Jaarverslag Europese Rekenkamer; Brief minister met de reactie van het kabinet op het Europees Rekenkamerverslag van 16 november 1999
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24202, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24202 nr. 9

26-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De betrouwbaarheidsverklaring over 19982.1 Inleiding2.2 Uitkomsten van de controle2.3 Eigen Middelen2.4 Landbouw EOGFL-GarantieStructuurfondsgelden2.6 Intern en extern beleid en het Europees Ontwikkelingsfonds3. Verbeteracties door de Europese CommissieSEM 2000Agenda 2000Hervormingsplannen van de Commissie Prodi4. Standpunt kabinet4.1 Inzet kabinet binnen de Europese UnieAanbevelingen Comité van Wijzen inzake beheer binnen
de Europese CommissieAanbevelingen Comité van Wijzen inzake financiële
controleAanbevelingen Comité van Wijzen inzake fraudebestrijdingStandpunt kabinet inzake het tweede rapport van het Comité
van Wijzen4.2 Verbeteracties binnen Nederland5. Ten slotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24202Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 202Jaarverslag Europese Rekenkamernr. 9BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 januari 20001. InleidingNaar aanleiding van het verzoek van de commissie voor de Rijksuitgaven
van 22 december 1999 doe ik, mede namens de Staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken, u hierbij toekomen de reactie van het kabinet op het Europese Rekenkamerverslag
dat op 16 november 1999 is uitgebracht (Publicatieblad nummer C 349, 3 december
1999).In deze brief wordt in paragraaf twee een uiteenzetting in hoofdlijnen
gegeven van de bevindingen van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar
1998. Daarbij zal tevens in worden gegaan op de bevindingen die herleidbaar
zijn tot Nederland. Daarna zal in paragraaf drie en vier van deze brief een
uiteenzetting worden gegeven van de maatregelen die zowel door de Europese
Commissie als het kabinet zijn genomen en zullen worden genomen, om het financieel
beheer ten aanzien van Europese gelden te verbeteren. In dit kader zal onder
andere worden stilgestaan bij de aanbevelingen uit het tweede rapport van
het Comité van Wijzen van 10 september 1999 en de acties die het kabinet
in gang heeft gezet. Ten slotte zal in paragraaf 5 ingegaan worden op
de dechargeprocedure in maart 2000.2. De betrouwbaarheidsverklaring over 19982.1 InleidingOp 16 november 1999 is het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over
1998 uitgebracht. In het jaarverslag is de betrouwbaarheidsverklaring, déclaration
d'assurance (DAS), voor het eerst geïntegreerd opgenomen. De betrouwbaarheidsverklaring
over 1998 is evenals voorgaande jaren wederom negatief. Het foutenpercentage
ligt op ongeveer hetzelfde niveau als de voorgaande jaren (rond de 5%, terwijl
de norm van de goedkeuring 1% is). Ten opzichte van de voorgaande jaren is
het foutenpercentage bij de landbouwgarantie-uitgaven stabiel en is het foutenpercentage bij de structuurfondsuitgaven gestegen. De Europese
Rekenkamer hekelt in haar jaarverslag het feit dat het beleid van de Europese
Commissie gericht lijkt te zijn op uitputting van de kredieten in plaats op
de effectiviteit van het beleid. De Europese Rekenkamer benadrukt in haar
jaarverslag ook dat de lidstaten zelf een belangrijke taak hebben in het bewerkstelligen
van een goed financieel beheer. Immers 80% van de betalingen en 100% van de
ontvangsten loopt via de lidstaten.De opzet van het jaarverslag van de Europese Rekenkamer verschilt in die
zin van de vorige jaren, dat de betrouwbaarheidsverklaring per beleidsterrein
is toegelicht. Hoewel hiermee geen sectorale betrouwbaarheidsverklaring wordt
gecreëerd (er wordt geen verklaring per beleidsterrein door de Europese
Rekenkamer afgegeven), is uit het jaarverslag wel beter af te lezen hoe de
stand van zaken op elk beleidsterrein is, en waar de fouten zich vooral manifesteren.
Het jaarverslag ontwikkelt zich hierdoor naar de mening van het kabinet steeds
meer van een beleidsmatig verslag naar een financieel controleverslag. Het
kabinet kan deze ontwikkeling toejuichen.2.2 Uitkomsten van de controleDe Europese Rekenkamer heeft de geconsolideerde rekeningen van de Europese
Gemeenschap voor het op 31 december 1998 afgesloten begrotingsjaar onderzocht.
Deze rekeningen omvatten de geconsolideerde jaarrekening, de balans en de
toelichtingen daarbij en vallen onder de verantwoordelijkheid van de Europese
Commissie. De Europese Rekenkamer heeft de controle overeenkomstig haar controlerichtlijnen
verricht.Op basis van de door haar uitgevoerde controle is de Europese Rekenkamer
gekomen tot de volgende oordelen:I. behoudens enige beperkingen is zij van oordeel dat derekeningen over het begrotingsjaar 1998 een getrouw beeld geven van
de ontvangsten en uitgaven van de Europese Unie gedurende het jaar en van
de financiële situatie aan het eind van het jaar;II. behoudens het voorbehoud ten aanzien van de volledigheid van de ontvangsten
zijn de onderliggende verrichtingen bij de ontvangsten aan eigen middelen over het geheel genomen wettig en regelmatig;III. behoudens enige beperkingen is zij van oordeel dat deverrichtingen inzake betalingsverplichtingen voor het begrotingsjaar
over het geheel genomen wettig en regelmatig zijn;IV. wegens het grote aantal materiële fouten in de onderliggende verrichtingen bij de betalingen kan zij géén globale positieve verklaring afgeven over de wettigheid
en de regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de
betalingen van het begrotingsjaar.Ten aanzien van de beperkingen in de verklaring over derekeningen merkt de Europese Rekenkamer op dat deze hoofdzakelijk
om dezelfde redenen als vorig jaar zijn gemaakt. Deze beperkingen zijn voornamelijk
te wijten aan de onjuistheid of onvolledigheid van de weergave in de financiële
verantwoording van de materiële vaste activa (voornamelijk gebouwen),
de vorderingen, de kasmiddelen en de niet in de balanstelling opgenomen verbintenissen
en aan het feit dat de omvang van de voorlopige betalingen (geboekt als begrotingsbetalingen
van het begrotingsjaar) daarin niet juist tot uiting komen.Het voorbehoud dat de Europese Rekenkamer maakt ten aanzien van de aangegane betalingsverplichtingen is onder andere te wijten aan
het bestaan van betalingsverplichtingen in het kader van de visserij-overeenkomsten
die meer bedragen dan de toegekende kredieten.Zoals hierboven naar voren kwam is het aantal fouten in de betalingenstroom
te hoog. Het aantal materiële fouten dat van invloed is op de bedragen
van de aan de betalingen ten grondslag liggende
verrichtingen is het gevolg van betalingen aan eindbegunstigden die niet voor
steun in aanmerking komen of van betalingen van onjuiste bedragen.Hieronder zal de betrouwbaarheidsverklaring per beleidsterrein worden
toegelicht. Daarnaast wordt ingegaan op de informatie die de Europese Rekenkamer
geeft over de follow-up van eerdere door haar gemaakte opmerkingen en aanbevelingen.
Ingegaan wordt op de beleidsterreinen eigen middelen, landbouwgarantiegelden
en structuurfondsgelden. Hoewel de Europese Commissie voor deze gelden eindverantwoordelijk
is, hebben de lidstaten hier een belangrijke verantwoordelijkheid omdat zowel
de ontvangsten als de uitgaven via de lidstaten lopen. Ten aanzien van de
bevindingen van de Europese Rekenkamer op het terrein van het intern en extern
beleid en het Europees Ontwikkellingsfonds zal de toelichting beperkter zijn
omdat de primaire verantwoordelijkheid voor deze categorie uitgaven bij de
Europese Commissie ligt. In de reactie van het kabinet zal worden ingegaan
op de vraag welke acties nodig zijn om het foutenniveau terug te dringen.
In algemene zin wordt benadrukt dat Nederland in het jaarverslag van de Europese
Rekenkamer slechts een enkele keer wordt genoemd waar het gaat om specifieke
fouten.2.3 Eigen MiddelenDe Europese Rekenkamer merkt ten aanzien van de eigen middelen op dat
er voldoende zekerheid is over de rechtmatigheid van de inkomsten. Verder
constateert de Europese Rekenkamer dat het, wat de gevolgen van de fraude
en de belastingontwijking ten aanzien BTW-ontvangsten betreft, noodzakelijk
blijft dat de Europese Commissie zelfstandig een grondige analyse verricht
op basis van een gecoördineerde aanpak door haar diensten. Daarnaast
wordt door de Europese Rekenkamer opgemerkt dat de nationale BTW-regels niet
stelselmatig getoetst worden aan het gemeenschapsrecht op dit gebied, hetgeen
een uniforme toepassing van BTW-wetgeving in Europa in de weg staat. Daarnaast
kan dit leiden tot onbedoelde verschillen tussen de lidstaten in de BTW-afdrachten.
Naar aanleiding van de bevindingen van de Europese Rekenkamer merkt de Europese
Commissie op dat een stelselmatig onderzoek van de nationale wetgeving een
moeizaam proces dat aanzienlijke middelen vergt en waarvan de resultaten in
termen van opsporing van inbreuken over het algemeen zeer gering is.2.4 Landbouw EOGFL-GarantieBij de landbouwgarantie-uitgaven (circa 50% van de totale uitgaven) is
het aantal materiële fouten vergeleken met vorig jaar niet gestegen maar
is het aantal nog steeds te hoog. De helft van de fouten is te wijten aan
fouten die zijn gemaakt door de uiteindelijke begunstigden. In de meeste gevallen
gaat het daarbij om overdeclaraties van oppervlakten of veestapels en betreffen
het relatief geringe bedragen. Dergelijke fouten zijn in vrijwel alle lidstaten
geconstateerd. Formele fouten (niet-naleving van de regelgeving veroorzaakt
door tekortkomingen in de beheerssystemen) komen in meer dan één
op de zeven verrichtingen voor. Om het aantal fouten te beperken die de rechtmatigheid
van de betalingen aantasten, dient de Europese Commissie zich ervan te vergewissen
dat de communautaire regelgeving correct wordt omgezet in de nationale circulaires
en er op toe te zien dat de documentatie die van de lidstaten wordt verlangd
haar tijdig wordt toegezonden, zodat de nodige controles naar behoren kunnen
worden verricht.De Europese Rekenkamer concludeert verder dat met de nieuwe gemeenschappelijke
marktordening groenten en fruit welke in november 1996 is hervormd, slechts
deels tegemoet wordt gekomen aan de opmerkingen die de Europese Rekenkamer
in 1994 heeft gemaakt. Volgens de Europese Rekenkamer werd met de hervorming
de juiste weg ingeslagen, namelijk die van meer marktgerichtheid en vergroting
van het concurrentievermogen. Tegelijkertijd kunnen door de hervorming echter
meer producten uit de markt worden genomen dan de vastgestelde hoeveelheden
die uit de exploitatiefondsen van de telersverenigingen worden gefinancierd.
Bovendien wordt in de hervormde marktordening onvoldoende accent gelegd op
de ontwikkeling van de beheers- en afzetvaardigheden die de telersverenigingen
juist nodig hebben om de hun toebedeelde rol te kunnen vervullen. Hierover
zij opgemerkt dat de Europese Rekenkamer in Nederland geen onderzoek heeft
gedaan naar de wijze waarop de gemeenschappelijke marktordening groenten en
fruit ten uitvoer wordt gelegd.Ten aanzien van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
voor de graansector concludeert de Europese Rekenkamer ten slotte dat de verwachting
dat de consumentenprijzen voor graanproducten zouden dalen door de hervormingen
van 1992, zoals de introductie van de hectaresteun, niet is uitgekomen. De
Europese Rekenkamer stelt vast dat de kosten voor de consument alleen maar
zijn toegenomen nu de verlaging van de voedselprijzen achterwege is gebleven.
Ook had de hervorming een belangrijk inkomenseffect voor met name grotere
graanproducenten: zij bleken door de inkomenstoeslagen te zijn overgecompenseerd.
Door het kabinet kan in dat verband de kanttekening worden geplaatst dat dit
voor de Nederlandse situatie uitdrukkelijk niet het geval was.StructuurfondsgeldenWat betreft de structuurfondsuitgaven (circa 35% van de totale uitgaven)
blijkt de situatie te zijn verslechterd ten opzichte van vorig jaar. De meeste
materiële fouten die van invloed zijn op de wettigheid en regelmatigheid
van de onderliggende verrichtingen doen zich voor op het niveau van de uiteindelijke
begunstigden, waaronder ook openbare instanties die programma's of maatregelen
beheren. De fouten spitsen zich toe op niet-subsidiabiliteit van de uitgaven,
niet-naleving van de regels inzake aanbestedingen, uitgaven niet gedekt door
bewijsstukken, niet naleving van de regels inzake staatssteun, uitgaven betreffende
niet-uitgevoerde projecten, acties met niet aangegeven ontvangsten of financieringsbronnen
en forfaitaire uitgaven die niet overeenkwamen met werkelijke uitgaven. De
Europese Rekenkamer merkt wel op dat de Europese Commissie bij de structuurfondsen
een strenger beheerssysteem heeft geïntroduceerd dat pas op langere termijn
(vanaf 2000) zijn vruchten, dus minder fouten, zal afwerpen.Ten aanzien van tussentijdse evaluaties van doelstelling 1 en 2 uitgevoerd
ten behoeve van de toezichtcomités merkt de Europese Rekenkamer het
volgende op. De tussentijdse evaluaties in 1996 en 1997 moesten de toezichtscomités
in kennis stellen van de programma's en de verwezenlijking van de doelstellingen
en dienden bij te dragen tot een eventuele herprogrammering. De Europese Rekenkamer
constateert echter dat de resultaten van de evaluaties vaak niet vergelijkbaar
zijn, niet altijd kwantificeerbaar en bruikbaar zijn en dat de gebruikte indicatoren
ongeschikt of ontoereikend zijn of niet bestaan. De Europese Rekenkamer concludeert
dat de Europese Commissie ervoor zou moeten zorgen dat de functie en het beoogde effect van het toezicht, de evaluaties en de programmering
in het algemeen – en van de tussentijdse evaluatie en de herziening
halverwege de looptijd – goed worden omschreven. De Europese Commissie
merkt op dat in het licht van de opgedane ervaringen in de nieuwe structuurfondsenverordeningen
de inhoud van de toezicht- en evaluatiewerkzaamheden nader is omschreven.
Vooral de organisatie van de tussentijdse evaluatie wordt in deze nieuwe structuurfondsenverordeningen
duidelijk aan de lidstaat – in partnerschap met de Europese Commissie –
toevertrouwd.Met betrekking tot de steunverlening uit het EOGFL, afdeling Oriëntatie,
concludeert de Europese Rekenkamer verder dat meer rekening gehouden zou moeten
worden met de aard van de gesteunde producten. Dit geldt in het bijzonder
wanneer daarvan structurele overschotten bestaan, waarvan de geleidelijke
afbouw nu juist een van de prioritaire doelstellingen van het gemeenschappelijk
landbouwbeleid is. In haar antwoord wijst de Europese Commissie erop dat dit
een ingewikkeld probleem is waarvoor per sector en regio een oplossing moet
worden gevonden. Voorts moet ook rekening worden gehouden met de in de loop
van de tijd veranderende omstandigheden. Verder noemt de Europese Commissie
het onlogisch in een sector met overschotten te investeren. De steun zou moeten
worden gebruikt om over te schakelen op variëteiten zonder overschot.
Als voorbeeld noemt zij succesvolle investeringen in de wijnbouwsector en
in de sector groenten en fruit.Ten slotte merkt de Europese Rekenkamer op dat een belangrijk deel van
de maatregelen van de structuurfondsen is bedoeld ter bevordering van de werkgelegenheid.
De Europese Rekenkamer constateert echter dat het voor de lidstaten moeilijk
blijft om de werkloosheidspercentages te voorspellen. De Europese Commissie
erkent dat, ondanks de vooruitgang tijdens de huidige programmeringsperiode
op het gebied van de raming van het effect op de werkgelegenheid, de kwaliteit
en de resultaten van de ramingen zeer uiteenlopend zijn. De resultaten zijn
dikwijls gebrekkig op het terrein van conceptuele duidelijkheid en methodologische
onderbouwing. De Europese Commissie probeert deze gebreken op te lossen door
middel van notities om harmonisatie te bewerkstelligen in de concepten, definities
en het methodologisch kader. Daarnaast verricht de Europese Commissie momenteel
een studie om het meten van het effect op de werkgelegenheid te harmoniseren.Ten aanzien van de structuurfondsgelden worden door de Europese Rekenkamer
geen opmerkingen gemaakt die direct herleidbaar zijn tot Nederland. Dit betekent
echter niet dat het financieel beheer binnen Nederland geheel op orde is.
Het kabinet is van mening dat de nodige maatregelen moeten worden genomen
en reeds zijn genomen om het beheer en de controle van de structuurfondsgelden
te verbeteren, zoals in paragraaf 3 en 4 naar voren komt.2.6 Intern en extern beleid en het Europees OntwikkelingsfondsBij deze categorie uitgaven ligt de verantwoordelijkheid voor een goed
beheer bij de Europese Commissie en niet bij de lidstaten.Het aantal materiële fouten bij subsidies voor het interne beleid
van de EU ligt aanzienlijk hoger dan gemiddeld. Bij ongeveer eenderde van
de betalingen kwamen materiële fouten aan het licht. Deze fouten kwamen
onder meer door forse overbetalingen bij subsidies op het gebied van onderzoek
(vierde kaderprogramma). Op dit gebied dat uitgevoerd werd door derden, werden
vaak niet subsidiabele kosten opgevoerd en was er sprake van opzettelijke
overfacturering. Ten aanzien van het extern beleid heeft de Europese Rekenkamer kritiek
op het excessieve gebruik van bureaus voor technische bijstand (BTB's). De
wildgroei van deze bureaus biedt geen doeltreffende en zuinige oplossing voor
de problemen die de Europese Commissie wat betreft de personele middelen ondervindt.
Hervorming en verduidelijking van het systeem blijven noodzakelijk.Aruba en de Nederlandse Antillen hebben gelden ontvangen uit het Europees
Ontwikkelingsfonds. De trage uitvoering van de hulpprogramma's in deze gebieden
heeft gevolgen voor de effectiviteit van het programma.3. Verbeteracties door de Europese CommissieIn deze paragraaf zal worden ingegaan op een aantal belangrijke maatregelen
die de Europese Commissie heeft getroffen ten aanzien van het verbeteren van
het beheer en de controle van de Europese gelden. In de volgende paragraaf
zal het standpunt van het kabinet worden belicht en zal onder andere worden
stilgestaan bij de binnen Nederland getroffen maatregelen.SEM 2000Zoals ook in het verslag van de Europese Rekenkamer naar voren komt, heeft
de Europese Commissie veel verbetermaatregelen op het terrein van beheer en
controle van Europese gelden ingevoerd. Eén van deze maatregelen betreft
het SEM 2000-initiatief (Sound and Efficient Financial Management) van de
Europese Commissie dat in 1995 onder verantwoordelijkheid van de (toenmalige)
commissarissen Liikanen (Directoraat Begroting, DG XIX) en Gradin (Directoraat
Financiële Controle en Fraude, DG XX) is gestart om het financieel beheer-
en controlestelsel zowel binnen de Europese Commissie als binnen de lidstaten
te verbeteren.Met name in de derde fase (versterking van het partnerschap met de lidstaten)
van het SEM 2000-initiatief zijn op deelterreinen belangrijke zaken tot stand
gekomen. Zo is een verordening van kracht geworden die moet leiden tot een
verbetering van de beheer- en controlestructuur bij structuurfondsgelden (minimum
eisen financiële controle door de lidstaten), is overeenstemming bereikt
over de criteria die bepalen welke uitgaven uit het structuurfondsenprogramma
door de Europese Commissie gesubsidieerd worden en zijn ten slotte richtsnoeren
vastgesteld voor het toepassen van netto financiële correcties. Naast
onderhavige maatregelen is ook aandacht besteed aan algemene vraagstukken
zoals het verbeteren van de fraudebestendigheid van de regelgeving, het verbeteren
van de uitgavenramingen en meer aandacht voor evaluatie-onderzoek. Hoewel
een groot gedeelte van de SEM 2000-maatregelen in 1997 is genomen hebben deze
maatregelen nog niet geleid tot een vermindering van het door de Europese
Rekenkamer geconstateerde foutenpercentage over het begrotingsjaar 1998.Agenda 2000De SEM 2000-uitkomsten hebben grotendeels hun weerslag gevonden in de
nieuwe structuurfondsenverordening (Verordening (EG) nr. 1260/1999 van de
Raad) die in het kader van Agenda 2000 is vastgesteld voor de nieuwe programmeringsperiode
2000–2006.Mede door de inzet van Nederland is in de nieuwe structuurfondsenverordening
vastgelegd dat betalingsverplichtingen waarop binnen twee jaar geen voorschot
of betalingen zijn verricht door de Europese Commissie worden geannuleerd
(automatisch decommitteren). Deze bepaling geldt in de thans nog
lopende programmeringsperiode niet, waardoor een enorm stuwmeer van verplichtingen
kon ontstaan.Daarnaast is in de nieuwe structuurfondsenverordening de juridische basis
van de Europese Commissie versterkt om (forfaitaire) financiële correcties
aan de lidstaten op te leggen. Indien de Commissie van mening is dat een lidstaat
niet afdoende onregelmatigheden heeft gecorrigeerd of dat de beheers- en controlesystemen
ernstige tekortkomingen vertonen die leiden tot onregelmatigheden met een
systematisch karakter, dan schort de Commissie de betalingen op met het verzoek
aan de lidstaat om correcties aan de eindbegunstigden op te leggen. Indien
de lidstaat hier geen gevolg aan geeft legt de Commissie een financiële
correctie aan de lidstaat op. Daarbij wordt in acht genomen de aard van de
onregelmatigheid en de omvang en het potentiële financiële effect
van de eventuele tekortkomingen van de beheers- of controlesystemen (zogenaamde
forfaitaire correcties).In de nieuwe structuurfondsenverordening wordt verder bepaald dat de relevante
nationale bepalingen van toepassing zijn op de subsidiabele uitgaven, tenzij
de Commissie, indien dat nodig is, zelf gemeenschappelijk subsidiabiliteitsregels
vaststelt. De Commissie heeft inmiddels een concept opgesteld voor deze gemeenschappelijke
subsidiabiliteitsregels dat momenteel in de structuurfondscomité's
wordt besproken.Ten slotte wordt in de nieuwe structuurfondsenverordening bepaald dat
de lidstaten een voorschotbetaling krijgen van 7%. Daarnaast kunnen de lidstaten
drie maal per jaar tussentijds betalingen op declaratiebasis aanvragen. Deze
tussentijdse betalingen door de Europese Commissie aan de lidstaten vinden
plaats op basis van de door de betalingsautoriteit gecertificeerde uitgaven.
De betaling van het eindsaldo door de Europese Commissie aan de lidstaten
vindt plaats nadat de betalingsautoriteit (dat is vaak het programmamanagement)
een gecertificeerde verklaring betreffende de daadwerkelijk verrichte uitgaven
bij de Europese Commissie heeft ingediend.Hervormingsplannen van de Commissie ProdiAnno 2000 kan gesteld worden dat een aantal belangrijke maatregelen is
getroffen, maar dat de resultaten daarvan nog onvoldoende zichtbaar zijn,
bijvoorbeeld in de strekking van de DAS. Daarnaast zijn deze maatregelen met
name gericht op het verbeteren van het beheer en de controle in de lidstaten.
Echter intern zal de Europese Commissie ook het nodige moeten verbeteren.Bij de vorming van de nieuwe Commissie is Neil Kinnock als vice-president
speciaal aangesteld ten behoeve van het doorvoeren van een intern administratief
hervormingsproces. Op 1 maart 2000 zal de Europese Commissie met deze (administratieve)
hervormingsplannen komen. De Europese Commissie heeft al aangegeven dat de
volgende elementen in deze hervormingsplannen aan bod zullen komen: programmering
en allocatie van middelen, personeelsbeleid en financieel beheer en controle.
Daarbij heeft de Europese Commissie ook laten weten dat de aanbevelingen uit
het tweede rapport van het Comité van Wijzen (zie paragraaf 4)
mee zullen worden genomen bij de hervormingen van het Financieel Reglement. 4. Standpunt kabinet4.1 Inzet kabinet binnen de Europese UnieHoewel de nieuwe Europese Commissievoorzitter hervormingsplannen heeft
aangekondigd en er ook onder de oude Europese Commissie diverse verbeteringen
tot stand zijn gekomen, zullen de effecten van deze plannen en maatregelen
pas op langere termijn zichtbaar worden. Het kabinet beseft daarnaast ook
dat juist door de verbetermaatregelen die door de Europese Commissie en de
lidstaten worden genomen in eerste instantie ook meer fouten naar boven zullen
komen.Het Europese Rekenkamerverslag stond geagendeerd op de EcoFinRaad van
29 november 1999. De bevindingen zijn toen door de president van de Europese
Rekenkamer in een toespraak toegelicht. In deze EcoFinRaad heb ik laten blijken
dat ik het zorgelijk vind dat het foutenpercentage nog steeds te hoog is.
Tijdens de EcoFinRaad heb ik opgeroepen om voortgang te maken met het verbeteren
van het financieel beheer- en controlestelsel. Daarbij heb ik aangegeven het
wenselijk te achten dat de Europese Commissie het hervormingsplan dat in maart
2000 uitkomt voorziet van een duidelijk tijdpad met duidelijke, in termen
van resultaten geformuleerde en verifieerbare mijlpalen, waarin de Commissie
aangeeft wanneer zij denkt dat een positieve betrouwbaarheidsverklaring (DAS)
kan worden bereikt. Tevens heb ik erop gewezen dat Nederland verlangt dat
in het hervormingsplan een groot deel van de aanbevelingen van het Comité
van Wijzen zal worden overgenomen. De aanbevelingen vormen immers een belangrijke
input voor het hervormingsplan van de Europese Commissie en gaan voor een
belangrijk deel over financieel beheer, controle en fraudebestrijding1.In het tweede rapport van het Comité van Wijzen, dat op 10 september
1999 is verschenen worden 91 aanbevelingen gedaan op het gebied van financieel
beheer en controle, de fraudeaanpak en het personeelsbeleid. Hieronder worden
de meest in het oog springende aanbevelingen besproken op het terrein van
beheer, controle en fraude-aanpak. Vervolgens wordt het standpunt van het
kabinet weergegeven.Aanbevelingen Comité van Wijzen inzake beheer binnen
de Europese CommissieDe uitbesteding van taken van de Europese Commissie heeft veel tekortkomingen
en heterogeniteit gekend. Dit werd geïllustreerd door het verschijnsel
van de BTB's die verschillende malen in opspraak zijn gekomen. De beheerstaken
van de Europese Commissie zijn sterk uitgebreid door de meerjarenprogramma's
op het vlak van intern en extern beleid en zij heeft aan deze uitbreiding
niet het hoofd kunnen bieden door herverdeling van beschikbare personeelskrachten.
Het Comité van Wijzen is van mening dat de controle op de contracten
verbeterd moet worden en dat de contracten strikter gereglementeerd moeten
zijn. Daartoe dient in het Financieel Reglement het contractrecht beter gedefinieerd
te worden, in het bijzonder ten aanzien van de technische bijstand en controle
op intellectuele dienstverlening. Het Comité van Wijzen spoort de Europese
Commissie aan zich nader te beraden over de oprichting van een nieuwe generatie
van uitvoerende agentschappen. Het Comité van Wijzen plaatst daarbij
wel de kanttekening dat de (politieke) verantwoordelijkheid van de Commissiedienst
niet aan een BTB of een uitvoerend agentschap mag worden overgedragen. Aanbevelingen Comité van Wijzen inzake financiële
controleEr moet een onafhankelijke en professionele interne auditdienst komen,
waarvan de werkzaamheden zijn gebaseerd op relevante internationale standaarden.
Deze auditdienst dient rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de President
van de Europese Commissie te vallen, onafhankelijk van elke andere Commissiedienst.
De ex-ante controles en de interne controles die nu nog door het Directoraat
Financiële Controle (DG XX) worden verricht moeten integraal onder de
verantwoordelijkheid van de beleidsdirectoraten worden geplaatst. Op basis
van bovenstaande aanbevelingen concludeert het Comité van Wijzen dat
het huidige DG XX geen reden van bestaan meer heeft. Het personeel van DG
XX dient te worden overgeplaatst naar de nieuwe interne audit-dienst en de
versterkte controle-units dienen te worden ondergebracht bij de directoraten-generaal.
Daarnaast moet elk directoraat-generaal zijn eigen financieel jaarverslag
en jaarrekening opstellen. Deze moeten vervolgens gecontroleerd worden door
de interne audit-dienst en in het kader van de kwijtingsprocedure worden voorgelegd
aan de bevoegde instellingen.De nieuwe interne audit-dienst moet voldoen aan de relevante internationale
standaarden van het instituut van internal auditors.Voorts wordt aanbevolen dat de Europese Commissie frequenter en kwalitatief
betere controles in de lidstaten uitvoert.In het licht van bovenstaande aanbevelingen merkt het Comité van
Wijzen op dat het nuttig zou zijn als de Europese Rekenkamer in haar «betrouwbaarheidsverklaring»
(DAS) exacter zou aangeven welke sectoren, systemen en lidstaten het meest
getroffen worden door fouten, alsmede wat de aard is van de fouten.Aanbevelingen Comité van Wijzen inzake fraudebestrijdingDe centrale vraag die het Comité in het rapport stelt is hoe de –
naar het oordeel van het Comité – «quasi-strafrechtelijke
onderzoeken» door OLAF (Office de Lutte Anti Fraude), de noodzaak van
enige rechterlijke controle op die onderzoeken en een meer effectieve strafrechtelijke
vervolging van EU-fraude kunnen worden verzoend met het beginsel dat strafrechtelijke
rechtshandhaving een exclusieve bevoegdheid van de lidstaten is.Het Comité oordeelt dat daartoe een nieuw juridisch kader moet
worden ontwikkeld, in drie fasen. In de eerste fase zou een onafhankelijke
Europese officier van justitie in het leven geroepen moeten worden, die de
justitiële follow-up zou moeten verzekeren van administratieve onderzoeken
van OLAF. Deze Europese officier van justitie zou ook een rol moeten spelen
bij de coördinatie van de opsporing en vervolging van (grensoverschrijdende)
EU-fraudezaken.In de tweede fase zou in iedere lidstaat een specifieke eenheid van het
Openbaar Ministerie belast moeten worden met de vervolging van «Europese
strafbare feiten» (dat wil zeggen: niet alleen fraude en corruptie,
maar alle strafbare feiten van artikel 29 van het EU-Verdrag).In de derde fase zou één Europees Openbaar Ministerie moeten
worden opgericht, met gedelegeerde officieren van justitie in de lidstaten,
die bevoegd zijn alle strafbare feiten te vervolgen waarbij financiële
belangen van de EG in het geding zijn. Deze derde stap acht het Comité
alleen mogelijk na verdragswijziging met behulp van een IGC. Standpunt kabinet inzake het tweede rapport van het Comité
van WijzenHet kabinet heeft met aandacht kennis genomen van de aanbevelingen van
het Comité van Wijzen. De analyse van het Comité van Wijzen
stemt overeen met eerdere indrukken over de werkwijze binnen de Europese Commissie.
Een groot deel van de aanbevelingen kan een bijdrage leveren aan de gewenste
verbeteringen.Ten aanzien van het beheer binnen de Europese Commissie is het kabinet
van mening dat gedeeltelijke privatisering of onderaanbesteding mogelijk is
maar dat, conform de aanbevelingen van het Comité van Wijzen, het niet
zo mag zijn dat de Europese Commissie zijn eindverantwoordelijkheid ontloopt.Op het gebied van financieel beheer heeft het kabinet in Europees verband
laten blijken voorstander te zijn het accent van de ex-ante controles naar
de ex-post controles te verplaatsen. Zo heeft het kabinet bij de besprekingen
over de herziening van het Financieel Reglement (het Financieel Reglement
regelt de procedures met betrekking tot het begrotingsproces van de EU) voor
een grotere rol van de ex-post controles gepleit. Zoals uit het Europees Rekenkamerverslag
1998 blijkt, deelt de Europese Rekenkamer deze mening. In het rapport van
het Comité van Wijzen wordt gesproken over de controle van de financiële
verantwoordingen van elk directoraat door de interne audit-dienst. Uit de
reacties van de Europese Commissie op het rapport van het Comité van
Wijzen blijkt niet of de Commissie een interne audit-dienst voor ogen heeft
waar de nadruk moet liggen op deze financial audit of op de operational audit.
Het kabinet is van mening dat zolang er sprake is van een niet-goedkeurende
DAS de nadruk op de financial audit (rechtmatigheid) zou moeten liggen.Het idee van een betrouwbaarheidsverklaring per deelterrein wordt door
het kabinet van harte ondersteund. In de IGC-nota1
pleit het kabinet ervoor dat de Europese Rekenkamer naast de «overall»
betrouwbaarheidsverklaring ook meer specifieke deelverklaringen over de betrouwbaarheid
van de uitgaven op beleidsterreinen zal uitbrengen. Voor een sectorale DAS
zal de Europese Rekenkamer wel meer controlecapaciteit nodig hebben.Wat de versterking van de gemeenschappelijke fraudebestrijding in EU-kader
betreft wordt het volgende opgemerkt. In de eerste plaats is van belang dat
de verdragen inzake de bestrijding van fraude en corruptie2 spoedig kunnen worden geïmplementeerd. Daardoor zal het kader
voor de bestrijding van fraude verder worden versterkt. In de tweede plaats
is van belang dat de bestaande internationale samenwerking bij de bestrijding
van EG-fraude verder wordt uitgebouwd. Daarbinnen passen de bovenbeschreven
voorstellen van het Comité over de eerste twee fasen zeer wel. De aanstelling
van een Europees officier van justitie die belast is met een adequate justitiële
afdoening van interne onderzoeken van OLAF binnen de instellingen is een goede
zaak. Ook de inrichting van een specifiek aanspreekpunt bij het Openbaar Ministerie
in elke lidstaat voor de vervolging van EU-fraude in elke lidstaat wordt ondersteund.
Een dergelijke voorziening draagt bij aan de verbetering van de coördinatie
bij de opsporing en vervolging van EU-fraude, zowel tussen de lidstaten onderling
als tussen de lidstaten en OLAF. Het kabinet is van mening dat de vraag naar
de wenselijkheid of noodzaak van een Europees Openbaar Ministerie aan de orde
kan komen nadat ervaring is opgedaan met de eerste twee fasen. Bij een verdere
discussie over een Europees Openbaar Ministerie hanteert het kabinet de volgende
uitgangspunten: er moet sprake zijn van voldoende rechterlijk toezicht en
een toereikende democratische controle; er zouden gemeenschappelijke
beginselen van strafvordering moeten worden vastgesteld, en de bevoegdheid
van een Europees Openbaar Ministerie zou zich moeten beperken tot EU-fraude
en andere delicten die direct samenhangen met de regelgeving van de Europese
Gemeenschappen.Het kabinet blijft verder van oordeel dat het fraudebestrijdingsbureau
OLAF moet worden verzelfstandigd. Verzelfstandiging biedt immers betere waarborgen
voor de onafhankelijkheid van OLAF en voor de kwaliteit van het toezicht op
het financieel beheer binnen de Europese Unie.4.2 Verbeteracties binnen NederlandHet is niet alleen van belang dat de Europese Commissie met verbetermaatregelen
komt aangaande het beheer- en controlestelsel van Europese gelden. Mede naar
aanleiding van de geconstateerde onregelmatigheden bij het Europees Sociaal
Fonds (ESF) in 1999 heeft het kabinet besloten om ook ten aanzien van andere
structuurfondsgelden te onderzoeken in hoeverre het toezicht, beheer en de
controle zou kunnen worden verbeterd bij deze gelden. De betrokken ministeries
onderzoeken thans in overleg met het ministerie van Financiën welke verbeteracties
nodig en wenselijk zijn.Voorts zal de Algemene Rekenkamer begin februari de uitkomsten publiceren
van een onderzoek, dat is uitgevoerd op verzoek van de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, naar de beheer- en controlesituatie met betrekking
het ESF. Verwacht mag worden dat de uitkomsten van dit onderzoek verder zullen
leiden tot het treffen van maatregelen ter verbetering.Zoals naar voren kwam in het kabinetsstandpunt van 16 juli 1999 is het
kabinet van mening dat de controlebevoegdheden van de Algemene Rekenkamer
en de ministers ten aanzien van de besteding van EU-gelden ontoereikend zijn.
Inmiddels heb ik op 6 december 1999 een concept-wetsvoorstel tot achtste wijziging
van de Comptabiliteitswet, ziende op totstandkoming van een controlebevoegdheid
van de Algemene Rekenkamer en de ministers ten aanzien van de besteding van
EU-gelden in Nederland, ter advisering aan de President van de Algemene Rekenkamer
voorgelegd. Naar verwachting zal het College van de Algemene Rekenkamer februari
met zijn advies komen. Het kabinet zal het concept-wetsvoorstel daarna zo
spoedig mogelijk aan de Raad van State zenden.5. Ten slotteHet Europese Rekenkamerverslag speelt een belangrijke rol in het dechargeproces.
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999 maakt
ook de betrouwbaarheidsverklaring, opgenomen in het jaarverslag van de Europese
Rekenkamer, expliciet onderdeel uit van de dechargeprocedure. Op basis van
het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over de uitvoering van de begroting
adviseert de EcoFinRaad aan het Europees Parlement wel of niet kwijting te
verlenen. Tot nu toe heeft de EcoFinRaad, zij het altijd met de nodige kritische
kanttekeningen en aanbevelingen aan de Commissie, het Europees Parlement geadviseerd
kwijting te verlenen aan de Commissie over de uitvoering van de begrotingen.
Uiteindelijk beslist het Europees Parlement zelf of zij overgaat tot het verlenen
van decharge aan de Europese Commissie.Ten aanzien van de dechargeprocedure over 1998 zal het kabinet nog bezien
welke positie Nederland in de EcoFinRaad van maart 2000 zal innemen.
Het kabinet is van mening dat het foutenpercentage binnen de Europese Unie
nog steeds te hoog is. Het kabinet zal in de EcoFinRaad derhalve in elk geval
de verantwoordelijkheid van de nieuwe Commissie benadrukken om te komen tot
nieuwe maatregelen om het financieel beheer en de controle te verbeteren.
Het kabinet verlangt van de Commissie dat zij haar in maart 2000 te presenteren
plan voorziet van meetbare prestatie-afspraken die binnen enkele jaren moeten
leiden tot een positieve betrouwbaarheidsverklaring. Het kabinet beseft dat
het moeilijk is om de nieuwe Commissie verantwoordelijk te stellen voor de
gevolgen van acties van de oude Commissie, maar houdt de nieuwe Commissie
er wel voor verantwoordelijk om nu met concrete en gerichte verbeterplannen
te komen.De Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Middels deze interventie is ook gehoor gegeven aan de motie van de heer
Hessing die vindt dat de regering zich in de Raad van de EU moet inzetten
dat op korte termijn een aanvang wordt gemaakt met een doeltreffende aanpak
van de problematiek van het financieel beheer en controle, in overeenstemming
met de adviezen dienaangaande van de Europese Rekenkamer en van het Comité
van Wijzen (Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 580, nr.
8).XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 21 501-20, nr. 101XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 22 468, nrs.
1 en 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24202-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl