Zorg en maatschappelijke ondersteuning; Brief staatssecretaris met de eerste voortgangsrapportage over de in- en uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29538, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-04-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29538 nr. 38

11-04-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Wat staat er op de Wmo agenda?CliëntondersteuningInnovatiefonds en netwerk3. De eerste maanden in 20074. Hulp bij het huishoudenOnderzoek Research voor Beleid: resultaten van de aanbestedingInhoudProcesResultatenReactie op het onderzoekKeuzevrijheidKwaliteit5. Werkgelegenheid thuiszorg6. Financieel arrangementUitgangspuntenVoldoende geldMotie MosterdRegistratiefoutenEigen bijdrage7. Burger- en cliëntenparticipatie8. Tot slotOndertekeningBIJLAGE 1Activiteiten ter ondersteuning van gemeenten bij beleidsnota
Wmo
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29538, nr. 38 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29538Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 538Zorg en maatschappelijke ondersteuningnr. 38BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 april 20071. InleidingTijdens het Algemeen Overleg van 31 oktober 2006 over de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo) is toegezegd dat de Tweede Kamer de eerste tijd regelmatig
zal worden geïnformeerd over de in- en uitvoering van de Wmo (kamerstuk
30 131, nr. 123). Hierbij stuur ik u de eerste voortgangsrapportage Wmo.De Wmo is op 1 januari 2007 in werking getreden. De gemeenten (en
hun partners) zijn voortvarend met de Wmo aan de slag gegaan. De eerste resultaten
die ik in deze rapportage presenteer, laten zien dat de invoering redelijk
soepel en zonder grote problemen voor de burger is verlopen. Dit neemt niet
weg dat ik de nodige signalen heb ontvangen over mogelijke ontslagen in de
thuiszorg en problemen bij de aanbesteding van de hulp bij het huishouden.
Ik neem deze signalen serieus en zal in deze rapportage dan ook nadrukkelijk
op die punten ingaan. In dat kader geef ik tevens antwoord op de door uw Kamer
gestelde vragen in de brief d.d. 9 maart 2007 (kenmerk VWS-07-103) met
betrekking tot de brief van Actiz d.d. 1 februari 2007 (inclusief de
reactie van de VNG daarop), en de noodsignalen van de vakbonden over de (dreigende)
ontslagen in de thuiszorg. Ook komen in deze voortgangsrapportage punten terug
die worden genoemd in het verslag «WMO in uitvoering» van de Socialistische
Partij.Voordat ik in ga op «de eerste maanden Wmo» en de zojuist
genoemde signalen, wil ik graag uiteenzetten wat ik de komende jaren met de
Wmo wil bereiken.2. Wat staat er op de Wmo agenda?De Wmo is een participatiewet. De wet wil er toe bijdragen dat álle
burgers kunnen participeren in de samenleving. Het zal duidelijk zijn dat
het onderbrengen van de hulp bij het huishouden in de Wmo slechts één
van de maatregelen is om de participatie te bevorderen.Om tot actief burgerschap te komen, is veel meer nodig dan dat. De Wmo
moet mensen in staat stellen om verbindingen aan te gaan met elkaar. Natuurlijk
is zolang mogelijk zelfstandig kunnen leven voor elke Nederlander een belangrijke
wens. Dan gaat het om zelfredzaamheid. Daartoe moet, behalve door individuele
voorzieningen, bijvoorbeeld ook geïnvesteerd worden in het generatiebestendig
maken van wijken. Gemeenten hebben zo, samen met woningcorporaties, welzijns-
en zorginstellingen een taak in het realiseren van servicepunten wonen en
zorg in wijken. Dat is een soort basis infrastructuur. Maar het gaat er óók
om dat dit kan in een buurt die leefbaar is, waarin men zich geborgen weet.
In een buurt waar je met elkaar betrokken bent. En, waarin eigen initiatieven
van bewoners gestimuleerd worden. Ik denk hierbij ook aan de bijdrage die
sportverenigingen kunnen leveren aan de sociale samenhang in de wijk, aan
participatie, emancipatie en integratie van de lokale bevolking. Zoals ook
in het Coalitieakkoord staat beschreven, worden de kracht en kwaliteit van
de samenleving bepaald door onderlinge betrokkenheid. Juist op kleinere schaal
liggen tal van kansen. Daarom wil ik de komende jaren met de Wmo op lokaal
niveau de emancipatie van álle burgers blijven stimuleren.Actieve burgers kunnen heel veel zelf, ontplooien zich op eigen kracht
Zij kunnen zelf vorm geven aan hun leven, hun wijk of buurt. Daar komt de
verbinding als het ware op eigen kracht tot stand. Maar er zijn ook mensen
die een duwtje in de rug nodig hebben. Juist dat zetje extra van de overheid
stelt ook hen in staat om mee te doen in de samenleving.En er zijn tot slot mensen waarvoor de overheid zich extra wil inspannen,
mensen die meer nodig hebben dan dat duwtje in de rug, mensen waarvoor de
overheid heel veel organiseert, opdat ook deze groep van kwetsbare burgers
een plek in de samenleving vindt.De gemeente Sneek stimuleert buurtbewoners om elkaar beter te leren kennen.
Elke straat, wijk of buurt die een ontmoetingsactiviteit organiseert, kan
rekenen op een extraatje van € 125 euro uit de kas van de gemeente.
Al meer dan 25 straten hebben zich opgegeven voor de subsidie uit het project «Effe
Buurten». De meeste buurtbewoners gebruiken het geld om een straatbarbecue
te organiseren. De gemeente hoopt dat buren elkaar op deze manier beter leren
kennen en dat mensen zich daardoor meer met elkaar verbonden voelen.De Wmo is een wet die ondersteuning wil bieden voor burgers. Burgers met
problemen worden verzorgd. Dat kan in veel gevallen het juiste antwoord zijn.
Maar in andere gevallen ook niet.Ik wil met de Wmo de nadruk leggen op verbinden. Emancipatie draagt er
toe bij dat mensen zich met elkaar kunnen verbinden. Op die manier ontstaan
er sociale verbanden. De Wmo richt zich op het ontwikkelen van die sociale
verbanden, verbetert ze en houdt ze in stand. Vanuit die gedachte wil ik ook
extra investeren in mantelzorg en vrijwillige inzet. Hun inzet is een belangrijk
fundament van de verbindingsstaat.In de zomer verschijnt er dagelijks een terrasje op onverwachte plekken
in de Amsterdamse deelgemeente Oost/Watergraafsmeer. Vrijwilligers van het
initiatief «Bakkie in de Buurt» rijden met een oude bakkerswagen
door het stadsdeel, laden een instant terrasje uit en pakken het terras anderhalf
uur later weer in. Mannen, vrouwen, oud, jong van alle nationaliteiten en
religies gingen bij elkaar aan tafel zitten. Sommigen kennen elkaar al jaren
van gezicht. Er wordt gewerkt met een vaste pool van vrijwilligers en zo nu
en dan maken organisaties uit de buurt ook gebruik van het Bakkie. Zoals een
moedergroep, een organisatie voor Marokkaanse vrouwen of het woonzorgcentrum.Het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer geeft een subsidie. Verder zijn er
veel ondernemers en bedrijven uit het stadsdeel die iets voor het project
doen. Bakkers sponsoren met gratis versnaperingen; andere ondernemers deden
het serviesgoed cadeau. Studenten van de opleiding voor automonteurs knappen
het bestelbusje regelmatig op.Voor het bevorderen én ondersteunen van vrijwilligerswerk zijn
gemeenten – op basis van de Wmo – en de betrokken sectoren allereerst
zelf verantwoordelijk. Maatschappelijke stages, die jongeren tijdens hun schooltijd
zullen gaan volgen, kunnen daar ook een belangrijke bijdrage aan leveren.Gemeente Purmerend kent verschillende groepen jongeren tussen de negen
en dertien jaar die zonder hulp wel eens zouden kunnen ontsporen. «Maatjes»
houden Purmerendse jongeren op het goede spoor. Daarom grijpt de gemeente
in voordat de problemen verergeren. Het TAKE2-maatjesproject voorkomt een
negatieve spiraal en helpt het tij te keren. Tieners met sluimerende problemen
worden gekoppeld aan een maatje dat enkele jaren ouder is. Er zijn ook afspraken
gemaakt met scholen in Purmerend zodat maatjes studiepunten kunnen krijgen.Op 1 januari van dit jaar ging de Wmo van start. De gemeenten zijn
vanaf die datum niet alleen verantwoordelijk voor de hulp bij het huishouden,
nee minstens zo belangrijk: de gemeenten zijn aan de slag gegaan met het opstellen
van de beleidsplannen Wmo voor de komende jaren.Het zijn als vanzelfsprekend de gemeenten zelf die de inhoud van de beleidsplannen
gaan bepalen. Maar ook op dit punt is de Wmo verbindend. De Wmo schrijft immers
voor dat de plannen interactief, in samenspraak met de burgers en de cliëntorganisaties
tot stand moeten komen. Ik vind het dan ook heel goed dat de beide stimuleringsprogramma’s
rondom de versterking van de cliëntparticipatie op lokaal niveau op gang
komen. Hier wordt door het Platform GGZ en Zorgbelang Nederland goed werk
verricht.In gemeenten functioneert inmiddels een Wmo-raad. Voor deze raden (en
dus ook voor de gemeenten) is 2007 het jaar van de waarheid. Zal het inderdaad
lukken om met elkaar tot evenwichtige beleidsplannen te komen? Samen met de
VNG zal ik dat proces via het implementatiebureau volgen en ondersteunen.
Die ondersteuning krijgt concreet vorm door het aanreiken van informatie per
prestatieveld. Welke prestaties zijn b.v. denkbaar op het prestatieveld het
ondersteunen van de mantelzorg? Of welke goede voorbeelden zijn er voorhanden
om de leefbaarheid in wijk en buurt te verbeteren?Niet alleen de plannen per prestatieveld moeten inhoud krijgen, minstens
zo belangrijk vind ik de verbinding en de verbreding van de Wmo. Het gaat
er juist om op het lokale niveau de prestatievelden met elkaar te verbinden.
Immers een investering op het ene prestatieveld, bijvoorbeeld de ondersteuning
van het vrijwilligerswerk, betaalt zich uit op het andere, de versterking
van de leefbaarheid in wijk en buurt. De uitdaging van de Wmo gaat dus verder
dan een goed beleid per prestatieveld. De echte uitdaging ligt erin om te
komen tot integraal beleid. Ik wil op dat punt dat de Rijksoverheid een voorbeeldfunctie
vervult. Ik zal daaraan bijdragen door te laten zien, samen met de andere
ministeries, hoe ook ons beleid integraal kan worden opgepakt.Maar ook, er kan wat mij betreft geen prachtwijk ontstaan, als de betreffende
gemeente geen integraal en ambitieus Wmo beleid voert en actief burgerschap
ondersteunt. Samen met SZW wil ik de verbinding tussen de Wmo en de Wet Werk
en Bijstand verdiepen. Juist door deze verbindingen met andere beleidsterreinen
kan de Wmo bevorderen dat burgers weer mee kunnen doen in de samenleving.Op 31 januari 2007 is in Rotterdam een congres georganiseerd over
de Wmo. De belangstelling voor dit congres was groot. Ruim 1600 vertegenwoordigers
van gemeenten, cliëntenorganisaties, welzijns- en thuiszorgaanbieders,
aanbieders van maatschappelijke opvang, woningcorporaties, vrijwilligers,
mantelzorgers, kerken en moskeeën, departementen en vele anderen waren
aanwezig. Het centrale thema van de dag was «samenwerking, verbreding
en verbinding» van de diverse prestatievelden van de Wmo en de aanpalende
beleidsterreinen. Hét onderwerp dat in 2007 op de agenda staat.De burger moet in de praktijk ervaren dat zijn gemeente een integraal
beleid voert. Daarom is het goed dat gemeenten investeren in het lokale loket.
In dat ene loket kan de burger terecht voor al zijn vragen op het gebied van
wonen, welzijn en zorg. Van de afstemming achter het loket hoeft de burger
niets te merken. Hij of zij krijgt bij het loket een antwoord op al zijn vragen.In Den Bosch is een loket voor beperkingen én mogelijkheden. De
gemeente Den Bosch wil de vitale ouderen, de net-gepensioneerden uit de baby-boomgeneratie,
verleiden om hun talenten opnieuw in te zetten voor de lokale samenleving.
Het loket voor informatie, advies, zorg en ondersteuning zal zich niet alleen
richten op mensen met beperkingen, maar ook op mensen die iets willen doen
met hun mogelijkheden. Dus de gepensioneerde lasser die zijn passie voor het
vak wil overdragen op jongeren met moeilijkheden. Of de ex-manager die ouderen
ondersteunt met het inrichten van een ontmoetingsplek.Concluderend, ligt de opdracht van de Wmo voor mij in «verbinden».De Wmo maakt het mogelijk en stimuleert de lokale overheid om burgers
met elkaar te verbinden. Voor de gemeenten ligt er de uitdaging om de verschillende
prestatievelden met elkaar te verbinden. Dat is de kracht van de wet. Juist
op het gemeentelijk niveau liggen de kansen voor een integraal beleid.De Rijksoverheid stimuleert dat integrale beleid door op landelijk niveau,
en dan met name tussen de ministeries de verbindingen te verbreden en te verdiepen.CliëntondersteuningDe MEE-organisaties hebben een belangrijke rol in de cliëntondersteuning.
Op dit moment heb ik nog geen standpunt ingenomen over de overheveling van
de MEE-middelen naar de Wmo. Ik vind zorgvuldigheid in dit traject van belang,
ook gezien de samenhang met andere dossiers zoals de Zorgzwaartepakketten
(ZZP’s). Zorgvuldigheid vind ik belangrijker dan snelheid. Ik wil dan
ook eerst met uw Kamer het principiële debat voeren. Concreet betekent
dit dat de overheveling van de MEE-middelen per 1 januari 2008 nu niet
aan de orde is.Innovatiefonds en netwerkDe Wmo biedt kansen voor innovatie. De Wmo heeft ook innovatie nodig om
goed te kunnen werken. Er komt daarom een innovatiefonds Wmo om financiële
ruimte te geven aan de vernieuwingen in gemeenten. Dit innovatiefonds moet
deze zomer starten, zij het in bescheiden omvang, waarna het de komende jaren
de kans moet krijgen om te groeien. Gemeenten en hun partners in het lokale
veld van de maatschappelijke ondersteuning worden zo gestimuleerd en uitgedaagd
om op nieuwe manieren maatschappelijke vraagstukken op te lossen, om te zoeken
naar synergie tussen decentrale wetten en om op efficiënte en effectieve
wijze onderwerpen te verknopen. Dit eerste jaar wil ik zowel ruimte bieden
aan kleinschalige initiatieven van «onderop» als aan meer themagestuurde
innovatieplannen.Ook wil ik een actief en dynamisch netwerk van gemeenten vormgeven. Ik vind het vanuit de systeemverantwoordelijkheid die ik draag voor de
Wmo van het grootste belang om een netwerk te hebben waarmee voeling gehouden
wordt met datgene wat bij gemeenten speelt op het terrein van de Wmo. Belangrijke
doelen die ik daarmee wil bereiken zijn:– het informatie uitwisselen tussen gemeenten en Rijk;– het bevorderen van kennisoverdracht tussen gemeenten;– het stimuleren en uitwisselen van innovatie bij gemeenten en– het uitwerken van een breed en integraal Wmo beleid.3. De eerste maanden in 2007«De eerste maanden Wmo» zijn relatief goed verlopen. Dit betekent
niet dat er géén problemen zijn geweest. Gemeenten en hun partners
lijken adequaat te hebben gereageerd op problemen die er waren.Medio januari zijn de gemeenten benaderd met de vraag hoe de eerste weken
zijn verlopen. 345 gemeenten hebben meegewerkt aan de enquête (78%
van de gemeenten; 85% van alle inwoners van Nederland). Vrijwel alle
gemeenten gaven aan dat zij de meeste invoeringsaspecten van de Wmo op orde
hebben. De gemeenten hebben de overgang van de huishoudelijke verzorging (hv)
goed opgepakt. Eind 2006 bleek dat de bestanden met de overdrachtgegevens
van de cliënten sterk vervuild waren. Het heeft gemeenten veel tijd en
energie gekost om deze gegevens goed te krijgen. Hierbij zijn zij intensief
ondersteund door de Wmo-taskforce van VWS en VNG. Deze taskforce heeft gemeenten,
zorgkantoren en CAK-BZ ondersteund bij de overheveling van cliëntgegevens
hv. Uit de enquête kwam naar voren dat de gemeenten zo goed als alle
cliënten in beeld hadden. In de enkele gevallen dat cliënten toch
niet in de bestanden zaten, hebben de gemeenten wel direct hulp bij het huishouden
geleverd bij die cliënten die zich bij de gemeente meldden. Veel gemeenten
hadden een «hv-brandweer» klaar staan. In slechts enkele gevallen
heeft een gemeente hier gebruik van hoeven maken.Zorgbelang heeft een meldpunt huishoudelijke verzorging ingericht. Op
haar website zegt Zorgbelang (14 maart 2007): «Het Meldpunt huishoudelijke verzorging van de Zorgbelangorganisaties is niet
massaal overspoeld met opmerkingen en klachten rondom de invoering van de
Wmo. De binnengekomen meldingen gaan voornamelijk over onduidelijkheid of
onvrede over de indicatiestelling, de gevolgen van de Wmo op de persoonlijke
situatie, de verandering van zorgaanbieder en bureaucratie bij de uitvoer
van de Wmo. De situatie rondom de thuiszorg is nog niet stabiel en in sommige
gemeenten moeten de veranderingen nog gaan plaatsvinden. Het Meldpunt huishoudelijke
verzorging blijft daarom voorlopig open. Er zijn tot nu toe 235 meldingen
binnengekomen bij het Meldpunt huishoudelijke verzorging. Dit aantal is geen
basis voor representatieve conclusies. Toch viel een aantal zaken op. Zo geeft
59% van de respondenten aan voldoende geïnformeerd te zijn en
vond 64% dat dit op tijd gebeurde. Als er echter vragen gesteld worden
over de gevolgen van de Wmo op de persoonlijke situatie dan blijken deze vaak
niet helder te zijn. Zo geeft bijna 40% aan niet te weten wat de gevolgen
voor hem of haar zijn als het over indicatiestelling gaat, 52% heeft
geen idee wat de gevolgen zijn voor het persoonsgebonden budget (pgb) en 56%
weet niet of de Wmo iets verandert in zijn of haar eigen bijdrage».Wel werd door verschillende gemeenten aangegeven dat de samenwerking met
het CIZ nog niet altijd naar wens verliep. Ook stelden gemeenten vragen over
het PGB, het CAK, de gevolgen van de Wmo voor cliënten met een alphahulp
en de subsidieregelingen onder de Wmo. Naar aanleiding van de enquête
zijn diverse acties genomen. Zo zijn met het CIZ alle opmerkingen over deze
organisatie besproken. Zorgaanbieders is gevraagd naar hun ervaringen met
cliënten met alphahulp.Ook is de «checklist alphahulp» nog eens onder de aandacht
gebracht op www.invoeringwmo.nl. Daar (en op de website van het CAK) is voorts
nadere informatie geplaatst over het CAK.Voor vragen van burgers over de Wmo heeft postbus 51 extra capaciteit
beschikbaar gesteld. Postbus 51 heeft vanaf oktober 2006 vragen ontvangen
over de Wmo. De meeste vragen waren algemeen van aard en betroffen de inhoud
van de Wmo en overgang per 1 januari 2007. In enkele gevallen betrof
het een klacht over de gemeente. In die gevallen heeft mijn ministerie contact
opgenomen met de gemeente over de betreffende casus. In de eerste weken van
2007 werd het ministerie dagelijks geïnformeerd door Postbus 51 over
de binnengekomen vragen. Indien Postbus 51 een plotselinge toename van telefoon
en mail waar zou nemen, zou dit direct worden vermeld. Hiervan is geen sprake
geweest. De totale hoeveelheid vragen is beperkt gebleven. Uit de hiervoor
genoemde enquête kwam naar voren dat vragen vooral aan gemeenten zijn
gesteld. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de burgers de weg naar de gemeenten
al snel wisten te vinden.Het meldpunt van de CG-raad, PCOB, ANBO geeft in een persbericht aan: «De invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) lijkt
goed te zijn verlopen. Dit is de voorlopige conclusie van de CG-Raad en collega-organisaties.
Een verklaring hiervoor kan zijn dat een groot deel van de gemeenten een overgangsregeling
voor hun cliënten heeft ingesteld. Daarnaast heeft de VNG gemeenten opgeroepen
om bij noodgevallen direct maatregelen te nemen om cliënten te helpen.
Daarmee heeft de VNG zich gehouden aan de afspraken die de CG-Raad en zijn
partners met hen hebben gemaakt. Uit de eerste meldingen van het WMO-Meldpunt
blijkt ook dat nog niet alles naar wens verloopt, vooral op het gebied van
bejegening, de hoogte van de eigen bijdrage, de indicatiestelling en de hoogte
van het persoonsgebonden budget. Mensen melden hierover knelpunten, maar het
is nog te vroeg om van een tendens te spreken» (27 februari 2007).Het beeld bij de meldpunten van de cliënten sluit aan bij het beeld
dat naar voren komt bij gemeenten en Postbus 51. De invoering van de Wmo lijkt
redelijk goed te verlopen bij gemeenten. Gemeenten pakken problemen die zich
voordoen adequaat en pragmatisch op. Wel acht ik het van groot belang om een
vinger aan de pols te houden en de signalen goed te monitoren. Drie maanden
Wmo is nog aan de korte kant om echte trends te kunnen waarnemen.Uiteraard zal ik ook dit jaar regelmatig bij gemeenten onderzoeken wat
de stand van zaken is en waar zij tegen aan lopen. Dit om gemeenten gericht
te kunnen ondersteunen. Ook zal ik, net al de eerste maanden, regelmatig contact
hebben met de cliëntenorganisaties om te inventariseren wat de meldingen
zijn. Dit om, naast de signalen uit gemeenten, ook breder gevoed te worden
met signalen en daar waar nodig actie te ondernemen.Naast het genoemde geschetste beeld, zijn er de afgelopen tijd ook berichten
in de media die minder positief van toon en aard zijn. De rode draad in deze
berichtgeving is:– De indicatie verschuift sinds gemeenten (vanaf 1 januari
2007) de indicatie voor hulp bij het huishouden doen. Er lijkt een verschuiving
plaats te vinden van hulp bij het huishouden 2 (HH2) naar hulp bij het huishouden
1 (HH1). Binnen HH1 vindt een verschuiving plaats van «in loondienst»
naar zgn. alphahulp.– Werknemers worden gedwongen alphahulp te worden.– Alphahulp leidt tot lagere kwaliteit voor de cliënt.– De verschuiving leidt tevens tot ontslagen in de thuiszorg.Ik neem deze signalen serieus. In de volgende paragrafen, ga ik dan ook
in op deze en een aantal andere belangrijke onderwerpen: hulp bij het huishouden
(paragraaf 4) werkgelegenheid (paragraaf 5), financiële arrangement
(paragraaf 6), burger- en cliëntenarticipatie (paragraaf 7).4. Hulp bij het huishoudenMet de invoering van de Wmo kregen gemeenten een belangrijke nieuwe taak.
De huishoudelijke verzorging werd uit de AWBZ geschrapt. Gemeenten werden
verantwoordelijk om oplossingen te bieden aan burgers met beperkingen via
het treffen van voorzieningen die hen in staat stellen een huishouden te voeren.
Gemeenten bepalen welke diensten hiervoor worden aangeboden en wie deze diensten
leveren. Voor de inkoop van deze diensten moeten gemeenten zich houden aan
de Europese aanbestedingsregels.Wat maakt dat gemeenten de hulp bij het huishouden
moeten aanbesteden?Uit het Europees recht volgt:Er is sprake van een overheidsopdracht voor diensten, zodra een (1) aanbestedende
dienst met (2) een dienstverlener (3) een schriftelijke overeenkomst (4) onder
bezwarende titel aangaat met betrekking tot (5) dienstverlening. In beginsel
is bij elke overheidsopdracht het aanbestedingsrecht van toepassing (Besluit
aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao)). Het Bao is bij de inkoop
van hulp bij het huishouden van toepassing, omdat:1. een gemeente een aanbestedende dienst is;2. een thuiszorgorganisatie een dienstverlener is;3. er sprake is van een schriftelijke overeenkomst;4. er sprake is van een bezwarende titel, omdat de aanbestedende
dienst betaalt voor de diensten die de dienstverlener aanbiedt;5. er sprake is van dienstverlening als beschreven in bijlage II
van de Europese aanbestedingsrichtlijn. Alleen als een gemeente besluit om
de hulp bij het huishouden in eigen beheer, als een gemeentelijke dienst,
te organiseren, is het Bao niet van toepassing.Artikel 10 van de Wmo zegt: Het college van burgemeester
en wethouders laat het verlenen van maatschappelijke ondersteuning zo veel
mogelijk laten verrichten door derden. Dit artikel maakt het voor
gemeenten in principe mogelijk om een eigen gemeentelijke dienst op te richten.
Voor zover mij bekend heeft geen enkele gemeente dit gedaan. Indien zij dit
niet doen, dan zullen zij de dienstverlening op de markt inkopen, waarbij
de aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten altijd van toepassing zijn.Een belangrijke reden om het primaat bij private uitvoering te leggen,
was de zorg dat de gemeenten zelf een «dienst schoonmaken» zouden
opzetten en hierbij géén gebruik meer zouden maken van de aanwezige
kennis en deskundigheid van de bestaande thuiszorgorganisaties. Ook de werkgelegenheid
in de thuiszorg en de keuzevrijheid voor de cliënt zouden daarmee fors
onder druk komen te staan.Hoewel het nu – drie maanden na de invoering van de Wmo –
nog vroeg is om een totaalbeeld van alle effecten van aanbesteding te hebben,
vind ik het van belang om een gefundeerd eerste beeld te krijgen van de wijze
waarop de aanbestedingen zijn verlopen. Ik heb daarom een onderzoeksbureau
onderzoek laten verrichten naar de aanbestedingen van hulp bij het huishouden
(HH). Op welke manier hebben gemeenten aanbesteed, hoe is het proces verlopen
en wat zijn de resultaten van de aanbestedingen? In dit hoofdstuk ga ik in
op de bevindingen uit het onderzoek en mijn reactie daarop. Daarnaast ga ik
in op enkele specifieke aspecten bij de hulp bij het huishouden zoals kwaliteit
en keuzevrijheid. Het onderzoek is als bijlage bij deze voortgangsrapportage
gevoegd1.Onderzoek Research voor Beleid: resultaten van de aanbestedingVoor het verkrijgen van informatie is een telefonische enquête uitgezet
onder alle gemeenten van Nederland. Daarnaast is bij een selectie van 30 gemeenten
een verdiepende studie uitgevoerd, waarbij de bestekken bestudeerd zijn en
de gemeenten, zorgaanbieders en cliëntorganisaties zijn geïnterviewd.
Tot slot is op mijn verzoek, mede na aanleiding van signalen over de indicatiestelling,
een groepsgesprek met 15 gemeenten gevoerd. Hierbij is vooral op de rol van
de indicatiestelling in relatie tot de zorglevering ingezoomd.In het onderzoek is gekeken naar de inhoud, het proces en de resultaten
van de aanbesteding.InhoudIn bijna 90% van alle gemeenten is de aanbestedingsprocedure en
gunning afgerond.Grosso modo zijn er drie aanbestedingsmodellen te onderscheiden:1. Een normale aanbesteding, met concurrentie op prijs en kwaliteit (52%)2. Het Zeeuwse model, met een vaste prijs en concurrentie op kwaliteit
(18%)3. Overig, meestal zorgveiling of vaste maximum prijs waarbij aanbieders
ook voor een lager tarief konden inschrijven (30%).Gemeenten hebben gemiddeld kwaliteit zwaarder laten wegen dan prijs. De
top 5 van de kwaliteitseisen ziet er als volgt uit:1. Levering van zorg binnen een gestelde termijn na aanmelding;2. eisen aan de bedrijfsadministratie en/of wijze waarop gegevens bij
de gemeente worden aangeleverd;3. eisen aan de samenwerking in de keten;4. vastleggen van afspraken met de cliënt in een ondersteuningsplan/hulpplan;5. eisen aan de opleiding van het uitvoerende personeel.Door de meeste gemeenten wordt in de bestekken onderscheid gemaakt tussen
de producten HH1 en HH2, hoewel de precieze definiëring van deze producten
per gemeente kan verschillen. Bij definities van de producten is rekening
gehouden met de activiteiten zoals die onder de AWBZ benoemd werden voor HV1,
2 en 3.ProcesWat betreft het proces van de aanbesteding geven zowel gemeenten als zorgaanbieders
aan dat de aanbesteding veel tijd en inzet heeft gekost, in de korte tijd
die er voor beschikbaar was. Negen van de tien gemeenten hebben samengewerkt
met andere gemeenten en hebben dit als prettig ervaren.Tweederde van de geïnterviewde gemeenten heeft voor de aanbesteding
externe ondersteuning ingehuurd, waarbij de omvang en inhoud van de werkzaamheden
sterk varieerden tussen gemeenten. De ondersteuning vanuit het Implementatiebureau,
handreiking, modelbestek, bijeenkomsten en helpdesk werden adequaat bevonden
maar volgens sommige gemeenten (te) algemeen omdat er geen mogelijkheid was
vragen te stellen over de specifieke situatie en wensen van de gemeente, bijvoorbeeld
specifieke juridische ondersteuning bij een dreigend kort geding.Cliëntorganisaties zijn in het merendeel van de gemeenten geïnformeerd
en geraadpleegd over de aanbesteding, wel was hier relatief weinig tijd voor.ResultatenGemeenten hebben veelal voor de inwerkingtreding van de Wmo de aanbesteding
en de gunning afgerond. Daarbij heeft 89% een mix van oude en nieuwe
aanbieders (dat wil zeggen voor de desbetreffende gemeente nieuwe aanbieders)
gecontracteerd. Slechts 2% van de gemeenten heeft alleen voor hun nieuwe
aanbieders gecontracteerd. Het aantal gecontracteerde aanbieders ligt in 84%
van de gemeenten tussen de 3 en de 10 aanbieders.Gemeenten zijn over het algemeen tevreden over de prijs-kwaliteitverhouding
van de hulp bij het huishouden die is ingekocht. Zorgaanbieders zijn over
het algemeen van mening dat de hulp bij het huishouden door gemeenten is ingekocht
tegen een te lage prijs in combinatie met (te) hoge kwaliteitseisen.Het uurtarief voor HH1 ligt in het merendeel van de geïnterviewde
gemeenten tussen 14 en 15,50 Euro (CTG-tarief was 15,20 euro). Enkele gemeenten
hanteren een hoger uurtarief met euro 18,50 als maximum. Het uurtarief voor
HH2 varieert tussen 20 en 23 euro met als maximum 24,50 euro (CTG tarief was
24,30 euro). Sommige gemeenten hanteren een gemiddelde prijs voor HH1 en HH2.
Deze prijs ligt gemiddeld tussen 17 en 19 euro.De keuzevrijheid voor cliënten is groter geworden omdat gemeenten
evenveel of meer aanbieders (dan in de AWBZ) hebben gecontracteerd en de keuzemogelijkheid
tussen aanbieders in de Wmo expliciet is vastgelegd.In de casestudies kwam naar voren dat zorgaanbieders en gemeenten zich
zorgen maken over de personele consequenties van een veronderstelde verschuiving
in de indicaties van HH2 naar HH1. Op mijn initiatief is, in aanvulling op
het destijds al lopend onderzoek van Research voor Beleid, een additioneel
onderzoek gestart naar deze veronderstelde verschuiving. Daarbij is niet alleen
met 15 gemeenten (en hun partners) gesproken, maar ook met de cliënten
uit die gemeenten. In de gesprekken is ingegaan op de achtergrond van de verschuiving
van HH2 naar HH1 en de berichten dat voor HH1 alphahulp wordt ingezet.Uit het onderzoek van Research voor Beleid komt het volgende beeld naar
voren: Er zijn geen grote verschuivingen in indicaties van HH2 naar HH1. De
beslisboom, die door het CIZ is ontwikkeld en door gemeenten is gebruikt bij
de indicatiestelling, geeft een uitsplitsing HH1 en HH2. HH2 wordt geïndiceerd
indien mensen niet volledig de regie over hun huishouden kunnen voeren. Zowel
voor als na 1 januari 2007 is de verhouding in de indicatiestelling voor
HH1 ten opzichte van HH2 85% ten opzichte van 15%. Daarbij moet
worden aangemerkt dat het CIZ in 2006 alleen indiceerde in activiteiten en
niet in het onderscheid HH1 of HH2. Uit de indicatie volgde alleen de indicatie
huishoudelijke verzorging en een bandbreedte. Op grond van de in 2006 geïndiceerde
activiteiten, die nu ook in de beslisboom voor gemeenten zijn opgenomen, kan
echter wel een vertaling worden gemaakt naar HH1, HH2 en HH3. De conclusie
is dat er geen noemenswaardige verschillen zijn in de huidige indicatiepraktijk
met die van vorig jaar.Bij de daadwerkelijke levering van de hulp bij het huishouden constateert
Research voor Beleid wel een behoorlijke verschuiving naar HH1 als gevolg
van contractafspraken met de aanbieders. Voorheen konden zorgaanbieders op
basis van het indicatiebesluit van het CIZ zelf bezien welke hulp (HV1, HV2
of HV3) zij noodzakelijk achtten bij de betrokken cliënt. Zolang de inzet
van het personeel op de verschillende vormen van hulp binnen de contractafspraken
met het zorgkantoor bleven kon dit ook. In de huidige situatie is het indicatiebesluit
leidend voor de inzet van een bepaalde vorm van hulp bij het
huishouden. Gaat het alleen om het schoonmaken van het huis, boodschappen
doen en kledingverzorging bijvoorbeeld, dan wordt alleen HH1 geïndiceerd
en ook HH1 geleverd. Pas als er sprake is van een verminderde regiefunctie
van een cliënt, dan zal ook HH2 (naast de activiteiten bij HH1) worden
geïndiceerd. Landelijk gezien lag in 2006 de verhouding van ingezette
hulp HV1: HV2, 30%:70%. In de eerste maanden van 2007 was deze
verhouding 85%:15%, in lijn met de afgegeven indicaties.alphahulpDe functie huishoudelijke verzorging kan op verschillende manieren georganiseerd
worden. Een van die manieren is de alphahulp. Alphahulpen leveren de eenvoudige
vorm van hulp bij het huishouden (HH1). Dit was ook het geval in de AWBZ.Die constructie komt erop neer dat klanten een arbeidsovereenkomst sluiten
met een alphahulp. De thuiszorgorganisatie bemiddelt bij het tot stand komen
van die overeenkomst. De thuiszorgorganisatie kent twee standaardcontracten.
In het ene is geregeld dat de klant de thuiszorg machtigt de betalingen aan
de alphahulp te verrichten. In het andere contract is de klant degene die
direct een overeenkomst heeft met de alphahulp. De klant kiest voor het al
dan niet machtigen van de thuiszorgorganisatie. De alphahulper is niet in
dienst van de thuiszorgorganisatie, maar altijd van de cliënt.Uit het onderzoek van Research voor Beleid blijkt dat wat betreft de personele
gevolgen vooral de zorgaanbieders die niet gecontracteerd zijn aangeven op
korte termijn personele gevolgen voor hun organisatie te verwachten. Aanbieders
die wel gecontracteerd zijn verwachten ook personele gevolgen door de lagere
tarieven en vooral ook de verwachte verschuiving van HH2 naar HH1. Zij vrezen
de duurdere medewerkers in loondienst te moeten ontslaan. Enkele zorgaanbieders
vrezen dat er niet voldoende alphahulpen beschikbaar zullen zijn.Reactie op het onderzoekIk vind dat het onderzoeksrapport een goede foto is van de aanbesteding
van de hulp bij het huishouden. Het laat een gevarieerd beeld zien hoe gemeenten
de aanbesteding hebben aangepakt, de gehanteerde modellen, de verschillende
kwaliteitscriteria en de weging van de gunningscriteria. Ook de resultaten
van de aanbesteding zijn divers wat betreft het aantal gecontracteerde aanbieders,
oude versus nieuwe aanbieders en de soort overeenkomst die is afgesloten (raamcontract,
vast contract). Dit palet aan mogelijkheden past bij de uitgangspunten en
visie van de Wmo.Over één punt zijn alle partijen het met elkaar eens en
is het beeld eensluidend: de aanbesteding heeft vooral voor gemeenten en zorgaanbieders
veel tijd en inzet gekost. Dit besef ik terdege en ik wil hier dan ook graag
mijn waardering uitspreken aan alle partijen die ertoe hebben bijgedragen
dat in bijna 90% van alle gemeenten de aanbesteding is afgerond. Bij
het onderzoek van Research voor Beleid hebben de onderzoekers gevraagd naar
de inschatting van de kosten in tijdsinvestering. Daaruit kwam een sterk wisselend
beeld naar voren. De kosten leken samen te hangen met de mate waarin door
gemeenten werd samengewerkt. Gemiddeld kwam de tijdsinvestering uit op zo’n
600 tot 700 uur per gemeente. Daarnaast lopen de kosten voor externe ondersteuning
bij de aanbesteding van € 6000,– tot € 10 000,–
per gemeente en € 15 000,– tot € 30 000,–
bij samenwerkingsverbanden. Een ander onderzoek, dat in opdracht van de Stichting
FAOT is uitgevoerd (een samenwerking van de vakbonden en brancheorganisaties
van thuiszorg), laat zien dat aanbieders gemiddeld aan 6 aanbestedingen hebben
meegedaan. De kosten van de aanbestedingstrajecten zijn niet meegenomen in
dit onderzoek.Omdat de aanbesteding van de hulp van het huishouden nieuw is voor de
betrokken partijen, heeft dit naar mijn mening eenmalig veel energie gevraagd.
De leerervaringen kunnen en zullen uiteraard worden gebruikt in de toekomst.Wat betreft de uitkomsten van de aanbesteding vind ik het beeld overwegend
positief. Vanuit het perspectief van de cliënt constateer ik dat er weinig
klachten zijn. Ook bij de diverse meldpunten (CG-raad, SP en Zorgbelang) zijn
relatief weinig signalen binnengekomen. Dit is een grote prestatie wanneer
wordt bedacht dat ruim 400 000 cliënten zijn «overgeheveld»
naar gemeenten en dat een deel van deze cliënten ook met een nieuwe zorgaanbieder
te maken kreeg.Ook vanuit het perspectief van de gemeente vind ik dat de aanbesteding
goed is verlopen. Ik stel verheugd vast dat de kwaliteit een grote rol heeft
gespeeld in het aanbestedingsproces en dat het accent bij de afwegingscriteria
op kwaliteit heeft gelegen. Gezien de afgesproken uurtarieven voor HH1 en
HH2, die gemiddeld onder de oude CTG-tarieven liggen heeft de aanbesteding
bijgedragen aan een meer gerichte inzet van publieke middelen. Dit biedt gemeenten
meer mogelijkheden om ondersteuning te bieden aan kwetsbare burgers. De opmerkingen
die gemeenten maken over de ondersteuning bij het aanbestedingstraject neem
ik graag ter harte. De ervaringen van deze eerste aanbestedingsronde en de
leerpunten daaruit wil ik analyseren en actief ter beschikking stellen aan
gemeenten.De suggesties ten aanzien van modelbestek en handreiking neem ik daarbij
mee. De opmerking van enkele gemeenten dat zij meer specifiek advies verwacht
hadden begrijp ik wel vanuit de behoefte van de gemeente aan een zo groot
mogelijke zekerheid rond het aanbestedingsproces. Het is echter een bewuste
keuze van het Implementatiebureau geweest om niet in te gaan op individuele
casuïstiek. Het is immers niet goed mogelijk om vanuit Den Haag de lokale
situatie goed in te schatten. Bovendien kan het Rijk in individuele casussen
niet in de verantwoordelijkheid treden van de gemeenten.Op 23 februari 2007 is de rondetafelconferentie ICT gehouden. De
vraag die centraal stond was hoe het berichtenverkeer tussen de Wmo-ketenpartners
zo soepel mogelijk en op verantwoorde manier kan verlopen. En waardoor de
klant zo min mogelijk geconfronteerd wordt met het steeds opnieuw verstrekken
van gegevens. De aanwezigen concludeerden dat afspraken op landelijk niveau
nodig zijn om het berichtenverkeer soepel te laten verlopen. Daarbij hebben
gemeenten het voortouw, zij moeten aangeven welke informatie zij nodig hebben
voor de contacten met anderen in de verschillende ketens.Het onderzoek laat zien dat er geen sprake is van een verschuiving in
de indicatiestelling van HH2 naar HH1. Zowel voor als na 1 januari 2007
is de verhouding HH1 : HH2 circa 85 : 15%. Ik deel de conclusie van
in de rapportage «Wmo in uitvoering» van de SP, namelijk dat de
indicatiestelling is aangescherpt dan ook niet. Wel een punt van zorg is voor
mij de gesignaleerde verschuiving in het zorgaanbod van HH2 naar HH1. In de
eerste plaats vind ik het van belang dat de cliënt de zorg krijgt die
vanwege zijn beperkingen en het compensatieplicht nodig zijn. Bij een gecombineerde
indicatie HH1 en HH2 wordt nu vaak voor het HH1-deel een alphahulp ingezet
door de thuiszorgaanbieder. Dit is principieel ongewenst omdat in deze gevallen
er sprake is van verminderde regie bij de cliënt. De cliënt heeft
immers ook HH2 geïndiceerd gekregen. Hierdoor is werkgeverschap vanuit
de cliënt geen reële optie. Ik zal gemeenten er dan ook nadrukkelijk
op wijzen dat de inzet van alphahulp geen goede oplossing is indien HH2 (mede)
is geïndiceerd. Gemeenten moeten dit meenemen in hun afspraken
met de aanbieders. In Zeeland hebben gemeenten deze afspraken al gemaakt.
In de tweede plaats vind ik een gedwongen overgang van een vast dienstverband
naar een alphahulp-constructie en eventuele ontslagen ook ongewenst voor de
werknemers in de thuiszorg. In hoofdstuk 5 zal ik daarom ook nader ingaan
op de acties die ik in dit kader in gang heb gezet.KeuzevrijheidVoor budgethouders die al een persoonsgebonden budget (pgb) voor huishoudelijke
verzorging hadden in 2006, is geregeld dat zij tot het moment van herindicatie
of tot en met 31 december 2007 onder het overgangsrecht vallen. Dit betekent
dat zij gedurende deze periode nog onder de voorwaarden van de AWBZ het pgb
voor hulp bij het huishouden krijgen.Voor overgangscliënten HV met een pgb heeft het merendeel van de
gemeenten de uitvoering overgelaten aan het zorgkantoor. Acht gemeenten hebben
er voor gekozen de uitvoering van alle pgb’s, dus ook voor de overgangscliënten
al zelf uit te voeren.Het pgb is voor veel gemeenten een nieuw fenomeen. Hoewel gemeenten al
ervaring hadden met financiële tegemoetkomingen in het kader van de Wvg
voor vervoersvoorzieningen, waren er veel vragen over het pgb. De onderwerpen
die bij gemeenten vooral speelden hadden betrekking op de vormgeving van de
verantwoording van een pgb, de bepaling van de hoogte van de budgetten en
de organisatie van de ondersteuning van budgethouders.De wijze waarop gemeenten het pgb hebben ingevuld is zeer divers en afhankelijk
van lokale situaties. Het bepalen van de hoogte van het pgb voor de nieuwe
klanten voor hulp bij het huishouden bleek voor gemeenten lastig, maar uit
de vele vragen die gesteld zijn blijkt dat dit weloverwogen ter hand is genomen.
Uit signalen die ik krijg, blijkt dat soms is gekozen voor een percentage
van een tarief voor HH zoals dit ook in de AWBZ geregeld is. In de AWBZ is
dit lagere percentage mogelijk omdat overheadkosten voor thuiszorginstellingen
niet aan de orde zijn bij een pgb. Verder is de wijze waarop burgers hun pgb
moeten verantwoorden bij de diverse gemeenten verschillend ingevuld en varieert
van het bijhouden en overleggen van een salarisadministratie tot het steekproefsgewijs
controleren van de bestedingen.Voor gemeenten is het mogelijk bij de Sociale verzekeringsbank (SVB) een
zogenaamd aansluitcontract te tekenen voor ondersteuning van de nieuwe budgethouders
van hulp bij het huishouden. Vorig jaar zijn gemeenten gewezen op de ondersteuningsaspecten
die verbonden zijn aan de werkgevers en werknemersrelatie die voortvloeien
uit het pgb voor hulp bij het huishouden. Voor overgangscliënten is geregeld
dat de ondersteuning dit jaar doorloopt. Ondertussen hebben ongeveer 320 gemeenten
dit aansluitcontract getekend. Een aantal gemeenten heeft er voor gekozen
om de ondersteuning op een andere manier in te vullen. De SVB zal de dienstverlening
evalueren.KwaliteitMet de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de huishoudelijke verzorging
per 1 januari 2007 moet de gemeente nadenken over de kwaliteit van de
diensten. Zo moet de gemeente in het beleidsplan aangeven welke maatregelen
zij neemt om de kwaliteit te borgen van de wijze waarop de maatschappelijke
ondersteuning wordt uitgevoerd. Een prikkel hiertoe wordt natuurlijk gevonden
in de compensatieplicht. De gemeente moet burgers met beperkingen compenseren
via het treffen van voorzieningen. Dit betekent dat de kwaliteit van de geboden
voorziening zodanig moet zijn, dat de burger ermee «geholpen wordt».
Tweede prikkel betreft het aanbesteden van de hulp bij het huishouden.
Gemeenten moeten in hun bestek expliciet aangeven welke kwaliteit zij eisen.
Het rapport van Research voor Beleid laat zien dat dit ook overal is gebeurd
en dat kwaliteit een zwaardere wegingsfactor had dan de prijs.Op de hulp bij het huishouden1 is de Kwaliteitswet
van toepassing. Aanbieders van hulp bij het huishouden moeten voldoen aan
de eisen van de Kwaliteitswet. De IGZ houdt toezicht. Dit geldt dus ook voor
nieuwkomers op deze markt, zoals eventuele schoonmaakbedrijven. De wet leidt
voor de zorgaanbieder o.a. tot de verplichting verantwoorde zorg aan te bieden,
dat wil zeggen zorg van goed niveau, die doeltreffend en doelmatig wordt verleend,
afgestemd op de reële behoeften van de cliënt. Zorgaanbieders verzamelen
op systematische wijze gegevens over de kwaliteit van de geleverde zorg. Dit
wordt neergelegd in een jaarlijks verslag, dat ter openbare inzage wordt gelegd.
De IGZ ziet toe op de naleving van de verplichting om verantwoorde zorg te
leveren, waartoe de wet de minister een aantal handhavinginstrumenten geeft.In 2007 wordt het toezicht meer concreet vormgegeven. Vertegenwoordigers
van branche- en beroepsorganisaties, cliëntenorganisaties, VNG en VWS
zijn hierover met elkaar in gesprek. Het in 2006 opgestelde toetsingskader «Normen
voor verantwoorde zorg thuis» dient hierbij als uitgangspunt. Het afgelopen
kwartaal hebben genoemde partijen onderzocht welke onderdelen van dit toetsingskader
specifiek bruikbaar zijn bij de hulp bij het huishouden. Het is de bedoeling
om nog voor de zomer 2007 een aantal proefprojecten te starten. Eind 2007
dient ook voor huishoudelijke verzorging een uitgewerkt toetsingskader beschikbaar
te zijn, dat alle betrokkenen kunnen hanteren als basis voor kwaliteits- en
toezichtbeleid. Dit alles met het oog op een zo’n effectief en efficiënt
mogelijke invulling van de wettelijke verplichtingen.5. Werkgelegenheid thuiszorgZoals ik in hoofdstuk 4 heb aangegeven, vind ik het van groot belang zoveel
mogelijk medewerkers voor de zorg te behouden. Vooralsnog zijn er geen collectieve
ontslagaanvragen ingediend. Dat laat onverlet dat zich op de arbeidsmarkt
ongewenste effecten voordoen. Ook in de SP-rapportage «Werk in uitvoering»
wordt hierop gewezen.Dat gaat in dit verband om een tweetal verschijnselen:– Het gedwongen omzetten van bestaande contracten in alphahulp-contracten.– Individuele ontslagen vanwege de uitkomst van de aanbesteding.Hierbij speelt de gesignaleerde verschuiving in het zorgaanbod van HH2
naar HH1 een rol. Mijn uitgangspunt is dat iedereen die nu werkzaam is in
de (thuis)zorg, voor het werk in de zorg behouden moeten blijven.Op mijn initiatief heeft hierover recentelijk overleg plaatsgevonden met
Actiz, de bonden en de gemeenten. Ik heb met deze partijen afgesproken om
gezamenlijk op regionaal niveau de concrete gevolgen van de Wmo voor de arbeidsmarkt
te inventariseren. Vertrekpunt hierbij is dat mensen die nu in de zorg werken
behouden moeten worden voor deze sector. Door de vergrijzing zijn veel arbeidskrachten
nodig. Alle partijen hebben aangegeven, dat er alles aan gedaan moet worden
om het verlies van deze arbeidskrachten voor de zorgsector te voorkomen.Concreet is afgesproken, dat de werkgevers en de bonden een schakelpunt
oprichten waar werknemers, die geconfronteerd worden met mogelijk ontslag
of een gedwongen overgang naar een alphahulp contract, zich kunnen melden.
De partijen buigen zich gezamenlijk over de exacte voorwaarden waaronder dit
kan gebeuren. Er is in totaal eenmalig 20 miljoen euro beschikbaar.
Deze worden beschikbaar gesteld als ik met deze voorwaarden instem.Op basis van deze gecontroleerde meldingen kan er actie ondernomen worden.
Oplossingen voor het dreigend verlies van medewerkers voor de zorg worden
op lokaal niveau gerealiseerd. Werknemers kunnen een vorm van loonsuppletie
ontvangen die het mogelijk maakt dat het dienstverband niet in een alphahulpconstructie
hoeft te worden omgezet. Deze suppletie is eenmalig en geldt voor 2007. Werkgevers
geven in deze gevallen een baangarantie af. Zij hebben gedurende een jaar
de tijd hun bedrijfsvoering aan te passen. Van gemeenten wordt gevraagd ook
een bijdrage te leveren als het overeengekomen tarief voor de hulp bij het
huishouden daartoe aanleiding geeft.Voor medewerkers die ontslagen dreigen te worden wordt een scholingsaanbod
ontwikkeld, dat er op gericht is deze medewerkers elders in de zorg aan een
baan te helpen.Vanuit het schakelpunt ontvangen alle medewerkers goede voorlichting over
de gevolgen van het omzetten van vaste dienstverbanden in alphahulp contracten.Op deze manier geef ik uitwerking aan het amendement Joldersma/Bussemaker
(30 800 XVI, nr. 68). Ik stuur u voor de zomer – zo is mijn streven –
nog een brief over de werkgelegenheid in de zorg.In reactie op de motie Verbeet (Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007
stuk 30 131, nr. 119) heeft mijn ambtsvoorganger overleg gevoerd met
de partijen over het stimuleren dat de brancheorganisaties in V&V-sector,
vakbonden en gemeenten, aanbieders die personeel nodig hebben oproepen dit
personeel primair te werven bij die aanbieders die hun personeel moeten ontslaan
vanwege een gemiste gunning. Mijn ambtsvoorganger heeft gemeenten nadrukkelijk
gewezen op de mogelijkheden van het pgb. Vooral voor cliënten die door
de uitkomsten van de aanbesteding hun vaste hulp en hun vaste aanbieder verliezen.
Zij kunnen deze weer inhuren via het pgb. Het derde aspect van de motie heb
ik zelf direct opgepakt zoals hierboven beschreven. Het gaat dan om het behouden
van de werknemers in de zorg, ook als de thuiszorgaanbieder de aanbesteding
verliest, omdat zij hard nodig zijn. 6. Financieel arrangementUitgangspuntenHet Rijk en de VNG zijn een financieel arrangement voor de Wmo overeengekomen.
Kennis van en vertrouwen in dit financiële arrangement is belangrijk
voor een succesvolle uitvoering van de Wmo.Het startbudget voor de Wmo is, naast de gelden die gemeenten al ter beschikking
stonden voor de taken die men al uitvoerde voor de Wmo, opgebouwd uit diverse
geldstromen:– De AWBZ-middelen voor huishoudelijke verzorging;– enkele AWBZ-subsidieregelingen, bijvoorbeeld die voor Diensten
bij Wonen met Zorg;– VWS-begrotingsgelden, zoals die voor Vorming, Training en Advies
van vrijwilligers;– middelen voor de uitvoering.De middelen die per 1 januari 2007 zijn «overgegaan»
naar het gemeentefonds bedragen ruim € 1,2 miljard. Het totale Wmo-budget
(voor alle prestatievelden) bedraagt circa € 4,5 miljard. De Wmo
biedt gemeenten ten principale de vrijheid om keuzes te maken op het gebied
van de maatschappelijke ondersteuning. De Wmo draagt gemeenten op de maatschappelijke
ondersteuning van hun inwoners te borgen. Er is hierbij bewust voor de gemeenten
gekozen, omdat zij dicht bij de burger staan. Daarom is er ook voor gekozen
gemeenten maximale vrijheid te geven bij het uitvoeren van deze
taak. Gemeenten kunnen – gevoed door actieve cliënt- en burgerparticipatie –
binnen de lokale politieke arena, lokaal maatwerk bieden aan hun burgers en
integraal beleid voeren. De vrijheid beperkt zich logischerwijs niet alleen
tot de«beleidsinhoud» maar strekt zich ook uit tot de financiële
spelregels rondom de Wmo.De Wmo is een grote stelselwijziging. Als onverhoopt in de eerste jaren,
door aanloopfactoren, de gemeentelijke uitgaven afwijken van het beschikbare
budget, leidt dit niet tot bijstellingen. Er is gekozen voor budgettaire rust
en zekerheid de eerste jaren.Gemeenten zijn evenwel vrij in de besteding van dit integrale budget.
Zij kunnen bijvoorbeeld geld investeren in collectieve arrangementen om druk
op individuele arrangementen te voorkomen of in preventie om ondersteuning
te voorkomen. Gemeenten hebben daarbij de vrijheid vrijgespeeld geld voor
andere (Wmo) taken in te zetten. In januari 2007 is hierover ook een brief1 aan uw Kamer gestuurd.Het ijkjaar voor het startbudget Wmo betreft 2005. De middelen vanuit
de AWBZ zijn «schoon aan de haak», dus zonder financiële
korting, naar gemeenten over gegaan. Dit over het algemeen op basis van de
historische verdeling 2005. De keuze voor het ijkjaar 2005 betreft hoofdzakelijk
een verzoek van de VNG en weerspiegelt onder meer het principe van zekerheid
voor gemeenten bij de voorbereidingen op de Wmo. Voldoende geldIk sta ervoor dat gemeenten met de financiële afspraken voldoende
budget hebben om de Wmo goed uit te voeren en heb er alle vertrouwen in dat
de burger van gemeenten de hulp krijgt waar hij recht op heeft. Dit behoort
tot mijn systeemverantwoordelijkheid voor de Wmo. Het is daarom belangrijk
dat hierover goede afspraken zijn gemaakt. Het SCP is aangewezen als onafhankelijke
derde om te adviseren over de toereikendheid van het macrobudget. Het SCP
geeft bindend advies over de vaststelling van het macrobudget huishoudelijke
hulp op basis van de realisatie in het voorgaande jaar. Daarnaast brengt het
SCP jaarlijks advies uit, of het aldus berekende budget voor de huishoudelijke
hulp passend is. Het SCP zal hierbij rekening houden met specifieke omstandigheden,
maatschappelijke ontwikkelingen, aanloopfactoren en de gevolgen van het compensatiebeginsel
en de jurisprudentie daarover. Het gaat hier om ontwikkelingen die zich nog
niet in realisaties hebben vertaald, maar dit naar verwachting in de toekomst
wel zullen doen. Het SCP brengt ook advies uit over de vraag of het totale
macrobudget voor de Wmo (breder dan de uitgaven huishoudelijke hulp) passend
is. Ook hier houdt het SCP rekening met specifieke omstandigheden, maatschappelijke
ontwikkelingen, aanloopfactoren, de pgb-verplichting en de gevolgen van het
compensatiebeginsel en de eventuele jurisprudentie daarover.Wanneer het SCP, bij zijn onderzoek op macroniveau ten behoeve van de
genoemde doelen, constateert dat er ontwikkelingen zijn en/of factoren spelen
die kunnen duiden op ontoereikendheid van het gehanteerde verdeelmodel, dan
meldt het SCP dit in zijn jaarlijkse advisering aan het kabinet. Het SCP heeft
hier een signaleringsfunctie. De uitkomsten komen aan de orde in het Bestuurlijk
overleg financiële verhoudingen (BoFv) met de fondsbeheerders, het ministerie
van Financiën en het ministerie van BZK. De fondsbeheerders kunnen bij
het onderhoud van het verdeelmodel dit advies meewegen.De concept-taakopdracht voor het SCP als onafhankelijke derde in het kader
van de Wmo is gereed. Zowel het Rijk als de VNG dienen in te stemmen met deze
taakopdracht. Ik verwacht deze overeenstemming binnenkort te bereiken en in
het eerst komend BoFv te kunnen vaststellen. De tekst van de definitieve taakopdracht
zal ik u dan zo spoedig mogelijk doen toekomen.Voor het uitvoeren van de Wmo heb ik geld beschikbaar gesteld aan gemeenten.
De beschikbaar gestelde middelen zijn ten eerste gebaseerd op de «vrijval»
die op de rijksbegroting en in de premiesfeer ontstaat door de overheveling
van taken van de AWBZ naar de Wmo. Ook hier is derhalve weer sprake van het «schoon
aan de haak principe». Naast deze vrijval heeft het kabinet substantieel
extra geld «generaal» beschikbaar gesteld, zonder dat sprake is
van vrijval bij het Rijk. Gemeenten zijn met deze structurele € 67
miljoen mijns inziens goed in staat om de Wmo zorgvuldig uit te voeren. Gegeven
mijn systeemverantwoordelijkheid voor een goede uitvoering van de Wmo laat
ik de uitvoeringskosten monitoren en komt deze monitoring aan de orde in het
reguliere bestuurlijk overleg tussen het kabinet en de VNG. Ook hier zijn
derhalve adequate procedurele waarborgen ingebouwd voor een voldoende budget.
Ik maak over de precieze opdracht op dit moment afspraken met de VNG. In aanloop
naar die monitoring heeft de VNG, in goed overleg met mij, de gemeenten opgeroepen
de kosten voor het maken van de uitvoering van de Wmo goed te registreren.Motie MosterdIn oktober 2006 heeft de Tweede Kamer de motie Mosterd c.s. aangenomen
(Kamerstukken II, 2006–2007, 30 131, nr. 118), naar aanleiding
van signalen dat de uitgaven voor huishoudelijke verzorging in een aantal
gemeenten in 2006 hoger liggen dan de uitgaven in 2005 (het ijkjaar voor de
Wmo). De motie verzoekt om bij een stijging van meer dan 10%, de uitgaven
boven deze 10% aan gemeenten te vergoeden.Met de VNG was het ijkjaar 2005 afgesproken. Juist omdat de VNG het belangrijk
vindt dat er budgettaire rust is: gemeenten moeten weten van welk budget zij
uit kunnen gaan bij hun beleidsbepaling en – uitvoering. Omdat het kabinet
zich verantwoordelijk acht voor een toereikend budget voor de Wmo, heeft het
kabinet aangegeven de motie uit te voeren.De motie vraag om een analyse van de ontwikkeling van de kosten, de achterliggende
oorzaken en verzoekt om zonodig maatregelen te nemen en het budget 2007 te
corrigeren.Een extern bureau heeft in opdracht van VWS de analyse uitgevoerd, waar
de motie Mosterd c.s. om vraagt. Op basis van gegevens van het CAK over 2005
en 2006 blijkt dat in 2006 circa 70 gemeenten minimaal 10% meer kosten
hebben dan in 2005. De motie vraagt om het aanpassen van de budgetten voor
het meerdere, dus boven de 10%. Voor deze circa 70 gemeenten gaat het
om een bruto bedrag van tussen de € 5 en € 10 mln. Ik
zal bezien hoe ik dat verwerk.RegistratiefoutenZoals aangegeven, is het ijkjaar 2005. In het najaar 2006 zijn er signalen
over registratiefouten gekomen. Ook in de SP-rapportage «Werk in uitvoering»
wordt hieraan gerefereerd. Deze registratiefouten houden in dat er bij sommige
gemeenten wel huishoudelijk verzorging was geleverd, maar dat deze onder een
andere AWBZ-functie zijn geregistreerd. Deze gemeenten, waaronder gemeenten
in de regio Eindhoven en Friesland, zouden dan ook te weinig geld uit de AWBZ
hebben overgeheveld gekregen.Ik heb deze gemeenten laten weten evidente fouten, zoals dit registratieprobleem,
te herstellen als gemeenten kunnen aantonen wat het correcte niveau aan huishoudelijke
verzorging in 2005 is geweest. Er is in het financiële arrangement tussen
het Rijk en de VNG immers afgesproken dat de middelen voor de Wmo «schoon
aan de haak» overgaan.Daar waar sprake is van evidente fouten in het Wmo-budget, bijvoorbeeld
als gevolg van een verkeerde registratie in 2005 bij de huishoudelijke zorg
onder de AWBZ is het natuurlijk zo dat deze gecorrigeerd worden. Dit in lijn
met mijn uitgangspunt dat gemeenten in staat moeten zijn de Wmo goed uit te
kunnen voeren. Geconstateerde en geverifieerde fouten, zoals thans vastgesteld
voor de regio Eindhoven, zullen in de meicirculaire 2007 van
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gecorrigeerd
worden.Een dergelijke benadering hanteer ik ook bij de subsidieregelingen die
per 1 januari onder het Wmo-regime vallen.Eigen bijdrageVoor het uitvoeren van de eigen bijdrage-regeling in de Wmo is het CAK-BZ
aangewezen als uitvoeringsorgaan. Vanaf 1 januari 2007 was het CAK
gereed om de nieuwe rol in de Wmo, naast de regeling in de AWBZ, uit te voeren.
Door het CAK is in het derde kwartaal van 2006 aan alle gemeenten verzocht
de benodigde gegevens over de specifiek gemeentelijke toepassing van de eigen
bijdrageregeling (binnen het wettelijke maximumkader) aan hen door te geven.Via de CAK-website is het mogelijk voor burgers én gemeenten om,
na invulling van gemeente, geïndiceerde ondersteuning en inkomensgegevens,
een berekening te maken van de te verwachten eigen bijdrage voor een cliënt.
Naast de eigen bijdrage regeling Wmo loopt, op basis van de overgangsregeling
voor 2007, nog een belangrijk deel van de eigen bijdragen conform de regeling
AWBZ.Om in de eerste weken van januari adequaat een flinke hoeveelheid telefonische
vragen van cliënten op te kunnen vangen, was de telefonische helpdesk
van het CAK goed voorbereid en op volle sterkte beschikbaar. De hoeveelheid
vragen bleek bescheiden van omvang en kon snel worden behandeld. De eerste
eigen bijdragen zijn in maart voor het eerst gefactureerd. Dit kan leiden
tot een verhoging van het aantal vragen.Door het CAK wordt in overleg met de VNG en een aantal gemeenten intussen
gewerkt aan de geplande aanpassing van de interne programmatuur voor de eigen
bijdrage-regeling Wmo om te kunnen werken met een groter aantal producten
en tarieven voor hulp bij het huishouden en voorzieningen/hulpmiddelen dan
nu mogelijk is. Na een testfase in de komende maanden kan deze aanpassing
dan medio dit jaar voor alle gemeenten opengesteld worden.Aan het eind van de maand februari is nagegaan of door de instellingen
in voldoende mate de gegevens over de geleverde productie van de voorgaande
periode aan het CAK waren aangeleverd. Deze gegevens zijn voor het CAK nodig
om de eigen bijdragen voor de cliënten te kunnen berekenen. Op grond
van geconstateerde vertraging in de levering van deze productiegegevens, is
een groot aantal instellingen door gemeenten en CAK gelijktijdig hierover
gerappelleerd. Dit heeft een aanmerkelijke uitbreiding in de inzending van
deze productiegegevens opgeleverd. In de tweede helft van maart zijn de betreffende
beschikkingen, met een kleine vertraging, naar een eerste groep van honderdduizend
cliënten verzonden.7. Burger- en cliëntenparticipatieGemeenten moeten burgers en cliënten actief betrekken bij de vormgeving
van het beleid. Actieve burger- en cliëntenparticipatie zorgt voor evenwichtig
beleid, draagvlak, betrokkenheid en enthousiasme. Door middel van bezoeken
aan 30 verschillende gemeenten en gespreksrondes met de cliëntenraden
van deze gemeenten is een beeld gevormd over de wijze waarop gemeenten en
cliëntenraden gezamenlijk vorm geven aan de burger- en cliëntenparticipatie
in het kader van de Wmo.>Behalve artikelen in de huis-aan-huisbladen, website, flyers, brieven
en posters, heeft de gemeente Heiloo ook een Wmo-quiz ingezet om de inwoners
te informeren over de Wmo. De gemeente Heiloo heeft daarnaast veel gedaan
om inwoners en cliënten te betrekken bij de plannen voor de Wmo. Zo is
een Wmo-platform ingesteld van cliëntenorganisaties en burgers.
Ook heeft de gemeente een bijeenkomst georganiseerd waarbij de tweehonderd
aanwezige inwoners hun mening konden geven. Hun reacties zijn verwerkt in
de Wmo-verordening.Alle gemeenten streven om, passend bij de lokale situatie, vorm te geven
aan de cliëntenparticipatie in het kader van de Wmo. Een aantal gemeenten
kiest ervoor om bestaande participatieplatforms uit te breiden. Een voorbeeld
hiervan is de Wvg-klankbordgroep. Ongeveer tweederde van de gemeenten kiest
ervoor een Wmo-adviesraad in het leven te roepen. Naast deze officiële
participatiefora heeft een aantal gemeenten er voor gekozen om met individuele
gebruikers van voorzieningen het gesprek aan te gaan of inspraakbijeenkomsten
te organiseren. In de meeste gemeenten neemt de participatie de vormen aan
van advisering, maar er zijn ook gemeenten waar de participatie verder gaat
en er sprake is van coproductie van beleid.Schiedam bereidt de komst van de Wmo voor met buurgemeenten Vlaardingen
en Maassluis. Er is een regionale klankbordgroep ingesteld die zo breed mogelijk
is gemaakt, met belangenvertegenwoordigers van verschillende cliënten.
De klankbordgroepen in de regio hebben themabijeenkomsten georganiseerd om
de inwoners te informeren over de Wmo. Ze maakten daarbij gelijk van de gelegenheid
gebruik om bij de aanwezigen te polsen hoe zij over de Wmo denken. Maken ze
zich zorgen? Hebben ze tips? Om de tongen los te maken speelde een toneelgroep
een aantal levensechte zorgsituaties na. In de discussie over de gevolgen
van de Wmo konden mensen hun situatie beschrijven door aan te haken bij een
scene op het toneel.Cliëntenraden geven aan soms moeite te hebben met het bepalen van
de eigen rol. Het gaat hier dan om vraagstukken als hoe de eigen onafhankelijkheid
te waarborgen. Tegelijkertijd merken cliëntenraden dat ambtenaren moeten
wennen aan het verschil tussen cliëntenparticipatie (advisering en coproductie
van beleid) en traditionele inspraak.Maar hoe gemeenten ook vorm geven aan de cliëntenparticipatie, in
meerderheid geven de cliëntenorganisaties aan tevreden te zijn over de
manier waarop zij bij de Wmo betrokken worden. Ze voelen zich serieus genomen
en gewaardeerd. Aan een belangrijke voorwaarde om de burger- en cliëntenparticipatie
vorm te geven is daarmee voldaan: wederzijds vertrouwen en waardering.Elke gemeente regelt de inspraak op haar eigen manier, op een manier die
past bij de inwoners, bij het karakter van de plaats. De meeste gemeenten
hebben een Wmo-raad of Wmo-panel. Zo ook Zwolle. Al in november 2005 is een
Wmo-panel opgericht van betrokken burgers. Het panel bestaat uit 352 ouderen
en mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking. Zwolle
legt deze grote groep ervaringsdeskundigen elke drie maanden een vragenlijst
voor. Bijvoorbeeld met vragen over hoe ze het Wmo-loket graag zien, welke
kwaliteiten ze verwachten van iemand die hulp in de huishouding biedt en of
er mantelzorg aanwezig is. Ook vraagt de gemeente hun mening over beleidsbeslissingen.
Omdat niet iedereen lichamelijk of verstandelijk in staat is om de vragenlijsten
in te vullen, organiseert Zwolle speciale groepsinterviews waarin mensen met
een verstandelijke beperking hun mening kunnen geven.Ondanks de positieve eerste ervaringen moet de kanttekening gemaakt worden
dat de vertegenwoordiging in de cliëntenparticipatie in veel gemeenten
nog niet Wmo-breed is. Vooral de doelgroepen waarmee gemeenten vanuit het
verleden al ervaring hebben, ouderen en mensen met een lichamelijke beperking,
zijn goed vertegenwoordigd. Op de terreinen van de Wmo die nieuw zijn voor
gemeenten of waar in ieder geval burger- en cliëntenparticipatie nieuw
is, staan veel gemeenten nog voor de taak een goede vertegenwoordiging te
organiseren. Het gaat hier dan om bijvoorbeeld jeugd, de geestelijke
gezondheidszorg en vrijwilligers en mantelzorgers. Het is belangrijk dat gemeenten
actief zorg gaan dragen voor een brede vertegenwoordiging. Het komende jaar
is immers het jaar waarin gemeenten het Wmo-beleidsplan vast gaan stellen.
Daarnaast hebben kleinere gemeenten soms moeite om een Wmo-brede adviesraad
samen te stellen. Daarvoor worden creatieve oplossingen gevonden. Daar waar
kleine gemeenten in gezamenlijkheid het Wmo-beleid vormgeven wordt er bijvoorbeeld
voor gekozen om één gezamenlijke Wmo-adviesraad in te stellen.
De gemeenten Zeevang, Beemster, Graft-De Rijp en Schermer zijn hiervan een
voorbeeld.Haarlemmermeer heeft een Wmo-raad ingesteld met daarin allochtonen, ouderen,
jongeren, daklozen, ggz-klanten, gehandicapten en mantelzorgers. In de verordening
staat dat B&W de Wmo-raad móet raadplegen. Het college mag alleen
met een goede motivatie afwijken van het advies van de Wmo-raad. «Dat
betekent dat we echt een stevige plek hebben in de beleidsvorming».Uit de quick-scan blijkt dat cliënten en burgers tevreden zijn over
de mogelijkheden die zij hebben om te participeren in het beleidsproces. Cliëntenorganisaties
bestaan veelal uit vrijwilligers. Het kost veel tijd en vraagt veel kennis
om op een waardevolle manier te kunnen participeren. Er is een grote verscheidenheid
waar te nemen in de wijze waarop gemeenten de ondersteuning van de Wmo-raden
vormgeven. In gemeenten waar participatieplatforms worden ondersteund, loopt
deze ondersteuning uiteen van een bescheiden eigen budget voor de Wmo-adviesraad
tot professionele beleids- of secretariële ondersteuning en/of vacatiegelden.
In sommige gemeenten is er geen enkele facilitering.Ook verstandelijk gehandicapten moeten in staat zijn om zelfstandig mee
te doen aan de samenleving. Maar hoe leg je een lastig onderwerp als zelfredzaamheid
uit? In Waalwijk maakte een theatergezelschap een voorstelling over de Wmo
voor Waalwijkenaren met een verstandelijke handicap. Ze vertaalden de afkorting
als: Wij Mogen Ook! De voorstelling in Waalwijk was een schot in de roos.
Er is een eenvoudige verhaallijn over kamperen. De acteurs en publiek een
rugzak met attributen. Elk voorwerp zegt iets over meedoen, wat ze allemaal
zelf kunnen en hoe ze anderen hulp kunnen vragen. De show wordt gespeeld door
drie beroepsacteurs en een aantal spelers met een beperking, soms ook uit
het publiek.Ondanks de tijdsdruk waaronder gemeenten in 2006 stonden om de Wmo in
te voeren, heeft de burger- en cliëntenparticipatie op het terrein van
de Wmo vorm gekregen. De wijze waarop verschilt per gemeente. Dit bekent niet
dat het werk gedaan is. Een aantal doelgroepen in de Wmo is nog duidelijk
ondervertegenwoordigd in de Wmo-adviesraden die worden opgericht. Dit moet
in het komende jaar door gemeenten met kracht ter hand genomen worden. Ik
volg de beide stimuleringsprogramma’s rondom de versterking van de cliëntparticipatie
uitgevoerd door het Platform GGZ en Zorgbelang Nederland goed. Resultaten
uit deze programma’s moeten breed verspreid worden.8. Tot slotDit is de eerste voortgangsrapportage Wmo. Voor het zomerreces zal ik
u een tweede voortgangsrapportage sturen. In deze voortgangsrapportage zal
ik ook aandacht besteden aan de evaluatie van de Wmo (invulling artikel 22
en 24 van de Wmo), waarover ik momenteel het SCP in gesprek ben.De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. BussemakerBIJLAGE 1Activiteiten ter ondersteuning van gemeenten bij beleidsnota
WmoOm gemeenten te ondersteunen bij de totstandkoming van de brede beleidsnota
Wmo worden diverse activiteiten ontplooid.4. Er is in samenwerking tussen het ministerie van VWS, de VNG en Movisie
een aparte website ontwikkeld: www.beleidsplanwmo.nl. Deze website biedt praktische
en op het type gemeente afgestemde informatie over de wijze waarop zij het
vierjarig beleidsplan kunnen ontwikkelen. Het betreft informatie over het
ontwikkelen van een toekomstvisie, het inventariseren van de behoeften van
burgers evenals goede voorbeelden uit de praktijk.5. De informatie uit de 26 pilotgemeenten, die inmiddels anderhalf jaar
aan het experimenteren zijn met de prestatievelden in de Wmo, wordt via de
diverse websites (www.invoeringwmo.nl), publicaties en nieuwsbrieven, evenals
themabijeenkomsten met andere gemeenten uitgewisseld. Ook andere «good
practices» evenals voorbeelden van gemeentelijke nota’s worden
via de website en andere media onder de aandacht van gemeenten gebracht.6. In opdracht van het ministerie heeft de VNG een handreiking laten ontwikkelen
voor gemeenten die het vierjarig beleidsplan voor de Wmo willen combineren
met de preventienota die zij in het kader van de Wet Collectieve preventie
Volksgezondheid (WCPV) moeten opstellen. In deze handreiking worden praktische
tips gegeven over het combineren van beide beleidsplannen.7. De 37 ambassadeurs die als «ogen en oren» functioneren
voor het implementatiebureau Wmo in de diverse regio’s in Nederland
zullen het komende jaar op verzoek van gemeenten informatie bieden ter ondersteuning
van de totstandkoming van het beleidsplan Wmo. Tevens zullen zij knelpunten
op lokaal niveau signaleren op basis waarvan bezien wordt óf er vanuit
het ministerie ondersteuning kan worden geboden.Naast de meer praktische ondersteuning aan gemeenten wordt op landelijk
niveau bezien op welke wijze de Wmo de komende periode verder ontwikkeld kan
worden. Hierbij zal in het bijzonder de aandacht uitgaan naar de verbindingen
met de wet Werk en Bijstand (WWB), de wet Sociale Werkvoorziening, de wet
Werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), het preventieve gezondheidsbeleid
(WCPV), de wet Inburgering en het Kabinetsprogramma «Jeugd en Gezin»
en «van probleemwijk naar prachtwijk» en het beleid gericht op
wonen, zorg en welzijn en kleinschalige woonvoorzieningen.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1De Kwaliteitswet is ook van toepassing op de openbare geestelijke gezondheidszorg
(OGGz). Voor het toezicht op de OGGz verandert er vooralsnog weinig door de
Wmo. De IGZ blijft toezicht houden op de OGGz en hanteert daarbij het gelaagd
en gefaseerd toezicht. Dat wil zeggen dat de IGZ samen met de betrokken partijen
prestatie-indicatoren opstelt waarmee ze de kwaliteit van zorg op onderdelen
kan toetsen.XNoot1Kenmerk: DMO-CB-U-2740486. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29538-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl