nederland in het buitenland en anderzijds
wat de cultuur betekent voor de internationale betrekkingen. Wat de laatste
doelstelling betreft, zag mevrouw Roethof toch graag een grotere invloed van
het rapport Creative diversity. Haars inziens ligt de nadruk nu te veel op
de eerste doelstelling.De reactie van de staatssecretaris over haar opvattingen over de invloed
die cultuur kan hebben bij conflictpreventie en conflictbeheersing stelde
zij op prijs. Er moet maar eens goed worden bezien of hierover al dan niet
advies moet worden gevraagd.De staatssecretaris van OCW had volstrekt gelijk toen hij zei dat de visie
al in de achterliggende stukken is opgenomen en dat projecten als Press now
passen binnen dat concept van de vrijhaven. Hij stelde voorts dat zulke aanvragen
niet voorlagen. Mevrouw Roethof was ervan overtuigd dat zulke aanvragen wel
degelijk zullen komen als er op Buitenlandse Zaken maar een «uitnodigend»
beleid wordt gevoerd. Haars inziens moet er dan ook worden gezocht naar een
nieuwe gedachte die sterk genoeg is om een nieuwe begrotingspost te kunnen
verantwoorden.Wat het Holland Festival betreft merkte zij nog op dat haar fractie graag
zou zien dat de aanvrage voor de extra 8 ton voor 1998 uit deze HGIS-middelen
werden toegekend – mede gelet op het voorgestelde programma –
maar dat het uiteraard niet haar bedoeling is om dat festival tot in de lengte
van dagen uit de begroting voor Buitenlandse Zaken te financieren.De heer Beinema (CDA) memoreerde dat zijn kritiek er in feite
op neerkwam dat vooroverleg en advisering in feite ontbraken. De regering
heeft toegezegd hoe dat in het vervolg beter zal kunnen verlopen en erop gewezen
dat er inmiddels al een veel betere samenwerking is ontstaan tussen de twee
departementen. Hij kon dat niet weerspreken, maar merkte wel op dat het ene
departement nu eenmaal meer gewend is aan advisering vooraf dan het andere.
De suggestie om jaarlijks in september de rapportage te bespreken, sprak hem
aan, maar dat moet dan wel een rapportage zijn waarin niet alleen terug wordt
gekeken, maar ook vooruit. Ook moet die rapportage vergezeld gaan van een
advies van het liefst de Raad voor cultuur.De staatssecretaris van OCW heeft gezegd dat dit budget zo flexibel wordt
ingezet dat vooraf eigenlijk niet zoveel kan worden gezegd over de bestedingen.
De heer Beinema zette daar toch een vraagteken bij. Dat gaat toch niet om
grote manifestaties en projecten, want die vragen immers een lange voorbereidingstijd.
Natuurlijk moet er flexibiliteit zijn, maar de hoofdstromen van de uitgaven
zijn van te voren te voorzien en kunnen ook met de Kamer worden besproken.Met anderen vond hij het wenselijk om na de jaarwisseling met de regering
van gedachten te wisselen over de projecten die in haar brief van 12 december
jl. zijn opgenomen. Van de regering verwachtte hij nog een motivering in grote
lijnen, dus inderdaad een toetsing aan de criteria, en nog enig commentaar
van de Raad voor cultuur. Mevrouw Van Nieuwenhoven (PvdA) merkte op dat zij uit de reacties
van de Kamer op de motie-Van Traa c.s. wel degelijk de indruk over heeft gehouden
dat de Kamer ook dacht aan structurele uitgaven.Zij zou het zeer op prijs stellen als de regering toezegt nog met nadere
voorstellen te komen inzake het Holland Festival en Felix Meritis en zo omstreeks
de derde week van januari 1998 de Kamer daarover nader te informeren.Minister Pronk heeft enkele dingen toegezegd die kennelijk al op zijn
ministerie klaar liggen en die kunnen er dan ook best in januari zijn.Voorts sloot zij zich aan bij de opmerking van de heer Beinema dat als
in het vervolg in september over een rapportage zal worden gesproken die niet
alleen een terugblik maar ook een vooruitblik moet bevatten en dat er ook
sprake zal moeten zijn van enige advisering.Ten slotte vroeg zij nog een antwoord op haar vragen over de culturele
component van de viering van de 400-jarige relatie Nederland-Japan en waarom
er geen bijdrage vanuit cultuurbeleid beschikbaar is gesteld voor Hannover
en Lissabon.Mevrouw Van Heemskerck Pillis (VVD) stelde de toezeggingen
van minister Pronk zeer op prijs en deelde zijn mening dat het met de UNESCO
weer de goede kant op gaat. Wellicht kan daarover op basis van de toegezegde
stukken nog eens nader over worden gesproken.De suggestie van staatssecretaris Patijn om elk jaar omstreeks september
een richtinggevende discussie te voeren leek haar een goede. Dat biedt ook
de mogelijkheid om de rapportage van te voren nog voor te leggen aan de Raad
voor cultuur.De verdergaande professionalisering van buitenlandse instituten en ambassades
op het gebied van cultuur juichte zij van harte toe. Als dat proces is afgerond,
zag zij daarover graag nadere informatie tegemoet.Zij waardeerde de genuanceerde reactie van staatssecretaris Patijn over
haar opmerkingen over Japan waaruit bleek dat hij heel goed heeft begrepen
wat zij bedoelde. Zij kon het dan ook met een gerust hart verder aan hem overlaten.Staatssecretaris Nuis was enerzijds zeer bereidwillig om de Kamer van
alles en nog wat toe te zenden, maar anderzijds probeert hij toch een beetje
weg te kruipen als wordt gesproken over extra bijdragen aan het Holland Festival
en Felix Meritis, waarop de commissie toch unaniem heeft aangedrongen. Als
nu zo duidelijk wordt uitgesproken dat deze voorstellen niet adequaat genoeg
zijn, is het jammer dat de staatssecretaris zich zo verschuilt achter zwakke
argumenten.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking merkte op dat niet
alle toegezegde stukken al klaar liggen, wel die van het Prins Clausfonds.
De notitie over cultuur en ontwikkeling moet nog worden geschreven, maar daarvoor
kan wel gebruik worden gemaakt van veel bouwstenen die in het verleden al
zijn gemaakt. Het overzicht van plaatsgevonden hebbende activiteiten en projecten
in de jaren 1996/1997 is eveneens niet klaar, maar kan wel binnen anderhalf
à twee maanden worden opgesteld. In januari zal er volgens hem ook
wel wat meer informatie zijn over de UNESCO-conferentie zodat ook die brief
er eind januari wel zal kunnen liggen.De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken is blij met de afspraak
over een gestructureerde rapportage die eens per jaar in september met de
Kamer zal worden besproken. Met zijn collega zal hij bezien hoe de advisering
in het vat kan worden gegoten opdat de Kamer een gedegen stuk krijgt voorgelegd
dat een structuur biedt voor een gedegen overleg.Uit de opmerkingen van mevrouw Roethof was hem wederom duidelijk geworden
dat er ruimte moet komen om middelen voor internationale culturele samenwerking
in te zetten in het kader van conflictpreventie en conflictbeheersing.
In de eerstvolgende rapportage zal daarop ongetwijfeld worden teruggekomen.Vanwege de gekozen financieringssystematiek is er bijvoorbeeld voor de
viering van de 400-jarige relatie Nederland-Japan geen expliciete bijdrage
vanuit de cultuurbegroting. Er is heel bewust een fonds gecreëerd uit
de zogenaamde homogene groep internationale samenwerkingsmiddelen. Ook voor
Hannover en Lissabon heeft de regering er heel bewust voor gekozen om dit
soort grote projecten via één organisatiestructuur en één
financieringslijn aan te pakken, dus via de stichtingen of organisaties die
ermee belast zijn of worden. Naar de mening van de staatssecretaris past in
die systematiek van een centrale projectsubsidie niet dat er daarnaast nog
geld bijeen wordt gesprokkeld uit andere delen van de begroting. Als de Kamer
van mening is dat de projectopzet niet divers genoeg is, is daarvoor de desbetreffende
organisatie of stichting aanspreekbaar dan wel de overheidsadviseurs daarin.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
merkte in de richting van mevrouw Roethof op dat aanvragen zoals van Press
now niet voorlagen omdat ze al gehonoreerd waren vanuit de reguliere middelen.Hij begreep heel goed dat de Kamer op korte termijn opheldering verwacht
over het Holland Festival en daarover zal hij op zeer korte termijn nader
berichten. Voorts vraagt de Kamer om nadere duidelijkheid inzake Felix Meritis
en een zekere advisering over de brief van 12 december jl. van de Raad voor
cultuur. De uitvoering van de laatste twee wensen ligt niet helemaal in zijn
hand. Felix Meritis heeft recent een zelfonderzoek gedaan en hij kan slechts
bevorderen dat dit zo snel mogelijk wordt afgerond. Ook moet de Raad voor
cultuur toch enige tijd worden geboden en wellicht kan dat begin februari
kunnen.In aanvulling op de opmerkingen van zijn collega van Buitenlandse Zaken
merkt de bewindsman nog op dat in het geval van bijvoorbeeld Lissabon het
kabinet heeft besloten dat de organiserende stichting in totaal 6 mln. krijgt.
Uit welke begrotingen dat nu komt, vond hij minder relevant, maar dat wordt
wel gebruikt door stichtingen om te proberen nog meer geld los te krijgen.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,WoltjerDe voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,M. M. H. KampDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), ondervoorzitter,
Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos
(PvdA), Verspaget (PvdA), Ybema (D66), Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV),
Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Woltjer (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD),
Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof
(D66), Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD), Meyer (groep-Nijpels), De Haan (CDA),
Visser-van Doorn (CDA) en Koenders (PvdA).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Lilipaly (PvdA),
De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg (SGP), Rosenmöller (GroenLinks),
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD),
Hendriks, Bukman (CDA), Gabor (CDA) en Dijksma (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van
Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66) en Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA), Klein Molekamp
(VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen (CDA), Van
der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Bakker
(D66), Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD),
Rehwinkel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD),
Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA) en Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25270-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl