Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag algemeen overleg over de brief van staatssecretaris Linschoten van 11-7-1995 inzake de uitkomsten vh MDW-project arbeidsomstandighedenwet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24036 nr. 11

01-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteitnr. 11VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 december 1995De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 1 november 1995 overleg gevoerd met staatssecretaris Linschoten
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over diens brief van 11 juli 1995
inzake de uitkomsten van het MDW-project arbeidsomstandighedenwet (24 036,
nr. 8).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Vreeman (PvdA) vond dat met het MDW-project op arbo-gebied
niet de goede richting in is geslagen. De titel van het eindrapport van de
MDW-werkgroep Arbowet (Maatwerk in bescherming) vond hij niet passend bij
de inhoud ervan. Centrale doelstelling is namelijk deregulering en niet verbetering
van de arbeidsomstandigheden van werknemers. Welke doelstelling op arbo-gebied
wil men met dit MDW-project bereiken? Strekt het tot het terugdringen van
het aantal ongevallen, het aantal beroepsziekten of het ziekteverzuim? Dit
laatste zou een nieuwe, verplichte verzuimregistratie vergen. De huidige cijfers
hebben namelijk geen waarde meer, omdat veel werkgevers na de privatisering
van de Ziektewet het ziekteverzuim niet meer opgeven. Komt er zo'n nieuwe
registratie als indicatie voor de gezondheid in verschillende sectoren? Hij
verwierp het argument dat deregulering nodig is vanwege de problemen bij de
handhaving van de bestaande regelgeving. Dan zou het ook gebruikt kunnen worden
voor het terugdringen van criminaliteit, fraude in de sociale zekerheid en
verkeersonveiligheid. Handhavingsproblemen moet men oplossen via maatregelen
in die sfeer. Vreemd vond hij het in dit licht dat de inspectiedienst van
het ministerie zich meer gaat richten op procescontrole dan op controle van
de werkplek zelf. Voor handhaving van arbo-regelgeving is controle op de werkplek
toch een absolute noodzaak? Met de opvatting dat werkgevers gebaat zijn bij
minder regels was hij het niet eens. Arbo-normen geven werkgevers en werknemers
houvast. Dat werkgevers vooral bezwaar maken tegen de administratieve belasting
van de arbo-regelgeving vond hij ongeloofwaardig in het licht van de gedetailleerde
regelgeving die verbonden is aan de door hen wel gewenste ISO-normering. Hij
miste in de rapportage van de MDW-werkgroep een evaluatie van
de werking van de toch vrij moderne Arbo-wet, die bijvoorbeeld in de bouw
leidde tot een drastische daling van het aantal ongevallen. Had zo'n evaluatie
niet voor de hand gelegen?Verzwakking van de medezeggenschapsstructuur op arbo-gebied vond de heer
Vreeman strijdig met het pleidooi voor een meer gedecentraliseerde, gedereguleerde
arbo-zorg. In dezen wordt de rol van de ondernemingsraad nogal benadrukt,
maar hoe ziet men dat bij bedrijven met minder dan 35 werknemers? Terughoudend
was hij over het voornemen om arbo-regelingen tot onderwerp van CAO-overleg
te maken. Dit betreft de volksgezondheid en mag geen onderwerp worden van
onderhandelingen waarin machtsverhoudingen een rol spelen. Wat gebeurt er
als de werkgever weigert een overeenkomst te sluiten of als in de onderhandelingen
een pat-stelling ontstaat? Wat is de rol van de overheid als partijen er niet
uitkomen? Antwoorden op schriftelijke vragen geven aan dat zij soms bereid
is om in te grijpen (rubber-convenant), maar soms ook niet (conflict over
het gevaar van het gebruik van steenwol in de bouw). Is het de bedoeling om
dit soort CAO-afspraken algemeen verbindend te verklaren om concurrentie op
arbo-gebied te voorkomen?De MDW-rapportage bepleit een verschuiving van publiekrechtelijke naar
privaatrechtelijke sanctionering. In dat verband viel het de heer Vreeman
op dat in de rapportage het woord beroepsziekten niet voorkomt. Voor de beoordeling
van privaatrechtelijke claims is een goede registratie van dit soort ziekten
echter vereist. Waarom wordt daar in Nederland niet aan gewerkt? Waarom wordt
niet gewerkt aan een normering voor nieuwe beroepsziekten als OPS, RSI en
stress? Waarom is de welzijnsdoelstelling, die vooral verband hield met stress-verschijnselen,
uit de Arbo-wet verwijderd? Hoe zijn na deregulering de voorlichting en het
onderzoek geregeld? De P-bladen (die voor werkgevers en werknemers concrete
aanbevelingen bevatten) worden vervangen door beleidsregels, waarvan de inhoud
onduidelijk is. Commercialisering van arbodiensten brengt het gevaar met zich
mee dat zij zich vooral richten op het behalen van korte-termijnresultaten
bij het terugdringen van ziekteverzuimpercentages. In de praktijk wordt daarmee
al geadverteerd. Gaat dit niet ten koste van preventietaken op langere termijn?
Zo'n opdracht is voor de werkgevers immers veel duurder.Alles overziende pleitte de heer Vreeman om aan de SER ook een alternatieve
adviesaanvrage voor te leggen, die meer aansluit bij de traditie van de Arbo-wet.
Uitgangspunten moeten zijn:1. Er moeten heldere normen blijven op het gebied van veiligheid, gezondheid
en welzijn (ook aanvullend op Europese regelgeving), waarbij er ruimte moet
zijn voor het ontwikkelen van nieuwe normen voor ziekten die voortkomen uit
moderne ontwikkelingen in het arbeidsproces. In dezen gaat het meer om doelstellingen
dan om gedetailleerde uitvoeringsvoorschriften;2. Financiële prikkels (zoals premiedifferentiatie binnen een zekere
bandbreedte) ter verbetering van arbeidsomstandigheden zijn acceptabel. Daarbij
moet risicoselectie aan de poort worden voorkomen;3. Er behoort een hoogwaardige onderzoeks- en adviesstructuur te zijn.
Deze moet door de overheid worden gestimuleerd. Daarbij behoren registratie
van het ziekteverzuim en de opbouw van een register van beroepsziekten;4. Arbodiensten worden gecertificeerd op hun brede doelstelling en behouden
hun adviestaken ten opzichte van werkgevers en werknemers. Marktwerking mag
niet leiden tot nadruk op korte-termijn beheersmaatregelen, waarbij preventie
onvoldoende van de grond komt;5. Er moet samenhang worden aangebracht tussen interne arbo-zorg en milieu-zorg;6. Medezeggenschap van werknemers op arbo-gebied moet worden gestimuleerd.
Dit betekent dat arbocommissies en medezeggenschap in kleine bedrijven
volop van de grond moeten komen. Instrumenten als een jaarplan en een jaarverslag
zijn daarbij noodzakelijk;7. De inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (die weer gewoon Arbeidsinspectie
gaat heten) is zeer actief bij het gericht controleren van werkplekken in
sectoren waar sprake is van een slechte arbeidskwaliteit. De inspectie is
zeer toegankelijk voor werkgevers en werknemers en schuwt niet overtredingen
stevig aan te pakken;8. De overheid geeft het goede voorbeeld door bij aanbesteding geen concurrentie
toe te staan op het gebied van arbeidsomstandigheden. Aanbesteding vindt plaats
binnen kwalitatieve normen op dit gebied. Ter adstructie van dit laatste wees
hij erop dat de minister van Verkeer en Waterstaat bij aanbesteding van werken
een aparte arbo-stelpost opneemt om concurrentie op dit gebied uit te sluiten.Mevrouw Van Rooy (CDA) onderstreepte het belang van de rapportage
van de MDW-werkgroep door eraan te herinneren dat de arbo-wetgeving destijds
door het Platform Globalisering werd aangewezen als hèt voorbeeld van
doorgeschoten regelgeving. De term deregulering in verband met opschoning
van de regelgeving op arbo-gebied vond zij overigens niet toepasselijk, omdat
dit al snel de indruk wekt van een terugtredende overheid en verlaging van
het ambitieniveau in de publieke verantwoordelijkheid in dezen. Beter ware
het om te spreken van modernisering van de regelgeving. Modernisering is nodig
omdat als gevolg van een verstikkende, overlappende en soms zelfs conflicterende
regelgeving, tegenover hoge administratieve lasten te weinig reële baten
op arbo-gebied staan. De vele regels hebben ertoe geleid dat het middel zo
langzamerhand tot doel is verheven. Veel bedrijven komen niet meer toe aan
het voeren van een preventief beleid. Zij vond het te veel van het goede om
naast verplichte risico-analyses ook jaarplannen en -verslagen te vervaardigen.
Het keurslijf van regels moet worden vervangen door een systematiek die meer
maatwerk toelaat bij het voeren van preventief beleid. Ook de pluriformiteit
van het bedrijfsleven noopt hiertoe.Gedetailleerde arbo-wetgeving is ontstaan doordat bedrijven in het verleden
de financiële gevolgen van tekortkomingen op arbo-gebied (bijvoorbeeld
ziekteverzuim) konden afwentelen op de publieke sector. De verschuiving in
financiële verantwoordelijkheid die het gevolg is van de reeds door het
vorige kabinet aangebrachte veranderingen op het terrein van de ziektewet
en de WAO prikkelt het bedrijfsleven tot het voeren van een preventief beleid,
ook al heeft het CDA bezwaar tegen de concrete voorstellen van het kabinet
ter zake. Het leggen van meer verantwoordelijkheid bij sociale partners op
bedrijfsniveau zal effectiever werken dan verdergaande detaillering van regelgeving
vanuit Den Haag. Voor volledige privatisering van de arbo-regelgeving voelde
mevrouw Van Rooy echter niet. De overheid behoudt op dit terrein de verantwoordelijkheid
om zorgplicht en basisnormen vast te stellen, om te zorgen voor een adequate
infrastructuur en om via toezicht een adequate naleving te bewaken. Bij het
vaststellen van de zorgplicht en de basisnormen is het EU-niveau uitgangspunt.
Mits de wetgever dit ook echt kan aantonen, kan boven dit niveau worden uitgegaan.
Hoe kan via CAO-afspraken op branche-niveau inhoud worden gegeven aan basisnormen?
Is voldoende gegarandeerd dat deze nadere invulling op branche-niveau (ook
in het MKB) echt van de grond komt?Certificering en normering zag mevrouw Van Rooy als belangrijke instrumenten
in de nieuwe aanpak op arbo-gebied. Vrijwilligheid moet daarbij voorop staan,
vooral in het MKB. In die sector kan nadere invulling van regels op bedrijfstakniveau
veel effectiever werken. Uit signalen van het bedrijfsleven had zij begrepen
dat medewerkers van goed functionerende interne arbodiensten als gevolg van
de certificering ervan genoodzaakt zijn om allerhande (voor hen overbodige)
dure cursussen te volgen. Voor sommige bedrijven is dit reden om over te stappen
op een externe arbodienst. Kan deze binnen de bedrijven opgedane
deskundigheid niet worden bewaard door in dezen over te gaan tot een visitatiesysteem,
zoals dit in het onderwijs en de gezondheidszorg gebruikelijk is? Wat is op
korte termijn het gevolg van het verdwijnen van de P-bladen? In dit verband
wees zij op de introductie van een tilnorm. Ter ontlasting van het justitiële
apparaat vond zij introductie van bestuurlijke boetes logisch op terreinen
waarop duidelijk omschreven normen gelden. Werkt het ook als het gaat om zaken
waarvoor een langere-termijnaanpak geldt? Daarbij gelden immers veel globalere
normen? Hoe is dan de rechtsgelijkheid verzekerd? Terecht schrijft de staatssecretaris
dat een langere-termijnaanpak op arbo-gebied alleen realiseerbaar is als ook
op Europees niveau de arbo-systematiek wordt gemoderniseerd. In dat verband
bevreemdde het haar dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in
een algemeen overleg van 25 oktober jl. terughoudend reageerde op het verzoek
om tijdens het komende Nederlandse Voorzitterschap de voorstellen van de commissie-Molitor
hoger op de agenda te plaatsen. Hoe zal de staatssecretaris zich in dezen
opstellen?De heer Klein Molekamp (VVD) vond dat de staatssecretaris met
het overnemen van de conclusies uit het rapport van de MDW-werkgroep een eerste
bijdrage levert aan afspraken in het regeerakkoord over vermindering van regelgeving
en administratieve lastendruk en het meer leggen van verantwoordelijkheden
bij sociale partners. Ook in de nieuwe situatie blijven ondernemers aanspreekbaar
op een goed arbo-beleid in hun onderneming. Zij kunnen de gevolgen van tekortkomingen
op dat gebied niet meer zo gemakkelijk als in het verleden op de overheid
(Ziektewet, WAO) afwentelen. Werkgevers die tot op heden tekort schoten het
arbo-gebied, zullen zich meer gelegen laten liggen aan financiële prikkels
dan aan regelgeving die moeilijk handhaafbaar is. Gezien de inhoud van de
brief van 11 juli jl. en het feit dat meer en meer ook de civielrechtelijke
weg wordt bewandeld in arbo-kwesties (Asbest-fonds), vreesde hij niet voor
aantasting van het beschermingsniveau op arbo-gebied. Werknemers zullen werkgevers
in een veel eerder stadium gaan aanspreken op tekortkomingen op arbo-terrein,
waardoor arbo-investeringen voor de werkgever geen kostenpost meer zijn, maar
een noodzaak om op korte en langere termijn claims te voorkomen. Een bedrijf
dat in de nieuwe situatie onvoldoende investeert in arbeidsomstandigheden,
zal op korte en langere termijn voor aanzienlijk hogere kosten komen te staan.
Hij vond het verstandig dat werknemers die bepaalde ziekten hebben overgehouden
aan situaties in het verleden, via civielrechtelijke weg trachten hun recht
te halen, maar gezien de verbeteringen die in de nieuwe situatie op arbo-gebied
zullen worden gerealiseerd, ging hij er niet van uit dat voor de toekomst
een sterke stijging van dit soort claims te verwachten is.Van de inzichtelijkheid van de nieuw voorgestelde regelgeving was de heer
Klein Molekamp nog niet geheel overtuigd. Wil men echt dereguleren en het
bedrijfsleven een grotere verantwoordelijkheid geven, dan moeten de hoofdlijnen
van de te handhaven regelgeving duidelijk worden omschreven. Hoe wil de staatssecretaris
de kwaliteit en intensiteit van Europese regelgeving optimaliseren? Hoe kan
het instrument van de bestuurlijke boete beter worden ontwikkeld? Regels betreffende
de inrichting van de arbeidsplaats moeten in het Bouwbesluit worden neergelegd,
zeker ook omdat die niet uit Europese regelgeving voortvloeien. Hoe staat
het daarmee? Welke aanpassing wordt overwogen in de regelgeving betreffende
gevaarlijke stoffen, zeker als deze aanzienlijk verder gaat dan de Europese
regelgeving en regelgeving in de ILO-verdragen? Kan bij aanpassing wel hetzelfde
kwaliteitsniveau worden gehandhaafd? Tot welke besparing op administratieve
lasten bij de overheid zal invoering van de nieuwe arbo-regelgeving leiden?
Wat zijn de gevolgen voor de Arbeidsinspectie? Wat wordt in de toelichting
op het gestelde onder A in paragraaf 5.1 van het rapport van de MDW-werkgroep (blz. 32) bedoeld met convenanten en protocollen tussen werkgever en
ondernemingsraden? Betreft dit individuele bedrijven of bedrijfstakken? Hoe
zal dit verlopen bij kleinere bedrijven, zeker als veel werknemers daarvan
een tijdelijk contract hebben? Gezien hun uitlatingen tijdens het recente
najaarsoverleg betreurde hij het dat de eerste reacties van werkgevers en
werknemers aangeven dat zij nog enigszins terugdeinzen voor hun nieuwe verantwoordelijkheid.
Hopelijk verandert dit snel.De heer Bakker (D66) kon zich niet voorstellen dat problemen
bij de handhaving van arbo-regelgeving de voornaamste drijfveer zijn voor
deregulering ervan. Hij wees erop dat deregulering en marktwerking op arbo-gebied
(waarop het primair om veiligheid en gezondheid gaat) geen doel op zich mogen
zijn. De adviesaanvrage aan de SER zou zich dan ook moeten richten op de bredere
vraag hoe bescherming en effectiviteit op arbo-gebied via deregulering en
marktwerking kunnen worden verbeterd. Tegen deze achtergrond oordeelde hij
in grote lijnen positief over de doelstelling die uit de MDW-rapportage spreekt.
Te vaak is tot nu toe gekozen voor bestuurlijke oplossingen, waar eigen verantwoordelijkheid
en financiële prikkels tot eenzelfde of misschien zelfs beter resultaat
hadden kunnen leiden. Van groot belang vond hij het dat uitwerking van de
voorstellen van de werkgroep het beschermingsniveau op arbo-terrein niet aantast.
Komende voorstellen zullen op dit punt beoordeeld moeten worden. Elke vorm
van concurrentie op arbo-gebied wees hij resoluut van de hand. De minister
van Verkeer en Waterstaat heeft een effectief instrument aangedragen om dit
te voorkomen. Het aanbrengen van financiële prikkels (Ziektewet, WAO,
boetes), het doorzichtiger maken van regels en het leggen van nadruk op de
eigen verantwoordelijkheid van (organisaties van) werkgevers en werknemers
kunnen bijdragen aan de totstandkoming van een effectiever stelsel van regels
en plichten. Het nu van bovenaf opgelegde, dikke pak (elkaar soms overlappende
of tegensprekende) regels verhindert dat betrokkenen zich deze eigen maken.
Ook terugdringing van het aantal administratieve verplichtingen juichte hij
toe.Ervan uitgaande dat de MDW-voorstellen het beschermingsniveau op arbo-terrein
niet mogen aantasten, uitte de heer Bakker twijfel over het voornemen om allerlei
concrete normen af te schaffen. Niet duidelijk is wie daarbij gebaat is. Een
grote werkgever zal er nog wel in slagen om maatwerk te leveren bij het vaststellen
van normen, maar zullen ook werkgevers in het MKB daarin slagen? Leidt dit
wel tot minder regelgeving en beter kenbare regels? Moet niet steeds opnieuw
het wiel worden uitgevonden? Wat vinden werkgevers hier eigenlijk van? Zijn
zij niet meer gebaat bij een algemene regel die gemakkelijk toe is te passen?
Werknemers zullen willen beschikken over concrete, algemene normen waarop
zij de werkgever kunnen aanspreken. Ook vroeg hij aandacht voor de mogelijkheden
en bevoegdheden voor werknemers om zich met het beleid van de werkgever te
bemoeien. In bedrijven met meer dan 35 werknemers is daarvoor de ondernemingsraad
het aangewezen orgaan, maar hoe zit dat bij kleinere bedrijven? In dit verband
wees hij erop dat in een kwetsbare sector als de bouw slechts 2 000 van
de 25 000 bedrijven OR-plichtig zijn, terwijl er daarvan slechts 600
ook daadwerkelijk over een OR beschikken. Ook de praktijk op de bouwplaats
(met vaak wisselende aannemers en onderaannemers) zal tot de nodige problemen
leiden. Tot wie moeten werknemers zich in voorkomende gevallen wenden? Wie
garandeert dat er niet wordt geconcurreerd op arbo-gebied? Het verwonderde
hem dat de inspectie zijn werkzaamheden meer gaat richten op procescontroles
en minder op het controleren op de werkplek.De heer Rosenmöller (Groenlinks) kreeg uit de brief van
11 juli de indruk dat in het MDW-project Arbowet min of meer «op de
automatische piloot» de deregulerings- en decentraliseringsideologie
van dit kabinet is gevolgd, zonder zich af te vragen wat het doel daarvan
moet zijn. De rapportage geeft nog niet het begin van een analyse
op grond waarvan het gerechtvaardigd zou zijn om te veronderstellen dat het
huidige niveau van bescherming niet wordt aangetast door de voorgestelde maatregelen,
laat staan dat het wordt verbeterd. Hij vreesde een afnemende bescherming
door de overheid van werknemers op arbo-gebied. Hoe ziet het kabinet dit?Op zich kon de heer Rosenmöller zich wel vinden in toetsing van regelgeving
op overlap of te grote detaillering. Ook wilde hij werkgevers en werknemers
op bedrijfsniveau meer ruimte geven om zaken zelf verder uit te werken, maar
daarbij moeten de werknemers dan wel een duidelijke positie krijgen, want
anders wordt het arbo-overleg een papieren overleg. Door in een situatie met
beperktere regelgeving zonder meer nadruk te leggen op het maken van arbo-afspraken
in het CAO-overleg, ontstaat het risico dat tussen bedrijven concurrentie
op arbo-gebied ontstaat. Wat zullen de gevolgen zijn voor werknemers die niet
onder een CAO vallen? (flexwerkers) Ook vreesde hij dat de aanpassingen in
de Ziektewet en de WAO en de in dat verband gehanteerde financiële prikkels
zullen leiden tot een scherpere selectie bij het aannemen van nieuw personeel.
Het schrappen van medezeggenschapsinstrumenten als de verplichting tot het
maken van jaarplannen en jaarverslagen wees hij af. Vooral in het MKB kan
dit grote gevolgen hebben. Hebben bedrijven in het MKB überhaupt wel
voldoende tijd, geld en deskundigheid om zelf invulling te geven aan concrete
basisnormen op arbo-gebied?Voor afschaffing van de P-bladen zag de heer Rosenmöller geen enkele
reden. Voor de bedrijven bevatten die juist heel zinvolle informatie. De beleidsregels
en richtlijnen die ervoor in de plaats moeten komen, worden door betrokkenen
als uitermate vaag ervaren. Uit de stukken leidde hij af dat de staatssecretaris
de Europese normen op arbo-gebied beschouwd als het maximum aan regelgeving.
Hij zou deze echter liever zien als een minimum.De heer Rosenmöller had er oog voor dat de effectiviteit van centraal
bepaalde normen op decentraal niveau kan worden versterkt, maar pleitte er
toch voor de adviesaanvrage aan de SER te laten uitgaan van een aanzienlijk
hoger niveau van overheidsbescherming dan nu uit het MDW-rapport blijkt. De
gunstige effecten van de bestaande arbo-normering en het daarvoor bij bedrijven
bestaande draagvlak, mogen niet zonder meer wordt weggegooid. Ook bepleitte
hij om toe te werken naar meer integratie van arbo-, milieu-, werkgelegenheids-
en innovatiebeleid op ondernemingsniveau.De heer Marijnissen (SP) concludeerde dat de voorstellen uit
de MDW-rapportage slechts ten doel hebben om regels af te schaffen die werknemers
moeten beschermen. Tegen deze achtergrond verbaasde het hem zeer dat een eerste
evaluatie van de eigenlijk pas sinds 1994 volledig van kracht zijnde Arbowet
ontbreekt. Die moet er zijn alvorens advies aan de SER te vragen over verdergaande
voorstellen. De nu voorgelegde adviesaanvrage op grond van de voorstellen
uit de MDW-rapportage vond hij veel te beperkt.Dat de Arbowet ook negatieve kanten kent onderschreef de heer Marijnissen.
Zo functioneren arbodiensten slechts ten gunste van de werkgever door in hun
werk vooral nadruk te leggen op het verzuimbeleid en individuele controle,
en niet op preventie en het nemen van structurele maatregelen. Ondernemingsraden
worden door werkgever en arbodienst onvoldoende bij het overleg betrokken.
Zij hebben onvoldoende instrumenten om hieraan iets te doen. Het Arbobesluit
maakt duidelijk in welke richting de regelgeving op dit gebied zich zal bewegen.
Vooral op de te vage normen in dit besluit is al veel kritiek geleverd, o.a.
door veiligheidsinspecteurs. Ook hij zag geen enkele reden voor afschaffing
van de P-bladen. De heer Marijnissen had geen bezwaar tegen het schrappen van overbodige
bepalingen (overlap, conflicterende bepalingen) uit de Arbowet. Wel had hij
er bezwaar tegen dat ingevolge de voorstellen uit de MDW-rapportage de concrete
invulling van het arbo-beleid een zaak wordt van werkgevers en werknemers,
die per definitie geen gelijkwaardige partners zijn. In zo'n situatie is het
aan de overheid om normen en regels te stellen. Omdat controle op de naleving
daarvan absoluut noodzakelijk is, zette ook hij vraagtekens bij de voorgestelde
verandering in de werkwijze van de inspectiedienst van het ministerie. In
vergroting van de rol van het privaat recht op arbo-gebied zag hij niets.
Het is een illusie te denken dat de gemiddelde werknemer de gang naar de rechter
als een optie beschouwt als het gaat om problemen op arbo-gebied. Dit zal
namelijk directe gevolgen hebben voor de arbeidsrelatie. Zo'n rechtsgang kan
dienen als aanvulling op gedegen arbo-regelgeving, maar kan daar nooit de
basis voor vormen. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris vond dat men niet de illusie moet hebben
dat werkgevers door de huidige, zeer gedetailleerde regelgeving (gekoppeld
aan handhaving door de inspectie) op een krachtige manier worden gedwongen
om een goed arbo-beleid te voeren. Tot voor kort leidde de relatie tussen
de arbeidsomstandigheden en het stelsel van sociale zekerheid ertoe dat voor
bedrijven het maken van een goede kosten-baten-analyse op arbo-gebied niet
echt relevant was. Ondernemingen met een goed arbo-beleid zagen dat zij hiervoor
kosten in het bedrijf moesten maken, terwijl de baten van die investeringen
elders terecht kwamen. Door met hun investeringen in arbo-beleid bij te dragen
aan lagere premies voor premies voor Ziektewet en WAO, subsidieerden zij namelijk
indirect ook hun concurrenten die het op dat gebied niet zo nauw namen. Om
hierin verandering te brengen moet het beleid zodanig worden omgebogen dat
ondernemers uit eigenbelang gaan investeren in arbo-beleid. Dat vergt een
breder beleid, dat beter en creatiever gebruik maakt van mogelijke instrumenten
en ook verbanden legt met de uitvoering van de sociale-zekerheidswetgeving.
In dat geheel krijgt de overheid geen kleinere, maar een andere rol, dient
deregulering om inzichtelijker en samenhangender regelgeving tot stand te
brengen en kan marktwerking worden gebruikt als instrument om te realiseren
wat via regelgeving en handhavingsbeleid niet kan worden bereikt.Het schrappen van het zandsteenbesluit zag de staatssecretaris als een
van de voorbeelden van de nieuwe aanpak op arbo-terrein. In deze bedrijfstak
zijn binnen Nederland een beperkt aantal bedrijven actief, die alle behoorlijk
zijn toegerust op arbo-gebied. Voor het uitvoeren van dit soort werkzaamheden
geldt thans een verbod, met een daaraan gekoppelde vergunningverplichting.
Bedoelde bedrijven krijgen dat soort vergunningen automatisch, omdat bekend
is dat zij het werk op een goede, veilige manier uitvoeren. Door nu dit verbod
te schrappen, maar niets te veranderen aan de kwaliteitsvereisten en de controle
daarop, behoeven er geen formulieren meer te worden ingevuld om deze hindernis
te omzeilen. Dat vermindert de administratieve last voor zowel de overheid
als het bedrijfsleven, terwijl het niet afdoet aan de veiligheid op het werk.
Het argument dat het loslaten van de vergunningverplichting ertoe kan leiden
dat ook andere dan de gespecialiseerde bedrijven zich op dit terrein gaan
begeven, met alle mogelijke schade van dien, vond hij niet valabel, omdat
dit ook in de huidige situatie al moeilijk is te controleren.Tot de benodigde effectievere instrumenten op arbo-terrein rekende de
staatssecretaris onder andere de door de overheid opgelegde verplichting voor
bedrijven om risico-inventarisaties enevaluaties op te stellen en zich aan
te sluiten bij een gecertificeerde arbodienst. Dit laatste opent voor de overheid
de mogelijkheid om sturend op te treden bij het bewaken van de kwaliteit
van dit soort diensten. Daartoe dient de overheid ervoor zorg te blijven dragen
dat de kennisinfrastructuur op arbo-gebied voldoende op peil blijft. Dit alles,
gecombineerd met de wetenschap dat het nieuwe beleid gericht is op datgene
waar ondernemingen (en ook de overheid in haar rol als werkgever) gevoelig
voor zijn (financiële prikkels) zal ertoe leiden dat het nu voorgestelde
beleid veel effectiever kan zijn dan het oude, dat slechts berustte op regels
die gekoppeld waren aan een per definitie niet perfecte controle daarop. De
eruit voortvloeiende beperking van overbodige regelgeving zal niet alleen
besparingen opleveren voor de bedrijven, maar ook voor de overheid. Al met
al zag de staatssecretaris geen enkele reden om uit de MDW-rapportage en de
daarop berustende adviesaanvrage aan de SER te concluderen dat de overheid
op het arbo-terrein zou willen terugtreden of dat de Arbowet als zodanig wordt
afgeschaft.Het initiatief tot nadere concretisering van arbo-regelgeving nieuwe stijl
kan liggen bij branche-organisaties, sectorcommissies in het kader van de
uitvoeringsorganisatie NOSV en bij CAOof convenantspartijen. In dat verband
kan ook de rol van de overheid aan de orde komen, bijvoorbeeld als partijen
er onderling niet uit komen. Dit zal echter van geval tot geval moeten worden
beoordeeld. Tenzij partijen overeenkomen dat zelfregulering voldoende is,
moeten resultaten van dit soort initiatieven door de overheid gewaarmerkt
worden, teneinde er rechtskracht aan te kunnen ontlenen.Dat in de nieuwe situatie de positie van de werknemers in het proces van
medezeggenschap zou zijn verzwakt bestreed de staatssecretaris. Hij onderkende
dat zodanige structuren moeten worden gecreëerd dat werknemers in de
medezeggenschap op arbo-gebied hun eigen rol en verantwoordelijkheid waar
kunnen maken. In dat verband wees hij op voorstellen in de Wet op de ondernemingsraden.
Speciale aandacht zal worden besteed aan de vormgeving van medezeggenschap
op arbo-gebied in kleinere bedrijven. Ook in de adviesaanvrage aan de SER
zal hierop de nadruk worden gelegd. Instrumenten als jaarplannen en -verslagen
worden vervangen door risico-analyses en -evaluaties, die aan veel degelijker
eisen gebonden zijn en ook door gecertificeerde arbodiensten worden begeleid.
Omdat het ook voor de werkgever van groot (financieel) belang is dat een gedegen
risico-analyse tot stand komt, vond hij het niet nodig om de werknemers in
dezen een apart instemmingsrecht te geven. Groot voordeel is, dat risico-analyses
door alle ondernemingen moeten worden gemaakt, terwijl jaarplannen slechts
verplicht waren voor ondernemingen met meer dan 100 werknemers.Inderdaad is het de bedoeling om de tot nu toe gebruikelijke P-bladen
te vervangen door (kortere en inzichtelijker geformuleerde) beleidsregels.
De staatssecretaris verwachtte hiervan een positief effect op de voorlichting
aan ondernemingen. Desgevraagd was hij bereid om ten aanzien van functionarissen
van wie verwacht mag worden dat zij op grond van hun functioneren in het bedrijfsleven
over voldoende deskundigheid op arbo-gebied beschikken, bij wijze van overgangsmaatregel
een soepele houding aan te nemen inzake de verplichting om bepaalde, certificerende
cursussen te volgen. De MDW-rapportage leidt niet tot schrapping van welzijnselementen
uit de Arbo-wetgeving. Weliswaar verdwijnt de aparte titel, maar aspecten
van welzijn blijven ook in de nieuwe opzet wel degelijk een rol spelen. In
dit verband bevestigde hij dat ook in de toekomst de overheid tot taak heeft
om nieuwe normen te ontwikkelen voor nieuwe beroepsziekten.Via veranderingen in de organisatie van de inspectie wordt bij de handhaving
grotere effectiviteit nagestreefd. Systeemcontroles zullen niet leiden tot
beëindiging van de fysieke controles ter plaatse. Zij zijn bedoeld om
beter zicht te krijgen op de notoire boosdoeners op arbo-gebied, waarop vervolgens
de fysieke controles kunnen worden geconcentreerd. In verband daarmee vond
is het van groot belang dat als aanvulling op het bestaande instrumentarium
via administratieve boetes een «lik-op-stuk-beleid» kan worden
gevoerd. Verschuiving van het handhavingsbeleid in de richting van het privaatrecht
wees de staatssecretaris af. Civielrechtelijke procedures achtte hij alleen
zinvol in grote zaken waarin sowieso de arbeidsrelatie moet worden verbroken.De staatssecretaris gaf aan (zonder garanties te kunnen geven dat het
ook zover komt) voorbereidingen te willen treffen om tijdens het komende Nederlandse
Voorzitterschap op EU-niveau een debat te starten over een effectiever arbo-beleid
in de Unie, dat minder wordt gedomineerd door gedetailleerde regelgeving en
meer gebruik maakt van instrumenten als in de voorliggende voorstellen uiteengezet.
Tegen deze achtergrond ging hij ervan uit dat Nederland zich vooralsnog gereserveerd
zal opstellen ten opzichte van te gedetailleerde EU-regelgeving op arbo-gebied.
Desgevraagd benadrukte hij dat er op dit punt tussen de minister en hem geen
enkel verschil van mening bestaat.In het licht van het voorgaande was de staatssecretaris voornemens in
de adviesaanvrage aan de SER in grote lijnen het MDW-rapport te volgen, zij
het dat de aandacht minder eenzijdig moet worden gelegd op deregulering en
meer op de effectiviteit van beleid. Ook zal erop worden gelet dat de hoofdstructuur
van het nieuwe arbo-beleid aansluit op beleid dat op andere terreinen wordt
gevoerd. Met het onder 1. door de heer Vreeman omschreven uitgangspunt voor
een alternatieve adviesaanvrage kon hij zich geheel verenigen. Ook zal aandacht
worden besteed aan mogelijke negatieve effecten (2.) van het aanbrengen van
financiële prikkels. Een hoogwaardige onderzoeks- en adviesstructuur
(3.) achtte hij in de nieuwe structuur op arbo-gebied van groot belang. Dat
is nadrukkelijk een rol voor de overheid. Hij was het er verder mee eens dat
gecertificeerde arbodiensten (4.) hun rol moeten spelen, ook op het gebied
van preventie. Het aanbrengen van meer samenhang tussen arbo- en milieu-zorg
(5.) werd eveneens door hem onderschreven. Ook de overheid moet hier bijzondere
aandacht aan besteden. In verband met het gestelde onder 6. en 7. verwees
hij naar hetgeen hierover eerder reeds werd medegedeeld. Dat bij het geven
van opdrachten door de overheid rekening wordt gehouden met arbeidsomstandigheden
(8.) vond hij vanzelfsprekend. Het desbetreffende initiatief van de minister
van Verkeer en Waterstaat steunde hij. Omdat hij de adviesaanvrage tevens
zag als een evaluatie van het functioneren van de Arbo-wet, leek het hem niet
zinvol daaraan nog apart menskracht en tijd te besteden. De voorzitter van de commissieDe JongDe griffier van de commissiePe XNoot1Samenstelling: Leden: Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart
(PvdA), De Jong (CDA), voorzitter, Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop
(GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten
(CDA), Middel (PvdA), Van Hoof (VVD), Boogaard (groep-Nijpels), Noorman-den
Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Adelmund (PvdA), Dankers (CDA), Giskes (D66),
Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel (VVD), Van Dijke (RPF), Bakker
(D66), Klein Molekamp (VVD) en Van Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink (CDA),
Sterk (PvdA), Terpstra (CDA), Van Rooy (CDA), Van der Vlies (SGP), Fermina
(D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), Wolters (CDA), Dijksma (PvdA),
M. M. H. Kamp (VVD), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Van Nieuwenhoven (PvdA), Apostolou (PvdA), Van Boxtel (D66), J. M. de Vries
(VVD), B.M. de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet (D66), Hofstra (VVD)
en Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl